FACECJA_24-08.indb 2
2015-08-31 23:13:38
KRAKÓW 2015
FACECJA_24-08.indb 3
2015-08-31 23:13:38
Copyright © by Patryk Bryliński, Maciej Kaczyński Copyright © by Wydawnictwo Otwarte Wiersz Pan Cogito gości Aleksandra Macedońskiego: Grzegorz Uzdański Opieka redakcyjna: Agnieszka Urbanowska Weryfikacja merytoryczna: Marta Höffner Opracowanie typograficzne książki: Parastudio Fotoedycja: Iwona Podgórska, Marcin Kapica, Arletta Kacprzak Adiustacja, korekta i łamanie: Pracownia 12A Projekt okładki: Piotr Chuchla ISBN 978-83-7515-374-3
www.otwarte.eu Zamówienia: Dział Handlowy, ul. Kościuszki 37, 30-105 Kraków, tel. (12) 61 99 569 Zapraszamy do księgarni internetowej Wydawnictwa Znak, w której można kupić książki Wydawnictwa Otwartego: www.znak.com.pl Wydawnictwo Otwarte sp. z o.o., ul. Smolki 5/302, 30-513 Kraków. Wydanie I, 2015. Druk: Colonel, ul. Dąbrowskiego 16, Kraków
FACECJA_24-08.indb 4
2015-08-31 23:13:39
naszym bliskim, z miłością
FACECJA_24-08.indb 5
2015-08-31 23:13:39
FACECJA_24-08.indb 6
2015-08-31 23:13:39
spis treści
FACECJA_24-08.indb 7
praca i kariera
15
relaks
41
lifestyle
71
zwiÄ…zek
103
rodzina
125
patriotyzm
141
rzeczy ostateczne
167
2015-08-31 23:13:39
o facecjach
To wszystko nieprawda! Zbiór wymyślonych rozmów nieżyjących posiadaczy fałszywych kont internetowych. Nie powiedziałem żadnego ze słów, które pojawiają się w tej książce – łącznie z tą wypowiedzią! Autorów pozwałem już w 1842 roku. Do zobaczenia w sądzie, szubrawcy! Adam Mickiewicz
Hegel powiada, że wszystkie historyczne fakty i postacie powtarzają się dwukrotnie: za pierwszym razem jako tragedia, za drugim jako farsa. Zapomniał dodać, że za trzecim powtarzają się jako facecja! Karol Marks
Pasjonująca podróż przez mroczne zakamarki alternatywnej społecznej świadomości, funkcjonującej na granicy szczęścia i prawdopodobieństwa. Dodatkowo – dużo fajnych obrazków! Andy Warhol
Niskich lotów humor płynący z zabaw słownych. Głowy to nie urywa, choć jest na swój sposób rewolucyjne. Ludwik XVI
Wolałbym się nie wypowiadać. Poncjusz Piłat
Antypolska, zakłamująca historię! Stanisław Szczęsny Potocki
Zdecydowanie nie dla młodzieży. Pani Dulska
書我很喜歡我讀它有興趣 Lao-cy
FACECJA_24-08.indb 8
2015-08-31 23:13:39
9
To nie jest książka. René Magritte
Na Facecje czekałem bardzo długo, z nadzieją i rosnącą przez lata niecierpliwością. Ten dreszcz napięcia, kiedy wyobrażałem sobie, jak zasiądę wieczorem przy kominku i oddam się lekturze! I to rozczarowanie, kiedy okazywało się, że jeszcze nie, że jeszcze musimy poczekać… I w końcu – jest! Niestety, książki nie przeczytam. W międzyczasie oślepłem. Homer
Zajebiście śmieszne. Eliza Orzeszkowa
Książki co prawda nie czytałem, ale korzystając z okazji, chciałbym bardzo polecić moją powieść Ferdydurke. To wspaniała, nowatorska, rewolucyjna, zabawna, mądra, napisana w punkt, zaskakująca, otwierająca oczy, halo, jeszcze nie skończyłem, proszę nie zabierać mi mikrofo… Witold Gombrowicz
Strata czasu. Marcel Proust
Strata kasy. John D. Rockefeller
Jeżeli Ulisses to książka i to coś to też książka, i ja z wami rozmawiam jako człowiek, który robi to samo co wy – to jest mi po prostu bardzo przykro. James Joyce
Polecam poczytać Facecje. Arthur Schopenhauer
W znormalizowanej skali fajności (doliczając obiektywny współczynnik serdeczności oraz kąt przymrużenia oka) oceniam tę pozycję na 7 kilogrotesków lub – po przeliczeniu na system żartometryczny – 1524 stopni Dowcipcjusza. Stanisław Lem
FACECJA_24-08.indb 9
2015-08-31 23:13:39
10
Dla tej książki wynalazłem druk! (Dobra, napisałem to, mogę wam już wysyłać fakturę?) Johannes Gutenberg
Historia jest coachem życia, a ta książka to jej podręcznik. Cyceron
To wszystko jest z pewnością niezwykle ciekawe, ale ja naprawdę muszę już iść. Nieznajoma, bardzo miła starsza pani na ulicy
FACECJA_24-08.indb 10
2015-08-31 23:13:39
facecja
1.
