Hippocampus nr. 307 (jan./feb. 2026)

hippocampus hippocampus

Bondsnieuws

Proclamatie OBK 2025

Verslag Zeestage 2*I/3*I

Reportages

Help! Mijn duikbril beslaat!

Test van de Camaro ProTec Air

GILET HYDROS PRO 2

informatieblad van NELOS vzw

Het duikmagazine Hippocampus (kortweg Hippo genoemd) draagt de wetenschappelijke naam van het zeepaardje en is het bondsblad van NELOS vzw, de Vlaamse duiksportfederatie. We informeren over zaken die van belang kunnen zijn voor onze jeugdduikers, sportduikers, instructeurs, technische duikers, duikers met een handicap, vrijduikers, vinzwemmers en onderwaterhockeyers. Ook artikels over het onderwaterleven, onderwaterfotografie en -videografie, duikbestemmingen en allerlei technische en wetenschappelijke info met betrekking tot de duiksport komen aan bod.

Na de federalisering van België in 1978 ontstonden onder de koepel van de Belgische Federatie voor Onderwateronderzoek en -Sport (BEFOS/FEBRAS), die stichtend lid is van de wereldfederatie CMAS (World Confederation of Underwater Activities), de Nederlandstalige Liga voor Onderwateronderzoek en -Sport (NELOS) en de Ligue Francophone Belge de Recherches et d'Activités Subaquatiques (LIFRAS). Sindsdien zijn 'Hippocampus' en 'Hippocampe' de officiële bondsbladen van respectievelijk NELOS en LIFRAS. Beide bladen staan al meer dan 50 jaar op de bres voor nuttige informatie aan de Belgische duiker. In Vlaanderen wordt NELOS vertegenwoordigd door 154 duikscholen en -clubs. Met meer dan 10.000 leden is NELOS zonder meer de grootste duikfederatie in Vlaanderen.

NELOS-structuur

Download in het documenten centrum de NELOSstructuurbrochure voor meer info over wie wat doet binnen NELOS.

Woordje van de redactie

EAIG-ASSISTANCE

Via je duikschool kan je het persoonlijk verzekeringskaartje bekomen, met daarop volgende info:

Policy number: ARENA 2.009.718/010

In geval van repatriëring/hospitalisatie ten gevolge van een duikongeval in het buitenland 'Call Center': +32 3 253 69 16

Coverfoto: Koppeltje murenen. Camera: Olympus E-M5 Mark II, ISO 200, 1/250 sec. bij f/11. Lens: Leica DG macro Elmarit 45 F/2.8. Foto: Brenda de Vries.

en nieuw jaar betekent ook een nieuwe cyclus, heel veel NELOS-activiteiten keren immers jaarlijks terug. In deze Hippocampus blikken we met een aantal artikels echter nog één keer terug op 2025. We brengen de verslagen van de Zeestages, van het examen Duiker-Hulpverlener, van de proclamatie van het OBK 2025, van de Belgische competitie onderwaterhockey en van het Open Trainingskamp onderwaterhockey. In 2025 vierden een aantal clubs, waaronder DUCS, ADC en KDK, feest. We zetten hen in de kijker. In het voorbije jaar namen we echter ook afscheid van Jozef Vandenberghe. Zonder hem was er van Hippocampus misschien geen sprake. We vergeten dan ook niet wat hij voor NELOS en de Hippocampus deed.

In het begin van het jaar staan traditioneel heel wat duikbeurzen op de kalender en dat gaat steevast gepaard met nieuw duikmateriaal. We verzamelden een aantal nieuwe snufjes en brengen een verslag van ons bezoek aan de fabriek van Camaro in Oostenrijk, waar we ook zelf een aantal pakken konden testen. We gingen daarnaast ook onder water met de MFO-3 Nauticam, het nieuwe speeltje voor de onderwatermacrofotografen. Kocht je een duikbril, lees dan zeker even hoe je ervoor kan zorgen dat hij niet beslaat.

Ook komen een aantal vertrouwde rubrieken terug. We gingen op de koffie bij Kitty Van Duysen en Dany Darmont, voor een reportage waarbij we een NELOS-lid (in dit geval twee NELOS-leden) interviewen, we brengen een nieuwe aflevering in de reeks ‘Duikgeschiedenis’, sprokkelden een wist-jedatje en brengen opnieuw biologie en een verhaaltje over Scuba en Fred in het jeugdduikhoekje. Ook de Retro-Hippo ontbreekt in dit nummer niet, maar misschien wel voor de laatste keer of wil jij deze rubriek verderzetten?

Veel leesplezier!

Ivo Madder

Bondsnieuws

Voor een gedetailleerd overzicht van het bondsnieuws in deze uitgave, zie blz.: 4

Reportages

MFO-3: voor grotere macro-onderwerpen 6-8

Betoverd door Calypso: Malta/Gozo 10-13

Sprokkelen tussen het duikmateriaal 14-17

Is het en goed idee om zalm te kweken aan land? 20-22

Help! Mijn duikbril beslaat! 26-28

Duikgeschiedenis deel 8 32-38

Test van de ProTec Air van Camaro 42-46

Vaste rubrieken

Duikspinsels: Ouder, maar ook wijzer 5

Wist je dat? Vissen kunnen verkleuren door vervuiling ........................................................ 19

Persbericht: boot Düsseldorf 2026 was opnieuw een succes 22

Skubba & Fred: Archimedes 23

Jeugdduikhoekje - Europese paling ................. 24-25

In de kijker: 45 jaar Duikclub Schoten 30-31

In de kijker: 50 jaar Atlantic Diving Club 40-41

In de kijker: 60-jarige viering van KDK 48-49

Hippoëzie: De zee is een orkest (Armand Van Assche) 50

In de kijker: Op de koffie bij Kitty Van Duyse en Dany Darmont 51-53

Close-up (Jan Mergan) ........................................ 54-55

Retro-Hippo 56-57

CMAS-Belgium (BEFOS-FEBRAS) / LIFRAS 95

NELOS-boetiek / webshop 96

NELOS-katern / Hippo-colofon .............................. 97

Lopende agenda 98

Regionale info

Antwerpse Verstandhouding voor Onderwateronderzoek en - Sport www.avos.be

Brabantse Vereniging voor Onderwateronderzoek en -Sport www.bravos-vzw.be

Vereniging der Limburgse en Kempische Duikscholen www.limos-vzw.be

Oost-Vlaamse Vereniging voor Onderwateronderzoek en -Sport www.ovos.be

West-Vlaamse Vereniging voor Onderwatersport www.wevos.be

Correcties, tips en/of opmerkingen i.v.m. de cursusboeken, dossiers of documenten van NELOS stuur je naar: cursus@nelos.be. De andere e-mailadressen waarin PPT, documenten of instructormanual staat, zijn niet meer in gebruik.

De laatste Retro-Hippo?

Bijna 36 jaar lang vult Wim de rubriek

Wil je erover praten? Contacteer dan NELOS Mental Coaching. 57 69

Retro-Hippo, maar spijtig genoeg stopt hij ermee.

Slechte duikervaring?

Einde Retro-rubriek?

April 1990 was de start van de rubriek Retro-Hippo. We zoeken iemand die het sprokkelen wilt verderzetten.

Opleiding OWH-scheidsrechter

Afgelopen zomer werd er door OWH Brugge De Zwarte Zwanen een opleiding tot 'Level 1 Scheidsrechter in onderwaterhockey' georganiseerd.

Het OBK 2025 foto en video

Verrassende resultaten tijdens het Open Belgisch Kampioenschap onderwaterfotografie en -videografie. Geniet van de foto’s.

Nieuw SND-document

Download het document ‘Mijn duikschool verwelkomt duikers met een handicap’ in het NELOS-documentencentrum.

Promoot NELOS en je duikschool dankzij het socialemediaplan dat Maxime voor NELOS uitgewerkt heeft. 64 68 72 88 94 58 93 70 82 91 71 84 92

CMAS WK video

Hoe een vijfde plaats toch als een overwinning kan voelen.

Verslag 2*Stage

Jan-Pieter en Mirella, twee geslaagden van de Zeestage, brengen hun verhaal.

jaarlijkse Open Trainingskamp van Onderwaterhockey plaats.

Verslag najaarsexamen DHV

Tijdens het examen in november 2025 werden er 65 nieuwe Duiker-Hulpverleners gevormd.

NELOS-stichter is heengegaan

Jozef Vandenberghe, stichter en erevoorzitter van NELOS verliet ons op 9 december 2025.

Verslag 3*Stage

Een vakantie onder vrienden (die je niet zelf hebt gekozen), volgens Naomi, één van de nieuwe 3*I’s.

AV CMAS Europe

Tijdens

Examenvragen DHV

Kan jij de vragen van het najaarsexamen correct beantwoorden?

Socialemediaplan NELOS

Duikspinsels

Ouder, maar ook wijzer

Toen ik tijdens de jaarlijkse medische controle dit keer ook de fiets op moest, werd ik met mijn neus op de feiten gedrukt. Wat mijn zoon al een tijdje beweert, stond er nu plots zwart op wit. Ik word oud. Hoewel 'oud zijn' in mijn geval, ik weet het wel, nog heel erg relatief is.

Gelukkig voel ik me meestal ook niet zo, al zullen ze dat thuis niet altijd beamen als ik 's morgens mijn bed uitrol, maar een aantal zaken geven aan dat de jaren ook bij mij langzaamaan wegtikken.

Ik kan zo stilaan de moeder zijn van onze nieuwste collega's, ik weet nog hoe je moet rekenen in Belgische franken en heb de tijd zonder gsm en internet bewust meegemaakt. Dat heeft als gevolg dat ik dus ook niet met sociale media opgroeide en dat merk je. Ik ben blijven hangen bij Facebook, volgens mijn zoon het kanaal waar alleen nog maar de 'oudjes' actief op zijn, heb sinds kort een account op Instragram, maar moet dat echt nog wel leren gebruiken en TikTok ken ik bij wijze van spreken alleen van horen zeggen.

Willen we met NELOS echter iedereen bereiken, dan moeten we van alle markten thuis zijn. Gelukkig is de Commissie Marketing en Communicatie dit jaar uitgebreid met jong bloed. En dat hadden we nodig, want met Diamanten club hebben we een campagne uitgerold waarmee we inzetten op ledenwerving en willen we een breed

Advertentie

START TO DIVE

Zoek een club: www.nelos.be

publiek aanspreken, dan moeten we met NELOS actief zijn op alle mogelijke socialemediakanalen. En zo leren we continue bij. Hou de NELOS-Info in de gaten en schrijf je club in voor Diamanten club, zo bouwen we samen aan een sterke federatie. 

Deze gratis duikinitiatie is speciaal voor:

Naam en voornaam

Zoek via de clubzoeker een duikschool die initiaties aanbiedt en informeer bij hen wanneer je er terechtkan voor een initiatie.

Onderwaterfotografie

De mid-range focus optimizer van Nauticam maakt een einde aan keuzestress bij macrofotografen

Duikend Nederland en België was het afgelopen najaar in de ban van een grijze trekkervis. Normaal leven trekkervissen in de Atlantische Oceaan, maar deze dwaalgast had een hol gemaakt in het Frans Kokrif waar hij (of zij) het goed naar z'n zin had. Van zo'n zeldzame waarneming wil je natuurlijk foto's maken. De vraag is dan: neem je een 105 mm macrolens mee of toch een wijdere 60 mm macrolens voor een portret? Voor een grondeltje is de 105 prima. Maar dit beest, een volwassen dier van zo'n 45 centimeter groot, krijg je er met een 105 niet op. Dan toch maar een 60? De nieuwe voorzetlens van Nauticam, de mid-range focus optimizer (kortweg MFO-3), lost het dilemma op.

105 mm wordt 60 mm

De MFO-3 is een voorzetlens die je onder water voor de poort van het onderwaterhuis zet. De lens is door Edward Lai van Nauticam ontwikkeld op verzoek van de bekende onderwaterfotograaf Alex Mustard. Hij liep tijdens een 'black water' fototrip tegen het probleem aan dat hij soms onderwerpen tegenkwam die te groot waren om met zijn 105 macrolens te fotograferen. Op zijn verzoek ontwikkelde Nauticam dus een natte voorzetlens die de langere macrolenzen een grotere beeldhoek geeft (38° in plaats van 23°) en een kortere scherpstelafstand (0 tot 150 centimeter in plaats van 31 centimeter

MFO-3: voor grotere macro onderwerpen

Grijze trekkervis gefotografeerd met een 105 macro plus MFO-3.

tot oneindig). Daarmee wordt een 105 macro in feite een 60 macro – geschikt om grotere onderwerpen van dichtbij te fotograferen. De vergrotingsfactor blijft ongeveer 1:1.

Op camera's met een full frame sensor is de MFO-3 te gebruiken met onder andere 100 mm (Canon), 105 mm (Nikon, gebruikt voor dit testverslag) en 90 mm (Sony) macrolenzen.

Fotografeer je met een Olympus OM-systeemcamera met een M43-sensor, dan is de MFO-3 te combineren met een 90 of 60 mm macrolens. Nauticam werkt nog aan uitbreiding van de range aan lenzen waarmee de MFO-3 optimaal samenwerkt.

vis gefotografeerd met

het visportret

Tijdens het duiken met de MFO-3 blijf ik uit de buurt van de oesters. De voorzetlens is 11,4 centimeter lang en steekt flink vooruit, een kras heb je zo te pakken. De camera heeft ondanks de toeter voorop niet de neiging om voorover te kantelen. Doordat de lensgroep achterin zit, tegen de poort van het camerahuis, blijft de set goed in balans. Een voordeel van de extra lengte is dat ik beter in staat ben de flitsers aan weerszijden naast de lens te plaatsen. Een prima uitgangspositie om een visportret te maken. Onze trekkervis is nieuwsgierig en laat zich dichterbij lokken als ik met mijn pointer zachtjes op een reefball tik. Soms komt hij

zo dichtbij dat ik achteruit moet vinnen om de kop goed in beeld te krijgen. Ik schat in dat de foto van de vis op ongeveer 30 centimeter afstand is gemaakt. Met alleen de 105 macro had ik van veel verderaf moeten fotograferen om de vis helemaal in beeld te krijgen, met fletse foto's als resultaat.

In het zwembad doe ik nog een onwetenschappelijk testje met een blikken vis en een rolmaat ernaast. Met alleen de 105 mm krijg ik de hele vis in beeld op anderhalve meter afstand. Op 40 centimeter van de lens krijg ik de linkerbovenhoek van de kop met een oog in het frame. Met de MFO-3 op de 105 krijg ik op 40 centimeter (gemeten vanaf de voorkant van de macrolens) de hele vis

in beeld. Er is behoorlijk wat vignettering in de hoeken. Dat komt doordat mijn macrolens in een iets te lange poort zit. Zonder de MFO-3 heb ik hier geen last van, maar met de grotere beeldhoek van de voorzetlens dus wel. Met een passende poort, waarbij de lens tegen het frontglas ligt, is dit opgelost.

En wat vinden we ervan?

Met de MFO-3 is het alsof je met twee macrolenzen tegelijk duikt. Je kunt kleine naaktslakjes en grote kreeften in één duik fotograferen met dezelfde cameraconfiguratie. Door de grotere beeldhoek en kortere werkafstand kom je veel dichter bij een wat groter onderwerp. Hiermee verklein je de waterkolom waar je doorheen fotografeert. Dat merk je tijdens het fotograferen aan een beter beeld in de zoeker en de autofocus die beter volgt en scherpstelt.

De 3D-autofocustracking had er geen moeite mee om het oog van de vis te volgen, ook al stond er geen pilotlamp op (want daar houdt meneer de vis niet van) en je ziet het verschil zodra je de foto's thuis op het grote scherm bekijkt.

De foto's zijn scherper, contrastrijker en voller van kleur dan de foto's van de vis die alleen met een 105 mm van verder weg zijn gemaakt. Gaandeweg de duiken merkte ik dat ik steeds meer foto's met de MFO-3 maakte dan zonder. Kortom, een blijvertje.

Met dank aan Onderwaterhuis.nl voor het beschikbaar stellen van een testexemplaar. 

ROB AARSEN

Advertentie

DE DUIKWINKEL VAN NEDERLAND EN BELGIË

Lefeet Scooter P1 Lite

• Compact en lichtgewicht onderwater scooter

• Mag mee in het vliegtuig, batterij 100 wh

• Modulair

• Snelheid ongeveer 1,6 m/sec

Suunto Nautic met bungee

• Nieuwste computer van Suunto

Superscherp Amoled scherm

GPS en offline kaarten

• Batterijduur 120 uur

• Sidemount modus

€ 699 € 499

SubLub Rotterdam

Admiraal de Ruyterweg 40a 3031 AD Rotterdam

T +31 (0)10-2440111 | rotterdam@sublub.nl

Open di-vr 12-18 u & za 10-17 u

SubLub Zuidlaren

Verlengde stationsweg 12 9471 PL Zuidlaren

T +31 (0)50-8200479 | zuidlaren@sublub.nl

Open di-vr 11-18 u & za 10-17 u za 10-17 u

Bare Sport Full 3 mm

6 mannen- en 6 vrouwenmaten

• Comfortabel neopreen

• Wreedaardige uitverkoopprijs

vanaf € 99

SubLub Nieuwegein

Merweplein 1

3432 GN Nieuwegein

T +31 (0)30-2074062 | nieuwegein@sublub.nl

Open wo 16-21 u do & vr 12-18 u, za & zo 10-17 u

Apeks RK3 HD vinnen

Ideaal voor droogpakduikers

Stijve en zware vin

• Met springstraps

€ 129

SubLub Amstelveen

Uilenstede 314 1183 DB Amstelveen

T +31 (0)20-6407806 | amstelveen@sublub.nl

Open di-vr 13-19 u & za 10-17 u

SubLub Limburg

Valkenburgerweg 12 6367 GV Voerendaal

T +31 (0)45-2033013 | voerendaal@sublub.nl

Open ma, di, do & vr 14-19 u & za 10-16 u

Betoverd door Calypso

Duikreis naar Malta/Gozo

Malta heeft een beetje de perceptie tegen. Er zijn boven water enkel kale gele rotsen en onder water is het er visarm, om het zachtjes uit te drukken. Er zijn geen wanden met gorgonen te zien, zoals in Spanje of Frankrijk, en evenmin koralen zoals in Egypte. En toch is er die onverklaarbare aantrekkingskracht die vooral haar kleine zustereiland Gozo uitstraalt. Volgens de mythologie zou Odysseus op Ogygia door de zeegodin Calypso zeven jaar betoverd zijn geweest.

Misschien lijd ik ook aan dit soort trance, want de afgelopen 25 jaar heb ik het eiland twaalf keer bezocht en ik ben het nog steeds niet beu. Graag neem ik jullie als lezers mee op een duikreis naar helder water, heerlijk eten en ontspannende duiken.

Met een regelmatige vliegverbinding vanuit Brussel of Düsseldorf is Malta slechts enkele uurtjes verwijderd van onze duikschool JAWS in Maasmechelen.

Zodra je de luchthaventerminal binnenkomt, staat er een bord met 'Malta is exactly where you need to be' en gelijk hebben ze. Direct valt alle meegebrachte stress van je af. 'Welcome on Malta' of in de lokale taal 'Merħba ta malta'.

Vanaf dat moment was alles geregeld via de duikbasis 'Gozo Dive St Andrew' (gozodive. com) en onze transfer stond al klaar om direct naar de haven te gaan. De 45 minuten durende trip overtuigde me er alweer van dat het eiland nog hetzelfde is, maar dat

de nodige verbeteringen van de wegen elke keer verdergaan.

Toerisme is de belangrijkste bron van inkomsten voor Malta, maar toch kent Gozo – dat 20 minuten met de ferry verwijderd ligt – een sterke landbouw.

Het rurale karakter van Gozo trekt mensen aan die rust zoeken, terwijl de noordkust van Malta vooral discotheken en een bruisend nachtleven kent.

Voor deze vakantie was onze uitvalsbasis een guesthouse B&B met uitzicht op zee en een eigen zwembad in Xlendi. Alle kamers hebben airco en dat is in juli en augustus echt geen luxe. In de baai zijn er hotels genoeg. Je kan via de duikbasis ook een appartement boeken. Het dorpje zelf heeft voldoende brasserietjes en restaurants om hongerige magen te stillen of je gaat gewoon iets halen in één van de supermarkten.

De helft van het guesthouse was voor JAWS voorzien, want we waren met 22 leden aan-

wezig, waaronder 14 duikers. Grote groepen vormen geen probleem, want ze zijn duikers gewoon. Het duurde wel tot de volgende dag vooraleer alle papieren in orde waren, maar dan stond de eerste duik op het programma.

Op Gozo wordt er voornamelijk vanaf de kant gedoken, maar indien gewenst kan de duikbasis ook een bootduik regelen of voor een onderwaterscooter zorgen.

Verplaatsingen duren nooit lang, want het eiland is maar 15 bij 7 kilometer groot. In

z’n 15 minuten kan je nagenoeg overal geraken. De keuze van de duikplaatsen hangt dus af vanwaar de wind komt, maar dan nog zijn er opties genoeg. Het eiland Gozo kent namelijk 35 officiële duikplekken met vaak meerdere opties per site.

De checkdive vond plaats in de baai van Xlendi zelf en liet iedereen toe om te experimenteren met de juiste hoeveelheid lood en de keuze tussen een 10-, 12-, 15- of 18-literfles. Een veilige tunnel bracht ons naar de open zee, waar de eerste scholen zeebrasem ons al opwachtten. Via de haveningang ging het terug en vlogen, dankzij enkele kleine barracuda's, de 55 minuten om.

Er waren 10 duiken voorzien met voor elk wat wils en voor alle brevetniveaus. De tweede duik die dag vond plaats op Ras-ilHobz. Deze duikplaats wordt ook wel Middlefinger genoemd, omdat de rotspilaar vanop 60 m diepte omhoog komt.

De ingang tot de duiksite is lokaal een beetje glad, maar eenmaal vertrokken zit je direct aan een rotswand die verticaal de diepte induikt. Na een tijdje de wand te volgen doemt het silhouet van de pilaar al op en een korte oversteek in de bleu levert een spectaculair uitzicht richting de open zee.

Tussen de spleten van de rots verschuilen zich schorpioenvissen en murenes achter de begroeiing en de kokerwormen en rode zakpijpen.

De wanden dienen als bescherming voor grote scholen zwaluwstaart Chromis.

Deze visjes zijn maar 15 cm groot, maar toch meer dan de moeite waard wanneer ze in zwermen achteruitschieten als plots een Bonito vanuit het niks door het water klieft.

Sinds in 2017 'the Azure Window' afgebroken is, is het meest gekende fotomotief van Gozo de houten trap van het wrak Karwela dat op een witte zandplaat op een diepte van 42 m rust. Vanaf de metalen ladder is

het een korte tocht over een veld van zwarte pijpsponzen tot de drop-off op 10 m. Het wrak is dan al lichtjes zichtbaar en aan de mast vind je soms eitjes van pijlinkvis en ditmaal vonden wij er enkele mooie blauwe naaktslakken.

Tijdens de veiligheidstrap hadden we ruim de tijd om te kijken naar de papegaaivissen.

Met zijn 80 m lange tunnel is Inland Sea een attractie op zich. De binnenzee wordt gebruikt door toeristenbootjes, dus moet je zeker aan de goede kant van de grot te water gaan. Het voordeel is wel dat je ten alle tijden naar de oppervlakte kan, mocht dit nodig zijn. De bodem van de tunnel loopt zachtjes van 5 m naar 18 m, waar je links of rechts langs de wand weg kan. Aan de ingang zagen we een koppel groene tandbaarzen en een murene, dus echt ver moesten we niet gaan.

Dat was maar goed ook, want de Inland Sea zelf had met zijn 5 m diepte een watertemperatuur van 29°C en was eigenlijk te warm, maar in de open zee heb je al snel twee thermoclines waar de temperatuur iedere

keer 3 tot 4 graden zakt. De eerste is op 22 m en de tweede op 35 m.

Voor wie diep wil gaan is Reqqa Point een must. Direct aan de trap is het 15 m, maar als je de komvormige baai uitgaat, daalt het zeer sterk. Vlak voor ons lag de zandplaat al duidelijk zichtbaar.

Op minder dan zeven minuten kan je hier het zand aanraken op 70 m en dan rustig

naar boven kijken. Op een goede dag zie je de golven aan het oppervlak.

De weg terug bestaat uit trappen, maar overal zijn er genoeg spleten om te ontdekken. Een golden grouper kruiste ons pad en toen we op het plateau lagen, zagen we de andere duikers links en rechts onder ons.

Voor wie grotere spleten wil, kan een duikje naar Blue Hole aanbevolen worden.

Als je weet waar te zoeken, vind je de chimney die vanop 16 m tot op 4 m schuin omhoog gaat en aan de ander zijde van de rots opent in de coral gardens.

Deze doorsteek bespaart tijd, zodat we de duik tot coral cave konden verderzetten.

De mooie steile wand vormt de overgang met het diepe water en een school trompetvissen begeleidde ons. Helaas is de grot teveel bezocht door onervaren duikers, want het kantkoraal (bryozoa) is de afgelopen jaren grotendeels vernield. Toch loont een bezoekje aan deze grot nog de moeite omwille van de steekmosselen of grote zee-egels en anemonen.

's Avonds werd er in het zwembad onder het genot van het lokale Ciskbier nagekaart over wie wat gezien had en vooral over wie wat net miste. Het guesthouse biedt de mogelijkheid om zelf een barbecue te doen.

Dit is genieten ten top!

De daaropvolgende duik was weer een diepe duik tot 42 m op de zandvlakte van Xatt-l-Ahmarr, waarop hier en daar een grote zeeanemoon gehuisvest is.

We zwommen door tot aan het wrak van het casinoschip Cominoland.

Persoonlijk vind ik dat minder indrukwekkend, maar het is een open wrak waardoor je veilig tot aan de motor geraakt.

Tijdens de decompressie op het sponzenveld ontmoetten we een aangename gast.

De Flying Gurnard is een vliegende poon die wel vaker op Malta gezien wordt.

Vlakbij deze duikbasis ligt de veilige baai van Mgarr-ix-xini waar hij eigenlijk tijdens elke duik kan gezien worden.

De baai is een beschutte ankerplaats voor boten als de zee elders te ruw is en in de zomer kan het er dus extreem druk zijn. Maar hoewel ondiep met maximum 12 tot 17 m is het een perfecte locatie voor een fauna- en floraduik.

De soortenrijkdom van de duikplek maakt het altijd een must op mijn lijstje.

We waren nog maar pas vertrokken toen een zeebarbeel, 'goatfish', al druk bezig was om het zand om te woelen. Hij is bijna altijd voorzien van een bodyguard die in ruil een deel van de vangst overneemt.

Na enige tijd zijn je ogen erop ingesteld en zagen we de goed gecamoufleerde platvissen zitten tussen het zand, maar ook grondels en pietermannen zitten verscholen.

Onder de rotsen en ankerblokken spotten we hier en daar een kleine rode octopus. En ook dit jaar ontgoochelde de site niet en we klokten we af op twee vliegende ponen.

Een duikreis begint altijd met veel verwachtingen, maar voor je het weet is het al de laatste duikdag. Ditmaal stond er een iets technischer duik op de planning. Gedurende 12 minuten zwommen we uit over een immens zeegrasveld op 10 m diepte met ons

kompas op 165 graden. Teveel afwijken naar beide kanten en je mist doel.

De 'Double Arch Reef' is een duo van grote bogen die op elkaar staan in de kalksteen. Ze staan in een U-vorm met de steile wand en trekken daardoor veel vissen aan.

De bovenzijde is op 20 m en de onderste boog haalt vlot 45 m tot de vloer. Bovenop zit er een enorme school 'salema fish'. De Nederlandse naam is bokvis, maar in het Engels is hij ook gekend als 'dreamfish' of 'Hallucinogenic fish', omdat al in Romeinse tijden bekend was dat het eten van zijn vlees hallucinogene effecten geeft.

Vaak zit hier ook een school barracuda's of kan je geluk hebben en één of twee tonijnen zien langskomen. Ditmaal zagen we vooral schorpioenvis en murenes.

De obligate terugtocht over het zeegras (Posidonia oceanica) zorgt ervoor dat je 's

avonds in bed nog altijd heen en weer wiegt. Maar op de rotspartijen tussen het gras in spotten we opeens een drietal sepiola's. Altijd geweldig!

En 'last but not last': Billingshurst Cave Alleen al voor de safari-achtige rit met de jeeps ernaar toe een uitdaging op zich. Daarna wandel je door de immer hete gele mergel en ga je met een ladder drie meter omlaag. Een voorwaartse sprong is ook toegelaten natuurlijk en dan kom je direct aan de ingang van een mega grote grot uit. De ingang is 40 m breed en gaat tientallen meters naar binnen. Daar gaat de Cavern over in een echte 'cave' voor de liefhebbers. Achteraan duikt de grot naar onder en via een pijpenkop kom je in het gedeelte terecht waar het daglicht niet binnenkomt. Voor de veiligheid hangt er een witte koord langs de wand. Terug aan de uitgang zwommen enkele zwaluwstaart zeebaarsjes.

Het is weer mooi geweest. Ons vervelen op de ontzadigingsdag deden we niet. Malta telt 365 kerken en dus één voor elke dag. Maar hierdoor is er altijd wel ergens een patroonheilige die gevierd moet worden.

De dorpjes zijn spectaculair versierd en na de muziek is er vaak een vuurwerk of minstens een set oorverdovende carbuurknallen (nvdr: wanneer carbuur in contact komt met water, ontstaat er acetyleengas, dat licht ontvlambaar is. In een afgelsoten omgeving geeft het een explosie).

Je kan ervoor kiezen om op Gozo te blijven of met de catamaranferry direct naar Valletta te gaan. In deze hoofdstad van Malta is meer dan genoeg te beleven om de uren vol om te krijgen.

Winkeltjes wisselen af met verwijzingen naar de militaire geschiedenis van de ridders van Malta, de Ottomaanse invasie, de bombardementen, maar ook met archeologische resten.

De prehistorische tempels in massief steen zijn zelfs ouder dan de piramides en Stonehenge.

Als het vliegtuig opstijgt vanaf Luqa airport kijk ik nog één keer om.

Tot zeer binnenkort.

SERGÉ VENKEN

Sprokkelen tussen het duikmateriaal

Met het nieuwe duikseizoen voor de deur ben je misschien toe aan nieuw duikmateriaal? Hier enkele ideetjes.

Scubapro

op de bekroonde erfenis van het originele 'Hydros Pro' trimvest, pakt Scubapro uit met de innovatieve 'Hydros Pro 2'. Dit trimjacket levert ongekende topprestaties, comfort en gebruiksgemak van het hoogste niveau. Met het volledig nieuw monorailloodsysteem, de sneldrogende heavy-dutyluchtkamer, de lichtgewicht 'Ergo-Lite backpack' en de nieuwe 'Super Cinch 2' flesband is dit tweedegeneratietrimjacket ontworpen voor duikers die alleen het beste wil len tijdens hun duikvakantie. Met een modulair ontwerp, hoogwaardige materialen, acht D-ringen en reisklare eigenschappen is de 'Hydros Pro 2' gebouwd voor ultieme prestaties onder alle duikomstandigheden.

Het wordt ge leverd met de standaard monorailge wichtszakken en de Hydrosdraag tas, een compacte stoffen rugzak die niet alleen geschikt is voor de 'Hydros Pro 2', maar ook voor extra uitrusting (bijv.

ademautomaat, masker, vinnen, pak), waardoor deze BCD ideaal is voor op reis.

