Issuu

Jak pracować z podręcznikiem?

4–9

Ćwiczenia w rozumieniu ze słuchu. Cyfra oznacza numer nagrania. Przejdź do ćwiczeń 4-9. w tej samej lekcji

Przejdź do ćwiczenia 12. w tej samej lekcji

Kolejny blok ćwiczeń, np. Posłuchaj dialogu, Skojarzenia, Zdania do tłumaczenia, Ach, te przyimki!

Poznaj mój kraj

Kultura Włoch.

Pora na zabawę w parach

Praca w parach. Praca w parach –

Pora na zabawę w parach

„niebieską część”, część”.

Pora na pracę w grupach

Praca w grupach.

Wykorzystanie folii – połóż na tekście dialogu lub ćwiczenia niebieską lub czerwoną folię i wykonaj trudniejszy wariant ćwiczenia.

Worki leksykalne

TrentinoAlto Adige

Valle d’Aosta

Lombardia

Miesiące I mesi

FriuliVenezia Giulia

Veneto

Piemonte Liguria

Emilia-Romagna

Stwórz własny słowniczek tematyczny. Na początku każdego rozdziału znajdują się worki leksykalne. Pomogą ci one zebrać słownictwo podpowiada, ile słów

Marche

Toscana

Kolory

Umbria

W podręczniku przypisano stałe kolory: • najważniejszym częściom mowy, • dźwiękom charakterystycznym dla języka włoskiego.

Abruzzo Lazio

Molise

Campania

Puglia Basilicata

Folie do pracy z podręcznikiem

Najważniejsze części mowy Rzeczowniki, przymiotniki Rodzajniki nieokreślone Rodzajniki określone Przyimki

Sardegna

Calabria

Preposizione articolata (formy złożone rodzajnika określonego)

Zaimki zwrotne Czasowniki – koniugacja -ARE Czasowniki – koniugacja -ERE Czasowniki – koniugacja -IRE model A Czasowniki – koniugacja -IRE model B

Sicilia

Spójniki

Dźwięki charakterystyczne dla języka włoskiego k cz c/dz g dż ń lj sz

Worki leksykalne

TrentinoAlto Adige

Valle d’Aosta

Lombardia

Miesiące I mesi

FriuliVenezia Giulia

Veneto

Piemonte Liguria

Emilia-Romagna

Stwórz własny słowniczek tematyczny. Na początku każdego rozdziału znajdują się worki leksykalne. Pomogą ci one zebrać słownictwo podpowiada, ile słów

Marche

Toscana

Kolory

Umbria

W podręczniku przypisano stałe kolory: • najważniejszym częściom mowy, • dźwiękom charakterystycznym dla języka włoskiego.

Abruzzo Lazio

Molise

Campania

Puglia Basilicata

Folie do pracy z podręcznikiem

Najważniejsze części mowy Rzeczowniki, przymiotniki Rodzajniki nieokreślone Rodzajniki określone Przyimki

Sardegna

Calabria

Preposizione articolata (formy złożone rodzajnika określonego)

Zaimki zwrotne Czasowniki – koniugacja -ARE Czasowniki – koniugacja -ERE Czasowniki – koniugacja -IRE model A Czasowniki – koniugacja -IRE model B

Sicilia

Spójniki

Dźwięki charakterystyczne dla języka włoskiego k cz c/dz g dż ń lj sz

Perfettamente e più! 1a Język włoski dla młodzieży szkół ponadgimnazjalnych i dorosłych

Joanna Jarczyńska Katarzyna Święcicka

Autorki: Joanna Jarczyńska, Katarzyna Święcicka Redakcja naukowa: prof. UW dr hab. Elżbieta Jamrozik Redakcja: Izabela Majcher Korekta językowa: Dario Prola Projekt okładki: Zuzanna Rataj Projekt typograficzny: Trevo – Martins, b-studio Berenika Wilczyńska Skład: Trevo – Martins Rysunki: Elżbieta Kidacka, Sarah Jarmulak Ilustracje i zdjęcia

okładka © Yulia Mayorova / shutterstock; s. 2 © Bernd Jürgens – Fotolia.com, © grafikplusfoto – Fotolia.com, © Jacek Chabraszewski – Fotolia.com, © magone – 123rf.com, © Maksim Toome – 123rf.com, © Morgan Fouqueau – Fotolia.com, © Oleksandr Prykhodko – 123rf.com, © rcx – Fotolia.com; s. 3 © chbaum – Fotolia.com, © djdarkflower – Fotolia.com, © Henrik Larsson – Fotolia.com, © Kurhan – Fotolia.com, © ninell – Fotolia.com, © Robert Kneschke – Fotolia.com, © sorcerer11 – Fotolia.com, © Tiberius Gracchus – Fotolia.com, © viperagp – Fotolia.com; s. 4 © Alberto Masnovo – Fotolia.com, © Digital Cam – Fotolia.com, © Fedor Selivanov – Fotolia.com, © foodandmore – 123rf.com, © Jenifoto – Fotolia.com, © Marco Carbonini – 123rf.com, © MasterLu – Fotolia.com, © Natalia Lukiyanova – Fotolia.com, © Rick Henzel – Fotolia.com, © Zvonimir Atletic – 123rf.com; s. 6 © apops – Fotolia.com, © B. Wylezich – Fotolia.com, © Diana Taliun – Fotolia.com, © dima266f – Fotolia.com, © ericcote – Fotolia.com, © hues – Fotolia.com, © marcin_kober – Fotolia.com, © Natika – Fotolia.com, © Quanthem – Fotolia.com, © David Hughes – Fotolia.com, © Elena Schweitzer – Fotolia.com, © Fernando Cortés – Fotolia.com, © kebay – Fotolia.com, © magann – Fotolia.com, © oxilixo – Fotolia.com, © photka – Fotolia.com, © Ruud Morijn – Fotolia.com, © Smileus – Fotolia.com, © Vladimir Kolobov – Fotolia.com; s. 9 © alexandre zveiger – Fotolia.com, © Amir Kaljikovic – Fotolia.com, © Dan Race – Fotolia.com, © goodluz – Fotolia.com, © hyunsuss – Fotolia.com, © Rui Vale de Sousa – Fotolia.com; s. 10 © alexandre zveiger – Fotolia.com, © goodluz – Fotolia.com, © hyunsuss – Fotolia.com; s. 11 © goodluz – Fotolia.com; © hyunsuss – Fotolia.com; © Rui Vale de Sousa – Fotolia.com; © Sergey Furtaev – Fotolia.com; © tonic – Fotolia.com; s. 14 © Hana Schwarzova – 123rf.com, © Irina Onufrieva – 123rf.com, © James Thew – Fotolia.com, © adamgolabek – 123rf.com, © Aleksey Telnov – 123rf.com, © Anna Filitova – 123rf.com, © Donggu CHO – 123rf.com, © Donggu CHO – 123rf.com, © Donggu CHO – 123rf.com; s. 23 © alexandre zveiger – Fotolia.com, © Amir Kaljikovic- Fotolia.com, © Dan Race – Fotolia.com, © hyunsuss – Fotolia.com, © Rui Vale de Sousa – Fotolia.com, © Tatiana Gladskikh – 123rf.com; s. 24 © Alex Antonio Luengo Ramirez – 123rf.com, © belchonock – 123rf.com, © buchachon – Fotolia.com, © chagin – Fotolia.com, © handmadepictures – 123rf.com, © handmadepictures – 123rf.com, © Jacek Chabraszewski – Fotolia.com, © Marek Uliasz – 123rf.com, © Marek Uliasz – 123rf.com, © Marek Uliasz – 123rf.com, © puckillustrations – Fotolia.com, © rangizzz – Fotolia.com, © Robert Kneschke – Fotolia.com, © Sergii Figurnyi – Fotolia.com, © Smileus – Fotolia.com, © Stefanos Kyriazis – 123rf.com, © Tatiana Gladskikh – 123rf.com, © Vedran Vukoja – 123rf.com, © yanlev – 123rf.com; s. 28 © alexandre zveiger – Fotolia.com, © Elena Elisseeva – Fotolia.com, © ligedbor@gmail.com – Fotolia.com, © NataliTerr – Fotolia.com, © nito – Fotolia.com; s. 29 © Jacek Chabraszewski – Fotolia.com, © JoannaTkaczuk – Fotolia.com, © okinawakasawa – Fotolia.com, © RUZANNA ARUTYUNYA... – Fotolia.com, © vitra123 – 123rf.com; s. 31 © alphaspirit – 123rf.com, © Andres Rodriguez – 123rf.com, © Gennadiy Poznyakov – Fotolia.com, © Luna 123 – 123rf.com, © Masson – Fotolia.com, © szefei – 123rf.com; s. 32 © ostill – 123rf.com, © Ricardo Reitmeyer – 123rf.com, © Robert Wilson – 123rf.com, © szefei – 123rf.com, © szefei – 123rf.com, © Timothy Gillis – 123rf.com, © wenani – Fotolia.com; s. 33 © chagin – Fotolia.com, © David Hughes – Fotolia.com; s. 37 © Amir Kaljikovic – Fotolia.com, © Dan Race – Fotolia.com, © hyunsuss – Fotolia.com, © Rui Vale de Sousa – Fotolia.com; s. 45 © Yael Weiss – Fotolia.com; s. 52 © Andrey Omelyanchuk – 123rf.com, © Kirill Makarov – 123rf.com, © Knud Nielsen – 123rf.com; s. 54 © Cosmin-Constantin Sava – 123rf.com, © Kirill Makarov – 123rf.com; s. 55 © Brenda Kean – 123rf.com, © Galina Khaydukova – 123rf.com, © mahroch – 123rf.com, © marcincom – 123rf.com, © vesta48 – Fotolia.com, © whitelook – Fotolia.com, © Yael Weiss – Fotolia.com; © Piotr Drabik, © Centrum Nauki Kopernik, © Park Linowy Korzonkowo; s. 56 © Artur Bogacki – Fotolia.com, © gajus – 123rf.com, © jacek_kadaj – Fotolia.com, © kho – 123rf.com, © whitelook – Fotolia.com; s. 58 © sborisov – Fotolia.com, © Yael Weiss – Fotolia.com; s. 59 © AM Design – Fotolia.com, © fotogrammi3 – Fotolia.com, © LianeM – Fotolia.com, © sborisov – Fotolia.com; s. 60 © alexandre zveiger – Fotolia.com, © Amir Kaljikovic – Fotolia.com, © hyunsuss – Fotolia.com, © Ilya Andriyanov – Fotolia.com, © Rui Vale de Sousa – Fotolia.com, © Smileus – Fotolia.com, © venusangel – Fotolia.com; s. 64 © Andrii IURLOV – 123rf.com, © Cosmin-Constantin Sava – Fotolia.com; s. 65 © Amir Kaljikovic – Fotolia.com, © Dan Race – Fotolia.com, © Rui Vale de Sousa – Fotolia.com; s. 66 © Andriy Popov – 123rf.com, © Gennadiy Poznyakov – Fotolia.com, © hxdbzxy – Fotolia.com, © nyul – 123rf.com, © Olena Zaskochenko – 123rf.com, © Wavebreak Media Ltd – F123rf.com; s. 68 © Dan Race – Fotolia.com, © fabianaponzi – Fotolia.com, © ihmb – Fotolia.com; s. 74 © Alexander Raths – 123rf.com, © Andrzej Wilusz – Fotolia.com, © Andy Dean – Fotolia.com, © dalaprod – Fotolia.com, © drubig-photo – Fotolia.com, © Evgenia Tiplyashina – Fotolia.com, © ginasanders – 123rf.com, © Piotr Marcinski – Fotolia.com; s. 77 © drubig-photo – Fotolia.com, © sjenner13 – 123rf.com

Wydawca dołożył wszelkich starań, by ustalić autorstwo wszystkich ilustracji, zdjęć i tekstów użytych w publikacji. Jeśli doszło do niezamierzonego pominięcia, uprzejmie prosimy o kontakt i zapewniamy, że uzupełnimy informacje w kolejnym wydaniu podręcznika. Copyright © by Wydawnictwo Nowela, Poznań 2016 Wszelkie prawa zastrzeżone. Każda reprodukcja lub adaptacja całości bądź części niniejszej publikacji, niezależnie od zastosowanej techniki reprodukcji (drukarskiej, fotograficznej, komputerowej i in.), wymaga pisemnej zgody wydawcy.

ISBN: 978-83-62008-60-5

Nowela sp. z o. o. ul. Junikowska 64 60-163 Poznań Dział handlowy (+48 61) 657 60 82 Redakcja (+48 61) 853 82 31 www.nowela.pl e-mail: nowela@nowela.pl

Wstęp do podręcznika Szanowni Państwo, Perfettamente e più! to czterotomowa seria podręczników opracowana przez polskie autorki dla młodzieży i dorosłych rozpoczynających naukę języka włoskiego w prywatnych szkołach ponadgimnazjalnych, na kursach czy na wyższych uczelniach w ramach lektoratu. Bohaterowie książki rozpoczynają naukę w polskim liceum, a towarzyszy im wychowawca – Włoch. W klasie są nie tylko Polki i Polacy, ale także Japonka, pół-Włoszka i pół-Senegalczyk. Wspólnie uczą się języka włoskiego i z entuzjazmem odkrywają włoską kulturę. Podpowiadają uczniom korzystającym z podręcznika, co warto zapamiętać i na co zwrócić uwagę, by nauka przychodziła łatwo i dawała efekty. Mamy nadzieję, że nauka języka włoskiego z serią Perfettamente e più! będzie skuteczna i przyjemna. Wydawnictwo Nowela

Drodzy Nauczyciele, Od wielu lat wspólnie pracujemy, żeby rozpowszechnić w Polsce język włoski. Znamy się i lubimy. Pracujemy z pasją i zaangażowaniem, ale z naszych rozmów zawsze wynikało, że nie mamy tylu materiałów co angliści, takich możliwości jak germaniści czy romaniści. Zawsze brakowało nam sił i środków, aby przygotować kompletny materiał dydaktyczny, z którym same chciałybyśmy pracować i który mógłby też posłużyć innym italianistom. Z tych naszych wspólnych rozmów, konferencji, warsztatów metodycznych i pomysłów narodził się podręcznik, który trzymacie w ręku. Proponujemy Wam wiele podstawowych i dodatkowych materiałów, indukcyjne podejście do gramatyki, ciągłe spiralne powtarzanie już nabytej wiedzy i ćwiczenia ułożone od najłatwiejszego do najtrudniejszego. Dzięki transparentnym przesłonkom wiele ćwiczeń możecie stopniować i modyfikować indywidualnie, zgodnie z poziomem grupy lub na potrzeby indywidualnych uczniów (tych słabszych i tych zdolniejszych) lub przekształcać tak, aby uzyskać dodatkowe ćwiczenia. Chcemy razem z Wami i Waszymi uczniami zdawać wszelkie egzaminy z języka włoskiego tak, żeby nie były stresem ani dla Was, ani dla nich. Chcemy wesprzeć Was w uczeniu słuchania, czytania ze zrozumieniem, pisania i mówienia. Chcemy dać Waszym uczniom możliwość poznania podstawowych zwrotów z każdej dziedziny życia. Ale przede wszystkim chcemy, żeby Wasi uczniowie pokochali włoski tak, jak my wszyscy go pokochaliśmy. Dziękując za lata wspaniałej współpracy i wymiany poglądów, oddajemy do Waszej dyspozycji owoc naszych wspólnych przemyśleń.

Drodzy Uczniowie, Ta książka jest przede wszystkim dla Was. Młodzi ludzie, którzy zostali sportretowani w podręczniku jako Marysia, Hela, Klara, Ania, Mateusz, Piotrek i Filip, istnieją naprawdę i w rzeczywistości są bardzo podobni do swoich książkowych odpowiedników, mają podobne problemy i zainteresowania. Tak jak Wy kochają język włoski, ale czasem muszą mierzyć się z jego trudnościami. To właśnie lekcje z nimi zainspirowały nas do napisania tej książki. To oni i wielu innych uczniów pokazali nam to, co w języku włoskim jest trudne, ale przede wszystkim to, co piękne i niepowtarzalne. Zapraszamy Was do wspólnego odkrywania przebogatej kultury i poetyckiego języka Italii. Autorki

Spis treści

Unità 0 Nawet nie wiesz, ile wiesz! Umiejętności

Kompetencje

• Proste formy grzecznościowe: powitania i pożegnania • Literowanie włoskich wyrazów i polskich nazwisk

Wiedza

Słownictwo i sytuacje komunikacyjne

• Podstawowe wyrażenia grzecznościowe • Liczebniki główne od 0 do 10

Gramatyka, fonetyka i ortografia

• Wymowa włoskich dźwięków • Włoski alfabet

Kultura

• Mapa Włoch • Miasta i regiony Włoch • Inne nazwy geograficzne po włosku

Unità 1 Il primo giorno di scuola

str. 1–8

str. 9–22

Umiejętności

Kompetencje

• Nawiązywanie kontaktów towarzyskich: przedstawianie siebie i innych osób, pytanie o dane personalne i adres zamieszkania rozmówcy i innych osób, podawanie własnych danych

Wiedza

Słownictwo i sytuacje komunikacyjne

• • • • •

Geografia: nazwy kontynentów, narodowości i języków Człowiek: dane personalne (1) Życie rodzinne i towarzyskie: nazwy członków rodziny (1) Świat przyrody: nazwy miesięcy Życie szkoły: nazwy typów szkół włoskich

Gramatyka, fonetyka i ortografia

• • • • • • • •

Czasowniki koniugacji -are Czasowniki zwrotne koniugacji -are Czasownik essere Czasownik avere Przyimki (1): a, da, in Rzeczowniki i przymiotniki: liczba mnoga Rodzajniki określone i nieokreślone Liczebniki główne od 11 do 20

Kultura

• Szkoła w Polsce i we Włoszech

Unità 2 A che ora iniziamo?

str. 23–36

Umiejętności

Kompetencje

• Uzyskiwanie i przekazywanie prostych informacji i wyjaśnień: godziny, plan lekcji, kształcenie pozaszkolne, organizacja dnia • Proponowanie spotkania, zapraszanie, przyjmowanie i odrzucanie zaproszeń i propozycji • Prowadzenie prostych negocjacji: ustalanie terminu spotkania i planów • Tworzenie krótkich wypowiedzi pisemnych (SMS, zaproszenie, plan lekcji)

Wiedza

Słownictwo i sytuacje komunikacyjne

• • • •

Nazwy kilku dyscyplin sportu Żywienie: nazwy posiłków i ich skład Życie szkoły: nazwy przedmiotów szkolnych, zajęć pozalekcyjnych Życie rodzinne i towarzyskie: czynności życia codziennego, formy spędzania czasu wolnego, styl życia, nazwy godzin, dni tygodnia

Gramatyka, fonetyka i ortografia

• • • • • • • •

Odmiana czasowników koniugacji -ere, również zwrotnych, i ich użycie Odmiana czasownika fare i jego użycie Stosowanie przyimków a, da, in, di Łączenie przyimków a i da z rodzajnikami określonymi Użycie rodzajnika określonego przed nazwami dni tygodnia Użycie rodzajnika przed nazwami godzin Odmiana czasowników modalnych dovere, potere, volere i ich użycie Liczebniki główne od 21 do 99

Kultura

• Przedmioty we włoskiej szkole • Włoskie posiłki

Unità 3 Mamma mia, che disastro! Umiejętności

Kompetencje

Wiedza

Słownictwo i sytuacje komunikacyjne Gramatyka, fonetyka i ortografia

Kultura

• • • • •

Relacjonowanie wydarzeń Opisywanie miejsc i przedmiotów: opis domu, jego pomieszczeń i wyposażenia Wyrażanie prośby Nazwy kolorów Dom: słownictwo związane z pomieszczeniami w domu i jego wyposażeniem

• • • • • • • • •

Odmiana czasowników zakończonych na -ire Odmiana czasowników zakończonych na -care, -gare, -ciare, -giare i ich wymowa Odmiana czasowników zwrotnych III koniugacji Odmiana przymiotników zakończonych na -co, -go Użycie czasowników: essere, esserci, mancare Uzgadnianie przymiotników z rzeczownikami na przykładzie nazw kolorów Łączenie przyimków a, da, in, su z rodzajnikami określonymi Użycie przyimków miejsca: vicino a, lontano da, sotto, sopra, su Włoskie dzieła sztuki i ich twórcy (1)

Unità 4 Andiamo in gita! Umiejętności

Kompetencje

Wiedza

Słownictwo i sytuacje komunikacyjne Gramatyka, fonetyka i ortografia

Kultura

str. 51–64

• • • • •

Opisywanie miejsc: atrakcje turystyczne w Polsce Prowadzenie prostych negocjacji: planowanie podróży i ustalanie szczegółów wyjazdu Tworzenie krótkich wypowiedzi pisemnych (e-mail, rezerwacja hotelu) Zapraszanie i odrzucanie zaproszenia Podróżowanie i turystyka: baza noclegowa, środki transportu, wycieczki, zwiedzanie, podstawowe słownictwo dotyczące zabytków oraz atrakcji turystycznych

• • • • • • • • •

Czasowniki: andare, venire, rimanere Zaimek ci Przyimki (2) Rzeczowniki nieodmienne oraz rzeczowniki rodzaju męskiego zakończone na -ma Przyimki da, a, in z czasownikami ruchu i przebywania Miejsce zaimka w konstrukcjach z czasownikami modalnymi Włoskie święta Ciekawe miejsca we Włoszech Wycieczki szkolne włoskiej młodzieży

Unità 5 Mi fa male tutto! Umiejętności

Kompetencje

Wiedza

Słownictwo i sytuacje komunikacyjne

Gramatyka, fonetyka i ortografia

Kultura

str. 37–50

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

str. 65–78

Formułowanie komplementów i reagowanie na nie (1) Prośba o radę i udzielanie rady Udzielanie i uzyskiwanie podstawowych informacji na temat zdrowia i samopoczucia Protestowanie Opisywanie i komentowanie wydarzeń życia codziennego i życia szkoły Tworzenie krótkich wypowiedzi pisemnych (notatka, wiadomość) Różnice między czasownikami dire i parlare Konstrukcje z czasownikami lasciare i fare Zwroty z czasownikami stare i avere Nazwy niektórych części ciała Zdrowie: samopoczucie, nazwy chorób, dolegliwości i ich objawów, leczenie Życie szkoły: rozwiązywanie problemów Sport Odmiana czasowników: dire, sapere, stare Kilka nieregularnych rzeczowników będących nazwami części ciała Wyrażenia z czasownikiem avere Pronomi indiretti (zaimki w funkcji dopełnienia dalszego) i ich użycie z czasownikami typu: piacere, bastare, mancare Łączenie przyimka di z rodzajnikiem określonym Zaimki pytajne: quanto, quale, dove itp. Włoskie dzieła sztuki (2) Klimat Polski

Aneks gramatyczny

str. 79–86

Słowniczek

str. 87–92

Opis podręcznika O podręczniku Każdy tom składa się z dwóch zespolonych części: niebieskiej – globalnej oraz czerwonej – analitycznej, przeznaczonych do równoległej realizacji, i podzielony jest na jednostki dydaktyczne składające się z sześciu lekcji, zajmujących odpowiednio dwie strony w niebieskiej i dwie w czerwonej części podręcznika. Podział ten wykorzystuje rezultaty badań nad pracą ludzkiego mózgu w czasie nauki, z których wynika, że prawa półkula odpowiada za globalne przetwarzanie nowych wiadomości, a lewa za logikę i myślenie analityczne. Praca poznawcza mózgu angażuje obie półkule mózgowe, które przetwarzają informacje od ogółu do szczegółu, a następnie syntezują materiał. W trakcie pracy z podręcznikiem przenosimy się z części niebieskiej do czerwonej i na odwrót, w zależności od typu operacji, które musi wykonać nasz mózg. Wyjątkiem od tego układu są ćwiczenia rozwijające sprawność mówienia, w których uczniowie wzajemnie sprawdzają poprawność swoich wypowiedzi, używając jednocześnie obu części. Numeracja ćwiczeń jest ciągła w obydwu częściach, a każda lekcja ma taką samą numerację stron w części niebieskiej i czerwonej. Na końcu podręcznika umieszczono aneks gramatyczny oraz słowniczek włosko-polski. O części niebieskiej Część niebieska zawiera następujące elementy stałe: • dialog wprowadzający w pierwszej lekcji rozdziału wraz z ćwiczeniami ułatwiającymi zrozumienie kontekstu, treści i wartości emocjonalnej wypowiedzi (rozumienie globalne); • trzy dialogi w kolejnych lekcjach stopniowo poszerzające treści leksykalno-gramatyczne z pierwszego dialogu; • ćwiczenia rozwijające słownictwo oraz kompetencje słuchania i czytania ze zrozumieniem, pisania i mówienia; • specjalnie opracowany tekst oryginalny – tak, by uczniowie mogli przyzwyczaić się do samodzielnego czytania w języku włoskim; • stronę poświęconą na samoocenę w zakresie rozumienia ze słuchu i rozumienia tekstu pisanego. A ponadto: • minisłowniczki po każdej lekcji – słowa i wyrażenia, które mogłyby sprawiać trudności uczącym się; • rubrykę: Poznaj mój kraj – poznawanie elementów kultury włoskiej z Anią i profesorem Pasquino; • rubrykę: Odrobina emocji – wykrzyknienia i partykuły służące wyrażaniu emocji; • Ćwiczenie dla szperaczy – zachętę do samodzielnego poszerzenia wiedzy o języku włoskim i elementach włoskiej kultury. O części czerwonej Część czerwona zawiera następujące elementy stałe: • odpowiednio dobrane fragmenty dialogów przedstawiające wybrane zagadnienia językowe; • reguły gramatyczne do samodzielnego uzupełniania; • ćwiczenia utrwalające poznane struktury językowe, o rosnącym stopniu trudności; • stronę poświęconą na samoocenę opanowania nowego słownictwa i struktur gramatycznych. A ponadto: • rubrykę: Ach, te przyimki! – ćwiczenia podsumowujące użycie przyimków; • zdania do tłumaczenia z języka polskiego na włoski oraz z włoskiego na polski. O rozdziałach • Każdy kolejny rozdział składa się z sześciu lekcji oraz części przeznaczonej do samooceny: –– lekcja 1 – wprowadzenie tematu, sytuacji komunikacyjnej oraz związanych z nią struktur językowych; –– lekcje 2, 3, 4 – stopniowe omówienie wprowadzanego materiału, jego rozszerzenie i ugruntowanie; –– lekcja 5 – powtórzenie i zebranie całego materiału; –– lekcja 6 – dodatkowa lekcja dla chętnych oparta na tekstach oryginalnych; –– samoocena w części niebieskiej i czerwonej – może służyć pracy własnej, przygotowaniu do sprawdzianu lub powtórce na lekcji. O kolorach Kolory w serii Perfettamente e più! mają szczególne znaczenie. Dźwiękom charakterystycznym dla języka włoskiego oraz najważniejszym częściom mowy zostały przypisane stałe kolory, które są dodatkowym bodźcem ułatwiającym zapamiętywanie ważnych treści gramatycznych oraz istotną podpowiedzią dla uczniów. W trudniejszych ćwiczeniach kolory zostały celowo pominięte. W dialogach i niektórych ćwiczeniach fragmenty tekstów zostały zapisane czerwoną czcionką lub na czerwonym tle. Dzięki nałożeniu na takie teksty niebieskiej lub czerwonej folii dołączonej do podręcznika można uzyskać dodatkowe warianty ćwiczeń. Jak pracować z podręcznikiem? – patrz skrzydełko okładki

Il primo giorno a scuola

UNITÀ 1

UNITÀ 0

Nawet nie wiesz, ile wiesz!

Mapa Włoch

Włochy, które znam

Świat po włosku

Liczby 0–10

Wymowa

Włoski alfabet Pierwsze wyrażenia grzecznościowe uno

Lezione 1 Na początek zobaczmy, ile włoskich słów już znasz 1

Spróbuj odgadnąć włoskie słowa, którymi podpisane są ilustracje. Uzupełnij podpisy.

Przykład:

LASA __ __ E

__ s __ c __ i ALUPPA

GU __ __ __ ELMO MAR __ __ NI

__ __ TTA

Football.ua

__ __ FFÈ

__ __ N __ __ E __ __ NTO

VENE __ __ A 2

SPA __ __ __ TTI

A teraz porównaj uzupełnione słowa z nagraniem.

__ __ __ LO

due

__ __ ANLUI __ __ BUFFON

BERLUS __ __ NI

Nawet nie wiesz, ile wiesz!

3 4

UNITÀ 0

Odkryj, jak to działa

Dopasuj dialogi do ilustracji, a następnie posłuchaj nagrania i sprawdź swoje rozwiązania.

1. – Buongiorno, signora! – Ciao, Gianni! b)

2. – Arrivederci, professore! – Ciao, Guglielmo!

3. – Grazie, professore! – Prego. d)

4. – Scusa, un’informazione… – Non capisco l’italiano.

Zastanów się, co znaczą zwroty grzecznościowe zaznaczone w dialogach. Podaj ich polskie odpowiedniki.

6-12

Zbierzmy i przećwiczmy materiał

Ułóż z podanych wypowiedzi trzy dialogi. – Arrivederci, signora! – Buongiorno, professore!

– Ciao ragazzi! – Prego.

– Buonasera, signore! – Grazie delle informazioni.

tre

Lezione 2 Poznaj mój kraj 1

Do literowania nazw własnych, nazwisk itp. używamy pierwszych liter nazw różnych miast włoskich. Czy nazwy tych miast mają polskie odpowiedniki? Zapisz je. A. B. C. D. E. F. G. H. I. J. K. L. M. N. O. P. Q. R. S. T. U. V. W. X. Y. Z.

2 4

/a/ Ancona /bi/ Bologna /ci/ Catania /di/ Domodo. ssola /e/ E.mpoli /effe/ Firenze /gi/ Genova /acca/ /i/ I.mola /i lunga/ Je. solo /kappa/ /elle/ Livorno /emme/ Milano /enne/ Na.poli /o/ O. tranto /pi/ Palermo /ku/ /erre/ Roma /esse/ Siena /ti/ Torino /u/ U.dine /vu/ Venezia /vu doppia/ /iks/ /ipsilon/ /zeta/

Posłuchaj nagrania i powtórz nazwy miast z ćwiczenia 1. Zwróć uwagę na to, jak są akcentowane. A teraz zapisz nazwy miast zaznaczonych na mapie.

// //

Assisi Bari

_______________________________ _______________________________

Ivrea

_______________________________

Monza

_______________________________

Pisa

_______________________________

Verona

_______________________________

_______________________________ _______________________________ _______________________________ _______________________________ _______________________________ _______________________________ _______________________________ _______________________________ _______________________________ _______________________________ 1. M 2. M

quattro

17. J

4. I

18. V

5. T

19. V

6. G

A COME ANCONA

16. U

3. D

20. B 7. P

21. I

8. L

22. A

9. E

23. B

10. F 11. S

24. O 12. R 13. N

14. P

15. C

UNITÀ 0

Nawet nie wiesz, ile wiesz!

4-5 6 6

Zbierzmy i przećwiczmy materiał Posłuchaj nagrania i zapisz nazwiska znanych Włochów. a) _______________________________

e) _______________________________

h) _______________________________

b) _______________________________

f) _______________________________

i) _______________________________

c) _______________________________

g) _______________________________

j) _______________________________

d) _______________________________

8 7

Odkryj, jak to działa

Umiesz już przeliterować włoskie nazwiska. A jak literuje się polskie nazwiska? Posłuchaj, jak kilkoro Polaków literuje po włosku swoje nazwiska. Zapisz, jak czytają polskie litery. Ą __ __ __ __ __ __ __ __ __ __

Ń __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __

Ć __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __

Ó __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __

Ę __ __ __ __ __ __ __ __ __ __

Ś __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __

Ł __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __

Ź __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ Ż __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __

Posłuchaj ponownie nagrania i zapisz te nazwiska w zeszycie.

Pora na zabawę w parach 10

Przeliteruj koleżance lub koledze swoje imię i nazwisko, a następnie zapisz w zeszycie imię i nazwisko koleżanki lub kolegi.

Przeliteruj nauczycielowi nazwisko koleżanki lub kolegi z ławki.

Posłuchaj nagrania i uzupełnij krzyżówkę wymienionymi liczebnikami.

5 7

10 8

6 9 4

13-14 cinque

Lezione 3 Nauczmy się rozpoznawać brzmienie języka włoskiego 1

Rozpoznaj włoskie wyrażenia i podaj ich liczbę. _________

2 9

Posłuchaj nagrania jeszcze raz i zapisz włoskie wyrażenia. _____________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________________________________

3-4 5

Odkryj, jak to działa

Które z tych polskich słów mogą pochodzić z języka włoskiego? Zaznacz je. a) por

e) blejtram

i) bilet

m) pas

b) pomidor

f) bank

j) obraz

n) akwarela

c) czek

g) kartofel

k) moda

o) sport

d) opera

h) konto

l) muzyka

p) festiwal

Podane słowa Włosi zapożyczyli z innych języków. Dobierz je do zdjęć. 1. __

2. __

3. __

a) yogurt f) box b) speck 4. __

5. __

6. __

g) windsurfing

c) würstel h) hockey d) kiwi 7. __

8. __

9. __

e) karate

Posłuchaj i powiedz, czym różnią się nagrane wypowiedzi Włochów.

8-10 6

sei

i) taxi

UNITÀ 0

Nawet nie wiesz, ile wiesz!

Pora na zabawę w parach 11

Uzupełnijcie i przeliterujcie głośno w parach nazwy regionów. Jeśli ich nie pamiętacie, spójrzcie na mapę na wewnętrznej 2. L_____________ stronie okładki.

1. T_________-A____ A_________ 13. F______-V_________ G_______

3. V_____ D’_________

14. V_____________

4. P_____________

15. E_______-R_________ 16. M_____________

5. L_____________

17. A_____________

6. T_____________

18. M_____________

7. U_____________

19. P_____________

8. L_____________ 9. C_____________ 10. B_____________

11. S_____________

20. C_____________ 12. S_____________

Pora na zabawę w parach

12 a

W których regionach znajdują się wymienione w tabeli miasta? Przeprowadźcie rozmowy według przykładu.

Przykład:

– (Torino) In quale regione è Torino? – Torino è in Piemonte / Liguria. – Giusto! Bravo! / – Sbagliato! Riprova! – Torino è in Piemonte. – Giusto!

Twoje pytania lub odpowiedzi

Pytania lub odpowiedzi koleżanki lub kolegi

1. Firenze è in ______________________ .

1. In quale regione è Firenze?

2. Bologna

2. Bologna è in Emilia-Romagna.

3. Venezia è in ______________________ .

3. In quale regione è Venezia?

4 . Palermo

4. Palermo è in Sicilia.

5. Napoli è in ______________________ .

5. In quale regione è Napoli?

6 . Cagliari

6. Cagliari è in Sardegna. sette

Zabawy językowe dla chętnych Każde z was rzuca kostką, aby przejść do kolejnych słów.

start

Scusa...

polacchi

Arrivederci!

moglie

sette

notte

insegnante

Londra

Buongiorno!

Non capisco.

Tevere

meta

Ciao!

Grazie!

Buonasera!

Scusa...

Firenze

notte

angelo

moglie

Przetłumacz słowo. Jeśli się pomylisz, cofnij się o liczbę wyrzuconych oczek. Przetłumacz słowo. Jeśli zrobisz to dobrze, przesuń się o dwa pola do przodu.

Przetłumacz słowo. Jeśli zrobisz to dobrze, możesz rzucić kostką jeszcze raz i przesunąć się o liczbę wyrzuconych oczek.

otto

UNITÀ 1

Il primo giorno a scuola

UNITÀ 1

Il primo giorno a scuola Questa è Hela Prądzyńska. Ama le lingue straniere e come Matteo ama anche lo sport.

Questo è Filip N’Diaje. È polacco, ama la Polonia e la cultura polacca.

Salvatore Pasquino. Italiano. Abita e lavora in Polonia. Insegna al liceo.

Questa è Marysia Łęcka. Ama la grammatica e la danza.

Questa è Klara Ito. Ama la cultura italiana, l’arte e la musica. È di origine giapponese.

Questa è Ania Capperucci. È italopolacca, ora abita in Polonia!

Questo è Mateusz Szczęsny. Ama lo sport.

Questo è Piotr Śmigielski. Ha paura di tutti gli esami.

Pomogę ci dostrzec podobieństwa i różnice między różnymi językami. Zaczynamy od nazw kontynentów, narodowości i języków.

A ja zwrócę twoją uwagę na podobieństwa i różnice między językiem polskim a językiem włoskim.

Pomogę ci zrozumieć lekcje. Ti aiuto a capire le lezioni.

Kocham gramatykę, więc moje komentarze znajdziesz przede wszystkim w gramatycznej części podręcznika.

Dorzucę ciekawe informacje o włoskiej muzyce i sztuce.

Będę ci opowiadać o życiu we Włoszech. W tym rozdziale: szkoła w Polsce i we Włoszech.

Wiem wszystko o sporcie . Opowiem ci o mojej pasji.

Wskażę ci, co przede wszystkim warto zapamiętać. Najpierw: przedstawianie się – adres, dane osobowe. nove

Lezione 1 Posłuchaj dialogu 1 11

Zaznacz ilustrację, która pokazuje, gdzie toczy się akcja dialogu. a)

Posłuchaj ponownie dialogu i na jego podstawie zaznacz właściwe zakończenia zdań.

1. Filip è a) italiano. b) polacco. c) giapponese.

2. Salvatore è a) professore. a) giapponese. b) studente. b) italiano. c) polacco. c) preside.

3. Anna è

4. Klara è

a) senegalese. b) italiana. c) polacca.

a) giapponese. b) polacca. c) senegalese.

Jeszcze raz posłuchaj dialogu 3 12

Coordinatore! „Wychowawca” to po włosku „koordynator klasy”. Łatwe i logiczne!

Uzupełnij zdania.

1. Mi chiamo ______________, sono insegnante d’italiano e anche... il ______________ di questa classe. Sono ______________, ma sono in ______________ da cinque mesi. 2. Sono ______________! Mio padre è ______________, ma io sono _______________. Mi chiamo ______________ e amo la ______________! 3. Klara non è _______________, è _______________! 4. Sono mezza ______________, mezza ______________. Mia madre è ______________, mio padre è ______________.

4 13

Posłuchaj wymowy imion i nazwisk, zapisz je, a potem przeliteruj. 1. L’insegnante si chiama

_____________________________________________________________________ .

2. La ragazza giapponese si chiama _____________________________________________________________________ . 3. La nuova studentessa si chiama _____________________________________________________________________ . 4. Il ragazzo di colore si chiama

5-8 10

Odkryj, jak to działa dieci

_____________________________________________________________________ .

UNITÀ 1

Il primo giorno a scuola 9

Jak nazywają się po włosku te kraje i kontynenty? Podpisz rysunki. a)

Pora na zabawę w parach

10 a

Poniższa tabelka jest podpowiedzią. Na jej podstawie sprawdź, czy twoja koleżanka albo twój kolega potrafią samodzielnie utworzyć prawidłowe nazwy mieszkańców krajów wymienionych w tabeli.

Przykład:

11 12

13-14

– Come si chiama una persona che abita in Spagna? – Una persona che abita in Spagna si chiama spagnolo.

Kraj

Mieszkaniec

Kraj

Mieszkaniec

Spagna

spagnolo

Portogallo

portoghese

Italia

italiano

Francia

francese

Senegal

senegalese

Russia

russo

Po włosku – inaczej niż po polsku – nazwy mieszkańców krajów piszemy małą literą.

Zbierzmy i przećwiczmy materiał Uzupełnij zdania nazwami języków, którymi mówi się w krajach pokazanych na rysunkach. I polacchi parlano in __ o __ __ __ __ o.

Gli italiani parlano in __ __ a __ __ __ __ o.

Gli americani parlano in __ __ __ __ __ __ e.

I giapponesi parlano in __ __ __ __ __ o __ __ __ e.

Gli irlandesi parlano in __ __ __ __ e __ e.

I tedeschi e gli austriaci parlano in __ __ __ __ s __ o.

Zbierzmy i przećwiczmy materiał

studente (m) – uczeń studentessa (f) – uczennica insegnante (f/m) – nauczyciel, nauczycielka

mese (m) – miesiąc mezzo – pół persona (f) – osoba

abita – mieszka parlano – mówią

undici

Lezione 2 Posłuchaj pierwszej części dialogu 15

Prof: Buongiorno ragazzi. Io mi chiamo Salvatore, sono il vostro insegnante d’italiano e anche... il coordinatore di questa classe. Sono italiano, ma abito in Polonia da cinque mesi, cioè da aprile. /No to jak będziemy rozmawiać??/ Prof: In italiano! Non è difficile. Dai! Io sono Salvatore, sono insegnante. Tu come ti chiami? Piotr: Io mi chiamo Piotr. Prof: Bravo! E chi sei? Piotr: Ehhh? Prof: Io sono insegnante d’italiano. E tu? Sei insegnante o studente? Piotr: Io??? Studente! Prof: E lei? La ragazza bionda? Anche lei è studentessa? Come si chiama? Piotr: Sì! Anche lei è studentessa! Si chiama Maria! Prof: E lo studente bruno accanto a Maria? Come si chiama? Piotr: Si chiama Mateusz! Prof: Vedi? È facile! Allora, andiamo avanti: io sono insegnante e sono italiano e voi siete studenti. Studenti e studentesse. Ma vedo che non tutti siete polacchi! Tu, per esempio, sei straniero, sei africano, vero? Filip: No! Sono polacco! Mio padre è senegalese, ma io sono polacco. Mi chiamo Filip e amo la Polonia! Ma non tutti siamo polacchi! Klara non è polacca, è giapponese! Prof: È vero? Chi è Klara? Klara: Sono io! Ma non solo io sono straniera in questa scuola! Maria: Vero! Non tutti gli insegnanti sono polacchi. Anche le professoresse d’inglese sono straniere. Prof: Ah, sì? E di che nazionalità sono? Maria: L’insegnante della prima B è americana! Klara: Invece la professoressa della prima C è irlandese!

Odpowiedz na pytania. 1. Quanti studenti stranieri ci sono adesso nella prima A? 2. Di che nazionalità è la professoressa d’inglese della prima B? 3. Come si chiama la studentessa bionda? 4. In che lingua parlano il professore e gli studenti polacchi? 5. Di che nazionalità è l’insegnante d’inglese della prima C?

2-4 5

Odkryj, jak to działa Do każdego zdania dobierz odpowiedni rysunek. Następnie dopasuj zdania z ramki tak, aby powstały trzy minidialogi zgodne z treścią rysunków. A. Io sono italiana. B. Sì, e tu di che nazionalità sei?

C. La signora bionda è tedesca, la signora bruna è irlandese.

1. Chi sono questi ragazzi? ____________________________________________ ____________________________________________ 2. Di che nazionalità sono queste signore? ____________________________________________ ____________________________________________ 3. Ciao, è vero che sei senegalese? ____________________________________________ ____________________________________________

dodici

D. Questi quattro? Sono giapponesi.

UNITÀ 1

Il primo giorno a scuola 6

Posłuchaj nagrania i sprawdź, czy twoje dialogi są poprawne.

Ułóż minidialog do czwartego rysunku z ćwiczenia 5. _____________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________________________________

Posłuchaj jeszcze raz pięciu fragmentów dialogu i uzupełnij brakujące elementy.

9-12 13

1. Mi chiamo Salvatore, sono vostro insegnante d’italiano e anche... classe. 2. E lei? ragazza bionda? Anche lei è studentessa? 3. E studente bruno accanto a Maria? Come si chiama? 4. insegnante della prima B è americana! 5. Invece professoressa della prima C è irlandese!

coordinatore di questa

Odkryj, jak to działa Uzupełnij rozmowę naszych bohaterów o nauczycielach obcokrajowcach, wstawiając nazwy krajów, narodowości i języków w miejsca zaznaczone flagami, oraz brakujące rzeczowniki i czasowniki. la Francia la Polonia la Germania la Russia gli Stati Uniti

Piotr: La

della prima C è invece

Filip: Vero! Poi, anche l’

Filip: Anche il Piotr: No, non è Hela: E la

Piotr: Sicuramente non è Filip: No! anni in

_________________.

_________________ ! _________________!

_________________ ? Di che nazionalità è? _________________.

molto bene il _________________ , ma è

_________________ , perché _________________.

da molti Marie Brizard!

A teraz ty przedstaw swoich nauczycieli obcokrajowców, a jeśli takich nie znasz, skorzystaj z nazwisk podanych poniżej. Hans Vermer, Philippe Dominique, Steve Pearson, Larysa Cwietajewa, Juan Pansa, Francesco Ferlini

Przykład: 15

_________________ è straniera! È

di russo è _________________, è

_________________ !

La professoressa di francese della classe C è francese. Si chiama __________ .

Postaraj się zapamiętać te pytania, przydadzą ci się na ustnej maturze.

Opowiedz o sobie, odpowiadając na poniższe pytania. 1. Come ti chiami? _____________________________ 2. Di che nazionalità sei? _____________________________ aprile (m) – kwiecień difficile – trudne ragazza (f) – dziewczyna certo – oczywiście

3. Dove abiti? ______________________________ 4. Quante lingue straniere parli? Quali? ________________________________________ bruno – ciemnowłosy accanto a – obok andiamo avanti – idźmy dalej vedi – widzisz

per esempio – na przykład straniero (m) – cudzoziemiec nazionalità (f) – narodowość vero! – prawda!

tredici

Lezione 3 Posłuchaj drugiej części dialogu 18

Anna: Prof: Anna: Prof: Anna:

Permesso, è la classe prima A? Sì, prego, ma tu chi sei? Sono una nuova studentessa, mi chiamo Anna. E come mai parli italiano? Sei italiana? Sì, sono mezza italiana, mezza polacca. Mia madre è italiana, mio padre è polacco. Sono nata in Italia, a Viterbo, ma ora, da un mese, cioè da agosto, abito a Varsavia... Piotr: Che bello! Abbiamo un’amica che parla italiano! Prof: Sì... ma io non ho il tuo cognome sulla lista! Sicuramente è uno sbaglio del preside... Va bene, non fa niente, controllo dopo. Ripeti per favore come ti chiami. Anna: Anna Capperucci Prof: Ok. E dove abiti? Ho bisogno del tuo indirizzo! Anna: Abito a Varsavia, in via Świętokrzyska, numero civico 14, interno 19. Prof: Via come?! Come si scrive? Anna: S come come Siena, vu doppia, I come Imola, E come Empoli, T come Torino, O come Otranto, Kappa, R come Roma, Zeta, ipsilon, S come Siena, Kappa, A come Ancona. Prof: Quando e dove sei nata? Anna: Il 20 gennaio duemila a Viterbo. Prof: Quindi hai 15 anni? Anna: Esatto. Prof: Sì, ovvio... 15 anni come tutti... Hela: No! Prof: Come no? Quanti anni avete? Piotr: Abbiamo tutti 16 anni! Klara: Non tutti! Anche Mateusz ha un anno di meno, cioè ha 15 anni. Filip: E io sono il più grande di tutti! Ho 17 anni, perché sono nato in dicembre!

