Issuu

PRAWDZIWA DIETA ANTYRAKOWA prof. David Khayat we współpracy z

Nathalie Hutter-Lardeau oraz France Carp

tłumaczenie Agnieszka Labisko

Kraków 2012

Tytuł oryginału: Le Vrai Régime anticancer © Odile Jacob, maj 2010 Copyright © for the translation by Agnieszka Labisko Projekt okładki: Katarzyna Bućko Fotograﬁe na okładce: owoce – © David Malan / Photographer's Choice RF / Getty Images / Flash Press Media, przedarta kartka – © iStockphoto.com / t_kimura Opieka redakcyjna: Eliza Kasprzak-Kozikowska Opracowanie typograﬁczne książki: Daniel Malak Adiustacja: Janusz Krasoń / Studio NOTA BENE Korekta: Anna Szczepańska / Studio NOTA BENE, Marta Terechowska, Janusz Krasoń / Studio NOTA BENE Łamanie: Agnieszka Szatkowska ISBN 978-83-7515-171-8

www.otwarte.eu Zamówienia: Dział Handlowy, ul. Kościuszki 37, 30-105 Kraków, tel. (12) 61 99 569 Zapraszamy do księgarni internetowej Wydawnictwa Znak, w której można kupić książki Wydawnictwa Otwartego: www.znak.com.pl

„Dusza nie jest jak uporządkowany zagon, lecz łaknie burzy, ognia, zawirowań. Ciało ma czas, zmienia się powoli, ostrożnie, dzień za dniem, poddane sile ciężkości. Dusza zaś nic sobie nie robi z czasu, chce biec, prześcigać ziemskie prawa i nieważne, że rozgorączkowana popada w szaleństwo, gdyż tylko tym sposobem może się wznieść do Boga. Zapewne spotkasz na swej drodze ludzi przywiązanych do ścieżki rozumu, ale wiedz, że rozum błądzi po omacku, torując sobie drogę białą laską i potykając się o każdą nierówność. Kiedy natrafi na przeszkodę, podejmuje metodyczną rozbiórkę kamień po kamieniu, jednak nigdy nie udaje mu się jej ukończyć, bo jakaś niewidzialna ręka wciąż odbudowuje mur, coraz wyższy i szerszy”. Elie Wiesel, The Gates of the Forest, 1964

Dla mojej mamy i mojego taty, którzy karmili mnie z wielką miłością. Dla mojej żony i pociech – nasze wspólne posiłki dawały nam tyle radości! Bardzo mi ich brakuje.

Dziękuję tym, którzy pomogli mi w napisaniu tej książki: skutecznej Virginie Baffet, całej wspaniałej ekipie Atlantic Santé oraz mojemu przyjacielowi Rogerowi Mouawadowi, na którego zawsze mogłem liczyć. Na moje podziękowanie zasłużyli również Gilbert i Michel, Guy S., Michel R. i Caroline, Christian C., Antoine W., Alain D., Georges B., Éric F., Yannick A., Jean-Louis P., Alain D., Pierre H., Hélène D., Paul B., Yves C., Dominique L.S., Alain S., Bernard L., Jean-Pierre V., Jean-Paul L., Michel C., Jacques L., Marc V., Valérie V. oraz wielu innych kulinarnych geniuszy, których nieodmiennie podziwiam. Dziękuję wszystkim przyjaciołom, którzy mnie wspierają i podnoszą na duchu w chwilach, kiedy ciężar walki z nowotworami wydaje się nie do uniesienia. Jestem wdzięczny tym, którzy gościli mnie, abym mógł się odgrodzić od codzienności i dokończyć tę książkę. Dziękuję także Claude’owi i Bénédicte, Herbertowi i Catherine, Julienowi, Olivii, Romainowi i Julienowi.