Advertentie

Het nieuwe direct monteerbare, holstervrije monorailloodsysteem maakt gebruik van een intuïtief schuif-en-vergrendelrailsysteem voor een eenvoudige bediening met één hand. Het loodsysteem is verkrijgbaar in acht kleuren en in twee maten. De standaardmaat heeft een capaciteit van maximaal 4,5 kg per pocket en wordt geleverd met het trimvest. De minimaat is ontworpen voor duiken in warm water en heeft een capaciteit van maximaal 2,25 kg per pocket.

De 'Hydros Pro 2' is verkrijgbaar in de maten XS, S, M, L en XL/2XL. Richtprijs: 928,00 euro.

Meer info op: www.scubapro.com

Camaro

Een paar maanden geleden waren twee redactieleden van Hippocampus bij Camaro in Oostenrijk om er tijdens een duik in Mondsee het nieuwe droogpak uit te testen. Een verslag daarover staat elders in deze periodiek.

Om ons hoofd te beschermen tegen het koude water kregen we ook een heel soepele, 4 mm neopreen dunne kap mee. "Euh, is dat niet wat te dun voor een duik in koud water?", was onze reactie. Er werd ons bevestigd dat die 'Camaro 4 mm Titanium Hood' met kraag beter isoleert dan die dikke, stugge kap die wij mee hadden. Ze is net zo warm als een 6 of 7 mm kap van een ander merk. Bovendien sluit ze heel comfortabel aan en is ze gemakkelijk aan en uit te doen, dankzij het super elastisch neopreen met 'Dry Stretch Plush' binnenvoering. Die voering houdt de warmte goed vast en droogt snel op na de duik. De gezichtsrand is voorzien van een comfortabele seal gemaakt van 'SCS titanium neopreen' en sluit extra glad aan, waardoor er praktisch geen water tussen de huid en de kap komt en er dus bijna geen warmteverlies is. De naden zijn waterdicht doordat ze meervoudig gelijmd en blind gestikt zijn. De V-halsstructuur van de kap sluit goed aan bij een natpak en is er goed in te steken, waardoor ze niet zo makkelijk omhoog kan komen.

De kap is voorzien van een geïnte greerd luchtontsnappingsysteem aan de bovenkant.

Tijdens de duik bleken de pro ducenten van Camaro meer dan gelijk te hebben. Ik heb me dan ook snel zo'n kap aangeschaft. Ze is beschikbaar in de maten SX, S, M, L, XL en XXL. Duik je in extreem koud water, dan is er ook nog de 'Ca maro 5 mm Artic Hood' met dezelfde eigenschappen als het andere model.

Als je vreest dat het dunne, soepele ne opreen gemakkelijk beschadigd zou ge raken, moet je je geen zorgen maken, want op alle Camaropakken en ac cessoires zit 3 jaar gratis reparatieservice! Ongeacht het probleem, ongeacht of het nu pech is, een gebruikersfout of een garantiekwestie, de reparatie wordt kosteloos uitgevoerd door Camaro zelf. Daardoor heb je gegarandeerd lang plezier van je Camaroproduct!

Richtprijs (voor beide modellen): 69,95 euro.

Meer info op: www.camaro-watersports.com

Advertentie

Mares

De nieuwe Mares 'Planet 88X TBP' ademautomaat biedt een ongeëvenaard natuurlijk ademgevoel. Voor het eerst worden bij een

puur pneumatisch ventiel, wat een ademhalingservaring biedt die zo moeiteloos is, alsof de lucht er gewoon is. Het hart van de 'Planet 88X TBP' wordt gevormd door 'Air-

Advertentie

De Planet tweede trap is perfect te combineren met de '88X TBP' eerste trap, die is uitgerust met de beproefde hoogwaardige technologieën van Mares. Met zijn TBP Dry Kit is de '88X TBP' gebouwd voor de meest veeleisende duikomstandigheden – van ijskoude diepten tot modderige, sedimentrijke omgevingen. De eerste trap heeft het 'TBP (Twin Balanced Piston) Dry Kit' (twee tegengesteld werkende zuigers die de functie van de klassieke membraanoverbrenging overnemen, in een afgesloten behuizing), 'AST' (Auto Sealing Technology) afsluiting (zodat er geen water of vuil bij het mechanisme kan), 'Natural DFC' (verbeterde 'Dynamic Flow Control' voor een stabiele middendruk op elke diepte), een draaibaar kopstuk met 5e LP-poort, OPV (Over Pressure Valve) overdrukventiel (beveiliging tegen een stijgende middendruk) en perfect geplaatste HP-poorten voor optimale luchtlevering.

De verbinding tussen de eerste en tweede trap gebeurt d.m.v. een lichtgewicht superflexslang.

Richtprijs: 899,00 euro.

Meer info op: www.mares.com

Bekende duikmerken

Eigen hersteldienst

Vulstation tot 300 bar

Openingsuren: wo. – do. & vr. 16.30 – 19.00 u

za. 10.00 – 12.00 u & 13.00 – 16.00 u van 1 november tot 1 maart gesloten op do.

Antwerpsestraat 258 – 2850 Boom 03 888 43 34 – zevenzeeen@telenet.be

Mares

De Mares 'Sirius Hunter' is een robuuste speervisen freedivecomputer, ontwikkeld voor vrijduikers en vooral voor gepassioneerde onderwaterjagers, al dan niet met een onderwatercamera of een harpoen. Hij combineert uitzonderlijke duurzaamheid, intuïtieve bediening met twee grote mechanische knoppen en geavanceerde freedivefuncties – waaronder diepe sequentiële alarmen, zwembadtrainingsmodi en bluetoothconnectiviteit – voor topprestaties en betrouwbaarheid, duik na duik en is de ideale partner voor zowel apneutraining als diepzee-avonturen.

PLANET 88X TBP NATURAL BREATHING

NATURAL BREATHING 2.0

Tot 99,9 m is er een weergave per 0,1 m. Vanaf 100 m per 1 m. Het uitgebreid freedivelogboek registreert tot 10 uur aan duikprofielen met een sample-interval van 0,5 seconden.

De vervangbare batterij (CR2450) is goed voor 200300 uur gebruiksduur.

De verwisselbare bandjes kunnen vervangen worden door bungeebanden (apart verkrijgbaar).

Richtprijs: 299,00 euro.

Meer info op: www.mares.com

Wist je dat vissen kunnen verkleuren door vervuiling?

Een gezond koraalrif wemelt van bontgekleurde vissen. Die kleuren zijn er echter niet om ons als duikers te plezieren, ze zijn vaak van vitaal belang voor de dieren zelf.

Eén van de belangrijkste functies ervan is communicatie. Via hun kleurenpatroon verdedigen vissen hun territorium tegen indringers, maken ze hun status binnen een groep duidelijk, proberen ze een potentiële partner te verleiden om met hen in zee te gaan of waarschuwen ze roofdieren dat ze giftig zijn en dus beter met rust gelaten kunnen worden.

Kleuren kunnen ook patronen vormen, waarmee vissen soortgenoten herkennen. En als je dan toch eetbaar bent, kun je kleur gebruiken om je te camoufleren door dezelfde tint als de achtergrond aan te nemen. Sommige soorten beschikken zelfs over een soort dag- en nachtstand. Hun lichaamskleur verandert naargelang het moment van de dag, iets wat vooral goed is gedocumenteerd bij rifvissen en koppotigen.

De kleur van een vis wordt bepaald door verschillende gespecialiseerde cellen in de huid. Chromatoforen bevatten pigmentkorrels en bestaan in verschillende types, afhankelijk van de kleur die ze produceren. Leucoforen verstrooien licht over een breed spectrum en spelen daardoor een belangrijke rol bij camouflage. Iridoforen bevatten microscopische kristallen die een metaalachtige glans veroorzaken wanneer er licht op valt. Vissen – en ook andere waterbewoners, zoals octopussen – kunnen deze cellen actief aansturen om hun kleur aan te passen aan de omstandigheden, een vermogen dat uitvoerig is onderzocht in de fysiologie van mariene dieren.

Maar wat als je huidskleur verandert buiten je eigen wil om? Dat is precies wat vervuiling kan doen. Reactieve zuurstofsoorten (ROS), waarvan waterstofperoxide (zuurstofwater) de bekendste is, vormen een minder zichtbare, maar ecologisch relevante vorm van vervuiling in zeewater. Deze stoffen ontstaan onder meer door uv-straling, biologische activiteit en menselijke vervuiling en hun concentratie lijkt toe te nemen in kust- en rifgebieden.

Recent onderzoek bij een juffertje (Stegastes apicalis) uit het 'Great Barrier Reef' in Australië toonde voor het eerst aan dat ROS rechtstreeks kunnen ingrijpen op de pigmentatie van vissen. Met behulp van histologische en optische analysetechnieken onderzochten wetenschappers de huidcellen van deze vissen in detail. Daaruit bleek dat blootstelling aan waterstofperoxide de pigmenten in de chromatoforen aantastte, waardoor de lichtweerkaatsing veranderde en de kleur van de vissen zichtbaar verschoof. Tegelijk werd ook de natuurlijke autofluorescentie van bepaalde huidcomponenten sterk onderdrukt, een effect dat eerder al was waargenomen bij geoxideerde melanine in laboratoriumstudies.

Dergelijke veranderingen blijven waarschijnlijk niet zonder gevolgen. Kleur speelt immers een sleutelrol in communicatie, voortplanting en camouflage. Verstoring van deze signalen kan dus een directe impact hebben op het gedrag en het overlevingssucces van vissen in hun natuurlijke leefomgeving.

Gevlekte slangenkopvis in een drooggevallen rijstveld.

Oudere vissen blijken mogelijk extra kwetsbaar voor dit soort oxidatieve stress, simpelweg omdat zij langer aan deze vervuilende stoffen worden blootgesteld. Dit sluit aan bij observaties uit andere studies waarin veroudering gepaard gaat met kleurvervaging en structurele veranderingen in huidpigmenten.

Ook andere vormen van vervuiling kunnen de pigmentatie van vissen beïnvloeden. Ureum is een stikstofrijke afvalstof die onder meer door onze nieren wordt geproduceerd en via afvalwater in het aquatisch milieu terecht kan komen. Een experimentele studie bij de gevlekte slangenkopvis (Channa punctata), een soort die leeft in modderig brakwater in Azië, toonde aan dat verhoogde ureumconcentraties leidden tot degeneratie van hun melanoforen. Bij een concentratie van 0,3% per liter trad al duidelijke schade op; bij 1,9% werden de vissen zelfs volledig zwart.

Waarschijnlijk bestaan er nog talloze andere vormen van watervervuiling die de kleuren van vissen beïnvloeden. Dat hier tot nu toe relatief weinig onderzoek naar is gedaan, betekent niet dat het effect verwaarloosbaar is. Integendeel, veranderingen in kleur en pigmentatie zouden wel eens een vroege, zichtbare indicator kunnen zijn van milieustress in aquatische ecosystemen. Daarmee vormt dit fenomeen mogelijk een stille, maar veelzeggende waarschuwing voor de geleidelijke teloorgang van onze onderwaterwereld. 

STEF VAN UFFEL

Het volwassen juffertje ( Stegastes apicalis) uit het 'Great Barrier Reef' is donker van kleur met een opvallende geel-oranje rand aan de rugvin en de bovenste staartvin, en een blauwe rand aan de buik- en anaalvinnen. Juvenielen hebben een grote donkere oogvlek aan de voorkant van de rugvin, die met de leeftijd kleiner wordt en bij volwassen exemplaren slechts een klein zwart stipje wordt. Door externe factoren kan hun kleur wijzigen, bijv. door vervuiling, uv-straling, ...

Is het een goed idee om zalm te kweken aan land?

Een nieuw project in Boulogne-sur-Mer.

De Vlaming kocht vorig jaar 1,5 kg verse vis per persoon. Hiervan was 38% zalm. Als we deze cijfers extrapoleren naar het totaal aantal Vlamingen verdwijnt er jaarlijks 3.913.050 kg van deze vis in onze maag. De Fransen

eten veel meer vis en de zalmconsumptie bedraagt daar 240.000 ton voor het hele land. Cijfers om van te duizelen … Er wordt bitter weinig wilde zalm verkocht in de viswinkels of in de supermarkten. Alle Atlantische zalm die op de commerciële markt verkrijgbaar is, wordt gekweekt. De vangst is immers in de meeste gebieden verboden. Wilde zalm die je in de winkels vindt, is vrijwel altijd Pacifische zalm (zoals Sockeye) uit vangsten in bijvoorbeeld Alaska en we nuttigen hem vooral diepgevroren of uit blik.

Over de hele wereld bestaat 98% van de verkochte zalm uit gekweekte zalm. De vis-

sen worden in gigantische hoeveelheden geproduceerd. Wat Europa betreft vooral in Schotland en Noorwegen.

een rendabele, maar vervuilende

industrie

Grote zalmkwekerijen bevinden zich, om logistieke redenen, vrij dicht bij de kust. We kennen allemaal de cirkelvormige zeekooien waaraan netten zijn bevestigd. Hierin leven duizenden zalmen met een negatieve invloed op het milieu. Ze vervuilen het water met afval, chemicaliën en antibiotica. Parasieten en ziektes die in de kwekerijen voorkomen, verspreiden zich snel naar wilde vispopulaties. Daarnaast draagt de zalmkweek bij aan de vernietiging van natuurlijke ecosystemen.

Het afval in zalmkwekerijen is organisch en chemisch en verandert de samenstelling van de zeebodem. Dit afval bestaat vooral uit uitwerpselen en ongebruikt visvoer. Zalmkwekerijen stoten ook stoffen uit, zoals stikstof en fosfor, die eutrofiëring kunnen veroorzaken. Dit vermindert de waterkwaliteit en zorgt voor een overmatige groei van algen.

Het gebruik van chemicaliën en medicijnen schaadt ook het milieu. Ze worden ingezet om infecties en ziektes te behandelen, zeeluis te bestrijden en om kweekinstallaties

schoon te houden. De industrie is zich daarvan bewust en daarom – onder druk van milieuorganisaties en regeringen – worden er zware investeringen gedaan om het dierenleed en de negatieve gevolgen van de intensieve teelt op het milieu te verminderen.

De Noorse firma Nordlaks bracht in 2020 de Havfarm 1 in de vaart, een reusachtig stationair schip dat zes kweekbassins voor zalmen bevat. Het ding is 385 meter lang, 60 meter langer dan het grootste vliegdekschip. Het bestaat uit 35.000 ton staal en de bassins van 50 meter diep kunnen tot 10 miljoen zalmen bevatten. Kostprijs? Om en bij de 110 miljoen euro, wat een gigantische investering is. De constructie is ontworpen om zware weersomstandigheden te weerstaan en de traditionele, kwetsbaardere drijvende viskwekerijen te vervangen, waardoor de productie van zalm duurzamer wordt.

Zeeluis wordt er bestreden met lasers en het schip wordt in volle zee geankerd, zodat de afvalstoffen zich sneller kunnen verspreiden en minder impact op het zeemilieu zullen hebben.

maar er zijn nog plannen …

Sinds een vijftal jaren zijn de visboerderijen op het land in opkomst. Zij geven landen waar het zeewater te warm is om zalmen te kweken de mogelijkheid om deze sector te ontwikkelen. In Saoudi-Arabië, China en de Verenigde Staten worden plannen concreet gemaakt, maar ook in Frankrijk zijn er al een drietal bouwaanvragen ingediend. In Plousy (Côtes-d'Armor), in Verdon-sur-Mer (Gironde) en in Boulogne-sur-Mer (Pas-deCalais), de stad van Nausicaá.

De Franse projecten maken gebruik van RAS-technologie (Recirculating Aquaculture Systems), gesloten systemen waarbij

Advertentie

meer dan 95% van het water binnen de viskwekerij wordt gerecycled. Het aquacultuurproject in Boulogne-sur-Mer is van de firma Local Ocean. Het kweekgebied beslaat 4,2 hectare op het land, waarbij zeewater wordt gebruikt om de tanks te vullen en de installaties te koelen. Dit recirculerende aquacultuursysteem staat los van de natuurlijke omgeving om de milieu-impact van de kweekactiviteiten te beperken. Het water wordt gefilterd, bacterievrij gemaakt, van zuurstof voorzien, gedesinfecteerd met uv-licht en vervolgens in de tanks gepompt. Dit water wordt vervolgens opnieuw behandeld voor het terug in de reservoirs wordt geleid (99,5% van de systeemdoorstroming).

Een klein percentage water blijft over en dat wordt zorgvuldig gereinigd, gefilterd en behandeld, voordat het wordt geloosd. Dankzij deze kringloop wordt de gezondheid van de vissen gecontroleerd en beheerd, waardoor het gebruik van antibiotica, dat vaak wordt toegepast in zeekwekerijen, vrijwel nihil is. de toekomst oogt niet even mooi voor iedereen

Om 9.000 ton zalm per jaar te produceren, plant Local Ocean een gesloten systeem met waterfiltratie, waarbij een dichtheid van 50 kilo vis per kubieke meter wordt beoogd. Om dit te bereiken, zal de kwekerij 7.500 kubieke meter zeewater per uur oppompen, voornamelijk om de tanks te koelen voordat het water terug in de haven wordt geloosd. De firma belooft dat dit geen schadelijke gevolgen zal hebben. Volgens hen is het water dat geloosd wordt met ongeveer 3°C opgewarmd en 50 meter verder in zee al sterk afgekoeld.

Volgens de milieueffectenstudie zal de kwekerij jaarlijks 115 ton stikstof, bijna 6 ton fosfor en 274 ton afvalwater lozen. Deze cijfers baren het 'Collectief Tegen Intensieve Visteelt' in de regio Boulogne grote zorgen. Hun woordvoerder verklaart: "We hebben al een zee, een oceaan die lijdt. Ongeacht de verdunning zou het onacceptabel zijn om de voortdurende vervuiling van de zee, de Noordzee, het Kanaal, en de oceanen toe te

staan. Bovendien bevinden we ons hier pal voor het strand van Boulogne-sur-Mer. Hoe ga je de inwoners van Boulogne ervan overtuigen om in vervuild water te zwemmen? Verdund of niet, de vervuiling zal er zijn". Hij voegt eraan toe dat dit neerkomt op "vier vrachtwagenladingen stikstof die vlakbij het strand worden geloosd. Dat is het cijfer dat we in gedachten moeten houden, ongeacht welke verdunning Local Ocean vooropstelt".

De plaatselijke duikclub CSMCO (Club Sous-Marin de la Côte d’Opale, lid van de FFESSM) wil niet reageren op de bouwplannen van Local Ocean. Het gaat immers ook om een belangrijke investering die een verlaten stuk van de haven zal renoveren en om de belofte van 70 nieuwe directe arbeidsplaatsen bij de opstart tot 210 plaatsen in 2030. De visverwerkende industrie in Boulogne-sur-Mer ondersteunt het project daarenboven uit alle macht. 

Persbericht

boot Düsseldorf 2026

was opnieuw een succes

Zaterdag 17 januari 2026 – na de officiële opening stroomden de watersportliefhebbers massaal de 17 expositieruimtes binnen.

Enkele zalen waren voorbehouden voor de duiksport en genoten uiteraard onze belangstelling.

Nagenoeg alle grote duikmerken waren er aanwezig om hun nieuwste snufjes te promoten, maar boot bood eveneens de mogelijkheid om nieuwe zaken te ontdekken. Dit jaar werden opmerkelijk veel nieuwe Aziatische standhouders opgemerkt, dampvrije duikmaskers blijken een hype en ook nieuwe types onderwaterscooters en rebreathers zijn in. We mochten verschillende NELOS-duikers ontmoeten die bij de vele duikvakantieaanbieders hun droomvakantie voor 2026 zochten. Tussen deze duikbestemming was Papua New Guinea

opmerkelijk veel vertegenwoordigd en Turkije werd bijzonder gepromoot, waarbij het duikaanbod op de wrakken van het 'Gallipoli Historical Underwater Park' echt opviel.

Op de twee podia in hal 11 en 12 werden permanent duikgerelateerde presentaties verzorgd over de bescherming van de marine wereld en toonden bekende en minder bekende onderwaterfotografen en cineasten beeldmontages van hun duikbestemmingen. We waren te gast bij de uitreiking van de 'EUF Eco Award' waarbij

NELOS-duikschool Thalassa de 2de plaats in de wacht sleepte. In de volgende Hippocampus zal je hierover een uitvoerig verslag kunnen lezen. Op het hoofdpodium van zaal 12 mocht ik als EUF-voorzitter de jaarlijkse 'EUF Lavanchy Award' uitreiken, een soort 'Lifetime achievement award' voor een persoon die zich reeds jarenlang ingezet heeft voor de duiksport in het algemeen. Deze toch zeer exclusieve erkenning werd toegekend aan Steffen Scholz. Ook hierover lees je meer hierover in volgende Hippocampus.

RONNY MARGODT

Skubba

& Fred

Archimedes

Ademen onder water lukt al. Nu nog een oplossing vinden om te kunnen voortbe wegen.

ATerwijl Fred volop lucht bleef pompen in de emmer riep hij plots "Eureka!".

"Wat heeft Erika hier mee te maken?", reageerde Skubba. "Nee, EUUUreka. Dat riep Archimedes toen hij in zijn bad zat", zei Fred enthousiast.

Skubba had Fred altijd al een beetje speciaal gevonden, maar nu was hij overtuigd dat zijn vriend volledig de kluts kwijt was.

"Wie is Archidinges?".

"Archimedes was een Griekse geleerde die voor zijn ko ning moest uitvinden of een kroon wel volledig van goud was".

"Moet je daarvoor een geleerde zijn? Je smelt de kroon en je ziet het direct".

"Ah, nee. Het was een cadeau, dus mocht kroon niet gesmolten worden. Indien die van puur goud was, dan wou de koning de kroon dragen".

"Aaah", zuchtte Skubba, zich afvragend wat die kroon en een rare wetenschapper met duiken te maken hadden.

"Toen Archimedes in zijn bad kroop, liep er water uit", vertelde Fred verder.

"Dat heb ik ook!", riep Skubba. "En als je erin springt, dan pletst het water tegen de muren".

Maar Fred ging onverstoorbaar door: "Hij dacht: ik meet hoeveel water er uit mijn bad stroomt als ik een klomp puur goud met hetzelfde gewicht als de kroon in mijn bad leg. Indien ik die hoeveelheid vergelijk met het water dat bij de kroon uit mijn bad stroomt, dan moet dat gelijk zijn".

het amper kon dragen. "En ik moet daar mee duiken?".

"Ja, ja. Laten we duiken", zei Skubba die er niets van begreep. "Nee, nog niet. Luister! Als we weten hoeveel je emmer vol water weegt, dan moeten we er gewoon voor zorgen dat je emmer leeg even zwaar is. Begrijp je? Dan kan je onder water bewegen".

Hoewel Skubba er kop noch staart aan kreeg, klonk de laatste zin als muziek in zijn oren. En als zijn rare vriend iets beloofde, dan gebeurde dat ook. Fred nam de emmer van Skubba en verdween. Skubba bleef eenzaam achter. Enig tijd later kwam Fred met de emmer terug. Blijkbaar was die heel zwaar geworden.

"Wat ben je gaan doen?", vroeg Skubba.

"Een volle emmer weegt 5 kg. Ik heb aan de buitenkant van je emmer 5 kg lood uit de garage van je vader bevestigd. Daarom is hij nu zo zwaar. Ga in het water staan en zet de emmer zoals gewoonlijk op je hoofd".

Skubba had zijn twijfels, maar de drang om echt te duiken was te groot om te blijven staan. Hij besloot te doen wat zijn vriend hem vroeg. Hij nam de emmer en terwijl Fred pompte, stak hij zijn hoofd onder water en in de emmer. Onder water woog de emmer helemaal niet veel. Hij moest er zelfs een beetje aan trekken om helemaal onder te gaan. Terwijl hij hem vasthield, kon hij ermee draaien. Leuk. Aangezien er geen draden meer waren, kon hij nu gemakkelijk een stap vooruit zetten.

"Hey, dat lukt. Ik kan bewegen", riep hij verrast. Maar het water rond de emmer smoorde het geluid. Fred reageerde niet en pompte rustig verder.

PATRICK VAN HOESERLANDE

Jeugdduikhoekje

Onderwaterbiologie

De wonderlijke wereld van de Europese paling

En hier ben ik dan met het beloofde artikeltje over de meest bijzondere vis in onze zoete wateren, die al duikend te bezoeken is in de Put van Ekeren. En bij uitbreiding: de Europese paling is misschien wel de meest bijzondere vis ter wereld. Ik vertel jou waarom.

Veel mensen weten niet dat de paling ( Anguilla anguilla ) wel degelijk een vis is. Hij ziet er natuurlijk niet erg 'visachtig' uit, dus dat valt wel te begrijpen.

De paling heeft een lang slangachtig lichaam dat wel een meter lang kan worden. De schubben zijn klein en daarenboven bedekt met een dikke slijmlaag, waardoor je de indruk hebt dat het dier geen schubben heeft zoals een doorsneevis. Ook wat zijn vinnen betreft is de paling niet echt 'visachtig'. Hij heeft een rugvin die vrij achteraan op de rug begint en helemaal doorloopt tot de staartpunt en dus versmolten is met de staartvin. Het is een sierlijke vin die mooi waaiert wanneer de paling zwemt. De aarsvin is net zo aangelegd, alleen dan aan de buikzijde. De paling heeft geen buikvin. De kleine borstvinnetjes zijn wel aanwezig, net achter de kop. Zijn verschijning is alvast opmerkelijk.

opmerkelijke levenswijze

Zijn levenswijze is nog meer opmerkelijk dan zijn lichaamsbouw. Zoals bij de meeste vissen komt het nieuwe leven uit een visseneitje. De palingeitjes bevinden zich – hou je vast – in zout water, namelijk in de Sargassozee (ook wel Krooszee of Wierzee genoemd), een plek in het noordelijk deel van de Atlantische Oceaan, vol wieren, waar de palingeitjes op afgezet worden. Uit zo'n eitje komt een palinglarfje en dat kleine ding begint dan aan een heel lange en gevaarlijke reis door open water richting Europa. Hij laat zich door stromingen meevoeren, in het geval van onze Europese paling met de Golfstroom. Ondertussen eet ons palinglarfje zijn buikje rond met 'zeesneeuw'. Sneeuw? Zo wordt het genoemd. Het zijn inderdaad witachtige vlokjes die bestaan uit allerlei dierlijke en wierachtige deeltjes, een voedzaam vlokje dus. Zo groeit ons palinglarfje uit tot een glasaaltje.

De glasaal kan erg goed ruiken en hij kan zoet water ruiken, dat beslist anders ruikt dan het zoute water waarin hij zwemt.

Ons glasaaltje laat zich meevoeren door de stroom dichter en dichter naar land toe, Europa dus. En hoe dichter hij land nadert, hoe beter hij de geur opvangt van het zoete water van rivieren die in de zee uitmonden. En daar gaat hij naartoe. Hij zwemt de rivier op en hier begint zijn leven in het zoet water. Het glasaaltje eet en groeit en wordt een flinke paling. Onze paling blijft in de modderige oevers van de rivieren of 'gaat op stap' wanneer hij daar onvoldoende voedsel of beschutting vindt.

Op stap? Jawel, hij kruipt uit de rivier en door zijn slijmhuid kan hij handig door gras glibberen op zoek naar een andere zoetwaterlocatie, zijn fijne neus volgend. En zo kwam onze paling in de Put van Ekeren terecht. Ik hoor je al vragen: "Een vis op het land, is een vis 'op het droge'. Hoe ademt een vis nou als hij niet in water zit?". Een heel terechte vraag! Wel, de paling kan zijn kieuwen afsluiten van de buitenwereld, zodat ze goed vochtig blijven met zuurstofrijk water. Doordat de paling het zoet water goed kan ruiken, glijdt hij van plas naar plas waar hij even vers water over zijn kieuwen laat stromen, om zo veilig in de Put van Ekeren terecht te komen. En daar leeft onze paling een fijn en rustig leven. Hij eet en groeit. Tijdens de zomer eet hij zich lekker rond met allerhande beestjes, zoals insectenlarven, driehoeksmosseltjes, korfmosseltjes, vlokreeftjes, eitjes en larfjes van vissen, … En als hij groot genoeg is geworden, probeert hij zelfs visjes op te peuzelen. Dat alles zit in overvloed in de Put van Ekeren. Eens het kouder wordt, stopt onze paling met eten en graaft hij zich wat in in de zanderige bodem. Hij gaat dan in winterrust tot de temperaturen in de lente terug stijgen en nieuw leven (lees: voedsel) zich ontwikkelt.

Na ongeveer vijftien jaar en wanneer onze paling groot genoeg is (lees: goed gegeten heeft), besluit hij dat het tijd is om aan kleine palinkjes te denken. Hij kruipt uit de Put van Ekeren, glibbert en glijdt naar een beek, een rivier en gaat zo van het zoete water de zee en de oceaan in, het zoute water dus, om duizenden kilometers te zwemmen naar de plek waar hij zelf uit een eitje is gekropen: de Sargassozee in de Atlantische Oceaan. Daar zoekt onze paling een leuke palingdame die samen met hem voor veel bevruchte eitjes zorgt. De paling doet dit maar één keer in zijn leven. Hij sterft waar hij geboren is. En zo is de cyclus rond. Wel, als je nu de paling ontmoet tijdens je duik in de Put van Ekeren, zal je wel met andere ogen naar hem kijken. Als je hem wil ontmoeten, dan ga je best in de lente/zomer duiken en wanneer het wat begint te schemeren, want dan is onze paling het actiefst. Hij wroet meestal in de zanderige bodem en tussen de wieren. Af en toe zie je hem vrij zwemmend, zo sierlijk!

En koester onze paling, want het gaat niet goed met de palingen. Hoe komt dit nou weer? Wel, de mens speelt daarbij een grote rol. Uiteraard door vervuiling van onze wateren: zee en rivier. Maar wat meer is, de mens eet graag paling. Vraag maar eens aan je ouders of ze de schotel 'paling in het groen' kennen. En om aan de vraag van de hongerige mens te voldoen, wil de viswinkel paling aanbieden. Maar … palingen planten zich niet voort in gevangenschap, wat de mens ook geprobeerd heeft. En wat doet de mens dan? Wanneer de glasaaltjes na hun lange zwemreis vanuit de Sargassozee in de riviermonding zwemmen, worden ze massaal weggevangen. De glasaaltjes kunnen wel in gevangenschap groot worden om dan op een bord te belanden, maar dat betekent dat er erg weinig glasaaltjes in de rivieren en meren terechtkomen om volwassen te worden om na een vijftiental jaren terug te zwemmen naar de Sargassozee en op hun beurt daar baby's te produceren. Tja, en dan zie je uiteraard steeds minder en minder palingen en zijn ze met uitsterven bedreigd. Soms is de mens niet echt slim…

Ach ja, wel zullen het maar over leuke dingen gaan hebben zeker? Ik zit zo vaak te vertellen dat de onderwaterdieren zich schuilhouden of echt leven in en tussen al dat groen onder wa-

Glasaaltjes in een rivierbedding.

Gevangen glasaaltjes kan met in gevangenschap laten opgroeien tot volwassen palingen.

Grote hoeveelheid levende, vochtige Europese aal (Anguilla anguilla), de gele aal, die na vangst door de commerciële visserij in een blauwe plastic bak wordt gehouden. Deze soort wordt bedreigd volgens de Rode Lijst van de IUCN.