»krótki, żartobliwy utwór epicki, popularny w literaturze staropolskiej«
2.
daw. »krótkie, zabawne opowiadanie«
(Słownik języka polskiego PWN)
FACECJA_24-08.indb 11
2015-08-31 23:13:39
wstęp
Adam Mickiewicz ma rację: nie powiedział żadnego ze słów, które mu tu wkładamy w usta. On – ani żaden z innych bohaterów książki. Ale mogliby je powiedzieć (albo napisać)! Gdyby tylko żyli dzisiaj, mieli konta na Facebooku, nowe modele iPhone’ów i zaglądali na Tindera czy do Starbucksa. Z takiego właśnie pytania: „co by było, gdyby…”, narodziły się pod koniec 2012 roku Facecje – fejsbukowy profil, na którym zamieszczamy rozmowy postaci historycznych i literackich, toczące się w bardzo współczesnych kontekstach. Siedemnastowieczni mistrzowie martwych natur dyskutują o instagramowych zdjęciach obiadów; pijany Romeo esemesuje do Julii spod balkonu o czwartej nad ranem; a wspomniany Mickiewicz oczywiście wyzłośliwia się nad Słowackim w internetowych komentarzach. Dlaczego i po co? Przede wszystkim dla frajdy układania tych historyjek, które dzięki występującym w nich postaciom mogą nabierać wielu rozmaitych znaczeń i odcieni. Oraz dla przyjemności ożywiania swoich idoli i wprowadzania ich w nowy, dziwny (dla nas też!) świat, w którym wszystko dzieje się tak szybko i tak chaotycznie. W internecie wszyscy porównujemy się ze wszystkimi: chcemy nadążyć za wszechobecną dyktaturą sukcesu, nie możemy pozwolić sobie na słabość, musimy być cool i na czasie, mieć megainspirującą pracę, najbardziej niesamowitą pasję i najpyszniejsze (oraz najzdrowsze!) ekośniadanie ze wszystkich znajomych na fejsie. Jak to wszystko udźwignąć? Ano – nijak, nie da się, zza instagramowych filtrów przebija zagubione spojrzenie, zza biojogurtu wyłania się ponuro małpka wódki. Dlatego tak bardzo panoszą się dziś narracje poradnikowe: jak żyć? Jak stworzyć związek idealny? Jak wyjechać na superwakacje?
FACECJA_r01_DRUK_OK.indd 12
2015-09-01 17:23:51
13
Jak nie pozabijać całej rodziny? Jak zostać prezydentem Stanów Zjednoczonych? („Wystarczy wyznaczyć sobie cel – i do niego dążyć! Wtedy wszystko, WSZYSTKO się uda!”) I my nasze facecje właśnie w taką poradnikową całość ułożyliśmy. No bo po pierwsze – kto ma nas lepiej uczyć żyć niż historia? A po drugie: tak naprawdę sami ciężko zmagamy się z KAŻDYM tematem, w który wikłamy naszych bohaterów. Czasem próbujemy nabrać do tych zmagań dystansu, czasem wyrzucamy z siebie w ten sposób nadmiar emocji. Ale zawsze jest to w jakiś sposób o nas. Może dlatego nie jesteśmy w tych historyjkach AŻ TAK złośliwi ani zgorzkniali i zawsze dążymy do pozytywnych puent i happy endów. Z dumą, wzruszeniem i wieloma guest stars na pokładzie zapraszamy więc na te niesamowite Lekcje Życia. Książka to wybór the best of ze strony Facecje, spora porcja obrazków nowych i nigdzie dotąd niepublikowanych oraz siedem wywiadów – wstępów do poszczególnych rozdziałów. No i wyjątkowe posłowie niespodzianka, za które dziękujemy Grzegorzowi Uzdańskiemu, autorowi uwielbianych przez nas Nowych wierszy sławnych poetów. A po więcej zapraszamy na facebook.com/facecje! Maciej Kaczyński, Patryk Bryliński
FACECJA_24-08.indb 13
2015-08-31 23:13:39
FACECJA_24-08.indb 14