SPIS TREŚCI

Wstęp 15 Wprowadzenie

Rozdział 1. Lepiej zapobiegać, niż leczyć 21 Jak zmniejszyć ryzyko zachorowania na nowotwór? 24 Pierwsza przyczyna nowotworów: palenie 26 Kancerogenne działanie hormonów 28 Rola infekcji i zanieczyszczenia środowiska 29 Czynniki ﬁzyczne oraz dziedziczne 31 Rak na talerzu 32 Dane naukowe i mądrość pokoleń 35 Czy dieta antynowotworowa to mrzonki? 40

Rozdział 2. Czym jest rak? 43 Skąd się bierze życie? 43 Kluczowe geny 46 Rak: choroba genetyczna 48 Uszkodzone geny 49

Prawdziwa dieta antyrakowa

Rak to nie fatum 51 Nutrigenomika, czyli związek między dietą a rakiem Wpływ składników odżywczych 58

Rozdział 3. Czy aby na pewno zdrów jak ryba? 63 Czy ryba działa antyrakowo? 64 Zanieczyszczenia mórz 66 Kumulacja toksyn 69 Czy musimy całkowicie zrezygnować z ryb? 70 Ryby hodowlane i ryby poławiane w warunkach naturalnych Mamy więc wybrać dietetyczne bezrybie? 74

Rozdział 4. Nie takie mięso straszne 77 Mięso: jeść czy nie jeść? Oto jest pytanie! Skupmy się na badaniach 79 Nie jesteśmy Amerykanami 82 Tradycja w służbie proﬁlaktyki 87 Czy wędliny muszą iść w odstawkę? 89 A białe mięso i drób? 90

Rozdział 5. Czy nabiał i jajka służą proﬁlaktyce? 91 Zacznijmy od prebiotyków i probiotyków 92 Laktaza – ochronny enzym 93 Kwestia trawienia mleka 94 Produkty mleczne a ryzyko raka 95 Jajka 100

Rozdział 6. Owoce i warzywa: są korzyści, nie ma pewności 101 Składniki niezbędne i uzupełniające Kolory dają ochronę 106 Kolor zielony 107 Kolor pomarańczowy 108

103

Spis treści

Kolor żółtopomarańczowy 109 Kolor czerwony 110 Kolor niebieski 111 Kolor żółtozielony 112 Kolor biały i kremowy 113 Azotany, pestycydy, toksyny 115 Higiena spożywania owoców i warzyw

117

Rozdział 7. Tłuszcze i sposoby przyrządzania potraw 119 Tłuszcze i rak 120 Jak być alfą i omegą w sprawie omega-3? 123 Podgrzewanie oleju 124 Uwaga na patelnię i wok! 126 Olej olejowi nierówny? 127 Nie raczmy się rakotwórczym akrylamidem 128

Rozdział 8. Jak osłodzić sobie życie

133

Spożywanie cukrów a ryzyko nowotworów 134 Wpływ insuliny i insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF-1) Słodka alternatywa 139 Syrop z agawy i stewia 140

135

Rozdział 9. Co pić na zdrowie 143 Woda zdrowia doda? 143 Azotany i azotyny 147 Wino winne czy niewinne? 148 Własności resweratrolu 151 Ten wspaniały sok z granatów! 153 Kawa czy herbata? 157

Rozdział 10. Witaminowo-suplementowy zawrót głowy 161 Suplementy pomocne w trakcie choroby nowotworowej Zapobiegają czy szkodzą? 164

162

Prawdziwa dieta antyrakowa

Witamina E i żelazo 167 Dobroczynne suplementy 168 D jak dylemat z witaminą D 169 Antyrakowe składniki odżywcze 170 Kurkuma 173 Genisteina 173 Jagody goji (Lycium barbarum) 174

Rozdział 11. Ruch to zdrowie 175 Dlaczego robimy się coraz grubsi? 176 Proﬁlaktyczna rola aktywności ﬁzycznej 182 Jak przegonić raka tam, gdzie… raki zimują? 184 Ekoaktywność 187

Rozdział 12. Praktyczne wskazówki antyrakowe 189 Pięć złotych zasad 190 Moje przykazania antynowotworowe Czynniki antyrakowe 194 Czego unikać 196 Dobroczynne praktyki 198 Triki żywieniowe 198 Dla każdego coś dobrego 199 Wnioski

