Zorginspectie Koning Albert II-laan 35 bus 31 1030 BRUSSEL 02 553 34 34 contact.zorginspectie@vlaanderen.be www.zorginspectie.be ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
INSPECTIEVERSLAG KLACHT GROEP VAN ASSISTENTIEWONINGEN ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
INSPECTIEPUNT Naam Adres Dossiernummer
GAW Hof Ter Beke Balansstraat 23 102.202
2018 Antwerpen
INRICHTENDE MACHT Naam Juridische vorm Adres
Zorgbedrijf Antwerpen Ver.OCMW Ballaarstraat 35 2018 Antwerpen
INSPECTIEBEZOEK Bezoek Datum laatste vaststelling Verslagnummer Inspecteur Gesprekspartners
19/10/2022 19/10/2022 V-2022-CAGO-0056 Caroline Van Gorp Olivier Wittoeck, centrumleider/buurtzorgcoördinator
pagina 1 van 7
INLEIDING Situering Zorginspectie Zorginspectie maakt deel uit van het Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin van de Vlaamse overheid en is bevoegd voor het toezicht op: • voorzieningen die door het Departement of door de andere agentschappen van het beleidsdomein Welzijn, Volksgezondheid en Gezin erkend, vergund of gesubsidieerd worden. •
personen met een handicap die een financiële tegemoetkoming ontvangen in de vorm van een persoonlijk budget.
U vindt alle verdere informatie over onze organisatie op www.departementwvg.be/zorginspectie. Zorginspectie en Zorg en Gezondheid De Vlaamse Overheid heeft ervoor gekozen om de inspectiefunctie te scheiden van de vergunnings-, erkennings- en subsidiëringsfunctie. De functiescheiding tussen inspecteren en rapporteren enerzijds en beslissen over de gevolgen anderzijds, maakt dat Zorginspectie haar opdracht zo objectief, onpartijdig en onafhankelijk mogelijk kan vervullen. Voor groepen van assistentiewoningen rapporteert Zorginspectie aan Zorg en Gezondheid, dat het dossier verder opvolgt. Methodiek De inspecties vinden plaats in de voorziening. Inspecties worden in principe niet aangekondigd omdat Zorginspectie wil vaststellen hoe de dagelijkse werking binnen een voorziening verloopt. De meeste inspecties vinden plaats overdag, op weekdagen, maar kunnen -indien relevant- ook op mindergebruikelijke momenten zoals ’s avonds, ’s nachts en tijdens het weekend plaatsvinden. Tijdens de inspectiebezoeken gaat Zorginspectie voornamelijk na of de voorwaarden aanwezig zijn om kwaliteit van zorg en veiligheid te garanderen. Het toezicht van Zorginspectie is gericht op het concreet aftoetsen van de regelgeving (zie verder) en dit op structuur-, proces- en resultaatsniveau. De inspecteur hanteert een gestructureerd en intern afgestemd inspectie-instrument. Niet alle items komen tijdens elk inspectiebezoek aan bod. De keuze van de bevraagde items wordt bepaald door de finaliteit van het inspectiebezoek en door wat er zich tijdens het inspectiebezoek aandient. Afhankelijk van de bevraagde items baseert de inspecteur zich voor zijn vaststellingen op verschillende bronnen zoals: o observaties o bevraging van medewerkers en verantwoordelijken o inzage in documenten o bevraging van bewoners en/of familieleden.
pagina 2 van 7
Verslag Inhoud inspectieverslag Het inspectieverslag is een weergave van de vaststellingen van de inspecteur tijdens het inspectiebezoek. In het verslag wordt een objectief beeld gegeven over de mate waarin de geïnspecteerde voorziening voldoet aan de gestelde erkenningsvoorwaarden, kwaliteitseisen,… Zorginspectie is niet bevoegd om de correctheid van medische instructies en de correcte uitvoering van verpleegtechnische, paramedische en zorgkundige handelingen te beoordelen. Zorginspectie gaat evenmin na of alle voorwaarden van de regelgeving m.b.t. de gezondheidsberoepen werden nageleefd. Opbouw van het verslag Per geïnspecteerde (deel-) module staan volgende elementen in het verslag: - een toelichting met de vaststellingen van de inspecteur - naleving regelgeving: conform of niet-conform (tekort) - aandachtspunten De aandachtspunten in het verslag hebben een dubbele functie: - de aandacht vestigen op elementen die de kwaliteit van leven en de veiligheid van de bewoners kunnen verbeteren - extra informatie verschaffen over de beoordeling.