Gefrituurde glasaaltjes op een toast met een beetje olijfolie.

ter. Zullen we het in de volgende Hippocampus eens hebben over al dat onderwatergroen? Tot dan! 

Help! Mijn duikbril beslaat!

Met veel moeite ben je aangekomen op je mooie duiklocatie, of dat nu de Oosterschelde in Nederland is of een pracht van een helderwaterbestemming in de tropen maakt niet uit. Je trekt je uitrusting aan en bent klaar voor je duik. Eenmaal onder water wil je genieten van alles wat daar te zien is. Je hebt veel geld betaald voor je reis en zeker niet bezuinigd op de kwaliteit van je duikuitrusting. Maar helaas zit genieten er niet in bij deze duik! Je net nieuw gekochte duikbril is namelijk beslagen. Je hebt al een keer je duikbril geklaard, maar binnen enkele minuten is je zicht weer geheel wazig geworden. Het beslaan van je duikbril is irritatiefactor nummer één voor elke duiker.

Er wordt aan de waterkant veel gesproken over dit probleem. De ene duiker heeft een nog betere oplossing dan de andere. Alleen in de praktijk wil dit meestal niet zo uitpakken als dat zou moeten. Wat is nu werkelijk de oorzaak van dit probleem en wat is de beste oplossing? Harro Cats, verantwoordelijke voor TUSA in de Benelux, geeft inzicht in de problematiek van dit onderwerp. Want uiteindelijk is dit namelijk geen gecompliceerd probleem. Sterker nog, als je de oorzaak weet, dan is de oplossing vrij eenvoudig

Eén van de problemen ontstaat bij de fabricage van een duikbril. In een duikmasker wordt meestal een silicone 'skirt' (gelaatstuk) en maskerband gemonteerd. Bij de productie van de 'skirt' en maskerband worden siliconen korrels bij een hoge temperatuur en druk in een zogenaamde mal geïnjecteerd. Bij dit chemisch proces komen kleine hoeveelheden (ongevaarlijke) siliconendampen vrij die het werkelijke probleem vormen, omdat het chemische proces nog enige tijd doorgaat.

De silicone onderdelen worden bij de productie verwerkt samen met de andere onderdelen, zoals het frame, de maskerbandgespen en uiteraard ook de glazen om uiteindelijk een duikbril te worden. Nadat de duikbril volledig geassembleerd is, wordt hij in de verpakking opgeborgen en kan hij op weg naar het land van bestemming om een nieuwe eigenaar te zoeken. Tijdens deze reis dampt het siliconen nog enigszins na, zoals eerder vermeld. Deze damp slaat nu als een soort van condens neer op onder meer de glazen en dat veroorzaakt het beslaan.

Bij aankoop van een nieuwe duikbril wordt het advies gegeven de glazen te reinigen met een speciaal daarvoor bedoeld schoonmaakmiddel om beslaan te voorkomen. Heb je dat niet in huis, dan voldoet een niet schurende tandpasta of een siliconenvrij afwasmiddel vaak ook. Dat advies is correct, maar niet volledig. Dat merk je direct als je met je nieuwe duikbril onder water gaat, want dan ontstaat de irritatie, je nieuwe duikbril beslaat alsnog. Hoe dat kan, is heel eenvoudig uit te leggen. Zoals eerder beschreven dampt het silico-

nen nog na van de productie. Deze damplaag zit niet alleen op de glazen, maar ook op het gelaatstuk zelf, de maskerband, het frame, de gespen en vergeet vooral niet, de verpakking, in veel gevallen de maskerbox. Als dan alleen de glazen gereinigd worden, zijn de andere onderdelen nog aangeslagen met als gevolg dat deze aanslag eenvoudig verder dampt en daarmee bijvoorbeeld weer terug op de glazen komt, met beslaan tijdens het duiken tot gevolg. Het aanslagvrij maken van de glazen is dus onvoldoende.

Bij aanschaf van een nieuwe duikbril dient de gehele duikbril, maar ook de maskerbox grondig te worden gereinigd. Alle dampaanslag dient van alle onderdelen te worden gewassen. Het speciaal verkrijgbare reinigingsmiddel in de duikwinkel is perfect voor de glazen, maar niet voor de overige onderdelen. Gebruik voor het dampvrij maken van de nieuwe duikbril een siliconenvrij afwasmiddel en was de bril grondig onder de warmwaterkraan. Daarbovenop moet je er bij een nieuwe duikbril van uitgaan dat hij

nog steeds na kan dampen. Daarom is het belangrijk dat je hem in het begin in de kast naast je maskerbox bewaart. Doe je dit niet, dan ben je terug bij af. Geen probleem, maar je zal wel het hele schoonmaakritueel vanaf begin af aan opnieuw moeten uitvoeren.

Het wordt ten sterkste afgeraden andere middelen en methodes van reiniging toe te passen. We zien in de praktijk defecte duikbrillen als gevolg van het gebruik van bijvoorbeeld remmenreiniger, koperpoets en schuurmiddelen. Daarnaast zijn er reinigingspraktijken om het beslaat te voorkomen die absoluut niet toegepast moeten

Zonnebrandcrème, antimuggenspray en gezichtscrème

Pas goed op met het gebruik van zonnebrand- en gezichtscrème vlak voor je gaat duiken. Deze cosmetische middelen bevatten van nature een vettige substantie die tijdens het duiken invloed heeft op het beslaan van je duikbril.

Daarbovenop zijn er agressieve middelen op de markt die de materialen van je duikbril kunnen aantasten. Met name de sprays zijn het meest desastreus voor de kunststofonderdelen van je duikbril en overige uitrustingsstukken.

Er zijn meerdere praktijkvoorbeelden waarbij zonnebrandspray en antimuggenspray iets te nonchalant wordt opgespoten en ook terechtkomt op de uitrustingsstukken met blijvende schade tot gevolg.

worden, zoals het schoonbranden van de glazen met een aansteker. Dit reinigt alleen de glazen en geeft risico tot brandschade aan de duikbril. De kunststofonderdelen zijn niet bestand tegen de hitte van het vuur met als resultaat een duikbril die weer gaat beslaan en wellicht vervormde onderdelen in je duikbril met lekkage tot gevolg.

Een andere methode die je nooit moet gebruiken, is de duikbril wassen in de vaatwasser. De temperatuur van de vaatwasser is te hoog en de chemische reinigingsmiddelen zijn te agressief. Resultaat: misschien wel een schone duikbril, maar wel chemisch

Duikbril ontsmetten

Ten tijde van Covid-19 kwamen we allemaal in aanraking met het ontsmetten van de duikmaterialen tijdens bijvoorbeeld de duikopleidingen. Uiteraard is het verstandiger dat elke cursist en elke gebrevetteerde duiker zijn of haar eigen duikbril aanschaft. Indien de situatie zo is dat de duikbril door meerdere duikers gebruikt wordt, dan dient hij gereinigd te worden. Let op met welk middel je dat doet! Er zijn heel veel chemische ontsmettingsmiddelen die te agressief zijn en de kunststof van de duikbril zullen aantasten. Gebruik daarom geen chemische middelen op de duikbrillen. Een sopje met afwasmiddel is al meer dan voldoende en voorkomt dat de duikbril kapotgaat. Maak hiervoor een sopje van warm water en drie druppels afwasmiddel. Meng het even door elkaar met je hand. Doe de duikbril in het sopje en laat de bril er een uur in liggen. Haal de zwembril vervolgens uit het sopje, spoel hem af met warm water en laat hem drogen. Een handige manier, die er bovendien voor zorgt dat je nooit last krijgt van condens op de glazen van je duikbril.

gebleekte en verweerde onderdelen en ook vervormde onderdelen met kans op een lekkende duikbril.

Gebruik in alle gevallen je gezond verstand bij het behandelen van je duikbril.

anti condens

Moet je wel spugen in je duikbril voor de duik? Spugen is effectief gebleken als anticondens, mits je vooraf het schoonmaakprotocol hebt uitgevoerd. Alleen zit speeksel vol met enzymen en bacteriën. Het gevolg op lange termijn zal zijn dat die zich zullen nestelen in de randen van de duikbril en daar een aanslag zullen vormen. Beetje bij beetje zal je duikbril verweren en gaan beschimmelen. Tenzij de duikbril na elke duik grondig schoon gewassen wordt, is deze methode achterhaald.

Het advies is om gebruik te maken van een anticondensmiddel. Dit zijn flesjes met een vloeistof die aan de binnenkant van de glazen wordt gebruikt. In de wandelgangen wordt dit ook wel 'nepspuug' genoemd. TUSA heeft ook nog een anticondensfolie. Deze folie plak je aan de binnenkant van

Kruisbesmetting

Kijk goed uit hoe je je duikbril opbergt. Het kan een goed idee lijken dat je je duikbril ter be scherming tijdens transport in de voetpocket van je vin opbergt. Als deze vinnen echter (redelijk) nieuw zijn, dan zijn ook de voet pockets vettig. Dit vet kan weer aan gaan slaan op je duikbril. Al met al is je duikbril wel beschermd, maar wel weer aangesla gen. Niet doen dus.

Heethoofd

Condenseren ontstaat bij temperatuurverschil. Bij duiken onder een stralende zon wordt je gezicht ook warm. Na het optuigen van je uitrusting en het aantrekken van het pak krijg je het al snel erg heet. Als je dan je duikbril opzet en vervolgens je hoofd onder water steekt, is het temperatuurverschil tussen het water en je gezicht het grootst. Ondanks alle voorzorgsmaatregelen kan dit alsnog leiden tot condens aan de binnenkant van je duikbril. De praktijk heeft geleerd om eerst eens lekker het gezicht af te koelen in het water alvorens de duikbril op te zetten. Dit scheelt aanzienlijk in het beslaan van je duikbril.

je duikbril om beslaan te voorkomen. Bij gebruik van deze folie is het nog steeds noodzakelijk dat de duikbril eerst dampvrij is gemaakt. De fabricagedamp kan namelijk

Advertentie

ook op de folie neerslaan en dan blijft de duikbril alsnog beslaan. 

45 jaar Duikclub Schoten:

een verhaal van engagement, vriendschap en duikpassie

Het plan was om in 2020 het 40-jarig bestaan te vieren, maar de pandemie verhinderde dat. Daarom vierde Duikclub Schoten (DUCS) in 2025 haar 45-jarig bestaan. Wat in 1980 begon als een initiatief van een kleine groep brandweermannen en politieagenten, groeide uit tot een vaste waarde binnen het Vlaamse duiklandschap. Vijfenveertig jaar later blijft DUCS een club waar opleiding, veiligheid en kameraadschap hand in hand gaan.

De officiële oprichting van Duikclub Schoten vzw vond plaats op 17 februari 1980, na maanden intensief voorbereidend werk door het toenmalige bestuur. Het doel was duidelijk: de gemeente Schoten voorzien van een duikersteam én van een hechte clubwerking. Al snel kende de club haar eerste belangrijke evolutie. In 1983 splitste een groep leden zich af om duikclub De Otters op te richten.

Een volgende mijlpaal was de overstap van het toenmalige VVW naar NELOS. Deze overgang vereiste een aanzienlijke inspanning op vlak van opleiding en aanpassing. Dankzij een intensieve 'crash course' en de inzet van onder meer René De Heel, Rita Vinken, Paul Fimmers en Erik Van Tilburg werd deze overstap succesvol afgerond. Hun jarenlange engagement legde mee de basis voor de kwaliteitsvolle opleidingen waar de club vandaag nog steeds voor staat. clubleven als bindmiddel

Het eerste clublokaal, gelegen op de hoek van de Kasteeldreef en de Churchilllaan, was misschien niet modern, maar vervulde jarenlang perfect zijn rol als ontmoetings-

plaats. Naast de plek voor opleidingen en vergaderingen was het ook het decor voor wekelijkse après-divemomenten, waar vriendschappen werden gesmeed en verhalen gedeeld. Tal van activiteiten passeerden er de revue: carnavalsfeesten, kaasavonden, brunches, mosselfeesten en spaghettiavonden. Grotere evenementen werden georganiseerd in feestzalen, lang voor de sociale media het verenigingsleven documenteerden.

Naast het sociale aspect hechtte DUCS altijd veel belang aan sportieve en inhoudelijke activiteiten. Zo waren er de jaarlijkse 'Kire & Luap'-schattentochten door Vlaanderen, die steevast eindigden aan een duikplas. Niet het winnen, maar het deelnemen stond centraal, geheel in de geest van de club. Ook de jaarlijkse kampeerweekends in Zeeland (Wemeldinge en Schouwen-Duiveland) groeiden uit tot een vaste traditie. Deze weekends vormden voor velen het symbolische begin van het duikseizoen en boden de ideale gelegenheid om met duiktabellen te werken en ervaring op te doen. Vanaf de jaren 2000 werd, mede omwille van het weer, uitgeweken naar het zuiden van Frankrijk, met locaties als Agay, Hyères en Dramont.

opleiding en infrastructuur

Het zwembadtraject van DUCS kende door de jaren heen meerdere veranderingen. Als Schotense club beschikte DUCS lange tijd over vaste trainingsuren in het gemeentelijk zwembad. Later dwong de VLAREM-regelgeving een verhuis af naar SportOase Brasschaat. Hoewel deze infrastructuur niet altijd probleemloos functioneerde, bleef de club zich aanpassen. Het vinden van geschikte zwembadtijd blijft tot vandaag een uitdaging voor veel Antwerpse clubs, DUCS inbegrepen.

Een vaste waarde was en is de Put van Ekeren, waar talloze opleidings- en clubduiken plaatsvinden, evenals de traditionele doop van nieuwe leden. Onder het toeziend oog van Neptunus werden generaties duikers symbolisch ingewijd in het clubleven. van lokaal tot internationaal

Hoewel DUCS diep geworteld is in Antwerpen, keek de club altijd verder dan de eigen regio. Er werden regelmatig duiken georganiseerd in Waalse steengroeven en winterzwemmen in de Lesse en later in de

Ourthe. Buitenlandse duikreizen volgden al snel. De eerste expedities naar Egypte waren avontuurlijk te noemen, met lange verplaatsingen, tentovernachtingen en een Rode Zee die toen nog grotendeels onontdekt was. Later volgden liveaboards en bestemmingen als de Filipijnen, Thailand en de Malediven.

vrijwilligers maken het verschil

In 1998 moest DUCS haar clublokaal verlaten wegens geplande infrastructuurwerken. De club verhuisde naar de Lodewijck Weijtenstraat, waar een voormalig klaslokaal dankzij de inzet van vele vrijwilligers werd omgevormd tot een praktisch en gezellig clubhuis. Een nieuwe renovatie in 2009 bevestigde opnieuw de kracht van het engagement binnen de club.

Doorheen de jaren droegen talloze bestuursleden bij aan de werking van DUCS. Een bijzondere dank gaat uit naar de voormalige voorzitters René De Heel en Luc Schoenowsky, evenals naar de vele secretarissen, penningmeesters, feestverantwoordelijken en duikschoolverantwoordelijken die met hun inzet de club vormgaven. blik op de toekomst

De geplande viering van het 40-jarig bestaan in 2020 kon door de coronapandemie niet plaatsvinden. En hoewel sindsdien geen grootse activiteiten werden georganiseerd, bleef het ledenaantal van DUCS stabiel. In een maatschappij waarin vrije tijd steeds schaarser wordt, blijft dat een prestatie op zich. Wat leden al decennialang bindt, is de gemoedelijke en familiale sfeer. Het opleidingsmotto – "Zou je je eigen familie met deze duiker laten duiken?" – typeert perfect de waarden van de club.

Na 45 jaar kijkt Duikclub Schoten met trots terug, maar vooral ook met vertrouwen vooruit. DUCS blijft bouwen aan veilige opleidingen, sterke vriendschappen en een gedeelde duikpassie, vandaag én morgen. 

SPEECH VAN WALTER LEUS, VOORZITTER DUCS, INGEKORT DOOR REDACTIELID STEF VAN UFFEL

Duikgeschiedenis deel 8

De HMS Royal George was een belangrijke katalysator voor het ontstaan en de verdere ontwikkeling van het helmduiken. De caisson speelde een gelijkaardige rol in de ontwikkeling van de medische kennis over de effecten van samengeperste lucht op de mens. Er waren immers veel meer caissonarbeiders die een lange tijd onder druk werkten dan dat er helduikers waren. Hierdoor konden de verschillende effecten beter bestudeerd worden en werd de nood voor dit onderzoek ook veel sterker aangevoeld. Een evolutie die voor het duiken belangrijk was.

In de 19e eeuw kwam een officier van de Oostenrijkse marineartillerie op het idee om een kleine boot volgestouwd met explosieven, aangedreven door een stoom- of persluchtmotor en bestuurd door kabels, in te zetten tegen vijandelijke schepen. Na zijn dood kwamen zijn notities en schetsen in het bezit van de Kroatische kapitein Giovanni (Ivan) Biagio Luppis Freiherr (1813-1875). Hij zette het werk verder en bouwde twee prototypes, waarvan het tweede werd gepresenteerd aan de Marinecommissie in aanwezigheid van koning Jozef I. De commissie keurde het prototype niet goed, maar was bereid om, mits enkele verbeteringen, haar beslissing te herzien.

eerste echte torpedo, eerste ROV

In 1864 maakte Luppis kennis met de Britse werktuigbouwkundig ingenieur Robert Whitehead, hoofd van de lokale fabriek 'Stabilimento Tecnico Fiumano', met wie hij een contract tekende om 'salvacoste' (kustredder) verder te ontwikkelen. Whitehead veranderde de ontwerpen aanzienlijk en begon na te denken over het probleem van het afvuren van explosieve ladingen

op een afstand onder de waterlijn van een schip, wat veel effectiever was dan het bombarderen boven het wateroppervlak. Whitehead vervaardigde vervolgens een apparaat dat onder water kon varen en installeerde een motor die werd aangedreven door perslucht, evenals automatische diepte- en richtingscontrole. Op 21 december 1866 werd de eerste zelfaangedreven torpedo, nu 'Minenschiff' (mijnboot) genoemd, officieel gedemonstreerd ter evaluatie voor wat toen het Oostenrijks-Hongaarse Rijk was.

Dit model had een diameter van 355 mm, was 3,35 m lang en woog 136 kg met 8 kg explosieven. De Marinecommissie keurde het ontwerp goed en op 6 maart 1867 sloot de regering een contract met de uitvinders voor een proefproductie met de belofte om alle productiekosten te betalen. Er waren echter niet zoveel bestellingen als gewenst en Luppis, verantwoordelijk voor de productie, ging in 1873 failliet, waarna Whitehead de 'Torpedo-Fabrik von Robert Whitehead' oprichtte en het hele bedrijf overnam.

Torpedo-instructie aan boord van de HMS ‘Theseus’, 1896. Vier matrozen met een Whitehead-torpedo. De ‘Theseus’ was een kruiser die in 1892 te water werd gelaten.

Luppis werd op een andere manier gecompenseerd toen hij in 1869 door Franz Josef in de adelstand werd verheven en de titel Baron von Rammer ('de zinker') kreeg. Veel later werd hij ook geëerd als de eerste die een 'Remotely Controlled Vehicle' (ROV) ontwikkelde. Deze apparaten voeren vandaag een heleboel civiele en militaire opdrachten uit.

ROV versus AUV

Hier is het misschien gepast om het verschil tussen Remotely Controlled Vehicle (ROV) en Autonomous Underwater Vehicle (AUV) te definiëren, die beide een soort robotonderzeeër zijn. Een ROV is een kabelgestuurd, op afstand bediend onderwatervoertuig waarvan de bestuurder zich op het land of aan boord van een schip bevindt. Een ROV moet dus steeds contact hebben met zijn bestuurder om de opdracht te kunnen volbrengen. Een AUV is een onbemand onderwatervoertuig dat zijn missie uitvoert zonder tussenkomst van een bestuurder. De AUV is voorgeprogrammeerd om, zodra de taak is voltooid, terug te keren naar een locatie waar de gegevens kunnen worden geregistreerd of gedownload en waar het apparaat een nieuwe opdracht kan krijgen. Met de integratie van AI moeten deze robotten geen precieze, gedetailleerde taken meer krijgen en kunnen ze algemene opdrachten zelfstandig uitvoeren.

eerste onderwaterfoto vanuit een onderzeeër

William Bauer die in 1851 samen met zijn bemanning als eerste uit een duikboot ontsnapten, schrijft een tweede primeur op zijn naam als hij in 1865, tijdens de Krimoorlog, foto's door de patrijspoorten van een onderzeeër maakt. Het is niet geweten of hij daarbij ook een duikboot fotografeert.

helium

Tijdens de zonsverduistering op 18 augustus 1868 nam de Franse astronoom Pierre Jules César Janssen (1824-1907) een opvallende gele lijn waar in het spectrum dat was opgenomen aan de rand van de zon. De golflengte was ongeveer 588 nm, iets minder dan de zogenaamde 'D'-lijnen van natrium. Hiermee was Janssen de eerste die helium, een element dat nog nooit eerder op aarde was waargenomen, ontdekte. Op dat moment wist hij echter nog niet wat hij had gezien,

alleen dat het iets nieuws was. Deze lijn kon niet worden verklaard door enig materiaal dat op dat moment bekend was en daarom suggereerde de Engelse astronoom Sir Joseph Norman Lockyer (1836-1920), nadat hij de gele lijn ook vanuit Londen had waargenomen, dat ze werd veroorzaakt door een onbekend element.

In samenwerking met de Engelse chemicus Sir Edward Frankland (1825-1899) identificeerde hij het element en noemde het

helium, naar het Griekse woord 'Helios', wat 'zon' betekent. Omdat zijn artikel en dat van Janssen op dezelfde dag bij de Franse academie binnenkwamen, kregen ze gezamenlijk de eer voor de ontdekking van helium. In 1895 ontdekte William Ramsay helium op aarde.

eerste beschrijving van neurologische decompressieziekte bij een duiker, eerste arts die ging duiken om te bestuderen hoe het lichaam onder water reageerde

In 1968 beschreef Franse Dr. Alphonse Gal een geval van paraplegie bij een Griekse sponsduiker. De duiker herstelde spontaan in twee weken tijd. Het verslag werd gepubliceerd in 1872 en was daarmee het eerste medische verslag over een geval van decompressieziekte. De dokter dook zelf om beter te kunnen bestuderen hoe het lichaam onder water reageert.

eerste roman met SCUBA-duikers

Het oudste verhaal met SCUBA-duikers is van 1869 en komt uit de pen van de Franse romanschrijver, dichter en toneelschrijver Jules Gabriel Verne (1828-1905). Als je het boek niet gelezen hebt, dan heb je zeker één van de verfilmingen gezien. Met zijn boek '20.000 mijlen onder de zee' populariseerde Jules Verne het concept van SCUBA en hij heeft zo zeker bijgedragen tot de ontwikkeling van de duiksport.

Later zullen we nog zulke mensen tegenkomen. Zijn hoofdpersonage, kapitein Nemo, verwijst specifiek naar het Rouquayrol/ Denayrouze-systeem en theoretiseert over de onvermijdelijke volgende stap: het doorbreken van de afhankelijkheid van duikers van lucht die vanaf de oppervlakte wordt aangevoerd. Zoals we weten was de autonomie van de 'Aérophore' eerder beperkt.

eerste

persoonlijke beschrijving van decompressieongeval

Bij het St. Louis Eads brugproject in 1871 waren 352 caissonwerknemers betrokken. Dertig van deze werknemers raakten ernstig gewond en 12 kwamen om het leven ten gevolge van dit werk onder druk. Deze statistiek toont de ernst van de situatie aan en de nood om het fenomeen beter te begrijpen om dergelijke ongevallen te vermijden.

De Amerikaanse arts Alphonse Jaminet was de verantwoordelijke arts en hij verbleef regelmatig in de caisson. Hij kreeg te maken met decompressieziekte na een blootstelling van 2 uur en 45 min op 29 meter diepte en een decompressiestop van slechts 3,5 minuten. Zijn symptomen waren: duizeligheid, pijn in de ledematen, verlamming van één arm en beide benen en het onvermogen om te spreken. Hij legde zijn benen omhoog, dronk rum en herstelde spontaan binnen een week. Zijn persoonlijke beschrijving van deze gebeurtenissen was de eerste in zijn soort die werd vastgelegd.

eerste commerciële duiklamp en onderwaterhoorn

Franse ingenieur en politicus Marie

eerste vermelding van de term 'caissonziekte'

Foto: pieds-lourds.com

Bij het Brooklyn Bridgeproject in New York tussen 1870 en 1883 waren 600 arbeiders betrokken. De Brooklyn Bridge mag dan wereldberoemd zijn, velen betaalden een hoge prijs en raakten verlamd door de 'caissonziekte'. De caissons hadden een diepte van 24 m. Ook hoofdingenieur Washington Roebling kreeg ermee te maken. Hij ontwikkelde een ernstige, niet-dodelijke vorm van decompressieziekte, waardoor zijn gezondheid blijvend werd aangetast. Hij werd niet behandeld en leidde daarna het project vanuit zijn ziekbed.

August, vond in 1872 de volgende zaken uit: een draagbare 'aérophore' voor reddingsoperaties in mijnen, een waterdichte petroleumlamp die onder water kon worden gebruikt en een akoestische hoorn voor onder water. Er was vanaf dat moment een commerciële duiklamp op de markt.

Vanwege de verkrampte en verstijfde gewrichten die door deze aandoening werden veroorzaakt, noemden verslaggevers het 'doing the bend'. Deze term werd gebruikt om de houding te beschrijven van de caissonwerkers die aan decompressieziekte leden. Deze arbeiders liepen voorovergebogen, wat leek op een houding die bekend stond als de 'Grecian bend'. 'Doing the bend' werd later veranderd in 'being bent' of 'the bends'. Sommige caissonarbeiders droegen bimetaal- of 'galvanische' banden om de symptomen van decompressieziekte te voorkomen of te verlichten.

De Amerikaan Andrew H. Smith, een KNOarts, was de verantwoordelijke arts van het project. Hij beschreef 110 gevallen van

Advertentie

Er werd door Andres H. Smith een decompressie-experiment uitgevoerd op een man die leed aan decompressieziekte. Hij werd in een zwaar duikpak geplaatst, verstevigd met een touwnet om te voorkomen dat de stof scheurde, waarna perslucht in het pak werd geïnjecteerd. Het was in zekere zin het prototype voor hyperbare kamers voor één persoon...

decompressieziekte die hij ernstig genoeg achtte om er aandacht aan te besteden (er waren in totaal 119 gevallen). Veertien van hen overleden. Hij presenteerde zijn officiële rapport als chirurg van de New York Bridge Company, de bouwers van de Brooklyn Bridge, over arbeiders die de decompressieziekte opliepen nadat ze de caisson onder druk hadden verlaten. Hij was de eerste die de term 'caissonziekte' gebruikte. Tegen de tijd dat Smith zijn rapport uitbracht, waarin hij voor toekomstige projecten herdrukken in een gespecialiseerde kamer aanraadde, was al het caissonwerk aan de Brooklyn Bridge voltooid. In het rapport van Smith wordt geen melding gemaakt van de werkelijke oorzaak van decompressieziekte: stikstofbellen. De caissons werden toen met stoom verwarmd, omdat men dacht dat decompressieziekte het gevolg was van extreme koude.

Hoewel dokter Smith geen gebruik van hercompressie maakte, hij vond de toen gangbare procedure een 'heroïsche methode', was de behandeling niet onbekend. Als je denkt dat dit in een decompressiekamer gebeurde, dan ben je een paar tientallen jaren te vroeg. Herdrukken gebeurde met een eerder primitieve methode. Het slachtoffer werd in een duikpak van een helmduiker gestoken. Dit pak was met koorden versterkt om het uitzetten te beperken en het ontstaan van scheuren of gaten te verhinderen. Nadat het pak gesloten werd, werd de druk in het pak opgevoerd. Het was een primitieve voorloper van de latere eenpersoonskamers. Je moest inderdaad wanhopig of moedig zijn om je voor deze behandeling kandidaat te stellen.

eerste gebruik van perslucht in een duikkamer

Het probleem van het leveren van verse lucht aan de duiker in een duikkamer wordt

opgelost door de Venetiaan Toselli. Hij verbeterde de kamer van Bazin door ze te voorzien van een enorme cilinder met samengeperste lucht. Met zijn duikkamer 'Neptune' uit 1871 kon een 'duiker' vijftig uur onder water op een diepte van 250 m blijven.

eerste 'close circuit SCUBA' met

zuurstof

De voorstellen ingediend bij de Spaanse commissie zetten een aantal bekende 'eerste' claims op de helling. Toch hou ik vast aan de gekende lijst, omdat het niet zeker is

dat deze oude voorstellen effectief werkten en zeker niet als 'moderne' ontwerpen kunnen beschouwd worden.

Op zestienjarige leeftijd monsterde een Engelse koopvaardijmatroos, Henry Albert Fleuss (1851-1933), aan en werd uiteindelijk officier bij de P&O Company. Toen deze Engelse ingenieur en duiker zag hoe duikers met hun zware en logge apparatuur verloren vracht terugvonden, raakte Fleuss geïnspireerd om een manier te vinden om de duiker onafhankelijk van de oppervlaktesteun te maken. Hij wilde daarvoor de zware pomp en de grote ploeg, die nodig waren om de apparatuur te bedienen, overbodig maken.

In 1876 creëerde Fleuss 's werelds eerste functionele ademhalingsapparaat.

Als resultaat ontwikkelde hij in 1878 het eerste bruikbare, zelfstandige duikapparaat dat gebruik maakte van samengeperste zuurstof. In dit prototype van een gesloten circuit werd kooldioxide geabsorbeerd door een touw dat in bijtende potas, een mengsel van zouten (voornamelijk kaliumcarbonaat), was gedrenkt, zodat uitgeademde lucht opnieuw kon worden ingeademd. Hoewel door het gebruikt van zuurstof de diepte beperkt was (zuivere zuurstof wordt giftig vanaf ongeveer 6 m, een feit dat toen nog

niet bekend was), maakte het apparaat relatief lange bodemtijden mogelijk, tot wel drie uur. In 1880 wordt het apparaat van Fleuss gebruikt door de beroemde Engelse duiker Alexander Lambert om een ondergelopen tunnel binnen te gaan en een luikdeur af te sluiten. Het luik bevond zich 20 m diep en 330 m achteraan in de tunnel. Fleuss was de begeleider aan de oppervlakte.

spreekbuis

In 1877 ontwikkelde de Duitse fabrikant van duikuitrusting, Ludwig von Bremen (later Hegenuk genoemd), een spreekbuis die de communicatie tussen de duiker en zijn begeleider aan de oppervlakte verbeterde. Deze buis werd aangesloten op de helm van de duiker. De oude manier van communicatie via de uitlaatdarm was niet meer mogelijk vanwege de eenrichtingskleppen die in de luchtbuizen aangebracht waren en dus moest er een andere oplossing gevonden worden.

eerste antropomorf duikpak

Twee Franse broers, Alphonse en Theodore Carmagnolle, vroegen in 1878 een patent aan voor de eerste echte antropomorfe (antropomorfisme: het toekennen van menselijke kenmerken aan niet-menselijke verschijnselen) duikpakken. Het patent werd in 1882 verleend. Een venster aan de bovenkant van de helm kon verwijderd worden om het pak aan de oppervlakte te ventileren. De beweegbare verbindingen waren gemaakt van gedeeltelijke, concentrische bollen die zo waren gevormd dat ze nauw aansloten en waterdicht moesten blijven. Een laag waterdichte stof die aan beide delen van de verbinding was bevestigd, vouwde bij bewegingen over zichzelf. Het pak had maar liefst 22 van dergelijke 'rollende' verbindingen: vier in elk been, zes in elke arm en twee in het lichaamsgedeelte van het pak. Hierdoor was het pak extreem zwaar en het bleek nooit echt naar behoren te werken.