Odpowiedz na pytania, zaznaczając właściwy rysunek. 1. Chi entra in classe? a)

12 2. I ragazzi sono contenti? a)

3. Quando è nata Anna? a)

quattordici

Il primo giorno a scuola 2

W dialogach z lekcji 2. i 3. pojawiły się nazwy czterech miesięcy, wpisz je do diagramu.

UNITÀ 1

febbraio marzo

ottobre

maggio

luglio

Posłuchaj nagrania i dopisz pozostałe nazwy miesięcy.

4-8 9

Odkryj, jak to działa Uzupełnij tekst swoimi danymi. Następnie nałóż czerwoną folię i przeczytaj całość. Mi chiamo ______________________ . Ho ______________________ anni. Sono nato/a in _____________________ , a _______________________ , e abito a _______________________ , in via _______________________ .

Pora na zabawę w parach 10

Znajdź w dialogu ze strony 14. odpowiednie zwroty i zapytaj koleżankę lub kolegę z ławki o dane osobowe. 1. Zapytaj, jak się nazywa. Come _______________________?

3. Zapytaj o adres. Dove _______________________?

5. Zapytaj o miejsce urodzenia. Dove _______________________?

2. Poproś o przeliterowanie nazwiska. 4. Zapytaj, ile ma lat. Come _______________________? __________________________ hai?

11 12-14 15

Zadajcie sobie nawzajem wybrane pytania (zmieniając ich kolejność) i odpowiedzcie na nie. Jeśli się pomylicie, pytanie trzeba powtórzyć. Wygra ten, kto nie pomyli się ani razu! Odkryj, jak to działa Posłuchaj tekstu o naszych bohaterach i uzupełnij tabelę danymi przedstawionych osób. 1

NOME COGNOME ETÀ INDIRIZZO

permesso? – czy można? sono nata – urodziłam się cognome (m) – nazwisko sicuramente – na pewno

preside (m/f) – dyrektor, dyrektorka szkoły sbaglio (m) – pomyłka non fa niente – nie szkodzi ripeti – powtórz

ho bisogno – potrzebuję quando? – kiedy? dove? – gdzie? esatto – dokładnie ovvio – oczywiste

quanti anni? – ile lat? meno – mniej età (f) – wiek

quindici

Lezione 4 Posłuchaj trzeciej części dialogu 21

Prof: Anna: Prof: Klara: Prof: Piotr: Klara: Filip: Prof: Filip:

Quando sei nata? 25 Il 20 gennaio duemila. m ar zo Quindi hai 15 anni, come tutti. No, non tutti! Come no? Quanti anni avete? Abbiamo tutti 16 anni! Non tutti! Anche Mateusz ha un anno di meno, cioè ha 15 anni. E io sono il più grande di tutti! Ho 17 anni, perché sono nato in dicembre! Come mai?? A che età inizia allora la scuola in Polonia? A 6 anni! I bambini polacchi cominciano a studiare a 6 anni. La scuola elementare dura 6 anni, poi c’è il gimnazjum. Prof: Ehh?? Anna: Cioè la media inferiore. Prof: Ah, ok... Filip: La media inferiore dura 3 anni. Prof: Allora in Italia è diverso! La scuola elementare non dura, come in Polonia, 6 ma 5 anni, comincia un anno prima. Anche i bambini italiani cominciano a studiare quando hanno 6 anni. Allora si chiamano alunni. Quando frequentano la scuola elementare non hanno ancora tanti insegnanti, ma due o tre maestre. Poi i ragazzi continuano a studiare alla media inferiore che dura, come in Polonia, 3 anni. Solo che alla scuola media non c’è più un maestro, ma un insegnante per ogni materia. Così è anche al liceo. Ma al liceo (che si chiama anche media superiore) e alla scuola media inferiore gli insegnanti si chiamano professori. Piotr: Anche le insegnanti? Anna: No, le insegnanti si chiamano professoresse! Prof: Comunque... Il liceo dura 5 anni e alla fine gli studenti (e le studentesse) passano l’esame di maturità che è composto al massimo di 4 prove di diverse materie. Una prova scritta e una orale d’italiano, una prova scritta di una lingua straniera e poi le altre prove orali...

Na podstawie dialogu zaznacz, które informacje są: prawdziwe (vero), fałszywe (falso), a o których nie można tego jednoznacznie powiedzieć (non si può dire). 1. I bambini polacchi cominciano a studiare a sette anni.

2. La maestra insegna alla media inferiore.

3. Gli insegnanti del liceo in Italia sono chiamati professori.

4. Il liceo si chiama anche media inferiore.

5. In Italia al liceo c’è un insegnante per ogni materia.

Odpowiedz na pytania. 1. Quanti anni hanno Anna, Mateusz e Filip? _________ _________ _________

3 22

2. Quanti anni dura la media inferiore in Italia e quanti in Polonia?

_________ _________

3. Quanti anni dura la media superiore in Italia e quanti in Polonia?

_________ _________

Uzupełnij ze słuchu fragment wypowiedzi. I ______________ ______________ cominciano a studiare quando hanno 6 ______________. Allora si chiamano ______________. Quando frequentano la scuola elementare non hanno ancora __________ __________, ma due o tre maestre per ______________ ______________ ______________. Poi i ______________ continuano a studiare alla scuola media inferiore e hanno un insegnante per ogni materia. Alla media inferiore e al liceo gli ______________ si chiamano ______________ e le ______________ si chiamano ______________.

4-11 16

Odkryj, jak to działa

sedici

UNITÀ 1

Il primo giorno a scuola 12

Na podstawie informacji z dialogu uzupełnij tabelkę słowami i wyrażeniami z ramki. Następnie nałóż czerwoną folię i przeczytaj całość. szkoła średnia szkoła podstawowa dura 5 anni scuola media inferiorie una maestra 6 anni maturità si chiamano alunni il liceo

Scuola in Polonia

ragazzi

Scuola in Italia

__________________: dura 6 anni. Inizia quando i bambini hanno 6 anni. All’inizio ogni classe ha __________________ che insegna tutte le materie.

Scuola elementare: dura 5 anni. Inizia quando i bambini hanno __________________. Ogni classe ha spesso due o tre maestre che insegnano tutte le materie.

Gimnazjum: dura 3 anni. Non ci sono più maestri o maestre, ma un insegnate per ogni materia.

__________________: dura 3 anni. I ragazzi che frequentano questa scuola ________________. Per ogni materia c’è un insegnante.

__________________: anche dura 3 anni. Alla fine c’è l’esame di maturità.

Scuola media superiore: __________________. Alla fine c’è l’esame di _______________. I ________________ che frequentano questa scuola si chiamano studenti.

Poznaj mój kraj 13

Dopisz brakujące nazwy włoskich szkół. dottorato di ricerca laurea laurea breve università

Polskie słowo „gimnazjum” jest podobne do włoskiego słowa il ginnasio, ale uważaj, bo znaczy coś innego.

scuola materna asilo nido

14-17

Zbierzmy i przećwiczmy materiał

come no? – jak to? più grande – starszy dicembre (m) – grudzień diverso – inny, inaczej frequentano – chodzą, uczęszczają

maestra – nauczycielka, pani w szkole continuano a studiare – dalej się uczą dura – trwa ogni – każdy materia (f) – przedmiot szkolny

ma – ale passano – zdają prova (f) – egzamin lingua (f) straniera – język obcy

diciassette

Lezione 5 1

Połącz słowa i wyrażenia z rysunkami. Obok cyfr wpisz odpowiednie litery. a) fabbrica

b) giocatore di calcio

1. ___

c) madre

d) padre

f) squadra

5. ___

3. ___

2. ___

e) ristorante

6. ___

4. ___

Zaznacz rysunki, do których pasują wyrażenia giocare a calcio i genitore. Zapisz, co oznaczają one po polsku.

giocare a calcio =

_____________________________

genitore =

_____________________________

2-5 6

Zbierzmy i przećwiczmy materiał Na podstawie tekstów „czerwonej części” zaznacz ilustrację, na której znajdują się: a) i genitori di Filip

b) i genitori di Klara

c) i genitori di Anna

Wpisz odpowiednio a, b i c. 1.

8 23

Opisz siebie i swoich rodziców, korzystając z tekstów z „czerwonej części”. Io

________________________________________

Mia madre

________________________________________

Mio padre

________________________________________

13 Właśnie o to też zawsze pytają na maturze!

Posłuchaj dialogu i dobierz do niego odpowiedni rysunek. a)

diciotto

UNITÀ 1

Il primo giorno a scuola 9 23

Posłuchaj ponownie dialogu i uzupełnij go. Liczba kresek odpowiada liczbie brakujących wyrazów. Klara: Anna, _____ _____ quel _____ _____ che _____ _____ Mateusz? Anna: _____ _____ _____ della 1B, _____ _____ di Mateusz _____ di Piotr. Tutti e ____ ____ ____ ____ ____ ____… Perché? Klara: Molto _____… _____… come _____ _____… _____ _____ _____ così belli! Ehhh... Sai per caso, _____ _____ _____? Anna: Nooo… _____ _____ _____! Mateusz, Mateuuuuuuuuuusz! Klara: _____ _____! Nooooo! _____ _____!

Dopasuj zdania do rysunków. 1. Klara è felice.

2. Klara si arrabbia. 3. Klara si vergogna.

11 24

Posłuchaj początku rozmowy Anny i Mateusza i zaznacz, co robi Anna. Następnie dopasuj zdania do rysunków. 1. Anna grida.

2. Anna canta. 3. Anna gesticola.

12 25

Posłuchaj dłuższego fragmentu dialogu i zaznacz rysunek, który ilustruje reakcję Mateusza. Następnie dopasuj zdania do rysunków. 1. Mateusz ha paura.

2. Mateusz è sorpreso. 3. Mateusz si arrabbia.

13-15 16

Zbierzmy i przećwiczmy materiał Połącz zdania z obu kolumn, by powstały trzy minidialogi. 1. Perché non mandi un sms con il mio telefonino?

a. Figurati!

2. Mi chiamo Klara.

b. Grazie, volentieri. È un’idea geniale.

3. Grazie!

c. Piacere, sono Marco.

si vergogna – wstydzi się

è felice – jest szczęśliwy/-a

si arrabbia – złości się, wścieka się

canta – śpiewa

grida – krzyczy

diciannove

Lezione 6 Skojarzenia 1

Z jakimi słowami w języku polskim, włoskim i angielskim kojarzą ci się te słowa? Zapisz je. futuro _____________________

dichiarare _____________________

abitante ____________________

livello _____________________

definire

nazionale ____________________

_____________________

Przeczytaj pierwszą część artykułu na temat znajomości i używania języków obcych przez Włochów i dokończ zdanie.

Dalla ricerca Censis risulta che il 66,2% degli italiani conosce almeno una lingua straniera, ma il 50,1% solo a livello elementare. Lingue: gli italiani studiano le lingue ma più della metà non le sa parlare E non ha intenzione di studiare neanche in futuro (52,9%): solo il 4% ha una forte motivazione e il 17,9% risponde “forse un giorno...” .

Gli italiani a. non studiano le lingue straniere. b. studiano le lingue perché hanno una forte motivazione. c. non parlano le lingue straniere perché non hanno una forte motivazione.

Już za trzy lata matura  3

A teraz przeczytaj cały artykuł i dopasuj nagłówki do paragrafów. a. b. c. d. e.

In testa l’inglese. Meno del 20% parla due lingue. Il Sud sotto la media nazionale. Gli italiani non parlano le lingue straniere. Un terzo non parla nessuna lingua straniera.

To jest ćwiczenie maturalne! Określanie głównej myśli poszczególnych części tekstu!

venti

Il primo giorno a scuola

UNITÀ 1

Lingue: gli italiani studiano le lingue ma più della metà non le sa parlare E non ha intenzione di studiare neanche in futuro (52,9%): solo il 4% ha una forte motivazione e il 17,9% risponde „forse un giorno...”.

1. ___________________________________________ Sembra questo il risultato di un’analisi Censis presentata oggi a Roma. I risultati solo a prima vista sono positivi: il 66,2% degli italiani conosce le lingue, ma poi, quando parlano dell’ uso delle lingue straniere il 50,1% degli italiani valuta il proprio livello solo come elementare, il 23,9% definisce il proprio livello come “buono” e, solo il 7,1% lo valuta come „molto buono”.

2. ___________________________________________ I risultati mostrano che al Centro (66,9%) la conoscenza delle lingue è a livello nazionale, al Sud e nelle Isole i risultati sono più bassi della media nazionale (63%) e invece le regioni del NordOvest (67,5%) e del Nord-Est (69,3%) sono sopra la media.

3. ___________________________________________ Dall’analisi risulta che la lingua straniera più usata è l’inglese (53,5%), in particolare al Centro (57,2%) e al Sud (54,7%), seguito dal francese (37,1%), molto apprezzato nelle regioni del NordOvest (43%), dal tedesco (4%) e dallo spagnolo (2,8%). Una curiosità: l’italiano è la quinta lingua „straniera” parlata in Italia (2,1%) perché è usata dagli stranieri che abitano in Italia.

4. ___________________________________________ Il 33,8% delle persone intervistate dichiara di non parlare alcuna lingua straniera (nel Sud e nelle Isole la percentuale è del 37% mentre nel Nord-Est è del 30,7%).

5. ___________________________________________ Per quanto riguarda il numero di lingue conosciute in Italia, il 42,1% degli abitanti ne parla solo una; il 18,9% degli abitanti parla due lingue, nel Nord-Est è il 24,2% e nel Nord-Ovest il 19%. E poi abbiamo la media nazionale del 4,2% degli abitanti che parla tre lingue, nel Nord-Ovest sono il 6%. Nel Centro abbiamo però l’1,7% delle persone che conoscono quattro lingue, oltre alla lingua madre, contro l’1% della media nazionale. adattato da: www.repubblica.it

4-9

risulta – wynika almeno – przynajmniej ha intenzione di studiare – ma zamiar się uczyć

livello (m) – poziom comunicare – porozumiewać się

ventuno

Autoewaluacja 1a

Sprawdź, co umiesz

Rozumienie ze słuchu 1 27

Posłuchaj nagrania i napisz po polsku, czego dotyczy. _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________

2 28

Na podstawie dialogu uzupełnij w zdaniach brakujące informacje. 1. Si chiama Giorgio ____________________ . 2. Abita a ____________________ . 3. Indirizzo: Via Garibaldi ____________________ interno ____________________ .

Rozumienie tekstu pisanego 3

Z następujących zdań ułóż dwa teksty, każdy składający się z pięciu zdań. 1. Io e mia madre abitiamo a Varsavia, invece mio padre abita in Germania da cinque anni. 2. Per questo motivo ci vediamo solo una volta al mese, ma ogni giorno ci mandiamo un sms! 3. Ha anche problemi a comunicare con gli insegnanti perché non parla bene il tedesco. 4. Di origine è americano, ma da quattro mesi abita in Germania. 5. Non è molto felice, perché non ha ancora molti amici. 6. I miei genitori si chiamano Piotr e Marzena. 7. Frequenta la scuola media inferiore. 8. Questo è Peter, ha tredici anni. 9. Sono Agnieszka e ho sedici anni. 10. Frequento un liceo.

Tekst 1

Tekst 2

4-7 22

ventidue

UNITÀ 1

Il primo giorno a scuola

UNITÀ 2

A che ora iniziamo?

Poznasz nazwy dni tygodnia i nauczysz się określać godziny.

Nareszcie podam ci nazwy kilku dyscyplin sportu.

Opowiem ci, jakich przedmiotów uczą się nasi rówieśnicy we włoskiej szkole i jak wyglądają włoskie posiłki.

Nauczysz się mówić o swoim planie lekcji i zajęciach pozalekcyjnych oraz opisywać swój dzień.

Podpowiem ci, jak proponować spotkania, formułować zaproszenia, a także przyjmować i odrzucać propozycje oraz ustalać terminy. ventitré

Lezione 1 Zanim posłuchasz dialogu 1

Połącz słowa i wyrażenia z ilustracjami. a) gli occhiali b) l’orario delle lezioni c) le lettere d) il pranzo e) la scatoletta f) la festa g) la famiglia 1. ___

2. ___

3. ___

4. ___

5. ___

6. ___

7. ___ ANNO SCOLASTICO 2013/14 OTARIO SETTIMANALE CLASSE IVB GINNASIO COMPOSIZIONE DEL CONSIGLIO DI CLASSE

LUNEDI’

MARTEDI’ MERCOLEDI’ GIOVEDI’ VENERDI’

SABATO

GINEVRA 17

GINEVRA ITALIANO 17

AULA 28

AULA 19

AULA 1

8.109.10

SIVIERO

BAGIONI

CORREGGIOLI

PALADINO

GABRIELLI

PALADINO

9.1010.10

FRONGIA

CORREGGIOLI

PALADINO

10.1011.05

PALADINO

FRONGIA

BAGIONI

SIVIERO

PALADINO

FRONGIA

11.1512.10

GABRIELLI

PALADINO

FRONGIA

SIVIERO

12.1013.10

FRONGIA

13.1014.00

PALADINO

LATINO

PALADINO

GRECO

FRONGIA

STO. E GEO.

FRONGIA

INGLESE

GABRIELLI

MATEMATICA

SIVIERO

S.C. NATURALI BAGIONI NEGROTTI

S.C. MOTORIE

CORREGGIOLI

RELIGIONE

NEGROTTI

A teraz posłuchaj dialogu 2

Zaznacz właściwą odpowiedź.

Anna e Klara sono a) alla festa.

b) in classe.

c) a cena.

Jeszcze raz posłuchaj dialogu 3 29

Odpowiedz na pytania, wpisując obok numer rysunku. Uwaga! Jeden rysunek nie pasuje do żadnego pytania. 1. Chi copia l’orario delle lezioni? 2. Che cosa organizzano i ragazzi?

3. Che cosa mangiano i polacchi a cena? 4. Come è la colazione italiana?

5. Perché Helena non può venire sabato? c)

Dopasuj do zdjęć włoskie nazwy przedmiotów szkolnych. 2. ___

1. ___

3. ___

5. ___

4. ___

6. ___ a) lezione organizzativa con il coordinatore

13. ___

c) lingua e letteratura italiana

12. ___

ventiquattro

j) educazione fisica

11. ___

b) lingua e letteratura polacca

d) matematica

f) lingua e letteratura inglese

g) informatica

k) fisica

10. ___

e) biologia h) storia

l) chimica

9. ___

i) geografia

m) religione/etica

8. ___

7. ___

UNITÀ 2

A che ora iniziamo?

Pora na zabawę w parach

Porozmawiaj na temat przedstawionych planów lekcji z koleżanką lub kolegą z ławki. Możesz używać poniższych pytań. Beata Giorgio • Quante ore di lezione ha Beata il giovedì? • Quando Beata ha geografia? • Che cosa ha Giorgio il giovedì?

6-12 13

lunedì: 7 lezioni

lunedì:

martedì:

martedì: solo scienze e informatica

mercoledì: storia

mercoledì:

giovedì:

giovedì: 2 ore di matematica

venerdì: polacco, inglese,

venerdì:

sabato:

sabato: inglese e tedesco

Odkryj, jak to działa

Połącz rysunki z właściwymi zdaniami (1–3), a następnie odpowiedz na pytanie (4). b) 1. Un’ora d’orologio dura sempre 60 minuti! ____ a) + 2. Un’ora di lezione dura in media 45 minuti. ____

3. Un’ora accademica dura 90 minuti. ____ 4. – Quanti minuti dura la tua lezione a scuola? – La mia lezione a scuola _________ ____ minuti.

Policz, ile lekcji wypada w twoim planie w poszczególne dni tygodnia, ile czasu zajmuje ci nauka, a ile spędzasz na przerwach. Uzupełnij zdania. 1. Il lunedì ho _____ lezioni, cioè studio _____ minuti. Ho anche _____ pausa/pause di _____ minuti e _____ pausa/pause di _____ minuti, cioè in totale passo in pausa _____ minuti. 2. Il martedì ho _____ lezioni, cioè studio _____ minuti. Ho anche _____ pausa/pause di _____ minuti e _____ pausa/pause di _____ minuti, cioè in totale passo in pausa _____ minuti. 3. Il mercoledì ho _____ lezioni, cioè studio _____ minuti. Ho anche _____ pausa/pause di _____ minuti e _____ pausa/pause di _____ minuti, cioè in totale passo in pausa _____ minuti. 4. Il giovedì ho _____ lezioni, cioè studio _____ minuti. Ho anche _____ pausa/pause di _____ minuti e _____ pausa/pause di _____ minuti, cioè in totale passo in pausa _____ minuti. 5. Il venerdì ho _____ lezioni, cioè studio _____ minuti. Ho anche _____ pausa/pause di _____ minuti e _____ pausa/pause di _____ minuti, cioè in totale passo in pausa _____ minuti. 6. In totale ho _____ lezioni alla settimana, cioè passo a lezione _____ minuti ( ____ ore e ____ minuti), mentre sono in pausa _____ minuti, cioè _____ ore e _____ minuti.

copiare – przepisywać lezione (f) organizzativa – lekcja wychowawcza quanto? – ile?

quando? – kiedy? orologio (m) – zegarek pausa (f) – przerwa

venticinque

Lezione 2 Posłuchaj pierwszej części dialogu 32

Klara: Senti, Anna... posso copiare da te l’orario delle lezioni di domani? Senza gli occhiali non vedo bene che cosa scrive il prof! E poi ho ancora problemi con alcune lettere... Ma perché tutti gli europei scrivono sempre le lettere così brutte?! Anna: Eh, eh... sì, è vero... voi, giapponesi, non scrivete, ma disegnate le lettere! Anche la mia grafia è un po’ brutta... Se vuoi, io leggo ad alta voce l’orario e tu scrivi, anzi disegni! Klara: Bene! Anna: Allora, mercoledì: la prima lezione è matematica. Comincia alle otto. Klara: Ok, allora matematica dalle otto alle nove meno quindici. Poi? Anna: Poi abbiamo due lezioni di polacco. Dalle nove meno cinque alle dieci meno venti la prima lezione e dalle dieci meno dieci alle dieci e trentacinque la seconda. Dopo abbiamo due ore d’italiano: dalle undici meno un quarto alle undici e mezza e poi dalle dodici meno venti a mezzogiorno e venticinque. Poi c’è la pausa pranzo che dura trenta minuti e alla fine, dall’una meno cinque alle due meno venti, biologia. Klara: Cosa?! Solo mezz’ora per pranzare!? Anna: In Italia non esiste proprio pranzare o cenare in trenta minuti! Voi, in Giappone, quanto tempo avete per pranzare? Klara: Di solito un’ora. Ma come si fa a mangiare in trenta minuti?! Forse perché poi torniamo a scuola e riprendiamo le lezioni e studiamo fino alle diciassette. I ragazzi in Polonia invece tornano a casa prima...

Dokończ zdania na podstawie dialogu. 1. I giapponesi a) hanno problemi con le lettere. b) scrivono le lettere. c) disegnano le lettere.

2. Mercoledì inizia con la lezione di a) italiano. b) polacco. c) matematica.

4. Anna e Klara hanno italiano a) alle 9.40. b) alle 11.15. c) alle 10.45.

Dopasuj zdania do zegarów. 1. 2. 3. 4. 5. 6.

a) ___

Sono le otto. Sono le nove meno quindici. Sono le nove meno cinque. c) ___ Sono le dieci meno venti. Sono le nove e cinquanta. Sono le undici meno venticinque. f) ___ 7. Sono le undici meno un quarto. 8. Sono le undici e trenta. 9. Sono le undici e mezza. j) ___ 10. Sono le dodici meno venti. 11. È mezzogiorno e venticinque. 12. È l’una meno cinque.

3-4 26

Odkryj, jak to działa

ventisei

3. La pausa pranzo di Anna e Klara dura a) un’ora. b) 13 minuti. c) 30 minuti.

5. I giapponesi studiano a scuola a) fino alle 5.00. b) fino alle 7.00. c) fino alle 11.30.

Wyrażenie „wpół do…” jest nieco kłopotliwe, ale wystarczy zapamiętać, że w języku włoskim odnosimy się do poprzedniej godziny, a nie, jak po polsku, do następnej.

b) ___

e) ___

d) ___

h) ___

i) ___

g) ___

l) ___ k) ___

To tak jak po angielsku i francusku.

UNITÀ 2

A che ora iniziamo? 5

Przeczytaj dialog ze strony 26. i uzupełnij środowy plan lekcji. ORE

LUNEDÌ

MARTEDÌ

MERCOLEDÌ

GIOVEDÌ

VENERDÌ

8.00-8.45

lingua e cultura inglese

fisica

8.55-9.40

lingua e cultura inglese

matematica

9.50-10.35

educazione fisica

informatica

10.45-11.30

lingua e letteratura polacca lingua e letteratura polacca

11.40-12.25

lingua e letteratura polacca lingua e letteratura polacca

12.55-13.40

storia

13.50-14.35

biologia

religione/etica

Posluchaj nagrania i uzupełnij poniedziałkowy i wtorkowy plan lekcji.

Przeczytaj cały plan na głos.

Przykład: 8 34

Lunedì dalle 8 alle 8 e 45 italiano.

Uzupełnij zdania ze słuchu. 1. Senza gli occhiali non _________________ bene che cosa _________________ il prof! 2. Perché tutti gli europei _________________ sempre le lettere così brutte? 3. Voi, giapponesi, non _________________ ma _________________ le lettere! 4. Io _________________ ad alta voce e tu _________________. 5. In Italia non _________________ proprio pranzare in 30 minuti!

9 10-14 15

Odszukaj te zdania w dialogu i sprawdź, czy dobrze napisałaś/napisałeś formy czasowników. Odkryj, jak to działa Spójrz na oryginalny plan lekcji klasy IV B jednego z włoskich liceów i odpowiedz na pytania. 1. Quanti insegnanti ha la classe IV B? 2. Quante sono le materie? 3. Fino a che ora studiano il sabato? 4. Come si chiama l’insegnante di matematica? 5. Quanti giorni studiano? 6. A che ora iniziano? domani – jutro lettera (f) – tu: litera brutto – brzydki

ANNO SCOLASTICO 2013/14 ORARIO SETTIMANALE CLASSE IVB GINNASIO LUNEDI’

MARTEDI’ MERCOLEDI’ GIOVEDI’ VENERDI’

SABATO

AULA 17

AULA 28

AULA 19

AULA 1

AULA 17

SIVIERO

BAGIONI

CORREGGIOLI

PALADINO

GABRIELLI

ITALIANO

PALADINO

LATINO

PALADINO

GRECO

FRONGIA

Storia e geografia

FRONGIA

INGLESE

GABRIELLI

MATEMATICA

SIVIERO

SCIENZE NATURALI

BAGIONI

SCIENZE MOTORIE

CORREGGIOLI

RELIGIONE

NEGROTTI

8.109.10

9.1010.10

FRONGIA

CORREGGIOLI

PALADINO

10.1011.05

PALADINO

FRONGIA

BAGIONI

SIVIERO

PALADINO

FRONGIA

11.1512.10

GABRIELLI

12.1013.10

13.1014.00

GABRIELLI NEGROTTI

disegnare – rysować alla fine – w końcu

PALADINO

FRONGIA

COMPOSIZIONE DEL CONSIGLIO DI CLASSE

SIVIERO

tornare – wracać riprendere – zaczynać coś ponownie

ventisette

Lezione 3 Posłuchaj drugiej części dialogu 35

Anna: Cosa?! Solo mezz’ora per pranzare!? In Italia non esiste proprio pranzare o cenare in 30 minuti! Klara: Anche in Giappone abbiamo di solito un’ora per mangiare. Forse perché poi torniamo a scuola, riprendiamo le lezioni e studiamo fino alle 17. I ragazzi in Polonia invece tornano a casa prima... Anna: Anche noi in Italia studiamo a scuola fino alle 14, a volte fino alle 15... ma non pranziamo in 30 minuti! Senti, ma cosa mangiate a scuola in Giappone? Klara: Ci portiamo una “scatoletta” che preparariamo la mattina a casa. Anna: E cosa mettete dentro la scatoletta?!? Klara: Più o meno le stesse cose che mangiamo a colazione e a cena... E in Italia? Come sono i pasti? Anna: In Italia la colazione è di solito dolce: prendiamo un cornetto o una brioche. Non come i polacchi che fanno colazione con panini! Poi a scuola durante la pausa facciamo la merenda, poi pranziamo: il primo, il secondo, la frutta o il dessert. Ceniamo sempre a casa, con la famiglia. La cena è come il pranzo: calda e abbondante, due piatti e un dolce. Ceniamo bene, non come i polacchi che a cena prendono solo un panino o un’insalata. Sempre panini! Klara: È vero! Ma i polacchi mangiano i panini solo a colazione e a cena, mentre noi, giapponesi, a ogni pasto mangiamo quasi sempre le stesse cose! La colazione può essere identica al pranzo e alla cena! Anna: Ogni giorno? Klara: Sì, il lunedì, il martedì, il mercoledì... Anna: Anche il sabato e la domenica? Klara: Sì, ogni giorno! Anna: “Paese che vai usanza che trovi...” ma, a proposito, perché non organizziamo una cena italo-polaccogiapponese-senegalese?

Na podstawie dialogu zaznacz, które informacje są: prawdziwe (vero), fałszywe (falso), a o których nie można tego jednoznacznie powiedzieć (non si può dire). V F ? 1. I giapponesi pranzano in diciassette minuti. 2. In Italia i ragazzi mangiano una brioche per la prima colazione. 3. In Polonia tutti mangiano un panino per cena. 4. In Italia i ragazzi studiano fino alle due. 5. La scatoletta è un pasto.

V V

F F

V V

F F

? ?

Odpowiedz na pytania. 1. Quando gli italiani mangiano la merenda? 2. Que cosa fanno i ragazzi polacchi dopo pranzo? 3. Come è la cena in Italia? 4. Che cosa mettono dentro la scatoletta i giapponesi?

Uzupełnij tekst podanymi wyrazami. tè

cornetto

panini

spremuta d’arancia

brioche

Come tutti gli italiani Anna fa colazione con qualcosa di dolce: mangia una ____________________ o un _________________________

e da bere prende una __________________________

Hela, Mati e Filip sono invece polacchi e fanno colazione con __________________ prendono di solito un ______________________

4-5 28

Odkryj, jak to działa ventotto

caldo.

. Marysia, . Da bere

A che ora iniziamo? 6

Połącz imiona i godziny ze zdjęciami odpowiednich posiłków, a następnie zapisz zdania według przykładu. Anna

10.00

Filip

16.00

Klara

7.00

Piotrek

20.00

Hela

13.00

Przykład:

Anna fa colazione alle sette.

1. _____________________________________________ 2. _____________________________________________

correggere giocare fare suonare essere telefonare

a) b) c) d) e)

a un’amica la chitarra a una riunione a tennis i compiti

Na podstawie kartek z kalendarzy opisz dzień Mateusza, Marysi i profesora Pasquino. 7.00 8.00 9.00 10.00 11.00 12.00 13.00 14.00 15.00 16.00 17.00 18.00 19.00 20.00 21.00 22.00

9-13

3. _____________________________________________ 4. _____________________________________________

Dopasuj wyrażenia do czasowników. Uwaga! Do dwóch czasowników pasuje jedno wyrażenie. 1. 2. 3. 4. 5. 6.

UNITÀ 2

_____________________ ______ SCUOLA! ______ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _______ TENNIS _______ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ ______ TEL A MARIA ___ _____________________ _____________________

7.00 _______________________ 8.00 ______ SCUOLA! ______ 9.00 _______________________ 10.00 _______________________ 11.00 _______________________ 12.00 _______________________ 13.00 _______________________ 14.00 _______ PIANO ________ 15.00 _______________________ 16.00 _______________________ 17.00 _______________________ 18.00 _______________________ 19.00 _____" FILIP _________ 20.00 _____ SMS? incontro? 21.00 _______________________ 22.00 _______________________

7.00 8.00 9.00 10.00 11.00 12.00 13.00 14.00 15.00 16.00 17.00 18.00 19.00 20.00 21.00 22.00

______________________ _______ SCUOLA! ______ ______________________ ______________________ ______________________ PRANZO CON I COLLEGHI

______________________ ___________ __________ _____ RIUNIONE ______ ______________________ ______________________ ______________________ ___________ ______ COMPITI _______ ______________________ _________ CENA _______

Zbierzmy i przećwiczmy materiał scatoletta (f) – pudełko

paese che vai usanza che trovi – co kraj, to obyczaj

pasto (m) – posiłek

correggere – poprawiać

abbondante – obfity

riunione (f) – zebranie

panino (m) – kanapka

ventinove

Lezione 4 Posłuchaj trzeciej części dialogu 37

Klara: ...“Paese che vai usanza che trovi...” ma, a proposito, perché non organizziamo una cena italogiapponese-senegalese-polacca? Anna: Che bell’idea! Così ci conosciamo meglio! Maria: Ragazze... perché proprio una cena? Organizziamo una festa! Io ho una casa grande, se vogliamo possiamo anche ballare! Filip può portare la musica africana, tu, Anna, la musica italiana, Klara la musica giapponese! Mangiamo, parliamo, balliamo e... cantiamo con il karaoke! Così conosciamo meglio tutte le nostre culture! Filip: Ottima idea! Quando? Dopodomani? Anna: Giovedì? Ma noooo... e chi si alza poi venerdì mattina? Piotr: Vero. Allora possiamo fare la festa venerdì sera, sabato mattina non dobbiamo andare a scuola! Anna: Venerdì sera non tutti possono: Helena non può perché sabato mattina ha un torneo e deve essere riposata. Neanche Filip e Mati vogliono... il sabato mattina hanno una lezione di tennis. Vediamo se possiamo fare la festa sabato sera! Klara, tu puoi venire sabato sera? Klara: Hmmm... sì... ma dopo le 20. Dalle 17 alle 19 ho una lezione di pianoforte, poi devo ancora tornare a casa... Mati: Perché devi tornare a casa? Klara: Come perché? Per prendere le scatolette con il cibo giapponese per voi! Mica posso portare tante scatolette alla lezione di pianoforte! Anna: Vero… Allora come facciamo? Klara: Se volete, potete venire da me prima della lezione, dopo pranzo. Prendete le scatolette e così io, dopo la lezione, non devo tornare a casa! Mati: Hmm…, venerdì dopo le lezioni gioco a tennis con Eryk vicino a casa tua. Posso venire dopo con lui? Klara: Certo... Con chi?! Mati: Con Eryk... il mio amico biondo della 1B, vi conoscete, dai, non ti ricordi? Klara: Sì, sì... mi ricordo. Come no? Certo che potete venire insieme!

Odpowiedz na pytania. 1. 2. 3. 4. 5.

Quante persone preparano la festa? Quale musica vogliono ascoltare? Quando è il torneo di Helena? Quante scatolette porta Klara? Quando Mati gioca a tennis con Eryk?

W języku włoskim częściej niż w polskim stosuje się wyrażenia, które nie zawsze mają dokładnie określone znaczenie, a bez których wypowiedź byłaby bezbarwna. Czasami trudno jest znaleźć ich polski odpowiednik. Tak jak w przypadku słowa mica.

Odrobina emocji 2 38

Posłuchaj jeszcze raz fragmentu rozmowy i zaznacz zdanie najbliższe znaczeniowo zdaniu: Mica posso portare tante scatolette alla lezione di pianoforte! 1. Non è un problema! Posso portare tante scatolette alla lezione di pianoforte! 2. Dai! Non posso portare con me tante scatolette alla lezione di pianoforte! 3. Vediamo, forse posso portare con me tante scatolette alla lezione di pianoforte!

Połącz wyrażenia określające emocje z ilustracjami.

a) ___

b) ___

c) ___

d) ___

1. Ma non esiste proprio! 2. Che bell’idea! 3. Perché non organizziamo una festa?

trenta

4. A proposito…

UNITÀ 2

A che ora iniziamo? 4

Odpowiedz na pytanie, uzupełniając zdania podanymi poniżej zwrotami. Che cosa dovete e che cosa non potete fare alla lezione d’italiano? Alla lezione d’italiano dobbiamo __________________________________________________________________ . __________________________________________________________________ .

Non possiamo invece ascoltare la musica mandare sms ridere leggere

5 6

parlare in polacco studiare parlare in italiano giocare

parlare al telefonino ascoltare il professore lavorare in coppia copiare

Odkryj, jak to działa Co możesz albo musisz robić, a czego nie? Korzystając z podanych wyrażeń, uzupełnij tabelę.

studiare molto

ascoltare la musica ad alto volume

invitare gli amici dopo le 21

cantare con il karaoke

fare la spesa organizzare le feste

giocare tante ore al computer

passare tanto tempo al telefono

posso

mangiare bere fare gli esercizi parlare con il compagno

non posso

devo

non devo

A teraz porównaj swoje odpowiedzi z odpowiedziami koleżanki lub kolegi według poniższego schematu. B: Purtroppo anch’io. / Per fortuna, io no.

A: A casa devo aiutare i genitori.

Pamiętaj, że w zdaniach przeczących używamy neanche i neanch’io. A: Non posso ascoltare la musica ad alto volume.

B: Purtroppo neanch’io! / Fortunatamente io sì!

8-13 a proposito – à propos

telefonino (m) – telefon komórkowy

purtroppo – niestety

dopodomani – pojutrze

coppia (f) – para

fortunatamente – na szczęście

certo – tu: oczywiście

ad alto volume – głośno

copiare – kopiować, przepisywać, ściągać

trentuno

Lezione 5 1

2 3 39

4 5 41

6 32

Co oznaczają włoskie nazwy dni tygodnia? Pobaw się: spójrz na podpisy pod zdjęciami i spróbuj utworzyć nazwy dni tygodnia. Zapisz je.

W dawnym języku włoskim na „dzień” mówiono dì i właśnie dlatego we Włoszech często usłyszysz Buondì! zamiast Buongiorno.

Luna ____________

Venere ____________

Marte ____________

Mercurio ____________

Giove ____________

Saturno sabato

Sole domenica

Dajmy szansę gramatyce Posłuchaj nagrania z warsztatu u zegarmistrza. Jeśli zegarmistrz: a) naprawia zegar, może albo chce go naprawić – w kwadraciki wstaw: ! b) nie naprawia albo nie musi tego robić – w kwadraciki wstaw: x.

Dajmy szansę gramatyce Posłuchaj dialogów. Czyje to rozmowy telefoniczne? Zapisz w kwadracikach właściwe numery dialogów. a. ☐ Marysi z tatą, który przebywa w Wietnamie; ___ b. ☐ Anny z włoskimi przyjaciółmi; ___ c. ☐ Filipa z dziadkiem z Dakaru; ___ d. ☐ Klary z kuzynką z Tokio; ___ e. ☐ Mateusza z mamą, która przebywa służbowo w Nowym Jorku; ___ f. ☐ Mateusza z Helą, która jest na mistrzostwach młodzieżowych w Sydney; ___ g. ☐ Filipa z tatą, który wyjechał na mecz do Brazylii. ___ Rozmowy odbywają się, gdy w Polsce jest 15.30. Posłuchaj jeszcze raz nagrania i zapisz, która jest godzina u rozmówców poza Polską. Dajmy szansę gramatyce trentadue

UNITÀ 2

A che ora iniziamo?

Pora na zabawę w parach 7

Korzystając z mapy stref czasowych z ćwiczenia 5., przygotuj z koleżanką lub kolegą dialogi według wzoru. • Ciao, ma dove sei? • Che ore sono da te? • Sono a Tokyo. • Adesso sono le sei. Pora na zabawę w parach

Na podstawie swojego planu lekcji oblicz czas poświęcony na naukę poszczególnych przedmiotów i uzupełnij zdania włoskimi liczebnikami oraz nazwami dni tygodnia. Przyda ci się to, gdy będziesz wykonywać ćwiczenie 9. 1. Abbiamo ____________ lezione/lezioni di biologia alla settimana :

. In totale abbiamo

____________ minuti di biologia alla settimana, cioè ____________ ora/ore e ____________ minuti. 2. Abbiamo ____________ lezione/lezioni di lingua italiana alla settimana :

. In totale abbiamo

____________ minuti di italiano alla settimana, cioè ____________ ora/ore e ____________ minuti. 3. Abbiamo ____________ lezione/lezioni di matematica alla settimana :

. In totale abbiamo

____________ minuti di matematica alla settimana, cioè ____________ ora/ore e ____________ minuti

Sprawdź, czy twoja koleżanka albo twój kolega pamięta wasz plan lekcji i potrafi szybko policzyć czas poświęcony na poszczególne zajęcia. Zadawajcie sobie pytania na przemian, a odpowiedzi sprawdźcie w poprzednim ćwiczeniu. 1. Quante lezioni di biologia alla settimana abbiamo? Quando? In totale quante ore e quanti minuti sono? 2. Quante lezioni di italiano alla settimana abbiamo? Quando? In totale quante ore e quanti minuti sono? 3. Quante lezioni di matematica alla settimana abbiamo? Quando? In totale quante ore e quanti minuti sono?

Oto SMS-y Mateusza i Eryka. Uzupełnij je zgodnie ze zdjęciami i ułóż w odpowiedniej kolejności. Ah, ok. Ora tutto è chiaro. Allora

A ____________

venerdì prima giochiamo a ____________

Ma prima dobbiamo andare da Klara a prendere le scatolette? Va bene?

e poi andiamo da Klara! No, perché? Tu che fai? Certo che voglio! Che ______

Dove?

Io e la mia classe organizziamo una __________

sera , hai già programmi?

Le “scatolette” con le cose

Da Klara! WOOOW! Sei geniale! Ma... che scatolette? Che cos’è? Ma... perché dobbiamo

da mangiare giapponesi!

andare a prendere le scatolette?

Facciamo una ___________

Klara non può venire a

internazionale!

Vuoi venire?

Certo, perché no? E poi, per la

di Hela!

Ciao Mati, venerdì dopo

____________

di Hela?!

Tranquillo! Può venire, ma solo

la scuola, come sempre giochiamo

dopo le 20. Prima ha la lezione di

a _________

____________

Dajmy szansę gramatyce

Ćwiczenie dla szperaczy 12

Spróbuj znaleźć (np. korzystając z Internetu) takie przedmioty nauczane we włoskiej szkole, których nie ma w polskiej. trentatré

Lezione 6 Skojarzenia 1

Do każdego włoskiego słowa dobierz dwa polskie wyrazy o tym samym znaczeniu, po jednym z każdej kolumny. 1) sondaggio

2) ruolo

3) risultato

4) rappresentare

5) dedicare

6) confrontare

7) discutere

8) progetto

9) consumare

10) dichiarazione

11) attivo

12) resto

A) funkcja

b) rola

B) spożywać

c) sondaż

C) porównywać

d) dedykować

D) czynny

e) prezentować

E) plan

f) projekt

F) pozostała część

g) aktywny

G) przedstawiać

h) dyskutować

H) wynik

i) konfrontować

I) omawiać

j) rezultat

J) ankieta

k) deklaracja

K) poświęcać

l) reszta

L) oświadczenie

Połącz w pary rzeczowniki i czasowniki z tej samej rodziny wyrazów. 1) 2) 3) 4) 5) 6)

a) konsumować

progetto risultato discussione rappresentazione dichiarazione preparazione

a) b) c) d) e) f)

rappresentare preparare discutere dichiarare risultare progettare

Z jakimi słowami w języku polskim, angielskim lub w innych językach kojarzą ci się te słowa? Zapisz je. a) importante _____________

c) confermare

_____________

e) presente _____________

b) risolvere

d) precedente

_____________

f) rispondere _____________

_____________

Znajdź w tekście z ćwiczenia 6. rzeczowniki należące do tej samej rodziny wyrazów co attivo oraz importante i zastanów się, jakie są ich odpowiedniki w języku polskim.

attivo –

__________________

_____________________

importante –

__________________

_____________________

Przeczytaj tekst z ćwiczenia 6. i wybierz właściwe zakończenia zdań. 1. L’incontro a tavola è un momento importante per a) più di 900 genitori. b) più del 9% dei genitori. c) meno del 90% dei genitori.

2. Non essere presente ad un pasto importante è un dispiacere per a) 3 o 4 genitori. b) il 75% dei genitori. c) il 3 o 4% dei genitori

3. In Italia cucina a) sia l’uomo, sia la donna. b) soprattutto l’uomo. c) soprattutto la donna.

4. Il sondaggio descrive a) le tradizioni culinarie italiane. b) i l ruolo del padre nella famiglia tradizionale. c) l’importanza di pranzare o di cenare insieme.

trentaquattro

A che ora iniziamo? 6

UNITÀ 2

Przeczytaj ponownie tekst i sprawdź, czy skojarzone przez ciebie znaczenia słów w ćwiczeniach 1. i 3. okazały się trafne.

La famiglia a tavola La famiglia a tavola? Quella italiana è ancora tradizionale, radicata in una cultura che vuole padre, madre e figli tutti insieme a tavola, almeno una volta al giorno. Così risulta da un sondaggio dell’Istituto di Ricerca Ispo “La famiglia a tavola – Il ruolo dei pasti nella famiglia italiana”, fatto lo scorso marzo su mille genitori: seicento madri e quattrocento padri. Infatti, per più del novanta per cento dei genitori italiani la tavola rappresenta un momento d’incontro importante della famiglia. Il novantasette per cento delle madri e il novantaquattro per cento dei padri risponde che grazie ai pasti la famiglia è molto unita, perché così tutti insieme possono parlare, confrontare le idee, discutere i progetti, provare a risolvere i problemi e decidere cosa fare. Proprio per questo motivo per tre genitori su quattro non essere presente ad un pasto in famiglia è un vero dispiacere. L’importanza di consumare il pasto in famiglia è confermata anche dai dati reali: il sessantatré per cento delle madri italiane e il cinquantotto per cento dei padri italiani dichiara di consumare insieme al resto della famiglia almeno un pasto al giorno. La condivisione del pasto in famiglia durante il weekend rappresenta il momento ancora più bello, soprattutto per i padri italiani (l’ottantaquattro per cento dei padri e il settantotto per cento delle madri). Chi invece si occupa della preparazione dei pasti? La persona in famiglia che cucina è soprattutto la madre: dal sondaggio risulta che solo il 6 per cento dei padri italiani si dedica a quest’attività. Infine, anche la pianificazione dei pasti è il ruolo delle madri italiane: una mamma su due decide cosa preparare per pranzo o cena, la mattina, quando si sveglia oppure mentre fa colazione. Una mamma su tre, invece, pianifica i pasti già la sera precedente, prima di andare a letto. adattato da: www.alfemminile.com

Już za trzy lata matura  7

Jesteś na kursie językowym w Sienie. Zapisz w zeszycie treść pocztówki do koleżanki lub kolegi, w której opiszesz: • swój plan zajęć, przedmioty, których się uczysz; • pory i godziny posiłków; • dwie inne czynności pozalekcyjne.

8-14 trentacinque

Autoewaluacja 2a

Sprawdź, co umiesz

Rozumienie ze słuchu 1 42

2 43

Posłuchaj opisu pewnej szkoły i napisz po włosku jego streszczenie w dwóch zdaniach. __________________________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________________________

Posłuchaj dialogu i na jego podstawie uzupełnij brakujące w poniższym tekście informacje. – Ciao Gianni, come va? – Ah ciao Roberta, va bene, grazie, e tu? – Io sto bene ma ho tanto ________________, non mi riposo mai. – Come mai? Perché sei così occupata? – Tra un mese ho un importante ____________ e devo essere in forma, devo fare molti esercizi e ogni giorno vado in palestra. – Allora pratichi ancora il ________________? – Sì, sì, come no? Ormai sono campionessa! – E a scuola? – Ecco, questo è il problema. A scuola c’è tanto lavoro, perché quest’anno abbiamo _________________ materie nuove. – Quali? – Il martedì e il _________________ francese, il mercoledì _________________ e poi anche la lezione di ballo. – Ma tu sai ____________________? – No, e questo è terribile!!! Niente, ora devo andare. Ciao, a presto. – Ciao, ti posso telefonare? – Certo.

