Chciałbym... Męskie fantazje seksualne

MAGDALENA KUSZEWSKA

Chciałbym... Męskie fantazje seksualne

Znak HORYZONT Kraków 2022

Projekt okładki oraz ilustracji wewnątrz książki Eliza Luty Fotografia na kładce © Ekaterina Mavrodi / EyeEm / Getty Images Opieka redakcyjna Magdalena Kowalewska Opieka promocyjna Agnieszka Dominiak Adiustacja Kinga Kosiba Korekta Joanna Kłos Opracowanie typograficzne i łamanie Dariusz Ziach Copyright © by Magdalena Kuszewska-Migasińska © Copyright for this edition by SIW Znak Sp. z o.o., 2022 ISBN 978-83-240-8058-8 Znak Horyzont www.znakhoryzont.pl

Książki z dobrej strony: www.znak.com.pl Więcej o naszych autorach i książkach: www.wydawnictwoznak.pl Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 30­‑105 Kraków, ul. Kościuszki 37 Dział sprzedaży: tel. (12) 61 99 569, e­‑mail: czytelnicy@znak.com.pl Wydanie I, Kraków 2022. Printed in EU

SPIS TREŚCI WSTĘP

9

CZĘŚĆ PIERWSZA ROZDZIAŁ 1

JAK I KIEDY ODKRYWANO FANTAZJE? CZYM SĄ?

19

ROZDZIAŁ 2

GDZIE, JAK I Z KIM REALIZUJEMY FANTAZJE?

33

ROZDZIAŁ 3

CO ICH KRĘCI, CO PODNIECA? TABU, TAJEMNICA, GRA

45

ROZDZIAŁ 4

GŁÓWNE SEKSUALNE FANTAZJE. JAK TO ROBIĄ NA ŚWIECIE?

57

ROZDZIAŁ 5

O CZYM FANTAZJUJĄ POLSCY MĘŻCZYŹNI?

69

ROZDZIAŁ 6

OD FANTAZJI DO… CZYNU

85

ROZDZIAŁ 7

FAKTY I MITY NA TEMAT FANTAZJI SEKSUALNYCH

101 7

ROZDZIAŁ 8

PUŁAPKI FANTAZJI SEKSUALNYCH

113

ROZDZIAŁ 9

O CZYM FANTAZJUJĄ MĘŻCZYŹNI?

131

CZĘŚĆ DRUGA ROZDZIAŁ 1

SEKS, ROMANS, ZWIĄZEK. STARSZA I MŁODSZY. PODWÓJNE STANDARDY? 155 ROZDZIAŁ 2

NIE ZABIJAJ TEJ MIŁOŚCI! NIEDOJRZAŁY I MATKUJĄCA ROZDZIAŁ 3

ZAKAZANY OWOC W KATOLICKIEJ KULTURZE

189

ROZDZIAŁ 4

W BIOLOGII PREFERUJEMY RÓŻNORODNOŚĆ

205

ROZDZIAŁ 5

MADONNA I LADACZNICA

217

ROZDZIAŁ 6

NIECH NAS ZOBACZĄ

227

ROZDZIAŁ 7

DUŻA RÓŻNICA WIEKU PRZYCZYNĄ ROZWODU ROZDZIAŁ 8

NIE TYLKO SEKS

255

ROZDZIAŁ 9

NEGOCJACJE Z PESEL-EM

267

ROZDZIAŁ 10

STARSZA ONA, MŁODSZY ON PODZIĘKOWANIA BIBLIOGRAFIA

295 299

283

239

173

CZĘŚĆ PIERWSZA

18 | CZĘŚĆ PIERWSZA

ROZDZIAŁ 1

JAK I KIEDY ODKRYWANO FANTAZJE? CZYM SĄ?