Een opvallend kenmerk van het Carmagnollepak was de helm. Die had 25 afzonderlijke glazen vensters van vijf centimeter, geplaatst op een afstand die overeenkomt met de gemiddelde afstand tussen de menselijke ogen.

fundamenten van het duikmedisch onderzoek

De Franse zoöloog en fysioloog Paul Bert (1833-1886) was een pionier op het gebied van fysiologie en deed onderzoek naar zuurstofvergiftiging en decompressieziekte. Zijn klassiek werk, 'La Pression Barometrique', van 1000 pagina's met zijn fysiologische studies naar drukveranderingen, werd gepubliceerd in 1878 en vormde de basis voor onderzoek naar duikfysiologie. Paul toonde aan dat decompressieziekte het gevolg was van de vorming van stikstofgasbellen en stelde een geleidelijke opstijging voor als een manier om het probleem te voorkomen. Hij toonde ook aan dat pijn kon worden verlicht door hercompressie en het gebruik van normobare zuurstof voor de behandeling. Bert legde het verband uit tussen Boyle's 17de-eeuwse observatie van decompressieziekte bij een adder en de symptomen van

werknemers die in samengeperste lucht werkten. Hij toonde niet alleen aan dat stikstofbellen decompressieziekte veroorzaken, maar erkende ook het bestaan van 'stille bellen' na decompressie. Hij stelde een verband vast tussen obesitas en een verhoogde vatbaarheid voor decompressieziekte. Hiervoor experimenteerde hij onder andere met zijn hond. Het dier had vele decompressies van 7-8 atm overleefd toen het nog slank was, maar stierf toen het aan dezelfde drukblootstelling werd onderworpen terwijl het zwaarlijvig was. Hij beschreef de acute toxische effecten van zuurstof op het centrale zenuwstelsel, het 'Paul Bert-effect'.

eerste onderzeeër op stoom

In 1878 ontwierp en bouwde dominee George William Littler Garrett (1852-1902) de eerste door stoom aangedreven onderzeeër, de 'Resurgam' (Latijn voor 'Ik zal weer opstaan'), en tests bewezen dat die zo succesvol was dat er snel nog drie identieke exemplaren werden gebouwd en verkocht aan de marines van Rusland, Griekenland en Turkije.

In 1886 ging een andere Engelsman, J. F. Waddington, nog een stap verder en hij ontwierp een onderzeeër, de 'Porpoise', die werd aangedreven door elektriciteit uit batterijen en een motor van 7 pk. De Porpoise, 12 m lang en 2,5 m breed, bleek een goede onderwaterstabiliteit te hebben, kon behoorlijke diepten bereiken en voer onder water met een snelheid van drie knopen.

eerste ontsnappingsbuis voor onderzeeërs

In datzelfde jaar 1878 patenteerde de Engelse scheepsbouwer genaamd Sir John Isaac Thornycroft (1843-1928) de eerste ontsnappingsbuis voor onderzeeërs. Deze vroege versie van het apparaat was niet veel meer dan een metalen buis met een klein luik aan de bovenkant, ontworpen om te worden

gebruikt in het geval dat een onderzeeër defect raakte en begon te zinken. Het luik werd geopend en de bemanning klom in de buis, waar ze veilig waren voor het water onder druk buiten. Hoewel de uitvinding van Thornycroft een stap in de goede richting was, was ze niet zonder gebreken. Het grootste probleem was dat de buis niet groot genoeg was om meer dan een paar mensen comfortabel te kunnen herbergen en het was ook vrij moeilijk om het luik te openen als iemand zich in de buis bevond. nitrox

In 1878 kregen Henry Fleuss en het bedrijf Siebe Gorman een patent op een recirculatieapparaat dat gebruikmaakte van zuivere zuurstof. Een jaar later gebruikte Fleuss het apparaat voor de eerste duik met verrijkte lucht. Dit mengsel kennen we nu onder de naam nitrox.

extra veiligheidsvoorzieningen bij het helmduiken

Helmduiken bleef natuurlijk verder evolueren. In de periode 1880-1910 werden extra veiligheidsvoorzieningen aan de duikhelmen toegevoegd. Die omvatten:

• een klep die de hoeveelheid lucht in de helm regelde;

• een 'kin-knop' waarmee de duiker lucht uit de helm kon laten ontsnappen, waardoor hij enige controle had over zijn drijfvermogen;

• een terugslagklep die voorkwam dat lucht ontsnapte via een beschadigde luchtslang of bij een storing van de luchtpomp;

• en een handbediende 'spitcock' voor het ontwasemen van het glas.

eerste concept van een onderwatercamera

De Franse fysicus en fotograaf Paul-Marie-Léon Regnard (1850-1927) ontwierp een onderwaterapparaat om foto's te maken. Dit apparaat uit 1888, dat blijkbaar nooit is ge-

bouwd, bestond uit een ronde doos gemaakt van een koperen buis, aan beide uiteinden afgesloten door ronde platen van hetzelfde materiaal. De bovenste koperen plaat was met schroeven aan een koperen ring bevestigd. In de doos bevond zich een camera obscura, waarvan de lens loodrecht op de grond stond. Op de bovenste koperen plaat bevond zich ook een aansluiting voor een ballon die werd gebruikt om het effect van de waterdruk tegen te gaan. Regnard was van plan om in de buurt van de lens twee kleine batterijen te plaatsen om twee Edisonlampen van stroom te voorzien om de scène te verlichten.

De foto zou automatisch worden genomen met behulp van een uurwerkmechanisme, zodat de operator alleen maar het apparaat onder water hoefde te dompelen, een paar minuten moest wachten en het uit het water moest halen. De belichte plaat moest daarna handmatig door een nieuwe vervangen worden voordat hij opnieuw een foto kon maken.

eerste volledig elektrische onderzeeër, eerste functionele onderzeeër uitgerust met torpedo's Tegen het einde van zijn leven werkte de

Fransman Stanislas Charles Henri Dupuy de Lôme (1816-1885) aan een project voor een elektrische onderzeeër, grotendeels geinspireerd door de experimentele resultaten van de 'Plongeur'. Na zijn dood werd het project overgenomen door zijn vriend Gustave Zédé, wat leidde tot de lancering van de 'Gymnote' in 1888. Deze onderzeeër had de vorm van een sigaar, met een stalen romp, was 18 meter lang en 1,8 meter breed, werd aangedreven door elektriciteit, net als Waddington's Porpoise, maar haalde veel hogere snelheden: zeven knopen aan de oppervlakte en vijf onder water. Volledig ondergedompeld had hij een bereik van meer dan 150 km.

eerste duikster met samengeperst lucht

Duiken was een mannenwereld. Het was te zwaar en te gevaarlijk voor vrouwen. Kapitein Louis Sorcho publiceerde in 1888 het boek 'Life and Adventures of Frances Namon Sorcho' over zijn vrouw die dook.

Haar eerste indrukken geven een goed beeld van hoe helmduiken was: "Mijn eerste duik was voor de zuidkust van Florida, niet ver van Clear Water Harbor. Mijn man was destijds bezig met het verzamelen van zeldzame schelpen en koraal voor verschillende noordelijke universiteiten. Ik herinner me nog goed hoe ik me voelde toen ik voor het eerst het harnas aantrok. Angst en nieuwsgierigheid waren zo nauw met elkaar verweven dat ik nauwelijks wist wat ik het meest voelde. Hoe dan ook, mijn man stond

te wachten en bijna voordat ik het doorhad, was het vreemde canvas harnas aangepast en was het borststuk over mijn hoofd geschoven. Er was een dikke kussentje of kraag op mijn schouders aangebracht om het gewicht van het borststuk en de helm, die alleen al 28 kg wegen, te verlichten, maar zelfs toen voelde het borststuk nog behoorlijk zwaar aan en toen de metalen pakkingen met duimmoeren en een moersleutel werden vastgeschroefd, voelde ik me alsof ik in mijn doodskist werd vastgeschroefd. Maar er was weinig tijd voor zulke gruwelijke gedachten en een stevige leren riem met het onderzeese mes werd vervolgens om mijn middel gebonden ...". eerste medische luchtsluis, eerste verwijzing naar het routinematige gebruik van hercompressie

De Britse ingenieur Sir Ernest William Moir (1862-1933) installeerde in 1889 een medische sluis tijdens de bouw van de Hudson River Tunnel en gebruikte hercompressie voor de behandeling van de caissonziekte.

in de daaropvolgende 120 gevallen slechts twee doden. Moirs recompressieregime bestond uit een recompressie tot 1/2 à 2/3 van de werkdruk, gevolgd door een verblijf bij deze druk van 25-30 minuten en een decompressie van 1 psi per minuut. Hij publiceerde deze gegevens pas in 1896. Haldane gebruikte een deel van Moirs klinische gegevens voor zijn experimenten.

eerste duiker-fotograaf, eerste onderwaterportret, eerste onderwaterselfie, eerste verslag van stikstof-narcose, eerste boek over onderwaterfotografie

De Franse bioloog en fotograaf Louis Marie-Auguste Boutan (1859-1934) maakte onderwaterfoto's in Banyuls-sur-Mer, terwijl hij dook met een standaard duikpak dat vanaf de oppervlakte van lucht werd voorzien. Het was een primeur in 1893, zowel omdat het de eerste onderwaterfoto was die werd genomen terwijl zowel de camera als de fotograaf zich onder water bevonden, als omdat ze werd genomen met een magnesiumpoederflitser. Het was ook de eerste onderwaterfoto en selfie die werd gepubliceerd.

Boutan bleef soms wel drie uur onder water om beelden op film vast te leggen, wat soms leidde tot stikstofnarcose of dieptedronkenschap. Om dit te verhelpen, ontwikkelde hij een magnesiumpoederflitser om het fotograferen te versnellen. Hij ontwikkelde ook een afstandsbediening met behulp van een elektromagneet voor gebruik op grote dieptes. Later, in 1900, publiceerde hij het eerste boek voor onderwaterfotografie, 'La Photographie'.

zuurstofvergiftiging

De Schotse patholoog James Lorrain Smith (1862-1931) werkte samen met Haldane aan de studie van de ademhaling, met name het transport van zuurstof door het bloed. Hij publiceerde in 1899 het artikel 'The pathological effects due to increase of oxygen tension in the air breathed' (De pathologische effecten als gevolg van een toename van de zuurstofspanning in de ingeademde lucht), waarin hij de longconditie van intoxicatie als gevolg van een teveel aan zuurstof of zuurstofvergiftiging, het zogenaamde 'Lorrain Smith-effect', uitlegde.

We eindigen deze editie met dit laatste wapenfeit van de 19e eeuw. Het is een mooi historisch moment om te stoppen, hoewel de voorbije eeuw veel van zulke momenten had. Benieuwd wat de 20e eeuw ons te bieden zal hebben.

Toen Moir hoofdopzichter werd, was het aantal gevallen van decompressieziekte hoog, met een sterftecijfer van 25%. Na de installatie van de medische sluis vielen er

Plan met ons je mooiste duikvakantie voor 2026!

Wil je zeker zijn van de beste vluchten, beschikbaarheid op populaire duiklocaties en de mooiste combinaties? Dan is het slim om nu je reis voor 2026 te plannen. Wij zijn gespecialiseerd in duikreizen en stellen met plezier een complete reis voor je samen, helemaal afgestemd op jouw wensen. Zeker in Azië maken we vaak combinaties van meerdere locaties en duikgebieden – maatwerk is onze kracht. Zowel voor individuele reizigers of groepen zoals duikverenigingen. Neem contact met ons op voor persoonlijk advies of een vrijblijvende offerte op maat. We helpen je met plezier!

Filipijnen Indonesië Thailand Liveaboards

Egypte Oman Malta

Gozo

Kaapverdië Jordanië Malediven Bonaire

Curaçao

Sint Eustatius

• Vluchten vanuit Nederland, Duitsland en België

• Er zijn reizen voor alle duikniveaus

• Geheel verzorgd en ontspannen op reis

Sander

Saba Tanzania Mozambique

• Fantastisch duiken op topbestemmingen

• Al 31 jaar de specialist in duikreizen

• Advies op maat van onze adviseurs

51 jaar Atlantic Diving Club

2025 was een bijzonder jaar voor onze club. De Atlantic Diving Club, in de regio beter bekend als ADC Oudenaarde, vierde vorig jaar haar 50-jarig bestaan. En dat mochten we op allerlei manieren beleven. We maakten er een feestjaar van, waarbij elke activiteit een feestelijke toets kreeg.

Onze club werd in februari 1975 opgericht en in de beginjaren begeleid door verschillende instructeurs uit diverse Gentse duikclubs. Ondertussen bouwde ADC in de daaropvolgende jaren geleidelijk een eigen kader uit. Hoewel we geen ellenlange lijst met namen willen opsommen, verdient Marc Verheye toch een bijzondere vermelding: stichtend lid en al 50 jaar lang een drijvende kracht in het bestuur. Zonder hem zou ADC er vandaag misschien helemaal anders uitzien. Marc was dan ook bijzonder trots om bij de gouverneur de titel 'Koninklijk' in ontvangst te mogen nemen – een erkenning die we enkel konden verdienen dankzij het enthousiasme van generaties leden en bestuurders.

Maar een jubileumjaar is natuurlijk meer dan één plechtig moment. Doorheen het hele jaar kreeg bijna elke activiteit een feestelijk tintje. Het feestjaar ging officieel van start met de jaarlijkse algemene vergadering, waarop onder andere de feestagenda werd voorgesteld. Kort nadien volgde de traditionele nieuwjaarsduik in Ekeren: koud, met een vleugje sneeuw en slechts 4°C in het water, maar des te warmer achteraf met hotdogs, soep en glühwein.

Lang geleden werd het duikseizoen op een andere manier afgetrapt. Toen trokken we op weekend naar Bouillon, met als hoofd-

activiteit het afzwemmen van de Semois in duikpak, van Dohan naar Bouillon. Net als bij de nieuwjaarsduik was het koud, maar ook toen zorgden vriendschap en gezelligheid voor de nodige warmte achteraf.

De hoofdactiviteit blijft echter nog altijd duiken. De voorkeur voor bepaalde locaties verandert al eens in de loop van 50 jaar, maar de voornaamste stekken worden nog steeds bezocht. We duiken onder meer in Zeeland, Ekeren, de Blaarmeersen, de Gavers, Lac de l'Eau d'Heure en in verschillende steengroeves zoals de Barges, La Gombe en Rochefontaine. Daarbovenop wordt er regelmatig in het buitenland gedoken. Echte clubreizen zijn dat niet. Meestal nemen één of twee leden het initiatief, en wie zin heeft om mee te gaan, sluit gewoon aan. Sommige activiteiten zijn al jaren vaste tradities, andere ontstaan spontaan en worden dan razendsnel een klassieker. Zo trokken we enkele jaren geleden op 21 juli – onze nationale feestdag – naar Zeeland voor een duik. Het getij zat goed en na de duik gingen we iets eten. Omdat het 21 juli was en omdat we Belgen zijn en misschien een beetje eigenzinnig, besloten we om in Nederland mosselen met frietjes te gaan eten. Sindsdien staat de mosselduik jaarlijks op het programma.

De pizzaduik in de Blaarmeersen ontstond op een gelijkaardige manier. Enkele begin-

nende duikers moesten nog CPR-proeven afleggen en dus organiseerden we dat in groep, met pizza’s achteraf – een perfecte mix van inspanning en ontspanning. Het was zo'n succes dat de pizzaduik intussen een vaste waarde is geworden, waarbij elk jaar opnieuw proeven kunnen worden afgelegd.

Tijdens het Grevelingenweekend doen de beginnende duikers hun eerste Zeelandervaring op. Ook daar worden heel wat proeven afgenomen. We huren één of meerdere huisjes in Port Greve, nabij Brouwershaven, en zorgen ervoor dat iedereen samen kan eten in het grootste huisje. De laatste avond wordt traditioneel afgesloten met een uitgebreide barbecue. Ook dit jaar kreeg het weekend natuurlijk enkele extra feestelijke accenten.

Vijftig jaar lang werd er gedoken op allerlei plaatsen, over bijna de hele wereld. Als je dat allemaal optelt, kom je aan heel wat duiken. Na een ietwat creatieve berekening kwamen we tot onze verbazing uit op bijna 50.000 duiken. Door enkele extra duiken te plannen in de Put van Ekeren, konden we in Ekeren samen de 50.000e duik van ADC vieren – uiteraard met taart achteraf.

Grevelingenweekend.

Groepsfoto tijdens de zwembadtraining.

Voor het hoogtepunt van het feestjaar zorgde het feestcomité voor een daguitstap. Waar kon dat beter dan in Zeeland? Op zaterdag 24 mei 2025 stapten we aan boord van de Frisia voor een onvergetelijke dagtocht op de Oosterschelde. We voeren van Sint-Annaland naar Veere, aan het prachtige Veerse Meer. Onderweg passeerden we de sluizen die de Oosterschelde met het Veerse Meer verbinden – een bijzondere ervaring op zich!

Advertentie

In Veere gingen we aan land en kreeg iedereen de tijd om op eigen houtje dit charmante stadje te verkennen. Op de terugweg genoten we van een feestelijke barbecue aan boord.

Uit dit overzicht blijkt wel dat – naast het duiken –de vriendschap, sfeer en gezelligheid altijd centraal staan bij ADC. Dat is al 50 jaar zo en dat zal de komende 50 jaar niet anders zijn. ADC –méér dan duiken. 

Test van de ProTec Air van Camaro

Terwijl ik me in een campervan door de zoveelste haarspeldbocht van de Staller Sattelpas worstel, gevolgd door een treintje personenwagens, vraag ik me af hoe ik hier terechtgekomen ben. Ik had aan onze hoofdredacteur toegezegd om een 'dealers day' met testduiken bij te wonen, omdat ik toch op rondreis door Italië was en wel even langs Oostenrijk zou passeren op mijn weg naar huis. We mochten er de nieuwe duikpakken testen.

Voor de voorstelling had ik me ach teraan genesteld, naast de hoofdredacteurs van de ma gazines Hippocampus, Onderwater sport en René. Mijn badge vermeldde een foutief geschreven naam, maar plaatste me wel correct in de persgroep. Ik was hier immers niet om later een duikpak te kopen, maar om het zo objectief mogelijk te testen en erover te schrijven.

twee nieuwe droogpakken

Na de kennismaking en inleiding kregen we een uitleg over de nieuwe versie van het Camaro droogpak. Dat komt in twee basisversies: de 'DryTec Air' en de 'ProTec Air'. Het zijn dezelfde pakken, alleen heeft de ProTec een aantal 'opties' standaard, waardoor het meer past bij de stijl van een intensieve of meer technische duiker. De DryTec is een basispak zonder extra's. De keuze tussen de twee is dus afhankelijk van wat je aan accessoires wenst.

een zogenaamd 'Molle'-systeem. Toen ik vernam dat er een 'Molle'-systeem op het pak toegepast was, dacht ik onmiddellijk aan de mogelijkheid om verschillende zakken en andere zaken op de benen te bevestigen. Immers, het 'echte' 'Molle'-systeem is daarvoor ontwikkeld. Camaro koos die naam, omdat ze geen andere konden verzinnen voor de 'bungees' op je mouw. Hiermee zou je gemakkelijk instrumenten en kleine hulpmiddelen (tijdelijk) kunnen wegbergen. Technische duikers zouden dit gevraagd hebben. Ik heb het systeem in onze wateren echter nog niet gezien.

Wat is er nu zo nieuw aan deze nieuwe droogpakversies? Camaro gaat er prat op

Voor natpakken biedt Camaro meer dan 50 mogelijke maatcombinaties aan. Dat is niet het geval bij hun droogpakken. Bij de droogpakken wordt uitgegaan van een standaardmaat, eventueel met de aanpassing via half maatwerk met bijv. kortere benen of langere mouwen. Als dat niet werkt, wordt er een volledig pak op maat gemaakt.

dat het de modetrend niet volgt, maar wel vernieuwend uit de hoek komt. Zo is dit nieuwe pak niet te verkrijgen in modekleuren, maar wel in een zwart dat niet zwart is (blauwachtig zwart, groenachtig zwart of toch zwart). Alleen als je deel uitmaakt van een professioneel reddingsteam kan je een roodgekleurd pak vragen. Het doel was een modern uitziend en lichtgewicht pak op de markt te brengen, waarin je gemakkelijk kan bewegen. Ook werd alle microplastiek geweerd. De vernieuwing moet ook een voordeel voor de gebruiker tegen een betaalbare prijs betekenen.

De enige toegift aan het design was dat het pak een moderne 'look' moest hebben. Het pak moest er boven water goed uitzien, een 'outdoor' stijl hebben en mocht vooral geen zak zijn met een duiker erin. Ze haalden

daarvoor inspiratie bij hun lijn van skikledij. De nekdichting werd volledig herzien en afgewerkt met onzichtbare, interne naden. De onderbenen eindigen in functieloze, maar modieuze broekspijpen over het bovenste deel van de vernieuwde botten. Door de voorgevormde elleboog- en kniestukken, opnieuw afgekeken van hun skipakken, konden ze de mouwen en pijpen korter maken, waardoor alles strakker zit zonder te hinderen. Deze aanpassing zorgt er ook voor dat alles minder uitrekt, wat de duurzaamheid ten goede komt. Ik moet toegeven dat het pak op de paspop er een beetje uitziet als een kleurloos, maar stijlvol skipak.

Een goed pak moet goed zitten. Ze streven ernaar om meer dan 90% van de duikers een passend pak te kunnen leveren, maar dat doel hebben ze al achter zich gelaten. Je bent echt een buitenbeentje als je bij hen geen maatcombinatie van romp-, arm- en beenlengte vindt. Voor droogpakken biedt Camaro de mogelijkheid tot 100% maatwerk. Dit doen ze met de standaardmaten en het half maatwerk.

Je kan je droogpak laten uitrusten met een ringsysteem voor je nekdichting en/ of handschoenen. Je hebt daarnaast ook de keuze tussen een siliconen of neoprene nekafdichting, aangehechte zakken en aangehechte 'Pro Boots' of 'Thermo Boots'. De mogelijkheid is voorzien om een gestikte naam of een logo van je club of bedrijf aan te brengen. Extra schuurbescherming op de billen, ellebogen en knieën, een an-

dere richting van de ritssluiting, een aangehechte kap, het 'Molle'-systeem op de onderarm, … behoren allemaal tot de opties (bij sommige modellen zitten bepaalde zaken er al standaard in). Je kan het pak dus volledig aanpassen aan jouw wensen. Zelfs de 'zwarte' kleur van het pak (drie zwartachtige tinten) en de kleur van de bestikking (zeven kleurvarianten) kan je kiezen. De standaardkleur voor de 'DryTec Air' is

blauw/blauw (blauwachtig zwart) met een lagoonblauwe bestikking. Voor de 'ProTec Air' zijn de standaardkleuren groen/groen (groenachtig zwart) met oranje bestikking.

Welke verbeteringen werden verder aangebracht? De ritssluiting is vergroot en zit nu lager aan de schouder, waardoor je het pak gemakkelijker in en uit kan. Het materiaal op de rug is stijver dan vooraan, om meer

robuust te zijn met bijvoorbeeld de metalen rugplaten. Naast de pasverschillen tussen mannen en vrouwen zijn de duikbotjes ook verschillend om rekening te houden met de anatomische verschillen in kuitvorming. De zakken op de benen zijn groot en toch compact en handig ingericht.

Een ander karakteristiek die ik raar vind, is het gedeelte 'Air' in de naam van de pakken. Blijkbaar is dit droogpak ademend. De buitenlaag is – gelukkig – waterdicht onder water, maar laat boven water waterdamp en zweet ontsnappen. Hierdoor voelt dit pak boven water warm aan, zelfs na de duik.

Je pak onderhouden is belangrijk en dus schaf je best een onderhoudskit aan. Het pak bevat bijvoorbeeld geen teflon meer, waardoor je de waterdichtheid door goed onderhoud kan garanderen. Je droogpak wassen met speciale zeep en het daarna spoelen met een speciaal middel is de beste manier om dat te doen. Je moet het zelfs even op lage temperatuur in de droogkast laten meedraaien – ik vind dit nog steeds vreemd, zelfs terwijl ik deze zin schrijf. Je kan ook een herstellingsset voor de pakken verkrijgen. Hierin zit alles om een snelle herstelling op de duikstek uit te voeren, zodat je zelfs na pech nog kunt duiken. Alle herstellingen hiermee uitgevoerd, zijn niet nadelig voor de latere, definitieve herstelling in de werkplaats. Met sommige andere materialen kan je je pak wel herstellen, maar richt je misschien extra schade aan, waardoor de kostprijs van de latere definitieve herstelling wel de hoogte ingaat.

Een beetje apart van het duikpak zelf, is de drie jaar gratis 'repair service' die met alle Camaropakken en accessoires komt. Als er een gewone of zelfs abnormale beschadiging aan je pak is, dan herstellen ze het voor je. Geen vragen, geen kosten.

Het materiaal van de droogpakken

DryTec Air en ProTec Air is elastisch om de bewegingsvrijheid van de duiker te bevorderen. Dat komt bovendien ook de pasvorm ten goede. Het pak heeft een betere aansluiting met het lichaam. Als er een elastisch droogpak is, is er ook een elastisch onderpak nodig. Het 'XA-10 thermo-onderpak' is daarom ook elastisch.

onderpak

Een droogpak is natuurlijk niets zonder een goed onderpak of beter gezegd meerdere. Het is altijd verstandig om verschillende lagen kledij aan te trekken om de kou te trotseren. Als duiker in een droogpak produceer je tijdens het duiken redelijk wat vocht, want in een droogpak transpireer je veel sneller, ook als het water koud is. Dat vocht moet snel en goed afgevoerd worden, weg van het lichaam, want anders krijg je het koud. Eén van de belangrijkste manieren om goed droog te blijven is het dragen van een basislaag. Die laag moet het vocht goed doorgeven aan de volgende laag en dat is dan het onderpak zelf, meestal een dikke, warme laag, die je warm moet houden. Ook hier moet het vocht doorheen naar buiten toe.

Dankzij de ervaringen die Camaro heeft met skihandschoenen en -pakken, bestaan hun onderpakken uit een sandwichstructuur van verschillende stoffen die het vocht van je lichaam afvoeren en voorkomen dat er vocht naar je lichaam kan komen. Als eerste laag onderkleding heeft Camaro de 'BC Flex thermo underware', gemaakt van dun flexibel geureliminerend 'Nano-Charcoal Bamboo' sneldrogend materiaal, met platte naden voor comfort tijdens het dragen, dat totaal geen vocht opneemt en je warm houdt. Daar bovenop draag je dan het dikke isolerende 'XA-10 thermo-onderpak'. De 'BC Flex' geeft je transpiratievocht zeer snel door aan het thermo-onderpak, waardoor er dus geen koud, klam gevoel ontstaat.

Een hydrofiel membraan werkt door waterdamp (zweet) te absorberen en te transporteren van een warme, vochtige omgeving naar een koudere, drogere omgeving (buiten), zonder dat er waterdruppels doorheen kunnen, door middel van speciale moleculen die vocht 'doorgeven' van het ene naar het andere, een proces dat vergelijkbaar is met een 'kettingreactie'. In tegenstelling tot microporeuze membranen (met gaatjes), heeft een hydrofiel (niet-poreus) membraan geen poriën, waardoor het waterdicht is, maar toch ademend, omdat het op moleculair niveau functioneert.

Daarnaast wordt het binnendringen van vocht van buitenaf voorkomen. Dit is gere-

aliseerd door een unieke combinatie van twee lagen van verschillende vezels. De eerste laag van de 'BC Flex', die tegen je huid zit, is hydrofiel (trekt water aan) en de tweede laag is hydrofoob (stoot water af), waardoor condensatie en zweet over de buitenkant verdeeld worden om daar bijzonder snel te drogen. De hydrofobe vezel voorkomt dat het water door de zwaartekracht terug migreert.

Het Camaro 'XA-10 thermo onderpak' met zijn drielaagse materiaalmix is uniek en houdt je heerlijk warm tijdens het duiken. De buitenste laag van slijtvast stretchmateriaal zorgt voor maximale bewegingsvrijheid. De middelste elastische en zachte vulling is superglad en isoleert optimaal. Zelfs onder druk (bij een diepe duik) behoudt het zijn warmtestructuur. De derde laag, aan de binnenkant, bestaat uit het XA-10 fleecemateriaal met Quick Dry-functie. Hierin zijn hydrofiele en hydrofobe vezels verwerkt, wat zorgt voor een snelle vochtafvoer naar buiten. Wanneer het materiaal aan de binnenkant in contact komt met vocht, zet het membraan open en wordt transpiratie onmiddellijk opgeslorpt en naar buiten getransporteerd, waar het in dampvorm kan worden vrijgegeven. Hier-

door blijft de huid aangenaam warm en droger. In andere onderpakken wordt conventionele polyestervezel toegepast. Deze vezels blijven nat en het vocht kan niet van het lichaam worden afgevoerd. Het resultaat is een onaangenaam, vochtig gevoel waarna je lichaam afkoelt. De productie van 'BC Flex materiaal' en 'XA-10 fleece' is complex en is alleen verkrijgbaar bij Camaro. Het 'XA-10 thermo onderpak' is verkrijgbaar als een volledig pak (overall) of in een losse vest met broek in tien verschillende herenen damesmaten.

Het materiaal van 'XA-10' mag dan wel uniek zijn, persoonlijk hecht ik er meer belang aan dat mijn onderpak er goed uitziet, omdat ik het dan thuis kan aantrekken en zelfs even kan aanhouden. Dit onderpak is qua stijl niet echt goed, hier is duidelijk voor functionaliteit gekozen. Tenminste dat is mijn mening, want smaken verschillen blijkbaar. De meerderheid van de aanwezige dealers is van mening dat het één van de beter uitziende onderpakken is en dat een duiker er wel degelijk netjes in kan verschijnen.

testen van het droogpak

Het eerste deel van de testduik bestond uit het vinden van een goed passend standaardmaatmodel. We moesten onze keuze maken uit de ver gevorderde prototypes. Na testduiken in maart 2025 werden de eerste modellen al aangepast. Na onze testduiken, in oktober 2025, zullen – op basis van de feedback van de dealers en de pers – de laatste verbeteringen aangebracht worden.

Het aantal maten van duikpak was om begrijpelijk redenen beperkt en dus was de maatkeuze een uitdaging. Dit is echter niet het geval als je een pak gaat kopen. Uiteindelijk kon ik een set samenstellen die bestond uit een ietsje te grote 'ProTec Air' met een goede schoenmaat, een tweedelig 'XA10' onderpak, een 4 mm titanium kap en 5 mm 'seamless' handschoenen. Een 'BC Flex' was niet meer ter beschikking in mijn maat, maar er was er wel één voor Ivo Madder, onze hoofdredacteur.

Het viel me op dat ik bij het aantrekken van het onderpak en het droogpak volledig bezweet was. De twijfel over de effectiviteit van de sandwichstructuur bekroop me. Ik werd echter door de ontwerpster gerustgesteld. Pakken aanpassen is veel actiever dan duiken. Ik gaf haar het voordeel van de twijfel, want ik zou het wel merken tijdens de testduik.