Rozumienie tekstu pisanego 3

Przeczytaj tekst, a następnie zaznacz, które informacje są: prawdziwe (vero), fałszywe (falso), a o których nie można tego jednoznacznie powiedzieć (non si può dire). Oggi sono a Varsavia. È mezzogiorno e un quarto. Devo lavorare. Ho tanto lavoro ma devo ancora telefonare a tre persone. Prima però devo controllare l’ora, per non telefonare di notte. Prima telefono a Rita. Lei adesso lavora a Mosca. A Mosca sono le quattordici e quindici, quindi Rita adesso pranza. Allora telefono a Roberto. Lui da 8 anni abita a Londra. C’è solo un’ora di differenza. Adesso a Londra sono le undici e un quarto. Sergio non abita a Sydney ma a New York. Non voglio telefonare ancora a Sergio perché lui si sveglia alle dieci e mezza e adesso a New York sono le 6 e un quarto. Così telefono a lui la sera. Niente, mi metto a lavorare. V F ? 1. In Russia sono le 14.15. 2. In Inghilterra è l’1.15. 3. In Australia sono le 8.30. 4. In Polonia sono le 12.45.

4-7 36

trentasei

UNITÀ 1

Il primo giorno a scuola

UNITÀ 3

Mamma mia, che disastro!

W tym rozdziale nauczysz się: • relacjonować wydarzenia; • opisywać miejsca; • stosować kolejne wyrażenia określające emocje.

Zyskasz trochę wiadomości na temat włoskiego malarstwa. Poznasz też nazwy kolorów.

Poznasz słownictwo związane z pomieszczeniami w domu, podstawowymi meblami i sprzętami domowymi.

Nauczysz się określać położenie miejsc i przedmiotów.

trentasette

Lezione 1 Zanim posłuchasz dialogu 1

Uzupełnij podpisy pod rysunkami.

una __ u __ __ na

bi__ __ __ ieri

un bagno

un so __ __ __ orno

spor__a

spor__ __ i

pi __ __ olo

__ rande

un __ abinetto pulito

un __ ri __ __ to

su __ __ o

una ma __ __ __ ia

nell’anti __ amera

d’aran __ __ a

di __ affè

sugli armadietti

sul __ __ adro

2-3

Po włosku słowo cucina może oznaczać zarówno kuchnię – pomieszczenie, jak i kuchenkę – sprzęt.

Dajmy szansę gramatyce

A teraz posłuchaj dialogu 4 44

Zaznacz rysunki przedstawiające, jak po zabawie wygląda dom Marysi. 1. a)

2. a)

3. a)

4. a)

trentotto

UNITÀ 3

Mamma mia, che disastro! 5 46

Posłuchaj opisów mieszkań Filipa, Klary, Anny, Mateusza i Marysi. Pod rysunkami zapisz, którym rysunkom odpowiadają poszczególne nagrania.Uwaga! Dwa nagrania nie pasują do żadnego rysunku.

Przeczytaj opisy pomieszczeń i połącz je z właściwymi rysunkami. Wpisz w tekście litery odpowiadające poszczególnym sprzętom. 1. La cucina di Matteo è piccola, ma comoda. È tutta molto moderna. In questa cucina dominano il rosa scuro e il blu. Di fronte alla porta c’è il lavandino ____. A destra ci sono gli armadietti e un grande piano di lavoro ____. A sinistra c’è il frigo ____ e la cucina elettrica ____. 2. Vicino alla cucina, a destra, c’è la sala da pranzo. È abbastanza grande e comoda. Tutti i mobili sono scuri, ma le pareti sono chiare. Nel mezzo c’è una grande tavola ____ con 10 sedie e sotto la finestra c’è una credenza ____ per le stoviglie e le posate. 3. Il salotto di Klara è enorme, ma molto semplice. Non c’è il televisore né l’impianto hi-fi, solo 2 divani ____ comodi e 4 poltrone ____, un tappeto ____ morbido e 5 mensole ____ per i libri. Tutti i mobili sono bianchi. 4. Matteo dorme in una camera molto piccola, ma accogliente. A destra della porta c’è il letto ____. Di fronte al letto c’è uno scaffale ____ con i libri e di fronte alla porta c’è la scrivania ____ con una sedia ____ molto comoda e un armadio ____.

A B

I b) E

O P

Wybierz jeden z planów z ćwiczenia 5. i opowiedz o przedstawionym na nim mieszkaniu. Niech koleżanki lub koledzy zgadną, o które mieszkanie chodzi.

Opisz swój pokój tak, aby pozostali uczniowie na podstawie twoich informacji mogli go narysować.

9-14

Dajmy szansę gramatyce sporco – brudny comodo – wygodny bagno (m) – łazienka

camera (f) da letto – sypialnia enorme – ogromny studio (m) – gabinet

moderno – nowoczesny dominare – przeważać parete (f) – ściana

trentanove

Lezione 2 Posłuchaj pierwszej części dialogu 47

Maria: Voglio morire! Guardate che pasticcio! Come faccio a pulire tutto da sola in un giorno? Domani tornano i miei genitori! Hela: Tranquilla ti aiutiamo tutti. Vediamo con calma che cosa c’è da fare e dividiamo i compiti. Maria: Soprattutto il pavimento! È tutto sporco! Anche i mobili in cucina sono sporchi! E quanti piatti e bicchieri da lavare! Klara: Allora, all’inizio laviamo il pavimento nel soggiorno e nella sala da pranzo. Chi si offre volontario? Piotr: Io! Klara: Ottimo! Allora tu ti occupi del pavimento, io intanto lavo i piatti e i bicchieri. Poi, quando finisco, pulisco anche gli armadietti. Anna: No, dai, io lavo i piatti, tu pulisci solo gli armadietti... Così finiamo prima. Piotr: Ok... allora mentre tu e Klara pulite la cucina, io e Maria puliamo il bagno e il gabinetto. Klara: E chi sposta i mobili dalla camera da letto al soggiorno? Mati e Filip dove sono? Dormono ancora? Filip: No, non dormiamo... siamo nella camera di Maria... Piotr: Sicuramente sono davanti al computer e si divertono o giocano a carte! Filip: No, non giochiamo e non ci divertiamo... cerchiamo una cosa... Maria: Cosa cercate? Mati: Ma non importa, ora arriviamo... Anna: Allora, iniziamo… AAAAhh!! Klara: Che c’è?! Perché gridi? Gli italiani gridano anche quando puliscono la cucina? Anna: Sento un rumore strano...

Na podstawie dialogu zaznacz, które informacje są: prawdziwe (vero), fałszywe (falso), a o których nie można tego jednoznacznie powiedzieć (non si può dire). 1. I genitori di Maria tornano tra 2 giorni.

2. Maria vuole lavare i bicchieri .

3. Filip non gioca mai a carte.

4. Anna pulisce gli armadietti.

5. Piotr è davanti al computer.

Dokończ zdania zgodnie z dialogiem. 1. Piotr pulisce

3. Klara lava

4. Anna lava

a) la cucina.

a) il soggiorno.

a) i piatti.

b) la camera di Maria.

b) il bagno.

b) il pavimento.

b) i mobili.

c) il soggiorno.

c) la cucina.

c) gli armadietti.

c) il gabinetto.

Połącz nazwy czynności z odpowiednimi rysunkami. Uwaga! Dwa wyrażenia nie pasują do żadnej ilustracji. a) lavare i piatti

b) spostare i mobili

c) pulire il pavimento

e) dormire

f) riportare i bicchieri

g) giocare al computer

1. ___

2. Maria pulisce

quaranta

2. ___

3. ___

4. ___

d) cercare una cosa nella stanza di Maria

5. ___

UNITÀ 3

Mamma mia, che disastro! 4

A teraz znajdź w tekście dialogu nazwy czynności i uzupełnij nimi zdania. 1. Maria ____________________ . 2. Mateusz e Filip ____________________ . 3. Klara e Anna ____________________ : Klara ____________________ , Anna invece ____________________ . 4. Piotr ____________________ .

5-13 14

Odkryj, jak to działa Uzupełnij wyrażenia właściwą formą preposizione articolata. Następnie zapisz, jak często wykonujesz poniższe czynności. Nie zapomnij odmienić czasowników. pulire il bagno, pulire la cucina, pulire il pavimento, cucinare, dormire fino

10, cercare

computer, divertirsi con gli amici, fare la spesa, finire le lezioni

informazioni su Internet, giocare

tardi, tornare a casa dopo mezzanotte, incontrarsi con gli amici

cinema o

concerto,

controllare l’e-mail.

Przykład:

Almeno una volta

giorno cerco informazioni su Internet.

settimana _______________________________________ .

1. Almeno una volta 2. Più volte

settimana _________________________________________________ .

3. Almeno una volta

mese ____________________________________________ .

4. Almeno due volte

mese ____________________________________________ .

5. Una volta

anno _____________________________________________________ .

6. Più volte

anno ______________________________________________________ .

Czy wiecie, że odpowiedniki preposizione articolata istnieją też w języku francuskim i hiszpańskim?

7. Non devo mai _ _____________________________________________________________ .

Zapytaj koleżankę lub kolegę z ławki, co ona lub on robi raz dziennie, raz w tygodniu itd. Następnie uzupełnij poniższe zdania. 1. Almeno una volta

giorno ___________________________________________ .

2. Almeno una volta

settimana _______________________________________ .

3. Più volte

settimana _________________________________________________ .

4. Almeno una volta

mese ____________________________________________ .

5. Almeno due volte

mese ____________________________________________ .

6. Una volta

anno _____________________________________________________ .

7. Più volte

anno ______________________________________________________ .

8. Non deve mai ______________________________________________________________ . morire – umrzeć dividere – dzielić compito (m) – zadanie pavimento (m) – podłoga

offrirsi – zgłaszać się occuparsi – zajmować się divertirsi – dobrze się bawić

non importa! – nieważne! gridare – krzyczeć spostare – przesuwać riportare – odnieść

almeno – przynajmniej volontario (m) – chętny, wolontariusz

quarantuno

Lezione 3 Posłuchaj drugiej części dialogu 49

Hela: Vediamo con calma cosa c’è da fare e dividiamo i compiti. Maria: Soprattutto il pavimento! È tutto sporco! Anche i mobili in cucina sono sporchi! E quanti piatti e bicchieri da lavare! Piotr: Allora io inizio subito a riportare i bicchieri e i piatti in cucina... Sono dappertutto! Maria: È vero, sono anche in bagno! Klara: E chi sposta i mobili dalla camera da letto al soggiorno? Mati e Filip dove sono? Filip: Siamo nella stanza di Maria... Un momento, arriviamo... Anna: AAAhh! Qui c’è un topo! Hela: Ma che topo, dai! Non è possibile! Maria: No, tranquilla! Non è un topo, è... il mio criceto! Ma che cosa fa qui il mio criceto? Non capisco... Piotr: Io invece capisco! Mateusz, Filip... Maria: Non importa, prendiamo dopo il criceto, intanto iniziamo a pulire. Anna: No! Ho paura! E poi... soffro anche di allergia al pelo! Hela: Daaaai... è lì, dietro il frigorifero. Anna: E chi mi garantisce che non esce? Maria: E va bene, prima prendiamo il criceto. Anna: AAAAhh!! Senti? Non è più dietro il frigo, ora è... sotto il lavandino! Maria: Ok, vediamo... No, sotto il lavandino non c’è. Scendi da questa sedia! Anna: Ma io sento uno strano rumore sotto il lavandino! Maria: È il rumore dei tubi, non è il mio criceto! E dai! Anna: Allora il criceto dov’è? Ho paura!

Połącz rysunki postaci z obrazkami ilustrującymi czynności. Uwaga! Dwie osoby wykonuję tę samą czynność.

c) 4.

Odpowiedz na pytania na podstawie dialogu. 1. Che cosa devono fare Maria e gli amici? 2. Che animale sente Anna? 3. Di che cosa soffre Anna? 4. Chi ha paura dei topi? 5. Dove si trovano i bicchieri dopo la festa?

quarantadue

Mamma mia, che disastro! 3

Utwórz zdania z wyrazami sotto, sopra, nel, all’, vicino all’, dentro, fuori, su, lontano da, dietro, nell’, nella, al, alla, vicino al/alla oraz poznanymi w poprzednich lekcjach nazwami mebli i sprzętów. Możesz je wykorzystać kilka razy.

Przykład:

4-12 13

UNITÀ 3

Il criceto n. 1 è sotto il divano.

Odkryj, jak to działa Powiedz, co jest, a czego brakuje na poniższych rysunkach. Uzupełnij zdania, wykorzystując wyrazy z ramki. soggiorno

seconda colazione studio scatoletta

camera da letto

insegnante cucina

Przykład: 1. 2. 3. 4. 5.

classe

Nel disegno numero 1 c’è una camera da letto ma manca il letto .

letto televisore

Nel disegno numero 2 c’è una _______________ ma manca la ________________ . Nel disegno numero 3 c’è un _______________ ma manca il ________________ . Nel disegno numero 4 c’è uno _______________ ma manca il ________________ . Nel disegno numero 5 c’è una _______________ ma manca la ________________ . Nel disegno numero 6 c’è una _______________ ma manca l’ ________________ .

computer cucina

Zbierzmy i przećwiczmy materiał piatto (m) – talerz bicchiere (m) – kieliszek soggiorno (m) – salon

topo (m) – mysz criceto (m) – chomik soffrire di qc – cierpieć na coś

garantire – zapewniać mancare – brakować

quarantatré

Lezione 4 Posłuchaj trzeciej części dialogu 50

Maria: Anna: Piotr: Maria: Anna: Hela: Piotr: Maria: Piotr: Maria: Anna: Filip: Anna: Hela: Klara: Piotr: Klara: Filip: Klara: Anna: Klara:

Oh noooo! Che c‘è? Il criceto è già nell’anticamera? No! Il criceto è ormai nella gabbia. Puoi stare tranquilla Anna. Ma lasciamo stare il criceto! Ragazzi, guardate! Il succo di frutta... non è solo sugli armadietti... è anche sul quadro! Tranquilla! Ora laviamo il quadro! Ma noooo... che fai?! Non con questo detersivooooo!!!!! Managgia... Troppo tardi! I colori! Ora i miei genitori hanno un bellissimo quadro senza colori, ma con una macchia bianca! Voglio morire! Calma! Ora inventiamo qualcosa! E che cosa vuoi inventare?! Voglio morire! Di nuovo? Ma dai! Ricostruiamo i colori con i nostri cosmetici! Buona idea, ma... chi si ricorda i colori originali? Klara! Klara, ti ricordi di che colore è il mantello nel quadro originale? Certo che mi ricordo! È rosso! Ok, e le mele o le arance... non so cosa sono... Insomma, questi frutti qui! Di che colore sono? Arancione! E invece i capelli di quella donna che balla, di che colore sono? Biondi, quindi possiamo usare il colore giallo scuro. Giallo come questo qui? No, un po’ più scuro. Quasi arancione! Ecco, così!

Wybierz obraz zgodny z opisem w dialogu. a)

_________________

viola

_________________

rosa

_________________

bianco _________________

Dobierz nazwy kolorów do barw na palecie malarza. nero

rosa

grigio

viola 5

marrone azzurro celeste

quarantaquattro

blu 3

verde

Di che colore è...? Zupełnie jak po polsku: „Jakiego koloru jest…?”.

turchese

giallo

Na podstawie znanych ci języków dopisz polskie odpowiedniki do nazw kolorów. blu

bianco 12

11 14

rosso arancione

UNITÀ 3

Mamma mia, che disastro! 4-6

Odkryj, jak to działa Pora na zabawę w parach

Razem z koleżanką lub kolegą zrekonstruujcie kolory elementów obrazów. Sprawdź, czy koleżanka lub kolega zgadnie!

Przykład:

- Di che colore è nel quadro XX di (autore)? - Secondo me è ____________ . - No, riprova!/Giusto!

Leonardo Michelangelo Merisi da Vinci da Caravaggio La Dama Bacchino malato con l’ermellino

l’ermellino

8-13

la frutta

Artemisia Gentileschi Condottiero

Tiziano La Flora

Amadeo Marcello Bacciarelli Modigliani Il re Stanislao II Jeanne Hébuterne di Polonia con cappello

la tavola

Odkryj, jak to działa

Odrobina emocji 14

Połącz wyrażenia z odpowiednimi rysunkami.

Przykład:

Che c’è?

1. Ma non è possibile!

Ottimo!

2. Voglio morire!

d) 3. Ho paura!

4. Calma, però! anticamera (f) – przedpokój succo (m) – sok frutta (f) – owoce

Dai...!

5. Buona idea!

6. Mamma mia!

g) 7. Che disastro!

quadro (m) – obraz macchia (f) – plama ricostruire – odtworzyć

mela (f) – jabłko arancia (f) – pomarańcza

quarantacinque

Lezione 5 Zbierzmy i przećwiczmy materiał 1

Spójrz na poniższe flagi i opisz je według przykładu.

Przykład:

La bandiera

1. (Polonia)

________________________________ .

5. (Inghilterra)

_____________________________ .

___________________________________ .

6. (Stati Uniti)

_____________________________ .

_________________________________ .

7. (Giappone)

_____________________________ .

2. (Italia) 3. (Francia) 4. (Germania)

senegalese è verde, gialla e rossa.

_____________________________ .

Spójrz na paletę malarza. Jakie kolory powstają ze zmieszania pokazanych barw? Odpowiedz według przykładu, a następnie odczytaj na głos „działania”.

Przykład:

L’azzurro più il gialo dà il verde.

Uporządkuj poniższe liczby od najmniejszej do największej, a godziny od najwcześniejszej do najpóźniejszej, a następnie przeczytaj je na głos. 3.10 54 27

15.15 37 otto

Liczby: Godziny:

________________________________________________________________

quarantasei

13.07 21.38 novanta

5. _________________________________

Opisz różnice między tymi dwoma pokojami. 1.

4. _________________________________

2. _________________________________

3. _________________________________

1. _________________________________

7 ?

14.03 le sei meno un quarto 15 51 18.57 le due e tre diciannove

________________________________________________________________

UNITÀ 3

Mamma mia, che disastro! 5

Rodzice Ani szukają większego mieszkania. Posłuchaj dialogu i zaznacz mieszkanie, o którym rozmawiają.

anticamera

camera 1

camera 2

bagno bagno

camera 2

sala da pranzo

balcone

6 53

7-12

camera 1

camera 2

cucina

anticamera/ soggiorno

cucina

camera 1

Posłuchaj drugiej części dialogu i dorysuj wyposażenie w mieszkaniu zaznaczonym w poprzednim ćwiczeniu. Dajmy szansę gramatyce

balcone

anticamera/ soggiorno

sala da pranzo

Wc bagno

We Włoszech nie ma podziału na wc i łazienkę. Pierwszy raz spotkałam się z tym dopiero w Polsce.

Pora na zabawę w parach

13 a

Rodzice Ani nadal szukają większego mieszkania. Dziś znaleźli dwie nowe oferty i rozmawiają o nich przez telefon. Usiądźcie do siebie tyłem i opiszcie sobie wzajemnie te mieszkania. Narysuj mieszkanie, które opisze koleżanka lub kolega. Appartamento 1

Appartamento 2

camera 1 soggiorno

bagno

camera 2 cucina

camera 3 balcone

Ćwiczenie dla szperaczy 14

Mieszkańcy niektórych krajów mają ulubiony kolor, a język tych krajów – wiele nazw jego odcieni. We Włoszech jest to niebieski. Wyszukaj włoskie nazwy odcieni niebieskiego. Zapisz je w zeszycie. bandiera (f) – flaga appartamento (m) – mieszkanie

più – dodać dà – daje

quarantasette

Lezione 6 1

Przeczytaj podany fragment tekstu i na jego podstawie zaznacz zakończenie zdania.

A ogni ambiente il suo colore In generale, a ogni ambiente della casa possiamo associare dei colori più adatti alle funzioni tipiche di quel luogo. È chiaro poi che ogni persona reagisce in maniera differente davanti a un colore, quindi non trattate queste proposte come regole universali, ma solo come suggerimenti. Nel testo gli autori vogliono: a) dare consigli sui colori da usare in casa. b) presentare le regole universali sui colori da usare in casa. c) raccontare come reagiscono le persone ai colori dell’ambiente naturale.

Przeczytaj cały tekst na stronie 49. i wypisz z niego nazwy kolorów zimnych i ciepłych. I colori freddi __________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________________________________ I colori caldi ___________________________________________________________________________

_____________________________________________________________________________________

Dajmy szansę gramatyce

Skojarzenia 4

5-6 7

Do każdego włoskiego słowa dobierz dwa polskie wyrazy o tym samym znaczeniu (po jednym z każdej kolumny). 1) reagire

a) koncentrować się

A) pobudzać

2) stimolare

b) stymulować

B) przekazywać

3) trasmettere

c) reagować

C) zachowywać się

4) concentrarsi

d) transmitować

D) skupiać się

5) contrastare

e) kontrastować

E) podpowiadać

6) suggerire

f) sugerować

F) odróżniać się

Dajmy szansę gramatyce Przeczytaj ponownie cały tekst na stronie 49. i odpowiedz na poniższe pytania. 1. Quali colori sono più adatti per la camera dei bambini?

__________________________________________

2. Quali sono i colori che ricordano il fuoco?

__________________________________________

3. Dove è bene usare il blu?

__________________________________________

4. Quali colori aiutano a lavorare?

__________________________________________

5. Quali colori aiutano a rilassarsi / a dormire / a concentrarsi / stimolano l’appetito? _______________ / _______________ / _______________ / _______________

quarantotto

Mamma mia, che disastro!

UNITÀ 3

A ogni ambiente il suo colore In generale, a ogni ambiente della casa possiamo associare dei colori ritenuti più adatti alle funzioni tipiche di quel luogo. È chiaro poi che ogni persona reagisce in maniera differente davanti a un colore, quindi non trattate queste proposte come regole universali, ma solo come suggerimenti. Nell’ingresso sono più indicati i colori con tonalità non troppo scure e comunque calde, per dare la sensazione dell’accoglienza che deve trasmettere questo ambiente. In cucina sono adatti colori caldi, energizzanti, che ricordano il sole e il fuoco, come il rosso, l’arancione, il giallo, ma anche il marrone che ricorda la terra. Va bene anche il verde che evoca la natura anche se non è caldo. Nella camera dei bambini sono indicati i colori caldi, le tonalità intense e vivaci: stimolano la crescita e la creatività e in più trasmettono il buonumore. Nella camera da letto suggeriamo colori più freddi, ma rilassanti, come il blu, il verde, il lilla o il viola che aiutano a dormire. I colori caldi infatti sono stimolanti ed energizzanti, quindi da usare in un’altra stanza. In sala da pranzo sono ottimi il giallo e l’arancio, che stimolano l’appetito, mentre il verde trasmette una sensazione di sazietà prima ancora di finire il pasto. In soggiorno sono da preferire i colori caldi che stimolano la conversazione, mentre i colori freddi come il blu tranquillizzano. Nell’angolo studio è ottima la combinazione di giallo e verde, che aiutano a concentrarsi e danno energia. Nelle stanze rivolte a nord sono nuovamente consigliati colori caldi, perché contrastano la freddezza della luce dove non arriva mai il sole. adattato da: www.terribilipitture.it

8-10

Dajmy szansę gramatyce

Już za trzy lata matura  11

Napisz krótkie ogłoszenie o mieszkaniu, które chcesz wynająć. Opisz jego wielkość, liczbę pomieszczeń oraz wyposażenie. ___________________________________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________________________________

12-14

Dajmy szansę gramatyce

ambiente (m) – otoczenie buonumore (m) – dobry humor in generale – ogólnie

maniera (f) – sposób fuoco (m) – ogień terra (f) – ziemia

evocare – przywoływać sazietà (f) – sytość tranquillizzare – uspokajać

quarantanove

Autoewaluacja 3a

Sprawdź, co umiesz

Rozumienie ze słuchu 1 54

2 55

Posłuchaj nagrania i uzupełnij dialog. – Buongiorno, vorrei affittare il Suo _________________ ma mi servono alcune informazioni. – Sì, che cosa vuole sapere? – C’è solo un bagno? – Sì, ma c’è anche un _________________ a parte. – Quanto è grande la cucina? – _________________ metri. – E c’è tutto nella cucina? – Sì, c’è il forno, la _______________ elettrica, il ________________ , un piccolo tavolo e le sedie. – Va bene, e ancora: ci sono anche i piatti? – Sì, sì, e pure i _________________ e le posate. – E come è il soggiorno? – Allora il soggiorno è molto _________________ . C’è un grande divano, due poltrone, un _______________ e 8 sedie. Tutto è molto bello, di colore marrone e ______________ chiaro. – Va bene, allora. La ringrazio. Ci devo pensare e La richiamo domani. – Va benissimo. Allora a domani. Arrivederci. – Arrivederci.

Posłuchaj nagrania i wypisz co najmniej pięć czynności, które muszą zostać wykonane. __________________________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________________________

Rozumienie tekstu pisanego 3

Uporządkuj zdania tak, aby powstał spójny tekst. Uwaga! Zdania 2., 3. i 7. zostały już uporządkowane. 1. Manca lo studio, ma Luca può lavorare nel soggiorno perché c’è il computer e il televisore. 2. Spesso prepara una cena o un pranzo ai suoi amici. 3. Il nuovo appartamento di Luca è molto comodo e spazioso. 4. Luca deve lavorare molto di sera perché è insegnante. 5. Anche i mobili sono molto chiari: quasi tutti sono bianchi. 6. Nell’appartamento ci sono due camere da letto, un soggiorno e una piccola sala da pranzo. 7. A destra della sala da pranzo c’è la cucina e poi, il bagno e il gabinetto. 8. Nell’appartamento dominano i colori chiari: il bianco, il beige, il celeste e il rosa. 9. In una camera, sopra la scrivania, c’è una grande lampada. 10. Insegna l’italiano in un liceo di Poznań. 11. Anche la cucina nella sua casa è molto comoda perché Luca ama cucinare. 3

4-7 50

cinquanta

Il primo giorno a scuola

UNITÀ 1

UNITÀ 4

Andiamo in gita!

W tym rozdziale poznasz kilka włoskich świąt, a także ciekawych miejsc we Włoszech oraz dowiesz się sporo o wycieczkach szkolnych włoskiej młodzieży.

Nauczysz się mówić o interesujących miejscach w Polsce oraz planować podróż.

Poznasz zaimki nieokreślone.

Nauczysz się podstawowych słów dotyczących zabytków.

Nauczysz się pisać e-maile oraz negocjować warunki wyjazdu. cinquantuno

Lezione 1 Zanim posłuchasz dialogu 1

Połącz wyrazy z odpowiednimi ilustracjami. Uwaga! Jeden wyraz pasuje do dwóch ilustracji. a) il ponte

b) la montagna

1. _____________ 2. _____________

c) il mare

3. ___________________

d) la tomba

e) il re

4. _______ 5. _____________ 6. _____________

Na podstawie nowo poznanych wyrazów zgadnij, o czym będzie dialog.

A teraz posłuchaj dialogu 3 56

Zaznacz zakończenie zdań zgodne z treścią dialogu. 1. I ragazzi e il professore parlano durante a) la pausa. b) la lezione d’italiano. c) la lezione organizzativa. 3. Alla fine a) i ragazzi si mettono d’accordo. b) i ragazzi non decidono niente. c) due persone non sono d’accordo.

2. I ragazzi parlano al professore a) dei problemi che hanno dopo la scuola. b) di come organizzare una gita scolastica. c) delle tradizioni della festa di Ognissanti.

We włoskich szkołach nie ma lekcji wychowawczej, dlatego Polakowi jest trudno nazwać ją po włosku.

Jeszcze raz posłuchaj dialogu 4 56

Na podstawie dialogu zaznacz, które informacje są: prawdziwe (vero), fałszywe (falso), a o których nie można tego jednoznacznie powiedzieć (non si può dire). 1. I ragazzi vogliono organizzare una gita scolastica. 2. Tutti votano per Cracovia. 3. Mateusz ama visitare i musei. 4. Il professor Pasquino va a Cracovia per la prima volta.

V V

F F

V V

F F

Połącz słowa i wyrażenia o podobnym znaczeniu.

cinquantadue

1. opera d’arte

a) visitare

2. museo

b) unito

3. andare a vedere

c) galleria

4. escursione

d) rimanere

5. restare

e) monumento

6. affiatato

f) gita

? ?

UNITÀ 4

Andiamo in gita! 6 57

Posłuchaj jeszcze raz dialogu i uzupełnij zdania odpowiadające zdaniom w języku polskim. 1. Dyskutujemy już od tygodnia i nic. È _____________ _____________ _____________ _____________ _____________ _____________. 2. Każdy chce czego innego. _____________ _____________ _____________ _____________ diversa. 3. Musimy coś postanowić! _____________ _____________ _____________ ! 4. Jeśli nikt nie chce jechać ze mną do Żelazowej Woli, mogę pojechać tam z moimi rodzicami. _____________ _____________ _____________ _____________ _____________ _____________ _____________ Żelazowa Wola, _____________ _____________ _____________ _____________ i miei genitori. 5. Dlaczego wszyscy mamy jechać w miejsce, które interesuje tylko dwie osoby? _____________ _____________ _____________ _____________ in un posto _____________ _____________ _____________ _____________ _____________ _____________ ? Jeśli słowa nessuno, niente… występują przed czasownikiem, to 6. Ty też musisz gdzieś pojechać? nie dodajemy już słowa NON, jeśli Anche tu _____________ _____________ _____________ jednak po czasowniku, to – tak jak _____________ _____________ ? po polsku – stosujemy podwójne 7. Nie muszę nigdzie jechać. przeczenie, czyli używamy dodatkowo NON, np. Nessuno mi Non _____________ _____________ _____________ _____________ ama. Non mi ama nessuno. To nie _____________ . jest łatwe dla Polaków, dlatego 8. Nie, ja nic nie biorę. wrócimy do tego w rozdziale 9. No, io __________ __________ __________ .

Zapisz włoskie odpowiedniki poniższych słów, które wystąpiły w poprzednim ćwiczeniu. a) b) c) d) e) f) g)

8-14 15

każdy (tu: każda osoba) ________________ gdzieś _________________ _________________ wszyscy _________________ coś _________________ nic _________________ nikt _________________ nigdzie _________________ _________________

Dajmy szansę gramatyce Uzupełnij tekst odpowiednimi formami czasowników, przyimkami, rodzajnikami nieokreślonymi. La classe 1A _____________ Ognuno _____________

settimana dove _____________

il Ponte.

cosa diversa. Filip, Hela e Anna _____________ andare

Klara invece _____________ _____________

Żelazowa Wola. Mateusz non _____________ visitare

i musei, _____________ il mare o la montagna. Maria purtroppo _____________ restare e Piotr _____________ andare

i genitori

Cracovia.

sua nonna,

Varsavia

Danzica.

cinquantatré

Lezione 2 Posłuchaj pierwszej części dialogu 59

Prof: Anna:

Allora, dove volete andare per la festa di Ognissanti? Prof, è una domanda difficile. È una settimana che discutiamo e niente. Abbiamo troppe idee e perciò non possiamo deciderci. Ognuno vuole una cosa diversa. Prof: Per esempio? Anna: Filip vuole andare a Cracovia, perché è la capitale storica e ci sono le tombe dei re. Klara invece preferisce andare a Żelazowa Wola per vedere la casa di Chopin. Prof: No, così non esiste proprio. Non vi potete mettere d’accordo? Anna: Giusto, manca un quarto d’ora alla pausa, decidiamo almeno dove vogliamo andare! Klara: Infatti. Dobbiamo metterci d’accordo perché mancano solo tre settimane e dobbiamo organizzarci, trovare un albergo, comprare i biglietti per il treno, fare un programma... È vero che io preferisco andare a Żelazowa Wola, ma se nessuno vuole venire con me, ci posso andare con i miei genitori. Io sono pronta a un compromesso. Se decidete di andare in qualche posto dove ci sono delle importanti opere d’arte, posso venire con voi. Filip: Allora Cracovia! Oltre alle tombe dei re ci sono anche tanti musei, per esempio c’è una galleria d’arte polacca in Sukiennice! Mateusz: Nooo... vi prego... quattro giorni nei musei! Che pizza! Perché dobbiamo andare tutti in un posto che interessa solo a due persone? Perché non possiamo andare in montagna o al mare? Anna: E Hela? Io voto per Cracovia. Piotr: Ma perché dobbiamo restare in Polonia? Possiamo andare per esempio a Budapest, in Ungheria! Anna: Ti dimentichi che abbiamo solo 4 giorni... perciò dobbiamo restare in Polonia. Possiamo andare all’estero in primavera! Piotr: Vero. Allora anch’io voto per Cracovia. Anna: Vedi Mateusz che Cracovia non interessa solo a Klara e Filip? Anche Piotr vuole venire con noi e visitare Cracovia! Hela: Anche io! Poi non dobbiamo visitare solo musei! Cracovia è molto bella, possiamo fare tante passeggiate e possiamo andare a vedere anche Wieliczka! Mateusz: E anche lo stadio del Wisła...

Uzupełnij zdania. 1. La capitale storica si chiama ____________ .

4. Klara ____________ ____________ ____ Żelazowa Wola.

2. La famosa miniera di sale si trova ____ ___________ . 5. Piotr invece ____________ ____________ all’estero. 3. I ragazzi vanno in gita ____ _______ ____________ .

Połącz ilustracje ze słowami z dialogu. a) b) c) d)

un quarto d’ora il re il museo la settimana 1. __

2. __

3. __

4. __

Dopisz wyrazy z ramki do odpowiednich wyrażeń. Uwaga! Do niektórych wyrażeń pasuje więcej niż jeden wyraz. un museo una galleria mare

montagna la nonna un’amica

a) andare a trovare _______________ b) andare a visitare _______________ c) andare a vedere _______________

6. Anna ricorda che hanno _________ _________ giorni.

cinquantaquattro

lo zoo il castello reale un quadro

un’opera d’arte Italia Cracovia

d) andare al ______________________ e) andare in ______________________

scuola votare

casa

f) andare a _______________________ g) restare a ________________________

UNITÀ 4

Andiamo in gita! 4

Dobierz odpowiednie podpisy do zdjęć. a) b) c) d) e) f)

g) h) i) j) k) l)

la miniera di sale di Wieliczka il Museo di Auschwitz la montagna gli sport acquatici il Centro di scienze Copernico la Piazza del Mercato a Cracovia

i laghi della Masuria il quadro Panorama di Racławice il Parco dei divertimenti di Korzonkowo Il Parco Nazionale di Białowieża il Palazzo sull’acqua a Łazienki lo stadio della squadra di calcio Wisła

1. ___

4. ___

7. ___

10. ___

2. ___

5. ___

8. ___

11. ___

3. ___

6. ___

9. ___

12. ___

Wielu nazw własnych nie tłumaczymy, choć brzmią dziwnie dla Włochów.

Odpowiedz na pytania, posługując się przykładem. Wykorzystaj informacje z ćwiczenia 4. Che cosa può andare a vedere una persona che ama a) lo sport? b) la natura?

Przykład:

c) la scienza? d) la storia?

e) l’architettura? f) l’arte?

Una persona che ama ? deve assolutamente andare ? . Può anche ? .

Odrobina emocji 6 60

Posłuchaj wypowiedzi Mateusza i zaznacz odpowiedni rysunek. Mateusz: Nooo... vi prego... quattro giorni nei musei! Che pizza! Perché dobbiamo andare tutti in un posto che interessa solo a due persone?

7-15

Odkryj, jak to działa

ponte (m) – most, tu: długi weekend festa (f) di Ognissanti – Wszystkich Świętych idea (f) – pomysł invece – natomiast diverso – inny

capitale (f) – stolica mettersi d’accordo – dogadać się dimenticarsi di qc – zapomnieć o czymś montagna (f) – góry mare (m) – morze

cinquantacinque

Lezione 3 Posłuchaj drugiej części dialogu 62

Hela: Andiamo a Cracovia! È molto bella, possiamo fare tante passeggiate e possiamo andare a vedere anche la miniera di sale di Wieliczka! Prof: Ottima idea! Ma tu... come vieni a visitare la miniera con noi? Hela: Prof, il percorso più bello è aperto anche per le persone che si muovono come me, con la sedia a rotelle. Ragazzi, andiamo a Cracovia! Prof: OK, votiamo! Mica possiamo gettare una moneta. Chi viene a Cracovia? Alzate le mani! Allora: uno, due, tre... venticinque, ventisei... Tu, Piotr, non vieni? Piotr: Prof, io non vengo, ma non perché andate a Cracovia. Semplicemente non posso. Per il ponte di Ognissanti vado sempre con i miei genitori a Danzica, a trovare mia nonna e a visitare la tomba di mio nonno. Ci andiamo ogni anno. Prof: Ah, ok. Quindi tu non vieni con noi in gita scolastica perché vai a trovare la tua famiglia? Piotr: Esatto. Prof: Ok. E tu Maria, anche tu vai da qualche altra parte o hai di nuovo un torneo di danza? Maria: No, prof. Io non vado da nessuna parte, rimango a Varsavia ma non per studiare o ballare. Ci devo rimanere perché vengono a trovarci i miei zii dagli Stati Uniti. Non ci vediamo da 10 anni. Mi dispiace, ma non posso venire con voi. Vorrei tanto venire con voi e vedere Cracovia, ma veramente non posso.

Odpowiedz na pytania, zaznaczając właściwą ilustrację. 1. Dove va Piotr? a)

2. Perché Maria non viene? a)

3. Che cosa fanno i ragazzi per decidere? a) b)

Wybierz właściwy czasownik: andare lub venire. Następnie nałóż czerwoną folię i przeczytaj całość.

Spójrz! Gdy używamy czasownika venire, czasem zwroty con/da: me, te, noi, voi pozostają w domyśle i nie ma potrzeby ich dodawać.

Prof: OK, votiamo! Chi viene/va con noi a Cracovia? Alzate le mani! Allora: uno, due, tre... venticinque, ventisei... Tu, Piotr, non vieni/vai? Piotr: Prof, io non vengo/vado, ma non perché andate/venite a Cracovia.

3-6 56

Odkryj, jak to działa cinquantasei

Andiamo in gita! 7

UNITÀ 4

Uzupełnij dialog wyrażeniami z ramki. Piotr: Maria, è vero che vuoi fare un po’ di esercizi sui verbi irregolari? Io ho a casa tanti esercizi interessanti. Perché non vieni stasera __________________ e non studiamo insieme? Maria: Grazie della proposta, ma... mi dispiace, Piotr, ma non posso venire __________________ stasera. Stasera vado _________________ . Piotr: Cioè? __________________ vai? Maria: Vado al cinema... Piotr: Ah, sì? Dai, se ci vai __________________ , posso venire _________________ ? Possiamo fare gli esercizi un altro giorno. Maria: Ottimo! Domani possiamo fare gli esercizi insieme! Senti, ma domani può venire __________________ anche Filip? Piotr: Filip? Maria: Sì, perché? Piotr: No, niente... Va bene, certo che domani potete venire __________________ insieme. Ma stasera andiamo al cinema __________________ , vero? Maria: Piotr, vedi, io non vado al cinema __________________ . Piotr: Ah, no? E __________________ ci vai? Maria: Vado al cinema __________________ . Piotr: Ora capisco tutto. Niente. Se tu vai al cinema __________________ io stasera non vengo __________________ . Anzi, stasera non vado __________________ , resto a casa. Alla fine preferisco studiare __________________ .

con Filip da sola da te con te con voi da me con me da me solo noi due da sola con chi con lui da nessuna parte da qualche altra parte dove da solo

Przeczytaj zdania i zapisz, którym wyrażeniom z ramki odpowiada zaimek ci. a) się

b) do Żelazowej Woli

c) w Warszawie

d) do kina

e) nas

1. Klara: Dobbiamo metterci d’accordo perché mancano solo tre settimane e dobbiamo organizzarci, trovare un albergo .... 2. Klara: È vero che io preferisco andare a Żelazowa Wola, ma nessuno vuole venire con me, ci posso andare con i miei genitori. 3. Maria: Io non vado da nessuna parte, rimango a Varsavia. Ci devo rimanere perché vengono a trovarci i miei zii. Non ci vediamo da 10 anni.

4. Maria: Vado al cinema... Piotr: Ah, sì? Dai, se ci vai da sola, posso venire con te?

5. Maria: Piotr, vedi, io non vado al cinema da sola. Piotr: Ah, no? E con chi ci vai?

Uzupełnij regułę. Oprócz zaimka zwrotnego pierwszej osoby liczby mnogiej (się) i dopełnienia (nas, nam) zaimek ci może także zastępować ______________ , które zostało już wspomniane.

10-12

Zbierzmy i przećwiczmy materiał miniera (f) di sale – kopalnia soli ottimo – doskonały percorso – trasa sedia (f) a rotelle – wózek (dla osoby niepełnosprawnej) votare – głosować tomba (f) – grób

affatto – wcale gita (f) scolastica – wycieczka szkolna andare a trovare qu – odwiedzać kogoś proposta (f) – propozycja anzi – przeciwnie preferire – woleć

cinquantasette

Lezione 4 Posłuchaj trzeciej części dialogu 64

Prof: E tu Maria, perché non vieni? Anche tu vai da qualche altra parte? Maria: No, Prof. Io non vado da nessuna parte, rimango a Varsavia. Ci devo rimanere perché vengono a trovarci i miei zii dagli Stati Uniti. Non ci vediamo da 10 anni. Mi dispiace, ma non posso venire con voi. Filip: Nooo, dai! Cracovia è così bella e romantica! Maria: Lo so che è una città bellissima e vorrei tanto venirci, ma veramente non posso. Mi dispiace tanto Filip. Filip: E vabbè, se non puoi... pazienza. Ma non preoccuparti, facciamo tante belle foto e ti mandiamo un mms da ogni posto! Maria: Grazie per il pensiero! Sei un tesoro d’amico! Prof: Allora ragazzi, dobbiamo preparare il programma. Chi cerca tutte le informazioni e analizza eventuali problemi per i disabili? Filip: Prof, ci penso io! Preparo un programma e poi vedo con Hela che cosa è un problema per lei e quale soluzione trovare. Va bene? Prof: Ottimo! Vedo che ormai siete un gruppo molto affiatato! Anna: Sì, siamo uniti come la mia classe italiana! Klara: A proposito dei ragazzi italiani: come sono le gite scolastiche italiane? I ragazzi italiani dove vanno? Certo che voi avete tantissima scelta... Anna: È vero. In Italia ci sono tanti luoghi proprio belli. Per esempio c’è Roma con il Colosseo, la Fontana di Trevi, il Vaticano, c’è Firenze con le opere d’arte più belle del mondo, c’è la Sicilia con i monumenti greci. Tra le bellezze naturali ci sono terme, parchi naturali con le cascate, vulcani... Eh, quante belle escursioni da fare! Prof: E c’è anche Genova con l’acquario e lì vicino ci sono anche le Cinque Terre: un percorso panoramico meraviglioso, ideale per chi ama le passeggiate... Insomma, in Italia abbiamo tutto: il mare, la montagna, tanti monumenti storici e tante opere d’arte! Che nostalgia! Klara e Mati: Che invidia!

Odpowiedz na pytania. 1. Che cosa vuole fare Filip per Maria? ____________________________________________________________________ 2. Chi ha intenzione di analizzare i problemi per i disabili?_______________________________________________ 3. Che cosa si trova a Roma?______________________________________________________________________________ 4. Dove si trova il percorso panoramico delle Cinque Terre? ______________________________________________ 5. Per quali monumenti è famosa la Sicilia?_______________________________________________________________

Odrobina emocji 2

Połącz wyrażenia z odpowiednimi rysunkami. 1. Che nostalgia! 6. Che pizza! a) __

3-6

b) __

c) __

Zbierzmy i przećwiczmy materiał

Poznaj mój kraj 58

2. Che invidia! 7. E va bene!

cinquantotto

3. Ma non esiste proprio! d) __

e) __

4. Giusto! f) __

5. No, dai! g) __

UNITÀ 4

Andiamo in gita! 7

Dobierz podpisy do zdjęć. Uwaga! Dwa podpisy nie pasują do żadnego zdjęcia. a) il Colosseo

b) la Fontana di Trevi

2. ___

1. ___

c) il teatro greco

d) il vulcano

e) il parco nazionale

3. ___

f) la cascata

4. ___

Z czego słyną te miejsca? Dobierz podpisy do zdjęć. Następnie zaznacz na mapie wymienione miejsca. a) le gondole b) l’acquario c) l’Etna d) i monumenti greci e) il Duomo in stile gotico f) gli sport invernali g) i Fori Imperiali h) i parchi dei divertimenti i) gli sport acquatici j) il Ponte Vecchio Milano

Alpi

Venezia 1.

il Cenacolo di 2. Leonardo da Vinci

la moda

Genova

Riviera adriatica

6. 7. Cinque Terre

i percorsi panoramici

Puglia

Firenze

10.

la Galleria degli Uffizi

12. i trulli

11.

Roma

Sardegna

13.

14. la natura

15.

16. Piazza di Spagna

Sicilia

9 17. rimanere – zostawać mi dispiace – przykro mi pazienza (f) – cierpliwość

tesoro (m) – skarb risolvere – rozwiązywać affiatato – zgrany

terme (f/pl) – zdrój, uzdrowisko cascata (f) – wodospad grazie per il pensiero – dziękuję za troskę

cinquantanove

Lezione 5 Zbierzmy i przećwiczmy materiał 1 66

Posłuchaj nagrania i uzupełnij plan podróży przygotowany przez Davide, który na tydzień przyjeżdża do Polski. Giorno

Ora – Inizio

Dove?

Monumenti

Con chi?

Biglietti

10.00

Cracovia

chiese

con tutti

non servono

martedì

Sukiennice

mercoledì

9.30

Cracovia

non servono

Wawel

con Anna e Sandro

Museo Czartoryski

venerdì

7.45

sabato

tutti Auschwitz

7.45

comprato

museo

da comprare

tutti tranne Olga per l’aereo – comprati

Italia

Profesor Pasquino poprosił swoich uczniów, żeby napisali e-mail do hotelu w Krakowie z prośbą o rezerwację. Napisali go po włosku, ale zabrakło im kilku słów. Uzupełnij tekst. la

colazione

novembre

camere

stanze

avere

Gentili Signori, siamo una classe di Varsavia e organizziamo una gita a Cracovia. Vorrei prenotare dieci camere per la prima settimana di ______________ . Ci servono: una camera singola, due ______________ doppie e sette ______________ per quattro persone. Tutte ________ camere devono ______________ il bagno. Non devono esserci invece né ________ televisore né ________ radio. La ______________ è inclusa nel prezzo? Spero di sì. Aspetto la Vostra risposta Cordiali saluti

Niedługo potem zorientowali się, że e-mail do Krakowa musi być po polsku. Pomóż im i przetłumacz tekst. ___________________________________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________________________________

sessanta

Andiamo in gita! 4

UNITÀ 4

Uzupełnij dialog zgodnie z tym, co widzisz na rysunku. –– Professore! Ma dobbiamo cambiare la prenotazione! –– Perché? –– Hela deve avere una __________________ con il __________________ per i disabili. –– Certo! Allora nella camera di Hela devono esserci 2 _________________ : uno per Hela e uno per Anna, una __________________ e una sola __________________ , perché Hela ha la sedia a rotelle. E poi la camera deve essere al piano terra.