205

Aneks

217

194

Słowniczek 231 Objaśnienie skrótów 238 Bibliograﬁa 240 Indeks tematyczny 263

Dieta antyrakowa w pigułce

267

WSTĘP

W chwili kiedy piszę tę książkę, upływa dokładnie 30 lat, odkąd rozpocząłem stawiać czoło nowotworom. Jako lekarz onkolog zadebiutowałem 1 września 1980 roku w szpitalu Pitié-Salpétrière! Równo 30 lat temu! Pierwszym etapem mojej medycznej kariery był staż podyplomowy w Hôpitaux de Paris, gdzie po latach uzyskałem tytuł ordynatora kliniki. Zrobiłem doktorat z medycyny i nieco później, po wykonaniu wielu badań naukowych w Izraelu i Nowym Jorku, obroniłem kolejną pracę doktorską z biologii organizmu ludzkiego. Uzyskałem tytuł profesora onkologii na dwóch uniwersytetach: Pierre-et-Marie-Curie w Paryżu oraz w MD Anderson Cancer Center na University of Texas (USA). Od 20 lat pracuję jako ordynator oddziału onkologii w paryskim szpitalu Pitié-Salpétrière. Zostałem powołany przez prezydenta Jacques’a Chiraca do stworzenia Narodowego Planu Walki z Nowotworami we Francji na lata 2002–2007. Przez wszystkie te lata, niezależnie od mojej pozycji zawodowej i uzyskiwanych tytułów, niezmiennie przyświecał mi jeden cel – troska o pacjentów cierpiących na choroby nowotworowe.

Prawdziwa dieta antyrakowa

Już 30 lat dzięki nieustannym badaniom i licznym konsultacjom z kolegami po fachu, najlepszymi specjalistami w swojej dziedzinie, niestrudzonej lekturze prac naukowych, wymianie poglądów z najtęższymi umysłami staram się wytrwale wyjaśnić mechanizmy powstawania nowotworów, aby walczyć z rakiem i – coraz częściej – go zwyciężać. Toczyłem tę walkę u boku tysięcy chorych, towarzysząc pacjentom, tak jak robi to przyjaciel. Z wieloma z nich byłem aż do wyleczenia, z innymi niestety – było ich zbyt wielu – w drodze do śmierci. Starałem się wszelkimi dostępnymi metodami zatrzymać rozwój guzów w organizmach chorych. Niektóre z tych metod zdawały się z początku zupełnie szalone. Jak rycerz ze swoją białą bronią stawiałem czoło rozlicznym i tajemniczym nowotworom, które toczyły ciała moich pacjentów. Celem było zwycięstwo – wyleczenie. Jakże ciężkie to były walki, jakże musieli cierpieć moi pacjenci! Jakże często i ja cierpiałem z powodu smutku i frustracji, które są częścią mojej onkologicznej profesji. Próbowałem zyskać przewagę nad rakiem za pomocą planu walki z nowotworami, który zaproponowałem prezydentowi Chiracowi, polegającemu na realizacji ogólnokrajowej strategii wczesnej diagnostyki i badań przesiewowych. Zależało mi na tym, aby wszyscy pacjenci, niezależnie od miejsca, gdzie odbywa się leczenie, mogli korzystać z najnowszych osiągnięć medycyny. Moim celem było również pobudzenie badań naukowych w dziedzinie onkologii i rozwój nowych terapii, co pozwoliłoby leczyć coraz więcej odmian raka. Niestety, w tych działaniach zabrakło ważnego elementu. Dziś wiem, że powinniśmy byli poświęcić więcej uwagi prewencji i na niej się skupić. Właśnie dlatego chciałem napisać tę książkę będącą owocem 30 lat moich doświadczeń i przemyśleń. Chcę podzielić się wiedzą o zapobieganiu nowotworom z jak największą liczbą Czytelników, ponieważ tylko wtedy, gdy zjednoczymy nasze wysiłki, zyskamy realną nadzieję, że nasze dzieci będą żyły w świecie wolnym od tej potwornej choroby!

Wstęp

Nie jest to książka jakich wiele, które opierając się na opisie pojedynczego przypadku wyleczenia nowotworu, usiłują uogólniać i służyć radą wszystkim innym. Oddaję w Wasze ręce poradnik napisany z zachowaniem naukowego obiektywizmu, oparty na 30 latach obserwacji i badań w dziedzinie kancerologii dokonywanych zarówno w laboratoriach, jak i przy szpitalnych łóżkach chorych we Francji i w USA. Gwarantem jego jakości jest owocna współpraca duetu autorskiego – niżej podpisanego onkologa oraz wybitnej specjalistki w dziedzinie żywienia. David Khayat, kwiecień 2010

