Huidevettersstraat 165, 1000 Brussel Welzijnszorg Info, driemaandelijks tijdschrift editie zomer 2022 | P915871 - Bureau Gent X
PB- PP
BELGIE(N) - BELGIQUE
Ontspanning is een basisrecht
www.armoedeuitsluiten.be
W-info
AR M O ED E UITSLUITEN
2
Korte nieuwsflash
HOGENT zet zijn benen in Ook na de campagne blijven jullie sportief de strijd aangaan tegen armoede. Vijf groepjes studenten Sociaal Werk aan HOGENT zamelden meer dan 1.200 euro in met de actie “HOGENT zet zijn benen in”. Met acties zoals een “Ongelijkheidszoektocht”, strandwandeling “Krap bij Kust”, een tocht “Fiets je
warm voor anderen!”, en een interactieve loopbandactie, sensibiliseerden ze hun omgeving. Ontdek nog al hun acties via acties.welzijnszorg.be. Ook jij kan er uit de startblokken schieten met je persoonlijke online sponsorpagina om je inspanning in de kijker te plaatsen.
Inhoud 2 3 4 5 7
HOGENT zet zijn benen in Voorwoord Eflaters Marc & Monique Jaarverslag in het kort Ontspanning is een basisrecht
10 12 14 15 16
Focus op een project Interview met Tinne Kruiswoordpuzzel Inspiratie Save the date
Voorwoord
3
Beste schenker, sympathisant, vrijwilliger,
Een hoofd vol zorgen, dat hebben we
We hebben allemaal nood aan ontspanning.
allemaal wel eens. Je bent op dat moment
Dat kan een wandeling met de hond zijn,
niet weerbaar. Je hebt er genoeg van, je wil
maar ook samen met anderen iets leuks doen.
jezelf troosten en belonen. Stel je voor dat je
Samen lachen, plezier maken, je aanvaard en
in een armoedesituatie leeft, zoals ook het
gewaardeerd weten. Positieve feedback krijgen,
programma ‘Zorgen voor mama’ in beeld brengt.
niet altijd het gevoel hebben dat je tekort
Je moet van een te lage uitkering leven, je
schiet. Een engagement om samen theater te
hebt gezondheidsproblemen, energiefacturen
maken, samen te voetballen, samen te koken,
swingen de pan uit, … Of je hebt een rottige,
op je eentje een mooi boek lezen, films kijken…
onderbetaalde, stresserende job. Je komt
het kan natuurlijk echt van alles zijn. Iets dat JIJ
moe thuis en er zit niet één, maar een heel
leuk vindt. Niet omdat het nuttig of stichtend is,
pakket alarmerende facturen in je brievenbus.
of ‘goeie punten’ bij de maatschappelijk werker
De deurwaarders worden dreigend. Wat
oplevert.
zou jij doen? Een pintje, een pakje koeken? Een huilbui? Hoe kunnen we er nu voor
Gewoon doen wat je fijn vindt. Ik gun het je van
zorgen dat we
harte. Gunnen we het samen ook aan mensen in
veerkrachtiger? Hoe hou je het vol met je job, je partner, je kinderen, je gezondheid, het alleen-zijn, je financiële situatie? Door af en toe de riem eraf te leggen.
“We hebben allemaal nood aan ontspanning. Dat kan een wandeling met de hond zijn, maar ook samen met anderen iets leuks doen. Samen lachen, plezier maken, je aanvaard en gewaardeerd weten.”
armoede situaties? In dit nummer ontdek je hoe en waarom we campagne voeren voor het recht op ontspanning en vrije tijd. Ook voor mensen in armoedesituaties. Omdat we allemaal gewoon mensen zijn. Ik wens je alvast een ontspannende zomer toe, Koen Trappeniers Directeur Welzijnszorg vzw
© Sophie Nuytten
weerbaarder worden,
4
Getuigenis
Erflaters Marc & Monique
“
“Geven maakt gelukkig, nog meer dan krijgen. Daarom ben ik blij sinds 2004 iets te kunnen geven aan mensen die er nood aan hebben. In het begin gebeurde dat met kleinere bijdragen, later op structurele wijze door grotere giften. Zo is het mogelijk een steentje bij te dragen om iedereen kansen te geven. Monique en ik dragen Welzijnszorg een warm hart toe. Ook in tijden van oorlog en humanitaire crisissen willen wij zeker aandacht schenken en steun geven aan minder begoeden van hier, door samen te strijden tegen armoede. Bij het opmaken van onze testamenten hebben wij beiden beslist er een goed doel in op te nemen als geschenk van hoop en leven. Het kan perspectief bieden aan mensen die minder geluk hebben dan wij.