Następnego dnia przyszła odpowiedź z hotelu. Ania przetłumaczyła ją profesorowi, ale drukarka wydrukowała tylko część e-maila. Uzupełnij brakujące fragmenty słowami i wyrażeniami z ramki. settimana di novembre

gentile cordiali saluti camere il televisore né la radio

le persone disabili

___________ Signor Pasquino, Come da Lei richiesto abbiamo prenotato per Lei 10 _______________ per la prima _______________________ . Le stanze sono preparate, non c’è ___________________________________________ come Lei desidera. La prima colazione è ovviamente inclusa nel prezzo. Le chiediamo gentilmente di mandarci il 20% della somma stabilita. Ovviamente disponiamo anche di camere per ________________________ . Aspettiamo il vostro arrivo e mandiamo _________________

Jan Kowalski Hotel Smok

Pora na zabawę w parach

Porozmawiaj z koleżanką lub kolegą na temat wakacji. Wykorzystaj pytania i podpowiedzi podane w tabeli. Zapisz odpowiedzi koleżanki lub kolegi. Quando?

luglio

Quando?

Con quale mezzo?

la macchina

Con quale mezzo?

Per quanto?

20 giorni

Per quanto?

Dove?

Italia, Torino

Dove?

Con chi?

gli amici

Con chi?

7-13 Ćwiczenie dla szperaczy 14

Klasa naszych bohaterów wybiera się na wycieczkę do Krakowa. Poszukaj informacji, kiedy i w jaki sposób Kraków był związany z Włochami. sessantuno

Lezione 6 Skojarzenia 1

Do każdego włoskiego słowa dobierz dwa polskie wyrazy o tym samym znaczeniu, po jednym z każdej kolumny. 1) mostrare a) partycypować A) pokazywać, wykazywać 2) contesto koszt b) B) sytuacja, otoczenie 3) piano c) ekonomiczny C) cena 4) economico d) transport D) uczestniczyć, brać udział 5) costo e) plan E) komunikacja 6) partecipare f) kontekst F) finansowy 7) trasporto g) demonstrować G) program

Przeczytaj tekst i sprawdź, czy skojarzone przez ciebie w ćwiczeniu 1. znaczenia słów są trafne. Quando si parla di gite scolastiche, tutti gli studenti mostrano subito un grande entusiasmo. Tutti ci ricordiamo almeno una gita o un’escursione scolastica per le esperienze vissute, per i luoghi visitati ma soprattutto per il piacere di stare insieme con i propri amici e compagni di classe in un contesto diverso da quello della scuola. La gita scolastica, non importa di quanti giorni, permette agli studenti di visitare città, musei e luoghi d’arte. La cosa più difficile è organizzare il viaggio e la prima decisione da prendere è sempre la scelta della destinazione. Di solito la scelta dipende dal piano di studi svolto durante l’anno scolastico, perché deve permettere di approfondire gli argomenti studiati a scuola, ma spesso dipende anche dall’aspetto economico, perché il costo non deve essere troppo alto. Alcune scuole decidono una spesa massima, per permettere agli studenti di tutte le famiglie di partecipare al viaggio. Alla fine resta da mettersi d’accordo per la data della partenza e del ritorno, preparare un programma dettagliato delle giornate, con le varie attività e i luoghi da visitare, scegliere e prenotare il mezzo di trasporto. Il più utilizzato è il pullman per gli spostamenti in Italia, ma a volte anche il treno e, alla fine, per i viaggi più lontani, l’aereo.

Znajdź w powyższym tekście wyrazy bliskoznaczne do podanych wyrazów. a) gita scolastica ___________________

c) temi________________________

e) autobus ____________________

b) costo_____________________________

d) preciso________ _____________

f) piano _______________________

A teraz przeczytaj drugą część tekstu i spośród trzech propozycji wybierz tytuł dla całego artykułu. a) Come preparare la gita ideale? b) Come ridurre i costi di una gita? c) Con quali mezzi di trasporto visitare l’Italia?

Le mete più scelte dalle scuole italiane, negli ultimi anni, sono le numerose località della nostra Italia, non solo per la diversità dei paesaggi e la ricchezza culturale, ma anche per poter ridurre di molto i costi e permettere una vacanza a tutti gli studenti Le mete italiane più scelte In Italia c’è veramente l’imbarazzo della scelta, infatti non solo le grandi città, ma anche tante piccole località offrono qualcosa di interessante da visitare. Nel nostro Paese ci sono luoghi unici che tutto il mondo ci invidia.

sessantadue

Andiamo in gita!

UNITÀ 4

1. __________ Prima fra tutte c’è la capitale Roma: la città eterna, l’ideale per una gita didattica. Adatta a qualsiasi età scolastica, offre la visita di numerosi monumenti come: il Colosseo, i Fori Romani, le piazze come Piazza Navona e Piazza di Spagna, le chiese come la Basilica di San Pietro con la Cappella Sistina o le meravigliose fontane come la famosa fontana di Trevi. Dopo la visita a Roma, per collegare l’aspetto storico ed artistico a quello naturalistico, è interessante passare un giorno anche al Parco Nazionale del Circeo, a soli 90 km dalla capitale. 2. __________ Ottima anche una gita scolastica a Genova: una delle antiche Repubbliche marinare. È una città ricca di storia, con il centro storico più grande d’Europa, e con la presenza del bellissimo acquario, con le sue 70 vasche e molteplici varietà di pesci e specie marine. Da Genova si raggiungono anche le Cinque Terre con panorami unici al mondo , da fare a piedi. 3. __________ Un’ altra meta classica è Firenze, ideale per gli studenti che vogliono studiare la storia dell’arte. La visita inizia di solito da Piazza della Signoria con il suo Palazzo Vecchio. Obbligatoria è la visita alla Galleria degli Uffizi per poi attraversare il Ponte Vecchio, il più antico e famoso ponte della città. 4. __________ Se la materia principale di studio è la storia o l’arte greca, mete sicuramente da scegliere sono le due città siciliane Siracusa e Agrigento con i loro siti archeologici. Da visitare anche Taormina con il suo Teatro Greco ed è obbligatoria un’escursione sull’Etna, molto entusiasmante per gli studenti di tutte le età. Senza dimenticare Palermo, con la Cattedrale ed il Duomo di Monreale con i mosaici. 5. __________ Se volete offrire molti divertimenti agli studenti, scegliete invece una delle località della Riviera Adriatica. Molti italiani chiamano questa zona la Riviera dei Parchi, proprio perché ci sono non solo numerosi parchi dei divertimenti, ma anche parchi didattici, come l’Italia in Miniatura a Rimini, Oltremare di Riccione e l’Acquario di Cattolica. adattato da: www.socialholiday.eu

Przeczytaj ponownie drugą część tekstu i wybierz odpowiednią wycieczkę dla każdej z grup. Do numerów wycieczek dopisz litery oznaczające grupy. Możesz zaproponować kilka wycieczek jednej grupie. a) i ragazzi che amano la storia antica b) i ragazzi che amano la storia dell’arte c) i ragazzi che amano la biologia

d) i ragazzi che amano fotografare e) i ragazzi che amano camminare f) i ragazzi che vogliono solo divertirsi

Już za trzy lata matura  6

Jesteś we Włoszech. Zredaguj w zeszycie jeden e-mail do swoich rodziców i jeden do przyjaciółki lub przyjaciela, w którym krótko opiszesz swój pobyt. Użyj zwrotów: Cari genitori, Cara/Caro, Baci.

7-14 piacere (m) – przyjemność

spesa (f) – wydatek

eterno – wieczny

insieme – razem

meta (f) – miejsce docelowe

marinaro – morski, marynarski

non importa! – nieważne

metà (f) – połowa

specie (f) – rodzaj

destinazione (f) – kierunek

unico – jedyny

raggiungere – docierać

sessantatré

Autoewaluacja 4a

Sprawdź, co umiesz

Rozumienie ze słuchu 1 67

Posłuchaj opisu wycieczki szkolnej i wypisz co najmniej pięć zabytków, które klasa zamierza zobaczyć. __________________________________________________________________________________________________

2 68

Posłuchaj nagrania i zaznacz trzy zdjęcia przedstawiające, co ta rodzina będzie robiła na wycieczce. a)

Rozumienie tekstu pisanego 3

Z następujących zdań ułóż dwa teksty. Uwaga! Zdania 1., 2. i 9. zostały już uporządkowane. 1. Io abito a Varsavia. 2. Amo la mia città, è così bella e ha una bella atmosfera, ma a volte vado a Varsavia. 3. Amo questa città ma a volte mi piace andare per qualche giorno a Cracovia per visitare i musei, comprare qualcosa a Sukiennice, passare un po’ di tempo nella Piazza del Mercato. 4. Amo la musica e i teatri e allora ogni tanto voglio vedere qualcosa di nuovo nella capitale. Io abito a Cracovia. 5. Fortunatamente molto vicino a Cracovia c’è Wieliczka. 6. È un posto che adoro. 7. A Varsavia ci sono anche tanti club con ottima musica. 8. Quando sono a Cracovia vado sempre al Wawel perché cambia ogni anno e certamente mangio anche qualcosa da Wierzynek. 9. Adoro anche il Centro di Scienze Copernico, ci passo sempre tante ore. Tekst 1

Tekst 2

4-7 64

sessantaquattro

UNITÀ 1

Il primo giorno a scuola

UNITÀ 5

Mi fa male tutto!

Poznasz różnice między czasownikami dire i parlare, konstrukcje z czasownikami lasciare i fare oraz zwroty z czasownikami stare i avere.

Nauczysz się, jak formułować komplementy i jak na nie reagować.

Poznasz nazwy niektórych części ciała. Dowiesz się, jak prosić o radę i jak jej udzielać. Poznasz różne sposoby mówienia o swoim samopoczuciu i pytania o samopoczucie innych.

Poćwiczysz zadawanie pytań.

sessantacinque

Lezione 1 Zanim posłuchasz dialogu 1

Napisz, z jakimi polskimi słowami kojarzą ci się poniższe włoskie wyrazy. il clima

_________________

la ginnastica _________________ mostrare

partecipare

_________________

la situazione _________________

_________________

A teraz posłuchaj dialogu 2

Zaznacz, gdzie toczy się akcja dialogu.

3 70

4 69

Posłuchaj minidialogów, w których padają pytania o samopoczucie. Zapisz odpowiedzi, a następnie oznacz je od najbardziej entuzjastycznej do najbardziej pesymistycznej. 1.

++++

+++

+/-

+/--

---

Posłuchaj jeszcze raz całego dialogu z ćwiczenia 2. i połącz elementy z obu kolumn, tak by odtworzyć zdania z czasownikami stare i avere. Uwaga! Kilku wyrażeń nie ma w dialogu. 1. Hai perfettamente

a) zitti non ci conviene proprio!

2. E che cos’

b) stai?

3. Ha

c) a casa?

4. Mica posso stare

d) sta?

5. Tu come

e) bene, anzi, benissimo.

6. Io sto

f) a casa una settimana!

7. Lei come

g) male?

8. Stai

h) ha?

9. Come mai non sta

i) la febbre, mal di testa e mal di gola.

10. Secondo me il mio collega ha

j) ragione.

11. Stare

k) torto.

sessantasei

UNITÀ 5

Mi fa male tutto! 5

Na podstawie ćwiczenia 4. utwórz wyrażenia dotyczące samopoczucia i zapisz je w miejscu kresek. Wykorzystaj czasowniki stare lub avere oraz słowa i wyrażenia z rozsypanki. stare

___________________ ___________________ ___________________

avere ___________________ ___________________ ___________________

............................

14-15

benissimo la febbre mal di testa

stare ___________________

b) „być, zachowywać się”

stare ___________________

c) „czuć się, miewać się”

stare ___________________

Odkryj, jak to działa Utwórz kolejne wyrażenia opisujące samopoczucie i zapisz je w miejscu kropek w ćwiczeniu 5. Wykorzystaj czasowniki stare lub avere oraz słowa i wyrażenia z ramki.

10-12

male

a) „być, siedzieć/leżeć, znajdować się”

caldo

mal di gola

Przepisz z ćwiczenia 4. wyrażenia z czasownikiem stare, w których ma on znaczenie:

7-8 9

bene

sete

fame

benone

non molto bene

così così

mal di denti

sonno

Odkryj, jak to działa

Posłuchaj nagrania i dobierz ilustracje do dialogów. Zapisz numery dialogów obok właściwych rysunków. a) __

b) __

c) __

Dajmy szansę gramatyce

febbre (f) – gorączka mal[e](m) – ból, choroba

testa (f) – głowa gola (f) – gardło

sessantasette

Lezione 2 Posłuchaj pierwszej części dialogu 72

Filip: Hela: Filip: Hela: Filip: Hela: Filip: Hela: Filip: Hela: Filip: Hela: Filip: Hela: Prof:

Ehi, Hela, ciao come stai? Come mai sei qui e non alla lezione di educazione fisica? Ciao Filip... Beh, insomma... Tu come stai? Che mi dici di bello? Io sto bene, anzi, benissimo... ma tu? Che c’è, cos’è questa faccia triste? Dai, cosa succede? Lasciamo stare... I soliti problemi con l’insegnante di educazione fisica. Ancora? Eh, sì. Non mi lascia partecipare alle lezioni. E basta con questa storia! Dai, andiamo subito dal prof Pasquino. Non c’è. È a letto con la febbre. Sta proprio male e questa settimana non viene a scuola. Almeno così dice il preside. Sta male? E che cos’ha? Non so precisamente... Ha la febbre, mal di testa e mal di gola. Il clima polacco è duro! Infatti. Ultimamente il prof ha sempre freddo, dice che questo non è per lui un inverno, ma un inferno. Ahahahahah, buona questa! Allora ognuno ha un suo inferno. Per me l’inferno è non fare niente alle lezioni di educazione fisica! Dai, vediamo cosa si può fare. Perché non mandiamo un sms al prof? Non so.... Non vorrei disturbare.. Ciao ragazzi! Che fate qui a quest’ora? Come mai non siete a lezione?

Odpowiedz na pytania. 1. Perché Hela è triste? 2. Come sta il professor Pasquino? 3. Per quanto tempo il professore deve stare a letto? 4. Come Filip vuole informare il professore della situazione?

Uzupełnij zdania. Wykorzystaj słowa z dialogu i z poprzedniej lekcji.

1. Lucio ha mal di ___________________ .

3. Io ho il ___________________ .

2. Carla ha mal di ___________________ .

sessantotto

4. Ma non puoi parlare? Hai la ___________________ ?

UNITÀ 5

Mi fa male tutto! 3

Posłuchaj nagrania i połącz każdy wyraz z jego znaczeniem. Uwaga! Jeden z wyrazów ma dwa znaczenia.

a) faktycznie

2) ognuno

b) wręcz

3) anzi

c) naprawdę

4) almeno

d) wcale

5) infatti

e) ostatnio

6) affatto

f) przynajmniej

7) proprio

g) każdy

Dajmy szansę gramatyce

4-7 8

1) ultimamente

h) swój własny

Na podstawie ćwiczenia 7. w „czerwonej części” napisz, jakie znaczenie ma czasownik sapere, jeśli występuje z bezokolicznikiem. saper fare qualcosa = ___________________________________

Pora na zabawę w parach 9

Wymieńcie pięć czynności, które potraficie robić dobrze, i pięć, których nie potraficie robić wcale – zgodnie z przykładem.

Przykład:

• Non so cantare. • Neanche io. / Io invece sì.

• So cucinare bene. • Anche io. / Io no.

Posłuchaj rozmowy. Uzupełnij ją odpowiednimi formami czasowników dire lub parlare.

– Perché non andiamo al cinema stasera? Che ne ______________________ ? – Mah, non so, devo ______________________ con i miei genitori. – E se ti ______________________ di no? – È molto probabile, perché oggi vengono da noi i nostri amici dagli Stati Uniti. – Ma che lingua ______________________ con loro? – Ovviamente inglese, anche se loro ______________________ anche altre tre lingue. – Va bene, allora come facciamo? – ______________________ con i miei, poi ti chiamo e ti ______________________, come stanno le cose. – Va bene! Allora a dopo. Dire – powiedzieć jakieś konkretne zdanie, przekazać konkretną informację; parlare – mówić, rozmawiać.

– Sì, ciao.

11-15

Odkryj, jak to działa

faccia (f) – twarz, tu: mina triste – smutny

succedere – dziać się affatto – wcale

lasciare – zostawiać, tu: pozwalać anzi – przeciwnie, a nawet

sessantanove

Lezione 3 Posłuchaj drugiej części dialogu 75

Prof: Hela: Prof: Hela: Prof: Hela: Prof: Hela: Prof: Hela: Prof: Hela: Prof:

Ciao ragazzi! Che fate qui a quest’ora? Come mai non siete a lezione? Appunto prof! Come mai di nuovo non posso essere a lezione? No... non mi dire che di nuovo il professore non ti lascia fare gli esercizi! Invece sì, proprio così. Basta con questa storia! Ora gli parlo sul serio. Eccì! Salute! A proposito, Lei come sta? E soprattutto che cosa fa qui? Come mai non sta a casa? Con questo raffreddore! Dai, non è niente di grave. Un po’ di raffreddore è normale a febbraio, no? Ma cosa dice il dottore? I dottori dicono sempre tante cose. Esagerano sempre. Mica posso stare a casa una settimana a guardare il soffitto! Ahahahah... come me alle lezioni di ginnastica! Esatto. Oggi cosa non ti lascia fare? Giocare a pallavolo! Io veramente non esagero... Mica voglio fare il pattinaggio sul ghiaccio. Ma perché mi vieta anche le attività che posso fare? Hai perfettamente ragione. Ora mi devi raccontare esattamente ancora una volta che cosa non ti lascia fare e poi andiamo insieme dal preside e dal pedagogo e gli raccontiamo tutto. Ovviamente chiamiamo anche l’insegnante di ginnastica e cerchiamo insieme una soluzione. Sono tre mesi che parliamo e riparliamo di questo problema e non cambia niente. Proviamo tutti insieme a risolvere questa situazione.

Odpowiedz na pytania, zaznaczając właściwą ilustrację. 1. Come sta il professore?

2. Che cosa vuole fare Hela?

5 b)

3. Che cosa ha intenzione di fare il professore?

settanta

Mi fa male tutto!

UNITÀ 5

Pora na zabawę w parach 2

Jedno z was jest lekarzem, a drugie pacjentem (A lub B do wyboru). Przeprowadźcie dialog, w którym lekarz udziela rad, a pacjent lekceważy jego zalecenia. Użyjcie włoskich odpowiedników zwrotów: to przecież nic poważnego, to chyba normalne w zimie, latem, po lekcji śpiewu, po treningu, po długiej podróży, przecież nie mogę itp. Następnie zamieńcie się rolami. Paziente A

Paziente B

Przeczytaj fragment dialogu i podkreśl wyrażenie, które oznacza zakaz lub brak pozwolenia. Jest to odpowiednik wyrażenia vietare a qualcuno di fare qualcosa. Zapisz go poniżej. Prof: Hela: Prof: Hela:

No... non mi dire che di nuovo il professore non ti lascia fare gli esercizi! Invece sì, proprio così. No... basta con questa storia! Oggi cosa non ti lascia fare? Giocare a pallavolo! Professore, io veramente non esagero... Mica voglio fare il pattinaggio sul ghiaccio. Ma perché mi vieta anche le attività che posso fare?

vietare a qualcuno di fare qualcosa = ______________________

Przeczytaj poniższe zdania i zapisz, w jakim znaczeniu zostało użyte wyrażenie lasciar stare. Klara: Hela, perché non lasci stare? Dai, non esageriamo, fai abbastanza sport anche dopo la scuola... Hela: E allora? Perché devo lasciar stare? Ho il diritto di partecipare alle lezioni di educazione fisica come tutte le altre persone! Poi... Mica voglio fare il pattinaggio sul ghiaccio! Ma no, non lascio stare!

5-13 14

lasciar stare = ______________________

Dajmy szansę gramatyce Uzupełnij tekst odpowiednimi elementami. Ciao, è un bene che ti vedo, anche perché ti devo ______________ alcune cose. Ti ricordi il nuovo insegnante di matematica? Ecco, è una persona molto strana. Non mi piace affatto. Non ci ______________ mai fare niente, parla sempre di astronomia, ma alla fine non ______________ niente d’interessante. Quando parla, ______________ fermo davanti alla lavagna e quasi non si muove. Non so, forse ha ______________ di qualcosa. vietare – zabraniać pattinaggio (m) – łyżwiarstwo

ghiaccio (m) – lód esagerare – przesadzać

esattamente – dokładnie

settantuno

Lezione 4 Posłuchaj trzeciej części dialogu 77

Anna: Prof: Anna: Prof: Anna: Prof: Anna:

Hela, eccoti finalmente! Oooo c’è anche il prof! Ottimo! Buongiorno! Ciao, anche tu qui? E tu perché non sei a lezione? Stai male? Sì, un po’. .. prof... possiamo parlare un momento? Certo... cosa c’è? Abbiamo un problema con l’insegnante di ginnastica... Sì, lo so. Non permette a Hela di giocare con voi a pallavolo. Sì, ma non è tutto. C’è di peggio! Siccome vuole mostrare a tutti che Hela, la nostra campionessa di tiro con l’arco, veramente non può partecipare alle attività, a noi fa fare esercizi troppo difficili. Veramente esagera. Dopo le lezioni con lui ci fa male tutto! Io ho mal di tutto. A Klara fanno male le gambe, a Mateusz le braccia, a Maria le mani e perfino a Piotr fa male tutto! Quasi non possiamo muoverci! Prof, lo sport mi piace, ma queste non sono lezioni di educazione fisica, sono... lavori forzati! A volte mi manca anche il respiro! Prof: Non mi piace per niente tutta questa storia! Anzi, questa situazione deve finire. Andiamo subito dal preside, chiamiamo anche l’insegnante di ginnastica e cerchiamo tutti insieme di risolvere questo problema.

Na podstawie dialogu zaznacz, które informacje są: prawdziwe (vero), fałszywe (falso), a o których nie można tego jednoznacznie powiedzieć (non si può dire). 1. Anna non può partecipare alle attività.

2. La classe ha problemi con l’insegnante di educazione fisica.

3. I ragazzi non vogliono giocare con Hela a pallavolo.

4. A Mateusz fanno male anche le gambe.

5. A Piotr fanno male le braccia.

Opisz wskazane części ciała. Użyj wyrazów z ramki. la testa la gamba l’orecchio il braccio l’occhio la mano la bocca

3 4

3 4 6

5 7

triviumproject.com

9 Oto najsłynniejsza kobieta Włoch – Paulina Borghese – i najsłynniejszy mężczyzna – David.

settantadue

UNITÀ 5

Mi fa male tutto!

3-4

Odkryj, jak to działa

Pora na zabawę w parach 5

Przeczytajcie poniższy dialog. Ułóżcie dwa podobne dialogi, zastępując podkreślone słowa i wyrażenia. Możecie użyć wyrażeń z ramki. Zwroćcie uwagę na liczbę mnogą rzeczowników! la testa la gola

riposare un po’ un’oretta di sonno due ore di sonno andare dal medico prendere una medicina il tempo

riposare un giorno intero lo stomaco i soldi

–– Mi fanno male i denti. –– Secondo me ti conviene consultare il dentista. –– Ma nooo! Andare dal dentista?! Mi manca il coraggio! Ma veramente è necessario? Secondo te, non (mi) basta un antidolorifico? –– Secondo me non ti bastano nemmeno 10 antidolorifici! Devi proprio andare dal dentista!

6-7

Odkryj, jak to działa

Odrobina emocji 8

Dobierz podpisy do rysunków. Uwaga! Do jednego z rysunków pasują dwie wypowiedzi.

a) __

b) __

1. Salute!

2. Basta!

3. Eccì!

9-10

permettere – pozwalać respiro (m) – oddech

partecipare – brać udział lavori forzati (m pl) – roboty przymusowe

stomaco (m) – żołądek, tu: brzuch

settantatré

Lezione 5 Zbierzmy i przećwiczmy materiał 1

Uzupełnij tekst rzeczownikami w odpowiedniej formie. Ten obraz to Narodziny Wenus Sandra Botticellego – kolejny, który warto znać.

Ecco uno dei quadri più famosi della storia della pittura: La nascita di Venere di Sandro Botticelli. Ci sono quattro personaggi: due angeli e due donne. Al centro del quadro vediamo Venere. Ha i ______________ rossi e lunghi, una faccia molto bella e delicata. I suoi ______________ sono chiari: tra il celeste e il verde, e le ______________ molto sottili. Le ______________ e le ______________ della dea sono nude, come anche il resto del suo corpo. È una donna bellissima, l’ideale della bellezza rinascimentale.

Przyporządkuj zdjęcia do nazw ośmiu problemów zdrowotnych, a następnie dobierz do nich określenia objawów chorobowych z ramki. Uwaga! Niektóre symptomy są charakterystyczne dla kilku dolegliwości. C.

B. 1. INSONNIA __________________________

2. INFLUENZA __________________________

__________________________

__________________________ 3. ALLERGIA __________________________

__________________________ 4. influenza intestinale __________________________ 5. TONSILLITE __________________________ __________________________ __________________________

__________________________

__________________________ 6. ASMA __________________________

__________________________

__________________________ __________________________ 7. MANCANZA DI APPETITO __________________________

8. DEPRESSIONE __________________________

__________________________

__________________________ F.

__________________________ E.

settantaquattro

UNITÀ 5

Mi fa male tutto! Sintomi: a) b) c) d) e) f) g) h) i)

3-9 10

non ho fame non ho proprio voglia di mangiare non ho sonno ho la febbre ho mal di testa mi fa male tutto ho mal di gola ho mal di stomaco non posso mangiare anche se ho fame

j) non posso tenere animali in casa, nemmeno un criceto k) ho problemi a respirare l) non posso fare le passeggiate in primavera m) non ho voglia di incontrarmi con nessuno n) mi sento debole o) non ho la forza per fare niente p) non ho voglia di alzarmi dal letto

Dajmy szansę gramatyce Uzupełnij zdania odpowiednimi słowami z ramki. mica infatti ultimamente ognuno anzi almeno 1. _________________ posso stare qui per ore a guardare le partite. 2. Per questa torta devi comprare _________________ due chili di mele. 3. – Ma tu stai male, vero? – _________________ non mi sento troppo in forma. 4. _________________ mi sento sempre stanca. 5. _________________ deve rispettare le regole. 6. Devi andare oggi dalla nonna, _________________ devi andarci adesso.

Pora na zabawę w parach 11

Dowiedz się jak najwięcej o koleżance lub koledze, zadając pytania, w których użyjesz poniższych par słów. Następnie zapisz w zeszycie uzyskane informacje. a) b) c) d)

quanto / anno che cosa / piacere chi / amico che / lingua

e) f) g) h)

dove / abitare come / essere quale / macchina con chi / banco

i) j) k) l)

con quale / scrivere che / praticare come / stare che / paese

Ćwiczenie dla szperaczy 12

W tym rozdziale rozmawiamy o chorobach. Spróbuj znaleźć nazwiska znanych włoskich lekarzy. A może któryś z nich dostał Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny? al centro di – pośrodku sottile – łagodny

resto (m) – pozostałość, reszta ideale (m) – ideał

settantacinque

Lezione 6 Skojarzenia 1

Przeczytaj pierwszą część artykułu na temat chorób XXI wieku i zapisz, z jakimi polskimi słowami kojarzą ci się podkreślone wyrazy. Alcune delle malattie del XXI secolo sono patologie difficili da immaginarsi ancora pochi anni fa. Una di queste è la nomofobia, cioè il terrore di perdere il telefono cellulare. Come vedete, stress e depressione non sono le uniche malattie della società moderna. Per vedere se siete d’accordo leggete l’articolo!

a) patologia

_________________

c) stress

________________

b) terrore

_________________

d) moderno

________________

Z jakimi słowami angielskimi i polskimi kojarzą ci się poniższe wyrazy? a) chattare _________________

f) originale _________________

b) serio _________________

g) trasformazione _________________

c) unione _________________

h) radicale _________________

d) sintomo _________________

i) banca _________________

e) caso _________________

j) segreto _________________

Znajdź kolejne cztery części artykułu wśród pięciu podanych i wpisz odpowiednie litery obok tytułów tych części. 1. Origine del termine nomofobia 2. Che tipo di malattia è? 3. Quante persone hanno questo problema? 4. Perché e come è nata la nomofobia A. Quello che gli psicologi chiamano tecnostress è una malattia nuova e significa stare tante ore davanti a un computer, sia per imparare a usare nuovi programmi, sia per chattare con gli amici fino a perdere la cognizione del tempo. È un tipo particolare di stress, perché può provocare seri problemi fisici e psicologici. B. La nomofobia è una malattia molto diffusa, ma difficile da notare perché non dà sintomi evidenti. Inoltre rappresenta un caso nuovo per la psicologia. C. Un’analisi inglese fatta su uomini e donne di classi sociali e di età differenti mostra che la maggioranza ha infatti tanta paura di perdere il cellulare e il 41% ha addirittura un cellulare doppione, cioè un cellulare dove sono copiati tutti i dati del cellulare originale. D. Partiamo subito dal nome: questa malattia tipica del XXI secolo prende il nome dall’unione di due parole: “no mobile” con la desinenza “fobia”, cioè paura. E. La nomofobia ha le sue origini nella trasformazione radicale dei mezzi di comunicazione: in effetti oggi il telefono non serve solo a chiamare o mandare messaggi, ma è una piccola valigia con tutta la nostra vita dentro: contatti, foto, appuntamenti, musica, giornali, libri, orari degli autobus e dei treni. Con il telefono è possibile anche eseguire le operazioni in banca. Oggi perdere il cellulare è come lasciare su un banco di scuola il diario segreto aperto. adattato da: www.linkuaggio.com e da: http://donna.nanopress.it

settantasei

Mi fa male tutto! 4

UNITÀ 5

Ułóż w kolejności fragmenty artykułu.

Jaki tytuł pasowałby do niewykorzystanego fragmentu? Zapisz swoją propozycję. ________________________________________________________________________________________________________________________

5-13

Dajmy szansę gramatyce

Już za trzy lata matura  14

Idziesz do lekarza. Musisz powiedzieć mu, co cię boli, od kiedy źle się czujesz, i zapytać go, co masz robić. Zapisz swoją wypowiedź. _____________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________________________________

Napisz wiadomość dla rodziców, którą przykleisz na lodówce. Poinformuj ich, że wychodzisz do szkoły, mimo że boli cię głowa i gardło, i że bardzo źle się czujesz.

società (f) – społeczeństwo essere d’accordo – zgadzać się

significare – znaczyć mostrare – pokazywać

settantasette

Autoewaluacja 5a

Sprawdź, co umiesz

Rozumienie ze słuchu 1 78

Posłuchaj lekarza, który udziela rad pacjentom. Na podstawie treści porad wymień pięć dolegliwości, z którymi zgłosili się pacjenci. 1. Al paziente fa/fanno male _________________ . 2. Al paziente fa/fanno male _________________ . 3. Al paziente fa/fanno male _________________ . 4. Al paziente fa/fanno male _________________ . 5. Al paziente fa/fanno male _________________ .

2 79

Posłuchaj dialogu i uzupełnij brakujące informacje. – Ciao Chiara. – Ciao, allora che facciamo di bello _________________ ? – Forse andiamo al cinema... che ne dici? – No, io non voglio. Mi fanno male _________________, preferisco restare all’aria aperta. – Forse facciamo un _________________ con le pattini? – No, oggi non riesco a pattinare, ho un po’ di _________________ e non sto molto bene. – Ah mi dispiace, allora ti _________________ rimanere a casa. – Sì, forse hai ragione, torno a casa. Ah, senti, ma se resto a casa anche domani, mi fai copiare _________________ ? – Certo, mi fa piacere venire da te. – Allora grazie e _________________ . – Ciao, stammi bene!

Rozumienie tekstu pisanego 3

Ułóż poniższe fragmenty tak, aby powstał z nich spójny tekst. 1. Sono anni che ci vado e cerco di tornarci ogni anno e di trovare qualche posto nuovo. Voglio scoprire tutto il Bel Paese. 2. Ma in fondo tutto ciò non è grave. Tutto ha i suoi pregi e difetti, perfino l’Italia. 3. Ovviamente ci sono anche le cose che non accetto o che mi danno fastidio. Mi disturbano i motorini che sono dappertutto. Mi dispiace quando vedo tutto lo sporco che copre i vecchi monumenti. Ma soprattutto non mi piace come si comportano i bambini italiani. 4. Adoro andare in Italia. Amo i suoi monumenti, le piccole città con le splendide piazze e le bellissime fontane. Mi piacciono i mari e le montagne. Mi piace anche sedermi in piazza e guardare la gente. Le belle donne con i bellissimi capelli e gli uomini che sono sempre vestiti bene.

4-7 78

settantotto

UNITÀ 0 Nawet nie wiesz, ile wiesz!

Stwórz własny słowniczek tematyczny. Worki leksykalne pomogą ci zebrać słownictwo z rozdziału. Liczba kresek podpowiada, ile słów i wyrażeń uzbierasz.

Worki leksykalne

Moje pierwsze włoskie słowa Le mie prime parole italiane

_____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ Zwroty grzecznościowe Le forme di cortesia

_____________________ _____________________ _____________________

_____________________

Inne przydatne zwroty Altre espressioni utili

_____________________ _____________________

_____________________

pagina prima

Lezione 1 1-2 3

Jak zapisać po włosku następujące dźwięki? Zapisz w tabeli wyrazy poznane w ćwiczeniu 1. i 2. zawierające poniższe głoski, jak w przykładzie. Uwaga! Niektóre wyrazy zawierają kilka z wymienionych głosek.

Przykład:

4-5 6

classe, amiche

dż

Michelangelo

gusto

Polonia

dż

c/dz

Uczymy się nowych słów

Włoskie głoski ń i lj są wymawiane podobnie jak polskie, choć nie identycznie.

Dopisz do tabeli w ćwiczeniu 3. wszystkie słowa poznane w ćwiczeniu 4.

Uzupełnij reguły 7

Dokończ reguły dotyczące zapisu głosek w języku włoskim. Pomogą ci kolory z ćwiczenia 3.

Przykład:

Jeśli słyszymy k, to zapisujemy: c (przed a, o, u oraz przed spółgłoskami), ch (przed e oraz i) albo q, np. caffè, chilo, cinquecento.

1. Jeśli słyszymy cz, to zapisujemy: 2. Jeśli słyszymy c/dz, to zapisujemy:

_____________________________________________ ____________________________________________

3. Jeśli słyszymy g, to zapisujemy:

______________________________________________

4. Jeśli słyszymy dż, to zapisujemy:

______________________________________________

5. Jeśli słyszymy ń, to zapisujemy:

______________________________________________

6. Jeśli słyszymy lj, to zapisujemy:

______________________________________________

7. Jeśli słyszymy sz, to zapisujemy:

______________________________________________

8. Jeśli słyszymy przedłużoną głoskę, to zapisujemy: __________________________________________

pagina seconda

UNITÀ 0

Nawet nie wiesz, ile wiesz! 8

Która litera w ogóle nie jest wymawiana? Zapisz przykład.

______________________________________________________________________________ Uzupełnij regułę. Jeśli s znajduje się między dwiema samogłoskami, to najczęściej czytamy je jak ____ , a jeśli między samogłoską a spółgłoską, to jak ____ .

9 3

Posłuchaj nagrania i uzupełnij brakujące litery. 1. Sono il __ __ordinatore di __ __esta __ __a__ __e.

8. La__ __ __atemi __ __ntare...

2. Sono inse__ __ante d’italiano.

10. Una pi__ __ a mar__ __ __rita e una __ __attro sta__ __oni.

9. Una botti__ __ __a d’a__ __ __a, per favore.

3. __ __me ti __ __ __ami? 4. Siamo pola__ __ __ __ .

11. Pe__ __e all’a__ __a__ __iata e spa__ __ __tti bolo__ __ese.

5. Mia mo__ __ __e è un an__ __lo! 6. Le mie colle__ __ __sono tedes __ __ __e noi siamo gre__ __ .

12. In Polo__ __a ci sono tanti bos__ __ __ . 13. È una raga__ __a spa__ __ola.

7. Il __ __nere mas__ __ __le fini__ __ __ spe__ __o in -o.

Przeczytaj na głos poniższe wyrazy. hotel

occhio

orecchio

gnomo

scimmia

chiocciola

insegnante

Spagna

zanzara

quaderno

Czy znasz poniższe włoskie słowa? chicco

bruschetta

pizza con i funghi

Lamborghini

gnocchi

prosciutto

Versace

Gucci

Jak powinniśmy je wymawiać? Jakie znasz inne przykłady włoskich słów, w których Polacy najczęściej popełniają błędy?

12 13

Uzupełnij tabelę w ćwiczeniu 3. innymi włoskimi słowami, które znasz. Zbierzmy i przećwiczmy materiał pagina terza

Lezione 2 1-3 Poznaj mój kraj 4

Jak już wiesz, nazwy włoskich miast są używane do literowania. Miasta te są też znane ze swoich zabytków, sławnych ludzi, ważnych miejsc. Spróbuj połączyć zdjęcia ze znanymi ci nazwami miast. 3. 4.

5. Monza Verona

Milano Torino

Venezia

Bologna

8 Pisa

Firenze Siena

8. Assisi

Roma

10. Napoli

11. 12.

13.

Catania

pagina quarta

Nawet nie wiesz, ile wiesz! 5 5

UNITÀ 0

Posłuchaj nazw włoskich regionów i zapisz je. Porównaj z mapą na wewnętrznej stronie okładki.

______________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________

6 7

Pamiętasz, jak w języku włoskim wymawiamy podwójne głoski?

Przykład:

Eros Ramazzotti, Gatta, Ferrero

Czy znasz inne włoskie wyrazy, które mają podwójne głoski? Zapisz je.

8-12 13

a) ______________________________________________

d) ______________________________________________

b) ______________________________________________

e) ______________________________________________

c) ______________________________________________

f) ______________________________________________

Odkryj, jak to działa

Przeczytaj poniższe numery telefonów. 0048– 22 – 6548673

0048 – 887649812

0039– 06 – 8817465

0048 – 602112383

0039– 02 – 8975489

0039 – 606485212

Pora na pracę w grupach

W grupach czterech lub pięciu osób podyktujcie sobie nawzajem numery telefonów, tak jak w przykładzie.

Przykład: a)

– Qual è il tuo numero di telefono?

– Qual è il numero di Basia?

– Il mio numero è __________________ .

– Il numero di Basia è __________________ .

pagina quinta

Lezione 3 1-2 3

Do polskich zwrotów dopisz ich włoskie odpowiedniki. Znajdziesz je w „niebieskiej części” na stronie 3. 1. Dzień dobry

________________________________________

2. Cześć

____________________________________

3. Do widzenia

________________________________________

4. Dziękuję

________________________________________

5. Proszę

____________________________________

6. Dobry wieczór ________________________________________ 7. Na zdrowie

________________________________________

Co się stanie, jeśli podwoimy literę w podanych wyrazach? Spróbuj dobrać ilustracje pasujące do wyrazów oznaczonych literami f-j. 1.

6. a) casa f) cassa 9.

2. b) cane g) canne 7. 3. c) pala h) palla

1 10.

d) note i) notte 8.

5-7 8

e) tori j) torri

Uczymy się nowych słów Nanieś polskie nazwy włoskich regionów na mapę Włoch na stronie 7. „niebieskiej części”.

Toskania

pagina sesta

Lacjum

Sardynia

Sycylia

Piemont

Lombardia

Nawet nie wiesz, ile wiesz! 9

UNITÀ 0

Jakim polskim nazwom geograficznym odpowiadają następujące włoskie nazwy? Zapisz je. 1. Breslavia __ _______________________________

6. la Masovia _______________________________

2. Varsavia __ ________________________________

7. Cracovia _ ________________________________

3. la Pomerania __ ___________________________

8. Danzica __________________________________

4. la Piccola Polonia ________________________

9. la Vistola __ _______________________________

5. la Slesia _________________________________

10. Stettino __________________________________

A czy znasz poniższe nazwy geograficzne? Zapisz ich polskie odpowiedniki. 1. Londra __________________________________

8. Mosca ___________________________________

2. Parigi ___________________________________

9. Monaco di Baviera ______________________

3. Francoforte _____________________________

10. Stoccolma __ _____________________________

4. la Senna ________________________________

11. Zagabria ________________________________

5. Berlino __ ________________________________

12. Vienna __________________________________

6. il Tamigi ________________________________

13. l’Aia _____________________________________

7. Bratislava _______________________________

14. Inghilterra_______________________________

11 Pora na zabawę w parach

12 b

W których regionach znajdują się wymienione w tabeli miasta? Przeprowadźcie rozmowy według przykładu.

Przykład:

– (Torino) In quale regione è Torino? – Torino è in Piemonte / Liguria – Giusto! Bravo! / – Sbagliato! Riprova! – Torino è in Piemonte. – Giusto!

Twoje pytania lub odpowiedzi

Pytania lub odpowiedzi koleżanki lub kolegi

1. Firenze

1. Firenze è in Toscana .

2. Bologna è in ____________________ .

2. In quale regione è Bologna?

3. Venezia

3. Venezia è in Veneto .

4. Palermo è in ____________________ .

4. In quale regione è Palermo?

5. Napoli

5. Napoli è in Campania .

6. Cagliari è in ____________________ .

6. In quale regione è Cagliari? pagina settima

CZY WIESZ, ŻE... 1. ...Włochy to dość młode państwo?

Tak naprawdę istnieje dopiero od 1861 roku.

2. ...na Półwyspie Apenińskim

obowiązuje w sumie aż siedem języków urzędowych?

3. ...Włochy mają podobną do Polski

powierzchnię? Są mniejsze tylko o około 11 000 km².

4. ...w granicach Włoch leży najmniejsze państwo świata? To Watykan.

6. ...najwyższym szczytem Włoch jest

5. ...Włochy są jedynym krajem

na świecie, który w swoim hymnie narodowym Fratelli d’Italia wspomina o Polakach, tak jak my w naszym Mazurku Dąbrowskiego odwołujemy się do Włoch?

Monte Bianco? Ma 4810 m, czyli jest o ponad 2000 m wyższy od naszych Rysów.

7. ...święto narodowe Włoch przypada na 2 czerwca?

8. ...Włoszka Bona Sforza była żoną

polskiego króla Zygmunta Starego?

10. ...święty Walenty, patron

9. ...największy amant wszech czasów, Włoch Giacomo Casanova, spędzał w Polsce bardzo dużo czasu? Był osobistym doradcą naszego króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.

zakochanych, był włoskim biskupem?

pagina ottava

UNITÀ 1 Il primo giorno a scuola

W tym rozdziale poznasz: czasowniki koniugacji -are, np. abitare, parlare; czasowniki zwrotne koniugacji -are, np. chiamarsi; czasownik essere; czasownik avere; liczebniki od 11 do 20; pierwsze przyimki; liczbę pojedynczą i mnogą rzeczowników i przymiotników; • rodzajniki określone i nieokreślone.

• • • • • • •

Miesiące I mesi

Worki leksykalne

Dane osobowe

I dati personali

Szkoła

La scuola

_____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ Pytania

Przydatne zwroty Le frasi utili

_____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________

Le domande

_____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________

_____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ Czasowniki I verbi

_____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________

pagina nona

Lezione 1 1-4 5 14

Posłuchaj, jak przedstawiają się trzy osoby i uzupełnij zdania. 1. Io _____________________________ Salvatore. 2. Mi _____________________________ Hela. 3. Lui _____________________________ Filip.

A jak zapytasz o imię innej osoby? Zapisz takie pytanie.

To zawsze trudno zapamiętać! Zaimka zwrotnego po polsku nie odmieniamy przez osoby, a po włosku – tak.

Tak jak po francusku i niemiecku.

______________________________________________________________

Uzupełnij dialog, w którym Anna podaje adres. Prof : Ok. E dove __________________ ? Anna: ___________________ a Varsavia, in via Krucza, numero civico 5, interno 3.

A teraz uzupełnij tabelki formami czasowników, które odmieniają się według schematu pierwszej koniugacji -ARE: abitare (po polsku ___________________), iniziare (po polsku ___________________) i chiamarsi (po polsku ___________________) . abitAre

iniziAre

chiamarsi

inizio

inizi

lui, lei

abita

lui, lei

si chiama

noi

abitiamo

noi

ci chiamiamo

voi

abitate

iniziate

voi

vi chiamate

iniziano

loro

Uzupełnij regułę. W odmianie czasowników regularnych pierwszej koniugacji, czyli czasowników kończących się na -are, pierwsza osoba liczby pojedynczej (io – ja) ma końcówkę -o, druga (tu – ty) ma końcówkę ______ , trzecia natomiast (lui – on, lei – ona) ma końcówkę ______ , a w liczbie mnogiej pierwsza osoba (noi – my) ma końcówkę -iamo, druga osoba (voi – wy) ma końcówkę ______ a trzecia osoba (loro – oni, one) ma końcówkę ______ . Jeśli czasownik jest zwrotny, tak jak czasownik chiamarsi, to w odmianie przez osoby zaimek si (się) także odmieniamy i stawiamy przed czasownikiem.

Wstaw w zdaniach podane formy czasowników abitare i chiamarsi. Pamietaj, że chiamarsi to czasownik zwrotny. chiama

abiti

chiamo

abitano

chiamate

abita

1. E voi vi ________________ Capperucci, vero?

4. Il signore e la signora ________________a Milano.

2. Come si ________________ questa ragazza?

5. Mi ________________ Sergio.

3. Tu ________________ a Firenze?

6. Allora dove ________________ , Maria?

A teraz uzupełnij zdania zgodnie z treścią. 1. Il professore ________________ Salvatore, vero?

4. Luca ________________ a Roma.

2. Loro ________________ a Otranto da 6 mesi.

5. E voi dove ________________ ?

3. (noi) ________________ Ferlini.

6. Io _________ Paolo! Non _________ Luca.

pagina decima

UNITÀ 1

Il primo giorno a scuola 9

Pora na zabawę w parach

10 b

Na podstawie tabeli sprawdź, czy twoja koleżanka albo twój kolega potrafią samodzielnie utworzyć prawidłowe nazwy mieszkańców krajów wymienionych w tabeli.

Przykład:

- Come si chiama una persona che abita in Polonia? - Una persona che abita in Polonia si chiama polacco.

Kraj

Mieszkaniec

Kraj

Mieszkaniec

Polonia

polacco

Giappone

giapponese

Germania

tedesco

Irlanda

irlandese

Inghilterra

inglese

Svizzera

svizzero

Przedstaw wskazane na zdjęciu osoby, a na końcu siebie. a)

12 13

Odmień czasownik parlare.