WPROWADZENIE

Japonki znacznie rzadziej zapadają na raka piersi niż Amerykanki. Dlaczego? Jeszcze bardziej interesujące jest to, że wśród japońskich emigrantek, które mieszkają w Stanach Zjednoczonych, już w drugim pokoleniu ryzyko zachorowania na nowotwór piersi osiąga poziom identyczny jak w przypadku rodowitych Amerykanek. Czy zatem nastąpiły u nich drastyczne zmiany w garniturze genetycznym? Oczywiście, że nie! Kobiety te nadal posiadają charakterystyczne cechy urody japońskiej. Może zatem na amerykańskiej ziemi są poddane działaniu jakichś szczególnie szkodliwych substancji rakotwórczych? Czyżby zanieczyszczenie środowiska w miastach amerykańskich było znacząco wyższe niż w Tokio czy Osace? Nic podobnego! Co zatem przytrafiło się tym kobietom, że w ciągu zaledwie dwóch pokoleń tak znacząco wzrosło u nich ryzyko zachorowania na raka piersi? Otóż stało się coś, co związane jest z tematem niniejszej książki. Zmieniły nawyki, w szczególności żywieniowe, i – ku swojej zgubie! – zaczęły się odżywiać po amerykańsku. Istnieje specjalny termin na

Prawdziwa dieta antyrakowa

określenie tego zjawiska – nazywamy je westernizacją sposobu odżywiania. Wspomniane Japonki zmniejszyły w codziennym jadłospisie ilość ryb, ryżu, owoców i warzyw na rzecz rozmaitych mięs, tłuszczów i słodkości. Wiele z nich przybrało na wadze, pijąc w nadmiarze słodzone napoje gazowane i zwiększając kaloryczność posiłków. Z tymi zmianami w diecie wiąże się dramatyczny wzrost ryzyka rozwoju nowotworu piersi. Kiedy obejrzymy diagramy ilustrujące rozkład geograficzny ryzyka zapadalności na poszczególne nowotwory, uderzą nas ogromne różnice pomiędzy poszczególnymi państwami. W Australii i Nowej Zelandii występuje znacznie więcej przypadków zachorowań na raka jelita grubego (w szczególności raka okrężnicy) niż we Francji i Włoszech. Niemcy znacznie rzadziej chorują na raka żołądka niż Japończycy czy mieszkańcy Ugandy. Wyraźna różnica w zapadalności na raka piersi występuje pomiędzy Anglią i Grecją. Nowotwory skóry częściej dotykają mieszkańców Izraela niż Irlandczyków. Podobne przykłady możemy mnożyć w nieskończoność! Czym wytłumaczyć tak ogromne różnice? To m.in. czynnik genetyczny – mieszkańcy poszczególnych państw różnią się genetycznym dziedzictwem i podatnością na choroby. Również pewne czynniki chorobotwórcze występujące częściej na danym obszarze mogą być potencjalnie kancerogenne i tłumaczyć część obserwowanych różnic. Kiedy jednak zapoznamy się z epidemiologicznymi badaniami naukowymi, które próbują dociec przyczyn zagadkowego rozkładu geograficznego nowotworów (o czym więcej napiszę później), dojdziemy niechybnie do wniosku, że przyczyną obserwowanego zróżnicowania są nawyki żywieniowe. Same lub w powiązaniu z innymi czynnikami ryzyka, czasem jako najważniejszy, a niekiedy jako marginalny faktor. Trzeba to powiedzieć wyraźnie: sposób odżywiania ma ścisły związek z rozwojem bardzo wielu nowotworów!

Rozdział 1

LEPIEJ ZAPOBIEGAĆ, NIŻ LECZYĆ

Określone nawyki żywieniowe są przyczyną wielu nowotworów, a w ciągu ostatnich lat rak stał się prawdziwą plagą ludzkości! W krajach zachodnich niemal co drugi mężczyzna i co trzecia kobieta już choruje lub zachoruje w przyszłości na nowotwór. W samym tylko 2000 roku na całym świecie zanotowano 10 milionów nowych przypadków raka, a nowotwory zebrały śmiertelne żniwo w postaci zgonów 6 milionów osób. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) prognozuje, że za niecałe 10 lat, w 2020 roku liczba nowych przypadków raka wzrośnie do 20 milionów, a liczba zgonów spowodowanych przez nowotwory osiągnie 10 milionów1. Rak zabija na całym świecie więcej ludzi niż łącznie AIDS, gruźlica i malaria2. W przeciwieństwie do tego, co zwykło się uważać, to właśnie nowotwory są główną przyczyną śmierci osób dorosłych również w biednych krajach3. We Francji każdego roku z powodu AIDS umiera 300 osób4, natomiast różne odmiany raka zabijają aż 150 tysięcy ludzi.