Een goede raad: neem een goed doel, zoals Welzijnszorg, op in uw testament. Het is een positieve, zinvolle bestemming voor een deel van uw nalatenschap en geeft uzelf een goed gevoel. Marc & Monique”
”
Meer weten? Bel of mail gerust in alle vertrouwen met Chris De Cock: 0471 77 21 34 of chris.decock@welzijnszorg.be of neem een kijkje op www.welzijnszorg.be/schenk-je-legaat Bestel de gratis gids ‘Goed gegeven, Goed geregeld’ Om je te helpen jouw weg te vinden in de wetgeving over legateren en schenken aan een goed doel heeft testament.be de gids ‘Goed gegeven, goed geregeld’ uitgebracht. Vraag deze ook aan via chris.decock@welzijnszorg.be.
Jaarverslag
5
Jaarverslag in het kort: 2020, het jaar van de veerkracht In 2020 kreeg het jaar een stekelig kroontje in de vorm van Corona. Hoe lang kan een beweging thuis stil zitten? Medewerkers en vrijwilligers bleken veerkrachtiger dan we zelf dachten.
Veerkracht is het vermogen om je aan te passen aan stress en tegenslag en daar misschien zelfs sterker uit te komen. Het gaat niet enkel over ‘terugveren’ naar de oorspronkelijke positie, maar ook om doorgroeivermogen. We zijn gegroeid door deze moeilijke tijden. Dit was ons eerste voorjaarscampagnejaar voor Armoede Uitsluiten. We vonden het zelf een hele mooie campagne, bedacht samen met het nieuwe campagnebureau. Maar het blijft erg dat we er steeds moeten op wijzen: armoede tast je mentaal welbevinden aan. Ontmoeting is zo belangrijk om dat een beetje te counteren, om veerkrachtig te blijven. Je zou denken, dat we dat allemaal een beetje meer beseffen nu we corona-gewijs ervaren hebben wat het is om niet buiten te kunnen komen. Blijven we ook aan hen denken als de maatschappij weer opveert? Het is natuurlijk ook erg, dat we al twee jaar campagne voeren voor het recht op een betaalbare, geriefelijke woning voor iedereen. We gaan op deze nagel moeten blijven kloppen, ook lang nadat de campagne Onleefbaar voorbij is. Onze verontwaardiging maakt ons veerkrachtig! Dank dat u altijd meeveert en meestrijdt met ons. Samen kunnen we de strijd tegen armoede aan.
OPSPLITSING KOSTEN 2021 176 813 | 6% 124 459 | 4%
247 297 | 8%
150 854 | 5%
902 551 | 31%
1 342 534 | 46%
18% communicatie, fondsenwerving, en algemene kosten 82% organisatiedoelen (projecten, educatie, politiek werk) Totaal projecten directe kosten educatieve werking kosten politiek werk kosten fondsenwerving communicatiekosten algemene kosten
6
Jaarverslag
INKOMSTEN VOLGENS CATEGORIE 2021
314 960 | 11% 532 427 | 19% eigen fondsenwerving subsidies 364 260 | 13%
overige inkomsten besteding bestemde fondsen 1 610 549 | 57%
DETAIL EIGEN FONDSENWERVING
20 604 | 1%
2 842 | 0%
196 466 | 12% 86 750 | 5% 16 134 | 1%
particuliere giften
22 599 | 2%
sponsoring bedrijven actiemodellen private fondsen legaten** 1 265 156 | 79%
collecten* scholen
* in boekjaar 2021 wordt het volledig wegvallen van de collecte 2020 zichtbaar ** legaten boven € 100.000 worden direct toegevoegd aan het fonds interne/externe projecten, Welzijnsschakels, Krijt en Prijs Armoede Uitsluiten
Het volledig jaarverslag vind je hier: www.welzijnszorg.be/over-ons
Armoede uitsluiten
Ontspanning is een basisrecht
7
8
Het thema van de campagne en Prijs Armoede Uitsluiten 2022 klinkt simpel en vanzelfsprekend. Maar in een samenleving die mensen in
(en Brussel) waar armoede niet bestaat. We verwachten van
armoede er voortdurend op wijst dat ze zelf verantwoordelijk zijn voor hun situatie, is er weinig ruimte voor zo’n recht. Er is vooral druk om te bewijzen dat je er alles aan doet om uit armoede te raken. Ook zogenaamde vrijetijdactiviteiten moeten dan nuttig zijn, vaardigheden aanleren of kennis bijbrengen, een netwerk verbreden … Het recht op vrije tijd is niet voorwaardelijk, je moet het niet verdienen. Iedereen, en zeker ook mensen in armoede, hebben ontspanning nodig om gezond te blijven. Om te kunnen leven. Dat zeiden we vorig jaar ook al, in de campagne ‘Weet je wat er echt in mij omgaat?’.
