Issuu

www.nowela.pl

egzamin ustny

egzamin ustny język francuski

Materiały i ćwiczenia zamieszczone w książce: uwzględniają wszystkie umiejętności językowe oceniane na egzaminie ustnym; opisują strukturę zadań egzaminacyjnych; umożliwiają samodzielne przygotowanie się do egzaminu, m.in. dzięki doskonale opracowanej płycie CD z ćwiczeniami wymowy, rozumienia reakcji rozmówcy oraz wzorcowymi wypowiedziami egzaminacyjnymi; zawierają przydatne zestawienia struktur językowych, schematów wypowiedzi ustnych; stanowią źródło urozmaiconych ćwiczeń rozwijających umiejętności językowe niezbędne w kształceniu sprawności mówienia.

CD audio w komplecie

MATURA 2015

Zestaw ćwiczeń umożliwiających przygotowanie do egzaminu ustnego w formule obowiązującej od roku 2015.

MATURA 2015

Zofia Lis

język francuski CD audio w komplecie

ISBN: 978-83-62008-20-9

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2014-02-10

10:26

Strona 1

JÊZYK FRANCUSKI egzamin ustny

zbiór zadañ

Zofia Lis

Wydawnictwo Nowela Poznañ 2014

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2014-02-10

10:26

Strona 2

Projekt ok³adki: Elżbieta Kidacka Redaktor prowadz¹cy: Jolanta Kamiñska

Wszelkie prawa zastrze¿one. Ka¿da reprodukcja lub adaptacja ca³oœci b¹dŸ czêœci niniejszej publikacji, niezale¿nie od zastosowanej techniki reprodukcji (drukarskiej, fotograficznej, komputerowej i in.), wymaga pisemnej zgody wydawcy.

ISBN: 978-83-62008-20-9

Nowela sp. z o. o. ul. Junikowska 64 60-163 Poznań Dział handlowy (+48 61) 657 60 82 Redakcja (+48 61) 853 82 31

www.nowela.pl e-mail: nowela@nowela.pl

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2014-02-10

10:26

Strona 3

SP IS TREŒCI Wstêp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Rozdział II Opis ilustracji i odpowiedzi na trzy pytania . . . . . . . . . . . . . .

Rozdział I Rozmowa z odgrywaniem roli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Rozdział III Wypowiedź na podstawie materiału stymulującego i odpowiedź na dwa pytania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Transkrypcje nagrań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozwiązania i przykładowe odpowiedzi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

59 83

Słowniczek francusko-polski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 0 7

Indeks rzeczowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 3

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2014-02-10

10:26

Strona 4

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2014-02-10

10:26

Strona 5

WSTÊP NOWE WYDANIE serii zbiorów „Zdam maturę!” uwzględnia zmiany formuły egzaminu maturalnego obowiązujące od 2015 roku. W części ustnej egzaminu, której formuła została zmieniona w 2012 roku, rok 2015 przynosi tylko i wyłącznie zmiany dotyczące czasu przeznaczonego na wykonanie zadań1. Wszyscy abiturienci przystępują do egzaminu na jednym poziomie. Zestaw egzaminacyjny zawiera trzy zadania, na których wykonanie przewidzianych jest około 15 minut. Te same zadania egzaminacyjne sprawdzają umiejętności i wiedzę wymagane na poziomie podstawowym i rozszerzonym. Egzamin poprzedza trwająca dwie minuty rozmowa wstępna, podczas której zdający odpowiada na kilka ogólnych pytań zadanych przez egzaminatora. Pytania związane są z życiem i zainteresowaniami zdającego, a ich liczba uzależniona jest od długości odpowiedzi. Przykładowe pytania mogą wyglądać następująco: · Qu’est-ce que vous appréciez chez vos amis ? · Comment est votre chambre ? · Où faites-vous les courses le plus souvent ? Pourquoi ? · Quelle est votre fête préférée ? Pourquoi ? · Quels sont vos loisirs préférés ? Właściwa część egzaminu składa się z trzech zadań: · Zadanie 1 (maksymalnie cztery minuty) to rozmowa z odgrywaniem roli wskazanej w poleceniu. Podczas rozmowy zdający powinien uwzględnić cztery elementy wskazane w zadaniu. · Zadanie 2 (maksymalnie trzy minuty) polega na opisaniu ilustracji zamieszczonej w wylosowanym zestawie i udzieleniu odpowiedzi na trzy pytania związane z tematyką ilustracji. · Zadanie 3 (maksymalnie pięć minut) to wypowiedź na podstawie materiału graficznego, w której zdający przedstawia i uzasadnia swoją decyzję oraz odpowiada na dwa pytania związane tematycznie z materiałem. Tematyka zadań jest zgodna z podstawą programową dotyczącą nauczania języka obcego nowożytnego2: · człowiek, · kultura, · dom, · sport, · szkoła, · zdrowie, · praca, · nauka, technika, · życie rodzinne i towarzyskie, · świat przyrody, · żywienie, · państwo i społeczeństwo, · zakupy i usługi, · elementy wiedzy o kraju obszaru · podróżowanie i turystyka, językowego, którego język jest zdawany.

1. Szczegółowy opis egzaminu został opublikowany w Informatorze o egzaminie maturalnym z języka francuskiego od roku szkolnego 2014/2015. Centralna Komisja Egzaminacyjna, 2013. 2. Rozporządzenie MEN z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół.

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2014-02-10

10:26

Strona 6

Kryteria oceny wypowiedzi obejmują: · sprawność komunikacyjną, · zakres środków leksykalno-gramatycznych, · poprawność środków leksykalno-gramatycznych, · wymowę, · płynność wypowiedzi. Analogicznie do struktury całej serii „Zdam maturę!” w niniejszym zbiorze umieściliśmy ćwiczenia umożliwiające przede wszystkim rozwijanie poszczególnych umiejętności językowych ocenianych na egzaminie i wskazanych w podstawie programowej3. Rozdziały książki dotyczą kolejnych zadań egzaminacyjnych. Proponujemy w nich różnorodne ćwiczenia, których istotą jest doskonalenie umiejętności językowych niezbędnych do wykonania zadania. W końcowej części każdego rozdziału zamieściliśmy ćwiczenia skonstruowane tak, jak zadania w zestawie maturalnym. Można je wykorzystać do weryfikacji poziomu opanowania danej kompetencji językowej lub symulacji poszczególnych części egzaminu ustnego. Na końcu całego zbioru ćwiczeń znajdują się rozwiązania z odpowiedziami do zadań zamkniętych i przykładowymi odpowiedziami do zadań otwartych, słowniczek francusko-polski do ćwiczeń oraz indeks rzeczowy. Niezwykle istotną pomocą w pracy z niniejszym zbiorem ćwiczeń są nagrania umieszczone na płycie CD. Do współpracy przy ich nagrywaniu zostali zaproszeni francuskojęzyczni lektorzy. Znalazły się na niej zarówno rozwiązania wielu ćwiczeń, jak i przykładowe wypowiedzi analogiczne do tych „egzaminacyjnych”. W ćwiczeniach zamieszczono sugestie technik pracy z płytą, dzięki czemu samodzielne przygotowanie do egzaminu ustnego staje się bardziej skuteczne. Jako że zestawy egzaminacyjne są wspólne dla zdających zarówno na poziomie podstawowym jak i rozszerzonym, książka ta jest przeznaczona dla wszystkich uczniów przygotowujących się do egzaminu ustnego z języka francuskiego. Natomiast nauczyciele znajdą w niej materiał ćwiczeniowy przydatny nie tylko w pracy z przyszłymi maturzystami, ale i w toku zajęć dydaktycznych ze wszystkimi uczącymi się języka francuskiego, materiał, który stanowi doskonałe uzupełnienie podręcznika, dostarczając wiele urozmaiconych ćwiczeń rozwijających konkretne umiejętności językowe niezbędne w kształceniu sprawności mówienia.