Onze duikplaats was de Mondsee die vlakbij ligt en een watertemperatuur van 14°C heeft. Ideaal om een droogpak te testen. Dit zou mijn tweede duik van de dag worden (tijdens de eerste duik testte ik het nieuwe Camaro natpak) en ik was er klaar voor. Het aantrekken verliep vlot en zonder problemen. Uit het water voelde het pak normaal aan, alsof ik gewone kledij aanhad. Dat was ook de bevinding van Ivo, die twee duiken met zijn – eveneens – ietsje te grote 'ProTec Air' deed.

Tijdens het duiken voelde het pak heel goed aan. Welke zwemstijl ik ook toepaste, ik voel-

de nergens water binnenkomen en werd niet in mijn beweging belemmerd. Ik kon elke beweging natuurlijk uitvoeren. 'Natuurlijk' moet je in dit geval met een dikke korrel zout nemen. Ik betwijfel of mijn duikbuddy Ivo of de langs zwemmende duikparen dit woord zouden gebruikt hebben toen ze naar mij keken. Een pak test je immers niet door 'gewoon' te duiken. Ook experimenteren met het inlaten van overdreven veel lucht leverde geen problemen op. De aquaciteit bleef goed. Dit is een droogpak waarin ik het hele jaar door in zou kunnen duiken.

Het droogpak had een paar minder positieve elementen. De standaard knie- en elleboogbescherming leek te zwak om de buitenste laag tegen beschadiging te beschermen. De optionele extra kniebescherming bestaat uit een dikke pad en beschermt de knie, maar biedt geen extra bescherming van de waterdichte laag. Als de buitenlaag beschadigd raakt, dan zal het pak gaan lekken. Ondertussen werd euvel aangepast in de definitieve versie. De bretellen konden niet worden losgemaakt. Ik vergat ze correct te plaatsen voordat ik het pak aantrok en moest het pak terug uitdoen om het probleem van de gekruiste bretellen op te lossen. Ik was ook niet de enige die dit voorhad. Ook dit wordt in het definitieve model aangepast. Dan zijn de bretellen met behulp van clips te verwijderen of los te maken.

Om het opblazen van botjes te voorkomen –als je met je hoofd naar onder duikt – kan je best de bijgeleverde losse beenbanden met klittenband gebruiken. Als je een droogpak bestelt, kan je ervoor kiezen dat ze optioneel geplaatst kunnen worden en je kan zelfs de positie kiezen. De nekdichting gaf bij mij een verstikkend gevoel voor de duik, maar dat was geen probleem tijdens de duik zelf. Belangrijk is wel dat bij dit testpak de seal niet op de maat van mijn nek bijgesneden werd. Ivo had dit probleem niet, bij hem was de nekseal op maat.

Zoals beloofd, was na de duik was mijn huid droog – zelfs zonder de 'BC Flex' – terwijl de buitenkant van de onderkledij vochtig aanvoelde. De sandwich werkte dus. Het pak gaf me over de ganse lijn een geweldig gevoel, zowel aan de oppervlakte als in/onder water. Het duikpak met onderpak volgde flexibel mijn bewegingen, ik voelde geen enkele belemmering. Dit is het soort pak waarmee je het hele jaar door zou willen duiken. Ook Ivo was verkocht voor het droogpak. 

PATRICK VAN

Richtprijzen: 'DryTec Air' 1.695,00 euro, 'ProTec Air' 2.495,00 euro, 'BC Flex Shirt' 129,95 euro, 'BC Flex Pants' 99,95 euro, 'XA-10 Jacket Overall' 399,95 euro, 'XA-10 Jacket' 249,95 euro, 'XA-10 Pants' 199,95 euro. Meer info: www.camaropremiumdealer.nl en www.camaro-watersports.com

THE NEW PROTEC AIR

MADE IN AUSTRIA

DE NIEUWE GENERATIE DROOGPAKKEN

Ze maken indruk met hun technische snufjes, superstevige afwerking en uitzonderlijk goed ademend vermogen. Met meer dan 50 opties voor de uitrusting kun je je nieuwe droogpak helemaal aanpassen aan jouw noden en voorkeuren. En alleen CAMARO biedt dit: gratis gedeeltelijke opmeetservice en 3 jaar hersteldienst.

Voor meer info of om een verdeler in jouw buurt te vinden, surf naar CAMARO.AT

60-jarige viering van KDK

Van Kortrijkse Duikersklub naar Koninklijke Duikersclub Kortrijk

Op 28 juli 1965 was de eerste vergadering om de club op te richten onder leiding van toenmalig voorzitter Frans Goethals een feit. Dit initiatief kwam er omdat er nog geen duikclubs waren in de regio Kortrijk.

Aanvankelijk was er gekozen voor 'De Tritonen', maar gezien deze naam reeds in gebruik was, werd het uiteindelijk 'KDK'.

In 2025 vierde de KDK dus haar 60e verjaardag en voor die gele genheid heeft de voorzitter, Laurent Libeert, en bij uitbreiding het bestuur, de 'Koninklijke' titel aangevraagd.

"10 jaar geleden werd de stap niet ge zet. Intussen veranderde het bestuur en vonden we het een gemiste kans, waardoor we alsnog de nodige stappen zetten om de titel aan te vragen. Het is een knipoog naar alle mensen die de KDK hebben opgericht en naar iedereen die sedert 1965 werk, tijd en energie heeft gestoken in onze club en haar liet groeien tot wat ze vandaag is", vertelt de trotse voorzitter.

vonden dat die zo moesten blijven, maar de betekenis van de initialen is dus wel gewijzigd", gaat Laurent verder.

Naast de naam werd ook het logo aangepast en kreeg het een modernere toets. Dit is het werk van Jelle Soens, één van leden, die perfect heeft kunnen uitbeelden waar de club voor staat.

De website was ook aan vernieuwing toe. Pieter Lecompte (ook één van de leden) nam dat project voor zijn rekening en het resultaat mag gezien worden! Voor de geïnteresseerden, ga gerust een kijkje nemen op www.KDKOR.be.

heid de sleutelwoorden vormen. We leveren kwaliteitsvolle opleidingen aan onze leden onder leiding van ervaren en gemotiveerde instructeurs en veilig en verantwoord duiken staan op de eerste plaats, dit allemaal in een amicale en familiale sfeer. Er zijn uiteraard veel markante momenten

Er werd van de gelegenheid gebruikgemaakt om de naam van de club te wijzigen van 'Kortrijkse Duikersklub' naar 'Koninklijke Duikersclub Kortrijk'.

Op 18 juni van vorig jaar mocht een delegatie van het KDK-bestuur de 'Koninklijke' titel in ontvangst nemen uit handen van Provinciegouverneur Carl Decaluwé.

"Onze club is vooral gekend in onze regio onder de initialen 'K.D.K.' of 'KDK' en we

Voor de gelegenheid heeft Koen Hugelier, tevens KDK-lid, een bierrecept ontwikkeld dat uniek is en na enkele kleine aanpassingen rolden de bierflesjes van de band. Het kreeg de naam 'KaDeeKe'. "Naast de initialen K.D.K., die in de naam terugkomen is een kadeeke een 'ondeugend' manneke, maar op een vriendelijke manier bedoeld, een sloeber … en dat is een karaktertrekje van een groot aantal van onze leden", verduidelijkt Laurent.

Met haar 87 leden is de KDK een warme club, waar vriendschap en samenhorig-

geweest gedurende het 60-jarig bestaan van de KDK. Grote en mooie reizen, feesten, randactiviteiten, heel veel weekendjes … uiteraard veel te veel momenten om op te noemen …

De KDK vierde haar 60e verjaardag met een mooi clubfeest. Tijdens de speech van de voorzitter werden de twee oudste clubleden gehuldigd: 2*I en erevoorzitter Luc Verbrugge en Assistent-Instructeur Luk Matthys kregen een attentie en een oorkonde als dank en uit waardering voor hun jarenlange inzet voor de club.

Trainer en 3*D Guy Simono, die na 25 jaar lesgeven beslist heeft om een einde te ma-

ken aan zijn duikcarrière, werd ook uitgebreid bedankt voor de jarenlange inzet als clublid en trainer. Guy was een vaste waarde en een vertrouwd gezicht bij de zwembadopleiding voor de kandidaten 2*D. Tijdens het feest nam ook clubsecretaris

Dirk David het woord om voorzitter Laurent Libeert te bedanken, die in 2019 de fakkel overnam van Wim Lazou. Kort erna brak corona uit … "Jij hield het hoofd koel, je zorgde ervoor dat de club bleef ademen en hield contact met leden, regelde wat wel kon en

hield de vlam brandend. Je bracht structuur en overzicht, maar vooral enthousiasme. De club bleef niet alleen overeind, maar is gegroeid en de sfeer bleef vertrouwd. Dank je wel voor jouw toewijding, jouw inzet, jouw humor en voor het feit dat je sinds jouw voorzitterschap de club in goede banen leidt".

Wat zal de toekomst bieden? "Onze betrachting is uiteraard om verder nieuwe duikers op te leiden zoals dit nu reeds het geval is en om hen verder te laten groeien in de

duiksport, zodat ze op die manier verder mooie herinneringen kunnen maken onder en boven water tijdens de vele uitstappen en reizen. We hebben daarvoor alle tools in handen: een zeer goed en efficiënt bestuur, een zeer aangename groep (Assistent-)Instructeurs en de meest formidabele leden die een club kan wensen", besluit de voorzitter.

De zee is een orkest

Als het regent is de zee een grote trommel en de steeltjes van de regen slaan erop. Spatten bonzen.

Dan komt de zon. Die blaast hoog van de toren, in de wolken een warme hoorn, tussen wangen als sinaasappels.

En de golven met strijklicht, violen die rood worden tot achter hun oren. Ze duiken kopje onder, zwieren en wiegen als meeuwenvleugels.

In het orkest van de zee laat ik me drijven op de rug als een noot tussen de notenbalk

tot het licht uitgaat. Kijk daar krult nog wat schuim. Dat zijn de witte hemdsboorden van de zwartgeklede muzikanten.

Op de koffie bij Kitty Van Duysen en Dany Darmont

Geen verenigingsleven zonder helpende handen. De dynamiek van een vzw, dat zijn vrijwilligers die telkens opnieuw hun steentje bijdragen, al dan niet met een 'dankjewel' of een 'schouderklopje' als beloning. Sommige NELOS-leden verdienen zelfs meer een 'lifetime achievement award' voor hun jarenlange inzet, maar bij gebrek daaraan brengen we alvast het verhaal van twee van hen.

Zondagmiddag, ik heb afspraak met Kitty Van Duysen en Dany Darmont in Zoersel. Na een hartelijke ontvangst loodsen ze me mee naar de gezellige woonkamer. Ik geef mijn ogen de kost, een ongeschonden amfoor en tal van andere 'vondsten' linken de plaats aan de gevulde duikcarrières van haar bewoners. Benieuwd naar de verhalen die eraan gekoppeld zijn, schuif ik mee aan tafel.

Beiden hebben ze een briefje met data en aantekeningen voor zich, tijdens ons gesprek zullen er brevetten, anekdotes en mooie herinneringen aan worden gekoppeld. We hebben het over CVD, over hun bijdrage aan NELOS en over hun tweede thuis in Agay, Frankrijk.

Ze vertellen honderduit, vullen aan, corrigeren elkaar een enkele keer en nemen mij mee op hun (duik)avonturen door de jaren heen.

Dany is in de wieg gelegd om duiker te worden. Zijn vader, Jacques Darmont, was medestichter van duikschool CVD (Centrum Ter Verspreiding der Duiksport) en zijn nonkel Paul was er 'Nationaal Monitor' (3*I).

Als 15-jarige knaap sloot hij zich bij de club van zijn pa aan. Het was op vakantie in Sardinië dat hij, onder vaders vleugels, zijn eerste openwaterduiken deed. Hij herinnert zich nog goed dat er toen 'rek' zat op dieptebeperkingen en dat het er net iets dieper was dan in de Put van Ekeren.

Als jonge gast dook ik ooit met mijn vader in Joegoslavië. Op de bodem stootten we op een uit de kluiten gewassen zeeduivel die met opengesperde bek voor zich uit lag te staren. Om te bewijzen hoe enorm die bek wel was, stak mijn vader zijn duiklamp in de richting van het dier ter referentie. De zeeduivel hapte echter onverwacht toe en verdween met de lamp die mijn pa geschrokken had losgelaten. Na de duik vonden we de duiklamp weer, dobberend aan de oppervlakte en versierd met de stevige tandafdrukken van een zeeduivel met een enorme bek. Een ontmoeting die een diepe indruk op mij als 'groentje' maakte. Dany Darmont

Kitty startte haar duikcarrière bij VVW (Vlaamse Vereniging voor Watersport vzw). Ze begon als zwemmend lid bij duikschool Aquaticum (Hoboken). Door plaatsgebrek in het zwembad kon ze er echter niet blijven zwemmen en zo begon ze er aan de opleiding voor het behalen van een lager duikbrevet (vandaag het 2* duikbrevet). Het was NELOS 3*I Stef Teuwen die haar later wist te overhalen om de stap naar onze federatie te zetten. NELOS beschikte immers over meer instructeurs en kon dus een betere opleiding bieden. In 1989 schaalde Kitty in als NELOS 3*Duiker bij de Antwerpse duikschool CVD waar, inderdaad, ook Dany lid was.

Putteke winter anno 1983 stond ik met een veel te ruim, gehuurd mannenduikpak in Ekeren voor mijn eerste doopduik. Mijn buddy’s hebben me na de duik halfbevroren uit het water geholpen. Al waren de omstandigheden die dag verre van optimaal, de rust die ik onder water ervaarde, was de trigger tot een mooie duikcarrière.

Kitty Van Duysen

Kitty bleef lang 3*D, maar eens ze haar zinnen had gezet op een rol in het duikonderricht, begon ze brevetten (en titels) te scoren. In 1998 werd ze in Bendor 2*I, tijdens dezelfde Zeestage waarin haar partner Dany 3*I

werd. Het eiland Bendor heeft diepe indruk gemaakt op het stel. Ze doopten daarop hun RIB, die nu een thuishaven heeft in Agay, 'Ile de Bendor'. Tot vandaag is Kitty de eerste en de enige vrouwelijke 2*I die CVD ooit voort-

bracht. In de club hebben ze jarenlang op het stel kunnen re kenen, zowel op clubniveau als in de duikschool. Dany is een periode duikschoolverantwoordelijke geweest en samen waren ze steeds van de partij als er iets te organiseren viel. Zo verzorgden ze eveneens de coördinatie van het jubileumboek: '40 jaar CVD'.

Wanneer Robert Knauer - één van de pioniers bij CVD - overlijdt, komt Dany in het bezit van diens oude duikmateriaal. Naar aanleiding van het 40-jarig bestaan van CVD maakten Dany en Kitty daarmee nog eens een duikje in thuisbasis Muisbroek (Put van Ekeren). Ze koesteren ook mooie herinneringen aan de tijd die ze doorbrachten in en rond camping 'Oude hoeve' op het eiland Tholen. Daar hebben ze hele weekends doopduiken en proeven afgenomen voor de brevetten van de soms wel dertig kandidaten 1*D die CVD in die tijd had. Dany was zelfs nog 'peter' van Mike Melis, die enkele jaren geleden eveneens 3*I werd. In die tijd waren ook de Academische Zittingen van NELOS memorabel. Duikschool CVD arri-

veerde er toen per bus en wanneer de meegereisde CVD-instructeurs de zaal binnenstroomden, allen met hetzelfde club T-shirt aan, had de groep wel wat bekijks. In de jaren '90 ontbrak het bij de Antwerpse brand-

weer jarenlang aan een duikploeg. Dany richtte daarop, samen met drie andere NELOS-1*Instructeurs en onder leiding van adjudant Louis Lathouwers (1*I) opnieuw het Duikteam Brandweer Antwerpen op. CVD werd hierop de thuisbasis voor de opleiding van Antwerpse brandweerduikers.

Vandaag zijn ze geen lid meer van CVD, maar zitten ze bij ADS (Agay Diving Services), de NELOS-club die zetelt op de camping Les Rives de l'Agay in Frankrijk. Ook bij Agay Diving Services trekt het koppel mee de kar. Dany is er voorzitter en Kitty penningmeester/API. Zes maanden per jaar genieten ze nu van het mooie weer en het leven aan de Middellandse Zee. Het is er steeds fijn vertoeven met iedereen die ze er door de jaren heen hebben leren kennen. Duiken doet het echtpaar echter voorlopig niet meer. Kitty heeft het hoofdstuk 'duiken' afgesloten. Ze vindt nu eindelijk tijd om te shoppen en op ontdekking te gaan met haar vriendinnen in de streek waar ze haar hart aan verloor, de Côte d'Azur. Dany, op zijn

beurt, staat eveneens al even op non-actief na een zwaar decompressieongeval. Ondanks een verlengde veiligheidstrap na een normaal verlopen duik werd hij aan boord plots onwel. Vandaag is hij gelukkig

We doken ooit op de Wilhelm Gustloff, getorpedeerd door een Sovjetonderzeeër in 1945 voor de kust van Polen. Het schip had naar schatting meer dan 10.000 opvarenden aan boord en het zinken ervan is met 9.000 geschatte slachtoffers daarmee de grootste scheepsramp ooit. De weersomstandigheden op onze liveaboard waren zo bar door aanhoudende wind en regen dat we het ironisch een 'overlive'-aboard noemden.

Dany Darmont

weer bijna helemaal de oude, al heeft onderzoek ondertussen uitgewezen dat hij een PFO heeft. Na een tijdelijk duikverbod kan duiken vandaag wel weer onder bepaalde voorwaarden. Een dieptebeperking van 20 m, geen decoduiken en enkel met een nitroxmengsel. De condities moeten voor Dany zelf ook 'perfect' zijn: meteo, watertemperatuur, een algenvrije zee en vooral ook passend in zijn drukke agenda. Met mountainbiken in het Esterelmassief heeft hij een nieuwe passie ontdekt en op de camping spreekt hij meer dan vroeger af met zijn talrijke vrienden uit Frankrijk, Nederland en België. Al is duiken er voorlopig niet meer bij, op het water is hij niet weg te slaan. Hij vindt het heerlijk om mee te gaan als schipper, op zijn eigen RIB of op één van de andere NELOS-RIB's die dagelijks de baai uitvaren. Zo blijft hij deel uitmaken van het duikgebeuren en zit hij op de eerste rij om de verhalen van de NELOS-buddy's te horen bij bovenkomst.

NELOS-Boetiek

Bij de NELOS-boetiek helpt het koppel Rik Olievier waar ze kunnen. Ze omschrijven werk in de boetiek als niet te onderschatten. De boetiek is dan ook veel meer dan het 'standje' op de Academische Zitting en af en toe een T-shirtje opsturen. Wanneer de nieuwe NELOS-tasjes voor de kandidaten 1*D verdeeld worden, moeten ze namelijk eerst gevuld zijn. De documenten daarvoor zitten in dozen die tot tegen het plafond gestapeld zijn in het magazijn van het Duikershuis. Voor het vullen kan starten, wordt eerst het nodige materiaal per transpallet het Duikershuis binnengerold, waar dan het bandwerk kan beginnen. Ook de NELOS-Infomap keert elk jaar weer. Eens alles voor transport verpakt en geëtiketteerd is, kan Rik de bestellingen met zijn bestelwagen naar de post brengen. Het is zo’n volume dat het vervoeren met een normale personenwagen zelfs niet zou lukken, aldus Dany.

Ook op de Academische Zitting is de boetiek aanwezig. Alle materiaal moet dan vooraf opgehaald worden in Mechelen en gaat nadien weer de stock in, in het Duikershuis. Beiden zijn ze die dag ook in de weer achter de boetiekstand of aan de NELOS-balie. Naast deze weerkerende zaken zijn er de bestellingen van de duikscholen. Ook die worden uitgezocht in het volgestouwde magazijn en voorzien van voorgedrukte etiketten, alvorens ze stevig verpakt de post opgaan. Heb jij zin om de handen uit de mouwen te steken, bij de boetiek ben je van harte welkom. Vrijwilligers kunnen zich steeds aanmelden bij Rik Olievier.

Subcommissie Hulpverlening

Op de examens DHV zijn Kitty en Dany ook steeds op post. Dany zetelt er steevast in de jury en Kitty vind je achter de balie bij de inschrijvingen, al is ze ook wel eens jurylid. Samen met Anja Aerts en Chantal Tempere, de echtgenote van NELOS-voorzitter Ronny Margodt, helpt ze Inge Dekort van het NELOSsecretariaat met de administratie tijdens de NELOS-Zeestages. In Boulouris laat ook haar man zich niet onbetuigd. Wanneer je Marc Van Gorp met de veiligheidsboot ziet langsvaren tijdens de 2*Stage, dan staat Dany al 5 jaar trouw naast hem. Of dacht je misschien dat hij dat zou willen missen? 

JAN DIEU

Dikke merci, Kitty, mijn vaste rechterhand bij de organisatie van het examen Duiker-Hulpverlener. Niet alleen tijdens het examen kan ik steeds op je rekenen, ook bij de voorbereiding zijn Dany en jij steeds van de partij. Jouw straffe verhalen en mijn soms al te spontane opmerkingen zorgen telkens voor een flinke lach en een gezellige werksfeer. Dat enthousiasme neem je trouwens moeiteloos mee naar de boetiek, waar jullie trouw meehelpen bij de voorbereidingen van de pakketten. Kitty, en jij ook Dany, jullie inzet en vrolijkheid maken steeds opnieuw het verschil.

Lien Aerts

Jan Mergan

3*Duiker DF1

Brevet/titel Fotografiebrevet

Atlantic Diving Club

Duikt sedert

Aantal duiken

1997 > 1.200 > 200

Duikplaatsen

Aantal fotoduiken België, Nederland, Middellandse Zee, Rode Zee, Madagascar, Réunion, Malediven, Indonesië, Filipijnen, Cuba, Galapagos

Camera

Canon Eos 5D mark II

Behuizing Ikelite

Canon 100 mm macro, Canon 17-40 mm Lenzen Videolamp

2x Ikelite DS160

Verzameld door Wim Van Doeselaer

55 jaar geleden

februari 1971

Film- en Fotocommissie

OVOS Ruil- en Occasiebeurs

In februari 1971 is er geen Hippocampe verschenen.

Pas in april verschijnt het volgend nummer.

45 jaar geleden

uit Hippocampus nr. 82

februari 1981

Bendor – november 1980

Deze prille commissie organiseerde haar eerste festival te Antwerpen in het Auditorium van General Motors.

Cécile Boone: "Hebben wij ons doel bereikt? Ons steunend op cijfers denken wij van wel! De vier regionale festivals leverden volgende opkomst: 23 films, 35 dia-reeksen, 33 zwart/wit-foto's en 126 kleurenfoto's met een publieke opkomst van circa 500 toeschouwers. Me dunkt, een niet gering succes".

35 jaar geleden

uit Hippocampus nr. 132

februari 1991

"In het algemeen was het weer niet erg zacht: regen, wind en woelige zee, wat toeliet aan veel natuurliefhebbers regelrechte maaltijden aan te bieden aan de arme vissen in deze Middellandse Zee, die naar het schijnt soms blauw gekleurd is ...".

Er waren 18 geslaagden, waaronder 8 Vlamingen:

Benny Blonde (Coral)

Gaspar Cornette (R.D.K.)

Jan Herrenthals (Murena)

Ronny Margodt (Coral)

Willy Tyteca (Flipper)

Gilbert Van Gelder (Atlantis )

Marcel Van den Bosch (Neptunus) Ludo Verbruggen (Neptunus)

Duiktabellen

De Brevettencommissie heeft besloten het gebruik van de Amerikaanse tabellen door BEFOS/FEBRAS ter goedkeuring voor te leggen aan de Commissie van het Nationaal Duikonderricht. De Brevettencommissie stelt voor dat BEFOS/FEBRAS tabellen uitgeeft die kunnen meegenomen worden onder water. De opbrengst van de verkoop zou helpen het evenwicht van onze enigszins onzekere financiële toestand te behouden.

Jos Hollenfeltz Voorzitter Brevettencommissie

Bendor

John Remue sprak in zijn welkomstwoord over een 'historische stage'. Dit was niet zo maar een oratorische stijlfiguur. Voor de eerste keer sinds het prille begin der Belgische stages waren de Franstalige duikers er niet bij. Bendor was 5 dagen een Nederlandstalige enclave. LIFRAS deed immers haar stage in Le Lavandou. Voor het eerst werd de nieuwe benaming '2*Instructeur' toegepast; tot dan waren het 'Federale Monitors'.

Voorzitterswissel

In 13 jaar heb ik 23 van deze Algemene Vergaderingen geleid en geloof me vrij, zij verliepen niet alle zo rimpelloos als deze vandaag. Ik heb dit gedaan met de enige ambitie om van onze vereniging een bond te maken, waarin iedereen zich goed voelt. En daarom dacht ik, beste vrienden, het voortaan wat langzamer te doen. Ik blijf wel in de Beheerraad, maar wij zijn schoon overeengekomen en daarom ben ik bijzonder blij u de nieuwe, kersverse voorzitter te mogen voorstellen: Willy van der Plas.

Jozef Van den Berghe

Voor de zevende maal had de OVOS Ruil- en Occasiebeurs voor duikmaterieel plaats te Gent. Organisator Roland De Kokere mocht zich verheugen op de jaarlijks groeiende stroom bezoekers.

25 jaar geleden

uit Hippocampus nr. 182

februari 2001

Sea Rescue

Op de Maasvlakte ligt een groot overdekt zwembad dat speciaal is ingericht om personeel uit de offshore industrie te trainen. Deze locatie is uniek in Nederland en is ook zeer goed bruikbaar voor het trainen van bijvoorbeeld sportduikers.

Leeftijd van de duiker

Op 26e jaarlijkse bijeenkomst van de EUBS (European Underwater and Baromedical Society) besprak Dr. J. Desola 'Prognose factors' na analyse van 554 duikongevallen. De leeftijd van de duiker is volgens hem de meest belangrijke factor in verband met de prognose van een duikongeval. Een 34-jarige duiker heeft een 0,5 % hogere kans op neurologische letsels dan een 33-jarige duiker.

Nationale Competitie Onderwaterhockey 2000

Elk jaar bekampen de geïnteresseerde ploegen uit de Belgische onderwaterhockey-scene elkaar om zich op het eind van het seizoen 'Kampioen van België' te mogen noemen.

1. Mantis Zwevegem

2. MOC Menen

3. Koraal Genk

4. Koraalduivels Gent

5. LUC Rijsel (buiten competitie)

uit Hippocampus nr. 232

januari/februari 2011

Inhuldiging duikplaats Zeelandbrug

Ondanks de noodzakelijke dijkverstevigingen met staalslakken op duiklocatie 32 wordt de Zeelandbrug terug een ideale duiklocatie. Specialisten van Deltares, Van Oord en GiMaRIS in opdracht van Rijkswaterstaat, hebben de handen ineengeslagen om op de bodem een innovatief 'onderwaterlandschap' van breuksteenvormen te creëren. Het doel is om de rijke natuur, die hier was voor de bestortingen, zo snel mogelijk te laten groeien en mogelijk nog diverser te maken.

Dive for Life 2010

In navolging van 'Music for Life' hebben drie duikende koppels het initiatief genomen om een duikdag te organiseren in het Recreatiedomein Muisbroek ten voordele van het thema van Music for Life: weeskinderen. Ze konden een cheque van € 7.500 afgeven.

Jubileum

50 jaar Tarpoenduikers.

Bondsnieuws

Commissie Redactieteam Hippocampus

De laatste Retro-Hippo?

Bijna 36 jaar snuffelde Wim Van Doeselaer doorheen de oude periodieken van ons bondsblad Hippocampus om er de Retro-Hippo mee te vullen.

Wim is ondertussen 87 jaar jong en door familiale omstandigheden moet hij – met pijn in het hart – het redactieteam verlaten.

In eerste instantie wilde hij de Retro-Hippo nog wel verder samenstellen, maar bij nader inzien moet hij er toch mee stoppen. Omwille van de al overvolle agenda van de overige redactieleden is het op dit moment nog niet zeker dat we deze rubriek kunnen verderzetten. 

Advertentie

Alle zondagen in maart geven wij deze training.

Raadpleeg ook de data van de andere trainingsdata op:

Kwaliteit in maritieme praktijktrainingen en wrakduiken

2*I Boulouris 2025 Verslag Zeestage

De Zeestage. Doorheen de duikcarrière van de meeste duikers zal de vraag "En, ga je verder?" ongetwijfeld wel eens ter sprake komen. Het is een vraag die al durft opduiken wanneer je nog maar net je kaartje van 1*Instructeur in ontvangst hebt mogen nemen tijdens de Academische Zitting. Gelukkig was er daarna nog wat tijd om daarover te beslissen, maar uitingen van twijfel werden vaker wel dan niet beantwoord met overtuigende argumenten.

Jan-Pieter Ploem: Op 20 januari 2025 startte ons traject met de eerste theorieles. De aanloop naar de eerste horde, het theorie-examen, verliep verrassend snel, ook al kwam dit pas eind april. Kort daarna, op

12 mei, volgde de kick-off. We kregen uitgebreide informatie over wat er precies van de kandidaten wordt verwacht tijdens de Zeestage. Onze voorzitter, Michel Declercq, nam de tijd om alles uitvoerig toe te lichten.

Eén van zijn tips was: "Vergeet niet te eten tijdens het tafelgesprek". Waarom dit soms moeilijk kan zijn, werd natuurlijk pas in september duidelijk.

Na de kick-off hadden we nog vier maanden.

Tijd genoeg om ons goed voor te bereiden. Van een dag vol reddingstechnieken in 'Lac de la Plate Taille' en duiken vol "voorvallen' in het

Zilvermeer Mol, de Put van Ekeren of de Barges tot de tafelgesprekken. De tafelgesprekken … gezellig iets eten met twee 'vreemde' duikers die hun uiterste best doen om zo onbehulpzaam mogelijk te zijn. Blijkbaar kunnen ze dat ook goed. Volgens mij maakt dat deel uit van de acteeropleiding tijdens het traject naar 3*Instructeur. Hoe dan ook, de feedback die gedurende deze voorbereidingsmaanden gegeven werd, was ontzettend waardevol. Plots was het zover: het vertrek naar Boulouris. De zomer was omgevlogen en het gevoel niet genoeg voorbereid te zijn, was toch wel aanwezig. Een uitspraak tijdens één van de lessen: "Zowel de geslaagden als de niet-geslaagden van vorige jaren hebben er alle baat bij om de indruk te geven dat

het verschrikkelijk zwaar is", zorgde gelukkig voor de nodige relativering.

Met de 2*I-kandidaten hadden we afgesproken om twee dagen voor de start van de Stage al te gaan duiken. Zo konden we de boten van Europlongée, onze duikbasis, al eens van dichtbij bekijken. We kenden de buddyparen van de eerste Stageduik en wisten waar we zouden duiken als de meteo het toeliet. Daarom besloten we om met dezelfde buddy-indeling en op dezelfde locatie nog een ontspannen duik te doen.

Op zaterdag begon de spanning steeds meer op te bouwen. De drukte nam toe in Haute Peyron, ons verblijf. De vergaderruimte werd volledig ingericht, een kaart werd opgehangen, boeken over de duikplaatsen en de fauna en flora werden binnen ieders

Om het veiligheidsmateriaal, de zuurstofflessen en het reservemateriaal te transporteren is een karretje wel handig.

handbereik gelegd. En misschien nog het belangrijkste: 12 kg snoep verdeeld in 8 dozen kreeg een plaatsje bij de deur, zodat we dit zeker bij geen enkele duik konden vergeten. In de namiddag werd, onder het alziend oog van Michel, de materiaaltent opgezet. Dit zou tijdens de gehele Stage onze basis zijn in de haven van Boulouris.