Uzupełniając tekst końcówkami czasowników, całymi słowami oraz liczebnikami, przedstaw siebie i koleżankę lub kolegę z ławki. 1. Mi chiam

, abit ,

. Parl . Ora inizi

________________ lingue:

a studiare l’italiano! Io e

a studiare anche l’italiano! , abit

2. Il mio compagno del banco si chiam Parl

in ________________ lingue:

, stud

a ,

. . Ora anche lui inizi

insieme! pagina undicesima

Lezione 2 1 2

Na podstawie dialogu ze strony 12. „niebieskiej części”, uzupełnij tabelkę z odmianą czasownika essere (być). Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

noi

voi

lui, lei

loro

siete

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami czasownika essere. 1. Filip . . . . . . . . . . . . . . . . . polacco.

4. E voi . . . . . . . . . . . . . . . . . italiani?

2. Noi . . . . . . . . . . . . . . . . . giapponesi.

5. Mateusz e Hela . . . . . . . . . . . . . . . . . polacchi.

3. Il professore . . . . . . . . . . . . . . . . . italiano.

6. L’insegnante d’inglese . . . . . . . . . . . . . . americana.

W języku włoskim rzeczowniki i przymiotniki występują tylko w rodzaju męskim lub żeńskim. Dopisz odpowiednie końcówki do przymiotników z dialogu. Uwaga! Nakładając niebieską folię, możesz wykonać trudniejszą wersję ćwiczenia. lui

lei

lui

lei

polacco

polacca

giapponese

giappones__

ragazzo

ragazz__

senegales__

senegalese

african__

africana

insegnant__

stranier__

ale:

A teraz uzupełnij regułę. Słowo rodzaju męskiego (rzeczownik lub przymiotnik) często jest zakończone na –__ . Wtedy jego żeński odpowiednik zwykle kończy się na – __ . Jeśli zaś słowo rodzaju męskiego zakończone jest na -e, to jego żeński odpowiednik kończy się na – __ .

Uwaga! Niektóre odpowiedniki rzeczowników zakończonych w rodzaju męskim na -e w rodzaju żeńskim mają końcówkę -essa. Znajdź w dialogu ze strony 12. „niebieskiej części” dwa przykłady takich rzeczowników. _ r _ _ _ _ _ _ _ e–_ r _ _ _ _ _ _ _ e s s a

_ t _ _ _ _ _ e – _ t _ _ _ _ _ essa

5-8 12

oraz

pagina dodicesima

UNITÀ 1

Il primo giorno a scuola 9

Zwróć uwagę, że w języku włoskim przed rzeczownikami zazwyczaj występuje rodzajnik. Przyjrzyjmy się rodzajnikowi określonemu. Połącz przykłady z definicjami. a) l’amico

1. W rodzaju żeńskim przed samogłoskami używamy l’.

b) il ragazzo

2. W rodzaju żeńskim przed spółgłoskami używamy la.

c) lo studente

3. W rodzaju męskim przed samogłoskami używamy l’.

d) l’insegnante e) la professoressa

5. W rodzaju męskim przed: s + inna spółgłoska oraz przed gn, ps, pn, x, y, z używamy lo.

Dopisz rodzajnik określony do podanych nazw narodowości. Do niektórych form pasują dwa rodzajniki. ______ americano

______ italiano

______ inglese

______ polacco

______ spagnolo

______ senegalese

______ svedese

______ tedesco

______ giapponese

Połącz wyrazy włoskie z polskimi. Pamiętaj o dodaniu rodzajników do wyrazów włoskich. 1. Francuz, Francuzka

greco

2. Grek

egiziano

3. Rosjanin

scozzese

4. Chińczyk, Chinka

francese

5. Szkot, Szkotka

cinese

6. Egipcjanin

statunitense

7. Amerykanin, Amerykanka

russo

Uzupełnij zdania rodzajnikami określonymi i odpowiednimi końcówkami. 1.

professoressa di polacc_ è polacc_ , ma parl_ bene 2 lingue:

insegnante di tedesc_ è una signora austriac_ . Parl_ anche

3. Noi siamo polacchi, parliamo

13-15

4. W rodzaju męskim przed większością spółgłosek używamy il.

polacc_ e ora stud_ _ _ _

ingles_ e

spagnolo.

russ_ . italian_ e

frances_ .

Zbierzmy i przećwiczmy materiał

pagina tredicesima

Lezione 3 1-3 4

Dopisz brakujące liczebniki, korzystając z rozsypanki. Następnie nałóż niebieską folię i przeczytaj całość. 11 ___________

12 dodici

13 ___________

14 ___________

15 quindici

16 sedici

17 diciassette

18 ___________

19 ___________

20 venti

undici

tredici

quattordici

diciotto

diciannove

Korzystając z dialogu ze strony 14. „niebieskiej części”, uzupełnij tabelkę z odmianą czasownika avere (mieć). Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

noi

voi

lui, lei

loro

hanno

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami czasownika avere. 1. Io . . . . . . . . . . . . . . 17 anni.

4. Quanti anni . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Luca e Giorgio?

2. Anna . . . . . . . . . . . . . . 16 anni.

5. E tu, quanti anni . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .?

3. Voi, quanti anni . . . . . . . . . . . . . .?

6. Io e Mateusz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 anni.

Zwróć uwagę na przyimki w języku włoskim. Korzystając z dialogu ze strony14. „niebieskiej części”, uzupełnij regułę i podaj przykłady. Jakiego przyimka używamy: a. przed rzeczownikami oznaczającymi nazwy miejsc? Przed nazwami państw stosujemy przyimek

, np. , np.

Przed nazwami miast stosujemy przyimek Przed nazwami ulic stosujemy przyimek

, np.

Italia, Viterbo,

Polonia. Varsavia.

via Świętokrzyska.

b. przed nazwami miesięcy? Przed nazwami miesięcy stosujemy przyimek

, np. Sono nato

dicembre!

c. jeśli chcemy wyrazić, od jakiego czasu coś się dzieje? Jeśli chcemy wyrazić, od jakiego czasu coś się dzieje, używamy przyimka np. Anna: ma ora,

pagina quattordicesima

un mese, cioè

agosto, abito a Varsavia.

Przyimki te stosujemy tylko wtedy, gdy mówimy o udawaniu się gdzieś albo o przebywaniu w jakimś miejscu, nigdy o pochodzeniu.

UNITÀ 1

Il primo giorno a scuola 8

Uzupełnij zdania brakującymi przyimkami a, da, in. Anna è nata Abita

Varsavia,

9-11 12

dicembre,

Viterbo,

Italia. Abita

Polonia

un mese, cioè

agosto.

via Świętokrzyska.

Zbierzmy i przećwiczmy materiał Zauważyłam, że podobnie jest w języku polskim. Polacy często mówią „jakiś/jakaś, pewien/pewna” lub „jeden/ jedna”, tak jak Włosi.

Oprócz rodzajnika określonego, poznanego w poprzedniej lekcji, w języku włoskim występuje też rodzajnik nieokreślony, który stosujemy wtedy, gdy wprowadzamy nowy rzeczownik. Korzystając z dialogu ze strony 14. „niebieskiej części”, uzupełnij tabelę rodzajnikami określonymi i rodzajnikami nieokreślonymi.

Rodzaj męski

Rodzaj żeński

mese

nuova studentessa

anno

amica

sbaglio

Uzupełnij schemat stosowania rodzajników nieokreślonych i określonych z rzeczownikiem. Rodzaj męski un uno

przed rzeczownikami rodzaju męskiego rozpoczynającymi się od ____

l’

przed rzeczownikami rodzaju męskiego rozpoczynającymi się od ____

Rodzaj żeński

una

przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego rozpoczynającymi się od ____

un’

l’

przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego rozpoczynającymi się od ____

Dodaj właściwe rodzajniki nieokreślone. Do niektórych form pasują dwa rodzajniki. insegnante

tedesco

russa

professore

americano

senegalese

coordinatore

italiana

svedese

studentessa

professoressa

austriaca

amica

studente

africano

Zbierzmy i przećwiczmy materiał

pagina quindicesima

Lezione 4 1-3 4

Przypomnij sobie końcówki rzeczowników i przymiotników. Dopisz liczbę pojedynczą do poniższych wyrazów. 1. il

– i bambini

4. l'

– gli alunni

7. il

– i ragazzi

2. l'

– gli italiani

5. l'

– gli insegnanti

8. il

– i professori

3. l'

– gli anni

6. la

– le materie

9. la

– le professoresse

Połącz w pary wyrażenia w liczbie pojedynczej i mnogiej. 1. Il ragazzo russo

a. Le amiche polacche

2. La professoressa tedesca

b. Gli studenti irlandesi

3. Il coordinatore giapponese

c. I ragazzi russi

4. La ragazza italiana

d. Gli insegnanti spagnoli

5. L’insegnante spagnolo

e. Le professoresse tedesche

6. L’amica polacca

f. Le ragazze italiane

7. Lo studente irlandese

g. I coordinatori giapponesi

Uzupełnij schemat dotyczący końcówek rzeczowników i przymiotników w liczbie pojedynczej i mnogiej. Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

Rodzaj

-o -a -e

Powiedz, które końcówki są wspólne dla rodzaju męskiego i żeńskiego.

Na podstawie ćwiczenia 5. zastanów się, jaką postać mają rodzajniki liczby mnogiej. Wpisz je do diagramu. il

Rodzaj męski Rodzaj żeński

l’ lo la l’

___________________________ ___________________________

Do każdego z podanych poniżej rzeczowników dopisz właściwy rodzajnik, a następnie przymiotnik z ramki. Możliwe są różne połączenia. simpatica

___________________________

biondo

straniera

irlandese

senegalese

bruno

compagno _______________________

insegnante _______________________

ragazzo _______________________

studente _______________________

signore _______________________

professoressa _______________________

Utworzone wyrażenia zapisz w zeszycie w liczbie mnogiej. pagina sedicesima

UNITÀ 1

Il primo giorno a scuola 11

Ile włoskich rodzajników poznałaś/poznałeś do tej pory? __________

12-13 14

Uzupełnij tabelę według przykładu. Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

rodzajnik nieokreślony liczby pojedynczej + rzeczownik + przymiotnik

rodzajnik określony liczby pojedynczej + rzeczownik + przymiotnik

rodzajnik określony liczby mnogiej + rzeczownik + przymiotnik

un coordinatore giapponese

il coordinatore giapponese

i coordinatori giapponesi

alunno

____________

ginnasio

____________

maestra

____________

alunna

____________

Czy pamiętasz te słowa i wyrażenia odnoszące się do włoskiej szkoły? Dopisz do nich odpowiednie rodzajniki określone. Zwróć uwagę na liczbę. W dwóch przypadkach możliwe są dwie formy rodzajnika. scuola materna

esame di maturità

materia

insegnanti

scuole elementari

scuola media

classi

liceo

preside

asilo

studenti

maestre

Do podanych wyrażeń dopisz odpowiednie rodzajniki określone. Zwróć uwagę na liczbę i rodzaj. pelle scura

genitore simpatico

ragazze bionde

genitori simpatici

ragazzo biondo

capelli scuri

bambini bravi

allievo intelligente

bambina brava

ragazza bruna

insegnanti italiane

insegnanti stranieri

Użyj wyrażeń z poprzedniego ćwiczenia do rozwiązania rebusów, które zawierają charakterystykę osób.

+ Przykład: a)

+ +

Questo bambino è polacco. Ha sette anni, frequenta la scuola elementare e parla inglese e francese.

+ +

pagina diciassettesima

Lezione 5 1 2

Uzupełnij przyimkami tekst mówiący o nauczycielu. Il professor Pasquino è italiano, è nato

ottobre,

Napoli,

Zegrze, vicino a Varsavia. Il professore Pasquino abita

Polonia

Polonia,

sei mesi, cioè

aprile.

Varsavia in un liceo polacco!

Ora lavora

Italia. Ora abita

Uzupełnij charakterystykę taty Anny odpowiednimi przyimkami oraz formami czasowników regularnych i nieregularnych podanych w nawiasach. Il padre di Anna (essere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . italiano, (essere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . nato Italia. Anche lui (abitare)

ora

Polonia,

Polonia

Il padre di Anna (abitare)

settembre,

Viterbo

Piaseczno, vicino a Varsavia.

2 mesi. Ora (lavorare)

Varsavia

una fabbrica!

Uzupełnij charakterystykę rodziców Klary odpowiednimi przyimkami oraz formami czasowników regularnych i nieregularnych podanych w nawiasach i uzupełnij końcówki rzeczowników i przymiotników. I genitor

di Klara (essere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . giappones

Tokyo e il padre Poloni

gennaio,

Osaka,

Varsavia. I genitor

(essere) . . . . . nata

. Anche loro (abitare)

di Klara (abitare) Varsavia: la madr

Ora (lavorare)

Giappon

, la madr

ora

Polonia

nat

di Filip (essere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

un ristorante e il padr

un ministero!

bene

famoso giocatore di calcio. (Essere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Dakar, ma (abitare) in

Ora (giocare)

Polonia

20 _________ anni.

importante squadra di calcio di Varsavia. (Parlare)

polacco perché (amare)

la Polonia e

mamma di Filip!

Varsavia perché (amare)

18 ________________ anni (abitare) padr

di Filip!

madr

di Filip (essere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . insegnant scuola privat

Zbierzmy i przećwiczmy materiał

pagina diciottesima

madr

Cracovia, ma

di Filip (essere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . polacca. (Essere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . nat

10 anni.

Uzupełnij charakterystykę rodziców Filipa rodzajnikami określonymi, rodzajnikami nieokreślonymi, przyimkami, formami czasowników regularnych i nieregularnych podanych w nawiasach i uzupełnij końcówki rzeczowników i przymiotników. Liczby zapisz słownie. padr

6-12

agosto

di polacc

e (lavorare)

Il primo giorno a scuola 13

UNITÀ 1

A teraz uzupełnij rozmowę odpowiednimi formami czasowników regularnych i nieregularnych podanych w nawiasach, rodzajnikami określonymi i nieokreślonymi. Liczby zapisz słownie. ? Tutto bene? Mateusz: Anna perché (tu – gridare) Anna: Sì, sì, tutto ok. (gridare) perché (essere) . . . . . . . . . . . . . . . italiana. Noi, italiani (gridare) , (gesticolare) e (cantare) sempre! Ma sul serio. Non (tu – avere) . . . . . . . . . . . . . . . per caso penna? Mateusz: penna? Ma perché? penna ora, durante pausa?! Anna: Per scrivere indirizzo e numero di telefono di Klara! Mateusz: Ora?! Anna: Sì, ora! Perché poi (noi – avere) . . . . . . . . . . . . . . . lezione d’inglese e io e Klara (essere) . . . . . . . . . . . . . . . in 2 ______ gruppi diversi! Mateusz: Vero! No, mia penna (essere) . . . . . . . . . . . . . . . in classe. Eryk, (tu – avere) . . . . . . . . . . . . . . . per caso penna? Eryk: No, anche mia penna è in classe. Dobrze powtarzam? Anna: Sì! (tu – essere) . . . . . . . . . . . . . . . bravissimo! Mateusz: A proposito, lui (essere) . . . . . . . . . . . . . . . Eryk, mio amico. Queste (essere) . . . . . . . . . . . . . . . invece Klara e Anna. Eryk: Miło mi... Anna: Mówi się „piacere”! Eryk: Allora. . . piacere! Klara: Piacere mio! Mateusz: momento! (io – avere) . . . . . . . . . . . . . . . idea! Klara, perché non (tu – mandare) ad Anna sms? Klara: Perché mio telefonino, come tua penna, (essere) . . . . . . . . . . . . . . . in classe! Eryk: momento! Anche io (avere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . idea! Dobrze powtarzam? Anna: Sì! Sei bravissimo! Che idea (tu – avere) . . . . . . . . . . . . . . .? Eryk: Perché non (tu – mandare) sms con mio telefonino? Klara: Grazie, volentieri! (essere) . . . . . . . . . . . . . . . idea geniale! Anche tu (essere) . . . . . . . . . . . . . . . geniale in italiano! Bravissimo! indirizzo (essere) . . . . . . . . . . . . . . . via Krucza 17 ( _________________ ). mio numero di telefono (essere) . . . . . . . . . . . . . . . 666524321 ( ____________________________________________________ ). Anna: mio numero (essere) . . . . . . . . . . . . . . . invece 501987198. ( ___________________________________________________ ). Grazie, Eryk! via Krucza 17 Eryk: Figurati! tel. 666524321

Posłuchaj nagrania i sprawdź poprawność wykonanego ćwiczenia.

Anna nie zna niektórych polskich czasowników. Pomóż jej i zapisz obok poniższych czasowników ich polskie odpowiedniki. vergognarsi _____________ , arrabbiarsi _____________ , gridare _____________ , gesticolare _____________ , cantare ___________________ , essere sorpreso _____________________ , essere felice ____________________ .

Zbierzmy i przećwiczmy materiał

pagina diciannovesima

Lezione 6 1-3

Jak wynika z pierwszej części artykułu ze strony 20. „niebieskiej części”, Włosi uczą się języków, ale ich nie używają, dlatego że nie mają silnej motywacji. Oto kolejny fragment artykułu. Uzupełnij go rodzajnikami określonymi. Uso sporadico Il 56,9% (cinquantasei virgola nove per cento) delle persone usano veramente lingue straniere per “fare viaggi all’estero” e

35,4% (trentacinque virgola quattro

amici o con

per cento) per “essere in contatto con

famiglia”. Solo

conoscenza delle lingue

(ventotto virgola cinque per cento) degli italiani sfrutta

25,9% (venticinque virgola

per leggere libri o riviste o guardare dei film mentre nove per cento) è facilitato nell’uso di Internet.

ambito lavorativo non sembra lingue, solo

un buon motivo per essere in contatto con

28,5%

28,6% (ventotto

virgola sei per cento) usa le lingue straniere al lavoro.

Przeczytaj ponownie dwa poniższe fragmenty artykułu, uzupełniając go końcówkami rzeczowników i przymiotników oraz formami czasowników regularnych i nieregularnych zapisanych w nawiasach.

Gli italiani non parlano le lingue straniere Sembra questo il risultat

di un’analisi Censis presentata oggi a Roma. I risultat

vista (essere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . positiv

: il 66,2% (sessantasei virgola due per cento) degli italiani

, ma poi, quando gli italiani (parlare)

conosce le lingu

uso delle lingue stranier

conosciut

dell’effettivo

il 50,1% (cinquanta virgola uno per cento) (valutare)

il proprio livell “molto buon

solo a prima

solo come elementar

e solo il 7,1% lo (considerare)

”.

Il Sud sotto la media nazionale I risultat

(mostrano)

la conoscenz

che al Centro (66,9%) (sessantasei virgola nove per cento)

delle lingue (essere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . al livell

(essere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . più bass

i risultat

per cento) e invece le region

della medi

nazional nazional

, al Sud e nelle Isole (63%) (sessantatré

del Nord-Ovest (67,5%) (sessantasette virgola cinque per cento)

e del Nord-Est (69,3%) (sessantanove virgola tre per cento) (essere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . sopra la medi

pagina ventesima

UNITÀ 1

Il primo giorno a scuola 6

Przeczytaj ponownie poniższy fragment artykułu, uzupełniając go rodzajnikami określonymi oraz formami czasowników regularnych i nieregularnych podanych w nawiasach. In testa l’inglese anche che

Dall’inanalisi (risultare)

lingua straniera più usata è

inglese

(53,5% - cinquantatré virgola cinque per cento), in particolare al Centro (57,2% - cinquantasette virgola due per cento) e al Sud (54,7% - cinquantaquattro virgola sette per cento). Al secondo posto (essere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . tedesco (4%) e Una curiosità:

francese (37,1% - trentasette virgola uno per cento), e poi

spagnolo (2,8%). italiano (essere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

quinta lingua “straniera” parlata in Italia

(2,1%) perché (essere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . usata dagli stranieri che (abitare) in Italia o dalle persone appartenenti a minoranze linguistiche.

Uzupełnij dwa ostatnie paragrafy artykułu odpowiednimi elementami. Un terzo non ___________________ alcuna lingua straniera Il 33,8% (trentatré virgola otto per cento) delle persone ___________________ dichiara di non parlare alcuna lingua ___________________ (nel Sud e nelle Isole la ___________________ è del 37% (trentasette per cento) mentre nel Nord-Est è del 30,7% (trenta virgola sette per cento). Meno del 20% parla due ___________________ Per quanto riguarda _________________ numero di lingue conosciute, _________________ Italia, il 42,1% (quarantadue virgola uno per cento) ne parla solo una; il 18,9% degli abitanti parla __________________ lingue. E poi abbiamo la ___________________ nazionale del 4,2% che parla tre lingue. Nel Centro abbiamo però l’ 1,7% delle persone ___________________ conoscono quattro lingue, oltre alla lingua ___________________ mentre la media ___________________ è l'1%.

Zdania do tłumaczenia 84

Przetłumacz na język polski. 1. Come mai sei qui? 2. Come no? Certo che comincio a studiare! 3. Perché non mandi l’sms con il mio telefonino?

4. Mi chiamo Eryk. – Piacere. 5. Grazie! – Figurati! 6. La scuola media dura tre anni.

Przetłumacz na język włoski. 1. Ilu języków uczą się polskie dzieci? 2. Jest Pan wychowawcą tej klasy? 3. Jakiej narodowości są nauczyciele tego liceum?

4. Piotr dalej uczy się w gimnazjum. 5. Gdzie jest dyrektor tej szkoły?! 6. Urodziłam się 3 kwietnia w Poznaniu. pagina ventunesima

Autoewaluacja 1b

Sprawdź, co umiesz

1-3

Znajomość struktur językowych 4

Wykreśl słowo, które nie pasuje do pozostałych. Uzasadnij swój wybór. Uwaga! Przyczyna może być gramatyczna lub znaczeniowa. a) portoghese – greco – senegalese – africano

uzasadnienie: ____________________

b) studentessa – insegnante – ragazzo – italiana

uzasadnienie: ____________________

c) parli – si chiama – è – ha

uzasadnienie: ____________________

d) spagnole – insegnante – professore – senegalese

uzasadnienie: ____________________

e) elementare – media inferiore – media superiore – coordinatore

uzasadnienie: ____________________

Przekształć zdania na rodzaj żeński. 1. Marco è un ragazzo spagnolo.

Maria ________________________________ .

2. Il professore di tedesco è austriaco.

______________________________________ .

3. L’insegnante di inglese è australiano.

______________________________________ .

4. Il padre di Antonio è biondo.

______________________________________ .

5. Sei un nuovo studente?

______________________________________ .

Zapisz zdania w liczbie mnogiej. 1. L’amico di Mateusz è svedese.

_____________________________________ .

2. L’insegnante di spagnolo è argentina.

_____________________________________ .

3. La ragazza che parla con Maria è bella.

_____________________________________ .

4. Parli solo una lingua straniera?

_____________________________________ .

5. Sono senegalese, ma ora abito in Italia.

_____________________________________ .

Uzupełnij tekst włoskimi odpowiednikami podanych wyrazów, a liczby zapisz słownie. Ciao! a) ________________________ Klara. b) _______________________ anni. Sono giapponese, c) ____________________________ a Tokyo, ma d) ________________________ anni e) __________________________ a Varsavia, f) ________________________. Parlo g) _________________________ il polacco, l’inglese e il francese. Ora h) ________________________ anche l’italiano. E tu, i) ________________________ e quanti j) _____________________________ ? Anche tu frequenti k) ________________________ ?

a) nazywam się b) mam 16 c) urodziłam się d) od 10

pagina ventiduesima

e) mieszkam f) przy ulicy Krucza 17 g) 3 języki obce h) uczę się

i) jak się nazywasz j) masz lat k) liceum

UNITÀ 2 A che ora iniziamo? Nauczysz się: • odmieniać i stosować czasowniki koniugacji -ere, również zwrotne; • odmieniać i stosować czasownik fare; • stosować przyimki a, da, in, di; • łączyć przyimki a i da z rodzajnikami określonymi; • używać rodzajnika określonego przed nazwami dni tygodnia; • używać rodzajnika przed nazwami godzin; • odmieniać i stosować czasowniki modalne dovere (musieć), potere (móc), volere (chcieć). Poznasz włoskie liczebniki główne od 21 do 99.

Worki leksykalne Czasowniki I verbi

_______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________

Hobby i czas wolny

Gli hobby e il tempo libero

_______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________

Przedmioty szkolne

Jedzenie i posiłki

Le materie scolastiche

_______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ ____________________________ ____________________________ ____________________________ ____________________________

Il cibo e i pasti

Czas

Il tempo

_______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________

Dni tygodnia I giorni della settimana

_______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ pagina ventitreesima

Lezione 1 1-4

Pora na zabawę w parach

6 30

Porozmawiaj na temat przedstawionych planów lekcji z koleżanką lub kolegą z ławki. Możesz używać poniższych pytań. Beata

Giorgio

• Quante ore di lezione ha Beata giovedì?

lunedì:

lunedì: scienze e matematica

martedì: lingue straniere

martedì:

• Quando Beata ha geografia?

mercoledì:

mercoledì: polacco e lingue straniere

• Che cosa ha Giorgio il giovedì?

giovedì: tre ore di polacco

giovedì:

venerdì:

venerdì: storia, geografia e informatica

sabato: il concorso di danza

sabato:

W dialogu pojawiły się niektóre liczebniki od 20 do 90. Posłuchaj nagrania i zapisz słownie poniższe liczby. Uwaga! Liczebniki nie są nagrane w kolejności, w której zostały zapisane. 20 _______________ 60 sessanta

30 _______________

_______________

70 _______________

50 _______________

80 _______________

90 _______________

Wybierz z ramki zapisy słowne podanych liczb i zapisz je w odpowiednich miejscach. Uwaga! Trzy zapisy nie pasują do żadnej liczby. Uwaga! Nakładając czerwoną folię, możesz wykonać trudniejszą wersję ćwiczenia. 21 _______________ 89 _______________ 92 _______________

sessantotto cinquantuno

58 _______________ 61 _______________ _______________

pagina ventiquattresima

41 _______________

68 _______________

sessantaquattro

quarantacinque

71 _______________

_______________

quarantatré

76 _______________

settantuno

trentatré

33 _______________

sessantuno novantadue

settantasei

ventuno ottantanove

cinquantotto

quarantuno ventotto

UNITÀ 2

A che ora iniziamo? 8

Przepisz pozostałe trzy liczebniki i zapisz je obok cyframi. a) ____________________

_______

b) ____________________

_______

c) ____________________

_______

Wykreśl błędne informacje z reguły. Następnie uzupełnij liczebniki odpowiednimi literami. W liczebnikach włoskich dziesiątki i jedności pisane są łącznie . rozdzielnie Należy jednak uważać na ortografię w przypadkach, gdy nazwa jedności samogłoski usunąć zaczyna się od spółgłoski (1 i 8). Należy wtedy dodać ostatnią samogłoskę z dziesiątki, np.: 50 cinquanta, ale

51 cinquant __ __ __ ,

52 cinquanta __ __ __ ,

Pamiętaj też o akcencie graficznym w liczebnikach z jednością 3, np. ventitré.

53 cinquanta __ __ __ ,

10 31

60 sessanta, ale

61 sessant __ __ __ ,

67 sessanta __ __ __ __ __ ,

66 sessanta __ __ __ ,

68 sessant __ __ __ __ .

Profesor Pasquino ma dzisiaj zastępstwo na matematyce. Posłuchaj, jak dyktuje swojej klasie działania po włosku. Uzupełnij je i zapisz słownie wynik.

Przykład:

11 31

21 + ? = 53

21 + 32 = 53 cinquantatré

___________________________

d) 96 ÷ ____ = 3

___________________________

b) 33 x 3 = ____

___________________________

e) 78– 17 = ____

___________________________

Posłuchaj jeszcze raz nagrania i dopisz symbol matematyczny do jego nazwy. Uwaga! Jeden z symboli ma dwie nazwy. meno ______________

diviso ______________ più ______________

per ______________ uguale ______________

+ – ÷ x =

Rozwiąż działania i zapisz słownie wynik. a) 33 + 28 = _____________________________ b) 62 – 15 = _____________________________ c) 74 – 19 = _____________________________

13-14

___________________________

a) ____ – 45 = 33

fa ______________

c) ____ ÷ 2 = 44

d) 51 ÷ 17 = _____________________________ e) 12 x 7 = _____________________________ f) 16 x 3 = _____________________________

g) 43 – 23 = _____________________________ h) 67 + 16 = _____________________________ i) 50 – 15 = _____________________________

Zbierzmy i przećwiczmy materiał pagina venticinquesima

Lezione 2 1-2 3

Uzupełnij regułę. W języku włoskim godziny zawsze są podawane z rodzajnikiem określonym: rodzaju żeńskiego (jak ora): ____ una i ____ due/tre/ itd. Tylko mezzogiorno i mezzanotte występują bez rodzajnika. Uzupełnij zdania, jeśli to konieczne. 1. È ___ una. 3. È ___ mezzogiorno e mezza. 2. Sono ___ due meno venti.

5. È ___ mezzanotte meno dieci.

4. Sono ___ diciassette e un quarto. 6. Sono ___ otto e cinque.

Uzupełnij regułę. Czasownik essere używany przed godzinami występuje w 3. osobie liczby pojedynczej, czyli w formie . . . . . . . . . . przed l’una, mezzogiorno, mezzanotte, natomiast przed pozostałymi godzinami stosuje się go w 3. osobie liczby mnogiej, czyli w formie . . . . . . . . . . .

Jak wiesz z poprzedniego rozdziału, przyimek da w odniesieniu do czasu wskazuje zawsze, od jakiego momentu coś się dzieje, np.: [...] da mezzogiorno e cinquantacinque c’è biologia.

Podobnie jest w określeniach godzin, z tą różnicą, że wtedy łączy się on z rodzajnikiem określonym: da + l’una = dall’una (od pierwszej)

da + le otto = dalle otto (od ósmej).

Tak samo łączy się z określeniami godzin przyimek a, oznaczający, o której godzinie coś się odbywa: La prima lezione è matematica. Comincia alle 8. a mezzogiorno – w południe a mezzanotte – o północy all’una – o pierwszej alle due – o drugiej

albo do której godziny trwa: dalle otto alle cinque (od… do…). Allora: matematica dalle 8 alle 8.45. A/Alle występuje też w wyrażeniu fino a... / fino alle. . . (do. . . aż do. . .). Anche noi in Italia studiamo a scuola fino alle 14, a volte fino alle 15.

Uzupełnij regułę. Przyimek a łączy się z rodzajnikiem określonym, stojącym przed godzinami w sposób analogiczny do połączenia przyimka da, czyli: a + l’una = una i a + le otto = otto. Zapamiętaj też zwrot all fine (na koniec).

5-9 10

Nie należy mylić fino a… / fino alle… z alla fine (na koniec, w końcu).

Zbierzmy i przećwiczmy materiał W dialogu z „niebieskiej części” wystąpiły czasowniki regularne drugiej koniugacji -ERE. Uzupełnij odmianę czasownika scrivere. scrivere

scrivo

noi

scriviamo

__ __ __ __ __ __

voi

__ __ __ __ __ __ __ __

lui, lei

__ __ __ __ __ __

loro

__ __ __ __ __ __ __ __

pagina ventiseiesima

UNITÀ 2

A che ora iniziamo? 11

W dialogu pojawiły się jeszcze inne czasowniki tej koniugacji: vedere, prendere, esistere. Uzupełnij schematy odmian formami czasowników występujących w dialogu. Następnie dopisz pozostałe formy. vedere

prendere

esistere

ved __

prend __

esist __

ved __

prend __

esist __

lui, lei

ved __

prend __

esist __

noi

ved __ __ __ __

prend __ __ __ __

esist __ __ __ __

voi

ved __ __ __

prend __ __ __

esist __ __ __

loro

ved __ __ __

prend __ __ __

esist __ __ __

W tym samym dialogu pojawił się również czasownik leggere. Dopisz końcówki poszczególnych form i przeczytaj odmianę na głos, zwracając uwagę na wymowę „g + i lub e” oraz „g + inne litery”. leggere

legg __

noi

legg __ __ __ __

legg __

voi

legg __ __ __

lui, lei

legg __

loro

legg __ __ __

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami podanych czasowników. scrivere

scrivere

leggere parlare vedere vedere

1. Che cosa (tu) _______________ ? _______________ una e-mail.

andare

5. Gli svizzeri _____________ molte lingue. 6. _______________ ? Mamma lavora, allora noi giochiamo.

2. Ma veramente non (voi) _______________ senza occhiali?

cominciare leggere

3. Luca, allora _______________ finalmente a leggere?

7. Perché tu non _______________ questa poesia ad alta voce?

4. Maria _______________ a lavorare da domani.

8. Che cosa leggono? _______________ un libro.

Uzupełnij tekst odpowiednimi formami czasowników koniugacji -ARE, -ERE i nieregularnych oraz przyimkami da i a połączonymi, jeśli to konieczne, z właściwym rodzajnikiem określonym. Uwaga! Jeden z czasowników jest zwrotny. Sono Roberto. Di mattina, come prima cosa (prepararsi) la scuola sempre (studiare)

otto e un quarto.

la matematica.

una

Dopo spesso (io – scrivere)

(leggere)

mezzogiorno

una tutta la classe

due (noi – avere) ..................... la pausa pranzo.

le e-mail e poi (io – riprendere)

Di sera io, Sandra e Giorgio (ballare) diciannove

la colazione. (Iniziare)

a studiare.

in una scuola di jazz. La lezione (durare) venti e trenta. Poi tutti (tornare)

e (io – studiare)

a casa. A letto

fine (io – parlare)

su skype con i miei amici.

15 pagina ventisettesima

Lezione 3 1-3 4

Formy czasownika fare zostały przemieszane. Uporządkuj je na podstawie dialogu. fate

faccio

fa fai

fanno

..................

noi

..................

voi

..................

loro

..................

lui, lei . . . . . . . . . . . . . . . . . .

facciamo

Odpowiedz na pytania albo ułóż pytania do podanych odpowiedzi. 1. Di solito a che ora pranzate?

______________________________________

2. ______________________________________

Ceno sempre a casa.

3. Lunedì fai colazione a scuola?

______________________________________

4. ______________________________________

Laura mangia la pasta a pranzo.

5. Che cosa mangiano a cena Lucia e Dario?

______________________________________

6. ______________________________________

Noi ceniamo con il riso.

7. I polacchi fanno colazione a casa o al bar?

______________________________________

8. ______________________________________

Loro fanno colazione quasi sempre al bar.

6-8 9

10 36

Na podstawie informacji z lekcji 2. i 3. uzupełnij kartki z kalendarzy Klary, Anny i Piotrka. Następnie opisz w zeszycie, o której zazwyczaj zaczynają i kończą lekcje, kiedy jedzą posiłki i co jedzą. 6. ____________________________ 7. ____________________________ 8. ____________________________ 9. ____________________________ 10. ____________________________ 11. ____________________________ 12. ____________________________

6. ____________________________ 7. ____________________________ 8. ____________________________ 9. ____________________________ 10. ____________________________ 11. ____________________________ 12. ____________________________

13. ____________________________ 14. ____________________________

15. ____________________________ 16. ____________________________

Posłuchaj jeszcze raz fragmentu dialogu i uzupełnij poniższe zdania. Klara: Anna: Klara: Anna: Klara:

Zupełnie jak po francusku!

Noi, giapponesi, a ogni pasto mangiamo quasi sempre le stesse cose! La colazione può essere identica al pranzo o alla cena! Ogni giorno? Sì, lunedì, martedì, mercoledì... Anche sabato e domenica? Sì, ogni giorno!

Uzupełnij regułę. Jeśli chcemy powiedzieć po włosku „w każdy poniedziałek/wtorek/w każdą środę itp.”, wystarczy przed dniem tygodnia wstawić rodzajnik określony: venerdì,

sabato,

pagina ventottesima

domenica.

lunedì,

martedì,

mercoledì,

giovedì,

UNITÀ 2

A che ora iniziamo? 11

Uzupełnij teksty 1., 2. i 3. rodzajnikami określonymi. W tekstach 2. i 3. wpisz także odpowiednie formy czasowników koniugacji -ARE, -ERE, czasowników nieregularnych oraz tam, gdzie to konieczne, zaimków zwrotnych, a w tekście 3. zastąp ilustracje właściwymi słowami. tekst 1. Maria

lunedì dopo la scuola torna a casa e pranza. Durante la settimana Maria studia tanto, solo

mercoledì pomeriggio ha una lezione di danza. Ogni giorno però ha o almeno scrivere un messaggio a Filip! si incontra con

sabato e

tempo per telefonare

domenica invece si riposa. Legge

libri,

amici.

tekst 2. Klara

martedì e

venerdì dopo la scuola (suonare)

a casa e (pranzare) tanto anche

. Come Maria, Klara (studiare)

sabato. Dalle 10 alle 14 (avere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

(abitare)

in Polonia da 3 anni e (parlare)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . problemi a scrivere. solo

pianoforte poi (tornare) lezioni di polacco! Klara bene

polacco, ma (avere)

ortografia polacca è difficile! (Riposarsi)

domenica quando (incontrarsi)

con

amici o con

famiglia.

tekst 3. Piotr e Mateusz

martedì,

giovedì e

______________

Spesso dopo Non (studiare)

molto ma (riposarsi)

(ascoltare)

______________

quasi mai, perché al ______________

spesso. Mentre si riposano, ______________

o (suonare)

sms a Klara e Maria, ma loro non (rispondere) ragazze o (studiare)

: Klara (parlare)

o (parlare)

con Hela e Maria con Filip! Piotr e Mateusz con

spesso (incontrarsi)

anche a ______________

(giocare)

. Ogni giorno (mandare)

a ______________

sabato (giocare)

amici: Eryk, Robert e Maciek.

Popraw czasowniki w poniższym tekście. Ile jest w nim błędów? Il martedì Klara resti sempre da Maria. Fanno tutto insieme. Dopo scuola pranzate, scrivono i racconti, parla tanto, poi chiami Filip e Piotrek. Sempre due ore dopo i ragazzi arrivano a casa di Maria. Tutti insieme cenano, ascoltate la musica, postano messaggi su facebook e poi aspettate anche Mateusz e Hela. A volte guardiamo insieme un film al cinema, mangiano ancora qualcosa e tornano da casa.

Uzupełnij poniższy tekst odpowiednimi przyimkami: da – in – a – di, jeśli trzeba, połączonymi z rodzajnikami. noi il tempo

Polonia i bar purtroppo quasi non esistono. Allora i giovani polacchi spesso passano casa

un amico.

Italia invece prima

bar. Spesso i giovani prima di andare i giovani italiani giocano fanno gli esercizi. E

casa gli studenti si incontrano

scuola fanno la prima colazione

calcio o guardano un film

mattina

tornare casa o

nuovo cominciano la giornata

bar. Dopo scuola

cinema. Poi cenano e studiano, bar. pagina ventinovesima

Lezione 4 1-4 5

W dialogu pojawiły się dwa czasowniki modalne: potere (móc) i dovere (musieć). Uzupełnij schemat ich odmiany. potere

dovere

io tu lui, lei noi voi

dovete

loro

possono

devono

6-7 8

Uzupełnij tekst o sobie i swojej koleżance lub swoim koledze, korzystając z informacji uzyskanych podczas wykonywania ćwiczenia 7. w „niebieskiej części”. oraz odmieniając czasowniki dovere i potere. A casa mia non (io – potere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . _______________________ . Neanche la mia amica/il mio amico (potere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Tutti e due/tutte e due (dovere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . invece _____________________ . Io (potere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ____________________ e la mia amica/il mio amico (potere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . invece ________________________ .

Trzeci czasownik modalny volere (chcieć) także jest nieregularny. Uzupełnij schemat jego odmiany formami występującymi w dialogu. volere

voglio

noi

vuoi

voi

lui/lei

vuole

loro

Zastosuj w zdaniach odpowiednie formy następujących czasowników: fare, volere, dovere, potere, essere, avere. 1. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Marta, e tu, come ti chiami? 6. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . tutti polacchi o italiani? 2. Quanti anni . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Anna?

7. Scusa, ma non . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . uscire.

3. Allora che cosa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . lunedì?

8. Non . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . mangiare.

4. Quanto . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . due più tre?

9. Allora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . studiare, non potete fare una festa!

5. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . restare a casa o andare al cinema?

pagina trentesima

10. Scusa, . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ripetere?

UNITÀ 2

A che ora iniziamo? 11

Przypomnij sobie odmianę czasowników zwrotnych koniugacji - are . W koniugacji - ere czasowniki zwrotne odmieniają się podobnie. Spróbuj samodzielnie uzupełnić tabelkę. -ARE

-ERE

decidersi

__ __ ripos__

__ __ decid__

__ __ ripos__

__ __ decid__

lui, lei

__ __ ripos__

__ __ decid__

noi

__ __ ripos__ __ __ __

__ __ decid__ __ __ __

voi

__ __ ripos__ __ __

__ __ decid__ __ __

loro

__ __ ripos__ __ __

__ __ decid__ __ __

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami czasowników podanych w nawiasach. 1. Mario (riposarsi)

a casa.

3. (noi vedersi)

alle sei.

6. Ma quando (tu – decidersi)

!? a studiare?

7. A che ora tu (mettersi) alle 8.

4. I bambini (svegliarsi)

a lavorare o no?

5. (voi mettersi) ancora.

2. Loro due non (conoscersi)

riposarsi

8. Da quanti anni voi (conoscersi)

Przypomnij sobie zasadę stosowania rodzajnika określonego przed nazwami dni tygodnia i porównaj dwa zdania z dialogu. Czym się różnią? Venerdì non tutti possono: Helena non può perché sabato mattina ha un torneo. Neanche Mati vuole, perché il sabato mattina gioca sempre a tennis.

Dopasuj do siebie części dwóch zasad dotyczących użycia rodzajnika określonego przed nazwami dni tygodnia. Następnie uzupełnij tłumaczenie przykładów słowami z ramki. 1. Jeśli nazwa dnia tygodnia występuje bez rodzajnika,

to znaczy, że dotyczy to wszystkich takich dni.

2. Jeśli nazwa dnia tygodnia występuje z rodzajnikiem określonym,

to znaczy, że chodzi o ten jeden, najbliższy dzień tygodnia.

Przykłady:

Tłumaczenie:

Sabato mattina Helena ha un torneo.

________________ rano Helena ma zawody.

Il sabato mattina Mateusz gioca sempre a tennis.

_________ rano Mateusz zawsze gra w tenisa.

W najbliższą sobotę

W soboty pagina trentunesima

Lezione 5 1 2

Zbierzmy i przećwiczmy materiał Uzupełnij zdania, wstawiając tam, gdzie to konieczne, rodzajnik określony oraz odpowiednie formy czasowników regularnych i nieregularnych podanych w nawiasach. Pamiętaj o odmianie czasowników zwrotnych. 1.

lunedì (io – ricevere)

sempre una newsletter con il programma del cinema.

sabato!

2. Oh no! Oggi è già

lunedì (noi – avere) . . . . . . . . . . . . . . . . . un test d’italiano e non

ancora tutti i verbi irregolari!

(conoscere)

domenica di solito (io – riposarsi)

, ma domani assolutamente (dovere) . . . . . . . . . . . . . . . . . studiare! venerdì Piotr (volere) . . . . . . . . . . . . . . . . . andare al cinema con Maria, ma (vergognarsi)

mercoledì (decidersi)

di telefonare. Alla fine

, (telefonare) , perché

a Maria, ma lei non (rispondere)

mercoledì pomeriggio Maria (avere)

. . . . . . . . . . . . . . . . . sempre una lezione di danza! 4. Che cosa (voi – fare) . . . . . . . . . . . . . . . . .

giovedì?

giovedì (noi – vedersi)

sempre al bar con gli amici, ma questa settimana loro non

(potere) . . . . . . . . . . . . . . , perché (dovere) . . . . . . . . . . . . . . . aiutare la mamma. Perché, tu che cosa (fare) . . . . . . . . . . ? giovedì (io – organizzare)

la festa di compleanno di Maria, (volere)

. . . . . . . . . . . . . . . . . venire anche voi?

3 4 40

Zbierzmy i przećwiczmy materiał Posłuchaj nagrania i zapisz usłyszane godziny. 1. ______________________________

4. ______________________________

7. ______________________________

2. ______________________________

5. ______________________________

8. ______________________________

3. ______________________________

6. ______________________________

9. ______________________________ 10. ______________________________

5 6

Zbierzmy i przećwiczmy materiał Uzupełnij zdania końcówkami czasowników regularnych i nieregularnych i przyimkami połączonymi z rodzajnikami. Godziny zapisz słownie. 1. Io pranz sempre 12.10 ________________________________ invece cen 8.55 ______________ _______________________. 2. E tu che cosa fa fino

domani? Ti incontr

con gli amici o dev

suona

3.15 ________________________________ ?

3. Giorgio vuo 4. Lucia conosc

ascoltare la musica ma

5. Noi ci ripos

2.05 _______________________________ rispond

tante persone allora spesso f

_________________ a casa, con i genitori, e

colazione due volte.

7.25 _______________________

9.20 ________________________________ al bar con gli amici.

4.35 ________________________________ o

_______________________? 7. Marco ricev

al telefono.

24.00 ________________________________ perché prima vogl giocare con gli amici.

6. Voi a che ora vi svegl

tanti messaggi da Luisa, ma non rispond

7 32

il pianoforte come sempre

pagina trentaduesima

quasi mai!

7.25 _______________________

UNITÀ 2

A che ora iniziamo?

Pora na zabawę w parach

. In totale abbiamo __________

minuti di chimica alla settimana, cioè __________ ore e __________ minuti. . In totale abbiamo

2. Abbiamo __________ lezione/lezioni di lingua inglese alla settimana:

__________ minuti di inglese alla settimana, cioè __________ ore e __________ minuti. . In totale abbiamo

3. Abbiamo __________ lezione/lezioni di lingua polacca alla settimana:

__________ minuti di polacco alla settimana, cioè __________ ore e __________ minuti.

Sprawdź, czy twoja koleżanka albo twój kolega pamięta wasz plan lekcji i potrafi szybko policzyć czas poświęcony na poszczególne zajęcia. Zadawajcie sobie pytania na przemian, a odpowiedzi sprawdźcie w poprzednim ćwiczeniu. 1. Quante lezioni di chimica alla settimana abbiamo? Quando? In totale quante ore e quanti minuti sono? 2. Quante lezioni di inglese alla settimana abbiamo? Quando? In totale quante ore e quanti minuti sono? 3. Quante lezioni di polacco alla settimana abbiamo? Quando? In totale quante ore e quanti minuti sono?