3. Tamże.

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2014-02-10

10:26

Strona 7

Rozmowa z odgrywan i e m r o l i

ROZDZIA£ I ROZMOWA Z ODGRYWANIEM ROLI

Przystępując do wykonania pierwszego zadania egzaminacyjnego, będziesz miał/a około 30 sekund na zapoznanie się z poleceniem. Jest ono sformułowane w języku polskim i zawiera: · krótki opis sytuacji, w której odegrasz swoją rolę, · cztery kwestie, które będziesz musiał/a omówić w trakcie rozmowy, · oraz informację, kto rozpoczyna rozmowę: Ty czy egzaminator. Pierwsze zadanie umożliwia egzaminatorowi ocenę poziomu opanowania następujących umiejętności: · uczestniczenie w rozmowie (jej inicjowanie, podtrzymywanie i kończenie), · uzyskiwanie, udzielanie, odmowa informacji, wyjaśnień, pozwoleń, · prowadzenie negocjacji w sytuacjach życia codziennego, · stosowanie poprawnych środków językowych służących do wyrażania różnorodnych intencji oraz stanów emocjonalnych. Aby uzyskać dobry wynik, przeczytaj uważnie polecenie, a następnie staraj się dokładnie omawiać poszczególne zagadnienia oraz udzielać wyczerpujących odpowiedzi na pytania egzaminatora. We wszystkich zadaniach egzaminacyjnych oceniana jest również wymowa i płynność wypowiedzi. Pracę nad tym aspektem kompetencji językowej umożliwią Ci nagrania towarzyszące wielu ćwiczeniom w tym rozdziale. W poleceniach znajdziesz wskazówki, jak wykorzystać nagrania. Sposób wykonywania ćwiczeń dostosuj do swoich strategii uczenia się: - wykonuj ćwiczenia ustnie lub zapisuj rozwiązania, jeśli ułatwia Ci to ich zapamiętywanie; - nagrywaj swoje odpowiedzi i porównuj je z wzorcowymi nagraniami; - pracuj sam/a lub z koleżanką / kolegą; - w przypadku wątpliwości nie wahaj się poprosić nauczyciela o pomoc lub wyjaśnienie.

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2014-02-10

10:26

Strona 8

R o z m o wa z o dgrywaniem roli Jedną z istotnych umiejętności językowych przydatnych w prowadzeniu konwersacji jest inicjowanie rozmowy. Polega ona na zastosowaniu odpowiedniego wyrażenia, zależnie od sytuacji określonej w poleceniu, wskazanego rozmówcy (np. wiek, płeć) i tematu rozmowy, np.: · złożenie propozycji, · zaproszenie, · opowiedzenie o jakimś wydarzeniu, · podzielenie się swoimi wrażeniami, · przedstawienie swoich planów. Oto lista przydatnych konstrukcji i wyrażeń:

R o zd z ia ³ I

ENGAGER UNE CONVERSATION ZWROTY ROZPOCZYNAJĄCE ROZMOWĘ

Au fait,… Ça te / vous dirait de... Ça t’ / vous intéresserait de... Dis moi... / Dites-moi... Écoute… / Écoutez… Et maintenant… Imagine-toi… / Imaginez-vous… J’ai quelque chose à te / vous dire. J’ai une nouvelle à t’ / vous annoncer. Je voudrais te / t’ / vous raconter / dire / proposer / inviter / parler de... Si on allait / faisait... Si tu veux, / vous voulez, on peut... / nous pouvons... Tu as / Vous avez deux minutes ? Tu connais / Vous connaissez la nouvelle ? Tu es / Vous êtes au courant que...? Tu sais / Vous savez que... Voilà... Pamiętaj, informację o tym, kto rozpoczyna rozmowę, Ty czy egzaminator, znajdziesz w poleceniu do zadania.

ĆWICZENIE 1

· Spotykasz przyjaciela, któremu chcesz opowiedzieć o nowym mieszkaniu. · Którym z zaproponowanych poniżej zdań rozpoczniesz rozmowę? A. J’ai une nouvelle à vous annoncer. B. Tu sais que nous avons démenagé le mois dernier. C. Et maintenant je voudrais te décrire notre appartement.

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:53

Page 9

Rozmowa z odgrywan i e m r o l i ĆWICZENIE 2

1. Opowiadasz kolegom o niespodziewanym spotkaniu z nauczycielem ze szkoły podstawowej. _____ 2. Masz dwa bilety na ciekawy spektakl teatralny. Proponujesz koledze/koleżance, żeby Ci towarzyszył/a. ____ 3. Brałeś/aś udział w konkursie na reportaż z budowy stadionu w Twoim mieście. Zdobyłeś/aś drugą nagrodę. Podczas rodzinnego spotkania informujesz o tym krewnych. _____ A. Si tu veux, on peut aller ensemble au théâtre demain soir. B. Ça te dirait d’aller au restaurant ce soir au lieu de faire la cuisine ? C. J’ai une bonne nouvelle à vous annoncer. D. Imaginez-vous que j’ai rencontré hier mon enseignant de l’école primaire. E. Permettez-moi de vous présenter mon professeur. F. Je voudrais vous proposer de regarder un spectacle intéressant.

R o zd z ia ³ I

· Przeczytaj tematy trzech rozmów. · Do każdego tematu dopasuj zdanie rozpoczynające rozmowę, wybierając je spośród sześciu propozycji. · Wpisz odpowiednią literę w miejsce oznaczone linią ciągłą. · Trzy zdania nie pasują do żadnego tematu.

ĆWICZENIE 3

· W rozmowie z nauczycielem informujesz go o swoich wakacyjnych planach. · Przeczytaj jeszcze raz wszystkie zwroty rozpoczynające rozmowę i wskaż te, których mógłbyś/mogłabyś użyć. W trakcie rozmowy z egzaminatorem będziesz musiał/a wykazać się umiejętnością uzyskiwania informacji lub wyjaśnień. Aby ułatwić wykonanie takiego zadania, proponujemy teraz powtórzenie zagadnień związanych ze stawianiem pytań. POSER DES QUESTIONS STAWIANIE PYTAŃ

· Pytanie ogólne, na które oczekujemy odpowiedzi TAK lub NIE, możemy formułować na trzy sposoby: odpowiednio intonując zdanie (pytanie intonacyjne), stosując partykułę est-ce que (odpowiednik polskiego zaimka pytającego „czy”) lub szyk przestawny (inwersję).

Przykłady: L’intonation : Tu connais le cinéma français ? Est-ce que : Est-ce que tu connais le cinéma français ? L’inversion : Connais-tu le cinéma français ?

· Pytanie szczegółowe, dotyczące konkretnej informacji np. o osobie, przedmiocie, miejscu, czasie, przyczynie, wymaga użycia odpowiedniego zaimka pytającego i, najczęściej, przestawienia szyku zdania. Możemy uniknąć szyku przestawnego (inwersji), stawiając po zaimku pytającym partykułę est-ce que. Pytania z inwersją należą do języka starannego, natomiast w języku potocznym najczęściej stosowane są pytania intonacyjne, a zaimki pytające umieszczane są często na końcu zdania — przykłady w tabeli na następnej stronie. Możliwe jest wiele innych połączeń zaimków pytających z przyimkami, w tabeli podajemy tylko wybrane przykłady.

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:53

Page 10

R o z m o wa z o dgrywaniem roli MOTS INTERROGATIFS ZAIMKI PYTAJĄCE Qui a mangé la dernière pomme ? Qui est-ce qui a mangé la dernière pomme ?

R o zd z ia ³ I

QUI

Avec qui il va venir ? Avec qui est-ce qu’il va venir ? Avec qui va-t-il venir ? Il va venir avec qui ?