Prawdziwa dieta antyrakowa

Tabela 1. Szacunkowa liczba przypadków nowotworów we Francji w 2009 roku według danych Państwowego Instytutu Sanitarno-Epidemiologicznego (Institut national de veille sanitaire)

Lokalizacja nowotworu

Mężczyźni Zapadalność

Kobiety Zgony

Zapadalność

Zgony

2750

3040

730

(liczba nowo zarejestrowanych przypadków) Wargi, jama ustna, gardło

8000

Przełyk

3090

2770

1050

730

Żołądek

4210

2860

2280

1660

21 000

9200

18 500

8200

Wątroba

Okrężnica, odbyt

5800

–

1650

–

Trzustka

3880

–

3880

–

Krtań

2790

940

520

130

Płuco

25 000

21 000

9200

7300

3420

830

4000

710

Pierś

–

52 000

12 000

Szyjka macicy

–

2780

970

Skóra (czerniak złośliwy)

Trzon macicy

–

6300

1880

Jajnik

–

4440

3120

71 000

8900

–

Jądro

Prostata

2220

–

Pęcherz moczowy

8900

3460

1790

1140

Nerka

6800

2450

3370

1380

Ośrodkowy układ nerwowy

2500

1700

1990

1280

Tarczyca

2050

140

6600

240

Chłoniaki

6700

2220

5900

1890

Szpiczak mnogi

2890

1540

2400

1440

Lepiej zapobiegać, niż leczyć

Lokalizacja nowotworu

Mężczyźni Zapadalność

Kobiety Zgony

Zapadalność

Zgony

(liczba nowo zarejestrowanych przypadków) Ostra białaczka

1840

1630

1580

1410

Przewlekła białaczka limfatyczna

1990

590

1530

460

197 500

85 500

149 000

62 000

Wszystkie nowotwory łącznie

Źródło: InVS, Projections de l’incidence et de la mortalité par cancer en France, 2009; dostępny na stronie: http://www.invs.sante.fr/applications/cancers/projections2009/donnees_generales.htm(datadostępu:29marca2010).

W 2010 roku we Francji co godzinę jedna kobieta umierała z powodu raka piersi. Nowotwory przyczyniają się do jednej trzeciej zgonów w Europie, a we Francji w ciągu 3–4 ostatnich lat stały się wręcz główną przyczyną śmierci. Przestańmy się w końcu oszukiwać, że śmierć z powodu nowotworu jest czymś normalnym, ponieważ rak zabiera głównie ludzi starszych, a w końcu kiedyś i tak trzeba umrzeć. Nieprawda! To rak jest główną przyczyną przedwczesnych zgonów Francuzów przed ukończeniem 65 roku życia. Jeden tylko nowotwór płuca każdego roku kradnie ok. pół miliona lat życia przedwcześnie odchodzącym osobom, które nie dożyły nawet 65 lat5. Jakże piękne mogłyby to być lata! Jak bardzo mogłyby się przyczynić do wzrostu gospodarczego dzięki dodatkowej produkcji i konsumpcji, jaką generowaliby ci ludzie, gdyby tylko mieli szansę dożyć sędziwego wieku! Z punktu widzenia ekonomii nowotwory są prawdziwą katastrofą. Bezpośrednie koszty leczenia pacjentów onkologicznych we Francji wynoszą ok. 11 miliardów euro w ciągu roku, jednak należy do tego doliczyć straty gospodarcze w wysokości ok. 17 miliardów euro związane ze zjawiskiem przedwczesnej śmierci na skutek nowotworów.