onze overheden dat ze hierin een voortrekkersrol opnemen. Vlaanderen heeft de voorbije jaren de verantwoordelijkheid voor veel domeinen in de vrije tijd verschoven naar de lokale besturen. Maar daarmee is de kous niet af. Decentralisatie is geen muzikaal pakket waar je, eens doorgegeven, je handen vanaf trekt. Waar je, zoals in het geval van de participatieprojecten, een Vlaamse regeling afschaft waar (nog) geen alternatief voor is. Vlaanderen moet blijven inzetten op de nodige ondersteuningsinstrumenten.
En dat willen we met deze campagne aankaarten. We willen overheden en organisatoren aanmanen dat recht serieus te nemen. En tegelijkertijd van een andere kijk op armoede te vertrekken: armoede is een
maatschappelijk onrecht. Niet de schuld van mensen in armoede. Het toegankelijk maken van ontspanning en vrije tijd is dan ook de verantwoordelijkheid van ons allemaal. Er is immers geen enkele plek in Vlaanderen
Armoede uitsluiten
Kostendelend werken blijft een goed uitgangspunt voor àlle vormen van georganiseerde vrije tijd. En in de sectorale decreten moet de aandacht en ondersteuning voor inclusief werken, en dus de ruimte voor kansengroepen en mensen in armoede, expliciet aanwezig zijn. Het kan toch niet dat Vlaanderen de aandacht voor een evenredige participatie van kansengroepen loslaat! Mensen in armoede zijn, hier en daar onzichtbaar, aanwezig in alle hoeken van het land.
9
“Naar het weekend aan zee kijkt iedereen uit.” Tinne, 57
Ontspanning is een basisrecht. Steun onze projecten.
www.armoedeuitsluiten.be
flyer_gelukskoekjes2.indd 1
HELP ARMOEDE UITSLUITEN 6/05/2022 10:46
Mensen in armoede ervaren een veelheid aan drempels die hen beletten hun vrije tijd deugddoend te beleven. Geen enkel lokaal bestuur mag beweren dat er geen armoede op zijn grondgebied bestaat en daarom geen lokaal armoede- en vrijetijdsbeleid op poten zetten. We pleiten voor een echt lokaal armoede- en vrijetijdsbeleid. En om dat uit te tekenen en op te volgen, is de ervaringskennis van armoedeverenigingen onontbeerlijk. Een structurele betrokkenheid van deze organisaties is noodzakelijk. Mensen in armoede ervaren een veelheid aan drempels die hen beletten hun vrije tijd deugddoend te beleven. In ons dossier gaan we hier dieper op in, en op mogelijke manieren om die drempels te slechten. De genomineerden en de laureaat van de Prijs Armoede Uitsluiten 2022 brengen we graag in beeld (blz. 10 & 11): als hommage en ter inspiratie. Zij zijn immers prachtige voorbeelden van wat kan.
ARMOEDE UITSLUITEN
10
Project
Focus op een project De Keeting – Mechelen De Keeting brengt mensen met en zonder armoede-ervaring samen om te werken aan een samenleving zonder armoede. In de voorbije jaren stond het recht op cultuur en vrije tijd centraal. Als iemand niet wil deelnemen, is dat een keuze. Niet kunnen deelnemen, daarentegen, geeft uitsluiting. Via de ontmoetingen, gesprekken en dialogen in het project ‘over culturele bruggen’ werken ze samen met partners drempels weg en “culturen we”. In 2022 startte ook het ‘cultuurcafé’, een plek waar iedereen welkom is om samen aan cultuur te doen.
Horizont – Hasselt Horizont vzw pioniert al meer dan 20 jaar rond het recht op vrije tijd. Ze maken zinvolle vrijetijdsbesteding toegankelijk voor die mensen in de samenleving die hiervan uitgesloten worden. Ze zijn niet alleen uitvinder van de Rap op Stapkantoren, maar zetten ook in op kant-en klare all-in reispakketten voor sociale organisaties en op thematische groepsreizen voor individuele reizigers.
Tumult – Mechelen
Les Gazelles - Brussel
Voor Tumult is het werken aan gelijkwaardige toegang tot vrije tijd voor kinderen en jongeren meer dan zo maar een thema. Artikel 31 van het Kinderrechtenverdrag omschrijft het recht op vrije tijd, spel en deelname aan culturele en artistieke activiteiten voor ALLE kinderen en jongeren. Net daarom werkt Tumult met groepen die meer uitgesloten worden (of zich meer uitgesloten voelen) dan anderen: kinderen en jongeren in een maatschappelijk kwetsbare positie en jonge nieuwkomers.