Pour qui tu as acheté ce cadeau ? Pour qui est-ce que tu as acheté ce cadeau ? Pour qui as-tu acheté ce cadeau ? Tu as acheté ce cadeau pour qui ? QUE QUOI

OÙ

QUEL LEQUEL QUAND COMMENT

POURQUOI COMBIEN

À qui vous téléphonez ? À qui est-ce que vous téléphonez ? Àqui téléphonez-vous ? Vous téléphonez à qui ?

Que fais-tu ? Que faire dans cette situation ? Qu’est-ce qu’elle a préparé ?

Elle fait quoi ? Avec quoi tu prépares ce poulet ? Ce poulet, tu le prépares avec quoi ?

Où vous avez mis ce CD ? Où est-ce que vous avez mis ce CD ? Où avez-vous mis ce CD ? Ce CD, vous l’avez mis où ?

D’où vient notre nouveau collègue ? Notre nouveau collègue, d’où vient-il ? Notre nouveau collègue, il vient d’où ? Quel est ton pays préféré ? À quelle heure tu te couches ? Lesquels aimes-tu ? Et tu préfères lequel ?

Quand le spectacle va commencer ? Depuis quand tu pratiques la natation ? Comment je peux arriver chez toi ? Pourquoi tu as mis cette robe ? Combien ça coûte ?

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:53

Page 11

Rozmowa z odgrywan i e m r o l i ĆWICZENIE 4

NAGRANIE 1

Przećwicz swoją umiejętność konstruowania pytań ogólnych według poniższego przykładu. Przykład: Il travaille à l’office de tourisme. Il travaille à l’office de tourisme ? Est-ce qu’il travaille à l’office de tourisme ? Travaille-t-il à l’office de tourisme ?

1. 2. 3. 4. 5.

Nous faisons de la natation. Ils sont anglais. Je parle italien. Elle écrit un e-mail. C’est une belle fille.

6. 7. 8. 9. 10.

J’habite en France. Elle est étudiante. Il apprend le polonais. Nous sommes polonaises. C’est une grande ville.

ĆWICZENIE 5

· Sprawdź, czy potrafisz wskazać prawidłową odpowiedź. · Połącz niżej zamieszczone pytania i odpowiedzi. · Rozwiązania zapisz w tabeli, przypisując kolejnym cyfrom odpowiednie litery. 1. Tu t’appelles comment ?

A. Maurice Dupont.

3. Comment vous appelez-vous ?

C. 4, rue Bonaparte.

2. Quelle est votre situation de famille ?

B. Dans une entreprise.

4. Qui est-ce ?

D. Oui, mais je cherche un studio.

5. Vous êtes professeur ?

E. Ça ? C’est mon cartable.

6. Quelle est votre adresse ?

F. Natalie. Et toi ?

7. Il apprend l’espagnol ?

G. Non, commerçant.

9. Qu’est-ce que c’est ?

8. Vous habitez avec vos parents ?

H. Je suis célibataire.

10. Elle travaille où, ta tante ? 1

R o zd z ia ³ I

Jak pracować z nagraniem? → Sformułuj samodzielnie trzy pytania do pierwszego zdania. → Wysłuchaj pytań nagranych na płycie i porównaj je ze swoimi propozycjami. → Powtórz każde z nagranych pytań, starając się naśladować intonację zdania. → W ten sam sposób postępuj, wykonując ćwiczenie w kolejnych punktach. Jeśli nie czujesz się jeszcze wystarczająco wprawny/a w posługiwaniu się językiem, zacznij od wysłuchania i powtarzania nagranych pytań do 2-3 punktów ćwiczenia, a następnie spróbuj samodzielnie wykonać kolejne.

Oui, mais aussi l’anglais et l’allemand.

J. C’est Marie, la soeur cadette de Sylvie. 4

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:53

Page 12

R o z m o wa z o dgrywaniem roli ĆWICZENIE 6

· Przećwicz formułowanie pytań o różne części zdania. · Poniżej znajduje się kilkanaście zdań z podkreślonymi elementami. · Zapytaj o te części zdania.

NAGRANIE 2

Wykorzystaj nagranie do weryfikacji odpowiedzi, a także do ćwiczenia właściwej intonacji zdań pytających, jak w ćwiczeniu 4.

R o zd z ia ³ I

Przykład: Je m’appelle Sandrine. a) Tu t’appelles comment? b) Comment est-ce que tu t’appelles ? c) Comment t’appelles-tu ? 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15.

Il a vingt ans. C’est mon ami Paul. Je ne peux pas parler avec elle parce qu’elle est occupée. L’hôtel était petit et calme. J’ai rencontré Marie-Claire. La lecture me fait plaisir. La voiture roulait à 120km/h. J’ai laissé un message pour toi. Sa veste est rouge. Il part au Canada pour un an. C’est ma facture de téléphone. Nous sommes à la mer depuis une semaine. Il est né le 3 mai. Je vais le savoir dans quelques jours. Elle a perdu sa montre dans le train.

ĆWICZENIE 7

· Przeczytaj odpowiedzi udzielone klientowi przez agenta nieruchomości. · Uzupełnij rozmowę brakującymi pytaniami klienta tak, aby powstała spójna i logiczna całość. -

_____________________________________________________________________ C’est un studio. _____________________________________________________________________ Rue de la Poste. _____________________________________________________________________ Non, mais la cuisine est équipée. _____________________________________________________________________ Non, sur la cour. ____________________________________________________________________ Oui, mais c’est au 1er étage, on peut monter à pied.

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:53

Page 13

Rozmowa z odgrywan i e m r o l i W trakcie rozmowy z egzaminatorem będziesz przekazywać informacje i udzielać dodatkowych wyjaśnień. Na jakość Twojej odpowiedzi ma wpływ między innymi znajomość niektórych istotnych zagadnień gramatycznych. Oto ćwiczenia, które pozwolą Ci powtórzyć i utrwalić kilka bardzo przydatnych struktur językowych. PRONOMS COMPLEMENTS D’OBJET DIRECT (COD) ZAIMKI ZASTĘPUJĄCE DOPEŁNIENIE BLIŻSZE

RÈGLE DE BASE Me, te, le, la, nous, vous, les Możemy zastąpić tymi zaimkami rzeczowniki, które w zdaniu występują bezpośrednio po czasowniku i są poprzedzone rodzajnikiem określonym (le, la, les), zaimkiem wskazującym (ce, cet, cette, ces), zaimkiem dzierżawczym (mon, ton, son…) oraz wówczas, gdy rzeczownik jest nazwą własną. Il lit attentivement cet article. Il le lit attentivement.

ĆWICZENIE 8

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

Il est temps de prendre le dîner. Je _____ prépare avec mon frère. Vous êtes nos meilleurs amis. Nous voudrions _____ inviter chez nous. Il y a la nouvelle exposition au Musée National. Je vais _____ voir demain. Il a ramassé ses affaires. Il _____ met dans son sac. Je trouve cette chanson vraiment touchante. Je _____ écoute très souvent. Cet été nous avons visité la Bretagne. Mon fils ____ adore. Pendant le voyage elle admire les paysages. Moi, je ____ admire aussi. Maman a raconté cette histoire à ma soeur. Elle _____ connaît par coeur. Vous voulez voir ce spectacle ? Je _____ trouve peu intéressant. J’ai oublié mes livres à la bibliothèque. C’est super que tu _____ aies trouvés.

ĆWICZENIE 9

R o zd z ia ³ I

· Przeczytaj poniższe pary zdań. · Aby uniknąć powtórzenia, podkreślone wyrazy zastąp w drugim zdaniu odpowiednim zaimkiem dopełnienia bliższego. · Wpisz zaimek w miejsce oznaczone linią ciągłą.