Mirella Dingens: Op zondag 28 september 2025 begon voor mij en twaalf andere kandidaten de Zeestage voor 2*I in Boulouris. Die middag was er de officiële opening van de Stage met receptie in Haute Peyron. Met stilaan licht knikkende knieën luisterden we naar de openingsrede van Sven Vandekerckhove, de voorzitter van de Commissie Sportduiken, waarna nog een groepsfoto en een (natuurlijk alcoholvrije!) aperitief volgden.

Na eerst nog wat afspraken gemaakt te hebben in onze 'war-room' over onder andere de taakverdeling begonnen we op het zonnige buitenterras van Haute Peyron aan ons eerste middagmaal met tafelgesprek, ons afvragend wat er ons nog te wachten stond de komende vier dagen.

Persoonlijk voelden mijn eerste duiken wat onwennig aan. Het klaarmaken en opruimen van de boot in groep, het opwachten van onze jury aan het duikcenter, jezelf en je gerief in een mum van tijd moeten klaarmaken, de afspraken met je buddy, de briefings, het omgaan met 'de streken' van de jury … Ik moest er allemaal nog wat meer inkomen. Tussen de duiken door moest ook alles vrij snel gaan: de boot leegmaken, flessen vullen, omkleden, materi-

aal aanvullen, zorgen dat je de bus haalt, …h Ondanks de slechte en korte nachtrust en weinig eetlust bleef ik overeind en kreeg ik steeds meer het gevoel mijn draai te vinden in de Stage en er controle over te krijgen. Ik voelde steeds meer aan wat er verwacht werd en leerde de gegeven feedback om te zetten. Ik leerde ook steeds beter mijn briefings in te perken tot het essentiële, want veel tijd bleef er meestal niet over door de tijdverslindende 'allures' van de jury. Het bleef altijd een goed evenwicht zoeken tussen enerzijds geduld hebben en meegaan in de wensen van de jury en anderzijds assertief en kordaat zijn als dat nodig was.

Na het avondmaal met tafelgesprek voor de volgende ochtendduik was er steeds nog

een avondactiviteit. Zo was er de info-avond van de firma Scubapro, een themagespreksavond, en waren er twee leuke quizavonden, die een aangenaam verzetje vormden. We zorgden ervoor dat we na nog wat korte voorbereidingen voor de volgende dag op tijd naar bed gingen, want de volgende ochtend ging de wekker weer onverbiddellijk om 6.00 uur af. Snel ontbijten, om 7.00 uur de bus nemen naar de haven, snel alles klaarmaken, want om 8.00 uur vertrok de boot vaak al.

Vanaf de 6e duik begon voor mij stilaan het aftellen naar het einde van de Stage. Je spreekt elkaar moed in om die laatste duiken nog alles te geven. En dan uiteindelijk is er het bovenkomen na die 8e en laatste

duik: een heel dubbel gevoel was het, enerzijds het gevoel van 'het is voorbij', maar tegelijkertijd dan ook weer de frustratie en het innerlijke gevloek over die gefaalde krachtredding, net tijdens die laatste duik. Echt balen was het even. Het bleef bang afwachten … Uiteindelijk volgde er dan toch de grote ontlading op de proclamatie, een onbeschrijfelijk gevoel. Je realiseert je dan pas dat je eigenlijk te weinig genoten hebt van de Stage en van de duiken, wat eigenlijk doodjammer is. Ik besliste al snel dat ik zeker nog eens wil terugkeren op duikverlof naar Boulouris, maar dan wel zonder de spanning van de Zeestage erbij.

JAN-PIETER PLOEM & MIRELLA DINGENS

Een vakantie onder vrienden

(die je niet zelf hebt gekozen …)

Hierna volgt het verslag van mijn ervaringen als bisser op de Zeestage 3*I van 2025. Een Stage waar ik met plezier op terugkijk. Terugblikkend op de twee Zeestages kan ik zeggen dat het verschil in belevenis tussen beide weken niet groter kan zijn. Zo blijkt dat met voldoende slaap, eten en focus er al veel meer behaald kan worden tijdens acht duiken.

Nochtans was het begin voor mij hetzelfde … De spanning van de eerste Stagedag maakte me alsnog zenuwachtig. De eerste briefing kwam voorbij, we moesten ons voor het eerst samen organiseren en een duikplaats kiezen, het weer bekijken en onze tafelgesprekken afwachten. Daarna repten we ons naar de receptie om toegesproken te worden door de top van NELOS. Nog even poseren met de jury voor enkele groepsfoto's en dan … het eerste tafelgesprek.

Als duikleider probeerde ik de jury warm te maken voor duikplaats Roche à Mérous. Met onder meer de discussie of het nu 'mérous' of 'méroux' moet zijn, trachtte de jury me op het verkeerde been te zetten. Met de belofte op mooie dieren en een prachtige duikplaats lukte het om ze in toom te houden. Hekkensluiter Hendrik De Soete deed zijn best met de materiaalcontrole, terwijl Wim Bollein de eer had om als eerste algemeen duikververantwoordelijke (ADV) te zijn. Na enkele afspraken vertrokken we naar de haven en bereidden we ons voor op de eerste duik.

In de haven hadden we ons best snel georganiseerd, alles wat aan boord moest zijn van de Prieur en de Katann was er. We ontvingen juryleden Hans Engels, Bruno Vanderbeken en Kris Vanderdonck en leidden hen naar onze boot. Toen kriebelde het echt, de zin om het beter te doen dan vorig jaar was enorm groot.

Na het uitvaren onder begeleiding van de veiligheidsboot, bemand door Harry Engelen en Sofie Van de Velde, kwamen we aan op de duikplaats. Zoals verwacht was het een kleine chaos om al het materiaal bij de juiste duiker te krijgen, laat staan om een perfecte briefing te geven. Onder water waren de zenuwen weg. De stilte omarmde me en de blauwe woestijn gaf me rust. Eindelijk in het water, eindelijk vrede. Of toch … voor enkele tellen ten minste. Terwijl één van de

juryleden naar beneden knalde en ik hem moest achternagaan, bleef Hendrik achter bij de 'taffelende' jury. Een prima manier om de groep te splitsen. Op de bodem aangekomen, kregen de juryleden plots allemaal een flauwte en moesten we een reddingsfestijn houden. Dag rust, hallo krachtredding! Na amper een half uur 'branden blussen' en de weg wijzen, kwamen we alweer boven. De kop was er af!

De rush die daarop volgde, is bijna niet te beschrijven. Boven water was er iemand buiten bewustzijn en moest een reddingsactie in gang gezet worden. Slepen, aan boord komen, materiaal redden, euh nee, een slachtoffer redden, reanimeren en de hulpdiensten bellen door praktisch te brullen naar één van de schaduwschippers. Na enkele dagen van dat, kent een mens de routine wel, amai.

Ondanks het feit dat we ons zelf niet mochten beoordelen, deed ik dat toch. Ik was licht positief over die eerste duik. Na het invullen van de evaluatie en de het logboekje was het alweer tijd voor de voorbereiding van de volgende duik. De wens: een daguitstap naar Cavalaire. Samen met Wim gingen we op Bruno, René Van Leeuwen en Shinji Bauters af, die plots ook een 'toerist' (Sven Vandekerckhove) bij zich hadden. Ik was blij dat ik het roer kon doorgeven aan Wim. Terwijl de jury ons op de rooster legde over de Togo, vergat ik niet om een belofte aan mezelf te vervullen: eten en bordje leegmaken. Na enkele afspraken konden we de eerste dag afsluiten. Of toch niet! Na elk tafelgesprek vond er ook een rondetafelgesprek plaats. Elke kandidaat had een onderwerp voorbereid en moest daar een gesprek over leiden. Na de eerste twee gesprekken konden we onze voorbereidingen voor de duik naar de

Togo verder afronden en eindelijk gaan slapen. Met een klein hartje ging ik de nacht in. Vorig jaar was slapen moeilijk.

Na een paar dagen heeft elke duik een eigen ritme: voorbereiding, tafelgesprek, afspraak aan de haven, boot inladen, briefing en vertrek. Daarna duiken, redden, slepen, reanimeren en naar de haven varen. Eens ik in dat ritme zat, was het een kwestie van dit vol te houden en geen fouten te maken.

Onderweg naar Cavalaire werden Wim en ik apart onder de loep genomen: "Welke stad is dat?", "Wat is die boei daar?", "Weet je wat dat ding op de rots ginder is?", … De vragen vlogen in het rond en de antwoorden stonden klaar. En die ene toren op die rots … "Was het nu een Saracijnse, Saraleense of een Saraceense toren?". De vraag werd toch maar een paar keer gesteld, voor de zeker-

Geanimeerde tafelgesprekken.

heid. Aangekomen op de duikplaats maakten we ons klaar. Materiaalcontrole en het sop in. De duik op de Togo was … speciaal. Zo blijkt dat Shinji de allures van een baksteen heeft onder water, dat Sven niet graag vergeten wordt en dat René verdomd snel kan dalen. Maar niet getreurd, ik heb ook van die duik kunnen genieten. De Togo is en blijft een 'graaf' wrak.

De derde duik was naar aloude gewoonte op de Rubis. Vorig jaar had de jury mij serieus 'zitten' tijdens het tafelgesprek toen ik duikleider was, omdat ik niets wist over de wrakken en dus had ik me nu verdiept in alle details die ik over deze wrakken kon vinden. Toen het aan mij was om duikleider te zijn voor de Rubis, heb ik hen figuurlijk alle hoeken van de kamer laten zien. Een goede tactiek, want ze kregen er weinig spelden tussen. Samen met Pieter Wegge als hek-

kensluiter ontdekte ik met Glenn Tessens, René, Kris en alweer Sven deze prachtige redder uit WO II. Onder water speelde de jury het spel met veel pracht en praal, de acteerprestaties waren een Oscar waardig. Een hele reeks reddingen, aanmaningen en achtervolgingen passeerden de revue. De mérous (tandbaarzen) zwommen erbij en keken ernaar.

De rit terug was mooi en rustgevend. Ik kon echt even op adem komen. Aangekomen in de haven waren we als groep handig in alles terug op orde zetten en maakten we ons klaar voor de volgende dag. Bijna in de helft!

Duik vier was op Banc de Fréjus. Ik mocht de ADV-briefing geven die duik en was mededuiker Pieter duikleider van dienst, samen

met Wim als hekkensluiter. Daar heb ik geleerd dat iedereen flink naar de briefing moet luisteren en dat leiderschap belangrijk is. De jury bracht ons continu in de grijze zone. "Mag het nu wel of net niet?", "En wat doe je ermee?".

Samen met Kris, René en Shinji gingen we de diepte in. De belofte van zwart koraal bracht Kris in de zevende hemel. Hij beweerde dat hij dat nog nooit gezien had en dat hij er dolgelukkig mee zou zijn. En zo bleek … Helaas heb van vele andere pracht en praal niet kunnen genieten. De duik was alweer gevuld met reddingen, achtervolgingen en hier en daar een miscommunicatie. De jury deed echt haar best.

Duik vijf kwam eraan. Voorbij de helft. Nog

maar een paar dagen volhouden! We doken op het ondiepere Pierre à Syca. Een heel leuke rotspartij die de kans geeft om bijna tot aan de oppervlakte uit te duiken. Plezant zou je zeggen. En dat was het ook. Hendrik leidde de dans met Hans, Glenn en Kris. Tijdens die duik kreeg ik meteen achter elkaar twee juryleden om te redden. Twee keer een krachtredding, beiden gered. Wat een opluchting. Na af en toe minder geslaagde krachtreddingen is dit een hele opkikker. Ik kon onder water wel een vreugdedansje doen, maar deed dat niet ... In de plaats moest ik een jurylid achtervolgen dat het nodig vond om de fauna te molesteren. Gelukkig was ik er steeds bij om de diertjes in kwestie net op tijd te redden. Schorpioenvissen en zee-egeltjes, jullie zijn veilig bij mij. Aangezien er in 2025 een groot verlies te betreuren viel binnen NELOS, kon een duik ter ere van Guy Segers niet ontbreken. De missie voor duik zes was dus duidelijk: Le Jardin. Als duikleider heb ik tussen het redden en achtervolgen mijn best gedaan om het gedenkteken voor Guy te vinden, maar toen ik goed en wel wist waar het was, had ik door dat we er niet zouden geraken binnen de afgesproken decompressietijd. Dan maar een groepsknuffel op 58 meter, ter ere van Guy. Wim, Kris, Shinji, Hans, Kevin Gardedieu en ik haakten de armen in elkaar en we hielden een sereen momentje voor de actie weer begon.

Die middag aten we op de camping in Agay. Dankzij de hulp van meerdere supporters voelden we ons daar meer dan welkom en konden we even de stress van ons afgooien. Maar ontspannen konden we niet, het weer

sloeg om. Voor duik zeven heb ik als ADV wel drie keer de duikplaats zien veranderen. Uiteindelijk doken we op de Piramides, onder leiding van Kevin en met hekkensluiter Pieter. Daar bleek het heel belangrijk om iedereen in het oog te houden. De juryleden hadden de grote ontsnapping goed voorbereid en waren zelfs gewapend met twee drankjes op zak om op trapdiepte leeg te drinken. Kleine momentjes als deze maken van de Stage een leuke herinnering.

Toen waren we er … bijna: duik acht. We kozen voor een duik dichtbij, met de gewenste diepte. Dankzij een goede verkenning tijdens de zomer leerde ik Agay Paradise kennen. Een parel, vlakbij de Dramont. We mochten

onze eigen duikploegen samenstellen. Na wat wikken en wegen, met argumenten voor en tegen enkele juryleden, kozen we voor de laatste keer. Duikleider Hendrik bracht René, Shinji, Hans en mezelf naar 60 meter. Ah ja, en een zekere Sven was er ook bij. Die mogen we niet vergeten … We kregen een zware taak tijdens het bedrukkende tafelgesprek: diertjes en plantjes benoemen. Stiekem was dat een heel plezant taakje en heb ik me geamuseerd met onder meer de Bonnelia viridis

Duik acht was kort, krachtig en mooi. Het was een duik van vele laatste keren. Een laatste stop op trapdiepte, een laatste keer de boei oplaten, een laatste redding. Tot de

afsluitende woorden van de voorzitter van de 3*Stage iedereen een beetje emotioneel maakte: de Zeestage 2025 is hierbij afgelopen. De vermoeidheid drong door, het besef dat het gedaan was, kwam binnen. Ik mocht weer even normaal ademhalen. Hèhè.

Bedankt aan alle juryleden en medekandidaten om deze week met mij te hebben beleefd. Bedankt aan René om voor de laatste keer alles op alles te zetten als voorzitter van de 3*Stage. Bedankt aan alle schippers en schaduwschippers van alle boten om voor onze veiligheid in te staan. Boulouris, je was prachtig. 

Europlongée Boulouris

Diep duiken: 6 duiken aan € 336 per persoon. (vullen met zuurstof mogelijk) 6 personen minimum

Commissie Onderwaterhockey

Opleiding 'Level 1 Scheidsrechter'

OWH Brugge De Zwarte Zwanen

Op zaterdag 25 oktober 2025 organiseerden we bij OWH Brugge De Zwarte Zwanen een opleiding tot 'Level 1 Scheidsrechter in onderwaterhockey'. Voor deze gelegenheid ontvingen we Kristof Froyen van club Orca Bilzen, een ervaren 'Level 3 en internationaal scheidsrechter'.

Afgelopen zomer nam Kristof ook deel aan het Intercontinentaal Kampioenschap in Dordrecht, als onze Belgische scheidsrechter.

Ik raakte er met hem in gesprek over de nood aan meer opgeleide scheidsrechters in België. Met veel enthousiasme bood hij toen aan om in naam van NELOS een opleiding in Brugge te geven en zo geschiedde!

Deze cusus was gratis voor alle NELOS-leden. Er kwam een mooie, gemotiveerde groep opdagen met één gemeenschappelijk doel: beter leren arbitreren.

Kristof startte de dag met een grondige toelichting van de spelregels: van de lay-out van het speelveld tot de handsignalen en straffen die kunnen worden opgelegd.

Er was ruim tijd voor vragen en discussies, waardoor iedereen zijn kennis flink kon verdiepen.

In het tweede deel lichtte Kristof het nieuwere systeem met drie waterscheidsrechters toe.

Omdat in het Belgisch kampioenschap meestal nog met twee scheidsen wordt gewerkt, werd ook die praktijk uitgebreid besproken. Aan de hand van wedstrijdfragmenten leerden we fouten herkennen en bespraken we hoe je die als scheidsrechter correct aanpakt.

Na de theorie volgde een examen om onze kennis te testen. Wie daarin slaagde, mag binnenkort ook de praktische proef afleggen tijdens een officiële competitie, om zo het Level 1-diploma te behalen. En dat is hard nodig: in België zijn nog maar weinig spelers goed opgeleid als scheidsrechter, terwijl de nood vanuit de federaties steeds groter wordt.

Tot slot trokken we het zwembad in voor het

leukste deel van de dag: 1,5 uur praktijktraining.

Tijdens de oefenwedstrijden mochten de spelers naar hartenlust fouten maken, terwijl de scheidsrechters in opleiding om beurten hun nieuwe kennis in de praktijk brachten.

Al met al was het een boeiende, leerrijke en speelse dag, waarop we samen het niveau van het Belgische onderwaterhockey weer een stapje hoger hebben getild.

Een grote dankjewel aan Kristof voor zijn inzet, kennis, geduld en aanstekelijk enthousiasme!

Commissie Onderwaterhockey

Succesvolle editie van het Open Trainingskamp

OWH 2025 in Antwerpen

Op zondag 26 oktober vond in Antwerpen het jaarlijkse Open Trainingskamp van Onderwaterhockey

België plaats. Dit evenement is ondertussen een vaste waarde op de kalender en staat volledig in het teken van samen leren, sporten en plezier beleven onder water.

Het kamp stond open voor alle Belgische onderwaterhockeyers, ongeacht hun leeftijd of niveau: van beginnende spelers tot ervaren internationals. Dat was ook dit jaar duidelijk te merken. Vele enthousiaste deelnemers uit alle hoeken van het land doken samen het zwembad in voor een leerrijke en sportieve namiddag.

Tijdens het programma stonden diverse workshops op de planning, gevolgd door

gerichte trainingen per categorie: elite mannen, vrouwen en U19 (spelers jonger dan 19 jaar). De deelnemers kregen de kans om hun techniek te verfijnen, tactische inzichten te delen en natuurlijk ook om elkaar beter te leren kennen.

Afsluiten deden we met wat we allemaal het liefst doen: een stevige wedstrijd onderwaterhockey! De sfeer zat er goed in, met veel sportiviteit, teamwork en vooral veel lachende gezichten.

Het Open Trainingskamp was opnieuw een groot succes en we willen graag iedere deelnemer, trainer en vrijwilliger bedanken voor hun inzet en enthousiasme.

Samen bouwen we verder aan een sterke en verbonden onderwaterhockeygemeenschap in België. Tot de volgende editie!

Algemene Vergadering CMAS Europe

Amsterdam 15 november 2025

– CMAS Europe heeft haar Algemene Vergadering met succes afgerond. Niet minder dan 18 duikfederaties waren ter plaatse aanwezig en een vijftal volgde de vergadering online. Deze opkomst getuigd van het stijgend belang van de Europese continentale organisatie.

Naast de gebruikelijke verslagen en financiële rapporteringen werd eveneens een aantal topics behandeld en werden projecten voorgesteld die ook voor NELOS belangrijk zijn.

CMAS Europe wil de duiksport beter promoten via de sociale media. Hiertoe werden Facebook- en Instagramaccounts opgestart. Een permanente stroom van informatie moet voor een betere visibiliteit zorgen. De federaties kunnen daarvoor input aanleveren. NELOS en CMAS Belgium zullen hieraan ook hun steentje bijdragen.

Het CMAS EU technisch comité heeft zijn eerste rapport afgeleverd. Hierin werden de lokale standaarden van 18 federaties afgetoetst aan de CMAS-standaarden. Dit gebeurde voor de regelgeving 1* en 2*Duikers. Hierbij werd vastgesteld dat bij sommige federaties de lokale standaarden ver weg liggen van de CMAS-standaarden. Het is niet de bedoeling van het technisch comité om echt de auditeur te zijn en sancties op te leggen, het wil de federaties gewoon op de discrepanties wijzen en hoopt dat overwogen wordt om ze bij te sturen. België en NELOS scoorden hier op enkele details na zeer goed.

CMAS EU start met een aantal nieuwe projecten, waarvan er eentje NELOS bijzonder aanbelangt. In 2026 zal een internationale opleiding ICP (Integrity Contact Person) vergelijkbaar met onze API opgestart worden. Ik mag trots stellen dat NELOS hiervoor model staat en dat onze federale API, Eric Sels, zijn medewerking zal verlenen aan de werkgroep die dit project moet realiseren. De bedoeling is om een online cursus op te zetten die de studenten de gelegenheid

biedt om een CMAS EU ICP licentie te behalen.

Er is gebleken dat het verblijf onder water en zodoende het sportduiken een therapeutisch effect heeft. Om dit in kaart te brengen, werd onder leiding van Dr. Bernard Schittly (vicevoorzitter FFESSM) de werkgroep 'Diving as a therapeutic remedy' opgestart. De voorzitter van onze Geneeskundige Commissie, Herman Van Bogaert, heeft inmiddels bevestigd dat de Geneeskundige Commissie van NELOS ook aan dit project haar medewerking wil verlenen.

Op 8 maart is het 'Internationale Vrouwendag'. CMAS Europe en de werkgroep 'Woman and Diving' zetten zich in om onze geliefde sport en de toegankelijkheid ervan voor vrouwen ter gelegenheid van deze dag in de kijker te zetten. Onze Audiovisuele Commissie heeft alvast haar medewerking tot het realiseren van een promovideo bevestigd!

De Algemene Vergadering 2025 was voor CMAS EUROPE ook een verkiezingsjaar. Maken de volgende 4 jaar deel uit van het CMAS EU bestuur:

3 Ronny Margodt (CMAS Belgium) voorzitter

3 Catarine Emsevik (SSDF Zweden) secretaris-generaal

3 Bernard Schittly (FFESSM Frankrijk) vicevoorzitter

3 Jesper Rislov (DSF Denemarken) penningmeester

3 Marc Allemeersch (FEDAS Spanje) bestuurder

3 Adrian Lestner (VDST Duitsland) bestuurder

3 Raymond Adam (FLASSA Luxemburg) bestuurder

Audiovisuele Commissie

Het Open Belgisch Kampioenschap 2025 was een verrassende wedstrijd

De editie 2025 van het Open Belgisch Kampioenschap onderwaterfotografie en -videografie (OBK) zal zeker de wereld ingaan als een wedstrijd die niemand kon voorspellen. Gery Beeckmans, de wedstrijdcommissaris, brengt hier zijn verslag en we laten je ook genieten van de mooiste inzendingen. wedstrijdresultaten onderwaterfotografie en -videografie

Een vijftigtal unieke deelnemers gaven het beste in de freestyle en de shoot-outreeksen. Bij foto was de grootste wijziging het vrijgeven van de vele zoetwaterduikstekken in de Lage Landen, met als gevolg dat er meer deelnemers uit onze zusterfederatie Lifras deelnamen aan het CMAS Belgium OBK 2025. Dit is belangrijk om een eerlijke wedstrijd te bekomen.

De vier wedstrijdperiodes, die telkens twee weekends bevatten, maakten het mogelijk om zeker voldoende beeldmateriaal te verzamelen. Daar werd dan ook gretig gebruik van gemaakt. Alle deelnemers kregen de mogelijkheid om twee beelden per reeks (disciplines: macro, visportret, thema, groothoek, groothoek met model) bij fotografie in te leveren.

Na elke wedstrijdperiode verzamelden we steeds alle werken die dan werden gecodeerd om na de laatste wedstrijdperiode voor te leggen aan de jury. De juryleden wisten niet wie de andere juyleden waren en ze kenden elkaar daarnaast ook niet. Als wedstrijdcommissaris trachtte ik een varia-

tie in de jury te krijgen en te zorgen voor een internationaal tintje.

De juryleden bij foto waren: Anna Ferro uit Portugal, Cornelis Van Rijswijk en Jos Broere uit Nederland, Marc Allemeersch van Lifras uit Spanje, fotografe en ex-Belgisch kampioen Nadieh Schellekens en tot slot natuurfotografe Patricia Zwierski.

Voor video vonden we volgende juryleden: Katja Kieslich uit Duitsland, Enrico Rabboni uit Italië, Erik de Groef van de Audiovisuele Commissie NELOS, François Wouters, cineast van Messina en tot slot Ronny De Pesseroy van Close Up.

Alle jurypunten werden in Excelsheets verzameld en na optelling en controle verzonden naar Marc Vermeiren, die een prachtige proclamatie monteerde van de ingezonden beelden.

Hoe spannend kan het zijn? De top drie bij de portfolio foto lag amper 5 punten uit elkaar op een totaalscore van maximaal 2.500 punten. De Belgische kampioen Masters foto is de winnaar met de beste volledige serie (een portfolio van vijf beelden, één in

elke discipline) en kwam voor het eerst uit het Lifras-kamp: Raphaël Bechet.

Bij de Juniors fotografen kon Florence van Gaever de titel Belgische kampioen Juniors wegkapen en ze mag/moet volgend jaar de Masters het leven zuur maken.

Voor video moest onze beste videograaf het afleggen tegen Jos Van Zijl, een Nederlandse tegenstander. De titel Belgische kampioen Masters video ging naar Rudy De Witte, vóór Jo De Smedt en met slechts enkele punten verschil. Helaas waren er geen inzendingen voor de wedstrijdcategorie OBK shoot-out video Juniors. Spijtig, want er zijn toch wel heel wat beginnende videografen binnen onze federatie die door deelname in de prijzen hadden kunnen vallen.

Opmerkelijk was ook de prestatie van Wim Bellemans, een Junior fotograaf, die alle Masters met zijn digishow 'AI' verbaasde (voor de categorie digishow werd er geen onderscheid gemaakt tussen Juniors of Masters). In het begin van zijn presentatie toonde hij mooie onderwaterbeelden die d.m.v. artificiële intelligentie gemaakt wer-

den, gevolgd door prachtige 'echte' onderwaterbeelden. Hierbij stelde hij de vraag of duiken nog wel nodig is om zo’n beelden te maken, waarna hij omschreef wat de meerwaarde is van zelf achter de camera te kruipen. Door de juryleden werd deze digishow omschreven als zeer knap, origineel en een tikkeltje beangstigend voor de toekomst.

Onze oude rots in de branding en tevens oudste deelnemer, Harry Klerks, stuurde slechts één foto in en pakte zijn jaarlijkse medaille. Zo kan het dus ook. Een teken te meer dat je om te winnen moet deelnemen.

Zeer tevreden met de resultaten ging het organiserende team na de proclamatie van start met de uitwerking van het OBK 2026

en we kunnen je volgende wedstrijdperioden mededelen:

) OBK 2026 1e periode: 9 dagen, van zaterdag 06/06/2026 om 0.00 uur tot zondag 14/06/2026 om 24.00 uur.

) OBK 2026 2e periode: 16 dagen, van zaterdag 01/08/2026 om 0.00 uur tot zondag 16/08/2026 om 24.00 uur.

In de loop van februari is het reglement, waarin toch wel het één en ander gewijzigd zal zijn, op te vragen via comp@nelos.be

Dank aan de sponsors

Bedankt aan alle deelnemers, juryleden, bestuursleden en sponsors voor een geweldig OBK 2025.

Proficiat aan alle medaillewinnaars. Lang leve deze mooie sport en wil je proeven van deze competitie, hou dan zeker onze socialemediakanalen in het oog.

Geniet ondertussen van de winnende foto's op de volgende pagina's. 

GERY BEECKMANS WEDSTRIJDCOMMISSARIS 2025

CMAS Belgium, NELOS, LIFRAS, Scubapro, Sea & Sea, Scuba Service, SeaLife, Photo Denfert, Hippocampus, the polygon seahorse podcast, Dive-Expo.

Shoot-out Juniors

Macro

1e Florence Van Gaever

2e Werner Graf

3e Bart Roelands

Visportret

1e Werner Graf

2e Florence Van Gaever

3e Tony Coone

Shoot-out Junior

Thema

1e Werner Graf

2e Bart Roelands

3e Michaël Grasmuck

Groothoek

1e Benoît Lonay

2e Tony Coone

3e Florence Van Gaever

Groothoek met model

1e Michaël Grasmuck

2e Benoît Lonay

3e Guido Wouters

h

Shoot-out Juniors

Portfolio Juniors

1e Florence Van Gaever

2e Benoit Lonay

3e Werner Graf

Shoot-out Masters

Visportret

1e Marleen Baas

2e Brenda de Vries

3e Michaël Tiel

Shoot-out Masters

Groothoek met model

1e Raphaël Bechet

2e Thomas Van Puymbroeck

3e Jef Driesen

Groothoek

1e Raphaël Bechet

2e Jef Driesen

3e Stephanie Klerks

Shoot-out Masters

Thema

1e Jef Driesen

2e Sandra Boerlage

3e Luc Rooman

Portfolio Masters

1e Raphaël Bechet 2e Jef Driesen

3e Sandra Boerlage

Freestyle foto / Freestyle Digishow

Freestyle Foto

1e Tim Steenssens

2e Peter Poels

3e Harry Klerks

Freestyle Digishow

1e Wim Bellemans

2e Thomas Van Puymbroek

3e Rudi Brocken

Deze foto van Brenda de Vries, die ze inzond voor de categorie 'Freestyle foto', werd door het redactieteam geselecteerd als 'Beste coverfoto'.

Shoot-out video / Freestyle Video

'Shoot-out' Video Masters

1e Jos van Zijl

2e Rudy De Witte

3e Jo De Smedt.

Freestyle Video

1e Jo De Smedt

2e Rudy De Witte

3e Jos van Zijl

Proclamatie van de OBK shoot-out & Freestyle 2025

Op onze NELOS-flickr-pagina www.flickr.com/photos/nelos-vzw/albums kan je de 'top 3' foto's van elke categorie bekijken.

Alle ingezonden video's en digishows kan je bekijken op ons NELOS-YouTubekanaal www.youtube.com/ nelosvzw onder de playlist OBK 2025.

De volledige proclamatie werd gefilmd en kan eveneens herbekeken worden op ons YouTubekanaal. Playlist OBK 2025

Titelwinnaars

3 Fotograaf van het jaar Juniors en Belgisch Kampioen Juniors foto: Florence Van Gaever (NELOS).

3 Fotograaf van het jaar Masters en Belgisch Kampioen Master foto: Raphaël Bechet (LIFRAS).

3 Videograaf van het jaar Masters: Jos van Zijl (Nederland).

3 Belgisch Kampioen Masters video: Rudy De Witte (NELOS).

Advertentie

Merapi Tour & Travel

Dé Indonesië duik- en reisspecialist, van Pulau Weh tot Triton Bay

Merapi Tour & Travel organiseert individuele rondreizen én duikreizen over de gehele archipel. Van de makkelijk bereikbare bestemmingen als Bali, Komodo en Bunaken, tot de pareltjes als Wakatobi, Raja Ampat, de Molukken en Alor.

Check onze 2026 duikspecials, onder andere naar Alor en nieuwe duikbestemmingen in Sulawesi!