10 11

Zbierzmy i przećwiczmy materiał Uzupełnij streszczenie wszystkich dialogów formami czasowników regularnych i nieregularnych, rodzajnikami nieokreślonymi, rodzajnikami określonymi, przyimkami i odpowiednimi końcówkami rzeczowników i przymiotników.(Uwaga! Przed nazwami niektórych dni tygodnia nie należy niczego wstawiać, zaznacz to znakiem „–”). ragazzi della prim

A (decidere) ____________ di conoscere meglio

e così venerdì (fare) . . . . . . . . . . . . . . da mangiare cose italian

festa

e giappones

sera (suonare) ____________ sempre

casa di Hela. Klara e Hela (volere) . . . . . . . . . . . . . . preparare . Klara purtroppo (avere) . . . . . . . . . . . . . . un problema:

pianoforte e non (potere) . . . . . . . . . . . . . . portare

scatolette. Mateusz (volere) . . . . . . . . . . . . . . aiutare Klara, ma sempre

tennis con Eryk,

(riflettere) ____________ un po’ e poi (scrivere) ____________ scatolette. È

quando (ricevere) ____________ felic

e (rispondere) ____________ con

classe prim

B. Mateusz

casa di Klara e prendere

e tutti (essere) . . . . . . . . . . . . . . molto content

messaggio con

lezione

messaggio e (invitare) _________ anche

tennis, (potere) . . . . . . . . . . . . . . andare

idea molto buon

venerdì

venerdì, dopo la scuola, (giocare) ____________

amico che (frequentare) ____________

Eryk alla festa. Così venerdì, dopo

culture di Anna e Klara

, soprattutto Eryk:

proposta di aiutare Klara (essere) . . . . . . . . . . . . . . molto

grande WOW!

12 pagina trentatreesima

Lezione 6 1-7 8

Uzupełnij tekst odpowiednimi końcówkami rzeczowników lub przymiotników. La famigli

italian

è ancora tradizional

e le tradizioni italian

vogliono padr

, madr

tutti insieme a tavola, almeno una volta al giorno. Così risulta dal sondaggio “La famigli Il ruol

dei pasti nella famigli

e 400 padr

italian

”, fatto lo scorso marzo su 1000 genitor

e figli

a tavola –

: 600 madr

Zapisz cyframi liczby z podanego fragmentu. Per più del novanta _____ % dei genitori italiani la tavola rappresenta un momento d’incontro importante della famiglia. Il novantasette ____ % delle madri e il novantaquattro ____ % dei padri risponde che grazie ai pasti la famiglia è molto unita. Infatti, il sessantatré _____ % delle madri italiane e il cinquantotto _____ % dei padri italiani dichiara di consumare insieme al resto della famiglia almeno un pasto al giorno. Il momento ancora più bello per i genitori italiani (perché così dichiara l’ottantaquattro _____ % dei padri e il settantotto _____ % delle madri) è il pasto consumato insieme durante il weekend.

Uzupełnij fragment tekstu odpowiednimi formami czasowników: confrontare, consumare, decidere, discutere, essere, parlare, risolvere. Uwaga! W niektórych miejscach pasują dwa czasowniki. Secondo i genitori italiani è importante ________________ insieme almeno un pasto al giorno, perché così la famiglia è più unita: tutti possono ________________ , ________________ le idee, ________________ i progetti, provare a ________________ i problemi e ________________ cosa fare. Proprio per questo motivo per tre genitori su quattro non ________________ presenti ad un pasto in famiglia è un vero dispiacere.

Uzupełnij fragment tekstu podanymi wyrazami. Uwaga! Niektóre z podanych form nie pasują do żadnego zdania. preparazione/prepara importanza/importante pasto/pasta resto/resta madre/madri dichiara/dichiarazione risultato/risulta dedico/dedica attiva/attività

I dati confermano l’ ________________ di consumare il ________________ in famiglia. Questa importanza è confermata anche dai dati reali: il 63% delle ________________ italiane e il 58% dei padri italiani ________________ di consumare insieme al ________________ della famiglia almeno un pasto al giorno. Chi invece si occupa della ________________dei pasti? La persona in famiglia che cucina è soprattutto la madre: dal sondaggio ________________ che solo il 6% dei padri italiani si ________________ a quest’ ________________

pagina trentaquattresima

A che ora iniziamo? 12

UNITÀ 2

Uzupełnij zdania wyrazami che, cosa, che cosa, perché i chi. Uwaga! Do niektórych zdań pasuje kilka wyrazów. 1. ____________ prepara i pasti a casa tua? 2. In Italia una mamma su due pianifica la mattina ____________ preparare per pranzo o cena. 3. Voi ____________ mangiate a colazione? 4. Secondo i genitori italiani è importante consumare insieme almeno un pasto al giorno, ____________ così la famiglia è più unita. 5. ____________ non organizziamo una cena italo-polacca? 6. ____________ non mangi? Non hai appetito? 7. Dobbiamo riflettere, confrontare le idee, e decidere ____________ cosa fare questo weekend. 8. Con ____________ pranzi la domenica?

Zdania do tłumaczenia

134

Przetłumacz zdania na język włoski. 1. Ile masz lekcji w poniedziałek? 2. O której zaczynasz matematykę? 3. Która jest teraz godzina w Mediolanie? 4. Muszę wrócić do domu po lekcji pianina. 5. Jemy kolację, a potem owoce, deser i pijemy kawę. 6. Marco musi odkurzać i myć naczynia zawsze w poniedziałek.

144

Przetłumacz zdania na język polski. 1. Che cosa hai nella scatoletta? 2. Non puoi ascoltare la musica ad alto volume, Anna studia. 3. Perché non organizziamo un torneo? 4. Purtroppo non posso, devo aiutare mio fratello. 5. Puoi aiutare la mamma? Mica può fare tutto da sola! 6. Il venerdì, mentre io suono il pianoforte, i miei amici giocano a tennis. pagina trentacinquesima

Autoewaluacja 2b

Sprawdź, co umiesz

1-3

Znajomość struktur językowych 4

Wykreśl słowo, które nie pasuje do pozostałych. Uzasadnij swój wybór. Uwaga! Przyczyna może być gramatyczna lub znaczeniowa. a) pranzo – cena – cornetto – colazione

uzasadnienie: _______________________

b) polacco – americano – biologia – lezione organizzativa

uzasadnienie: _______________________

c) scrive – manda – è – voglio

uzasadnienie: _______________________

d) leggo – scrivo – rispondi – parlo

uzasadnienie: _______________________

e) panino – cornetto – brioche – pasto

uzasadnienie: _______________________

Przekształć zdania na liczbę mnogą. Wykorzystaj podpowiedzi. 1. Marco vuole andare a casa.

Maria e Marco __________________ .

2. Che cosa legge Anna?

________________ Eva e Anna?

3. Devo studiare, non posso andare al cinema.

__________________________ .

4. A che ora fai colazione?

__________________________ ?

5. La lezione di fisica comincia all’una.

__________________________ .

Przekształć zdania na liczbę pojedynczą. 1. Loro non possono giocare, devono studiare!

___________________________ !

2. Di solito facciamo colazione alle sette.

___________________________ .

3. Perché non leggete ad alta voce?

___________________________ ?

4. Gli studenti scrivono gli esercizi.

___________________________ .

5. Perché non volete cenare con noi?

___________________________ ?

Uzupełnij tekst słowami w języku włoskim, a podane godziny zapisz słownie. La mia giornata a) _________________ alle 6.45 _________________ . Alle 7.15 _________________ sono già in cucina e b) _________________ . Alle 7.30 _________________ c) _________________ , perché le lezioni iniziano sempre alle 8.00 _________________ e d) _________________ 12.50 _________________ . Poi e) _________________ dalle 13.20 _________________ alle 14.30 _________________ . f) _________________ , alle 15.45 _________________ ho una lezione di musica: g) _________________ h) _________________ . E tu, i) _________________ dopo le lezioni?

a) zaczyna się b) jem śniadanie c) muszę iść do szkoły

pagina trentaseiesima

d) trwają aż do e) mamy przerwę obiadową f) w każdy piątek

g) od czterech lat h) gram na pianinie i) co robisz

UNITÀ 3 Mamma mia, che disastro! Nauczysz się: • odmieniać czasowniki zakończone na -ire; • odmieniać czasowniki zakończone na -care, -gare, -ciare, -giare; • odmieniać czasowniki zwrotne III koniugacji; • odmieniać przymiotniki zakończone na -co, -go; • stosować czasowniki: essere, esserci, mancare; • uzgadniać przymiotniki z rzeczownikami na przykładzie nazw kolorów; • łączyć przyimki a, da, in, su z rodzajnikami określonymi; • stosować przyimki miejsca: vicino a, lontano da, sotto, sopra, su.

Meble, sprzęty domowe I mobili, gli attrezzi domestici

________________ ________________ ________________ ________________ ________________ ________________ ________________ ________________ ________________ ________________

________________ ________________ ________________ ________________ ________________ ________________ ________________ ________________ ________________

Worki leksykalne

Kolory

I colori

________________ ________________ ________________ ________________ ________________ ________________

Dom, pomieszczenia La casa, le stanze

Inne przymiotniki Altri aggettivi

_____________________ _____________________ _____________________ _____________________

_____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ pagina trentasettesima

Lezione 1 1 2

W poprzednich rozdziałach pojawiło się wiele nazw narodowości, które w rodzaju męskim kończą się na -co. Większość z nich w liczbie mnogiej ma końcówkę -chi.

tedesco – tedeschi

polacco – polacchi

Taką samą końcówkę ma poznany w tej lekcji przymiotnik sporco. Uzupełnij ją: sporco – spor __ __ __ Zauważ, że nie wszystkie rzeczowniki i przymiotniki kończące się na -co mają takie końcówki, niektóre w liczbie mnogiej mają końcówkę -ci. austriaco, ale: austriaci greco, ale: greci amico, ale: amici Jest też dobra wiadomość: nieregularność ta występuje tylko w rodzaju męskim, w rodzaju żeńskim końcówka -ca zawsze przechodzi w -che. tedesca – tedesche polacca – polacche austriaca – austriache greca – greche amica – amiche la cucina sporca – le cucine sporche

Posłuchaj nagrania i uzupełnij tekst odpowiednimi literami. __ __ao, siamo una __ __r__ __ __a di ragazzi di famiglie miste e __ __r__ __ __amo nuovi ami__ __

e ami__ __ __ di tutto il mondo, per s__ __ ambiare le email, __ __noscere le __ __lture diverse, per __ __mbattere il razzismo tra i giovani e promuovere la pa__ __! __ __ pia__ __ soprattutto il __ __l__ __o, per__ __ò abbiamo una proposta: per__ __é non __reiamo un __ __mpionato __ __n le s__ __adre miste internazionali, e non gio__ __ __amo ad esempio gre__ __ e tur__ __ __ __ __ntro una s__ __adra mista, per esempio di pola__ __ __ __, austria__ __ e tedes__ __ __?

4-8 9

Zapamiętaj, że w koniugacji z końcówką -are odmienione formy czasowników zachowują w wymowie tę samą głoskę, np. cercare: io cerco, tu cerchi itd. (dlatego przed e oraz i trzeba wstawić „h”) albo: cominciare: io comincio, tu cominci itd. (dlatego przed końcówką -o, -a, -ano wymagane jest dodanie „i”). Uzupełnij końcówki w schemacie odmiany tych czasowników, a następnie przeczytaj wszystkie formy na głos. cercare

cominciare

cerc __

cominc __ __

cerc __ __

cominc __

lui, lei

cerc __

cominc __ __

noi

cerc __ __ __ __ __

cominc __ __ __ __

voi

cerc __ __ __

cominc __ __ __ __

loro

cerc __ __ __

cominc __ __ __ __

Uzupełnij odpowiednimi końcówkami formy czasowników giocare, cercare, modificare, cominciare, baciare, pamiętając o prawidłowym zapisaniu występujących w nich dźwięków k, cz. 1. Ragazzi, a che ora cominc __ __ __ __ a studiare lunedì? Noi cominc __ __ __ __ alle otto. 2. Voi gioc __ __ __ sempre con Anna, perché? 3. Andrea cerc __ un appartamento a Varsavia perché vuole abitare in Polonia. Anche noi cerc __ __ __ __ __ una nuova casa per noi due.

pagina trentottesima

UNITÀ 3

Mamma mia, che disastro!

4. Loro due gioc __ __ __ a calcio da 8 anni. Noi invece gioc __ __ __ __ __ solo da 2 anni. 5. Il preside modific __ l’orario delle lezioni per tutta la scuola. 6. – Maria, perché non gioc __ __ con noi? – Mi dispiace, ma non posso. Cerc __ il libro e il quaderno d’italiano. Devo cominc __ __ __ __ a studiare. 7. Maria non ha il coraggio di bac __ __ __ __ Filip.

Podobnie jest z czasownikami zakończonymi na -gare. W ich odmianie litery g przed a oraz o, jak również gh przed e oraz i czytamy jak g (np. pagare: io pago, tu paghi itd.). Natomiast gdy bezokolicznik jest zakończony na -giare, w wymowie występuje głoska dż (np. mangiare: io mangio, tu mangi itd.). Uzupełnij końcówki w schemacie odmiany tych czasowników, a następnie przeczytaj wszystkie formy na głos. pagare

mangiare

pag __

mang __ __

pag __ __

mang __

lui, lei

pag __

mang __ __

noi

pag __ __ __ __ __

mang __ __ __ __

voi

pag __ __ __

mang __ __ __ __

loro

pag __ __ __

mang __ __ __ __

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami czasowników pagare, mangiare, asciugare. 1. Dopo la piscina (io) mi _______________________ i capelli. 2. – Quanto (io) _______________________ ? – 60 Euro. 3. Che cosa (tu) _______________________ a cena? 4. _______________________ voi il caffè o _______________________ noi? 5. Prima (noi) ci _______________________ i capelli e poi possiamo uscire.

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami nowo poznanych czasowników, dobierając je tak, by pasowały do kontekstu. 1. _______________________ pochi minuti alla matematica. 2. Perchè non (voi) _______________________ questa prova scritta subito? Avete solo 30 minuti. 3. _______________________ a carte. Volete giocare con noi? 4. (Tu) _______________________ qualcosa di dolce? 5. In Polonia le persone, quando si salutano, _______________________ una o tre volte? 6. Quanto devo _______________________ ? 7. Stasera invitiamo a casa Lucia e Marco e _______________________ insieme.

Zbierzmy i przećwiczmy materiał 14

Uzupełnij tekst odpowiednimi literami, przyimkami prostymi oraz rodzajnikami określonymi. La __ __ __ __na domina

aran__ __ one. Di fronte alla porta c’è

__ __ __ __na e c’è

__ __rolina è __ __moda e piena di lu__ __. lavabo.

questa __ __ __ __na sinistra c’è

frigo. Nel frigo di __ __rolina non man__ __ mai niente!

destra

piano di lavoro per preparare i pasti e uno s__ __ffale per le ri__ __tte che __ __rolina

spesso modifi__ __ . __ __rolina è molto __ __ eativa

__ __ __ __na! pagina trentanovesima

Lezione 2 1-4 5

Uzupełnij tekst tak, by opisy były zgodne z dialogiem z „niebieskiej części”. Wstaw słowo NON tam, gdzie to konieczne. 1. Klara ____ lava i piatti e i bicchieri ma ____ pulisce gli armadietti. 2. Anna e Klara ____ puliscono il bagno, ____ puliscono la cucina. 3. Anna ____ lava i piatti, ____ pulisce gli armadietti. 4. Anna ____ sente un rumore perciò ____ grida. 5. Filip e Mateusz ____ sono nella camera di Maria: ____ dormono, ____ giocano al computer, ____ si divertono, ____ cercano qualcosa.

MODEL A

Zobacz, model A koniugacji -ire, oprócz formy VOI (-ite), odmienia się tak samo, jak czasowniki koniugacji -ere!

W dialogu oraz powyższych zdaniach pojawiły się czasowniki trzeciej koniugacji -ire : dormire, sentire oraz pulire i finire. Jednak nie wszystkie odmieniają się tak samo. Dopisz odpowiednie końcówki do niekompletnych form.

MODEL B

dormire

sentire

pulire

finire

dormo

sento

pul __ __ __ __

fin __ __ __ o

dormi

senti

pul __ __ __ __

finisci

lui, lei

dorme

sent __

pul __ __ __ __

finisce

noi

dorm __ __ __ __

sentiamo

pul __ __ __ __

finiamo

voi

dormite

sentite

pul __ __ __

finite

loro

dorm __ __ __

sentono

pul __ __ __ __ __ __

finiscono

W przypadku czasowników zwrotnych koniugacji -ire odmiana jest zgodna z modelem A lub B, trzeba tylko pamiętać o dodaniu i odmianie zaimka zwrotnego si. Uzupełnij tabelę odmiany czasownika divertirsi należącego do grupy A. divertirsi

__ __ divert __

noi

__ __ divert __ __ __ __

__ __ divert __

voi

__ __ divert __ __ __

lui, lei

__ __ divert __

loro

__ __ divert __ __ __

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami czasowników podanych w nawiasach. 1. (Voi – sentire) _________________________ questo rumore? 2. Marco e Anna (pulire) _________________________ il bagno. 3. Il sabato (io – dormire) _________________________ fino alle 10. 4. Anche (tu – sentire) _________________________ questa musica? 5. Roberto e Pietro (divertirsi) _________________________ quando giocano a calcio. Noi invece (preferire) _________________________ il tennis. 6. Luisa (capirsi) _________________________ con gli amici cinesi? 7. Tu e io (sentirsi) _________________________ ogni giorno. 8. In generale i polacchi (preferire) _________________________ il tè al caffè.

pagina quarantesima

UNITÀ 3

Mamma mia, che disastro! 9

Uzupełnij tekst odpowiednimi formami czasowników regularnych i nieregularnych podanych w nawiasach. W przypadku czasowników zwrotnych pamiętaj o odmianie zaimka zwrotnego. Allora dobbiamo (mettersi) __________________ Dunque, (vedersi – noi)

d’accordo su cosa (fare) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . domani.

__________________ alle sei e poi Anna (sentirsi) __________________ , (lavarsi)

per vedere dove è. Poi Luca (svegliarsi)

__________________ e subito va da Carlo. (loro conoscersi) problema. Poi tutti quanti (vedersi)

_________________ con Paola __________________ e (vestirsi)

__________________ già, quindi non c’è

__________________ a casa di Lucia.

Posłuchaj zdań i uzupełnij je zgodnie z nagraniem.

1. Allora, all’ inizio laviamo il pavimento, _______ soggiorno e _______ sala da pranzo. 2. E chi sposta i mobili _______ camera da letto ______ soggiorno? Mati e Filip dove sono? Dormono ancora? 3. No, non dormiamo. . . siamo _______ camera di Maria.

Uzupełnij regułę.

Preposizione articolata to formy złożone rodzajnika określonego. Nie mają one odpowiedników w języku polskim, dlatego będziemy używać włoskiego określenia.

Przyimki a , in i da łączą się z rodzajnikami określonymi, tworząc formy preposizione articolata. i wraz z formami preposizione articolata wskazują miejsce, do którego odbywa Przyimki się ruch lub w którym się coś odbywa. wskazuje natomiast, skąd odbywa się ruch.

Przyimek

Uzupełnij tabelę formami przyimków preposizione articolata z ramki. nel ai nelle dal dai dagli nell’ dall’ alla dalla al all’ dall’ dalle allo nella nello nell’ Rodzaj męski

Rodzaj żeński

liczba pojedyncza a da in

liczba mnoga

liczba pojedyncza

liczba mnoga

l’

gli

l’

_______

_______ stadio

all’ inizio

_______ laghi

agli stadi

discoteca

_______

_______ uscita

alle lezioni

soggiorno

_______

dallo stadio

armadio

corridoi

_______

_______ _______ _______ specchi camera di Maria anticamera

_______ classi

_______

nei corridoi

negli armadi

camere

cinema

_______

soggiorno specchio armadietto

_______

camera di Maria anticamera

_______

Utwórz zdania z każdym z elementów w nawiasach, stosując odpowiednią formę preposizione articolata. 1. Voglio andare (a) (cinema, stadio, laghi, parco, mare, zoo, concerto, festa) _________________________________________________________________________________________________________ . 2. I ragazzi si vedono (in) (soggiorno, anticamera, classi, specchi, parco)__________________________________ . 3. La zanzara è (in) (acqua minerale, minestra, spumante, succo di arancia, bicchiere) _________________________________________________________________________________________________________ . 4. Torno (da) (stadio, amici, cinema, festa) ________________________________________________________________ . 5. Gioco a tennis una volta (a) (giorno, settimana, mese, anno) _________________________________________________________________________________________________________ .

14-15

Zbierzmy i przećwiczmy materiał pagina quarantunesima

Lezione 3 1-3 4

Przeczytaj poniższe zdania i podkreśl jednym kolorem formy czasownika essere, a innym – esserci. Nel soggiorno ci sono due sedie, c’è un divano e un tappeto. Laura è nel soggiorno e aspetta Paolo e Michele. La poltrona è nel soggiorno. Il letto è nella camera. Nel soggiorno ci sono due poltrone. Nella camera da letto c’è un letto e ci sono anche due armadi. La poltrona non è nel soggiorno ma nella camera da letto.

Uzupełnij regułę na podstawie zdań z ćwiczenia 4. oraz poniższego schematu. podmiot (Laura, i ragazzi, lui, noi, lei, io)

orzeczenie (è, sono, siamo, siete)

okolicznik miejsca (a casa, a scuola, in classe)

orzeczenie (c’è, ci sono, ci siamo, ci siete)

podmiot (Laura, i ragazzi, lui, noi, lei, io)

Jeśli zdanie zaczynamy od podmiotu, to stosujemy formę ______________________________________ . Jeśli zdanie zaczynamy od okolicznika miejsca, to wybieramy czasownik ________________ .

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami essere lub esserci. 1. Mateusz e Filip . . . . . . . . . . . . . . . . . . . nella camera di Maria. 2. Nella camera di Maria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . anche la gabbia, ma nella gabbia il criceto non . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ! 3. Maria, Hela e Klara . . . . . . . . . . . . . . . . . . . in cucina, mentre Piotr . . . . . . . . . . . . . . . . . . . in bagno. 4. In cucina . . . . . . . . . . . . . . . . . . . un grande disordine e nel lavabo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . molti bicchieri da lavare. 5. I bicchieri sporchi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . anche in bagno!

A teraz przyjrzyj się następującym zdaniom z dialogu, w których nie występuje okolicznik miejsca, i uzupełnij drugą część reguły. Vediamo con calma cosa c’è da fare. Il pavimento! È tutto sporco! Non è un topo, è il mio criceto! Il pavimento è sporco. Questo animale non è un topo. Questo animale è un criceto.

W zdaniach bez okolicznika miejsca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . oznacza, że coś po prostu „jest”, „znajduje się”, „istnieje”, podczas gdy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . występuje bardzo często z przymiotnikiem lub innym rzeczownikiem w konstrukcjach „być jakimś”, „być kimś/czymś”. Uwaga! W pytaniach zaczynających się od dove używamy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . , tak jak w przykładzie:

Allora il criceto dove è? pagina quarantaduesima

UNITÀ 3

Mamma mia, che disastro! 8

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami czasowników: essere, esserci. 1. Il criceto di Maria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . bianco nero e marrone. 2. Mamma mia! La gabbia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . vuota! Il criceto non . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ! Dove . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ? 3. Chi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . le ragazze vicino a Maria? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . molto simpatiche! 4. Maria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . sola a casa. I genitori di Maria ora non . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Tornano tra 2 giorni. 5. Tutti gli amici di Maria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . molto simpatici, vedono insieme cosa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . da fare e poi aiutano Maria a pulire la casa.

Uzupełnij tekst odpowiednimi formami czasowników essere lub esserci oraz przyimkami prostymi i formami preposizione articolata. Che bella casa grande. . . . . . . . . . . . . . . . . . molte finestre e così per tutta la giornata la casa . . . . . . . . . . . . . . . . . piena

luce. Il giorno si sveglia

................... Già

soggiorno.

15 il sole ................

sei

mattina così tutti possono vedere il sole quando

mezzogiorno il sole non si vede perché ............ sopra la casa. bagno e

cucina.

Przyjrzyj się poniższym zdaniom i zauważ, jaki czasownik wyrażający brak czegoś został w nich użyty. Podkreśl go. La poltrona è nel soggiorno. Nel soggiorno c’è anche un divano e una tavola. Sulla poltrona c’è Laura. Laura aspetta Paolo. Paolo ancora non c’è. Manca anche Michele. Come sempre i ragazzi arrivano in ritardo. Poi arrivano anche Maria ed Eva e così ci sono tutti, però ora mancano le sedie!

Uzupełnij regułę. Jeśli chcemy wyrazić brak czegoś, używamy czasownika esserci w formie przeczącej lub czasownika ______________ . Przykład: Manca Michele. Mancano le sedie.

Profesor Pasquino sprawdza listę obecności. Uzupełnij tekst odpowiednimi formami czasowników: essere, esserci, mancare. Allora vediamo chi . . . . . . . . . . . . . . . . e chi . . . . . . . . . . . . . . . . oggi. Nella classe . . . . . . . . . . . . . . . . 27 ragazzi. . . . . . . . . . . . . . . . . Giorgio e Paolo. Giorgio . . . . . . . . . . . . . . . . a casa perché sta male e Paolo . . . . . . . . . . . . . . . . in Italia per un torneo. . . . . . . . . . . . . . . . . ancora qualcuno? No, non . . . . . . . . . . . . . . . . nessuno, allora . . . . . . . . . . . . . . . . 25 studenti in tutto.

13 14

Uzupełnij tekst odpowiednimi formami czasowników avere, essere, esserci, mancare, rodzajnikami określonymi, nieokreślonymi oraz przyimkami prostymi i formami preposizione articolata. amica

Filip . . . . . . . . . . . . . .

questa casa! Per esempio piatti ma non . . . . . . . . . . . . . . ancora

casa nuova e non ha ancora tutto.

cucina non . . . . . . . . . . . . . .

cucina!

posate. Del resto lo stesso

. . . . . . . . . . . . . . proprio niente

mangiare.

soggiorno non . . . . . . . . . . . . . .

televisore e

soprattutto . . . . . . . . . . . . . . a questa ragazza è

camera

tante cose

amica

frigo . . . . . . . . . . . . . . vuoto: non

letto

studio tempo per arredare

Filip ha già invece

computer. Ma

letto, cosa che

casa! pagina quarantatreesima

Lezione 4 1-3 4 51

Posłuchaj nagrania i uzupełnij tekst odpowiednimi końcówkami przymiotników. Ogni Paese ha i suoi colori. La Polonia è verd a febbraio. L’Italia è azzurr

a maggio, giall

in estate ma diventa bl

a settembre e bianc

in autunno. Ma di che colore sono gli altri

Paesi? Il Portogallo o gli Stati Uniti? Forse il Portogallo è celest sono grandi allora sono di tutti i colori: a volte sono ross Paesi sono secondo voi viol

, ros

, marron

e grigi

, a volte giall

, arancion

? Gli Stati Uniti invece o verd

. E quali

o beige?

Na podstawie ćwiczenia 4. wypisz nazwy kolorów, które są nieodmienne, oraz te, które odmieniamy tak, jak inne przymiotniki i rzeczowniki. Odmienne nazwy kolorów _ ______________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ Nieodmienne nazwy kolorów______________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________

Uzupełnij wyrażenia odpowiednimi formami nazw kolorów. la squadra (niebieski) ________________

tre libri

una rosa

________________

il pavimento (pomarańczowy) ________________

due rose

________________

le sedie

le pareti

________________

le nuvole

un tavolo

________________ ________________ ________________

le poltrone (granatowy) ________________

________________

tre criceti (beżowy) ________________

i mobili (czarny) ________________

un armadio

gli occhi

________________

Pora na zabawę w parach

Razem z koleżanką lub kolegą zrekonstruujcie kolory elementów obrazów. Sprawdź, czy koleżanka lub kolega zgadnie!

Przykład:

Tiziano La Flora

il vestito

- Di che colore è - Secondo me è ____________ . - No, riprova!/Giusto!

nel quadro XX di (autore)?

Amadeo Marcello Bacciarelli Modigliani Jeanne Il re Stanislao II Hébuterne con di Polonia cappello

il cappello

pagina quarantaquattresima

il mantello

Leonardo da Vinci La Dama con l’ermellino

Michelangelo Merisi da Caravaggio Bacchino malato

Artemisia Gentileschi Condottiero

UNITÀ 3

Mamma mia, che disastro! 8

Zapisz obok rysunków odpowiednie słowa z ramki. 1.

________________

_______________

________________

_______________

tra

vicino a

sotto

lontano da

sopra

Przeczytaj zdanie i uzupełnij „równania”: z czego składają się formy sugli i sul? Il succo di frutta non è solo sugli armadietti... è anche sul quadro!

sugli =

sul =

Na podstawie ćwiczenia 9. i wiadomości z poprzednich lekcji uzupełnij tabelę wszystkimi formami preposizione articolata (przyimek su połączony z rodzajnikiem) oraz odpowiednimi rzeczownikami: tavolo, quadri, armadi, scaffale, sedia, poltrone, amaca, armadio. Rodzaj męski Liczba pojedyncza il

l’

Liczba mnoga i

gli

Rodzaj żeński Liczba pojedyncza Liczba mnoga la

l’

Uzupełnij zdania formami preposizione articolata. 1. (Su)

scrivania ci sono due libri.

2. (In)

armadio non c’è ancora niente.

3. Vengo (da) 4. Vado (a) 5. Torno (da)

Polonia. cinema. amica di Pietro.

Zaznacz poprawną formę.

6. Dobbiamo spostare i mobili (da) soggiorno (a)

anticamera.

7. Gli studenti si perdono sicuramente (in) corridoi di questa scuola. 8. Stasera vado (a)

stadio a comprare

i biglietti.

Nella/sulla camera di Maria c’è/è un grande scaffale per i/gli libri. Vicino allo/all’ scaffale c’è/è la gabbia con il/la criceto. È/c’è un animale molto bello: bianco/bianche e marrone. Purtroppo il criceto di giorno dormo/dorme sempre e non vuole/voglio giocare. Si sveglia/sveglio solo di sera, di solito alle/dalle 8 o dalle/alle 11, e allora cominci/comincia la sua vita. Infatti, quando di notte gioca nella/dalla sua gabbia, fa/fanno tanto rumore che Maria non può/deve dormire! Sì, i/gli criceti sono/ci sono animali piccoli, ma molto rumorosi/rumoroso!

Zbierzmy i przećwiczmy materiał 13

A czy ty masz jakieś zwierzę domowe? Jeśli nie masz, wyobraź je sobie. Opisz je: jak się nazywa, ile ma lat, jakiego jest koloru, o której godzinie się budzi i o której zasypia. Uzupełnij podane zdania. Zapisz też informacje o zwierzęciu koleżanki lub kolegi. Io ho a casa __________________ . Si chiama __________________ e ha _________________ anni. È ________________ , si sveglia di solito alle _________________ e va a dormire _________________ . La mia amica/il mio amico ha _________________ che si chiama _________________ _________________ _________________ _________________ _________________ _________________ _________________ .

14 pagina quarantacinquesima

Lezione 5 1-6 7

Uzupełnij opis mieszkania Heli odpowiednimi formami przyimków prostych i preposizione articolata. L’appartamento lontano

Hela è

Anna. L’appartamento

e una camera e la camera

centro

destra c’è il gabinetto

entrata c’è il soggiorno e

sinistra c’è la cucina, il bagno

Uzupełnij opis mieszkania Piotra odpowiednimi końcówkami przymiotników. ma gli armadietti sono ner sono arancion

e viol

ross

e giall

ma molto comod

e grigi

. Le pareti sono colorat

. Il bagno è chiar

: bianc

e beig

e invece le pareti nella camera di Piotr sono bianc

Salvatore è italian

Varsavia

due mesi. Ha un appartamento accoglient

. Il suo appartamento è molto bell

Ci dominano colori fort

. Le porte sono

_________________ e cucina e

, elegant

. Le pareti nel soggiorno e ner

. I mobili sono

e non molto grand

e anche molto modern

. .

_________________ e anche le lampade. I mobili sono

_________________ . Gli armadietti sono

________________ . Il bagno è tutto

________________ e

_________________ ma due sono

_________________ . Il bagno è

fronte

sinistra del soggiorno.

Przyjrzyj się jeszcze raz odmianie czasowników wszystkich poznanych koniugacji i dopisz wszystkie podobieństwa, które zauważysz. Naprawdę łatwo się tego nauczyć, a i wśród czasowników nieregularnych są pewne podobieństwa .

2 os. l.mn. też pomaga rozpoznać odmianę: -are -ate; -ere -____; -ire -____.

. La cucina è ross

Uzupełnij opis mieszkania Salvatore odpowiednimi formami przyimków prostych i preposizione articolata, końcówkami przymiotników i nazwami kolorów. Salvatore abita

Mateusz e non molto

genitori.

L’appartamento di Piotr è piccol

Hela è di medie dimensioni.

letto. Di fronte letto

Varsavia. Hela abita vicino

1. os. l. poj. zawsze kończy się na -____ .

parlare

credere

partire

finire

parlo

credo

parto

finisco

parli

credi

parti

finisci

parla

crede

parte

finisce

parliamo

crediamo

partiamo

finiamo

parlate

credete

partite

finite

parlano

credono

partono

finiscono

Tylko w odmianie na -are 3 os. l. mn. kończy się na -ano, w pozostałych na ____.

pagina quarantaseiesima

2 os. l. poj. zawsze kończy się na -____. 3 os. l. poj. tylko w odmianie na -are kończy się na -a, w pozostałych na -____. 1 os. l. mn. zawsze kończy się na -____.

UNITÀ 3

Mamma mia, che disastro! 11

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami czasowników z ramki. Uwaga! Niektóre mogą wystąpić więcej niż raz. finire

potere

lavorare

fare

volere

dovere

dormire

1. Quanto _________________ 36 + 71? 2. (io) _________________ ancora lavare i piatti. 3. Allora che cosa (noi) _________________ adesso? 4. Per favore, Dario, _________________ andare da Marco? 5. Sentite, a che ora _________________ le lezioni lunedì? 6. Anna _________________ preparare la cena per domani. 7. Stasera io e mia madre _________________ a casa di Anna. 8. E voi con chi _________________ parlare? Con Anna o con Lucia? 9. Se non (noi) _________________ andare a teatro, _________________ restare a casa. 10. Anna e Laura non _________________ andare al cinema perché _________________ ancora.

Przepisz zdania, wstawiając we właściwe miejsca słowa z ramki. Uwaga! Niektórych z nich możesz użyć więcej niż raz. ancora

già

per favore

adesso

allora

1. Non capisco, può ripetere?

______________________________________________

2. Non posso parlare.

______________________________________________

3. Sono a casa e mi metto a preparare la cena.

______________________________________________

4. Non conosco Giorgio.

______________________________________________

5. Voi che cosa volete fare domani?

______________________________________________

Pora na zabawę w parach

13 b

Appartamento 2

cucina

sala da pranzo

bagno

soggiorno

camera 3 camera 1

camera 2 terrazza

pagina quarantasettesima

Lezione 6 1-2 3

Czy pamiętasz, które nazwy kolorów wymienionych w tekście są odmienne, a które nieodmienne? Zapisz je. Odmienne _ ___________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________ Nieodmienne __________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________

4 5

Pogrupuj wyrazy z ramki i zapisz je w trzech kolumnach. Uwaga! Dwa wyrazy funkcjonują i jako rzeczowniki, i jako przymiotniki. Rzeczowniki (Nomi) ________________________ ________________________ ________________________ ________________________ ________________________ ________________________ ________________________ ________________________ ________________________ ________________________

Przymiotniki (Aggettivi) ________________________ ________________________ ________________________ ________________________ concentrazione

stimolante

combinazione energizzante

Rzeczowniki i przymiotniki (Nomi e aggettivi) ________________________ ________________________

tranquillità

rilassante indicato

creatività

freddo

associazione

indicazione

caldo

reazione

conversazione suggerimento regola

Przeczytaj ponownie tekst A ogni ambiente il suo colore z „niebieskiej części”, znajdź czasowniki pokrewne poniższym rzeczownikom i przymiotnikom. Podaj ich formę w bezokoliczniku, podpowiedzią są kolory różnicujące koniugacje. Następnie przetłumacz je na język polski. concentrazione

_________________

associazione

_________________

combinazione

_________________

indicato

_________________

tranquillità

_________________

suggerimento

_________________

stimolante

_________________

reazione

_________________

7 8

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami czasowników regularnych i nieregularnych podanych w nawiasach. In generale, a ogni ambiente della casa (noi – potere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . associare i colori più adatti alle funzioni tipiche di quel luogo. (Essere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . chiaro poi che ogni persona (reagire) ____________________ in maniera differente davanti a un colore, quindi non (voi – dovere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . trattare queste proposte come regole universali, ma solo come suggerimenti.

Uzupełnij tekst rodzajnikami określonymi. In cucina sono adatti colori caldi, energizzanti, che ricordano arancione,

giallo, ma anche

natura.

pagina quarantottesima

marrone, che ricorda

sole e terra, o

fuoco, come

rosso,

verde, che evoca

UNITÀ 3

Mamma mia, che disastro! 10

Uzupełnij tekst rodzajnikami określonymi, przyimkami prostymi i formami preposizione articolata. camera dei bambini, sono indicati

colori caldi,

tonalità intense e vivaci, invece

camera letto suggeriamo colori più freddi, ma rilassanti che aiutano usare un’altra stanza. caldi infatti sono stimolanti ed energizzanti, quindi soggiorno sono preferire colori caldi che stimolano blu tranquilizzano. colori freddi come

dormire.

colori

conversazione, mentre

11 Już za trzy lata matura  12

Napisz trzy ogłoszenia o wynajmie domu lub mieszkania. Użyj poniższych zdań, uzupełniając je zgodnie z treścią ilustracji. Cerco un/una _______________ di _______________ stanze in _______________ Non possono mancare _______________ , _______________ , _______________ . Non può mancare ________________ . Non può mancare, posso anche _______________ . Voglio sapere_______________ . Posso anche (per es. dividere la stanza con…) ____________ .

Zdania do tłumaczenia 13

Przetłumacz zdania na język włoski. 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Widzicie, jaki bałagan?! Jakim cudem mam sam posprzątać całą kuchnię? Ty się zajmujesz kuchnią, a ja w tym czasie wyczyszczę szafki. Przynajmniej raz w miesiącu muszę jechać na turniej. To jest mysz czy chomik? Boję się: mam alergię. Wszystko jest brudne, ale nieważne, muszę odpocząć. Kto pamięta oryginalne kolory?

Przetłumacz zdania na język polski. 1. Voglio morire! Il pavimento è tutto sporco. 2. Non importa che cosa cerchiamo. 3. Vediamo con calma cosa c’è da fare in soggiorno e in cucina. 4. Dai! Perché gridi? Stai tranquilla! 5. Buona idea! Adesso ricostruiamo tutti i colori. 6. Dobbiamo inventare qualcosa. pagina quarantanovesima

Autoewaluacja 3b

Sprawdź, co umiesz

1-3

Znajomość struktur językowych 4

Wykreśl słowo, które nie pasuje do pozostałych. Uzasadnij swój wybór. Uwaga! Przyczyna może być gramatyczna lub znaczeniowa. a) pulire – finire – dormire – preferire uzasadnienie: ______________________________________ b) polacco – greco – tedesco – turco uzasadnienie: ______________________________________ c) cucina – frigo – salotto – bagno uzasadnienie: ______________________________________ d) rosso – viola – azzurro – verde uzasadnienie: ______________________________________ e) letto – armadio – tavolo – lavandino uzasadnienie: ______________________________________

Przekształć zdania na liczbę mnogą. Wykorzystaj podpowiedź. 1. Marco è stanco, dorme ancora.

Marco e Luca _____________ .

2. Cerco il criceto. Dov’è?

________________________ ?

3. Nella scatoletta viola c’è la penna rossa.

________________________ .

4. Il succo di frutta è sull’armadietto!

________________________ !

5. Domani finisco le lezioni alle 14.

________________________ .

Przekształć zdania na liczbę pojedynczą. a. Pagate voi il conto?

________________________ ?

b. Preferiamo non parlare con loro.

________________________ .

c. I genitori di Maria non ci sono, sono al lavoro.

________________________ .

d. I criceti sono nelle gabbie, vicino agli armadi.

________________________ .

e. Sugli scaffali neri ci sono tre macchie bianche.

________________________ .

Uzupełnij tekst, tłumacząc na język włoski odpowiednie fragmenty. Nella mia a) ____________________ non ho b) ____________________ . Ci sono solo c) ____________________ , due scaffali per i libri e d) _____________________ . Le pareti della mia stanza e) ________________ . La mia stanza ha anche un f) ________________, molto comodo. Infatti, in primavera g) ______________________ proprio lì. Tutti i miei h) ____________________ hanno un animale! Io purtroppo i) ________________________ e mia madre è allergica al pelo, perciò j) ________________________ nessun animale.

a) sypialnia b) wiele mebli c) łóżko, biurko i krzesło d) dwie szafy

pagina cinquantesima

e) są białe f) mały balkon g) jadam z rodzicami h) przyjaciele

i) mieszkam z rodzicami j) nie mogę mieć w domu

UNITÀ 4 Andiamo in gita! Poznasz: czasowniki: andare, venire, rimanere; zaimek ci; wszystkie przyimki; rzeczowniki typu problema/programma, auto/ foto, città/disponibilità; • przyimki da, a, in z czasownikami ruchu i przebywania; • miejsce zaimka w konstrukcjach z czasownikami modalnymi; • odmianę rzeczowników pochodzenia obcego. • • • •

Worki leksykalne Święta

Le feste

_____________________ _____________________ _____________________

Rzeczowniki nieodmienne I nomi invariabili

Zabytki i dzieła sztuki I monumenti e le opere d’arte

Nauka i sztuka

La scienza e l’arte

_____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________

Czasowniki I verbi

_____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________

Zaimki nieokreślone I pronomi indefiniti

_____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________ _____________________

pagina cinquantunesima

Lezione 1 1-7 8

Z podanych wyrazów ułóż zdania. Pamiętaj o interpunkcji. 1. Nessuno / me / con / cinema / venire / al / vuole / ?

________________________________________________

2. da / Non / nessuna / miei / parte / i / vedo / occhiali / !

________________________________________________

3. niente / non / fare / possiamo / Purtroppo.

________________________________________________

4. Italia / Quest’ / non / in / posso / anno / andare / . 5. al / Se / possiamo / insieme / cinema / volete / andare / . 6. e / Dobbiamo / d’accordo / metterci / qualcosa / decidere / . 7. Cracovia / con / Mi / venire / non / posso / dispiace / voi / ma / a / . 8. ora / Ma / a / vanno / quest’ / dove / ? 9. La / compromesso / difficile / pronti / è / un / ma / tutti / situazione / siamo / a / , / . 10. parte / andare / voi / da / dovete / qualche / Anche / ?

9 58

________________________________________________ ________________________________________________ ________________________________________________ ________________________________________________ ________________________________________________ ________________________________________________ ________________________________________________ ________________________________________________

Posłuchaj jeszcze raz fragmentu dialogu i uzupełnij go czasownikami andare lub venire w bezokoliczniku. Anna: Prof, è una domanda difficile. È una settimana che discutiamo e niente. Ognuno vuole una cosa diversa. Prof: Per esempio? Anna: Filip vuole . . . . . . . . . . . . a Cracovia. Klara preferisce . . . . . . . . . . . . a Żelazowa Wola per vedere la casa di Chopin. Prof: No, così non esiste proprio. Vi dovete mettere d’accordo. Dobbiamo decidere qualcosa! Klara: Io sono pronta a un compromesso. È vero che preferisco . . . . . . . . . . . . a Żelazowa Wola, ma se nessuno vuole . . . . . . . . . . . . con me, ci posso . . . . . . . . . . . . con i miei genitori. Se decidete di . . . . . . . . . . . . in un posto dove ci sono delle importanti opere d’arte, certo che voglio . . . . . . . . . . . . con voi. Mati: Nooo... vi prego... quattro giorni nei musei! Che pizza! Perché dobbiamo . . . . . . . . . . . . tutti in un posto che interessa solo a due persone?

Na podstawie ćwiczenia 9. uzupełnij regułę oraz przykłady. Czasowniki andare i venire oznaczają „iść”, „jechać”. Jeśli ruch odbywa się w kierunku jakiejś osoby lub w jej towarzystwie, a osoba ta jest reprezentowana przez zaimek pierwszej lub drugiej osoby liczby pojedynczej lub mnogiej (con/da me, te, noi, voi), używamy Zauważyłam, że Polacy bardzo czasownika . . . . . . . . . . . . . . . , w pozostałych przypadkach często mylą te czasowniki. Trzeba używamy czasownika . . . . . . . . . . . . . . . . na nie uważać, ale dasz radę zapamiętać! Piotr: Non posso . . . . . . . . . . . . con voi in gita scolastica, perché devo . . . . . . . . . . . . con i miei genitori da mia nonna! Prof: E tu Maria, perché non vuoi . . . . . . . . . . con noi? Anche tu devi . . . . . . . . . . . da qualche parte? Maria: No, Prof. Non devo . . . . . . . . . . . . da nessuna parte, ma non posso . . . . . . . . . . . . con voi. Devo rimanere a Varsavia.

pagina cinquantaduesima

UNITÀ 4

Andiamo in gita! 11

Uzupełnij zdania czasownikami andare i venire w bezokoliczniku. 1. Domani dobbiamo . . . . . . . . . . . . . dal medico perché stiamo male. 2. Voglio . . . . . . . . . . . . . al cinema. Vuoi . . . . . . . . . . . . . con me? 3. Carlo e Maria possono . . . . . . . . . . . . . qui domani e voi quando potete . . . . . . . . . . . . . ? 4. Veramente non potete . . . . . . . . . . . . . con noi quest’anno in Italia? – Purtroppo no, perché i nostri amici italiani vogliono . . . . . . . . . . . . . da noi, in Polonia. 5. Dovete . . . . . . . . . . . . . qui da me, così andiamo tutti con una macchina sola. 6. Vogliamo . . . . . . . . . . . . . a vedere Cracovia. Avete voglia di . . . . . . . . . . . . . a Cracovia con noi? 7. Prof! Io domani non posso . . . . . . . . . . . . . a scuola. Ci vediamo giovedì.

Posłuchaj jeszcze raz całego dialogu i uzupełnij poniższe schematy odpowiednimi wyrazami.

andare / venire a Cracovia

andare / venire in

andare / venire da

Uzupełnij regułę. Po czasownikach andare i venire z rzeczownikami oznaczającymi osoby, w kierunku których odbywa , z rzeczownikami oznaczającymi państwa –

się ruch, używamy przyimka oznaczającymi miasta –

. Przyimka

, z rzeczownikami

używamy również, jeśli idziemy „coś robić”. Jeśli natomiast

mówimy, że ruch odbywa się w czyimś towarzystwie (z kimś) lub jakimś środkiem transportu, stosujemy przyimek

. W taki sam sposób łączą się również czasowniki wskazujące na przebywanie w jakimś

miejscu, np. essere i restare.

Uzupełnij zdania przyimkami prostymi i formami preposizione articolata. 1. Questa volta devo andare 2. Puoi venire tu

Varsavia

me o devo venire io

3. Anche quest’anno vuoi andare 4. Stasera voglio andare

te?

Italia o resti

Polonia?

trovare mia nonna.

5. Secondo me devi andare 6. Non posso andare

la macchina.

medico.

Roma, preferisco restare

Firenze e poi, in luglio, andare

Napoli

Maria e Flavio.

Zbierzmy i przećwiczmy materiał

pagina cinquantatreesima

Lezione 2 1-6 7 61

Posłuchaj nagrania i uzupełnij zdania. 1. Abbiamo troppe idee e perciò _________ _________ _________ . 2. _________ _________ _________ _________ d’accordo? 3. _________ _________ d’accordo perché mancano solo tre settimane e __________ __________ , __________ un albergo.