NAGRANIE 3

· Przeczytaj fragment rozmowy. Czytając odpowiedź, zwróć uwagę na liczne powtórzenia, które niepotrzebnie ją wydłużają. · Popraw odpowiedź. Zastosuj zaimki zastępujące dopełnienie bliższe. · Wysłuchaj nagrania i sprawdź, czy wprowadziłeś/aś wszystkie poprawki.

- Cette tarte aux pommes est délicieuse. Tu la prépares toi-même ? - Oui, bien sûr. J’aime bien la tarte aux pommes et je sais préparer la tarte aux pommes. D’abord je prends tous les ingrédients : le beurre, le sucre, la farine et les oeufs. Je mélange bien les ingrédients. Quand la pâte est prête, je mets la pâte dans un moule. Puis, je lave les pommes, j’épluche les pommes et je dispose les pommes sur la pâte. Je saupoudre la tarte avec de la canelle et je mets la pâte au four. _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:53

Page 14

R o z m o wa z o dgrywaniem roli PRONOMS COMPLEMENTS D’OBJET INDIRECT (COI) ZAIMKI ZASTĘPUJĄCE DOPEŁNIENIE DALSZE

RÈGLE DE BASE me, te, lui, nous vous, leur Możemy zastąpić tymi zaimkami rzeczowniki, które w zdaniu są poprzedzone przyimkiem à towarzyszącym czasownikom, np.: parler à, dire à, téléphoner à, offrir à, proposer à, demander à. Le professeur explique le problème aux élèves. Après, il leur demande s’ils ont tout compris.

ĆWICZENIE 10

R o zd z ia ³ I

· Przeczytaj poniższe pary zdań. · Aby uniknąć powtórzenia, podkreślone wyrazy zastąp w drugim zdaniu odpowiednim zaimkiem dopełnienia dalszego. · Wpisz zaimek w miejsce oznaczone linią ciągłą.

1. Nous avons acheté un cadeau pour notre père. Nous allons _____ offrir un livre. 2. Les touristes visitent seuls le musée. Dans l’entrée, le guide _____ a distribué les dépliants. 3. Je vois que tu es intéressé par ce logiciel. Je vais _____ expliquer, comment s’en servir. 4. Nous venons de lire le mail de nos amis. Ils _____ proposent de venir chez eux dimanche. 5. J’étais très inquiète parce que mon ami n’est pas venu au rendez-vous. Pourtant il dit qu’il _____ a téléphoné deux fois. 6. Le chauffeur de bus parle à ses passagers. Il _____ demande pardon pour le retard. 7. Je me suis approché de la vendeuse. Je veux _____ demander un conseil. 8. J’ai donné ton adresse à mes parents. Je _____ ai expliqué que tu as démenagé. 9. Ce professeur enseigne l’anglais aux élèves depuis un mois. Il_____ donne beaucoup de devoirs à faire à la maison. 10. Vous voulez nous aider ? Pourriez-vous _____ conduire à la gare ?

ĆWICZENIE 11

NAGRANIE 4

· Przeczytaj wypowiedź dziewczyny, która na prośbę rodziców zajmowała się młodszym rodzeństwem. Zwróć uwagę na liczne powtórzenia, które niepotrzebnie ją wydłużają. · Popraw wypowiedź. Zastosuj zaimki zastępujące dopełnienie dalsze. · Wysłuchaj nagrania i sprawdź, czy wprowadziłeś/aś wszystkie poprawki.

Je devais passer tout l’après-midi avec mon frère et ma soeur cadette. D’abord, j’ai lu un livre à mon frère et à ma soeur. Ils étaient contents mais soudain Marie a commencé à pleurer. J’ai demandé à Marie pourquoi elle pleurait. Elle avait faim. Alors j’ai préparé le goûter à mon frère et à ma soeur. Ma mère avait fait le gâteau au chocolat et je l’ai donné à mon frère et à ma soeur. Antoine a voulu boire alors j’ai donné un verre de jus d’orange à Antoine. _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:53

Page 15

Rozmowa z odgrywan i e m r o l i PRONOMS COMPLEMENTS « EN », « Y » ZAIMKI EN, Y

RÈGLE DE BASE EN zastępuje rzeczownik poprzedzony przyimkiem de (parler de, se souvenir de, se servir de…), rodzajnikiem nieokreślonym (un, une, des), cząstkowym (du, de la, des) lub określeniem ilości (peu, beaucoup, trois…). Y zastępuje rzeczownik poprzedzony przyimkiem à (penser à qqch, réfléchir à qqch…) oraz rzeczownik określający miejsce poprzedzony przyimkiem à, en lub chez. Je vais à la piscine. Tu veux y aller avec moi ? Il y a de la confiture. Vous voulez en prendre ?

1. Noémi aime aller au cinéma. Elle voudrait _____ aller chaque semaine. 2. Valentin voulait manger de la tarte aux abricots. Elle était délicieuse, alors il _____ a mangé deux morceaux. 3. Mes parents ne savaient pas quand ils allaient revenir des vacances. Finalement, ils _____ sont revenus hier soir. 4. Emma ne voulait pas penser à son examen et la veille elle est allée au café avec ses copines. Pourtant, elle _____ a pensé tout le temps. 5. Elle a ouvert le frigo pour voir s’il y avait du beurre. Heureusement, il y _____ avait encore. 6. Elle pense à sa visite chez le médecin. Elle doit _____ aller demain. 7. Jean revient de son voyage cet après-midi. Il _____ revient seul, car son frère a prolongé son séjour. 8. Tu as deux vélos ? Moi aussi, j’_____ ai deux. 9. Cet appareil photo est très simple. Je m’ _____ sers souvent pendant mes voyages. 10. Ils préparent ce voyage en Chine depuis deux ans. Ils _____ partent la semaine prochaine.

ĆWICZENIE 13

R o zd z ia ³ I

ĆWICZENIE 12 · Przeczytaj poniższe pary zdań. · Aby uniknąć powtórzenia, w drugim zdaniu zastąp podkreślone wyrazy odpowiednim zaimkiem y lub en. · Wpisz zaimek w miejsce oznaczone linią ciągłą.

NAGRANIE 5

· Przeczytaj fragment rozmowy. Czytając odpowiedź, zwróć uwagę na liczne powtórzenia, które niepotrzebnie ją wydłużają. · Zastąp powtarzające się wyrazy zaimkami Y i EN. · Wysłuchaj nagrania i sprawdź, czy wprowadziłeś/aś wszystkie możliwe zmiany.

- Qu’est-ce que tu vas faire pendant ce weekend ? - Je vais passer deux jours au bord du lac. Je vais aller au bord du lac avec mon copain. Il y a un camping là. Je suis déjà allé dans ce camping avec mes parents. Nous allons monter la tente pour dormir sous la tente. Nous allons emporter de la nourriture préparée par nos mères. Nous allons manger un peu de cette nourriture à chaque repas. Il est beau, ce camping, mais il faudra revenir du camping dimanche soir. _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:53

Page 16

R o z m o wa z o dgrywaniem roli ĆWICZENIE 14

NAGRANIE 6

· Przeczytaj pytania. · Do każdego pytania sformułuj dwie odpowiedzi: twierdzącą i przeczącą. · W odpowiedziach zastąp dopełnienie odpowiednim zaimkiem (COD, COI, y lub en). · Wysłuchaj nagrania i sprawdź, czy prawidłowo odpowiedziałeś/aś na pytania.

Przykład: - As-tu vu mon nouvel album CD ? - Oui, je l’ai vu. / Non, je ne l’ai pas vu.

Jak pracować z nagraniem? → Sformułuj samodzielnie dwie odpowiedzi na pierwsze pytanie. → Wysłuchaj odpowiedzi nagranych na płycie i porównaj je ze swoimi propozycjami. → Powtórz każdą z nagranych odpowiedzi, starając się naśladować wymowę i intonację lektora. → W ten sam sposób postępuj, układając odpowiedzi na kolejne pytania. Jeśli nie czujesz się jeszcze wystarczająco wprawny/a w posługiwaniu się językiem, zacznij od wysłuchania i powtórzenia nagranych odpowiedzi. Po jakimś czasie możesz wrócić do ćwiczenia i spróbować wykonać je samodzielnie.