Kijk op onze Duiken pagina op www.merapi.nl voor het volledige aanbod. Staat jouw droombestemming er niet bij, dan gaan we daar direct naar op zoek!

Op duikreis met jouw vereniging? Vraag ons naar de mogelijkheden!

Merapi Tour & Travel Prinses Irenestraat 58, 6611 BK Overasselt www.merapi.nl, Tel.: +31-888 111 999, info@merapi.nl

Subcommissie Hulpverlening en Geneeskundige Commissie

Najaarsxamen Duiker-Hulpverlener

Het najaarsexamen DHV zorgde voor 65 nieuwe Duiker-Hulpverleners.

Park van Relst was de plek waar op zaterdag 15 november 2025 in alle vroegte 40 juryleden en 88 kandidaten toestroomden voor het najaarsexamen DHV. Het organiserende team was er tegen dan al helemaal klaar voor.

Het examen DHV is het sluitstuk van de cursus die in de regio's worden georganiseerd en vindt in het najaar steeds plaats in wat voor ons als West-Vlamingen zowat 'de andere kant van België' is. Limburg, Antwerpen en Vlaams-Brabant nemen om beurt de honneurs waar, waardoor we dit keer in Kampenhout werden verwelkomd en dat mag je heel letterlijk nemen, het examen was zeer goed georganiseerd.

Omdat het belangrijk is dat het de kandidaten op het najaarsexamen op dezelfde manier geëvalueerd worden als de kandidaten tijdens het voorjaarsexamen, bleven de protocollen ongewijzigd.

Het gebruik van de AED maakte ook nu integraal deel uit van het CPR-protocol en het examen werd uitgevoerd op QCPR-poppen die elke beweging registreren en zo de juryleden ondersteunen bij de jurering.

65 deelnemers waren voor beide onderdelen geslaagd, wat overeenkomst met 74%. Een mooi resultaat!

Luisteren/voelen of er ademhaling is.

Tot slot wil ik toch graag nog even BRAVOS expliciet bedanken voor alles wat ze deden. De ondersteuning door de (V)OSSEN blijkt toch steeds weer van onschatbare waarde

voor het vlotte verloop van het examen. 

THIELEMANS, NAMENS DE SUBCOMMISSIE HULPVERLENING

De 65 nieuwe Duiker-Hulpverleners

• Sonny Achten (Neptunus Divers)

• Nancy Barette (Odyssee)

• Veerle Beckers (Bevers Castors Diving)

• Milo Beelen (Samantha)

• Jorien Berghman (Duklo)

• Philip Blokken (Gobius)

• Pieter Bonten (Nautilus)

• Steven Brems (Amykos)

• Nathalie Brenard (Atlantis (Lier))

• Elke Coudron (De Watertrollen & Duivels Vzw)

• Vibeke De Brabander (Wilrijkse Duikschool)

• Kurt De Bruyne (Koraalduikers)

• Kirsten De Maere (geen NELOS-lid)

• Alan De Weerd (Calypso Team)

• Liesbeth Debusschere (Albatros)

• Ellen Decock (Orka)

• Lowie Deferme (LDL)

• Marie Deferme (LDL)

• Alexander Dekker (Samantha)

• Koen Delvaux (P.D.K.)

• Anton Denie (De Watertrollen & Duivels Vzw)

• Karin Desart (Lucky Divers)

• Nicolas Gerard (Aeginor)

• Tom Geurts (Aqua Diving)

• Frederick Hermans (Nautilus)

• Brent Heylen (Amykos)

• Kenneth Kix (De Zeeduivels)

• Frederik Knaepkens (Lucky Divers)

• Hendrik Lacayse (Medusa)

• Luna Lenaerts (De Zeeduivels)

• Isabelle Leuyckx (geen NELOS-lid)

• Arne Meeus (Sepia)

• Mathias Nevelsteen (Yellow Diving School)

• Tars Peeraer (Neptunus)

• Steven Proost (Amfibie)

• Luc Putzeys (Neptunus Divers)

• Caroline Raulier (Wilrijkse Duikschool)

• Brent Reynders (Nautilus)

• Lore Rosquin (Amykos)

• Dirk Ruymen (Neptunus Divers)

• Dominique Servayse (2 Dive 4)

• Lotte Standaert (Odyssee)

• Luc Stubbe (Nuclea)

• Yasmine Stubbe (Nuclea)

• David Thys (Samantha)

• Kenty Turpyn (De Nereiden)

• Katja Vaeremans (De Zeeduivels)

• Veerle Van Den Brandt (Duklo)

• Cedric Van Erkel (Calypso Team)

• Vincent Van Goethem (Duklo)

• Kato Van Grinderbeek (Duklo)

• Jo Van Langendonck (Lagoondivers)

• Lotte Van Lommel (Aeginor)

• Fran Van Passel (Amykos)

• Kim Van Renterghem (Actina)

• Leslie Vandebos (Neptunus Divers)

• Pieter Vandenbempt (Poseidon)

• Miguel Vandepaer (Calypso Team)

• Mattias Verbeeck (Salvanos)

• Jarne Verdoodt (Ducs)

• Jan Verheyden (Duklo)

• Kevin Vermeiren (Lucky Divers)

• Andy Vermeulen (Lagoondivers)

• Elke Willems (Duklo)

• Kacem Zerqane (Bevers Castors Diving)

Subcommissie Hulpverlening en Geneeskundige Commissie

Vragenset A – Duiker-Hulpverlener 15 nov. 2025

Lees aandachtig de vragen en antwoorden. Geef aan welke beweringen juist zijn. Er is steeds minstens één antwoord correct.

1 Uitgeademde lucht bevat:

a. meer CO2 dan zuurstof;

b. enkel stikstof;

c. meer zuurstof dan CO2;

d. geen zuurstof.

2 Ademen doorheen een snorkel of tuba:

a. verhoogt de dode ruimte;

b. kan leiden tot een verhoogd CO2 gehalte in bloed en longen;

c. is een van de oorzaken van de bloodshift;

d. verhoogt de totale longinhoud.

3 Het oor: wat is juist?

a. Het evenwichtsorgaan maakt deel uit van het binnenoor.

b. Het middenoor is gevuld met lucht, het binnenoor met vloeistof.

c. In het middenoor wordt het geluid overgedragen aan de gehoorzenuw.

d. De buis van Eustachius zorgt voor drukevenwicht tussen middenoor en binnenoor.

4 Tijdens oefeningen met duikfles in het zwembad (maximale diepte 3 m) kunnen volgende ongevallen voorkomen:

a. longoverdruk;

b. bewustzijnsverlies;

c. stuipen door zuurstofvergiftiging;

d. decompressieziekte.

5 Een duiker komt kortademig boven en wordt naar de kant gebracht. Wat doe je?

a. Water laten drinken.

b. Zuurstof geven.

c. De hulpdiensten onmiddellijk bellen.

d. De hulpdiensten bellen als het na een kwartier niet beter is.

6 Hoe ontstaat decompressieziekte?

a. Door een opstapeling van CO2 in de weefsels.

b. Door een verstoorde bloedcirculatie ten gevolge van bloedklonters.

c. Door de aanwezigheid van stikstofbellen.

d. Door de aanwezigheid van luchtbellen.

7 Welke bewering(en) met betrekking tot decompressieziekte is (zijn) juist?

a. De symptomen treden meestal op binnen het uur na de duik.

b. Symptomen die optreden meer dan 6

uur na de duik zijn waarschijnlijk niet te wijten aan decompressieziekte.

c. Decompressieziekte kan optreden ondanks het respecteren van stijgsnelheid en (eventuele) trappen.

d. Decompressieziekte vereist altijd medisch advies.

8 Welke uitspraken met betrekking tot decompressieziekte zijn juist?

a. Decompressieziekte uit zich bij sportduikers meestal ter hoogte van het zenuwstelsel.

b. Hoofdpijn is een typisch teken van een decompressieziekte.

c. Decompressieziekte kan leiden tot problemen met urineren.

d. Decompressieziekte geeft soms ongecontroleerde neusbloedingen.

9 Welke factoren verhogen het risico op een decompressieziekte?

a. Duiken dieper dan 30 m.

b. Decompressieduiken.

c. Meerdaagse duikreizen.

d. Duiken in zout water.

10 Wat kan een teken zijn van een decompressieziekte?

a. Tintelingen in een been.

b. Zweten.

c. Rugpijn.

d. Gevoelloosheid in beide benen.

11 Behandeling van decompressieziekte. Welke bewering(en) is/zijn juist?

a. Je kan nooit verkeerd doen met het geven van normobare zuurstof.

b. Bij een beperkte voorraad zuurstof geef je beter een hoge dosis zuurstof in korte tijd, dan een lagere dosis gedurende langere tijd.

c. Terug naar halve diepte duiken, is een mogelijk alternatief als je geen zuurstof hebt.

d. Bij gebrek aan zuurstof is het toedienen van NITROX een alternatief.

12 Bij het te water gaan, glijdt een duiker van de dijk. Hij heeft hevige pijn aan de rechter enkel. Welke handelingen zijn juist?

a. Je zorgt ervoor dat hij/zij niet meer steunt op de enkel.

b. Je zorgt voor lokale warmte ter hoogte van de enkel.

c. Je probeert de duikbotjes te verwijderen, ook al is dit zeer pijnlijk.

d. Je brengt een licht compressief verband aan rond de enkel.

13 Na de duik valt je buddy met blote handen voorover in de oesters. Er ontstaat een bloedende wonde op de handpalm. Wat doe je?

a. Als je handen proper lijken, hoef je ze niet te wassen.

b. Je probeert de bloeding te stoppen door rechtstreekse druk uit te oefenen op de wonde, liefst met een kompres.

c. Je reinigt de wonde grondig en verwijdert vreemd materiaal.

d. Je ontsmet de wonde met ether.

14 Bij het vinzwemmen in het zwembad krijgt iemand hevige krampen in de kuit. Wat doe je?

a. Je geeft de raad verder te zwemmen op een rustiger tempo.

b. Je stretcht de kuitspier gedurende 10 tot 15 seconden.

c. Je legt iets warms op de kuit.

d. Je legt ijsblokjes op de kuit.

15 Na contact met stekende vissen:

a. leg je het aangetaste lidmaat in hoogstand;

b. is er geen risico op infectie;

c. laat je de stekel ter plaatse;

d. pas je zo snel mogelijk de ‘Heet Water Onderdompelingstechniek’ toe.

16 Welke bewering(en) is/zijn juist met betrekking tot verzorging van wonden door neteldieren?

a. Na contact met een neteldier dien je het aangetaste lidmaat goed te bewegen.

b. Je spoelt de wonde met zoet water.

c. Je spoelt de wonde met zout water.

d. Na contact met sommige neteldieren, zoals vuurkoraal en kwallen, kan je de ‘Azijn Behandelingstechniek’ toepassen.

17 Een zwemmer wordt onderkoeld uit het water gehaald. Als DHV kan je hulp bieden. Wat doe je?

a. Je wikkelt hem/haar in een isolatiedeken.

b. Je laat hem/haar zo snel mogelijk een hete douche nemen.

c. Zolang hij/zij bij bewustzijn is, moet je niets bijzonders ondernemen.

d. Je mag warme drank geven indien er geen verslikkingsgevaar is.

18 Welke beweringen zijn juist?

a. Warmteverlies in water is ongeveer 25 keer groter dan in lucht.

b. Bij een kerntemperatuur van 33°C stopt het rillen.

c. Flink bewegen in het water helpt om het warm te blijven hebben.

d. De beste manier om koude handen op te warmen, is ze in heet water steken.

19 De eerste hulp bij een duiker die aan de oppervlakte komt met een vermoeden van immersie longoedeem:

a. Begint al in het water door de duiker in horizontale positie te brengen.

b. Je moet de duiker zo snel mogelijk uit het water halen.

c. Je moet de duiker een extra veiligheidsstop laten maken.

d. Je dient geen zuurstof toe, want dit kan toxisch zijn bij immersie longoedeem.

20 Wat zijn risicofactoren op het ontstaan van immersie longoedeem?

a. Veel water drinken voor de duik.

b. Duiken in koud water.

c. Zware inspanning tijdens het duiken.

d. Leeftijd.

21 Longoverdruk bij duiken met lucht kan ontstaan door:

a. normaal te stijgen (10 m/min) zonder voldoende uit te ademen;

b. een paniekstijging;

c. een hijgtoestand;

d. het omhoog brengen van een bewusteloos slachtoffer.

22 Longoverdruk. Wanneer moet je eraan denken?

a. Bij een duiker met ademhalingsmoeilijkheden.

b. Bij een duiker die bewusteloos uit het water wordt gehaald.

c. Bij een duiker met onderhuidse bloedingen rond de ogen.

d. Bij een duiker met een hese stem na de duik.

23 Een klaplong. Welke stelling(en) is (zijn) correct?

a. Is een decompressieziekte van de longen.

b. Kun je vermoeden als de borstkas niet symmetrisch beweegt bij het ademen.

c. Er is lucht tussen beide longvliezen (pleurabladen) terechtgekomen.

d. Is een gevaarlijke toestand die activatie van de hulpdiensten vereist.

24 Na een trommelvliesscheur krijgt een duiker tijdelijk duikverbod. Welke beweringen zijn juist?

a. Duiken met een trommelvliesscheur kan leiden tot infectie van het middenoor.

b. Duiken met een trommelvliesscheur geeft risico op evenwichtsstoornissen.

c. Er is duikverbod tot heling van de scheur, vastgesteld door een arts.

d. Er is duikverbod gedurende drie dagen.

25 Een duiker ondervindt tijdens het dalen moeite met het klaren van de oren. Na een krachtige Valsalva lukt het dan toch. Hij voelt zich duizelig maar beslist verder te duiken. De duik gaat naar -25 m voor 30 min. Na de duik heeft hij last van oorsuizen rechts en blijft de duizeligheid in lichte mate aanwezig. Wat is de meest waarschijnlijke oorzaak?

a. Migraineaanval.

b. Binnenoorbarotrauma.

c. Longoverdruk.

d. Bends.

26 De uitwendige gehoorgang. Welke stelling(en) is (zijn) correct?

a. Na meerdere dagen duiken kan een pijnlijke ontsteking van de uitwendige gehoorgang optreden (otitis externa).

b. Bij een ontsteking van de uitwendige gehoorgang treedt vertigo (draaiduizeligheid) op.

c. Bij hevige pijn is het verstandig één of meerdere duiken over te slaan.

d. Na de duik spoelen en indruppelen van zure druppels helpen bij een ontsteking van de uitwendige gehoorgang.

27 Gehoorvermindering na een duik kan het gevolg zijn van:

a. een decompressieziekte;

b. een barotrauma van het middenoor;

c. een prop oorsmeer die de gehoorgang verstopt;

d. een doorgemaakte stikstofnarcose.

28 Stikstofnarcose (dieptedronkenschap):

a. kan een gevoel van paniek geven;

b. verdwijnt bij een geoefende duiker;

c. kan een gelukzalig gevoel geven;

d. belet helder te denken.

29 Het gevaar van een hijgtoestand bestaat erin dat:

a. het kan leiden tot paniek;

b. het een chronische zuurstofintoxicatie kan veroorzaken;

c. het bewusteloosheid kan veroorzaken; d. het kan overgaan naar een longoverdruk.

30 Acute zuurstofvergiftiging:

a. De symptomen lijken erg op een stikstofvergiftiging.

b. Is een risico bij het gebruik van nitrox.

c. Is een risico bij het langdurig toedienen van normobare zuurstof.

d. Stuiptrekkingen kunnen plots optreden, zonder waarschuwingssignalen.

31 Op het einde van een lange apneuoefening in het zwembad verliest iemand het bewustzijn. Het slachtoffer wordt snel op het droge gebracht. Na enkele beademingen wordt het slachtoffer terug bewust, ademt normaal en voelt zich OK. Wat moet je doen?

a. Zuurstof geven.

b. Naar huis laten gaan als ademhaling en bewustzijn normaal blijven.

c. De 112 bellen als de situatie weer verslechtert.

d. De 112 altijd bellen.

32 Bij apneuoefeningen in het zwembad zie je duikers vaak enkele minuten diep in- en uitademen (hyperventileren). Welke bewering(en) is/zijn juist hieromtrent?

a. Zo stellen ze hun ademprikkel uit.

b. Hierdoor kunnen ze plots het bewustzijn verliezen tijdens de oefening.

c. Zo bouwen ze een grote zuurstofvoorraad op in hun longen.

d. Tijdens het hyperventileren kunnen ze duizelig worden.

Commissie Duikers met een Handicap

“Mijn duikschool verwelkomt duikers met een handicap”

Dat is de titel van een nieuw document dat ter beschikking is in het NELOS-documentencentrum. De nieuwe standaarden en opleidingsprotocollen voor duikers met speciale noden zijn intussen al goed bekend, maar wist je ook dat alle duikscholen duikers met een handicap kunnen en mogen ontvangen en opleiden én dat er duikscholen zijn die hun jarenlange ervaring graag delen?

Duikers die in het water ook extra ondersteuning nodig hebben, kunnen een SND-brevet behalen. Zij zijn Duikers met Speciale Noden en duiken altijd samen met daartoe opgeleide buddy’s. Er zijn ook duikers met een handicap die na een medische keuring en een standaardopleiding een luchtbrevet behalen. Zij duiken conform de NELOS-regels voor een ploegsamenstelling. NELOS wil als lid van G-sport Vlaanderen meewerken aan nog meer inclusie. Mensen met een handicap die willen leren duiken en duikers die een handicap verwerven, zijn en blijven welkom in alle NELOS-duikscholen.

Maar hoe begin je eraan?

Het bondige document "Mijn duikschool verwelkomt duikers met een handicap", dat terug te vinden in het NELOS-documentencentrum geeft tal van praktische tips. Elke vraag van iemand met interesse in de duiksport verdient een antwoord. Dat antwoord kan een doorverwijzing naar een NELOS-club met ervaring of de Subcommissie Duikers met een Handicap zijn. Verder geeft het document toelichting bij de taken van Begeleider en Assistent Duiker met Speciale Noden en advies over toegankelijkheid, het aanpassen van materiaal en communicatie.

Maar omdat geen twee situaties hetzelfde zijn, elke duiker anders is en men eigenlijk het meest leert uit de praktijk vertellen twee duikers met speciale noden hun verhaal. nog steeds een waterrat

Jeremy Wille verwierf na het behalen van zijn brevet 3*Duiker een handicap en blijft toch duiken. Hij is nog steeds lid van zijn originele club en leert handige trucjes bij een duikschool met ervaring in het SND-verhaal.

"Hey, ik ben Jeremy. Jerre voor de vrienden. Als kind was ik altijd al een waterrat en gefascineerd door alles wat er onder mij zwom. Ik was dan ook altijd in het water te vinden. Uiteindelijk heb ik mij samen met mijn vriend Nico in 2017 aangesloten bij een

"Ik

duikclub in Overijse, de IJseduikers. Ik wist niet goed wat te verwachten maar kreeg toch snel de duikmicrobe te pakken. In een mum van tijd heb ik mij opgewerkt van beginnende duiker tot 3*Duiker.

begonnen".

Ik deed veel mooie duiken en maakte ook enkele superleuke duikreizen, van wrakduiken in Kroatië tot de mooie koraalriffen en bijhorende vissen in Egypte. Tot ik op een dag ging fietsen met wat vrienden in Frankrijk en lelijk ten val ben gekomen. Daarbij heb ik een ruggenwervel verbrijzeld met als resultaat dat ik verlamd ben vanaf de borststreek. Ineens valt heel je leven in elkaar en denk je dat je nooit nog iets zal kunnen doen.

Ik heb heel lang getwijfeld of ik ooit nog zou kunnen duiken. Tot ik op een dag werd gecontacteerd door Luc van de Wet Wheels. Toch heeft het nog even geduurd voor ik de beslissing heb gemaakt om terug het water in te gaan. Maar zoals ik al zei, had ik de duikmicrobe te pakken en ben ik er toch weer mee begonnen. En dat was de juiste beslissing. In het begin was het wat onwennig, maar van zodra ik opnieuw het juiste

evenwicht had gevonden, was ik vertrokken. Als iemand die aan een rolstoel gebonden is, is het heerlijk om terug het gevoel van vrijheid te hebben. Onder water zijn we allemaal 'hetzelfde'! Ondertussen heb ik al veel mooie duiken gedaan en een duikreis naar Egypte gemaakt met de Wet Wheels, maar ik duik ook nog steeds bij mijn eerste duikclub waar ze zich hebben bijgeschoold om met mensen met een beperking te duiken."

duiken … meer dan een sport, een levensles

Filip Olaerts heeft een aangeboren beperking, verdiende zijn brevet en vindt nu ook extra tips en trucs bij een duikschool met ervaring.

"Als kind zat ik – Filip – vaak gekluisterd aan de televisie, kijkend naar natuurdocumentaires. De kleurrijke riffen, het spel van licht en schaduw onder water en de mysterieuze stilte van de oceaan maakten een verlangen in mij wakker en ik wist dat ik later wilde duiken. Het feit dat ik geboren ben met een handicap (dwerggroei of achondroplasie) hield mij niet tegen om deze droom om te zetten naar de realiteit. Het werd een kompas dat mij richting gaf.

Na mijn studies sloot ik mij aan bij duikclub Poseidon in Leuven. Het lukte. Elke duik voelde als een overwinning, elke reis als een geschenk. Ik behaalde mijn brevet 1*D en mijn brevet 2*D binnen een redelijk korte

termijn. Ik kon mijn enthousiasme voor het duiken overbrengen op nieuwe clubleden. Het brevet 3*D lonkte, ik wou duikleider worden. De proeven in het zwembad gingen goed, die in open water liepen moeizaam, maar de motivatie verminderde niet. Ook dit lukte! Mijn NELOS-kaartje 3*Duiker koesterde ik.

Na verloop van tijd begon mijn lichaam te veranderen. Mijn handicap maakte het dragen van het zware materiaal en de fysieke inspanning moeilijker. Maar ik stond er niet alleen voor. Mijn duikbuddy’s hielpen, stap voor stap, en groeiden mee in het proces van achteruitgaan. Hun handen waren niet enkel praktisch, maar ook symbolisch: ze droegen mijn droom mee, zodat ik kon blijven duiken. Op het land ging het moeilijk, maar eens in het water kon ik goed mijn plan trekken. En daar stonden ze voor mij klaar … altijd!

We zochten naar oplossingen en nieuwe manieren. Met operaties probeerde ik de achteruitgang te stoppen of op zijn minst te vertragen. Ik had meer en meer hulp nodig. De motivatie om te duiken, ooit zo groot, zakte bijna volledig weg. Mijn kinderdroom glipte langzaam uit mijn handen. Net toen ik dacht dat het misschien voorbij was, ontdekte ik het Wet Wheels duikcircuit. Een manier van duiken toegankelijk voor mensen met een handicap. Het was voor mij een nieuwe kans. Het gaf me hoop dat mijn passie niet hoefde te eindigen, maar juist een andere vorm kon krijgen. Met die hernieuwde energie ging ik op zoek naar een nieuwe,

Duikschool voor SND zoeken? Ga op www.nelos.be naar 'Clubzoeker' en vink 'Geavanceerd zoeken' aan. Filter op activiteit 'Duiken met speciale noden'.

tweede duikclub. Duikclub Poseidon wilde ik niet achter mij laten, want daar had ik duikbuddy’s die mijn noden kenden en ik heb er vrienden voor het leven gemaakt.

Ik wilde niet alleen duiken, ik wilde duiken met de juiste ondersteuning, samen met mensen die begrepen wat het betekent om grenzen te verleggen. Duikclub Handi Divers Wet Wheels werd zo mijn tweede club. Ik vond er niet enkel praktische hulp, maar ook een mentale boost. Ze lieten me zien dat er altijd nieuwe wegen zijn, zelfs wanneer je denkt dat je vastzit. Mijn verhaal kreeg een vervolg.

Duiken heeft mij geleerd dat grenzen niet altijd muren zijn, maar soms ook poorten naar nieuwe mogelijkheden. Het water herinnert mij er telkens weer aan: beperkingen bestaan, maar ze hoeven je niet te stoppen. Met steun, doorzettingsvermogen en een hart dat durft dromen, kan je dieper gaan dan je ooit dacht." 

LISBET LENAERS, JEREMY WILLE & FILIP OLAERTS

Lees ook het artikel in Hippocampus nov/dec 2023

klein, gezellig, boutique duikresort in Manado, Indonesië

Commissie Redactieteam Hippocampus

Eén van de NELOS-stichters is heengegaan

Jozef Vandenberghe, stichter en erevoorzitter van NELOS, verliet ons op 9 december 2025.

"Ik zal de duiksport blijven beoefenen tot mijn laatste adem …". In het jubileumnummer Hippocampus 300 herinnerde Jozef zich deze woorden die hij tijdens een interview voor de toenmalige BRT uitsprak. Zijn voorspelling bleek meer dan waar te zijn. Tot voor kort bleef hij in zijn geliefde Tenerife duiken en tot zijn negentigste verjaardag was hij actief als lesgever in het zwembad. Hij bekleedde tijdens zijn carrière ook lange tijd het voorzitterschap van de duikclubs BCD Ganshoren en DIOS Liedekerke.

Jozef mag beschouwd worden als één van de stichters van NELOS en werd de eerste voorzitter van onze liga. Hoe dat gebeurde, vertelde hij zelf tijdens een interview dat in Hippocampus 200 verscheen in 1990. Het verhaal luidde als volgt:

"Het waren 11 Brusselse duikers die in 1957 de 'Belgische Federatie voor Onderwateractiviteiten en -Sport' – kortweg BEFOS en in het Frans FEBRAS – stichtten. Spoedig sloten ook de Club Verviétois d'Explorations et de Recherches Sous-marines (Verviers), het Centre Belge de Recherches Sous-marines (de latere C.L.A.S. te Luik) en Moana (Luik) aan. Nadien volgde The Frogmen uit Antwerpen.

Door de cultuurdecreten die in 1977 en 1978 verschenen, moest BEFOS zich opsplitsen in twee liga's, een Nederlandstalige en een Franstalige, en dat vooral om verder van subsidies te kunnen genieten. Er werd toen verzameling van alle juristen geblazen. Ik

was notaris en werd daar ook bij geroepen, onder meer om de statuten van NELOS uit te schrijven. Wij hebben daar veel vergaderingen aan gewijd, onder andere in Deurne bij de club Amphora in de Scinthoeve.

In 1978 werd de stichtingsvergadering van NELOS gehouden in Woluwe. Ik dacht dat mijn taak gedaan zou zijn na het grondig uitleggen van de nieuwe statuten die we in de commissie hadden uitgewerkt. Maar dan kwamen er de bestuursverkiezingen. Iemand zei mij: "Zet U op de lijst kandidaten voor het bestuur!". Ik dacht dat ik weinig kans had tegen allemaal bekende figuren uit het duikmilieu. Maar ik eindigde op de vijfde plaats; zo stonden we daar met 7 bestuursleden. In mijn ogen allemaal halfgoden: Jean Sax, Antoine De Deene, Georges Dib, Willy Wellens, José Vandekerckhove en Jacques Bernaerts. Op de eerste bestuursvergadering zei iemand plotseling: "Ik stel de Jef voor als voorzitter". Ik zei "Wacht, ik moet dat aan mijn vrouw vragen en het is toch maar voor twee jaar hé?". "Dan is het O.K. dus", zeiden ze. Ik ben 12 jaar voorzitter geweest!".

Na het beëindigen van zijn mandaat als voorzitter bleef Jozef actief binnen NELOS. In de eerste plaats als lid van het redactieteam van Hippocampus en wel van 16 maart 2007 tot begin februari 2022. Eén van de stokpaardjes van Jozef was het corrigeren van fout geschreven achternamen. Als voormalig notaris hechtte hij immers veel belang aan de correcte schrijfwijze van een familienaam. Maar dat gold niet voor hemzelf. Hij tekende zijn artikels de ene keer als Van den Berghe, de andere keer als Vanden Berghe, maar zelden als Vandenberghe.

Jozef was ook lid van de Juridische Commissie en dat sinds de oprichting in november 2019 tot eind 2023. Hij werkte actief mee aan het opstellen van de nieuwe statuten.

Hij was een graag geziene gast op de Algemene Vergaderingen van NELOS, die hij bijna allemaal bijwoonde.

De Belgische duiksport verliest met hem één van zijn pioniers. 

Socialemediaplan NELOS

Zoals sommigen onder jullie misschien al hebben gemerkt, willen we de socialemediakanalen van NELOS voortaan gerichter inzetten.

Begin dit jaar, tijdens een vergadering van de Commissie Marketing en Communicatie, werd het nieuwe socialemediaplan voorgesteld door Maxime Schaek.

Dat plan zal gaandeweg blijven groeien en evolueren, maar over één ding waren we het allemaal eens: jullie zijn de sleutel tot succes.

Jullie, onze clubs en leden, zijn een enorme hulp om NELOS meer naambekendheid te geven. Daarom doen we graag een warme oproep naar jullie.

Wat vragen we concreet?

Dat je onze socialemediakanalen volgt door, naargelang het kanaal, erop te abonneren of volgen aan te klikken:

• www.youtube.com/nelosvzw

• www.facebook.com/NELOSvzw

• www.instagram.com/nelosvzw

• www.tiktok.com/@nelosvzw

We merken dat nog lang niet alle NELOS-leden deze pagina's volgen. Daarnaast durven we nog een stapje verder te gaan: ga in het begin ook actief op zoek naar onze nieuwe posts en like, share of herplaats onze berichten. Een korte reactie onder een post helpt ons eveneens enorm vooruit, het algoritme werkt nu eenmaal op die manier.

Waarom doen we dit?

We willen NELOS laten groeien, nieuwe mensen bereiken die we vandaag nog niet bereiken én tegelijk aan jullie, onze leden, tonen welke fijne werking en sterke clubs we hebben. Elkaar inspireren staat centraal.

Daarom willen we vanaf nu ook jullie clubs in de kijker zetten. Om de twee weken zetten we een club in de schijnwerpers via onze kanalen. Hiervoor vragen we jullie wel om

een kort formulier in te vullen (scan hiervoor de QR-code) en ons wat beeldmateriaal van jullie club te bezorgen via maxime. schaek@nelos.be

Scan de QR-code om naar het formulier te gaan:

In het formulier kunnen jullie ook je eigen socialemediakanalen achterlaten. Zo kunnen we elkaar helpen via het algoritme. Tag NELOS ook steeds in jullie berichten, op die manier kunnen wij jullie content delen op onze pagina's.

Er staan nog enkele mooie veranderingen op de planning, maar daarover later meer.

Alvast een dikke dank je wel voor jullie enthousiasme en engagement! 

Commissie Redactieteam Hippocampus

Een Retro-rubriek: nostalgie of geschiedenis?

Deze titel stond in Hippocampus nr. 128 (april 1990) bovenaan en nieuwe rubriek, geschreven door Wim Van Doeselaer. Wim bleef bijna 36 jaar lang grasduinen in onze oude magazines om de gegeerde rubriek Retro-Hippo te vullen.

Wim begon die eerste Retro-rubriek met volgende inleiding: "U hebt thans nr. 128 in uw handen. Er liggen dus 127 Hippo's tussen nr. 1 en dit nummer! Dat de tijd als het ware voorbij vliegt is een afgezaagde boutade; maar ze is er daarom niet minder waar om. Onze Hippo bestaat immers al méér dan 25 jaar!". Daarna bracht hij wat meer duiding bij de nieuwe rubriek.