Prawdziwa dieta antyrakowa

Całkowite koszty wygenerowane przez raka we Francji dochodzą zatem do zawrotnej sumy 30 miliardów euro rocznie6! Co gorsza, jak pokazały obliczenia Światowej Organizacji Zdrowia, liczba zachorowań na nowotwory podwaja się co 20 lat! Dokąd zatem zmierzamy? W jaki sposób możemy powstrzymać hekatombę tych wciąż młodych mężczyzn i kobiet? Skąd weźmiemy dla nich środki na coraz droższe terapie onkologiczne? Jeśli nie zrobimy niczego w zakresie profilaktyki, wkrótce dojdziemy do ściany! Tabela 2. Zapadalność na nowotwory w 2008 roku i prognoza na rok 2030

Region

Liczba zachorowań w 2008 roku [mln]

Szacunkowa liczba zachorowań w 2030 roku

Szacunkowa liczba zachorowań w 2030 roku (z uwzględnieniem

(bez uwzględnienia wskaźnika wzrostu zapadalności)

wskaźnika wzrostu zapadalności w wysokości 1% w skali roku)

Afryka

0,7

1,2

1,6

Europa

3,4

4,1

5,5

Region Morza Śródziemnego

0,5

0,9

1,2

Ameryka

2,6

4,8

6,4

1,6

2,8

3,7

Obszar zachodniego Pacyﬁku

3,7

6,1

8,1

Cały świat

12,4

26,4

Azja Południowo-Wschodnia

Źródło:M.P.Curado,B.Edwards,H.R.Shin,H.Storm,M.Ferlay,P.Boyle(red.),CancerIncidenceinFiveContinents,vol. 9, IARC Scientific Publication, nr 160.

Jak zmniejszyć ryzyko zachorowania na nowotwór? Co zatem powinniśmy przedsięwziąć? Rozwiązanie jest proste: albo wynajdziemy cudowny lek, który sprowadzi nowotwór do parteru, czyli do rangi niegroźnego przeziębienia albo – co jest jedyną dostępną

Lepiej zapobiegać, niż leczyć

alternatywą – z determinacją podejmiemy najtańszą i najskuteczniejszą walkę z rakiem, jaką jest profilaktyka. Zapobieganie wystąpieniu i rozwojowi nowotworów jest najbardziej realistyczną i logiczną strategią na zduszenie w zarodku obserwowanej plagi zachorowań. Ale od czego zacząć? Jak przygotować się do walki z zabójczym potworem, który przebiegle atakuje pod tak wieloma postaciami? Jakiego rodzaju procesy, mechanizmy czy podejście mogłyby go powstrzymać? Jego nazwa nie jest przypadkowa – jest równie sprytny jak jego zwierzęcy imiennik! Zazdrośnie strzeże swoich tajemnic, które mogłyby stać się kluczem do znalezienia skutecznej broni przeciw niemu. Zwłaszcza wtedy, gdy w początkowej fazie rozwoju ukrywa się w ciele człowieka w najmniejszym stopniu nieprzeczuwającego swojej choroby. Rak piersi czy rak prostaty przyczajony jak tygrys w jednym z zakamarków ciała czerpie składniki odżywcze i powoli rośnie w siłę. Profilaktyka mogłaby niejednokrotnie zapobiec chorobie i jej konsekwencjom w postaci interwencji chirurgicznych, radio- i chemioterapii, a nawet śmierci. Zanim omówimy sposoby zapobiegania, które są tak ważne i zarazem trudne do rozpracowania, musimy najpierw wspomnieć o czynnikach, które „wywołują raka”. Na kolejnych stronach tej książki zajrzymy do wnętrza komórki nowotworowej, by zrozumieć, co decyduje o tym, że staje się ona śmiertelnym wrogiem organizmu. Nie obawiajcie się jednak, że wciągnę Was w skomplikowany dyskurs akademicki, usiłując podsumować miliony artykułów naukowych, jakie ukazują się każdego roku. Obiecuję przedstawić ten temat w sposób jak najbardziej przejrzysty i przystępny, by pomóc bez problemu zrozumieć, w jaki sposób pożywienie, np. zwykła pomarańcza lub befsztyk, może wpłynąć na cykl komórkowy jednej z naszych komórek i doprowadzić do jej przemiany w komórkę nowotworową albo – wręcz przeciwnie – ochronić ją przed mutacją. Na tym etapie naszych rozważań chciałbym naświetlić przyczyny rozwoju nowotworów, czyli – w języku medycyny – etiologię nowotworów. Znajomość czynników wywołujących raka pozwoli Wam uniknąć zachorowania.