1. Avez-vous parlé à Patrick ? ___________________________________________________________________________

R o zd z ia ³ I

2. Avez-vous écrit à vos parents ? ____________________________________________________________________________

3. Avez-vous acheté du pain ? ____________________________________________________________________________

4. Allez-vous dire la vérité ? ____________________________________________________________________________ 5. Etes-vous allés à la banque ? ____________________________________________________________________________

6. Savez-vous si Marc est revenu des Pays-Bas ? ____________________________________________________________________________ 7. Avez-vous invité nos amis ? ____________________________________________________________________________

8. Paul peut-il prêter son caméscope pour une semaine ? ____________________________________________________________________________ 9. Avez-vous trouvé un dictionnaire pour moi ? ____________________________________________________________________________

10. Avez-vous encore besoin de mon aide ? ____________________________________________________________________________

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:53

Page 17

Rozmowa z odgrywan i e m r o l i RÈGLE DE BASE qui, que, où, dont

PRONOMS RELATIFS ZAIMKI WZGLĘDNE

Zaimki te zastępują różne części zdania. Umożliwiają połączenie kilku zdań prostych w jedno zdanie złożone. Stosowanie zaimków względnych pozwala uniknąć powtórzeń i umożliwia budowanie bogatszych stylistycznie wypowiedzi. Qui zastępuje podmiot, que — dopełnienie bliższe, où — okolicznik miejsca lub czasu, dont — dopełnienie wprowadzone przyimkiem de. J’ai vu un garçon qui ressemble à mon frère. J’ai reçu la lettre que j’attendais. J’habite dans la ville où je suis né. J’ai vu mon ami le jour où il est arrivé à Paris. J’ai lu le livre dont tu m’as parlé.

ĆWICZENIE 15

NAGRANIE 7

Przykład: Voilà mon ami. Mon ami habite à Varsovie. Voilà mon ami qui habite à Varsovie.

Jak pracować z nagraniem? → Sformułuj samodzielnie pierwsze zdanie złożone. → Wysłuchaj nagrania i porównaj je ze swoją propozycją. → Powtórz zdanie, naśladując wymowę i intonację lektora. → W ten sam sposób postępuj, przekształcając kolejne pary zdań. Jeśli nie czujesz się jeszcze wystarczająco wprawny/a w posługiwaniu się językiem, zacznij od wysłuchania i powtórzenia nagranych odpowiedzi. Po jakimś czasie możesz wrócić do ćwiczenia i spróbować wykonać je samodzielnie.

1. J’ai participé à une conférence. Elle était consacrée à la protection de l’environnement. ____________________________________________________________________________ 2. Au parc, j’ai admiré les arbres. Les feuilles de ces arbres étaient multicolores. ____________________________________________________________________________ 3. Le pantalon est démodé. Je l’ai acheté il y a un an. ____________________________________________________________________________ 4. Ils sont allés à l’Office de Tourisme. À l’Office de Tourisme on leur a donné tous les renseignements nécessaires. ____________________________________________________________________________ 5. Pendant les vacances, j’ai fait la connaissance d’une jeune fille. Cette jeune fille travaille comme infirmière. ____________________________________________________________________________ 6. J’ai un stylo. L’encre de ce stylo est verte. ____________________________________________________________________________ 7. Nous avons bu un bon vin. Nos amis français nous ont offert ce vin. ____________________________________________________________________________

R o zd z ia ³ I

· Przeczytaj zdania. · Z dwóch zdań prostych utwórz zdanie złożone, łącząc je zaimkiem względnym, tak, jak w podanym przykładzie. · Wysłuchaj nagrania i sprawdź, czy utworzyłeś/aś prawidłowe zdania.

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:53

Page 18

R o z m o wa z o dgrywaniem roli

8. Je connais un restaurant. Ce restaurant sert des plats italiens. _____________________________________________________________________ 9. Cache-toi sous l’arbre. Il y a de l’ombre sous cet arbre. _____________________________________________________________________ 10. Hier, il y a eu du vent. Le vent a causé des dégâts. _____________________________________________________________________

ĆWICZENIE 16

NAGRANIE 8

R o zd z ia ³ I

· Przeczytaj fragment rozmowy o egzaminie. · W odpowiedziach zwróć uwagę na powtórzenia, które niepotrzebnie je wydłużają. · Przekształć odpowiedzi, łącząc dwa zdania proste za pomocą zaimków względnych. · Wysłuchaj nagrania i sprawdź, czy utworzyłeś/aś prawidłowe zdania.

- Pourquoi tu as mis ton costume ? Avec la cravate et la chemise blanche tu es très élégant. - J’ai passé un examen. J’avais peur de cet examen. - Et ça s’est passé comment ? - Je suis entré dans la salle. Le professeur m’attendait déjà dans cette salle. Il m’a posé des questions. Ces questions n’étaient pas difficiles. J’ai dit toutes les informations. J’avais appris ces informations pendant les derniers jours. - Et alors, tu as réussi ? - Oui, heureusement. - Félicitations ! _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ Przy udzielaniu informacji bardzo przydatna jest umiejętność poprawnego używania formy przeczącej. Powtórz teraz zasady tworzenia zdań przeczących w języku francuskim.

RÈGLE DE BASE ne … pas ne … plus ne … jamais ne ... rien

LA NÉGATION PRZECZENIE

ne ne ne ne

... personne ... pas encore ... nulle part … ni … ni …

W zdaniu pierwszą partykułę przeczącą stawiamy przed orzeczeniem, a drugą po orzeczeniu. W czasach złożonych między partykułami przeczenia stawiamy czasownik posiłkowy. Jeżeli prze-czenie dotyczy bezokolicznika, obydwie jego części umieszczamy przed czasownikiem.

Je ne joue jamais aux cartes. Je n’ai jamais joué aux cartes. La mère lui demande de ne plus jouer aux cartes.

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:53

Page 19

Rozmowa z odgrywan i e m r o l i ĆWICZENIE 17

· Odpowiedz przecząco na poniższe pytania. · Wysłuchaj nagrania i sprawdź, czy Twoje odpowiedzi są prawidłowe.

NAGRANIE 9

1. Est-ce que tes amis aiment la musique et les films d’aventure ? _________________________________________________________________ 2. Est-ce qu’ils ont un portable et un ordinateur ? _________________________________________________________________ 3. Est-ce qu’ils font de la natation ? _________________________________________________________________ 4. Est-ce qu’ils connaissent quelqu’un ici ? _________________________________________________________________ 5. Est-ce que tu vas leur offrir quelque chose de spécial ? _________________________________________________________________ 6. Est-ce qu’ils sont encore à l’hôtel ? _________________________________________________________________ 7. Est-ce qu’ils ont déjà loué un appartement ? _________________________________________________________________ 8. Est-ce qu’ils vont partir quelque part ? _________________________________________________________________ 9. Est-ce que c’est un studio ? _________________________________________________________________ 10. Est-ce qu’ils savent cuisiner ? _________________________________________________________________

R o zd z ia ³ I

Jak pracować z nagraniem? · Sformułuj samodzielnie pierwszą odpowiedź przeczącą. · Wysłuchaj nagrania i porównaj je ze swoją odpowiedzią. · Powtórz zdanie, naśladując wymowę i intonację lektora. · W ten sam sposób postępuj, odpowiadając na kolejne pytania. Jeśli nie czujesz się jeszcze wystarczająco wprawny/a w posługiwaniu się językiem, zacznij od wysłuchania i powtórzenia nagranych odpowiedzi. Po jakimś czasie możesz wrócić do ćwiczenia i spróbować wykonać je samodzielnie.