Privacy Zorginspectie houdt bij het opstellen en het verspreiden van haar verslagen rekening met de privacy van alle betrokken partijen. Verslagen bevatten persoonsgegevens en mogen daarom slechts in beperkte mate verspreid worden. Met dergelijke verslagen dient zorgvuldig te worden omgegaan. Verslagen waaruit de persoonsgegevens zijn verwijderd, zijn geschikt voor ruimere verspreiding. Zij kunnen worden opgevraagd via: openbaarheid.zorginspectie@vlaanderen.be. Meer informatie over de toepasselijke regels vindt u op de website van de Gegevensbeschermingsautoriteit: www.gegevensbeschermingsautoriteit.be. Reactiemogelijkheid Binnen 30 dagen na het inspectiebezoek ontvangt de voorziening (en in voorkomend geval de klachtindiener) het ontwerpverslag. Daarbij wordt de mogelijkheid geboden om – gedurende een periode van 14 kalenderdagen – schriftelijk te reageren op onjuistheden in het ontwerp van het inspectieverslag. Op basis van de reactie kan het ontwerpverslag, na intern overleg, door de inspecteur aangepast worden. Indien er geen reactie werd ingediend of de reactie geen aanleiding gaf tot wijzigingen, wordt het ontwerpverslag meteen ook het definitieve verslag. Definitief verslag Het definitieve verslag wordt overgemaakt aan Zorg en Gezondheid dat instaat voor de verdere opvolging van het dossier. Regelgeving De regelgeving die van toepassing is op de groepen van assistentiewoningen is terug te vinden op de website van Zorg en Gezondheid: www.zorg-en-gezondheid.be/ouderenzorg.
pagina 3 van 7
Vanaf 1/1/2019 verlopen de inspecties van Zorginspectie en bijhorende inspectieverslagen conform de bepalingen uit het decreet van 19 januari 2018 houdende het overheidstoezicht in het kader van het gezondheids- en welzijnsbeleid.
1 KLACHT Op 4/10/2022 werd door Zorg en Gezondheid, team planning en kwaliteit ouderenzorg, een onderzoek gevraagd naar aanleiding van een klacht die op 3/10/2022 werd ingediend bij de Woonzorglijn. De klachtindiener wenst anoniem te blijven. Volgende klachtelementen werden geuit: - er verblijven in de GAW bewoners wiens gezondheidstoestand meer en aangepaste zorg behoeft. - de deuren naar de GAW staan open zodat iedereen het gebouw kan betreden. - het gebouw oogt versleten en onhygiënisch.
2 WERKWIJZE INSPECTIEBEZOEK De klachtelementen werden onderzocht tijdens een onaangekondigd inspectiebezoek op 19/10/2022 van 10u tot 12u. De klachtelementen werden onderzocht op basis van volgende bronnen: - telefonische contactname met de klachtindiener - gesprek met de centrumleider/buurtzorgcoördinator - het coördinatieplan en de persoonsfiche van de betrokken bewoner - mails van bewindvoerder, klantendienst en dochter van betrokken bewoner - mails van de centrumleider, de gezinszorg en de advocaat van het Zorgbedrijf - verslag van de tussenkomst van de politie op 1/10/2022 - rondgang in de GAW Hof ter Beke
3 VASTSTELLINGEN EN CONCLUSIES 3.1 KLACHTELEMENT 1 Er verblijven in de GAW bewoners wiens gezondheidstoestand meer en aangepaste zorg behoeft.
Toelichting: De klachtindiener geeft aan dat een bewoner reeds gedurende geruime tijd roept en brult in de gangen en dat dit enorm storend is voor de andere bewoners.