Prawdziwa dieta antyrakowa

Pierwsza przyczyna nowotworów: palenie Na początku muszę zaznaczyć, że przyczyny nowotworów są zróżnicowane tak bardzo, jak zróżnicowane są odmiany raka. Jest jednak jeden czynnik kancerogenny uniwersalny dla całej naszej planety – tytoń pod wszelkimi jego postaciami. Odpowiada on za 30% przypadków zachorowań na nowotwory w krajach uprzemysłowionych7. Jedna trzecia wszystkich nowotworów jest spowodowana paleniem tytoniu. Tabela 3. Odsetek nowotworów wywołany paleniem tytoniu

Umiejscowienie nowotworu

Odsetek zachorowań u mężczyzn związany z paleniem tytoniu (%)

Odsetek zachorowań u kobiet związany z paleniem tytoniu (%)

Jama ustna

Gardło

Przełyk

Żołądek

Wątroba

Trzustka

Krtań

Płuca

Nerka

Pęcherz moczowy

Szyjka macicy

–

Źródło: Académie des sciences, Les Causes du cancer en France; raport dostępny na stronie: http://www.academie-sciences.fr/publications/rapports/pdf/cancer_13_09_07.pdf(datadostępu:29marca2010).

Niezależnie czy jest on zażywany pod postacią papierosów, cygar czy wkładu do fajki, czy palone papierosy są z filtrem lub bez, mocne lub lekkie, tytoń pozostaje niezmiennie rakotwórczy. Wywołuje nowotwory warg, jamy ustnej, gardła, oskrzeli, płuc, przełyku, żołądka, trzustki, nerek, pęcherza

Lepiej zapobiegać, niż leczyć

moczowego… Odsetek zachorowań powiązanych z paleniem tytoniu zależy od rodzaju raka i dochodzi do 70% w przypadku nowotworów płuc i gardła. Sam lub w powiązaniu z innymi czynnikami ryzyka, tytoń jest niezwykle silnym aktywatorem procesu nowotworzenia. Produkty spalania tytoniu wnikające do organizmu odnajdują drogę do wnętrza komórek, gdzie oddziałują na DNA, czyli zapis genetyczny naszych chromosomów, wywołując szereg mutacji, które z kolei mogą prowadzić do przemian nowotworowych. Podobnie negatywne skutki ma także palenie marihuany (konopi indyjskich) i innych roślin używanych w tym celu. Niektóre papierosy są określane jako lekkie, ale nie zmienia to ryzyka związanego z ich paleniem. W ich przypadku bowiem palacz mocniej zaciąga się dymem i w związku z tym dochodzi do rozwoju nowotworu w głębiej położonych odcinkach płuc. We Francji papierosy zabijają co roku 70 tysięcy osób. Na całym świecie coraz więcej ludzi umiera z powodu negatywnych konsekwencji nałogu nikotynowego. Z tym problemem będą musieli się także zmierzyć Chińczycy, ponieważ w ich kraju konsumuje się ponad 2 miliardy papierosów z 5,5 miliardów sztuk całej ogólnoświatowej rocznej produkcji. Niech palacze nie oszukują się, że widmo nowotworu odpędzi od nich przestawienie się na zdrową żywność lub podjęcie diety cud! Cokolwiek zrobią w dziedzinie profilaktyki, będzie to wyłącznie działanie pozorne, zważywszy na zasadniczą rolę czynnika palenia tytoniu w genezie nowotworów. Zatem pora na pierwszą zasadę profilaktyki antynowotworowej: NIE PAL. Obecnie prawie we wszystkich szpitalach we Francji działa sieć poradni antynikotynowych. Substytuty nikotyny są dostępne nieodpłatnie lub ze zniżką. Stąd mój apel do palaczy, którzy nie chcą zachorować na raka: rzućcie palenie! Oraz dodatkowy apel do dzieci i młodzieży: nie zaczynajcie palić! Wiemy, że palenie jest główną przyczyną raka, odpowiedzialną za jedną trzecią przypadków zachorowań na całym świecie. Co wywołuje pozostałe 70% nowotworów?