2015-08-31 23:13:39
praca i kariera 15–39
FACECJA_24-08.indb 15
2015-08-31 23:13:39
#facecje
FACECJA_24-08.indb 16
2015-08-31 23:13:39
ZNOWU ROBOTA PO GODZINACH Syzyfowi pod górkę
FACECJA_24-08.indb 17
2015-08-31 23:13:39
rozmowa z Trójcą Świętą o (nie)zadowoleniu z kariery
Facecje: Ludzka kariera nazywana jest wyścigiem szczurów. Z kim w takim razie ściga się Trójca Święta? Trójca Święta: Od kiedy we wczesnym średniowieczu odsunięto na boczne tory manicheizm i gnozę, konkretnego przeciwnika straciliśmy z oczu. Ścigamy się już ze wszystkimi, wliczając w to samych Siebie. Jak by nie patrzeć, trzecie miejsce też jest nam dobrze znane. (śmiech) Duch Święty: (westchnięcie)
F.: O co w tym wyścigu chodzi? T.Ś.: Początków właściwie już nie pamiętamy, tym bardziej
że nie funkcjonujemy w czasie. Sami nie wiemy, czy dążymy do bliżej nieokreślonej doskonałości – tacy wydają się wszyscy dookoła, szczególnie na fejsbuku – czy próbujemy sięgnąć wyobrażeń Siebie, tworzonych przez ludzi w ciągu wieków. Tych wizerunków jest, jak wiadomo, wiele, a każdy bardziej wzniosły od poprzedniego. To duża presja.
F.: A duma z tego, co się zrobiło? Czy projekt, któremu poświęcili Państwo całą wieczność – Świat – jednak nią Państwa nie napawa? T.Ś.: I tak, i nie. Z jednej strony, biorąc pod uwagę timing, dokonaliśmy czegoś spektakularnego! Nie oszukujmy się: w sześć dni to się strategię pod takie działania pisze, a My zamknęliśmy w tym czasie cały proces włącznie z produkcją. Niebo, ziemia, wody, dobro, zło, pochłanianie, wydalanie, przecinki, chciwość czy paprotnica sudecka – wszystko dojechało na czas. Jesteśmy zachwyceni tym, jak rozwinęła się przyroda, te wszystkie gatunki
FACECJA_24-08.indb 18
2015-08-31 23:13:39
19
roślin i zwierząt – to niesamowite! Ludzkość też nie wyszła AŻ TAK zła. Nie mamy do siebie żalu o lekkie niedociągnięcia – wojny, epidemie czy poniedziałki. Przy tego typu projektach to normalne. Ale…
F.: No właśnie, czemu zawsze jest jakieś „ale”? T.Ś.: I tu jest Łazarz pogrzebany. Wciąż zadajemy sobie pytanie: dlaczego właśnie to? Czy to dobra droga? Znajomy stworzył podziemny świat i My sobie myślimy: fajne, czemu My na to nie wpadliśmy? Czy to jego nie jest lepsze? I dlaczego jesteśmy w trójcy, a nie na przykład jako jeden pulchny, uśmiechnięty łysy facet? Miejsce w niebie też wydawało się optymalne z praktycznego punktu widzenia i usytuowane w modnej okolicy, do momentu kiedy na Instagramie zobaczyliśmy zdjęcia Olimpu. Siedziba na szczycie góry, minimalistycznie, acz szlachetnie – super!
F.: Czy to nie przesada? Jednak STWORZENIE ŚWIATA to nie byle co! Czego więcej od siebie wymagać? T.Ś.: No właśnie! Wiecznie jest o ten jeden krok za mało! Zawsze czegoś brakuje: ludzie się modlą, proszą, chcą od Nas więcej, piszą negatywne komentarze, wpędzają Nas w poczucie winy, a w Nas przez to wszystko rośnie niedosyt – i ta nieznośna myśl, że mogliśmy zrobić więcej, że cały czas możemy… Z dziesięciu pozytywnych opinii i tak najlepiej pamięta się tę jedenastą – negatywną.
F.: Jak sobie z tym radzić? Co Państwo mogliby doradzić stale niezadowolonym z siebie pracownikom dzisiejszych korporacji? T.Ś.: Podobno wystarczy się „mniej stresować” i odpoczywać.