Vaststellingen: De gesprekspartner geeft aan dat er inderdaad problemen waren van geluidsoverlast door een bepaalde bewoner. De bewoner roept veel en dit zowel overdag als ’s nachts. Er zijn reeds aanvaringen geweest met medebewoners die het roepen in de gangen (schelden en het steeds herhalen van het woord ‘tok’) niet langer kunnen verdragen.
pagina 4 van 7
Uit de persoonsfiche en het coördinatieplan van de betrokken bewoner blijkt dat de bewoner onder bewindvoering staat. In het coördinatieplan wordt reeds gemeld in maart 2016 dat de situatie van de bewoner om zich te kunnen handhaven in een assistentiewoning zeer moeilijk wordt. Reeds in 2016 wensten de hulpverleners voor een aanvraag voor opname in een WZC te gaan. Echter de voorlopig bewindvoerder (over de persoon en de goederen) was hiervan geen voorstander. De huisarts van de betrokken bewoner ging, volgens het coördinatieplan reeds in 2016 medische informatie overmaken aan de bewindvoerder om hem meer inzicht te geven in de ziektetoestand van de bewoner. In het coördinatieplan worden door de woonassistent regelmatig opvolgingen neergeschreven die aangeven dat de toestand van de bewoner ernstig is (o.a Korsakov-dementie), er zijn ook een aantal opnames in het ziekenhuis nodig. In 2017 heeft er weer een overleg plaats waarbij de bewindvoerder eerst akkoord gaat voor een opname in kortverblijf maar naderhand komen zowel de bewindvoerder als de dochter en mantelzorger van de bewoner terug op hun stappen. Er volgen daarna nog een aantal opvolgingen waaruit blijkt dat de bewoner zich regelmatig buitensluit of alarm slaat omdat ze geen sigaretten heeft. De bewoner krijgt 8u gezinszorg per week en 4u poetshulp om de 14 dagen (diensten van het Zorgbedrijf). Op 31/03/2022 is er een overleg in de aanwezigheid van de huisarts, de dochter, de mantelzorger, de woonassistent en de klantenbegeleider. Het sociaal onaangepast gedrag van de bewoner en de cognitieve achteruitgang komen ter sprake en ook het feit dat wanneer de bewoner bezoek heeft er praktisch geen problemen zijn. Er wordt voorgesteld om de bewoner te laten opnemen in een woonzorgcentrum maar de bewindvoerder en mantelzorger vinden dit geen goed idee. In april 2022 staat genoteerd dat de bewoner opnieuw dagenlang met weinig onderbreking roepgedrag had vertoond (de bewoner scheld vaak). Er staat ook dat de buren hier hinder van ondervinden en hun geduld verliezen. De centrumleider geeft aan dat de situatie nefast is voor het algemeen welzijn van zowel de bewoner zelf als voor de buren van deze bewoner. In juni is er mailverkeer tussen de klantendienst van het Zorgbedrijf en de bewindvoerder. De klantendienst stelt een opname in kortverblijf voor. Zo zou men kunnen evalueren of een verblijf in een WZC bijdraagt tot het welzijn van de bewoner omdat de grenzen van de huidige omkadering in de GAW bereikt zijn. De bewindvoerder geeft aan dat hij, in het belang van de bewoner, niet akkoord gaat met een opname. In juli 2022 staat er weer genoteerd in het coördinatieplan dat buren aangeven hinder te ondervinden van het roepgedrag van de bewoner. In augustus 2022 worden er meer opvolgingen genoteerd. Er zijn klachten van verschillende bewoners die aangeven dat het geroep onhoudbaar is en dat ze het beu zijn. Op 17/08 staat er vermeld dat een medebewoner de politie had opgebeld om klacht neer te leggen. Er werd een PV opgesteld. Op 10 oktober 2022 werd genoteerd dat er naar aanleiding van alweer een politie-interventie een verslag overgemaakt werd aan de juridische dienst van het Zorgbedrijf. In dit verslag wordt door de centrumleider de vraag gesteld of de raadsman van het Zorgbedrijf zou kunnen worden ingeschakeld om de bewindvoerder tot een beter inzicht te kunnen brengen. De huisarts wenst te zorgen voor de nodige attestering voor een opname in een woonzorgcentrum. In een mail (van 10/10/2022) van de advocaat van het Zorgbedrijf staat dat de bewindvoerder werd aangeschreven omtrent de problematiek en dat er verwezen werd naar een voorgaande aanmaning. Het dossier werd net op de dag van de inspectie geagendeerd.