ĆWICZENIE 18

· Przeczytaj wypowiedź o nieudanych zakupach. Brakuje w niej partykuł przeczących. · Uzupełnij wypowiedź. Wpisz odpowiednie partykuły w miejsca oznaczone linią ciągłą.

J’ai voulu acheter un jean. Alors, je suis allé dans un supermarché. Dans la première boutique il 1. _____ y avait 2. _____ d’intéressant. Dans la deuxième, j’ai choisi un jean et j’ai voulu l’essayer mais je 3. _____ pouvais trouver 4. _____ la cabine d’essayage. Je 5. _____ ai trouvé 6. _____ pour me l’indiquer ! Dans la boutique suivante, la vendeuse m’a montré plusieurs jeans mais il 7. _____ y avait 8. _____ ma taille, 9. _____ coupe à la mode. Je 10. _____ reviendrai 11. _____ dans ce centre !

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:53

Page 20

R o z m o wa z o dgrywaniem roli W trakcie rozmowy z egzaminatorem będziesz musiał/a wykazać się umiejętnością przejścia od tematu do tematu. Może to mieć miejsce, gdy przedstawisz jedną z zaproponowanych w poleceniu kwestii, lub po udzieleniu odpowiedzi na pytanie egzaminatora. Aby płynnie przejść do następnego zagadnienia, możesz posłużyć się jednym z zaproponowanych zwrotów.

À part cela… Après, / puis, / ensuite, À présent, je veux...

CONTINUER UNE CONVERSATION ZWROTY SŁUŻĄCE PODTRZYMANIU ROZMOWY

Et maintenant, je voudrais... Le problème suivant... L’autre problème

R o zd z ia ³ I

ĆWICZENIE 19

· Przeczytaj pary zdań. · W każdej parze pierwsze zdanie kończy jeden wątek rozmowy, a drugie rozpoczyna następny. · W miejscach oznaczonych linią ciągłą wpisz odpowiedni zwrot służący podtrzymaniu rozmowy. A. La visite que je viens de présenter a duré deux heures. 1.. __________ nous nous sommes dirigés vers le car pour continuer notre voyage. B. Voilà, comment cet entretien s’est terminé. 2.. __________ je voudrais vous parler de ses résultats. C. Mais les dates du voyage n’étaient pas le seul obstacle. 3.. _________ c’étaient les frais. D. Comme vous voyez, ce travail s’est avéré difficile. 4.. ___________ je voudrais mentionner ses avantages. E. En ce qui concerne le menu, c’est tout. 5.. ___________ on devrait s’occuper des activités de la journée.

Jednym z elementów rozmowy jest prowadzenie negocjacji. Przykładem najprostszej negocjacji jest rozmowa, w której dwie osoby o odmiennych opiniach usiłują przekonać się nawzajem, przytaczając w dyskusji różne argumenty. Celem jest doprowadzenie do ustępstwa jednej ze stron bądź osiągnięcie kompromisu. Podczas egzaminu egzaminator nie zgodzi się z Tobą w jakiejś kwestii. Twoim zadaniem będzie przedstawienie przekonujących argumentów bądź zaproponowanie kompromisowego rozwiązania. Oto lista przydatnych zwrotów: EXPRIMER SON OPINION WYRAŻANIE OPINII À mon avis... D’après moi... En ce qui me concerne... J’ai l’impression que... Je crois que… Je pense que... Je trouve que... Personnellement... Pour ma part... Quant à moi... Selon moi...

EXPRIMER SON ACCORD WYRAŻENIE ZGODY

Absolument... Bien sûr... Ça ne fait aucun doute... C’est une bonne idée... D’accord... Exactement... Évidemment... Je suis d’accord... / pour... Je vous approuve sans réserves... Parfaitement... Tout à fait... Vous avez raison...

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:53

Page 21

Rozmowa z odgrywan i e m r o l i

Absolument pas... Bien sûr que non... C’est faux... Ce n’est pas vrai... Je ne suis pas convaincu/e... Je ne suis pas d’accord avec toi... / avec vous... Je ne pense pas... Je ne partage pas ton... / votre avis... Je ne trouve pas... Je suis contre... Non... / Mais pas du tout... Nous n’avons pas la même opinion...

PROPOSER DE SE METTRE D’ACCORD PROPOZYCJA KOMPROMISU C’est bien ça ?.. C’est bien possible... C’est peut-être le cas... Et, si nous... Eventuellement... Il y a des chances que... Je pourrais... Je suis prêt à... Je suis en partie d’accord... On peut... / nous pouvons peut-être... Oui, mais... Si tu veux... / Si vous voulez, on peut... / nous pouvons... Vous êtes d’accord avec moi ?

R o zd z ia ³ I

EXPRIMER SON DÉSACCORD WYRAŻENIE SPRZECIWU

ĆWICZENIE 20

· Poćwicz formułowanie własnej opinii. · Przekształć poniższe zdania, dodając zaproponowane powyżej zwroty.

Przykład: Il faut voir ce film. Je trouve qu’il faut voir ce film. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Il va pleuvoir. _______________________________________________________________ Il est joli, ce sac ! ____________________________________________________________ Cette ville est magnifique. ____________________________________________________ C’est un plat italien. _________________________________________________________ Il faut venir avant 8 heures. ___________________________________________________ Tu dois prendre le taxi. ______________________________________________________ Vous devez louer une voiture. _________________________________________________ On ne peut pas rester à la maison toute la soirée. ________________________________

ĆWICZENIE 21

NAGRANIE 10

· Przeczytaj wypowiedzi zamieszczone w tabeli. · Do każdej wypowiedzi nagrano trzy różne reakcje (A, B, C). Wysłuchaj ich i zależnie od wyrażanej opinii wpisz litery A, B i C do odpowiednich rubryk tabeli. Propozycja / Informacja

1. 2. 3. 4.

J’ai l’intention d’acheter un nouvel ordinateur.

Zgoda

Sprzeciw

Kompromis

Pour réaliser ce projet nous devons consulter un architecte. On pourrait aller chez Véronique ce soir ?

Il est nécessaire d’informer tous nos clients.

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:53

Page 22

R o z m o wa z o dgrywaniem roli Propozycja / Informacja

Zgoda

5. Je crois que tu devrais aller chez le médecin.

Sprzeciw

Kompromis

6. Et si nous allions dîner au restaurant ce soir ?

Cette année nous pouvons partir avec une agence de voyage. Qu’est-ce que tu en penses ? Vous ne conaissez pas la ville, alors vous devez la 8. visiter. 7.

9. Il faudrait interdire le portable dans les lieux publics.

R o zd z ia ³ I

10. On achète un roman pour l’anniversaire de Roland ?

ĆWICZENIE 22 · Aby przedstawić swoją opinię, możesz również użyć zwrotów wyrażających zainteresowanie lub jego brak oraz pozytywne lub negatywne odczucia. · Przeczytaj listę zaproponowanych zwrotów. · Uporządkuj je w tabeli, wpisując do właściwej kolumny odpowiadające im cyfry. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18.

Ça me plaît beaucoup. C’est exactement ce que je voudrais faire. Ça m’ennuierait de passer les vacances en ville. Je suis très content(e) de ta proposition. Cette situation a beaucoup d’inconvénients ! Ce qui m’intéresse dans votre projet, c’est son originalité. C’est passionnant, le livre que tu m’as prêté. Ce que je n’aime pas, c’est les rues pleines de voitures ! Je serais ravi de pouvoir vous accompagner ! C’est justement ce que je n’aime pas ! C’est tellement ennuyeux ! C’est bien de vivre en ville ! Cette situation a beaucoup d’avantages ! C’est exactement ce qui me déplaît ! C’est ce qui m’encourage à continuer. Tu as tort d’abandonner tes études. C’est ce qui me décourage. Tu as raison de vouloir partir. Reakcje pozytywne

Reakcje negatywne

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:53

Page 23

Rozmowa z odgrywan i e m r o l i ĆWICZENIE 23

· Oto sytuacje, w których rozmówca zwraca się do Ciebie z konkretną propozycją. · Spośród podanych trzech odpowiedzi wybierz tę, która jest poprawna i logiczna.