Przeczytaj poniższe zdania i podkreśl właściwe uzupełnienie reguły.

Ti devi lavare.

Devi lavarti.

Gdy w jednym zdaniu chcemy zastosować czasownik modalny: potere, volere, _________ przed odmienną formą czasownika z czasownikiem zwrotnym, zaimek zwrotny stawiamy albo po odmiennej formie czasownika , przed bezokolicznikiem . albo po bezokoliczniku

Przekształć poniższe zdania zgodnie z zasadą z ćwiczenia 8.

Przykład:

Pamiętaj, że jeśli zaimek zwrotny występuje po bezokoliczniku, to musisz oba wyrazy zapisać łącznie.

1. Mi voglio rilassare.

7. Vuoi spostarti?

2. Anna si deve calmare.

8. Non vuole decidersi.

3. Finalmente ci possiamo divertire!

9. Dobbiamo metterci d’accordo.

4. Domani vi dovete svegliare alle 6.

10. Potete concentrarvi?

5. Non si possono lavare con l’acqua fredda!

11. Vogliono vedersi ogni giorno.

6. Stasera voglio divertirmi!

12. Con chi devi incontrarti stasera?

Wpisz właściwy zaimek zwrotny we wskazane miejsce. 1.

dovete lavare subito.

5. Non

dobbiamo rilassare.

6. Ma

posso mai riposare? volete mettere d’accordo?

3. Voglio veder

con te.

7. Loro due vogliono sposar

4. Deve muover

se vuole fare in tempo.

8. Domani

devi alzare molto presto.

Odmień podane w nawiasach wyrażenia (czasownik modalny + bezokolicznik + zaimek zwrotny).

Przykład:

Non ti devi vergognare. → Non devi vergognarti.

Non (voi dovere lavarsi) subito. → Non dovete lavarvi subito. albo → Non vi dovete lavare subito.

1. Non (tu potere pettinarsi) per 2 ore.

5. Io e Marco (dovere spostarsi).

2. Io (dovere vestirsi).

6. Ma tu e Franca (volere mettersi) d’accordo?

3. Luca (volere riposarsi).

7. Sandro e Maria (potere già sposarsi), hanno 18 anni.

4. Maria non (potere lavarsi) adesso.

8. Noi (dovere decidersi).

pagina cinquantaquattresima

UNITÀ 4

Andiamo in gita! 12

Zobacz w tabeli, jak odmieniają się nietypowe rzeczowniki, i uzupełnij ją rzeczownikami: caffè, tè, tema, clima, auto, bar, tennis.

programma

fotografia

città

problema

frigorifero

località

panorama

bicicletta

sport film

cinematografo ? Te słowa pochodzą z języka greckiego i są rodzaju męskiego, mimo że kończą się na -a. W liczbie mnogiej przyjmują końcówkę -i.

Te słowa są jednosylabowe. Pozostają nieodmienne.

Te słowa pochodzą z obcych języków i także są nieodmienne. Często są zakończone na spółgłoskę.

Dopisz rodzajnik określony do rzeczowników, a następnie zapisz je w liczbie mnogiej. Liczba pojedyncza

Te słowa zostały skrócone Te słowa są akcentowane i w tej formie pozostają na ostatniej sylabie, czyli nieodmienne. zakończone na samogłoskę z akcentem graficznym. Również ich nie odmieniamy.

Liczba mnoga

Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

____________

tema

____________

bar

____________

clima

____________

bici

____________

10.

cinema

____________

foto

____________

11.

località

____________

città

____________

12.

problema

____________

frigo

____________

13.

panorama

____________

caffè

____________

14.

programma

____________

W zdaniach poprzestawiano rzeczowniki. Pozamieniaj je miejscami tak, by zdania miały sens. 1. Che problema ha il film stasera? Ci sono due cinema molto interessanti. L’unico programma è decidere! 2. Perugia è una bellissima panorama, tutta da visitare. Ha anche un fantastico foto da ammirare ed è possibile fare tante belle città. 3. Ho un grande sport! La mia problema non funziona! È il mio bici preferito! 4. I località polacchi hanno le tombe a Cracovia: una panorama molto bella con un città fantastico. Anche tante piccole re vicino a Cracovia sono belle. 5. – Perché non guardiamo questo frigo a casa? – Mah, lo stesso dobbiamo uscire: nel bar non c’è niente! Dai, usciamo! Prima prendiamo un cinema al caffè, poi andiamo al film, e dopo facciamo le spese.

Wybierz odpowiednią formę rodzajnika i przymiotnika. 1. 2. 3. 4. 5. 6.

È una/un problema molto complicata/complicato. Le/La foto dei re sono bello/belle. A casa di Lucia ci sono due/uno frigo. Andiamo a vedere il/la panorama di questo/questa città. La nostra gita ha un/una programma molto interessante. Il/La bici e il tennis sono lo/gli sport che preferisco. pagina cinquantacinquesima

Lezione 3 1-2 3 63

Posłuchaj nagrania i uzupełnij dialog odpowiednimi formami czasowników andare i venire. Prof: Piotr:

Prof: Piotr: Maria:

OK, votiamo! Chi . . . . . . . . . . . . . . . con noi a Cracovia? Alzate le mani! Allora: un, due, tre... venticinque, ventisei... Tu, Piotr, non . . . . . . . . . . . . . . . ? Prof, io non . . . . . . . . . . . . . . . , ma non perché . . . . . . . . . . . . . . . a Cracovia. Semplicemente non posso. Per il ponte di Ognissanti . . . . . . . . . . . . . . . sempre con i miei genitori a Danzica, a trovare mia nonna e a visitare la tomba di mio nonno. Ci . . . . . . . . . . . . . . . ogni anno. Ah, ok. Quindi tu non . . . . . . . . . . . . . . . con noi in gita perché . . . . . . . . . . . . . . . a trovare la tua famiglia? Esatto. Io invece rimango a Varsavia perchè . . . . . . . . . . . . . . . a trovarci i miei zii dagli Stati Uniti.

Po wysłuchaniu dialogu z ćwiczenia 3. uzupełnij tabelkę formami czasowników andare i venire. andare

venire

io tu lui, lei

noi

veniamo

voi

andate

loro

vanno

venite

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami czasowników andare lub venire. Uwaga! W niektórych zdaniach oba czasowniki są poprawne, ale zmienia się sens zdania. Wskaż i wyjaśnij te różnice. 1. Come . . . . . . . . . . . . . . . ?

6. E questa signora con chi . . . . . . . . . . . da noi stasera?

2. Dove . . . . . . . . . . . . . . . Marco e Pietro a quest’ora?

7. . . . . . . . . . . . . . . . tu o . . . . . . . . . . . . . . . io?

3. Sandro, con chi . . . . . . . . . . . . . . . alla festa di Marco? 8. Io e Maria . . . . . . . . . . . . . . . in Italia per studiare.

4. E tu da dove . . . . . . . . . . . . . . . ?

9. Signora, quest’anno . . . . . . . . . . . . . . . in Polonia.

5. E voi a che ora . . . . . . . . . . . . . . . a scuola lunedì?

10. Voi dove . . . . . . . . . . . . . . . in vacanza?

Uzupełnij dialog odpowiednimi formami czasowników podanych w nawiasach. –– Marco, dove (andare) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ? –– (andare) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . a scuola e tu perché non (venire) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ? –– Perchè (andare) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . dal medico. –– Dal medico? E che cosa (avere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ? Come sempre io (venire) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . a sapere di tutti i problemi per ultimo! –– Mah, non (sentirsi) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . bene. . . ––

Allora, vai, vai! Ma poi quando (tornare) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . dal medico ci sentiamo subito e (raccontarmi) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . tutto, ok?

–– Senti, ma non puoi (venire) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . con me? Sto proprio male. –– Certo, allora (noi – andare) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . !

pagina cinquantaseiesima

Andiamo in gita!

UNITÀ 4

7-9 10

Odpowiedz na pytania, używając zaimka ci, i zapisz, co ten zaimek oznacza w danym zdaniu:

a) się (zaimek zwrotny),

1. Quest’anno vai in Italia? Sí, ______________________________________________ .

______

2. Dove vi riposate quest’anno? ________________________________________ al mare.

______

3. A che ora vi svegliate il sabato? _________________________________________ alle 10.

______

4. Quando andate a Danzica? __________________________________________ lunedì

______

5. Perché Maria resta a Varsavia? ___________________________ perchè deve studiare.

______

Słowo ci może pełnić funkcję zaimka zwrotnego lub partykuły zaimkowej wskazującej miejsce.

Uzupełnij pierwszą część dialogu odpowiednimi formami czasowników podanych w nawiasach. Piotr:

Maria: Piotr: Maria: Piotr: Maria: Piotr: Maria: Piotr:

b) wspomniane wcześniej miejsce.

Maria, è vero che (tu – volere) . . . . . . . . . . . . . fare un po’ di esercizi sui verbi irregolari? Io (avere) . . . . . . . . . . . . . . un libro con tanti esercizi interessanti. Perché non (tu – venire) . . . . . . . . . . . . . . . stasera da me e non (noi – fare) . . . . . . . . . . . . . . . gli esercizi insieme? Grazie della proposta, ma... mi dispiace, Piotr, non (io – potere) . . . . . . . . . . . . . . . venire da te oggi. Stasera (io – andare) . . . . . . . . . . . . . . . da qualche altra parte. Cioè? Dove (tu – andare) . . . . . . . . . . . . . . . ? (io – andare) . . . . . . . . . . . . . . . al cinema... Ah, sì? Dai, se (tu – andare) . . . . . . . . . . . . . . . al cinema da sola, (potere) . . . . . . . . . . . . . . . venire anche io? Alla fine (noi – potere) . . . . . . . . . . . . . . . fare gli esercizi un altro giorno. Ottimo! Domani (noi – potere) . . . . . . . . . . . . . . . fare gli esercizi insieme! Senti, ma domani (potere) . . . . . . . . . . . . . . . venire con me anche Filip? Filip? Sì, perché? No, niente... Va bene, certo che domani (voi – potere) . . . . . . . . . . . . . . . venire da me insieme. Ma stasera (andare) . . . . . . . . . . . . . . . al cinema solo noi due, vero?

Uzupełnij drugą część dialogu, odmieniając czasowniki podane w nawiasach. W trzy z pięciu miejsc oznaczonych krótką kreską wstaw słowo ci. Maria: Piotr: Maria: Piotr:

Piotr, (tu – vedere) ____________ , io non (andare) . . . . . . . . . . . . . . . al cinema da sola. Ah, no? E con chi ___ (tu – andare) . . . . . . . . . . . . . . . ? ___ (io – andare) . . . . . . . . . . . . . . . con Filip. Ora (io – capire) ___________ tutto. Niente. Se tu ___ (volere) . . . . . . . . . . . . . . . andare al cinema con lui, io stasera non (venire) . . . . . . . . . . . . . . . . Anzi, stasera non (io – andare) . . . . . . . . . . . . . . . da nessuna parte, (io – restare) _____________ a casa. Veramente ___ (io – restare) ___________ con piacere e ___ (io – fare) . . . . . . . . . . . . . . . tutti gli esercizi da solo. Sì, alla fine (io – preferire) ___________ studiare da solo. pagina cinquantasettesima

Lezione 4 1-2 3 65

Dyktando. Posłuchaj nagrania i uzupełnij tekst o Rzymie.

La città eterna Roma ____________ ____________ ____________ splendida, ____________ . Devi ____________ ____________ ! ____________ ____________ ____________ Roma tanti monumenti famosi e molte opere d’arte. ____________ ____________ i monumenti ____________ ____________ ____________ ____________ ___________ ____________ Foro Romano ma ____________ ____________ ____________ ____________ ____________ di Santa Maria Maggiore. ____________ ____________ ____________ di solito a molte persone sono ____________ ____________ ____________ di Roma. Infatti, ____________ ____________ ____________ ____________ ____________ di Trevi? Non ____________ ____________ ____________ Vaticano, molto importante per ____________ ____________ , ____________ ____________ ____________ ____________ Sistina. Ma Roma non è solo un importante ____________ ____________ e ____________ ____________ ___________ . È ____________ ____________ ____________ moderna. Molto ____________ ____________ ____________ ____________ EUR: ____________ ____________ ____________ è un ____________ , solo che non è rotondo e ____________ ____________ ____________ ____________ , ma moderno e ____________ ! All’EUR ____________ ____________ ____________ riposare o ____________ ____________ ____________ , ____________ ____________ ____________ fermata della metropolitana ____________ è un ____________ ____________ ____________ ____________ ____________ ____________ . Se invece hai più tempo puoi andare ____________ ____________ , ____________ Ostia. ____________ Ostia puoi visitare anche un altro ____________ ____________ : ____________ ____________ porto.

Uzupełnij tekst o wycieczce do Florencji odpowiednimi formami czasowników podanych w nawiasach. Pamiętaj o zaimku zwrotnym.

Andando per le vecchie città europee: da Cracovia a Firenze Direttamente da Cracovia (noi – andare) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . a Firenze: una splendida città italiana. (Noi – dedicare) _________________ il primo giorno alla Galleria degli Uffizi che non (potere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . assolutamente perdere. Le persone che (preferire) _________________ rimanere all’aperto (potere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . andare a fare una passeggiata al Giardino di Boboli. Martedì (noi – visitare) _______________ le chiese di Firenze e soprattutto la Cattedrale di Santa Maria del Fiore dove (trovarsi) _________________ le tombe dei famosi fiorentini. Poi facciamo tutti una breve passeggiata per il centro. Chi (volere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . , dopo le 18, (potere) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . venire con noi al piazzale Michelangelo per ammirare il fantastico panorama di Firenze al tramonto.

pagina cinquantottesima

Andiamo in gita! 5

UNITÀ 4

Uzupełnij tekst o wycieczce do Apulii i na Sardynię odpowiednimi formami czasowników podanych w nawiasach i przyimków prostych. Questa volta andiamo

visitare il Sud

(durare) Austria

’Italia: la bellissima Puglia e la Sardegna. La nostra gita

dieci giorni. (Andare) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Vienna, (fermarsi)

una notte e poi (andare)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . direttamente

Puglia.

Il terzo giorno (visitare) Castel del Monte e poi (andare) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bari e poi

Sardegna dove (volere)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . vedere particolarmente i Nuraghi e Cagliari. Poi (tornare)

verso la Polonia

ma (fermarsi)

ancora

vedere l’altra parte della Puglia: la zona Alberobello con i famosi trulli.

Uzupełnij tekst o wycieczce do Ligurii odpowiednimi końcówkami rzeczowników i przymiotników oraz przyimkami prostymi. La nostra gita è dedicat

chi ama la Liguria e particolarmente Genova.

vedere non solo belle citt Facciamo varie passeggiat e per i centri storic non solo il centro

, ma anche panoram

e mangiamo i piatt

molto interessant

per i parc Genova visitiamo

la Basilica

Lorenzo, ma anche lo splendid Ogni sera balliamo

splendidi e piccole localit

Liguria possiamo

San acquario.

discotec della cucina ligure

e particolarmente genoves

7-8 9

Z podanych słów utwórz jak najwięcej poprawnych zdań. Niektóre słowa trzeba odmienić. Come? A che ora? essere pensare iniziare non Quando? di la a quella lezione Paolo chi? ragazza di Che cosa? storia bionda perché? chiamarsi studiare la matematica _____________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________________________________ pagina cinquantanovesima

Lezione 5 1-5

Zbierzmy i przećwiczmy materiał Pora na zabawę w parach

Porozmawiaj z koleżanką lub kolegą na temat wakacji. Wykorzystaj pytania i podpowiedzi podane w tabeli. Zapisz odpowiedzi koleżanki lub kolegi. Quando?

settembre

Quando?

Con quale mezzo?

l’aereo

Con quale mezzo?

Per quanto?

una settimana

Per quanto?

Dove?

Francia, Parigi

Dove?

Con chi?

la famiglia

Con chi?

Uzupełnij zdania słowami z ramki.

dopo

dalle

senza

alle

1. Posso copiare _____ te?

5. Leggo _____ alta voce.

2. _____ gli occhiali non vedo.

6. I mobili _____ cucina sono sporchi.

3. La prima lezione è _____ otto e cinquantacinque

7. Inizio subito _____ riportare i bicchieri.

_____ nove e quaranta.

8. Ti ricordi _____ che colore è il cappello _____

4. _____ la cena vado _____ dormire.

nel

quadro originale?

Uzupełnij zdania zgodnie z rysunkami. We wskazanych miejscach wstaw odpowiednie przyimki. Luca abita si trova

a Giorgio. La sua casa ___________________

da Fabio, ma ___________________ ___________________ la casa di Francesca e

alla casa di Mauro. ___________________

alla sua casa c’è un parco molto grande. Luca molto spesso ci va __________ ___________________ passeggiare __________ i suoi amici. Anche quando va __________ scuola, deve passare ___________________ il parco.

Utwórz sześć zdań na podstawie zdjęć. Wykorzystaj podane wyrazy. lunedì POTERE VOLERE DOVERE

martedì mercoledì giovedì venerdì sabato

1. _________________________________________________

4. _________________________________________________

2. _________________________________________________

5. _________________________________________________

3. _________________________________________________

6. _________________________________________________

pagina sessantesima

UNITÀ 4

Andiamo in gita! 10

Marysia i Filip rozmawiają na czacie. Uzupełnij dialog odpowiednimi formami czasowników andare i venire oraz zaimkiem ci. Filip: Maria: Filip: Maria: Filip: Maria: Filip: Maria: Filip: Maria: Filip: Maria:

Ciao Maria! sei? Sì, sì, sono. Ciao Filip! Allora come . . . . . . . . . . . . . . . . ? Sei stanca anche stasera? Sì, sono un po’ stanca come sempre. Il fatto è che di mattina . . . . . . . . . . . . . . . . a scuola, poi alle lezioni di ballo e ogni sera qualcuno . . . . . . . . . . . . . . . . da me. Allora forse stasera . . . . . . . . . . . . . . . . al cinema, così ti riposi. No, non posso . . . . . . . . . . . . . . . . . Dai! . . . . . . . . . . . . . . . . ! Ti prego. . . . . . . . . . . . . . . . . a piedi e rilassiamo. No, a piedi non posso, tra una settimana ho un torneo. Allora . . . . . . . . . . . . . . . . in bici, non stanchiamo tanto! . . . . . . . . . . . . . . . . bene! . . . . . . . . . . . . . . . . con te, ma tu . . . . . . . . . . . . . . . . ora a comprare i biglietti. Ok. vediamo stasera. Sì, a dopo!

Napisz działanie do poniższego zadania. Następnie przeczytaj je na głos po włosku i odpowiedz pełnym zdaniem na pytanie. Il professor Pasquino vuole comprare l’acqua e i panini per tutta la classe. Un panino costa 2 zloty e una bottiglia d’acqua costa 1 zloty. Ci sono 27 studenti più il professore. Quanto paga in tutto?

Calcolo:

_______________________________________

Soluzione:

_______________________________________

Uzupełnij zdania rzeczownikami z ramki. We wskazanych miejscach dopisz rodzajnik określony w odpowiedniej formie. 1. Ania domani vuole portare

____________ delle ____________ italiane.

problema film foto frigo programma cinema panorama bici città re

2. Dal castello di Wawel si vede un ____________ splendido. 3. Che strano: lui ha due ____________ in cucina. 4. Dai! Cerchiamo insieme di fare un ____________ per risolvere il ____________ .

5. Forse domani andiamo al ____________ in ____________ ? C’è un fantastico ____________ storico ____________ polacchi. che presenta Bona Sforza e

Odtąd będę ci przypominał, że najlepiej zapamiętywać całe konstrukcje w języku włoskim zamiast pojedynczych czasowników. Oto pierwsza porcja.

Uzupełnij podane wyrażenia przyimkami, jeśli to konieczne. a) andare

fare qc, np. Vado

fare qc, np. Sono pronto

b) essere pronto c) votare

qc o qu, np. Voto

d) pregare e) prendere f) iniziare g) dimenticarsi

vedere. Andiamo

fare qc, np. Iniziamo

trovare Maria?

studiare. Sei pronto

mangiare ora?

Cracovia.

fare qc, np. Prego

qc, np. Prendiamo

dormire. Vai

Maria

arrivare puntualmente.

la brioche o il cornetto? preparare la cena? Chi inizia

qc, np.: Ah! Non possiamo dimenticarci

pulire la casa?

chiudere la porta a chiave.

14 pagina sessantunesima

Lezione 6 1-6 7

Uzupełnij tekst odpowiednimi rodzajnikami określonymi i nieokreślonymi. Quando si parla di gita scolastica, tutti studenti mostrano subito grande gita o escursione scolastica per entusiasmo. Tutti ci ricordiamo almeno luoghi visitati, ma soprattutto per piacere di stare insieme con esperienze vissute, per amici e compagni di classe in contesto diverso da quello della scuola.

Uzupełnij tekst odpowiednimi formami preposizione articolata (przyimki a, in i da połączone z rodzajnikami). La gita scolastica, non importa di quanti giorni, permette (a) studenti di visitare città, piano di studi, perché musei e luoghi d’arte. Di solito la scelta della gita dipende (da) deve permettere di approfondire gli argomenti studiati a scuola, ma spesso dipende anche (da) aspetto economico, perché il costo non deve essere troppo alto. Alcune scuole decidono studenti di tutte le famiglie di partecipare (a) una spesa massima, per permettere (a) viaggio. fine resta solo da mettersi d’accordo per la data della partenza e del ritorno (a) e preparare il programma. nostro Paese ci sono luoghi unici che tutto il mondo ci invidia e perciò ogni classe (in) può trovare sempre una meta ideale!

Uzupełnij tekst czasownikami z ramki. c’è è è sono offrono invidia inizia si trova scelgono visitano visitare collegare attraversare permette In Italia _______________ veramente l’imbarazzo della scelta, infatti non solo le grandi città, ma anche tante piccole località _______________ qualcosa di interessante da _______________ . Nel nostro Paese ci _______________ luoghi unici che tutto il mondo ci _______________ . La capitale, Roma, _______________ adatta alle scolaresche di qualsiasi età, perché . . . . . . . . . . . . . . . . . . . di visitare numerosi monumenti di ogni stile. Dopo la visita a Roma, per . . . . . . . . . . . . . . . . . . . l’aspetto storico ed artistico a quello naturalistico, è interessante passare un giorno anche al Parco Nazionale del Circeo che _______________ a soli 90 km dalla capitale. Un’ altra meta classica _______________ Firenze, ideale per gli studenti che _______________ l’arte come materia di studio principale. La visita _______________ di solito da Piazza della Signoria. Di solito tutti subito dopo _______________ la Galleria degli Uffizi per poi _______________ il Ponte Vecchio, il più antico e famoso ponte della città.

Uzupełnij tekst rzeczownikami z ramki. Odmień je, jeśli to konieczne. materia

città

varietà

età

località

studente

panorama

escursione

Ottima è anche una gita scolastica a Genova. È una _______________ ricca di storia che ha anche un bellissimo acquario, con moltissime _______________ di pesci e animali marini. Da Genova si raggiungono anche le Cinque Terre con i _______________ unici al mondo. Se la _______________ di studio principale è la storia o l’arte greca, mete sicuramente da scegliere sono le due _______________ siciliane Siracusa e Agrigento con i loro siti archeologici. Bisogna visitare anche Taormina con il suo Teatro Greco ed è obbligatoria un’ _______________ sull’Etna, molto entusiasmante e coinvolgente per gli studenti di tutte le _______________ . Se invece volete offrire molto divertimento agli _______________ , scegliete una delle _______________ della Riviera Adriatica.

pagina sessantaduesima

UNITÀ 4

Andiamo in gita! 11

Uzupełnij tekst odpowiednimi elementami: rzeczownikami i przymiotnikami, spójnikami, czasownikami, przyimkami prostymi, formami preposizione articolata i rodzajnikami określonymi. cosa più difficile è organizzare il viaggio e la prima della destinazione

da prendere è sempre la scelta

del mezzo di trasporto.

solito la scelta ................ dal piano di studi svolto durante l’anno permettere di approfondire

argomenti studiati a

, ma spesso dipende anche

non deve essere troppo alto.

aspetto economico, perché il

Poi ................ solo da mettersi d’accordo per la data della partenza un

, perché deve

del ritorno, preparare

dettagliato delle giornate, con le varie

e i luoghi da visitare

e scegliere il mezzo di trasporto. Il più utilizzato ................ il pullman per ma a volte anche il treno e,

fine,

i viaggi più lontani,

spostamenti

Italia,

aereo.

Opowiedz o swojej miejscowości lub o dowolnym polskim mieście. Skorzystaj z podpowiedzi. La località/città dove vivo è piccola/grande. Ci sono molti/pochi monumenti storici da visitare: __________ ____________________________________________________________________________________________________________ . Ci sono/non ci sono opere d’arte da vedere _______________________________________________________________ . Non ci sono/ ci sono bellezze naturali come ______________________________________________________________ . Il mare si trova a __________ chilometri e le montagne a __________ chilometri. Chi ama il divertimento può _______________________________________________________________________________ . Chi invece ama lo sport può _______________________________________________________________________________ .

Zdania do tłumaczenia 13

Przetłumacz na język polski. 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Dove andiamo per il ponte di Ognissanti? Dai! Dobbiamo organizzarci: compriamo i biglietti e facciamo il programma. Vorrei andare a trovare i miei nonni, ma veramente non posso. Pazienza! Ormai non abbiamo tantissima scelta. Grazie per il pensiero! Sei un tesoro d’amico! Che invidia!

Przetłumacz na język włoski. 1. 2. 3. 4.

Chciałabym jechać zagranicę, ale kiedy? – Głosuję za wiosną. Szczecin jest bardzo ładny, ale ja jestem gotowy na kompromis i zgadzam się tam nie jechać. Chciałabym zwiedzić z Julią stadion Legii, ale muszę sprawdzić trasę dla niepełnosprawnych. Chcę zobaczyć mosty w Paryżu, muzea w Rzymie, zabytki w Londynie i teatry w Moskwie. Może pojedziemy tam razem? 5. To jaki jest plan? O 7.00 wyjeżdżamy. Jesteśmy tam dziewięć godzin, do 18.00, a potem wracamy do Łomży. 6. Może przyjdziesz do mnie dziś wieczorem i pouczymy się razem? pagina sessantatreesima

Autoewaluacja 4b

Sprawdź, co umiesz

1-3

Znajomość struktur językowych 4

Wykreśl słowo, które nie pasuje do pozostałych. Uzasadnij swój wybór. Uwaga! Przyczyna może być gramatyczna lub znaczeniowa. a. programma – mamma – problema – panorama

uzasadnienie: ____________________________ b. città – foto – frigo – tema

uzasadnienie: ____________________________ c. vengo – va – venite – viene

uzasadnienie: ____________________________ d. viaggio – gita scolastica – escursione – classe

uzasadnienie: ____________________________ e. può – vuole – viene – vado

uzasadnienie: ____________________________

Przekształć zdania na liczbę mnogą. Wykorzystaj podpowiedź. 1. Marco va a scuola.

Maria e Marco ____________ .

2. Questo film è interessante?

_________________________ ?

3. A Cracovia c’è un meraviglioso panorama.

_________________________ .

4. Da chi vai a quest’ora?

_________________________ ?

5. Domani devo svegliarmi alle 7.

_________________________ .

Uzupełnij odpowiedzi na pytania. Wykorzystaj podpowiedzi. 1. A che ora dovete svegliarvi il sabato?

Il sabato ______________ alle 9.

2. Dove andate stasera?

Stasera _______________ Maria.

3. Vieni anche tu a casa mia domani?

Sì, ______________________ te.

4. Quando vai in Italia?

___________________in luglio.

5. Quanto tempo restate a Roma?

______________due settimane.

Uzupełnij tekst słowami w języku włoskim, a podane godziny zapisz słownie. La mia classe a) ________________________ . Purtroppo, come sempre, b) _________________ una cosa diversa e non possiamo c) _________________ . Poi, d) __________________ con la data della partenza. Non e) ________________ ! Alla fine ci sono sempre alcune persone che f) ___________________________ da nessuna parte e g) ____________________ . Purtroppo h) _________________ per motivi economici.

a) organizuje wycieczkę b) każdy chce zwiedzić c) dojść do porozumienia

d) mamy też problemy e) możemy się zdecydować f) nie mogą z nami pojechać

pagina sessantaquattresima

g) zostają w Warszawie h) muszą tu zostać

UNITÀ 5 Mi fa male tutto! W tym rozdziale:

• nauczysz się odmieniać czasowniki: dire, sapere, stare; • poznasz kilka nieregularnych rzeczowników będących nazwami części ciała; • poznasz wyrażenia z czasownikiem avere; • poznasz pronomi indiretti (zaimki w funkcji dopełnienia dalszego) i nauczysz się ich używać z czasownikami typu: piacere, bastare, mancare; • nauczysz się łączyć przyimek di z rodzajnikiem określonym; • poznasz zaimki pytajne: quanto, quale, dove itp. Objawy choroby

Worki leksykalne Części ciała

Określenia samopoczucia

Le parti del corpo

Le espressioni per dire come ci sentiamo

_______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________

Słowa na powitanie

Zwroty z czasownikiem avere

Le parole per dare il benvenuto

Le espressioni con il verbo “avere”

I sintomi della malattia

_______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________

Zwroty z czasownikiem stare Le espressioni con il verbo “stare”

Wyrażenia idiomatyczne

_______________ _______________ _______________ _______________

Le espressioni idiomatiche

_______________ _______________ _______________ _______________ _______________

_______________ _______________ _______________ _______________ _______________ _______________

pagina sessantacinquesima

Lezione 1 1-6 7

Na podstawie ćwiczenia 4. uzupełnij tabelę formami czasownika stare. STARE

noi

stiamo

voi

state

lui, lei

loro

stanno

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami czasownika stare. 1. – E voi, come . . . . . . . . . . . . . . . . . ? – Così così. 2. – Ciao Luca, come . . . . . . . . . . . . . . . . . i tuoi bambini? – . . . . . . . . . . . . . . . . . benone. 3. Puoi . . . . . . . . . . . . . . . . . ferma un attimo, per favore! 4. Invece di parlare a volte devi . . . . . . . . . . . . . . . . . zitto. 5. – Come . . . . . . . . . . . . . . . . . signora Rita? – Ah, devo dire che non . . . . . . . . . . . . . . . . . molto bene con questo caldo!

9 10

Przetłumacz na język włoski zwroty w poniższym schemacie. Użyj wyrażeń z ramki. ho la tosse ho sete ho la febbre ho fame ho freddo ho il raffreddore ho caldo ho sonno Chce mi się pić. ________________________

Mam wysoką gorączkę. ________________________

Jestem głodny. ________________________

Zimno mi. ________________________ Gorąco mi. ________________________

AVERE

Kaszlę. ________________________

Chce mi się spać. ________________________

Jestem przeziębiony. ________________________

Teraz użyj przetłumaczonych zwrotów w zdaniach. 1. Ci sono 35 gradi, ________________________ . 2. Guarda che neve, è tutto bianco, e io ________________________ . 3. Sono malato, non mi sento bene e ________________________ . 4. ________________________ ma non trovo neanche un po’ d’acqua. 5. ________________________ , non mangio da stamattina. 6. Lavoro da ieri mattina, adesso veramente ________________________ .

Uzupełnij zdania zgodnie ze zdjęciami.

1. Maria _____________

3. Anna ______________

pagina sessantaseiesima

e _____________

e ______________

. 2. Piotr _____________

UNITÀ 5

Mi fa male tutto! 12

Uzupełnij zdania czasownikami stare, avere i andare. 1. Adesso . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . bene, mi sento meglio. 2. Perché (voi) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . al cinema da soli?

O! Znowu po polsku jest podobnie jak po włosku: ani... ani = né... né.

3. Come . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . stamattina? Hai ancora la febbre? 4. Dove . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . i tuoi amici quest’estate? 5. E come . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . la tua amica? Meglio?

6. Dove . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . quest’anno in vacanza? Ti piace Creta? A me sì. 7. Non . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . né fame né sete, ma sono stanca. 8. Noi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . sempre bene in Italia, come a casa nostra. 9. Luca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . mal di testa, non può uscire stasera. 10. Non sai se (noi) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . oggi la lezione di matematica?

13 14 71

Posłuchaj jeszcze raz dialogów i uzupełnij je odpowiednimi czasownikami, przyimkami prostymi oraz innymi częściami mowy. Filip:

_____________ , ti vedo molto

Maria:

_____________ ! . . . . . . . . . . benissimo!

Eryk:

Ciao, _____________ . . . . . . . . . . bella oggi! Il verde ti . . . . . . . . . . proprio bene!

Klara:

_____________ ! _____________ il verde . . . . . . . . . . il mio colore preferito!

Piotr:

. . . . . . . . . . un orologio proprio bello!

forma!

Mateusz: _____________ ! . . . . . . . . . . nuovo! . . . . . . . . . . _____________

me!

Zbierzmy i przećwiczmy materiał 15

Uzupełnij minidialogi. 1. – Ciao, ti vedo in forma! – __________________ , infatti sto __________________ ! 2. – Cosa sono questi occhi rossi? – __________________ . 3. – __________________ ? – Insomma, __________________ testa e __________________ . 4. – Che bella che sei oggi! Il rosa ti __________________ . – ____________________________________ preferito. pagina sessantasettesima

Lezione 2 1-3 4

Uzupełnij zdania słowami: ultimamente, ognuno, anzi, almeno. Niektórych słów możesz użyć więcej niż raz. 1. __________________ ho tanto lavoro e dormo poco. 2. Devo studiare un po’, __________________ devo studiare molto. 3. __________________ deve parlare __________________ una lingua straniera. 4. __________________ Hela studia poco perché si allena per il torneo. 5. – Come stai? – Bene, __________________ benissimo!

Przeczytaj poniższe dialogi i podkreśl formy czasownika sapere. Maria:

Ragazzi sapete per caso dov’è la professoressa di matematica?

Filip:

No, non lo sappiamo, ma forse lo sa Hela.

Filip:

Il professore sta male? Sai che cos’ha?

Hela:

Non so precisamente... So solo che sta veramente male e deve stare a letto.

Na podstawie ćwiczenia 5. uzupełnij schemat odmiany czasownika sapere. SAPERE

noi

voi

lui, lei

loro

sanno

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami czasownika sapere. 1. (voi) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . a che ora inizia il film? 2. – (tu) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . che ore sono? – No, mi dispiace ma non lo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Non posso venire con voi in piscina. Non . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . nuotare. 4. È un segreto! Nessuno . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . niente di questa storia! 5. Il professore di italiano è bravissimo! . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . spiegare tutte le regole! 6. Non tutti . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . che San Valentino è un santo italiano. 7. Maria non . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . che Filip ha per lei una bella sorpresa. 8. Non (noi) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . come fare quest’esercizio! È complicato. 9. Ragazzi, . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . come si chiama la professoressa d’inglese? 10. Klara . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . suonare il pianoforte e . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . anche cantare bene.

8-10 11

Wypisz polskie znaczenia czasowników dire i parlare na podstawie ich użycia w dialogu w ćwiczeniu 10. dire _____________________________________

pagina sessantottesima

parlare _______________________________________

UNITÀ 5

Mi fa male tutto! 12

Na podstawie dialogu z ćwiczenia 10. uzupełnij schemat odmiany czasownika dire. DIRE io

noi

diciamo

voi

dite

lui, lei

dice

Uwaga na tę formę! Niełatwo ją zapamiętać, ale się postaraj.

loro

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami czasownika dire. 1. I ragazzi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . che sono stanchi. 2. Filip ha una sorpresa per Maria, ma non . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . niente a nessuno. 3. Ragazzi, perché non . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . la verità ai vostri genitori? 4. Pietro stasera non viene. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . che deve studiare. 5. Ciao Maria, che mi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . di bello? 6. Noi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . sempre la verità.

Użyj odpowiedniej formy czasowników dire oraz parlare i uzupełnij zdania. 1. Quello che ________________ non è assolutamente vero. 2. Allora che ne ________________ ? Venite con noi? 3. Non sai per caso se loro ________________ italiano? 4. Marco ________________ tanto ma alla fine non ________________ niente. 5. Devo ________________ ancora con Sandro e poi ti ________________ tutto. 6. Prima (noi) ________________ con i genitori e poi ti ________________ come stanno le cose.

Zbierzmy i przećwiczmy materiał 15

Uzupełnij tekst odpowiednimi formami czasowników dire, parlare, sapere, stare, avere, słowami ultimamente, ognuno, almeno, infatti, affatto, proprio oraz rodzajnikami określonymi i nieokreślonymi. Jeden z czasowników występuje w tekście dwukrotnie. Non tutti hanno grandi capacità linguistiche, ma a parlare bene una lingua straniera. importante ____________ ____________ non basta avere solo pazienza! Infatti, iniziano a studiare

, con un po’ di pazienza, può imparare sempre più scienziati ____________ che è molto 3 o 4 lingue. Ma per imparare

talento: molto più importanti sono studio di

lingua straniera è

regolarità,

lingua straniera

diligenza e . . .

processo molto lungo e molte persone

nuova lingua, ma poi non ___________ abbastanza motivazione, tempo o pazienza.

Alla fine, molto importante è anche

personalità di chi studia. Di solito

straniere è più facile per le persone comunicative e socievoli, insomma persone che amano ___________ con altra gente. Che cosa può allora fare ___________ in compagnia? Può per esempio ascoltare notizie in Internet e guardare

studio delle lingue per le persona che non ama canzoni straniere, leggere

film in lingua originale. pagina sessantanovesima

Lezione 3 1-4 5

Przetłumacz wyrażenia podane w nawiasach tak, by powstało poprawne zdanie w języku włoskim. Użyj odpowiednich form czasownika lasciare. 1. La mamma ( nie pozwala mi słuchać muzyki) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ad alto volume. 2. Perché ( nie pozwalacie zrobić wszystkiego) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . a loro? 3. Io ( pozwalam przygotować) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . la colazione a Sandro.

6 76

Posłuchaj dialogów z ćwiczenia 3. i 4., w których kilka wyrażeń zastąpiono innymi, ale o takim samym znaczeniu. Uzupełnij dialogi. A. Prof: No... non mi dire che di nuovo il professore non ti ____________ ____________ gli esercizi! Hela: Invece sì, proprio così. Prof: No... basta con questa storia! Oggi cosa non ti ____________ ____________ ? B. Klara: Hela, perché non ____________ ____________ Dai, non esageriamo, ____________ abbastanza sport anche dopo la scuola... Hela: E allora? Perché devo ____________ ____________ Ho il diritto di partecipare alle lezioni di educazione fisica come tutte le altre persone! Poi, mica voglio ____________ sul ghiaccio! Ma no, non ____________ ____________

Które z wyrażeń mają takie samo znaczenie jak podane niżej? lasciar fare fare lo sport = ____________ lasciar stare

= ____________

fare il pattinaggio

= ____________

Uzupełnij zdania słowami z ramki, a następnie napisz, co oznacza w każdym zdaniu czasownik fare. il pattinaggio gli esercizi colazione il letto l’opposto

Czasownik fare może mieć bardzo wiele znaczeń. Nie zawsze oznacza „robić”, ale także: „uprawiać, kazać, pozwalać, szykować, czynić”.

1. Prima di uscire, di mattina devo ancora fare _____________________ . fare = _____________________

2. Perché sempre dici una cosa e poi fai _____________________ ?

fare = _____________________

3. Subito dopo la scuola possiamo fare _____________________ .

fare = _____________________

4. Quando mi sveglio, faccio subito _____________________ .

fare = _____________________

5. Non posso fare _____________________ , ho problemi alle gambe.

fare = _____________________

Uzupełnij zdania poznanymi wyrażeniami z czasownikiem fare. Pamiętaj o odmianie czasownika! 1. Il professore di educazione fisica è insopportabile. A Hela non . . . . . . . . . . . esercizi troppo difficili. ad altri ragazzi . . . . . . . . . . . la testa e mi . . . . . . . . . . . 2. Da due giorni mi . . . . . . . . . . . essere una cosa seria? – Non lo so, perché non ti . . . . . . . . . . . 3. Non possiamo . . . . . . . . . . . . gli 4. Gli italiani spesso . . . . . . . . . . . invece, di solito . . . . . . . . . . .

pagina settantesima

anche i denti. Secondo te può un controllo?

d’italiano perché non abbiamo il dizionario. al bar: prendono un cornetto e un cappuccino. Noi, polacchi, a casa.

5. Andrea spesso dice una cosa e poi . . . . . . . . . . . l' 6. E vero che (voi) . . . . . . . . . . . il

a pallavolo, mentre

artistico? È uno sport bellissimo!

UNITÀ 5

Mi fa male tutto! 9

Porównaj zdania i powiedz, kiedy po czasowniku parlare stosujemy przyimek prosty di, a kiedy formę preposizione articolata (dei, della, dello itp.). Następnie uzupełnij regułę. Hela e Filip parlano di salute. Hela e Filip parlano della salute del professor Pasquino. Hela e Filip parlano di sport. ó Hela e Filip parlano degli sport praticati dai disabili. Hela e Filip non parlano mai di politica. ó Hela e Filip non parlano mai della politica italiana.

Jeśli mówimy o jakimś zjawisku ogólnie, a rzeczownik występujący po parlare jest w liczbie pojedynczej , i nie ma żadnego dodatkowego określenia, po czasowniku parlare używamy formy prostej przyimka politica. np. parlare Jeśli natomiast rzeczownik jest określony (przez przymiotnik, np. italiana lub wyrażenie przyimkowe, np. del professor Pasquino) albo występuje w liczbie mnogiej, stosujemy formy preposizione articolata, politica italiana. tj. przyimek di połączony z rodzajnikiem, np. parlare

Pamiętasz z poprzednich lekcji, w jaki sposób przyimki łączą się z rodzajnikami, tworząc formy preposizione articolata? Tak samo jest w przypadku przyimka di. Na podstawie przykładów z ćwiczenia 9. i tego, co już wiesz o innych przyimkach, uzupełnij tabelę formami preposizione articolata (przyimek di połączony z rodzajnikiem). Rodzaj męski Liczba pojedyncza il

l’

Liczba mnoga i

gli

Rodzaj żeński Liczba pojedyncza Liczba mnoga la

l’

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami preposizione articolata (przyimek di połączony z rodzajnikiem). 1. I ragazzi parlano amici comuni, problemi a scuola, insegnanti, sport che musica che ascoltano, film che guardano, vestiti e scarpe. praticano, comportamento studenti, voti alunni, 2. Gli insegnanti parlano vita privata. orario delle lezioni, ma anche vita quotidiana, cosmetici, libri, sport, 3. Le ragazze parlano progetti per le vacanze, ultimi videoclip. concerti, figli, lavoro que fanno, tempo libero, libri, 4. I genitori parlano programmi in TV.

Przyjrzyj się następującym przykładom i uzupełnij regułę. insegnante di educazione fisica professore di matematica lezione di ginnastica numero di telefono

libro di storia

Jeśli rzeczownik stojący po przyimku di służy jedynie doprecyzowaniu innego rzeczownika (precyzuje jego rodzaj, typ), przyimek ten zawsze występuje bez _____________________ .

Uzupełnij tekst odpowiednimi przyimkami. Tutti parlano. Le ragazze parlano _____ ragazzi, i ragazzi parlano _____ sport e _____ ragazze. I genitori parlano tra di loro _____ problemi _____ i figli, i figli parlano _____ genitori. Gli insegnanti parlano _____ studenti che studiano poco e gli studenti parlano _____ insegnanti! E voi, _____ che cosa parlate _____ gli amici?

Zbierzmy i przećwiczmy materiał

pagina settantunesima

Lezione 4 1-2 3

Zwróć uwagę, że nazwy niektórych części ciała tworzą liczbę mnogą w sposób nieregularny. i bracci odnogi rzeki

il braccio

le mani

la mano

le braccia ludzkie ramiona

Zapisz liczbę mnogą poniższych nazw części ciała.

la mano

– ___________________________

l’orecchio

– ___________________________

il piede

– ___________________________

il braccio

– ___________________________

la gamba

– ___________________________

l’occhio

– ___________________________

Uzupełnij tekst rodzajnikami określonymi. Quando nasce un bambino tutti vogliono sapere prima quanto è grande e di che sesso è. Invece madre lo guarda bene e controlla come sono e

gambe,

mani,

braccia,

orecchie del suo bambino. In poche parole: deve sapere se tutto è a posto. Poi

cresce e

madre osserva

denti,

capelli, come cambia

occhi bambino

colore degli occhi e come

bambino si sviluppa. È una gioia ma anche un po’ un motivo di preoccupazione.

5 6

W tym rozdziale pojawiły się zaimki dopełnienia dalszego, czyli pronomi indiretti. Uzupełnij tabele odpowiednimi zaimkami. Zauważyłam, że wiele takich konstrukcji przypomina polskie dopełnienie w celowniku (odpowiada na pytania komu? czemu?). Wypowiedzenie w liczbie pojedynczej

Wypowiedzenie w liczbie mnogiej

____

conviene comprare queste scarpe

gli le

fa male la testa

Le manca Sandro ci

manca un euro

____ gli

basta questo

Gli dispiace spostare la macchina

pagina settantaduesima

____ piacciono le ragazze polacche Zaimki dopełnienia dalszego

Zaimki dopełnienia dalszego

mi piace Maria

piacciono i gelati italiani

gli le Le ____

convengono queste spese fanno male le mani mancano Sandro e Maria

vi gli

bastano questi soldi

Gli dispiacciono questi comportamenti

UNITÀ 5

Mi fa male tutto! 7

Uzupełnij zdania odpowiednimi zaimkami. W niektórych zdaniach są możliwe różne formy. Wpisz je wszystkie, a następnie wyjaśnij powstałe różnice znaczeniowe. 1. ____________ piace molto il professor Pasquino, ma non conosco il suo nome. 2. ____________ dispiace indicare la strada per il centro a questi signori? 3. ____________ fa piacere venire da te ma hanno sempre paura di disturbare. 4. Dice che ____________ serve subito il medico. 5. Signora, ____________ basta l’acqua o vuole altro? 6. ____________ manca molto nostra figlia ma purtoppo abita lontano. 7. ____________ conviene prendere l’aereo, con la macchina non ci arrivate mai. 8. ____________ fa male la testa allora stiamo zitti. 9. ____________ servono i soldi per comprare le medicine per mia nonna. 10. ____________ basta o vuoi ancora un po’ di pasta? 11. ____________ fa piacere quando i ragazzi ascoltano la mia lezione. 12. ____________ piace Marco ma Marco ama Luisa, quindi per lei non c’è speranza. 13. Signore, se ____________ fanno male le gambe, può sedersi qui. 14. Ora quando finalmente abbiamo i soldi ____________ conviene comprare il frigo. 15. ____________ mancano 100 zloty per la gita? Allora pensate a come guadagnare questi soldi. 16. ____________ bastano 20 metri quadri per vivere, ma lui si accontenta sempre di poco. 17. Signora, non ____________ serve veramente niente? 18. ____________ piacciono tutti i tipi di pasta e di pizza, forse per questo ha qualche chilo in più.