(śmiech) Ale kiedy dla Nas przyszedł ten upragniony siódmy dzień i mogliśmy wrzucić na luz, pojawiły się kolejne problemy. Najchętniej byśmy poleżeli, pooglądali jakieś filmiki z kompilacjami dobrych uczynków, ale nie ma na to wewnętrznej zgody. Wieczne głosy w głowie: „zamiast leniuchować, moglibyśmy nadrobić zaległości, wysłuchać trochę modlitw!”, „spójrzmy na Szatana – nie śpi, tylko działa” (skąd on bierze tyle czasu?) i wszystko inne naraz… Nikt nie wie lepiej od Nas,
FACECJA_24-08.indb 19
2015-08-31 23:13:39
20
że odpoczywać jest trudno! Ba, nikogo nie możemy nawet pocieszyć tradycyjnym: „odpoczniecie po śmierci”, bo przecież planujemy zmartwychwstanie, które przywróci wszystkich do ich obowiązków. W tej sytuacji sugerujemy akceptację faktu, że „tutaj jest, jak jest”. Dzięki wielowiekowej terapii grupowej przestaliśmy przynajmniej przepraszać, że nie jest idealnie.
F.: Gratulujemy i dziękujemy za rozmowę!
Dogmat o Trójcy Świętej – uważany za centralną prawdę wiary teologii chrześcijańskiej – od soboru nicejskiego w 325 roku stanowił wyzwanie dla teologów lubujących się w misternych konstrukcjach logicznych.
FACECJA_24-08.indb 20
2015-08-31 23:13:39
#facecje
FACECJA_24-08.indb 21
2015-08-31 23:13:39
22
Babel Tower Development Kochani! Z dumą zawiadamiamy o rozpoczęciu budowy najwyższego budynku na świecie :) Realizujemy wyłoniony w przetargu projekt pracowni Nimrod Architects (gratulacje!). Zróbcie buzz jak szarańcza, przelewajcie złoto, a nie krew i… czekajcie na fotki ze szczytu! #(z)jaramySię #GodIsTheLimit
lubię | komentarz
Kudur-Enlil Taaa, znamy takie „przetargi” :/
Architekcina dogaduje się z pustynnymi dziadkami za nasze talenty, tfu! #JebaćBabilon #(N)iniwaForever #ZaHajsZDaninBuduj lubię | komentarz
Nimrod Cóż, widzę, że w komciach już zajechało daktylami i zaczęło się #sumeryjszczenie :/ Co jest, daktylaki, komuś coś się udaje i od razu ból dupy, jakbyście na ognisku zasnęli? lubię | komentarz
Usziszi Dzień dobry państwu. Czas przypomnieć o przyczynach dysfunkcji aparatu urzędniczego opartego na Kodeksie Hammurabiego. Czy katowani niewolnicy zapewnią nam godne emerytury? Zacznę od przejścia przez najważniejsze tezy mojego traktatu… see more lubię | komentarz
FACECJA_24-08.indb 22
2015-08-31 23:13:39
23
Szipak TL;DR ćfoku ze skszydlatego byka
spadueś? co ty wiesch jak ty całe rzycie offce pasiesz i po winie sie z wielbuondem RÓCHASz? #ZmasakrowaćBabiloniaków xD #SumerbazaNaPropsie lubię | komentarz
Kusz Uderz w glinianą tabliczkę, a odezwą się wyznawcy skrzydlatych byków… Jak można w nie wierzyć dziś, kiedy przepowiadamy przyszłość ze zwierzęcych wątrób? Gilgamesz przewraca się w grobowcu… lubię | komentarz
Nimbar Chciałbym, żeby Sumeryjczycy mieli zakaz komentowania w internecie :/ lubię | komentarz
Akshak Zdelegalizować babilońskie komentarze :P lubię | komentarz
Nansze Lol, Bóg Off icial, robisz to dobrze. Wystarczyło dać im social media xD #TrollingLevelGod lubię | komentarz
FACECJA_24-08.indb 23
2015-08-31 23:13:40
POLISEK.GR Wieści
Olimpiada
Handel
Niewiasta
Potomek
Dionizja
Kolejny tryumf Peryklesa Znamy oficjalne wyniki wyborów na stratega Aten. Perykles ponownie pobił Tukidydesa. To wielka wygrana demokracji i hasła „Ateny dla Ateńczyków”. To będzie długa noc!
W sztabie wyborczym zwycięzcy otwierane są kolejne amfory. Wśród gości: Fidiasz, Herodot i Anaksagoras. Ile rzeźb stłuką tym razem?