1. Nous pourrions acheter un disque de Mylène Farmer. A. Ah non, je n’aime pas cette pièce. B. Pourquoi pas ? C’est une bonne idée. C. Qu’est-ce que tu en penses ?

3. Je ne veux pas aller skier. Et toi ? A. Moi non. B. Moi oui. C. Moi si.

4. Et A. B. C.

si on allait voir une exposition ? Je n’aime pas beaucoup cet écrivain. Excellente idée pour cet après-midi. Désolé, je ne peux pas venir te voir.

R o zd z ia ³ I

2. Tu voudrais un coca-cola ? A. Oui, je veux bien. B. Non, merci, j’ai soif. C. Ce n’est pas son genre.

5. Achète cette veste. Elle te va à merveille. A. Tu crois ? Elle ne me grossit pas ? B. Pas celui-ci, je vais acheter un autre. C. Moi aussi, je trouve qu’elle est moche. Swój subiektywny stosunek do zdarzeń możesz wyrazić również za pomocą trybu subjonctif.

SUBJONCTIF PRÉSENT RÈGLE DE BASE Tryb ten najczęściej stosujemy w zdaniu podrzędnym, po zwrotach wymagających zastosowania tego trybu, np. Il faut que... Il est étonnant que... Il est possible que...

Je veux / voudrais que... Je préfère que... J’aimerais que... Je doute que... Je souhaite que... Pamiętaj, że trybu subjonctif nie stosujemy wówczas, gdy w obydwu częściach zdania jest ten sam podmiot.

Je voudrais que tu sois à l’heure. Je voudrais être à l’heure.

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:53

Page 24

R o z m o wa z o dgrywaniem roli ĆWICZENIE 24

NAGRANIE 11

· Przeczytaj poniższe zdania. · Przekształć je, rozpoczynając każde zdanie od podanej konstrukcji wymagającej użycia trybu subjonctif. · Wysłuchaj nagrania i sprawdź, czy dokonałeś/aś prawidłowych przekształceń.

Jak pracować z nagraniem? → Przekształć samodzielnie pierwsze zdanie. → Wysłuchaj nagrania i porównaj je ze swoją odpowiedzią. → Powtórz zdanie, naśladując wymowę i intonację lektora. → W ten sam sposób postępuj, przekształcając kolejne zdania. Jeśli nie czujesz się jeszcze wystarczająco wprawny/a w posługiwaniu się językiem, zacznij od wysłuchania i powtórzenia nagranych odpowiedzi. Po jakimś czasie możesz wrócić do ćwiczenia i spróbować wykonać je samodzielnie.

R o zd z ia ³ I

Przykład: Tu viens toujours en retard. Je ne voudrais pas que tu viennes toujours en retard.

1. Vous faites du bruit après dix heures du soir. C’est scandaleux que _______________________________________________________ 2. Viens me voir. Je voudrais que ____________________________________________________________ 3. Ce film est bon ? Je ne pense pas que _______________________________________________________ 4. Ne quittez pas maintenant la recéption. C’est impossible que _______________________________________________________ 5. Tu peux réparer le téléviseur ? Je doute que ______________________________________________________________ 6. Il finira ses études ? J’aimerais bien qu’ _________________________________________________________ 7. Tu dois avoir tous les papiers en règle. Il faut que ________________________________________________________________ 8. Nous installerons des appareils ménagers. Il est possible que _________________________________________________________ 9. Restez chez vous ! Il vaut mieux que __________________________________________________________ 10. Tu connais le fils de la voisine ? Je ne crois pas que _______________________________________________________

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:53

Page 25

Rozmowa z odgrywan i e m r o l i ĆWICZENIE 25

· Podczas wakacji spędzanych we Francji będziesz przez miesiąc opiekować się dziećmi. To będzie Twoja pierwsza praca w życiu. Nie wiesz dokładnie, jak to będzie przebiegało. · Przedstaw swoje oczekiwania według zaproponowanego schematu (punkty 1-5), uzupełniając zdania wyrażeniami podanymi w nawiasach kwadratowych. Je voudrais que [les enfants sont gentils] _______________________________________ Je préfère qu’ [ils savent dessiner] _____________________________________________ Je souhaiterais que [leurs parents ont confiance en moi] __________________________ Il est possible que [nous faisons des excursions] _________________________________ J’aimerais que [nous trouvons ces vacances argéables] ___________________________

W negocjowaniu przydatna jest umiejętność formułowania hipotez. Najczęściej stosowaną konstrukcją, za pomocą której możemy przedstawić hipotezę, są zdania warunkowe. LA CONDITION ET L’HYPOTHÈSE AVEC SI ZDANIA WARUNKOWE

RÈGLE DE BASE Budowa zdania warunkowego wygląda następująco: Si + verbe 1 + verbe 2 Si tu m’avais prévenu, on serait venus chez vous. Gdybyś mnie uprzedził, przyszlibyśmy do was. verbe 1 + si + verbe 2 On serait venus chez vous, si tu m’avais prévenu. Przyszlibyśmy do was, gdybyś mnie uprzedził.

R o zd z ia ³ I

1. 2. 3. 4. 5.

W języku francuskim istnieje kilka typów zdań warunkowych. Oto najczęściej stosowane: → gdy chcemy wyrazić duże prawdopodobieństwo, nieomal pewność Si + présent + présent Si nous sommes libres, nous allons nous promener. Gdy mamy czas, chodzimy na spacer. Si + présent + futur simple Si nous sommes libres, nous irons nous promener. Jeżeli będziemy mieli czas, pójdziemy na spacer. Si + présent + impératif Si tu as envie, viens chez nous ce soir. Jeżeli masz ochotę, przyjdź do nas wieczorem. Si + passé composé + présent Si elle a fait les courses, on prépare vite le dîner. Jeżeli zrobiła zakupy, przygotujemy szybko kolację. Si + passé composé + impératif Si tu as oublié de faire les courses, dis-le moi. Jeżeli zapomniałeś/aś zrobić zakupy, powiedz mi o tym. → gdy chcemy wyrazić przypuszczenie dotyczące teraźniejszości lub przyszłości Si + imparfait + conditionnel présent S’il y avait du soleil, on irait à la plage. Gdyby była pogoda, poszlibyśmy na plażę.

→ gdy chcemy wyrazić przypuszczenie dotyczące przeszłości Si + plus-que-parfait + conditionnel passé S’il y avait eu du soleil hier, on serait allés à la plage. Gdyby wczoraj było ładnie, poszlibyśmy na plażę.

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:53

Page 26

R o z m o wa z o dgrywaniem roli ĆWICZENIE 26

· Przeczytaj fragmenty zdań umieszczone w dwóch kolumnach tabeli. · Skonstruuj zdania wyrażające hipotezy, łącząc fragmenty zdań z pierwszej kolumny z fragmentami z drugiej kolumny. · Wpisz rozwiązania do tabeli. 1. Si les horaires me convenaient,

A. si tu as accès à Internet ?

3. Si tu veux regarder un autre film,

C. si les tarifs étaient acceptables.

2. Je choisirais le cours de gym,

B. il aurait réussi son examen.

4. Pourquoi n’écris-tu pas un e-mail,

D. tu n’as qu’à me le dire.

5. S’il avait plus travaillé,

E. si vous retrouviez mes papiers.

R o zd z ia ³ I

6. Achèterais-tu un portable,

F. je m’inscrirais à un cours de judo.

7. Je vous serais reconnaissante,

G. pourriez-vous me contacter ?

9. Si tu n’es pas content,

8. Si vous voyiez mon chien,

H. si le garagiste a réparé la voiture.

10. On part cet après-midi, 1

nous changerons de chaîne.