8 9

Uzupełnij poniższe pytania na wszystkie możliwe sposoby. Skorzystaj z zaimków pytajnych w ramce albo samodzielnie wymyśl pytania. Następnie przetłumacz je na język polski. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

_____________ esci? _____________ vai? _____________ vieni? _____________ compri? _____________ borsa vuoi? _____________ borsa preferisci? _____________ macchina vuoi comprare? _____________ sei?

quanto quale dove di dove da dove chi con chi a chi che cosa

W języku włoskim, tak jak w polskim, występują zaimki rzeczowne pytajne (używane samodzielnie) i zaimki przymiotne pytajne (stosowane z rzeczownikami).

Ach, te przyimki 10

Uzupełnij podane wyrażenia przyimkami prostymi i formami preposizione articolata, jeśli to konieczne. andare

fare qc, np. Vado

piacere

qu, np. Marco piace

partecipare vietare

vedere. Andiamo

vietare qc

trovare Maria?

Maria. Queste penne piacciono

qc, np. Oggi partecipo fare qc

dormire. Vai

una riunione. Marco partecipa

qu, np. Mio padre vieta

qu, np. Il medico vieta il cibo pesante

lasciar fare

rispondere

qu, np. Marco risponde

tutti.

qu, np. Mia madre lascia fare

fumare in casa

una partita.

tutti.

pazienti. la spesa solo

me.

Sandro.

avere problemi

qc, np. Molto spesso ho problemi

avere problemi

qc, np. Molto spesso ho problemi

gambe. la matematica. pagina settantatreesima

Lezione 5 1-2 3

Dokończ poniższe opisy problemów zdrowotnych, używając z wyrażeń z ćwiczenia 2. 1. Marco da 10 anni soffre di insonnia ___________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________________ . 2. Eva ed io abbiamo un'influenza intestinale: __________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________________________________. 3. Alessandra e Pietro hanno problemi di asma e di allergia: __________________________________________ ___________________________________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________________________________. 4. E vero che voi ultimamente siete depressi: _________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________________ ? 5. Sei troppo stressata, ecco perché non mangi quasi niente _______________________________________________ ___________________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________________ .

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami czasowników stare i avere oraz nazwami problemów zdrowotnych z ćwiczenia 2. .

1. – Ciao, come . . . . . . . . . . . . . . . . . ? – Io, bene, e tu? – Insomma,

2. Buongiorno signora, allora come . . . . . . . . . . . . . . . oggi? – Non c’è male, grazie, anche se 3. Allora se ti senti male:

, devi . . . . . . . . . . . . . . . . . a letto.

4. Perché non . . . . . . . . . . . . . . . . . mai fermi? Vi devo fare questa foto. 5. Ma come mai questi bambini non . . . . . . . . . . . . . . . . . mai zitti? 6. Secondo me non . . . . . . . . . . . . senso andare stasera da loro, non . . . . . . . . . . . . bene:

7. Ma veramente non sai quanti anni .... io? 8. . . . . . . . . . . . . . . . . . sete o fame o potete aspettare un po’? Io 9. Se . . . . . . . . . . . . . . . . . caldo e

, devi aprire la finestra.

10. Tutti quanti . . . . . . . . . . . . . . . . . la febbre e restano a casa. 11. Come mai tutti e due noi . . . . . . . . . . . . . . . . . allo stesso tempo mal di denti?

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami czasownika sapere. Następnie zapisz polskie znaczenia tego czasownika. 1. (io) . . . . . . . . . . . . . . . . . che il professore ora non c’è, ma non . . . . . . . . . . a che ora viene. Qualcuno lo . . . . . . . . . . . . . . . . . ? sapere = _________________ 2. Mauro, mi . . . . . . . . . . . . . . . . . dire quanti anni ha Maria?

sapere = _________________

3. Signora, . . . . . . . . . . . . per caso dove si trova lo stadio del Legia?

sapere = _________________

4. Noi non . . . . . . . . . . . . . . . . . a che ora comincia lo spettacolo.

sapere = _________________

5. Loro di sicuro non . . . . . . . . . . . . . . . . . come arrivare a Cracovia.

sapere = _________________

6. Io non . . . . . . . . . . . . . . . . . a che ora arriva il treno, e tu?

sapere = _________________

pagina settantaquattresima

UNITÀ 5

Mi fa male tutto!

7. . . . . . . . . . . . . . . . . . molto bene lo spagnolo, ma quando vanno in Spagna, parlano inglese.

sapere = _________________

8. (tu) . . . . . . . . . . . . . . . . . giocare a tennis?

sapere = _________________

9. (voi) . . . . . . . . . . . . . . . . . forse dove si può mangiare qualcosa d’italiano?

sapere = _________________

10. Signora, mi . . . . . . . . . . . . . . . . . dire a che ora apre il negozio?

sapere = _________________

11. Non . . . . . . . . . . . . . . . . . che cosa fare: aspettiamo o torniamo a casa?

sapere = _________________

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami czasowników stare, andare lub essere oraz przyimkami prostymi i formami preposizione articolata. Marco.

1. Non so cosa fare stasera, forse . . . . . . . . . . . . . . . . .

lezione?

2. Dove sei in questo momento? . . . . . . . . . . . . . . . . . ancora 3. Stasera Lucia . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Domani sera . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Sabato tutti . . . . . . . . . . . . . . . . .

cinema, mentre Marco . . . . . . . . . . . . . . . . .

casa.

festa o avete altri progetti? scuola per l’intera giornata.

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami czasowników dire lub parlare. 1. Quello che _______________ non è assolutamente vero. 2. Allora che ne _______________ ? Venite con noi? 3. Non sai per caso se loro _______________ italiano? 4. La signora Rossi _______________ tanto, ma non _______________ niente di interessante. 5. Devo _______________ ancora con Sandro e poi ti _______________ tutto.

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami czasowników fare lub lasciare. 1. Molto spesso _______________ preparare i pasti ai miei bambini. Così imparano. 2. Zitti! Non parlate! Mi _______________ pensare un attimo? 3. Perché _______________ uscire i cani con una bambina così piccola? 4. Quello che dice _______________ credere che veramente sta cambiando. 5. Allora noi discutiamo questo problema e poi, per non dimenticare, _______________ scrivere gli appunti a Laura. 6. Gli svedesi _______________ andare perfino i bambini molto piccoli in bici per strada.

Uzupełnij zdania poniższymi formami czasowników. basta

dispiace

dà

fanno

conviene

1. Mi ________________________ fastidio questa finestra aperta. 2. Ti ________________________ andare adesso, se no, perdi il treno. 3. Le ________________________ spostare un po’ la macchina? 4. Ci ________________________ piacere questi complimenti, per noi è importante. 5. Vi ________________________ questo o volete altro?

10-11 12

Zbierzmy i przećwiczmy materiał! Ćwiczenie dla szperaczy pagina settantacinquesima

Lezione 6 1-4 5

W tekście w ćwiczeniu 3. pojawiły się słowa banco i banca, które mają zupełnie inne znaczenia. Oto kolejne przykłady takich par wyrazów. Zapisz rodzajnik określony i znaczenie każdego z nich. banco ______________

banca ______________

torto ______________

torta ______________

caso ______________

casa ______________

testo ______________

testa ______________

Zapisz wyrazy z poprzedniego ćwiczenia w liczbie mnogiej wraz z rodzajnikami określonymi. banco –

______________

banca –

torto –

______________

torta –

______________

caso –

______________

casa –

______________

testo –

______________

testa –

______________

Uzupełnij tekst brakującymi końcówkami. Uwaga! W jednym przypadku nie należy dodawać żadnej końcówki. Uważaj też na ortografię. Alcune dell ann

malatti

fa. Un

modern

del XXI secolo sono patologi

di quest

Come vedete stress

______________

difficili da immaginarsi ancora alcun

è la nomofobia, cioè il terror

e depression

. Per vedere se siete d’accord

di perdere il telefon

non sono quindi le unic leggete l’articol

malatti

dell

cellular

societ

Uzupełnij tekst rodzajnikami określonymi i przyimkami prostymi. Quello che

psicologi chiamano tecnostress è una malattia nuova e significa stare tante ore davanti

un computer, sia perdere

imparare a usare nuovi programmi, sia

cognizione del tempo. È un tipo particolare

chattare

amici fino

stress, perché può provocare seri

problemi fisici e psicologici.

Przetłumacz zdanie na język polski. Partiamo subito dal nome: questa malattia tipica del XXI secolo prende il nome dall’unione di due parole: “no mobile”, cioè “niente cellulare” e “fobia”, cioè “paura”. _______________________________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________________________________

Uzupełnij tekst odpowiednimi formami czasowników: avere, dare, essere, mostrare, perdere, rappresentare. Uwaga! Czasownika avere trzeba użyć dwa razy. La nomofobia ______________ una malattia molto diffusa, ma passa inosservata perché non ______________ sintomi evidenti. Inoltre ______________ un caso nuovo per la psicologia. Un’analisi inglese fatta su uomini e donne di classi sociali e di età differenti ______________ che la maggioranza infatti ______________ tanta paura di ______________ il cellulare e il 41% ______________ addirittura un cellulare doppione, cioè un cellulare dove sono copiati tutti i dati del cellulare originale.

pagina settantaseiesima

Mi fa male tutto! 11

UNITÀ 5

Uzupełnij dowolnie fragment artykułu, tak by był logiczny i poprawny. La nomofobia _________ le sue origini nella trasformazione radicale dei mezzi _________ comunicazione: in effetti oggi il telefono _________ serve solo a chiamare o mandare _________ ma è una piccola valigia con tutta la nostra _________ dentro: contatti, foto, appuntamenti, musica, giornali, libri, orari _________ autobus e _________ treni, ci offre anche la possibilità _________ eseguire le operazioni in banca. Perdere oggi _________ cellulare è come lasciare su un _________ di scuola il diario segreto aperto.

Zdania do tłumaczenia 12

Przetłumacz zdania na język polski. 1. Marco ha sempre freddo, dice che questo tempo non è per lui. 2. Dai, non è niente di grave! 3. Non capisco perché loro esagerano sempre. 4. L’insegnante ci fa fare degli esercizi molto difficili. 5. Il mio collega ha torto.

Przetłumacz zdania na język włoski. 1. On w tym miesiącu w ogóle nie przychodzi do szkoły. 2. Co się dzieje? Skąd ta smutna mina? 3. Nie wiem, dlaczego się źle czuję, wydaje mi się, że to ten polski klimat. 4. Niestety, dziś nie da się już nic zrobić. 5. Nie warto rozmawiać z kimś, kto mówi jedno, a robi drugie. 6. Dlaczego nie jest Pan w domu z takim przeziębieniem?

14-15 16

Spróbuj rozszyfrować poniższe skróty używane przez Włochów w SMS-ach. Zapisz powstałe zdania. 1. C 6?

_ __________________________________________________

2. Solo x te.

_ __________________________________________________

3. C ved lune h21? Xfetto!

_ __________________________________________________

4. Xké 6 :-( ? Tvb :-x

_ __________________________________________________

5. So ke nn c 6 a kasa. + o - a ke ora torni?

_ __________________________________________________

6. 1 msg x te - ke fai sab sera? Usciamo coi raga? _ __________________________________________________ 7. basugua 8. 610

_ __________________________________________________ C 6?

_ __________________________________________________

pagina settantasettesima

Autoewaluacja 5b

Sprawdź, co umiesz

1-3

Znajomość struktur językowych 4

Wykreśl słowo, które nie pasuje do pozostałych. Uzasadnij swój wybór. Uwaga! Przyczyna może być gramatyczna lub znaczeniowa. a) torto – torta – ragione

uzasadnienie: ____________________

b) dico – faccio – sai

uzasadnienie: ____________________

c) lezione – scuola – teatro

uzasadnienie: ____________________

d) mano – testa – braccio

uzasadnienie: ____________________

e) dente – braccio – borsa

uzasadnienie: ____________________

Przekształć zdania na liczbę mnogą. Wykorzystaj podpowiedzi. 1. Sai perché Stefania non ha voglia di venire alla festa? _____ perché Stefania e Roberta _______________________ ? 2. Mi fa male il braccio.

Mi _________________________________ .

3. È vero che lui non sta bene e ha mal di testa? __________________________________________________________ ? 4. Sei depressa, non ti piace nemmeno il vestito nuovo? __________________________________________________________ ? 5. Non mi basta questo cornetto! Ho ancora fame! Non mi__________________________ ! _____________________________ !

Uzupełnij pytania i odpowiedzi. 1. _________________ non venite stasera da noi? Mi dispiace, ma __________ : _________ la febbre. 2. ___________________ dove è Luisa? No, mi _________________ ma ___________________ . 3. Di ______ Luisa parla con Anna? Sicuramente __________________________________ . 4. L’insegnante di ginnastica non mi lascia fare l’esercizio!

________________________________________________ ! 5. Come ___________________ ?

Insomma, ____________________ .

Uzupełnij tekst dowolnie, tak by był sensowny i poprawny. Quando a) _____________________ Italia chiediamo alle persone b) ____________________ stanno, quasi tutti c) _____________________ sempre “bene!”, anche se non sempre d) _____________________ perfettamente in forma. Noi, polacchi, amiamo invece lamentarci: quasi mai e) _____________________ che tutto va bene: f) ____________________ g) _____________________ problema. Nel mondo h) _____________________ sono tante culture e la risposta alla domanda i) “_____________________ va?” non sempre dipende da come le persone stanno veramente, ma dalla cultura del paese dove j) _____________________!

pagina settantottesima

Appendice grammaticale ANEKS GRAMATYCZNY Appendice grammaticale ZASADY WYMOWY I PISOWNI  str. 2 ćw. 3 a) Jeśli słyszymy dźwięk k, to zapisujemy: c (przed a, o, u oraz przed spółgłoskami), ch (przed e oraz i) albo q, np. caffè, chilo, cinquecento, questo. b) Jeśli słyszymy dźwięk cz, to zapisujemy: c (przed e oraz i), np. cinquecento. c) Jeśli słyszymy dźwięk c, to zapisujemy: z, np. Venezia. d) Jeśli słyszymy dźwięk g, to zapisujemy: g, gh (przed e oraz i), np. gatta, spaghetti. e) Jeśli słyszymy dźwięk dż, to zapisujemy: g (przed e oraz i), np. Gianluigi. f) Jeśli słyszymy dźwięk ń, to zapisujemy: gn, np. lasagne. g) Jeśli słyszymy dźwięk lj, to zapisujemy: gli, np. Guglielmo. h) Jeśli słyszymy dźwięk sz, to zapisujemy: sc (przed e oraz i), np. scialuppa. !

Litera h w ogóle nie jest wymawiana.

Uważaj na podwójne głoski, gdyż zmieniają one znaczenie wyrazu, np. note/notte.  str. 6 ćw. 4

RODZAJNIKI (ARTICOLI) Rodzajniki określone i nieokreślone (articoli determinativi e indeterminativi) 1. Rodzajnik określony i nieokreślony – liczba pojedyncza  str. 13 ćw. 9, str. 15 ćw. 12–13 Rodzaj męski il mese

przed większością spółgłosek

l’ anno

przed samogłoskami

lo sbaglio

przed: x, y, z, ps, pn, gn, s + spółgłoska

un mese un anno uno sbaglio

Rodzaj żeński la ragazza

przed spółgłoskami

una ragazza

l’amica

przed samogłoskami

un’amica

2. Rodzajnik określony – liczba mnoga  str. 16 ćw. 7 il

Rodzaj męski

l’ lo

Rodzaj żeński

la l’

gli

pagina settantanovesima

Appendice grammaticale FORMY ZŁOŻONE RODZAJNIKA OKREŚLONEGO (PREPOSIZIONI ARTICOLATE)  str. 41 ćw. 12, str. 45 ćw. 10, str. 71 ćw. 10 Rodzaj męski

Rodzaj żeński

Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

l’

gli

l’

allo

all’

agli

alla

all’

alle

dal

dallo

dall’

dai

dagli

dalla

dall’

dalle

nel

nello

nell’

nei

negli

nella

nell’

nelle

sul

sullo

sull’

sui

sugli

sulla

sull’

sulle

del

dello

dell’

dei

degli

della

dell’

delle

RZECZOWNIKI (NOME) 1. Rzeczowniki regularne  str. 12 ćw. 4 Rodzaj męski Liczba pojedyncza – Liczba mnoga -o

Rodzaj żeński Liczba pojedyncza – Liczba mnoga

-i

-a

-e

ragazzo – ragazzi

ragazza – ragazze

fratello – fratelli

sorella – sorelle

Rodzaj męski lub rodzaj żeński Liczba pojedyncza – Liczba mnoga -e

-i

insegnante – insegnanti padre – padri madre – madri

2. Rzeczowniki o nieregularnym rodzaju żeńskim  str. 12 ćw. 4 Rodzaj męski Liczba pojedyncza – Liczba mnoga -e

-i

Rodzaj żeński Liczba pojedyncza – Liczba mnoga -essa

-esse

studente – studenti

studentessa – studentesse

professore – professori

professoressa – professoresse

pagina ottantesima

Appendice grammaticale 3. Rzeczowniki o nieregularnej liczbie mnogiej a) rzeczowniki nieodmienne  str. 55 ćw. 12 Rzeczowniki powstałe po skróceniu wyrazu

Rzeczowniki zakończone samogłoską akcentowaną

Rzeczowniki jednosylabowe

Rzeczowniki zakończone spółgłoską

fotografia

città

sport

frigorifero

località

bicicletta

caffè

cinematografo

università

film

b) rzeczowniki rodzaju męskiego zakończone na -a  str. 55 ćw. 12 Rodzaj męski Liczba pojedyncza – Liczba mnoga -a

-i

programma – programmi problema – problemi diploma – diplomi panorama – panorami

c) rzeczowniki o nieregularnej liczbie mnogiej  str. 72 ćw. 3 la mano – le mani l’orecchio – le orecchie il ginocchio – le ginocchia

d) rzeczowniki o podwójnej liczbie mnogiej  str. 72 ćw. 3 i bracci il braccio

odnogi rzeki le braccia

ramiona ludzkie

pagina ottantunesima

Appendice grammaticale PRZYMIOTNIKI (AGGETTIVI)  str. 12 ćw. 4 Rodzaj męski Liczba pojedyncza – Liczba mnoga -o

Rodzaj żeński Liczba pojedyncza – Liczba mnoga

-i

-a

africano – africani

africana – africane

straniero – stranieri

straniera – straniere

Rodzaj męski i rodzaj żeński Liczba pojedyncza – Liczba mnoga -e

-i

giapponese – giapponesi intelligente – intelligenti

ZAIMKI NIEAKCENTOWANE 1. Zaimki zwrotne (pronomi riflessivi)  str. 10 ćw. 6 chiamarsi io

chiamo

chiami

lei, lui, Lei

chiama

noi

chiamiamo

voi

chiamate

loro, Loro

chiamano

2. Zaimki dopełnienia dalszego (pronomi indiretti)  str. 72 ćw. 6 telefonare a qualcuno io

Mi telefoni dopo?

Ti telefono dopo.

lui

Gli telefono io o gli telefoni tu?

lei

Le telefono io o le telefoni tu?

Lei

Le telefono dopo.

noi

Ci telefonate dopo?

voi

Vi telefoniamo dopo.

loro (m) loro (f) Loro

-e

Gli telefono io o gli telefoni tu? Telefoniamo Loro dopo.

pagina ottantaduesima

Appendice grammaticale LICZEBNIKI GŁÓWNE (NUMERI CARDINALI)  str. 5 ćw. 12, str. 14 ćw. 4,

str. 24-25 ćw. 6-9

0 zero

1 uno

2 due

3 tre

4 quattro

5 cinque

6 sei

7 sette

8 otto

9 nove

10 dieci

11 undici

12 dodici

13 tredici

14 quattordici

15 quindici

16 sedici

17 diciassette

18 diciotto

19 diciannove

20 venti

21 ventuno

22 ventidue

23 ventitré

24 ventiquattro

25 venticinque

26 ventisei

27 ventisette

28 ventotto

29 ventinove

30 trenta

40 quaranta

50 cinquanta

60 sessanta

70 settanta

80 ottanta

90 novanta

100 cento

Gdy nazwa jedności zaczyna się od samogłoski (uno, otto), liczebniki tracą ostatnią samogłoskę z dziesiątki, np. centoottantotto.

CZASOWNIKI (VERBI) Czas teraźniejszy (indicativo presente) 1. Odmiana czasowników regularnych Koniugacja -are  str. 10 ćw. 6 -are

iniziare

chiamarsi

-o

inizio

mi chiamo

-i

inizi

ti chiami

lui, lei

-a

inizia

lui, lei

si chiama

noi

-iamo

iniziamo

noi

ci chiamiamo

voi

-ate

iniziate

voi

vi chiamate

loro

-ano

iniziano

loro

si chiamano

pagina ottantatreesima

Appendice grammaticale Koniugacja -ere  str. 26-27 ćw. 10-12, str. 30 ćw. 11 -ere

scrivere

decidersi

-o

scrivo

mi decido

-i

scrivi

ti decidi

lui, lei

-e

scrive

lui, lei

si decide

noi

-iamo

scriviamo

noi

ci decidiamo

voi

-ete

scrivete

voi

vi decidete

loro

-ono

scrivono

loro

si decidono

Koniugacja -ire model A  str. 40 ćw. 6 -ire

dormire

divertirsi

-o

dormo

mi diverto

-i

dormi

ti diverti

lui, lei

-e

dorme

lui, lei

si diverte

noi

-iamo

dormiamo

noi

ci divertiamo

voi

-ite

dormite

voi

vi divertite

loro

-ono

dormono

loro

si divertono

Zgodnie z tym modelem koniugacji odmieniają się czasowniki: dormire, sentire, partire, aprire, vestire, servire.

Koniugacja -ire model B  str. 40 ćw. 6 -ire

finire

-isco

finisco

mi pulisco

-isci

finisci

ti pulisci

lui, lei

-isce

finisce

lui, lei

si pulisce

noi

-iamo

finiamo

noi

ci puliamo

voi

-ite

finite

voi

vi pulite

loro

-iscono

finiscono

loro

si puliscono

pulirsi

Zgodnie z tym modelem koniugacji odmieniają się czasowniki: finire, preferire, capire, pulire, spedire, unire, costruire.

pagina ottantaquattresima

Appendice grammaticale 2. Odmiana czasowników nieregularnych ANDARE (jechać, iść)  str. 56 ćw. 4

Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

vado

noi

andiamo

vai

voi

andate

lui, lei

loro

vanno

AVERE (mieć)  str. 14 ćw. 5

Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

noi

abbiamo

hai

voi

avete

lui, lei

loro

hanno

DIRE (powiedzieć)  str. 69 ćw. 12

Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

dico

noi

diciamo

dici

voi

dite

lui, lei

dice

loro

dicono

DOVERE (musieć)  str. 30 ćw. 5

Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

devo

noi

dobbiamo

devi

voi

dovete

lui, lei

deve

loro

devono

ESSERE (być)  str. 12 ćw. 2

Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

sono

noi

siamo

sei

voi

siete

lui, lei

loro

sono

FARE (robić)  str. 28 ćw. 4

Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

faccio

noi

facciamo

fai

voi

fate

lui, lei

loro

fanno

pagina ottantacinquesima

Appendice grammaticale POTERE (móc)  str. 30 ćw. 5

Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

posso

noi

possiamo

puoi

voi

potete

lui, lei

può

loro

possono

SAPERE (wiedzieć)  str. 68 ćw. 6

Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

noi

sappiamo

sai

voi

sapete

lui, lei

loro

sanno

STARE (miewać się)  str. 66 ćw. 7

Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

sto

noi

stiamo

stai

voi

state

lui, lei

sta

loro

stanno

VENIRE (przychodzić)  str. 56 ćw. 4

Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

vengo

noi

veniamo

vieni

voi

venite

lui, lei

viene

loro

vengono

VOLERE (chcieć)  str. 30 ćw. 9

Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

voglio

noi

vogliamo

vuoi

voi

volete

lui, lei

vuole

loro

vogliono

pagina ottantaseiesima

Dizionario Wstęp Słowniczek zawiera słowa, wyrażenia i zwroty występujące w pierwszej części podręcznika. Podane znaczenia dotyczą wyłącznie kontekstu, w jakim zostały użyte w książce. Objaśnienie skrótów: m – rodzaj męski ż – rodzaj żeński lm – liczba mnoga niereg. – czasownik nieregularny I – koniugacja -are II – koniugacja -ere IIIA – koniugacja -ire, typ odmiany A (jak partire) IIIB – koniugacja -ire, typ odmiany B (jak finire) dosł. – dosłownie pot. – potocznie

DIZIONARIO A a proposito

a destra a dopo a posto a presto a sinistra abbastanza abbondante abitante m/ż

abitare I accademico accanto a accento m accogliente acqua ż acquatico ad alta voce ad alto volume

adesso affatto affiatato Africa ż agosto m aiutare I al centro di alla fine allergia ż allievo m

allora almeno alto altro alunno m amare I America ż americano

amico m

w związku z, à propos w prawo, na prawo do zobaczenia (później) w porządku do zobaczenia w lewo, na lewo dość, wystarczająco obfity mieszkaniec, mieszkanka mieszkać akademicki obok akcent przytulny woda wodny na głos, głośno głośno (o dźwięku z jakiegoś urządzenia) teraz wcale zgrany Afryka sierpień pomagać pośrodku w końcu alergia, uczulenie uczeń (szkoły podstawowej) więc; wtedy przynajmniej wysoki inny uczeń kochać Ameryka amerykański; Amerykanin przyjaciel

amica ż ammirare I anche ancora andare I niereg. andare a trovare angelo m anno m anticamera ż antidolorifico m anzi appetito m appunto aprile m arancia ż arancione architettura ż arco m Argentina ż argentino

armadietto ż armadio m arrabbiarsi I arrabbiato arredare I arrivare I arrivederci arrivo m arte ż ascensore m asciugare I ascoltare I Asia ż asilo m

asilo nido asma ż assolutamente astronomia ż attività ż Australia ż Austria ż

przyjaciółka podziwiać też, także jeszcze iść, jechać odwiedzać anioł rok przedpokój lek przeciwbólowy przeciwnie, a nawet apetyt właśnie kwiecień pomarańcza pomarańczowy architektura łuk Argentyna argentyński; Argentyńczyk szafka szafa pot. wściekać się wściekły urządzać przyjechać, przyjść do widzenia przyjazd, przybycie sztuka winda suszyć słuchać Azja azyl, tu pot.: przedszkole żłobek astma absolutnie, całkowicie astronomia aktywność, czynność Australia Austria

austriaco autunno m avanti avere II niereg. avere bisogno avere caldo avere fame avere freddo avere mal di avere paura avere il raffreddore avere sete avere sonno avere tosse azzurro

austriacki; Austriak jesień naprzód mieć potrzebować odczuwać gorąco być głodnym odczuwać zimno odczuwać ból bać się być przeziębionym być spragnionym być sennym kaszleć lazurowy, niebieski

B bagno m balcone m ballare I bambina ż bambino m banco m bandiera ż bar m barra ż barrato basilica ż basta! bastare I bello bene benissimo benone bianco bicchiere m bici ż bicicletta ż biglietto m biologia ż biondo bisogno m

łazienka; kąpiel balkon tańczyć dziecko (płci żeńskiej) dziecko ławka flaga bar ukośnik, tu: kreska przekreślony bazylika dość!, wystarczy! wystarczać ładny dobrze doskonale bardzo dobrze biały kieliszek; szklanka rower rower bilet biologia blond potrzeba

ottantasette

Dizionario granatowy usta las butelka boks; kabina ramię grzeczny, odważny, dzielny świetny!; świetnie! krótki rodzaj ciastka drożdżowego ciemny (o włosach) brzydki dzień dobry

classe ż coda ż codina ż colazione ż collega m/ż colore m come come mai? come no?

kawa piłka nożna rachunek gorący; gorąco spokój zmieniać mistrz mistrzyni pies trzcina śpiewać włos rozumieć stolica kapelusz, czapka papier, karta dom wodospad kasa zamek niebieski kolacja jeść kolację centrum szukać grono pewny; na pewno, oczywiście che jaki, który, że, co che bello! jaki ładny! che cosa? co? che pizza! ale nuda! chi kto chiamarsi I nazywać się chiaro jasny; jasne chiesa ż kościół chilo m kilogram chimica ż chemia chiocciola ż ślimak, tu: małpa (znak w adresie internetowym) chitarra ż gitara ciao! cześć! Cina ż Chiny cinema m kino cinematografo m kino, kinematograf cinese chiński; Chińczyk, Chinka città ż miasto

composto comprare I computer m comunque conoscere II consultare I contento continuare I

blu bocca ż bosco m bottiglia ż box m braccio m bravo bravo! breve brioche ż bruno brutto buongiorno C caffè m calcio m calcolo m caldo calma ż cambiare I campione m campionessa ż cane m canna ż cantare I capello m capire IIIB capitale ż cappello m carta ż casa ż cascata ż cassa ż castello m celeste cena ż cenare I centro m cercare I cerchia ż certo

ottantotto

cominciare I comodo compagno m compito m comporre II

controllare I convenire III

klasa ogon ogonek śniadanie kolega, koleżanka kolor jak jak to?, jakim cudem? jak to nie?, jakżeby nie? zaczynać wygodny kolega (z klasy, z pracy) zadanie komponować, zestawiać złożony (z…) kupować komputer jednak znać, poznać doradzać, zapytać zadowolony kontynuować, robić coś wciąż sprawdzać

niereg.

opłacać się wychowawca kopiować, przepisywać coppia ż para coraggio m odwaga cordiale uprzejmy; serdeczny cornetto m rogalik correggere II poprawiać corridoio m korytarz così così tak sobie cosmetico m kosmetyk creare I tworzyć crepi! słowo używane w znaczeniu: dziękuję (w odpowiedzi na: in bocca al lupo) crescere II rosnąć criceto m chomik cucina ż kuchnia, kuchenka cucina a gas kuchenka gazowa cucina elettrica kuchenka elektryczna cultura ż kultura coordinatore m copiare I

D da nessuna parte da qualche parte da solo dai! dappertutto davanti dea ż decidere II delicato dente m dentista m dentro

nigdzie gdzieś sam pot. weź!, uspokój się!; spróbuj! wszędzie przed, z przodu bogini decydować delikatny ząb dentysta w środku, wewnątrz

depressione ż detersivo m di colore di fronte a di meno di solito dicembre m dichiarare I dietro difficile dimensione ż dimenticarsi I dire III niereg. direttamente disabile discoteca ż disegnare I disegno m dispiacere m dispiacere

niereg.

disturbare I divano m diverso divertimento m divertirsi IIIA dividere II diviso dolce domanda ż domani domenica ż dominare I dopo dopodomani doppio dormire IIIA dottorato di ricerca dottore m dove dovere II niereg. dunque durare I duro E e eccì! ecco educazione ż educazione fisica Egitto m egiziano elegante elementare e-mail ż entrare I ermellino m esagerare I esame m esattamente

depresja detergent, środek czyszczący pot. kolorowy (o osobie) naprzeciwko mniej zazwyczaj grudzień deklarować za, z tyłu trudny rozmiar zapominać powiedzieć bezpośrednio niepełnosprawny dyskoteka rysować, kreślić rysunek przykrość sprawiać przykrość przeszkadzać kanapa inny rozrywka dobrze się bawić dzielić podzielony słodki pytanie jutro niedziela dominować, przeważać potem, następnie pojutrze podwójny; dwuosobowy spać doktorat doktor, lekarz gdzie musieć zatem, więc trwać twardy, trudny i, a a psik! oto wychowanie wychowanie fizyczne Egipt egipski; Egipcjanin elegancki podstawowy e-mail wchodzić gronostaj przesadzać egzamin dokładnie

Dizionario esatto escursione ż esempio m esercizio m esistere II essere II niereg. essere in contatto Est m estate ż estero m età ż eterno etica ż Europa ż eventuale F fa fa niente fabbrica ż faccia ż facile falso fame ż famiglia ż famoso far male fare I niereg. fare colazione fare la spesa febbraio m febbre ż felice femminile fermarsi I fermata ż festa ż

dokładny wycieczka przykład ćwiczenie istnieć być być w kontakcie wschód lato zagranica wiek wieczny etyka Europa ewentualny, możliwy

temu, tu: równa się nie szkodzi fabryka twarz łatwy błędny, fałszywy głód rodzina sławny odczuwać ból robić jeść śniadanie robić zakupy luty gorączka szczęśliwy żeński zatrzymywać się przystanek, postój impreza, zabawa, święto festa di Ognissanti Dzień Wszystkich Świętych figurarsi I tu: nie przejmować się film m film fine ż koniec finestra ż okno finire IIIB kończyć fiorentino florencki fisica ż fizyka fontana ż fontanna forse może, być może forte silny; mocno, głośno fortunatamente na szczęście forzato przymuszony, przymusowy foto ż zdjęcie fotografia ż zdjęcie francese francuski; Francuz, Francuzka Francia ż Francja freddo zimno, zimny frequentare I uczęszczać frigo m lodówka frigorifero m lodówka frutta ż owoce frutto m owoc

fuori

na zewnątrz; pot. wynocha!

incluso incontrarsi I indirizzo m infatti inferiore inferno m influenza ż informatica ż informazione ż Inghilterra ż inglese

ginnasio m

klatka ubikacja galeria noga garaż kotka kot rodzaj genialny rodzic styczeń genueński geografia Niemcy gestykulować lód żółty Japonia japoński; Japończyk, Japonka I i II klasa szkoły

ginnastica ż giocare I giocare a carte giocatore m gioia ż giornata ż giorno m giovedì m gita ż giugno m giusto! gnomo m gola ż gondola ż gotico grafia ż grande grazie Grecia ż greco gridare I grigio guardare I

gimnastyka grać (w grę) grać w karty piłkarz radość dzień dzień czwartek wycieczka czerwiec zgoda! krasnal gardło gondola gotycki pismo duży dziękuję Grecja grecki; Grek krzyczeć szary oglądać

H hockey m hotel m

hokej hotel

G gabbia ż gabinetto m galleria ż gamba ż garage m gatta ż gatto m genere m geniale genitore m gennaio m genovese geografia ż Germania ż gesticolare I ghiaccio m giallo Giappone m giapponese

I idea ż ideale identico impianto m hi-fi importante importare I in bocca al lupo

in totale

Liceo classico

pomysł idealny identyczny sprzęt hi-fi ważny zależeć, być ważnym wyrażenie używane, żeby życzyć szczęścia (dosł. w paszczę wilkowi) w sumie

irregolare Italia ż italiano

zawarty spotykać się adres; kierunek studiów rzeczywiście niższy piekło grypa informatyka informacja Anglia angielski; Anglik, Angielka zaczynać początek nauczyciel, nauczycielka razem w sumie bezsenność w tym czasie numer mieszkania (w adresie) trawienny, jelitowy natomiast zimowy zima zazdrość zapraszać ja Irlandia irlandzki; Irlandczyk, Irlandka nieregularny Włochy włoski; Włoch

K karaoke m karate m Kenia ż kiwi m

karaoke karate Kenia kiwi

iniziare I inizio m insegnante m/ż

insieme insomma insonnia ż intanto interno m

intestinale invece invernale inverno m invidia ż invitare I io Irlanda ż irlandese

L jezioro lago m lasagne ż lm lazanie lasciare I zostawiać latino łaciński latino m łacina laurea ż dyplom uczelni laurea breve licencjat lavabo m umywalka lavandino m zlew lavori forzati m lm roboty przymusowe lavoro m praca leggere II czytać lei ona Lei Pani, Pan (przy

lettera ż letteratura ż letto m lezione ż lezione organizzativa

zwracaniu się) list; litera literatura łóżko lekcja

lekcja organizacyjna, tu: lekcja wychowawcza

ottantanove

Dizionario liceo m ligure lingua ż località ż lontano da loro Loro

luce ż luglio m lui luna ż lunedì m M ma macché! macchina ż

liceum liguryjski język miejscowość daleko od oni, one; ich Państwo, Panie, Panowie (przy zwracaniu się); Państwa, Pań, Panów światło lipiec on księżyc poniedziałek

ale ależ skąd!, no co ty! samochód; maszyna; aparat madre ż matka maestro m mistrz; nauczyciel w szkole podstawowej maggio m maj mai nigdy mal(e) ból; dolegliwość mamma ż mama mamma mia! o matko! managgia! a niech to! mancanza ż brak mancare I brakować mandare I wysyłać mangiare I jeść mano ż ręka mantello m płaszcz; peleryna mare m morze marrone brązowy martedì m wtorek marzo m marzec maschile męski matematica ż matematyka materia ż przedmiot (szkolny) mattina ż ranek maturità ż dojrzałość; matura media ż inferiore szkoła ponadpodstawowa media ż superiore szkoła ponadgimnazjalna medico m lekarz meglio lepiej mela ż jabłko meno mniej, minus, odjąć mensola ż półka mentre podczas gdy meraviglia ż cud mercato m rynek mercoledì m środa merenda ż przekąska; podwieczorek; drugie śniadanie mese m miesiąc messaggio m wiadomość metrò m metro metropolitana ż metro mettere II kłaść

novanta

mettersi d’accordo mezzanotte ż mezzo m mezzogiorno m mezz’ora ż mica miniera ż ministero m mio misto mobile m moda ż moderno modificare I moglie ż molto momento m mondo m montagna ż monumento m morbido morire III niereg. mostrare I motivo m muoversi II museo m musica ż N nascere II nascita ż nato natura ż nazionalità ż né… né nel mezzo nero nessuno nido m niente no noi non esiste proprio! nonna ż nonno m Nord m Nord America ż nostalgia ż nostro nota ż notte ż novembre m nudo numero m numero civico nuovo O occhiali m lm occhio m offrirsi IIIA ogni ognuno opera ż

dojść do porozumienia północ pół południe pół godziny rodzaj przeczenia kopalnia ministerstwo mój mieszany mebel moda nowoczesny zmieniać, modyfikować żona dużo; bardzo chwila świat góry zabytek miękki umrzeć pokazywać powód ruszać się muzeum muzyka

opera d’arte opera lirica opposto ora ż ora orale orario m orecchio m oretta ż organizzare I organizzarsi I organizzativo orologiaio m orologio m ortografia ż osservare I ottimo ottobre m Ovest m ovvio P padre m pagare I paese m pala ż palazzo m palla ż pallavolo ż panino m panorama m papà m parco m parete ż parlare I partecipare I particolarmente partita ż passare I

rodzić się narodzenie urodzony natura, przyroda narodowość ani…, ani pośrodku czarny nikt gniazdo, tu pot.: żłobek nic passeggiata ż nie pasta ż my pasticcio m pasto m nie ma mowy! pattinaggio m babcia dziadek paura ż północ pausa ż Ameryka Północna pavimento m tęsknota pazienza ż nasz peggio nuta pelle ż noc penna ż listopad pensiero m nagi per numer; liczba per caso numer domu per cento nowy per esempio per favore per fortuna okulary perché? oko perché zgłaszać się perciò każdy percorso m każdy (każda osoba) perdere II dzieło perfettamente

dzieło sztuki opera przeciwny godzina teraz ustny rozkład, plan ucho godzinka organizować organizować się organizacyjny zegarmistrz zegar ortografia obserwować doskonały, świetny październik zachód oczywisty ojciec płacić miejscowość łopata kamienica, pałac piłka siatkówka kanapka panorama, widok tata park ściana mówić uczestniczyć szczególnie mecz przechodzić, tu: zdawać spacer makaron kłopoty posiłek jazda na łyżwach lub rolkach strach przerwa podłoga cierpliwość gorzej skóra pióro; długopis myśl przez przypadkiem procent na przykład poproszę na szczęście dlaczego? ponieważ, dlatego że i dlatego trasa tracić, gubić, przegapić świetnie

Dizionario permesso

però persona ż pezzo m di ricambio piacere m piacere piano m di lavoro pianoforte m piatto m piazza ż piazzale m piccolo piscina ż pittura ż più più o meno pizza ż poi polacco Polonia ż poltrona ż pomeriggio m ponte m porta ż portare I

porto m Portogallo m portoghese

posata ż postare I

(na czacie) posto m potere II niereg. pranzare I pranzo m precedente precisamente preferire IIIB prego prendere II preoccupazione ż preparare I prepararsi I presentare I preside m/ż prezzo m prima primavera ż primo privato problema m prof m/ż professore m professoressa ż progetto m programma m proposta ż proprio prova ż

przepraszam, czy mogę (wejść, przejść) ale osoba część zapasowa przyjemność miło mi blat kuchenny fortepian talerz; danie plac plac mały basen malarstwo dodać, plus, więcej mniej więcej pizza później polski; Polak Polska fotel popołudnie most; długi weekend drzwi nieść, zanieść, przynieść port Portugalia portugalski; Portugalczyk, Portugalka sztuciec zamieszczać post, odpowiadać miejsce móc jeść obiad obiad poprzedni dokładnie woleć proszę brać troska, zmartwienie przygotowywać przygotować się przedstawiać dyrektor, dyrektorka (szkoły) cena wcześniej, najpierw wiosna pierwszy prywatny problem, kłopot pot. psor profesor pani profesor projekt program, plan propozycja własny; właśnie próba; egzamin

prova orale prova scritta provare I pulire IIIB pulito puntino m punto m purtroppo

egzamin ustny egzamin pisemny próbować czyścić czysty kropeczka kropka niestety

Q quaderno m quadro m qualcosa qualcuno quale? quando? quarto m quarto d’ora quasi quello questo quindi quotidiano quotidiano m

zeszyt obraz coś ktoś jaki?, który? kiedy?, ile? ćwiartka kwadrans prawie tamten ten zatem, więc codzienny dziennik, gazeta

R raccontare I radio ż raffreddore m ragazza ż ragazzo m ragione ż re m regione ż regola ż religione ż respiro m resto m richiamare I richiedere II ricordarsi I ricostruire IIIB ridere II riguardare I rinascimentale riparare I ripetere II riportare I riposarsi I riprendere II

riprovare I risolvere II rispondere II risposta ż ristorante m riunione ż rivista ż romano romantico rosa rosso rotondo rumore m Russia ż russo

opowiadać radio przeziębienie dziewczyna chłopak racja król region reguła, zasada religia oddech reszta oddzwaniać wymagać przypominać sobie rekonstruować śmiać się dotyczyć renesansowy naprawiać powtarzać odnosić odpoczywać ponownie brać się do czegoś próbować ponownie rozwiązać odpowiadać odpowiedź restauracja zebranie czasopismo rzymski romantyczny różowy rudy, czerwony okrągły hałas Rosja rosyjski; Rosjanin

S sabato m sala ż da pranzo sale m salute ż salute! saluto m santo m sapere II niereg. sardo sbagliato scaffale m scala ż scambiare I scatoletta ż

scelta ż scendere II scialuppa ż scienza ż scienze ż lm motorie scimmia ż scolastico scozzese Scozia ż scritto scrivania ż scrivere II scuola ż scuro scusa scusi

sobota jadalnia sól zdrowie na zdrowie! pozdrowienie święty wiedzieć sardyński błąd regał schody wymieniać pudełko, śniadaniówka, puszka wybór schodzić szalupa nauka

wychowanie fizyczne małpa szkolny szkocki; Szkot, Szkotka Szkocja pisemny, napisany biurko pisać szkoła ciemny przepraszam (ciebie) przepraszam (pana, panią) secondo drugi secondo według sedia ż a rotelle wózek inwalidzki segreto m tajemnica semplicemente po prostu Senegal m Senegal senegalese senegalski; Senegalczyk, Senegalka sentire IIIA słyszeć senza bez sera ż wieczór serio poważny servire III służyć; podawać (do stołu) sesso m płeć sete ż pragnienie settembre m wrzesień settimana ż tydzień sì tak sicuramente na pewno signora ż pani signore m pan simpatico sympatyczny singolo pojedynczy; jednoosobowy situazione ż sytuacja soffrire IIIA cierpieć soggiorno m salon sole m słońce solito zwykły solo sam

novantuno

Dizionario soluzione ż somma ż sonno m sopra soprattutto sorpreso sottile sotto spaghetti m lm Spagna ż spagnolo specchio m speck m sperare I spesa ż spesso spiegare I splendido sporco sport m spostare I

rozwiązanie suma sen; senność nad przede wszystkim zaskoczony cienki, wiotki pod spaghetti Hiszpania hiszpański; Hiszpan lustro bekon mieć nadzieję wydatki, tu: zakupy często wyjaśniać wspaniały brudny sport przesuwać, przemieszczać spremuta ż sok wyciskany z owoców spumante m wino musujące squadra ż drużyna stabilire IIIB ustanawiać stadio m stadion stagione ż pora roku; sezon stancarsi I męczyć się stanza ż pomieszczenie stare I niereg. być; stać; czuć się stasera dziś wieczorem Stati m lm Uniti Stany Zjednoczone statunitense amerykański (w odniesieniu do USA) stereo m wieża stereo stesso ten sam, taki sam stile m styl stimare I szacować, oceniać stomaco m żołądek; brzuch storia ż historia storico historyczny stoviglia ż naczynie straniero m cudzoziemiec strano dziwny studente m uczeń, student studentessa ż uczennica, studentka studiare I uczyć się studio m gabinet; nauka subito natychmiast succedere II dziać się succo m sok Sud m południe Sud America ż Ameryka Południowa

novantadue

sudamericano

Svezia ż svilupparsi I Svizzera ż svizzero swahili

południowoamerykański poważnie, na serio jego, jej Pana, Pani grać (na instrumencie) wyższy szwedzki; Szwed, Szwedka Szwecja rozwijać się Szwajcaria szwajcarski; Szwajcar swahili

T tanto tappeto m tardi tavola ż taxi m tè m teatro m tedesco telefonare I telefonino m telefono m televisore m tennis m terme ż lm tesoro m tesoro d’amico test m testa ż tirare I tiro m tiro con l’arco tomba ż tonsillite ż topo m tornare I torneo m toro m torre ż torto m toscano tosse ż tradizione ż traghetto m tramonto m tranquillo treno m triste troppo trovare I tu tubo m

wiele, dużo; bardzo dywan późno stół taksówka herbata teatr niemiecki; Niemiec telefonować telefon komórkowy telefon telewizor tenis zdrój, uzdrowisko skarb prawdziwy przyjaciel test głowa strzelać; ciągnąć strzał strzelanie z łuku grób zapalenie migdałków mysz wracać turniej byk wieża brak racji toskański kaszel tradycja prom zachód słońca spokojny pociąg smutny zbyt, zbyt dużo znajdować ty rura

sul serio suo Suo suonare I superiore svedese

tuo turchese tutti tutto

twój turkusowy wszyscy wszystko

U uguale ultimamente unito usanza ż uso m

taki sam ostatnio zjednoczony zwyczaj, obyczaj użycie

V va bene vabbè vecchio vedere II venerdì m venire III niereg.

viola virgola ż visitare I voce ż voi volentieri volere II niereg. volontario m volta ż vostro votare I vulcano m vuoto

w porządku, pot. ok pot. wporzo stary widzieć piątek przychodzić, przybywać naprawdę zielony wstydzić się prawda; naprawdę ulica blisko; obok zabraniać Wietnam wietnamski; Wietnamczyk, Wietnamka fioletowy przecinek zwiedzać; badać głos wy chętnie chcieć chętny raz wasz głosować wulkan pusty

W windsurfing m würstel m

windsurfing parówka

Y yogurt m

jogurt

Z zanzara ż zio m zitto zona ż

komar wujek cichy strefa

veramente verde vergognarsi I vero via ż vicino a vietare I Vietnam m vietnamita