SPECIAL OCEANEN LENTE
2014
SEASTARS
Panda
Onder water krioelt het van leven. Maar hoe lang nog? Met de Seastars-campagne strijdt het Wereld Natuur Fonds voor de bescherming van het leven in zee.
Oceanen
Een bijzondere wereld in gevaar
Panda 1
Bekijk een animatie over de toename van visgronden via
andering, met afstervende koralen tot gevolg. Omdat al deze ontwikkelingen elkaar versterken, begint de blauwe motor steeds meer te haperen. De gevolgen zijn verstrekkend. Als vissoorten uitsterven, storten hele voedselketens in en verdwijnen nog meer soorten. Stervend koraal is een ramp voor alle soorten die de riffen als onderzeese kraamkamer gebruiken. Maar ook wij mensen zullen de consequenties voelen. De oceaan levert 70 procent van alle zuurstof op aarde. Circa 350 miljoen mensen verdienen hun brood op zee en voor 1 miljard mensen is het de primaire voedselbron. Een stervende oceaan leidt tot werkeloosheid, hongersnoden, armoede en migratiestromen.
WNF’S SEASTAR
De Seastar binnen het Wereld Natuur Fonds is Lida Pet, marien expert en leider van de internationale campagne. Lida: “Toen ik twintig jaar geleden voor het eerst in de Koraaldriehoek kwam en mijn hoofd onder water stak, werd ik duizelig van de soortenrijkdom. Tegenwoordig is er veel minder vis en dat baart me zorgen. In de Koraaldriehoek leven miljoenen mensen van de opbrengst van de visserij. Waar moeten al die mensen van leven en wat moet er van de vissers worden als er geen vis meer is?”
IN DE OCEAAN BEVINDT ZICH DE GROOTSTE VARIATIE AAN LEVEN DIE WE OP AARDE KENNEN
Verantwoord beheer
GEEN ZEEËN VAN TIJD ... ... VOOR DE OCEANEN
De oceaan vervult mensen met ontzag. Machtige golven, een verborgen wereld die bruist van leven. Maar onder de zeespiegel speelt zich een drama af.
B
ij het zien van de eindeloze golven voelt ieder mens zich klein. De oceanen beslaan anemoon: Alex Tattersall maar liefst driekwart van ons aardSchildpad: narchuk.com/gettyimages oppervlak. Ze bezitten een overweldigende Lida Pet: WWF-Canon/Elma Okic oerkracht en een enorme biodiversiteit. Van de bescheiden zeester tot de majestueuze orka die de golven doorklieft: in de oceaan bevindt zich de grootste variatie aan leven die we op aarde kennen. Tekst: Suzanne Visser
Cover anemoonvissen in een zee-
Wonderbaarlijk leven
Oceanen bieden een thuis aan duizenden vissoorten op aarde. Ook op de zeebodem krioelt het van wonderbaarlijk leven. Hier scharrelen kreeften en krabben
WAAROM EEN SPECIAL OCEANEN?
Met deze Panda Oceanen special willen we u als eerste in Nederland betrekken bij de wereldwijde campagne die het Wereld Natuur Fonds een jaar lang zal voeren rondom oceanen. Met de steun die u ons geeft, bent u voor ons al een echte ster. Wij hopen dat u ook een ster van de zee wilt worden! Het volgende Panda Magazine zal in mei weer in zijn vertrouwde vorm naar u verstuurd worden.
in een onderwaterlandschap met wuivende sponzen en zeeanemonen. De allergrootste rijkdom vinden we in het koraalrif met zijn onwaarschijnlijk felle kleuren. De prachtige riffen zijn ook nog eens kraamkamers van de zee: hier planten ontelbare soorten zich voort. Hoeveel precies, dat weten we niet. Elk jaar opnieuw ontdekken wetenschappers nog fascinerende levensvormen onder de waterspiegel. En al dat moois vult zich vanzelf aan. De oceaan is een blauwe motor: een bron van leven die zichzelf continu vernieuwt.
Sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw is het gebied waarin wordt gevist enorm uitgebreid. Rond 1950 Na 2000
Het lastige is dat de problemen zich afspelen onder water, uit het zicht. Een ander obstakel is dat 65 procent van de zeeën buitenterritoriale wateren zijn. Daar is de zee vogelvrij, van iedereen en niemand tegelijk. Gelukkig nemen steeds meer overheden en bedrijven wél hun verantwoordelijkheid, bijvoorbeeld door steeds duurzamer te gaan vissen. Maar dat is niet genoeg. Er zijn veilige plekken nodig, beschermde zeegebieden, waar het leven in zee kan herstellen, waar dieren zich in alle rust kunnen voortplanten, groeien en op krachten kunnen komen. Alleen dan blijft de blauwe motor draaien. Tot nu toe is ruim twee procent van de oceanen beschermd (tegen dertien procent van het landoppervlak) en een deel daarvan wordt ook nog slecht beheerd. Daar moet verandering in komen, en snel! Beschermen wil overigens niet zeggen dat de mens het gebied nooit meer mag gebruiken. Het gaat om verantwoord beheer van zee- en kustgebieden waardoor de natuur optimaal gedijt en produceert. Daarbij is het soms van belang om alle exploitatie in bepaalde
Oceanen onder druk
Maar zo machtig als de oceanen zijn, zo bedreigd zijn hun ecosystemen. Een van de grootste problemen is overbevissing. Als er nu niks verandert, zo voorspellen sommige wetenschappers, is het al in 2048 einde verhaal voor de commerciële visserij. Vervuiling vormt ook een bedreiging, evenals olie- en gaswinning. Bovendien warmt het zeewater op door klimaatver-
gebieden te stoppen, soms moet een zone tijdelijk met rust worden gelaten. In andere zones kunnen onder voorwaarden commerciële activiteiten plaatsvinden, zoals duurzame visserij en toerisme. Verantwoord beheer is in het belang van de mens én de natuur.