Retro-Hippo

In deze rubriek willen we voortaan even overlopen wat er in die vroegere Hippo's stond; misschien een citaat of een fragment hernemen dat het waard is in herinnering te nemen, omdat het interessant, eigenaar-

dig of eenvoudig grappig is. Dikwijls zullen we merken dat er soms eigenlijk niet zoveel veranderd is en dat veel gegroeid is met vallen en opstaan.

Voor diegenen die de beginperiode nog meegemaakt hebben, kan deze rubriek vele fijne herinneringen terug boven brengen. Voor de nieuwere leden van onze duikfamilie is het misschien even 'terugblikken in verwondering'. Ze zullen daardoor beseffen dat alles niet als bij toverslag gekomen is, maar dat er hard (en gratis) labeur van vele pioniers nodig is geweest. Voor deze mensen van het eerste uur is het tegelijk een eresaluut en een (laattijdige) bedanking.

Wist je dat Diving World meer dan 600+ duikvakanties aanbiedt met vertrek vanaf Belgische luchthavens?

Ontdek ons uitgebreide assortiment aan real-time liveaboard en duikvakantie pakketten, allemaal met de beste prijsgarantie!

Ga ZEKER op reis

Diving World is aangesloten bij de ANVR, SGR, SGRz én het Calamiteitenfonds Zo ga jij zeker en relaxed op reis!

Uit historisch oogpunt is het zeker belangrijk een aantal van die gebeurtenissen uit het begintijdperk vast te leggen. En waarom zouden (gepensioneerde) pioniers hun memoires niet schrijven?

Na deze duiding begon Wim dan de geschiedenis van Hippocampe tot Hippocampus uit de doeken te doen, waarbij hij ook de zoektocht naar de eerste magazines beschreef, gevolgd door een opsomming van de eerste duikclubs, … tot hij uiteindelijk aan jaargang 1964 kwam en begon met '25 jaar geleden'. op zoek naar vervanging

Zoals jullie in het kleine blauwe kadertje bij de Retro-Hippo in deze periodiek kunnen lezen, stopt Wim met het verzamelen van anekdotes voor zijn rubriek. Net als de meeste lezers hebben we er steeds van genoten en willen we bij deze Wim ook hartelijk danken voor zijn jarenlange inzet. We hopen dat we iemand vinden die zijn taak kan/wil overnemen. Interesse? Meld je dan aan via redactieteam@nelos.be, zodat de Retro-Hippo kan blijven bestaan. 

IVO MADDER

Audiovisuele Commissie

Hoe een vijfde plaats toch als een overwinning kan voelen

Naar het WK Onderwatervideografie 2025 in l'Estartit uitgezonden worden als NELOS-vertegenwoordiger voor CMAS

Belgium voelde vanaf het begin al bijna onwerkelijk. Zeker omdat ik nog geen enkele kampioenstitel bij de 'Masters video' had behaald op het OBK.

Blijkbaar had ik dankzij mijn regelmatige deelname aan de OBK-wedstrijden onderwatervideografie toch voldoende punten verzameld om geselecteerd te worden. Hoe dan ook: lang heb ik niet getwijfeld om de uitdaging te aanvaarden.

Zodra het thema werd bekendgemaakt, kwam de focus of beter gezegd: een stevige mix van enthousiasme en chaos. Scenario's werden uitgewerkt en weer verworpen. Muziek werd gekozen en uiteindelijk toch geschrapt. Voice-overstemmen werden vergeleken en ik was er lange tijd van overtuigd dat ik de beste optie gevonden had. Tot vlak voor vertrek, toen ik toch nog een andere stem selecteerde én de nodige rechten vastlegde. Hetzelfde gold voor de achtergrondmuziek.

Wat wél snel helder werd, was het verhaal dat ik wilde vertellen. Een bevriende NELOS-instructeur had me gewezen op de nieuwe 'no-touch policy' die op de Medeseilanden strikt wordt gehandhaafd. Door dat element in mijn verhaal te verwerken, hoopte ik een extra meerwaarde te creëren. Misschien een detail, maar toch belangrijk. Dat mijn vaste buddy en echtgenote Florence mijn assistente en model zou worden, was vanzelfsprekend. Wanneer we geen opleidingsduiken begeleiden, duiken we altijd samen, Florence met de fotocamera en ik met de videocamera. We zijn als buddypaar nagenoeg perfect op elkaar afgestemd. Haar rol bleek dan ook cruciaal. Niet alleen

als model, maar ook als spotter, bewaker van de procedures en van onze duikveiligheid.

Niet geheel tot mijn verbazing leverde ze ook tijdens de montage een enorme bijdrage. Ze hield de tijd in de gaten, bracht rust wanneer het stressniveau opliep, gaf waardevolle feedback bij het trimmen van de beelden en stuurde mee op basis van het vooraf uitgewerkte scenario. Ze fungeerde zelfs als schakel tussen onze onvolprezen kapitein Gery Beeckmans en mijzelf.

Ondanks de ontspannen sfeer tijdens de voorbereidingsweek liep er tijdens de wed-

strijddagen heel wat mis. Wedstrijdstress of gewoon domme pech? Een SD-kaartje met bovenwateropnames belandde per ongeluk in het verkeerde doosje en werd op wedstrijddag één opnieuw geformatteerd. De beelden waren dus weg. We moesten alles in allerijl opnieuw filmen na de laatste duik op dag twee. Hierdoor was er geen enkel rustmoment tussen de laatste wedstrijdduik en het begin van de eindmontage.

Alsof dat nog niet genoeg was, bleken de edits van de eerste wedstrijddag verdwenen. Het gevolg van mijn beperkte kennis van het nieuwe montageprogramma. Van de voorziene acht uur montagetijd bleven uit-

The Natural Beauty of Medes

Scan de QR-code of gebruik onderstaande URL om de film van Rudy De Witte te bekijken. https://youtu.be/flkHpLUvhWs

eindelijk maar vijf effectieve uren over. Tijdens de montage ontdekten we bovendien dat het allemaal veel efficiënter kon met drie SD-kaartlezers. En toen werd Gery onze reddende engel. In een ongelooflijk tempo heeft hij l’Estartit doorkruist op zoek naar extra lezers. Hij vond ze.

We hebben doorgewerkt tot de laatste minuut van de wedstrijdtijd en konden ons eindproduct letterlijk op de valreep inleveren.

Bij de proclamatie hadden we geen enkel idee waar we mochten eindigen. We hoopten vooral dat we niet laatste zouden worden. We waren immers tevreden over enkele mooie shots, over hoe de muziek van Erik Bettens samensmolt met de voice-over en over het feit dat ik mijn verhaal grotendeels had kunnen realiseren zoals ik het voor ogen had.

De countdown begon bij twaalf teams. Toen de lijst steeds verder richting de top drie liep, bekroop me even de vrees dat we misschien gediskwalificeerd waren. Maar toen klonk het: "Fifth place, videoteam Belgium". Wat een ontlading! En dat bij een eerste deelname op dit niveau. Het heeft weken geduurd voor het adrenalinepeil weer normaal werd.

Met alle geleerde lessen is de goesting groot om in 2026 in Bali opnieuw aan te treden en NELOS – CMAS Belgium opnieuw te mogen vertegenwoordigen.

In alle opzichten werd dit WK een onvergetelijke ervaring. Ik ben dankbaar dat ik dit mocht beleven met het fantastische Team Belgium 2025: Gery Beekmans, Tim Steenssens, Andy Lambert, Florence Van Gaever en ikzelf. 

RUDY DE WITTE

WK CMAS onderwaterfotografie en -videografie 2026

We hebben vernomen dat het volgende wereldkampioenschap voor onderwaterfotografie en -videografie zou plaatsvinden in Bali van 5 tot 11 oktober 2026.

Van zodra het officieel is, zal dat bekendgemaakt worden op: www.cmas.org/visual/calendar.html

CMAS Belgium

Belgische Federatie voor Onderwateronderzoek en -Sport vzw

Voorzitter: Ronny Margodt

Gistelsteenweg 385 F 011 – 8490 Jabbeke Gsm 0473 96 13 50 – voorzitter@nelos.be

Medevoorzitter: Marc Lycops

Avenue de la Liberté 158 boite 7 – 1080 Bruxelles Gsm 0473 81 68 62 – president@lifras.be

Penningmeester: Margaux Montrieux Tel. 015 29 04 86 – secretariaat@nelos.be

Bestuursleden:

Michel Declercq

Pladijsstraat 8, 8370 Blankenberge Gsm 0475 56 56 18 – michel.declercq@nelos.be

Frédéric De Deyn Gsm 0476 63 06 13 – frederic.dedeyn@lifras.be

Philippe De Wilde Gsm 0477 57 24 23 – philippe.dewilde@lifras.be

Yvan Barthélemy Gsm 0496 55 30 99 – yvan.barthelemy@lifras.be

Sven Vandekerckhove

Acaciastraat 76 – 9890 Asper Gsm 0476 34 00 64 – duikonderricht@nelos.be

Secretariaat CMAS Belgium:

Margaux Montrieux

Jules Broerenstraat 38 – 1070 Anderlecht Tel. 015 29 04 86 – secretariaat@nelos.be

Lifras

Ligue Francophone de Recherches et d'Activités Subaquatiques asbl

Président: Marc Lycops

Avenue de la Liberté 158 boite 7 – 1080 Bruxelles Gsm 0473 81 68 62 – president@lifras.be

Vice-Président: Frédéric De Deyn Gsm 0476 63 06 13 – frederic.dedeyn@lifras.be

Secrétaire Général: Laurie Brodkom Gsm 0472 74 20 37 – secretaire.general@lifras.be

Trésorier: Philippe De wilde Gsm 0477 57 24 23 – philippe.dewilde@lifras.be

Administrateurs:

Yvan Barthélemy

Gsm 0496 55 30 99 – yvan.barthelemy@lifras.be

Vincent Bonmariage

Gsm 0494 69 25 21 – vincent.bonmariage@lifras.be

Michaël Iezzi

Gsm 0471 10 87 591 – michael.iezzi@lifras.be

Mélanie Plisnier

Gsm 0474 11 03 07 – melanie.plisnier@lifras.be

Thibaut Vandermeulen

Gsm 0479 45 69 69 – thibaut.vandermeulen@lifras.be

Secrétariat:

Katia Van De Veegaete – katia@lifras.be

Muriel Van Blommen – muriel@lifras.be

Comptabilité: comptabilite@lifras.be

Jules Broerenstraat 38 – 1070 Anderlecht

Tel. 02 521 70 21

Nieuws vanuit de NELOS-webshop

Inloggen op de NELOS-webshop

Er zijn relatief weinig problemen met de webshop en de meeste gebruikers kunnen vlot aankopen doen.

Veruit de meeste problemen komen voor als er moet ingelogd worden op de webshop om te genieten van één of ander specifiek voordeel dat uitsluitend bedoeld is voor NELOS-leden of een subcategorie ervan, zoals bijv. enkel voor NELOS-instructeurs.

Daarom nog even wat informatie over het inloggen op de webshop.

Waarom inloggen?

Als NELOS-lid of NELOS-club zie je meer producten en kun je genieten van ledenprijzen of speciale NELOS-acties op voorwaarde dat je geregistreerd bent.

Om te kunnen genieten van ledenprijzen, (club)kortingen, kortingacties, enz. moet je je registreren en herkenbaar zijn als NELOS-club of als individueel NELOS-clublid. Dit kan op de volgende manieren:

Accounts voor individuele NELOS-leden:

• e-mailadres: bij voorkeur zoals gekend in de NELOS-ledenadministratie of het eventuele persoonlijke NELOS-e-mailadres (voornaam. naam@nelos.be);

• je NELOS-ID (het NELOS-id bestaat enkel uit cijfers);

• clubnaam.

Accounts voor clubs:

• clubnaam@nelos.be

• clubnummer

• clubnaam

• het eventuele BTW-nummer

Indien de aangemaakte accounts niet aan de bovenstaande vereisten voldoen, zal je wel aankopen kunnen doen, maar niet genieten van kortingen of voordelige acties.

Wanneer ben je ingelogd?

3 Je bent ingelogd wanneer er rechtsboven een kopje (hoofd) naast de winkelwagen staat.

3 Uitloggen doe je door op het kopje te klikken en 'Uitloggen' te selecteren.

3 Je bent niet ingelogd wanneer er een hangslotje staat.

3 Door met de cursor op het hangslotje te klikken, kan er ingelogd worden met je gebruikersnaam en paswoord. gebruikersnaam en/of paswoord vergeten

Als je de gebruikersnaam en/of het paswoord niet meer weet, kun je bij het inloggen klikken op 'Wachtwoord vergeten?'.

Dan krijg je een e-mail met je gebruikersnaam dat verbonden is aan het opgegeven e-mailadres en kun je je paswoord terug instellen. 

NELOS-Infomap 2025

De NELOS-Infomap, waarvan vooraf een gedrukte exemplaar besteld kon worden, is ondertussen verzonden. Nu nog een exemplaar bestellen kan niet meer.

Meer de Infomap kan wel gedownload worden in het documentencentrum op dives.nelos.be.

De Nederlandstalige Liga voor Onderwateronderzoek en -Sport vzw (NELOS) is lid van de Koninklijke Belgische Federatie voor Onderwateronderzoek en -Sport vzw (CMAS Belgium), stichtend lid van de Wereldbond voor Onderwateractiviteiten (CMAS), erkend door Sport Vlaanderen en EUF-gecertificeerd.

NELOS-Bestuur

Voorzitter & Public Relations: Ronny Margodt 0473 96 13 50 – voorzitter@nelos.be

Vicevoorzitter: Dirk Callaert 0477 88 14 68 – dirk.callaert@nelos.be

Penningmeester: Lutgart Stals 0492 23 07 06 – lutgart.stals@nelos.be

Boetiekverantwoordelijke: Rik Olievier 0475 64 31 71 – boetiek@nelos.be

Bestuurslid: Michel Declercq 0475 56 56 18 – michel.declercq@nelos.be

Bestuurslid: Franklin Forrez 0492 25 12 33 – franklin.forrez@nelos.be

Bestuurslid: Ivo Hubert 0475 49 87 24 – ivo.hubert@nelos.be

Bestuurslid: Ivo Madder 0475 73 32 01 – ivo.madder@nelos.be

Bestuurslid: Sven Vandekerckhove 0476 34 00 64 – sven.vandekerckhove@nelos.be

Secretariaat, ombudsman & API

Duikershuis – Margaux Montrieux Brusselsesteenweg 313-315 – 2800 Mechelen Tel. 015 29 04 86 – secretariaat@nelos.be www.nelos.be/secretariaat

Ombudsman: Eric Sels 0475 36 88 23 – ombudsman@nelos.be

Aanspreekpunt integriteit: Eric Sels 0475 36 88 23 – api@nelos.be

Solidariteitsfonds

Beheerder solidariteitsfonds: Lutgart Stals solidariteitsfonds@nelos.be

Ongevalsaangiften-administratie

Arena NV: tel. 02 512 03 04 – www.arena-nv.be arena@arena-nv.be (contactpersoon Inge Ghijsels) Dodelijk ongeval: binnen de 2 dagen ongevalsaangifte (maak een kopie voor jezelf) naar het NELOS-secretariaat verzenden. Zo snel mogelijk erna een verslag over de omstandigheden van het ongeval, vergezeld van een medisch attest over de doodsoorzaak. Arena NV mag ook op de hoogte gebracht worden.

Andere ongevallen: binnen de 15 dagen ongevalsaangifte naar het NELOS-secretariaat verzenden, vergezeld van de geneeskundige getuigschriften (maak een kopie voor jezelf). Attesten moeten door de dokter worden afgeleverd binnen de 3 dagen na het ongeval!

NELOS mental coach van wacht: 015 79 34 34

NELOS-noodnummer: 015 20 61 58

Hulpdiensten / herdrukkamers

ALGEMEEN ALARMNUMMER Tel. 112

Universitair ziekenhuis Antwerpen Tel. 03 821 30 55 (24/24 uur)

Militair Hospitaal Koningin Astrid Centrum voor hyperbare zuurstoftherapie Bruynstraat 1, 1120 Neder-over-Heembeek (afrit 6 op de ring rond Brussel), Tel. 0800 12382

Medisch Centrum Hyperbare Zuurstoftherapie 's-Gravenpolderseweg 114, Goes, Nederland Tel. +31 113 23 42 90 (24/24 uur)

Commissies

Commissie Sportduiken

Voorzitter en verantwoordelijke veilig sporten: Sven Vandekerckhove 0476 34 00 64 – voorzitter.sportduiken@nelos.be

Verantwoordelijke der brevetten: René Van Leeuwen 0475 65 53 55 – rene.vanleeuwen@nelos.be

Ereraad: Tony Devolder 0478 45 51 42 – voorzitter.ereraad@nelos.be

Subcommissie Jeugdduiken: Franklin Forrez 0492 25 12 33 – voorzitter.jeugdduiken@nelos.be

Subcommissie Technisch Duiken: Rik Olievier 0475 64 31 71 – voorzitter.std@nelos.be

Subcommissie Duikers met een Handicap: Dirk Damen 0475 44 83 14 – voorzitter.dmh@nelos.be

Subcommissie Hulpverlening: Dirk Saman 0475 26 79 20 – voorzitter.hulpverlening@nelos.be

Brevettencomité: Bruno Vanderbeken 0476 32 32 08 – voorzitter.brevettencomite@nelos.be

Comité Duikinnovatie: Lars Putteneers 0474 09 37 86 – voorzitter.duikinnovatie@nelos.be

Comité Didactiek: Lutgart Stals 0492 23 07 06 – voorzitter.edit@nelos.be

Veiligheidscomité: Dirk Callaert 0477 88 14 68 –voorzitter.veiligheidscomite@nelos.be Commissie Vrijduiken

Voorzitter: (ad-interim) Francesco Bruyland 0476 55 06 23 – voorzitter.vrijduiken@nelos.be

Commissie Vinzwemmen

Voorzitter: Free Duerinckx 0486 12 89 63 – free.duerinckx@nelos.be Commissie Onderwaterhockey

Voorzitter: Niels Balens niels.balens@nelos.be

Geneeskundige Commissie

Voorzitter, dopingpreventieverantwoordelijke en contactpersoon medisch verantwoord sporten: Herman Van Bogaert – 0475 48 23 35 voorzitter.duikgeneeskunde@nelos.be Duiksportgerelateerde medische vragen stel je via: medischevragen@nelos.be

Commissie Mental Coaching

Voorzitter: Elfrie van Poppelen 0497 44 60 03 – mental.coaching@nelos.be

Mental coach van wacht: 015 79 34 34

Audiovisuele Commissie (NELOSAC)

Voorzitter NELOSAC: Gery Beeckmans 0472 27 96 67 – voorzitter.audiovisueel@nelos.be

Voorzitter Subcommissie Foto: Erik De Groef 0478 25 09 21 – owf@nelos.be

Voorzitter Subcommissie Video: Erik De Groef 0478 25 09 21 – owv@nelos.be

Wetenschappelijke Commissie

Voorzitter Subcommissie Biologie: Tiny Heremans Tel. 016 22 56 98 – voorzitter.biologie@nelos.be Commissie Marketing & Communicatie

Voorzitter: Natalie Decrock 0485 17 86 79 – MarCom@nelos.be

Commissie Redactieteam Hippocampus

Voorzitter/hoofdredacteur: Ivo Madder 0475 73 32 01 – voorzitter.redactieteam@nelos.be

Juridische Commissie

Voorzitter: René Van Leeuwen 0475 65 53 55 – rene.vanleeuwen@nelos.be

informatieblad van NELOS vzw

Hoofdredacteur: Ivo Madder

De Bisthovenlei 46 – 2100 Deurne (Antwerpen) Tel. 03 290 54 06 – gsm 0475 73 32 01 redactie@nelos.be

Verantwoordelijke uitgever: Ronny Margodt Gistelsteenweg 385 F 011 – 8490 Jabbeke ronny.margodt@nelos.be

Redactieteam: Luc Beets, Wim Bollein, Natalie Decrock , Jan Dieu, Melanie Gevaert , Ivo Madder, Patrick Swinnen , Marijke Van Cauwenberghe , Patrick Van Hoeserlande, Stef Van Uffel

Vormgeving: Jan Dieu, Ivo Madder, Marijke Van Cauwenberghe

Publiciteit: Lien Aerts

Brusselsesteenweg 313-315 – 2800 Mechelen Tel. 015 29 04 86 – publiciteit@nelos.be

Drukkerij: Moderna Printing

Schoebroekstraat 50 – 3583 Paal-Beringen www.moderna.be

Hippocampus verschijnt 5 maal per jaar: februari, april, juni, september en december. Oplage: meer dan 10.000 exemplaren. ISSN-nummer: 1782-8414.

Gedrukt op:

Deadlines artikels Hippocampus

Editie januari/februari: vóór 5 december

Editie maart/april: vóór 5 februari

Editie mei/juni: vóór 5 april

Editie september/oktober vóór 15 juni

Editie november/december: vóór 5 oktober

Advertentietarieven

'MediaPack' vragen via: publiciteit@nelos.be

Hippocampus kan je downloaden in pdf-formaat via de NELOS-website, meer bepaald op pagina: www.nelos.be/Hippo-archief

Hippocampus doorbladeren op Issuu via: https://issuu.com/ivomadder

De redactie en de uitgever zijn niet verantwoordelijk voor de inhoud van de geplaatste advertenties. Ongevraagd toegestuurde redactionele teksten en/of foto's worden niet teruggestuurd. De artikels ter publicatie in de Hippocampus moeten binnen zijn bij de redactie minstens 45 dagen vóór de maand van verschijning.

Overeenkomstig de Europese privacywetgeving (GDPR – General Data Protection Regulation – of ook genoemd Algemene Verordening Gegevensbescherming – AVG), die op 25 mei 2018 volledig van kracht werd in iedere lidstaat van de EU, melden wij dat je persoonsgegevens worden bijgehouden in een bestand. Wij verbinden ons ertoe deze gegevens enkel te gebruiken voor de verzending van ons tijdschrift en de administratie van de liga overeenkomstig het doel van onze organisatie. Je hebt inzageen correctierecht.

Niets van deze uitgave mag overgenomen worden zonder schriftelijke toestemming van de verantwoordelijke uitgever.

Adresveranderingen enkel via het secretariaat van je duikclub waar je als 1e lid ingeschreven bent. Lid van:

www.facebook.com/NELOSvzw

www.facebook.com/hippocampusredactie

Februari 2026

31-01 Duikvaker 2026

Expo Houten – Meidoornkade 24 3992 AE Houten 10.00 - 18.00 u

04 Bijscholing Infomap regio WEVOS Brugs Duikershuis, Doornstraat 112, Brugge

20.00 - 22.00 u

05 Bijscholing Infomap regio OVOS Clublokaal Orka, Sportlaan 4a, Lokeren 20.00 - 22.00 u

08 Subcommissie Jeugdduiken

Evaluatorenvergadering Duikershuis, Brusselsesteenweg 313-315, Mechelen – 10.00 - 12.30 u

09 Examen Nitrox-Instructeur Duikershuis, Brusselsesteenweg 313-315, Mechelen – 20.00 - 23.00 u

11 Bijscholing Infomap regio LIMOS

GC Oosterhof, Dr. Vanderhoeydonckstraat 56, Lummen – 20.00 - 22.00 u

12 Bijscholing Infomap regio WEVOS Brugs Duikershuis, Doornstraat 112, Brugge 20.00 - 22.00 u

22 Belgian championship OWH 2/2 Meer info: www.belgiumuwh.be

22 Opleiding AI/Initiator – M3

Duikershuis, Brusselsesteenweg 313-315, Mechelen – 08.00 - 16.30 u

23 Bijscholing Infomap regio BRAVOS Park van Relst, Aarschotsebaan 128, Kampenhout – 20.00 - 22.00 u

25 Bijscholing Infomap regio LIMOS

GC Oosterhof, Dr. Vanderhoeydonckstraat 56, Lummen – 20.00 - 22.00 u

26 Bijscholing Infomap regio AVOS Sportcomplex Mariënborgh, Doornstraat 65b, Edegem – 20.00 - 22.00 u

Maart 2026

01 Algemene Vergadering NELOS College ten Doorn Eeklo, Zuidmoerstraat 125, Eeklo – 13.00 - 18.00 u

04 Technisch duiken – start opleiding ERD Clubhuis Stingrays, Beukenhofstraat 44, Vichte – 19.30 - 22.30 u

04 Bijscholing Infomap regio OVOS Huis van de Sport, Zuiderlaan 13, Gent 20.00 - 22.00 u

08 Herexamen Didactiek Theorie 1*I

Gemeentelijk Sportcentrum, Kleistraat 204, Aartselaar – 13.00 - 16.00 u

08 Herexamen Didactiek Zwembad 1*I

Gemeentelijk Sportcentrum, Kleistraat 204, Aartselaar – 16.00 - 19.00 u

09 Technisch duiken – start opleiding NTD Duikershuis, Brusselsesteenweg 313-315, Mechelen – 19.30 - 22.30 u

09 Bijscholing Duikplanning maken – AVOS Sportcomplex Mariënborgh, Doornstraat 65b, 2650 Edegem – 20.00- 22.0 u

11 Bijscholing Duikplanning maken – LIMOS

GC Oosterhof, Dr. Vanhoeydonckstraat 56, Lummen – 20.00 - 22.00 u

14 Herexamen Theorie 3*I

Duikershuis, Brusselsesteenweg 313-315, Mechelen – 08.00 - 13.00 u

14 AV College 3*I

Duikershuis, Brusselsesteenweg 313-315, Mechelen – 13.00 - 17.00 u

16 Plenaire Vergadering Subcommissie Duikers met een Handicap Duikershuis, Brusselsesteenweg 313-315, Mechelen – 20.00 - 22.00 u

23 Bijscholing Infomap regio BRAVOS Park van Relst, Aarschotsebaan 128, Kampenhout – 20.00 - 22.00 u

17 Plenaire Vergadering Subcommissie Technisch Duiken

Duikershuis, Brusselsesteenweg 313-315, Mechelen – 20.00 - 22.00 u

18 Plenaire Vergadering Subcommissie Jeugdduiken

Duikershuis, Brusselsesteenweg 313-315, Mechelen – 20.00 - 22.00 u

19 Plenaire Vergadering Subcommissie Hulpverlening

Duikershuis, Brusselsesteenweg 313-315, Mechelen – 20.00 - 22.00 u

22 Academische Zitting & AV van de NELOS-Instructeurs De Waai, Werft 28, Geel – 13.30 - 17.00 u

26 Bijscholing Duikplanning maken – WEVOS Clubhuis NDI, Sint-Jorisstraat 64, Izegem 20.00 - 22.00 u

29 Opleiding Begeleider Duiker met Speciale Noden

Duikershuis, Brusselsesteenweg 313-315, Mechelen – 9.00 - 17.00 u

April 2026

26 Bijscholing Duikplanning maken – OVOS Clubhuis Gentse Dolfijnen, Robert Rinskopflaan, Gent – 20.00 - 22.00 u

27 Bijscholing Duikplanning maken – BRAVOS Park van Relst - Aarschotsebaan 128, Kampenhout – 20.00 - 22.00 u

29 Bijscholing Duiker-Hulpverlener – AVOS Sportcomplex Mariënborgh, Doornstraat 65b, Edegem – 20.00- 22.00 u

Mei 2026

01 Indienen verhandeling 3* Instructeur

07 Examen 2*I – theorie – herkansing Duikershuis, Brusselsesteenweg 313-315, Mechelen – 19.00 - 22.00 u

07 Bijscholing Duiker-Hulpverlener – OVOS Clublokaal Orka, Sportlaan 4a, Lokeren 20.00- 22.00 u

09 Examen Duiker-Hulpverlener Zelzate – 9.00- 12.00 u

11 Kick-off Zeestages 2*Instructeur Duikershuis, Brusselsesteenweg 313-315, Mechelen – 20.00 - 22.00 u

11 Bijscholing Duiker-Hulpverlener – BRAVOS Park Van Relst, Aarschotsebaan 128, Kampenhout – 20.00- 22.00 u

12 Verdediging verhandeling 3*I Duikershuis, Brusselsesteenweg 313-315, Mechelen – 19.00 - 23.00 u

12 Bijscholing Duiker-Hulpverlener – WEVOS Brugs Duikershuis, Doornstraat 112, Brugge 20.00 - 22.00 u

18 - 23 Technische Stage Arenzano (Italië)

31 OWH Trainingskamp of mixed tournament Meer info: www.belgiumuwh.be

Juni 2026

06 - 15 OBK 2026 – 1e wedstrijdperiode

Open Belgisch Kampioenschap onderwaterfotografie en -videografie

Meer info: comp@nelos.be

Augustus 2026

01- 16 OBK 2026 – 2e wedstrijdperiode

Open Belgisch Kampioenschap onderwaterfotografie en -videografie

Meer info: comp@nelos.be

23 Nationale Jeugdduikdag NELOS 2026

28 Limiet inschrijvingen Opleiding 1*I

31 Bijscholing Fauna & Flora – regio AVOS Sportcomplex Mariënborgh, Doornstraat 65b, 2650 Edegem – 20.00 - 22.00 u

September 2026

02 Bijscholing Fauna & Flora – regio BRAVOS Park van Relst - Aarschotsebaan 128, Kampenhout – 20.00 - 22.00 u

03 Technisch duiken: start opleiding ERD VITA Den Uyt, Rode-Kruislaan 18, Mol 19.30 - 22.30 u

03 Bijscholing Fauna & Flora – regio WEVOS OC De Ballon, Manveldstraat 9, Oostende 20.00 - 22.00 u

17 Bijscholing Fauna & Flora – regio OVOS Clubhuis Gentse Dolfijnen, Robert Rinskopflaan, Gent – 20.00 - 22.00 u 27 - 01 Zeestages 2*I en 3*I Boulouris – Saint-Raphaël (Zuid-Frankrijk)

Oktober 2026

11 Opleiding AI/Initiator – S2C

Raadpleeg de ook 'NELOS-kalender' op www.dives.be voor meer info. Opgelet! Voor bepaalde activiteiten, zoals bijscholingen en examens georganiseerd door NELOS, moet je op voorhand inschrijven via de 'Evenementen' op www.dives.be. Items voor de lopende agenda kan je melden aan Ivo Madder – redactie@nelos.be

DESIGNED

NAUTIC NIEUW

SUUNTO

699,- Prijs

` De heldere AMOLED-display met hoog contrast biedt uitstekende leesbaarheid onder alle omstandigheden, terwijl de compacte, lekvrije constructie en handschoenvriendelijke knoppen zorgen voor comfort en vertrouwen tijdens elke duik.

` Superieure oplaadbare batterijduur: tot 120 uur duiktijd op één lading, betrouwbaar zelfs tijdens de langste trips.

` Suunto Nautic groeit met jou mee. Van beginnende tot technische duikers: het apparaat past zich aan jouw behoeften aan met ondersteuning voor single- en multigas, sidemount-compatibiliteit, kompas, draadloze tankdruk en aanpasbare alarmen en schermen.

` Outdoor-tools: GPS, offline kaarten, getijden, weer, zonsopkomst/zonsondergang en een ingebouwde zaklamp — voor meer veiligheid en gemak boven én onder water.

` Draadloze tankdrukmeting geeft realtime gaswaarden en gasverbruik weer. Ondersteuning voor twee zenders maakt het voor sidemount-duikers eenvoudig om beide tanks te volgen, terwijl duidelijke kleurgecodeerde visuals direct inzicht bieden tijdens de duik.

` Suunto App-integratie: van routetracking tot gedetailleerde duiklogs met buddy, uitrusting en omstandigheden — voor een rijkere ervaring na elke duik.