J. s’il y avait une formule avantageuse ? 3

ĆWICZENIE 27

· Przeczytaj poniższe zdania. · Sformułuj hipotezy, przekształcając zdanie na zdania przeczące, jak w przykładzie.

Przykład: J’ai de l’argent. Je vais au cinéma. Si je n’avais pas d’argent, je n’irais pas au cinéma. 1. 2. 3. 4. 5.

Il y a un orage terrible. J’ai peur. ________________________________________________ Mon chien est énervé. Il aboie. _________________________________________________ Je dois préparer le dîner. Je ne peux pas lire. _____________________________________ Je trouve la recette. Je fais des crêpes. __________________________________________ Je suis découragé. La vie est si dure. ___________________________________________

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:53

Page 27

Rozmowa z odgrywan i e m r o l i Kończąc realizację zadania egzaminacyjnego, powinieneś/powinnaś to zasugerować. W tym momencie przydatne okażą się zwroty kończące rozmowę.

À la fin Bref De toute façon Enfin En fin de compte

En gros En peu de mots Finalement Pour conclure Pour terminer

ĆWICZENIE 28

NAGRANIE 12

· Przeczytaj listę tematów rozmów (A-E). · Wysłuchaj nagrania trzech wypowiedzi kończących trzy różne rozmowy. · Do każdego zakończenia dobierz właściwy temat i wpisz odpowiednią literę do tabeli. Uwaga, dwa tematy podano dodatkowo. Zakończenie rozmowy

R o zd z ia ³ I

RÈGLE DE BASE

TERMINER UNE CONVERSATION ZAKOŃCZENIE ROZMOWY

Temat rozmowy A. B. C. D. E.

Propozycja wspólnego spędzenia week-endu. Odrzucenie propozycji wspólnego spędzenia week-endu. Przygotowania do wymiany ze szkołą we Francji. Podsumowanie zakończonej wymiany międzyszkolnej. Relacja ze spotkania z kolegami z gimnazjum.

Znajomość budowy zadania egzaminacyjnego, jego treści i formy, znacznie ułatwia wykonanie zadania. Oto przykład polecenia do zadania nr 1, zbudowany tak, jak w zestawie egzaminacyjnym. Podczas letnich wakacji jesteś na obozie we Francji, w Pirenejach. Właśnie wróciłeś/aś z pieszej wycieczki po górach. Rozmawiasz na ten temat z koleżanką, która musiała zrezygnować z udziału z powodu choroby. W trakcie rozmowy poruszasz następujące tematy: - strój - widoki na trasie - obiad na polanie - zajęcia po obiedzie Rozmowę rozpoczyna zdający.

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2011-09-20

10:54

Page 28

R o z m o wa z o dgrywaniem roli Zwróć uwagę na informacje zawarte w poleceniu, określają one temat rozmowy (wycieczka po górach), sytuację, w jakiej odbywa się rozmowa (letnie wakacje, obóz we Francji, po powrocie z wycieczki), osoby w niej uczestniczące (Twoja chora koleżanka i Ty) — w tym rolę, jaką masz odegrać (rozpoczynasz rozmowę, poruszasz wskazane tematy, informujesz osobę, która nie uczestniczyła w wycieczce). Przebieg rozmowy określają cztery wskazane zagadnienia. Sam/a decydujesz o kolejności ich poruszania. Natomiast egzaminator będzie Ci zadawał dodatkowe pytania (około czterech), które będą wymagały udzielenia wyjaśnień, wyrażenia opinii, zgody lub sprzeciwu i uzasadnienia przyjętej postawy. Oto przykład rozwinięcia zagadnień wskazanych w poleceniu do zadania nr 1.

R o zd z ia ³ I

ĆWICZENIE 29

NAGRANIE 13

· Przeczytaj raz jeszcze polecenie przedstawione w ramce. · Przeczytaj umieszczone poniżej listy słów związanych tematycznie z każdym zagadnieniem. · Zaznacz, które z podanych słów będą, Twoim zdaniem, pasowały do sytuacji przedstawionej w poleceniu. · Wysłuchaj nagrania i sprawdź, czy dokonałeś/aś prawidłowego wyboru.

1. Strój A. une robe B. des chaussures de marche C. un jean D. une jupe E. un T-shirt F. un pull G. un collant H. un manteau

3. Obiad na polanie A. un restaurant B. un pique-nique C. un sandwich D. un fruit E. un bifteck F. une bouteille d’eau G. une glace H. une bouteille de vin

2. Widoki na trasie A. un sommet B. un boulevard C. des arbres D. un sentier E. le ciel bleu F. un immeuble G. un torrent H. une autoroute

4. Zajęcia po obiedzie A. se reposer B. jouer au foot C. chanter D. nager dans la piscine E. prendre des photos F. jouer à / sur l’ordinateur G. faire du vélo H. jouer aux cartes

W podobny sposób możesz przygotowywać się do egzaminu, opracowując (samodzielnie lub z koleżanką, kolegą) listy słów przydatnych do realizacji zagadnień wskazanych w poleceniu.

zm_fr_5:Copy of Layout 2

2014-02-10

10:12

Strona 29

Ćwiczenia typu matu r a l n e go

Ćwiczenia typu maturalnego

Oto ćwiczenia skonstruowane analogicznie jak zadanie nr 1 w zestawie egzaminacyjnym. Przykładowe rozmowy zostały nagrane na płycie. Wykonanie ćwiczenia rozpocznij od zgromadzenia słownictwa, które Twoim zdaniem będzie przydatne do rozmowy na wskazane tematy. W ćwiczeniu 30, w którym rozmowę rozpoczyna egzaminujący, znajdziesz przykładowe pytania egzaminatora. Przykładowe rozmowy nagrane na płycie potraktuj jako sugestię, inspirację do realizacji zagadnień wskazanych w poleceniu, a nie model do wyuczenia na pamięć. ĆWICZENIE 30

W trakcie wymiany jesteś w domu goszczącego Cię francuskiego kolegi. Rozmawiasz z jego tatą, którego interesuje telewizja polska. Poniżej podane są 4 kwestie, które musisz omówić w rozmowie z egzaminującym. reklamy

programy

kanały telewizyjne

Twój ulubiony program

Rozmowę rozpoczyna egzaminujący. Przykładowe pytania egzaminatora: - Vous avez beaucoup de chaînes en Pologne ? - Vous avez la possibilité de regarder les émissions des chaînes étrangères ? - Et quelles émissions proposent les chaînes polonaises ? - J’ai l’impression que tu n’aimes pas tellement la télé. Tu as une émission préférée ? ĆWICZENIE 31

R o zd z ia ³ I

NAGRANIE 14

NAGRANIE 15

Gościsz u siebie kolegę/koleżankę z Francji. Planujesz zaproszenie do domu znajomych, by wspólnie spędzić wieczór. Rozmawiacie na ten temat. Porusz w rozmowie wszystkie cztery kwestie podane poniżej: osoby, które zaprosicie

program wieczoru

dzień spotkania

Rozmowę rozpoczyna zdający. ĆWICZENIE 32

NAGRANIE 16

Podczas wakacyjnego pobytu we Francji pracujesz jako wychowawca na koloniach nad Morzem Śródziemnym. Rozmawiasz z innym wychowawcą, młodym Francuzem. Poniżej podane są 4 kwestie, które musisz omówić w rozmowie z egzaminującym. Twoja opinia o ośrodku

grupa, którą się opiekujesz

zajęcia z dziećmi

powód przyjazdu do Francji

Rozmowę rozpoczyna zdający.