In actie voor de oceanen
Het komende jaar voert het Wereld Natuur Fonds wereldwijd campagne om meer en betere bescherming voor de belangrijkste zeegebieden te realiseren. Driehonderd oceaanexperts van het WNF werken aan drie pijlers: beschermen, bewaken en herstellen. Zo wil het WNF dat de gebieden Tun Mustapha in Maleisië en de Doggersbank in de Noordzee een beschermde status krijgen. In het reeds beschermde zeegebied Wakatobi in Indonesië traint het Wereld Natuur Fonds mariene parkbeheerders en voorziet het parkwachters van het juiste materiaal. En tot slot werkt het WNF op sommige plekken aan het herstel van gebieden. Bijvoorbeeld in het Mesoamerican Reef bij Belize (koraalherstel) en in de Noordzee. Dit zijn slechts enkele voorbeelden van de wereldwijde inspanning van het WNF om op korte termijn de bescherming van de oceaan te verdubbelen. Samen krijgen we de haperende blauwe motor weer op gang.
DOE MEE!
Deel de wondere wereld van de oceanen met uw vrienden. Stuur ze een gratis e-card. U kunt kiezen uit diverse kaarten met prachtige beelden. www.wnf.nl/seastars
ANDER WNF-NIEUWS
NOTEER IN UW AGENDA: 8 JUNI, OPEN DAG Op zondag 8 juni is het Wereld Oceanen Dag. We willen u op deze dag graag ontmoeten. Houd onze website in de gaten voor de laatste informatie rondom het programma. www.wnf.nl/seastars
SAMEN TEGEN ONTBOSSING
Het Wereld Natuur Fonds wil dat nóg meer mensen weten wat FSC is en waarom het belangrijk is hout te kopen met dit keurmerk. Daarom vraagt het WNF dit voorjaar samen met FSC en een aantal grote winkelbedrijven extra aandacht voor FSC-hout. Meer informatie vindt u op www.fsc.nl/bedankt
GEZOND KORAAL? HELP ALLEMAAL!
Tot en met eind mei voeren WNF-Rangers actie voor de Nederlandse koraalriffen rondom Bonaire, Sint-Eustatius en Saba. Deze moeten behouden blijven en daarvoor is geld nodig. Niet alleen WNF-Rangers, maar alle kinderen van Nederland kunnen meedoen aan de actie. En u kunt helpen door een actieboekje van een actievoerend kind in te vullen. Via www.rangerclub.nl kunt u ook een gratis actiepakket aanvragen voor uw eigen (klein)kind. Gezond koraal? Help allemaal!
DOE MEE MET EARTH HOUR
Op zaterdag 29 maart vindt de 9e editie van Earth Hour plaats. Wereldwijd gaat om 20.30 uur het licht een uur uit, om stil te staan bij de kwetsbaarheid van de aarde. Doe ook mee en laat samen met miljoenen mensen in meer dan 152 landen zien dat u geeft om de toekomst van de aarde. Wilt u een extra signaal afgeven? Organiseer dan een speciale activiteit in het donker. Kijk voor meer informatie op www.wnf.nl/earthhour en maak uw evenement aan.
De meeste zeesterren hebben 5 armen, maar er zijn ook zeesterren bekend die 40 armen hebben.
Vis uit oceanen vormt de primaire voedselbron voor 1 miljard mensen.
1 hap zeewater bevat miljoenen bacteriﾃｫn, honderdduizenden exemplaren fytoplankton en tienduizenden zoﾃｶplanktons.
ALS ZEESTERREN ARMEN VERLIEZEN, GROEIEN ZE NA VERLOOP VAN TIJD WEER AAN.
RUIM 2% VAN DE OCEANEN HEEFT EEN BESCHERMDE
STATUS. OP LAND IS DAT 13%.
HOEWEL KORAALRIFFEN MINDER DAN 0,1% VAN DE OCEANEN BESLAAN, IS VERMOEDELIJK RUIM 25% VAN ALLE MARIENE SOORTEN ER (IN)DIRECT VAN AFHANKELIJK.
WERELDWIJD WORDT
80% VAN DE COMMERCIﾃ記E VISSOORTEN MAXIMAAL
OF OVERBEVIST.
Ooit bestond circa 20% van de Noordzee uit levende schelpenbanken. Sinds de Noordzee intensief wordt bevist met sleepnetten die de bodem afschrapen, zijn de schelpenbanken op de meeste plekken verdwenen.
BINNEN DE NEDERLANDSE GRENZEN KOMT OOK KORAAL VOOR,
zoals de prachtige tropische koraalriffen in het Caribische deel van ons koninkrijk (Bonaire, Sint-Eustatius en Saba). Maar ook in de Noordzee, waar de zachte koraalsoort Dodemansduim leeft.
Blijf op de hoogte van al het nieuws over oceanen:
www.facebook.com/wereldnatuurfonds www.twitter.com/wnfnederland #wnfseastars Gaat u verhuizen of zijn uw gegevens onjuist? U kunt uw gegevens zelf online wijzigen op www.wnf.nl/gegevenswijzigen. Natuurlijk kunt u voor het melden van een verhuizing ook gebruik maken van een PostNL Verhuisbericht. Vermeld dan s.v.p. uw administratienummer (het nummer boven uw naam en adres). Bellen kan ook: 0800-1962 (gratis).
MELD JE AAN VOOR DE SNEAK PREVIEW VIA WNF.NL/SEASTARS
COMING SOON
WERELD NATUUR FONDS PRESENTEERT