19

To urokliwe, lekkie i wdzięczne słowo, jakim jest „fantazja”, pochodzi z języka greckiego (phantasia); w psychoanalizie oznacza wyobrażenie, marzenie. Zazwyczaj przybiera formę konkretnego scenariusza, w którym realizujemy własne potrzeby i pragnienia. Jeśli o seksuologii mowa, fantazje mają charakter erotyczny i są nakierowane na odczuwanie satysfakcji seksualnej. W najogólniejszym ujęciu dzielimy je na te świadome i nieświadome. Wybitny seksuolog i ojciec psychoanalizy Zygmunt Freud na początku XIX wieku jako pierwszy w historii pochylił się nad fantazjami seksualnymi. Mimo że część jego teorii została potem obalona przez świat nauki, to jednak zwrócił uwagę badaczy na samo zjawisko, do tej pory pomijane i spychane na margines (chyba taki już los fantazji, jak widać). Freud określał fantazje jako „realność psychiczną” i „,marzenia na jawie”. Uważał, że 21

stanowią one kompromis pomiędzy wewnętrznymi nieświadomymi pragnieniami rozładowania różnych napięć oraz osiągnięcia przyjemności a nakazami moralnymi. Kiedy fantazje zawierają treści niewłaściwe, nieakceptowalne, zostają przez nas stłumione. Wtedy to pojawiają się głównie w snach lub w formie objawów nerwicowych. Freud mylnie zakładał, że powstają tylko wtedy, gdy dana osoba jest niezaspokojona, rozczarowana i sfrustrowana swoim życiem. Znaczącym momentem w dyskusji na temat fantazji był słynny raport Kinseya, czyli sensacyjne i przełomowe wyniki badań na temat seksualności. Przeprowadził je badacz Alfred Kinsey w USA na przełomie lat 40. i 50. XX wieku i opublikował w dwóch tomach: jeden poświęcony był kobietom, drugi – mężczyznom. Kinsey i jego współpracownicy przeprowadzili ponad 10 tysięcy wywiadów z dorosłymi płci obu, zadając im szereg intymnych pytań dotyczących zachowań i – uwaga – fantazji seksualnych. W ten sposób naukowcy uzyskali dostęp do wiedzy z takich obszarów, jak seks przedmałżeński, masturbacja czy homoseksualizm. W purytańskiej wówczas Ameryce zawrzało; okazało się bowiem, że zdecydowana większość społeczeństwa za nic ma normy moralne i kodeks obyczajów (a co za tym idzie, poglądy typu „seks tylko po ślubie” należy wrzucić do kosza na śmieci). Ujawniono, że aż 90% mężczyzn i 30% kobiet zdradziło lub zdradza małżonka, a kontakty homoseksualne miał co trzeci mężczyzna. Raport stał się zaczątkiem zmian obyczajowych, które z kolei doprowadziły do rewolucji seksualnej w latach 60. XX wieku. Wyniki badań Kinseya były wielokrotnie 22 | Jak i kiedy odkrywano fantazje? Czym są?

podważane i krytykowane, między innymi za niereprezentatywną grupę badawczą, a także za wynagrodzenie dla ankietowanych. Istotne jest jednak to, że wreszcie w świecie nauki i mediów (bo raport odbił się szerokim echem) wybrzmiał silnie wątek fantazji seksualnych, które są nierzadko realizowane (a nie pozostawione w podświadomości). Poza tym przejawiają się one choćby w postaci poszukiwania innych doznań niż te, które ludzie mają w domach. O tym, do jakich wniosków doszła współczesna nauka, opo­ wiada znany seksuolog badający dzisiejszą seksualność.