Tukidydes: „Historia przyzna mi rację!”.
„Czas odkryć prawdę o wojnie peloponeskiej!” – odgraża się przegrany i domaga się powołania komisji śledczej.
Manewry wojsk spartańskich
Król Plejstonaks: „Manewry hoplitów to standardowa procedura. Ćwiczymy, gdyż borykamy się ze spartańskimi warunkami”.
Fightstyle: 15 ciekawostek na temat hoplonów, o których nie miałeś pojęcia
Pielęgnacja obicia, modne ideogramy, metody skutecznego parowania, efektywne wyprowadzanie ciosów w szyję.
FACECJA_24-08.indb 24
2015-08-31 23:13:42
25
Wyprawy
Niewolnik
Wyrocznie
Na Olimpie
Gwiazdy na premierze Antygony Premiera nowej tragedii Sofoklesa przyciągnęła ateńskie znakomitości. WPADKA! Zobacz, kto pojawił się w identycznych chitonach! [malowidła]
Marketing: Ajschylos ambasadorem powozów Hermes! „Zrobiłem to dla pieniędzy” – przyznaje celebryta, ale odpiera zarzuty, że ulokował produkt w tragedii Prometeusz w okowach.
Bryła Roku dla Partenonu? Walka o tytuł najpiękniejszego budynku Aten. Partenon czy świątynia Hefajstosa? [głosuj]
Debata Poliska: styl joński czy dorycki? Najbardziej obciachowe fryzy i tympanony roku! [ceramiki]
Sokrates bardzo utył (malunki) Celebryta po krótkiej przerwie wrócił na rynek cięższy o dobrych 15 kilo. Za dużo Uczt? Problemy w związku z Ksantypą?
FACECJA_24-08.indb 25
2015-08-31 23:13:43
26
Chrześcijańska Europa Nowy team na pokładzie! Z przyjemnością
informujemy, że od kwietnia 966 roku do naszego zespołu dołączyli Mieszko I i Dobrawa Przemyślidka. Mieszko ma w portfolio zagarnięcie Mazowsza, Pomorza Wschodniego i Środkowego oraz pobicie Lubuszan i części plemion połabskich. W wolnych chwilach majsterkuje :) Dobrawa poznała tajniki HR w firmie ojca, Bolesława I Srogiego (m.in. podbój północnych Moraw oraz bratobójstwo). Kiedy nie rodzi dzieci – wyszywa dla nich kaftaniki :) Cieszymy się, że tak obiecujący start-up wspiera naszą misję swoim know-how w zakresie skutecznych strategii negocjacyjnych, palenia grodów i dalszego rozwoju marki ;) lubię | komentarz
Siemomysł No nareszcie! Na Kronika.pl codziennie
trąbiono o tym transferze, nie dało się już tego czytać ;) #SagaTransferowaPolan #ITakNieUmiemCzytać lubię | komentarz
Otton I Wielki Mieszko, szczwany lisie, a już myślałem, że poczekacie na naszą ofertę :P Pamiętaj, że nadal mamy na Was chrapkę :) lubię | komentarz
Bolesław I Srogi Zięciuniek, kiedy wyjazd integracyjny?
Będzie okazja, żeby się przeokrutnie miodem zmłócić :) No i przypilnować, czy wnuki w drodze. Zmówinami się tego nie zrobi, hłe, hłe, hłe ;) lubię | komentarz
Jan XIII Mega, liczymy na fajną współpracę i dużo stanowisk dla naszych brand managerów. Coby zoptymalizować komunikację, stwórzcie u siebie kilka naszych oddziałów :) lubię | komentarz
FACECJA_24-08.indb 26
2015-08-31 23:13:44
27
Plemię Wieletów Off icial FP O, siema, a to był taki obiecujący start-up. Kiedy na giełdę wchodzicie? :P #SprzedaueśSię #NieDlaKorpoPlemion #RageAgainstTheChurch lubię | komentarz
Plemię Wolinian Takiego wała, w rzyć sobie wsadźcie
te szkolenia z łacińskich prezentacji :/ #Swarożyc4Life #WolinDlaWolinian #PagansNotDead lubię | komentarz
Mieszko I Dżizas, jeszcze nie ma do końca Polski, a w komciach już polski #BólDupy. Dajcie mi podziałać, czuję, że może z tego wyjść coś całkiem fajnego. #PiastUp #OrzełWystartował lubię | komentarz
FACECJA_24-08.indb 27
2015-08-31 23:13:45