pagina 5 van 7
Besluit: Dit klachtelement kan bevestigd worden. Er verblijft in de GAW een bewoner die meer omkadering nodig heeft dan een GAW kan bieden. Ook voor de andere bewoners is de toestand op bepaalde momenten onhoudbaar zodat ook hun welzijn in het gedrang komt. Deze situatie is reeds bestaande vanaf 2016. Er kon worden vastgesteld dat de hulpverleners een opname van de betrokken bewoner noodzakelijk achten maar dat de bewindvoerder niet akkoord gaat. Naleving regelgeving: niet conform - De bewoners zijn niet voldoende zelfredzaam om zelfstandig in de AW te kunnen verblijven of zijn voldoende omkaderd door professionele hulpverleners of mantelzorgers of zij wonen samen met een valide partner. WZD 15/02/2019, art. 30
3.2 KLACHTELEMENT 2 De deuren naar de GAW staan open zodat iedereen het gebouw kan betreden.
Vaststellingen: Er zijn ter hoogte van het gebouw met nr. 25 en 27 telkens 2 deuren. De eerste deur opent automatisch wanneer men in de buurt komt. De tweede deur die toegang geeft tot de assistentiewoningen moet geopend worden met een badge. De gesprekspartner geeft aan dat de deuren inderdaad regelmatig stuk zijn. Er wordt door elektrische rolwagens frequent tegen de deuren gereden. De technische dienst van de installateur wordt regelmatig opgeroepen om een herstelling uit te voeren (de lijst van de herstellingen werd bij de firma opgevraagd maar werd tot heden nog niet bezorgd). De gesprekspartner geeft aan dat de herstellingen meestal zeer snel (de dag zelf) uitgevoerd worden. Uit mails blijkt dat op 25/07/2022 de tweede toegangsdeur op nr. 25 zeer zwaar beschadigd werd door een aanrijding en daardoor volledig buiten dienst was. Hierdoor was de site dag en nacht vrij toegankelijk. Dat de bewoners aangeven zich onveilig te voelen door deze situatie is begrijpelijk, iedereen kan de GAW betreden, ook mensen zonder badge. De deur kon, volgens de gesprekspartner, omwille van de brandveiligheid en toegankelijkheid niet gebarricadeerd worden. De uitvoering van de herstelling zou dit keer zo lang geduurd hebben omdat de nodige stukken niet geleverd konden worden. Op 8/09/2022 werd gevraagd in een mail van de centrumleider aan de verantwoordelijken binnen het Zorgbedrijf om de druk op Kone te verhogen om de herstelling uit te voeren. De herstelling zou dan uitgevoerd zijn op 9/09/2022.
Besluit: De deuren worden regelmatig beschadigd. De ingang tot het gebouw (nr 27) heeft van 25/07/2022 tot de herstelling op 9/09/2022 vrij toegankelijk geweest, dag en nacht. De bewoners voelden deze situatie als zeer onveilig aan. Naleving regelgeving: niet conform - De infrastructuur garandeert onvoldoende de veiligheid van de bewoners (BVR 28/06/2019, bijlage 10, art. 7).
pagina 6 van 7
3.3 KLACHTELEMENT 3 Het gebouw oogt versleten en onhygiënisch.
Vaststellingen: De assistentiewoningen zelf zijn gerenoveerd in 2018. De gangen en gemeenschappelijke delen niet. Tijdens de rondgang in het gebouw kon vastgesteld worden dat het gebouw verouderd is. Deuren zijn beschadigd, de liftdeur is beschadigd, de vloer is niet overal goed gereinigd (donkere vlekken aan de zijkanten, achter deuren,…). Er lag een sigarettenpeuk en vuil op het opvangbakje van de handalcoholverdeler, de lift ligt vol blaadjes,…
Besluit: Het gebouw oogt inderdaad op sommige plaatsen vuil en versleten. Naleving regelgeving: niet conform - Het dagelijks onderhoud is onvoldoende (BVR 24/07/2009, bijlage XVI, art. 33, 2°).
pagina 7 van 7