Papierek lakmusowy „W społeczeństwach konserwatywnych i kulturach, w których silny jest patriarchalizm, kobiety i mężczyźni częściej fantazjują o seksie z przemocą w roli głównej, czyli o gwałcie” – mówi dr Robert Kowalczyk, psycholog, seksuo­log, terapeuta z Instytutu SPLOT w Warszawie, wykładowca Uniwersytetu SWPS, autor książek dotyczących seksualności. MK: Czym dla seksuologa są fantazje seksualne? RK: To jest papierek lakmusowy seksualności, wyobrażenie potrzeb. Ale też odzwierciedlenie tego, czego z jakichś powodów nie chcemy albo nie możemy zrealizować, a pojawia się jako marzenie. Fantazje erotyczne stanowią podpowiedź na temat naszych ukrytych prag­nień i preferencji seksualnych. Jeśli prowadzimy aktywne życie 23

seksualne, bywają jego naturalną kontynuacją. Czasem są sygnałem, na co mamy ochotę w seksie, a czego nie otrzymujemy w relacji. W okresie dorastania fantazje seksualne pomagają w rozwoju i osiągnięciu dojrzałości płciowej. Potem mogą ulegać przeobrażeniom na różnych etapach życia. Duża zmiana odbywa się w momencie rozpoczęcia współżycia: wtedy w dużej mierze ulegają weryfikacji. Mamy ograniczony wpływ na treść fantazji seksualnych, powstają bowiem niezależnie od nas – między innymi w części mózgu, która odpowiada za myślenie abstrakcyjne. MK: A czemu służą? RK: To pytanie często pojawia się w seksuologii. Fantazje są wentylem bezpieczeństwa, podpowiadaczem. Fantazjujemy często o tym, co chcemy osiągnąć albo co nam się podoba, a w danym momencie jest w jakimś sensie nieosiągalne. MK: Czy miejsce, w którym żyjemy, tak odległe – wydawałoby się – obszary jak polityka czy kultura, też mają wpływ na istotę fantazji seksualnych? RK: Owszem. Fantazje seksualne są odzwierciedleniem czasów, a nawet systemów politycznych, w jakich żyjemy. Wynikają także z cech osobowości i charakteru. Wykazano, że ekstrawertycy często snują wizje z udziałem większej liczby osób (swingersi, orgie) niż introwertycy. A w krajach o bardziej restrykcyjnych normach obyczajowych mieszkańcy mają bardziej rozbudowane fantazje seksualne, to ich naturalny wentyl bezpieczeństwa. W społeczeństwach konserwatywnych i w kulturach, 24 | Jak i kiedy odkrywano fantazje? Czym są?

w których silny jest patriarchalizm, kobiety i mężczyźni częściej fantazjują o seksie z przemocą w roli głównej, czyli o gwałcie (i one, i oni). Marzenia erotyczne mają tę zaletę, że interesujące ograniczenia czy normy mogą w nich ulegać rozluźnieniu czy przeformułowaniu. Obecne w danej społeczności wydarzenia kulturalne, na przykład film czy książka, mogą nadać ton fantazjom, wprowadzić je do mainstreamu. Po sukcesie rynkowym Pięćdziesięciu twarzy Greya wzros­ ła sprzedaż określonych gadżetów erotycznych, pojawiły się zestawy typu „bądź jak Grey”. Książka z pewnością ośmieliła czytelniczki i czytelników do eksperymentów w sferze seksu.

Fantazje erotyczne to wypadkowa: – osobowości, – kontekstu kulturowego, – wychowania, – doświadczeń i ważnych wydarzeń w życiu, – wpływu mediów, – potrzeb, – temperamentu.

MK: Czy marzenia erotyczne mają płeć? RK: Tak, w świetle badań zależnie od płci dominują innego typu treści. Oczywiście, wszystko jest sprawą indywidualną i zależy od konkretnej osobowości, jednak da się zauważyć różne tendencje. Na przykład do fantazji częściej przyznają 25

się mężczyźni niż kobiety. Jak już wcześniej wspomniałem, kontekst kulturowy narzuca kobietom dyskrecję, choć na szczęście się to zmienia. Mężczyźni częściej fantazjują o seksie z kimś anonimowym, liczy się sam akt seksualny. Częściej też marzą o seksie grupowym – o trójkącie, o swingowaniu – poza tym o wyzwolonej, często starszej kobiecie, która przejmie władzę w łóżku. Lubią też przebieranki, odgrywanie ról. W kobiecych fantazjach częściej pojawiają się osoby, które one znają, choćby kolega z pracy, sąsiad, przyjaciel męża. Generalnie kobiety w swoich wizjach są bardziej romantyczne od mężczyzn. Poza tym, w szerokim ujęciu, męskie fantazje są dużo bardziej konkretne niż damskie. MK: Czyli jakie? RK: Ukierunkowane na obiekt. Przykładem wizualizacji męskich fantazji jest pornografia. Konkretna akcja, fabuła ograniczona do minimum. Generalnie kobiece fantazje są zdecydowanie bardziej rozbudowane. Pojawia się w nich więcej fabuły i wątków, jeśli już trzymać się filmowych opisów. Wątki romantyczne pojawiają się i u kobiet, i u mężczyzn, zauważono jednak pewne różnice. Różne teorie mówią, że jest to związane albo z predyspozycją osobowościową, albo z wątkiem kulturowym. Ile w tym kultury, a ile natury – kolejny dylemat. MK: Fantazje erotyczne czasem pozostają fantazjami. Czyli nie zawsze są realizowane. RK: Jeden z moich pacjentów był budzony przez swoją partnerkę w środku nocy, jeśli ta wyczuła u niego erekcję 26 | Jak i kiedy odkrywano fantazje? Czym są?

w czasie snu. Dopytywała go, czy śni erotycznie o niej, czy o obcej kobiecie. Miała potrzebę nadmiernej kontroli, ale on, mimo że był zakochany, przestał to akceptować i trafił do gabinetu seksuologa. Powtarzam wszystkim pacjentom, którzy mają prob­ lem z fantazjami własnymi bądź partnerów: fantazji erotycznych nie można odczytywać dosłownie. Podobnie jak nie interpretujemy snów jeden do jednego. Podobnie jest z wizjami erotycznymi – wiele kobiet fantazjuje o gwałcie, ale w życiu wcale tego nie chce. Fantazje warto za to mąd­rze interpretować. I tak wizja gwałtu może świadczyć o potrzebie przejęcia kontroli przez inną osobę w życiu, a nie w seksie. I może być to efekt zmęczenia obowiązkami, karierą, pracą i tempem życia. Jeżeli fantazje partnerów pokrywają się ze sobą, można eksperymentować. Na pewno warto o nich ze sobą rozmawiać. MK: Ale w jaki sposób, skoro zwykle budzi to zawstydzenie? RK: Uważam, że podzielenie się własnymi fantazjami to prezent dla partnerki czy partnera. Przecież to nic innego jak odkrycie przed drugą stroną intymnych obszarów dotyczących erotyki. Dowód wielkiego zaufania i brania odpowiedzialności za tę relację. Chęć zmiany lub chęć pracy nad sferą seksu. Oczywiście, rozmowa zawsze wiąże się z ryzykiem. Albo odrzucenia, albo ironizowania, albo niezrozumienia, albo wszystkiego naraz. Warto więc do tej rozmowy się przygotować, odbyć ją na spokojnie, bez osądzania i bez pośpiechu.

27

MK: Jak to jest z tymi nieszablonowymi męskimi fantazjami i z ich wprowadzaniem do stałej relacji? RK: Wiele zależy od tego, w jakim układzie para funkcjonuje. Jeżeli padło na fantazję o trójkącie seksualnym, trzeba sobie zadać pytanie: na ile w tej relacji istnieje przestrzeń, aby to zrealizować? Być może para będzie wolała fantazjować o trójkącie, tyle że razem, na przykład oglądając film porno, ale konsekwentnie trzymając się zasady, że nie wprowadzają nikogo do swojego związku. Albo kobieta się jednak godzi na taki eksperyment i potem albo żałuje, albo nie. Chodzi o to, aby nie przekraczała swoich norm, jeśli nie chce. MK: Jak ocenić, kiedy fantazje stają się niewłaś­ ciwe, zgubne? RK: Tym, co odróżnia normę od patologii w ujęciu medycznym, jest układ relacji z partnerem. Współcześnie mówimy o konsensualności (czyli wzajemnej zgodzie) versus niekonsensualności. Ta druga może przejawiać się w sprowadzeniu partnera do roli przedmiotu, wykorzystywaniu go.

Bez fantazji i seksu? Dr Robert Kowalczyk wraz z dwojgiem innych seksuo­logów z Uniwersytetu SWPS, wśród których była między innymi psycholożka i seksuolożka dr Katarzyna Waszyńska, wziął udział w debacie Fantazje seksualne Polaków, czyli co i dlaczego nas podnieca?, która odbyła się w 2016 roku 28 | Jak i kiedy odkrywano fantazje? Czym są?

na katowickim wydziale Uniwersytetu SWPS. Padło wtedy wiele ważnych wniosków i sformułowań. „Fantazje czasami wynikają tylko z tego, że lubimy seks i dobrze się nim bawimy – tłumaczyła dr Katarzyna Waszyńska. – Trochę jak z jedzeniem: kiedy jemy, już myślimy o tym, na co jeszcze mielibyśmy ochotę”. „Jeśli prowadzimy aktywne życie seksualne, to wyobrażenia są kolejnym krokiem. Sugerują nam obrazy tego, na co mielibyśmy ochotę, ale tego nie robimy” – podkreślał dr Robert Kowalczyk. I dodawał, że: „Świat fantazji możemy tworzyć tak, jak chcemy – bez ograniczeń kształtujemy same przyjemne dla nas rzeczy; nie mamy wad, jesteśmy w takiej roli, w jakiej tylko pragniemy. Partnerzy i partnerki dokładnie odpowiadają naszym potrzebom. Nie zawsze te wszystkie marzenia chcemy realizować. Czasami urok polega na tym, że to po prostu fantazja”. Fantazje mogą też być znakiem, że czegoś brakuje nam we współżyciu. Wtedy wszystko zależy od tego, jak para to potraktuje. Jak mówi dr Katarzyna Waszyńska, część mężczyzn fantazjuje o seksie z dużo od nich starszymi kobietami. „Tu wcale nie musi chodzić o realny aspekt seksu ze starszą partnerką. Często jednak fantazja ta zdejmuje z mężczyzn brzemię odpowiedzialności. Starsza partnerka kojarzy się z doświadczeniem, z większym zaangażowaniem. Chodzi więc o seks, w którym mężczyzna nie musi brać odpowiedzialności”. Seksuolodzy zwrócili też podczas debaty uwagę na to, że nowych bodźców poszukuje się coraz częściej w pornografii. Dr Katarzyna Waszyńska relacjonowała: „W związku z zalewem pornografii część mężczyzn 29

w ogóle przestaje fantazjować. Kiedy chcą odczuć podniecenie, fantazjowanie wydaje się zbyt dużym wysiłkiem. Łatwiej włączyć komputer, gdzie wszystko podane jest na tacy. Ale to pójście na skróty”. Seksuolożka przyjmuje pacjentów, którzy nie dość, że nie fantazjują na temat seksu, to jeszcze nie współżyją z partnerką czy partnerem, bo to wymaga zbyt wielkiego zaangażowania oraz wysiłku. Przybywa również ostatnio młodych pacjentów, mężczyzn, którzy nie mają pierwszych polucji, bo zaczynają oglądać pornografię, zanim jeszcze rozpocznie się u nich faza pokwitania. „Kiedyś zapytałem grupę chłopaków, jakie kobiety im się podobają. Pierwszą odpowiedzią była Sasha Grey, która jest gwiazdą filmów dla dorosłych” – wspomina Michał Pozdał, jeden z uczestników debaty. Tu już nie ma miejsca ani na fantazje, ani na seks.