In oktober 2012 nam een gemotiveerde groep lopers deel aan de halve marathon van Brussel. Daarop werd in 2013 een heuse joggingclub opgericht waarin recreatieve sport en ontmoeting centraal staan. Geen reguliere sportclub, maar een netwerk tussen de welzijnsen sportsector. ‘Les Gazelles de Bruxelles’ versterkt via joggen mensen in armoede, nieuwkomers, asielzoekers … Met wekelijkse looptrainingen bouwen ze al sportend netwerken op en verbeteren hun eigenwaarde, lichaamsbeeld én zelfvertrouwen.
De Broej Centrum West – Brussel D’Broej vzw - Deelwerking Centrum West werkt met kwetsbare kinderen en jongeren binnen de ‘arme sikkel’ van Brussel. Ze hebben oog voor kinderen en jongeren voor wie een vrijetijdsaanbod allesbehalve vanzelfsprekend is, omdat het niet gekend of niet betaalbaar is. Gevoelig voor kinderrechten, schudden ze lokale en regionale overheden wakker en hameren erop hoe belangrijk vrijetijdsbesteding is voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren en voor de samenleving.
12
Interview
Voor Horizont vzw strikten we Axl Peleman, die in gesprek ging met Tinne. Zij is heel artistiek en creatief, en geniet van optredens en alles wat met cultuur te maken heeft. Zo hadden Axl en Tinne meteen een raakpunt om samen dieper in te gaan op de werking van Horizont vzw. Eén van de daguitstappen die Tinne via hen maakte en erg raakte, is het Rubenshuis in Antwerpen. Als rasechte Antwerpenaar, voelde Axl zich meteen thuis in dit decor.
Interview met Tinne, door Axl Peleman
Het is onderzocht en bewezen: met een frisse kop kan je de wereld beter aan. Eens leuke dingen doen, is een levensnoodzakelijk tegengewicht tegen de stress die armoede met zich meebrengt. Voor de tweede keer op rij vragen we voorafgaand aan de prijsuitreiking van de Prijs Armoede Uitsluiten aandacht voor het thema. Met een sensibiliserende campagne over vrij in te vullen vrije tijd, ook voor mensen in armoedesituaties. Daarom gingen enkele bekende Vlamingen langs bij de 5 genomineerden voor de Prijsuitreiking (zie blz. 10 & 11), en laten we hen zelf aan het woord.
Tinne, vertel eens wat meer over jezelf. Ik ben Tinne, 41 jaar oud, en ik ben heel creatief. Ik teken en schilder. Ik doe vrije grafiek en keramiek. Je hebt het financieel niet gemakkelijk, heb ik gehoord. Wil dat dan ook zeggen dat je beperkt wordt in je vrije tijd? Ja, bijvoorbeeld dure sportverenigingen kan je niet doen. Of bepaalde optredens. Omdat ze te duur zijn? Omdat ze te duur zijn, ja. En dan komt Horizont vzw op het toneel. Wat doen zij precies? Horizont vzw is een organisatie die er voor zorgt dat men-
sen met weinig budget toch kunnen genieten van een uitstapje, een sportvereniging, reizen of daguitstappen. Wil dat dan concreet zeggen dat je geen inkom moet betalen? Jawel, je moet nog inkom betalen, maar dan wel aan een verminderde prijs. Hoe gaat dat dan in zijn werk? Je gaat binnen in het bureau? Ja, je gaat binnen en zegt bijvoorbeeld dat je een verhoogde tegemoetkoming hebt, of dat je in een sociale werkplaats werkt, of in budgetbegeleiding of budgetbeheer zit. En dan kan je via het aanbod ‘Iedereen verdient vakantie’ boekingen doen. Er zijn twee grote boeken: één voor de daguitstappen en één voor de vakanties. We zijn met Horizont vzw al in Oostende geweest. We konden ook groepsreizen doen naar de Vogezen. Spanje, Rosas en dan ook Figueras, het Dali museum. Prachtige reizen die Tinne zonder hulp nooit had kunnen betalen. Nu moest ze er nog steeds een inspanning voor doen, maar het was haalbaar geworden.
“Je wereld wordt ook groter als je je vrije tijd kan besteden aan je eigen interesses, aan dingen die je graag doet.“ Ben je door een organisatie als Horizont vzw zelfzekerder geworden? Wat doet dat met eens mens? Ja zeker, ik ben zelfzekerder geworden. Reizen – ook in het binnenland, ook een uitstapje – verbreedt je horizon, zoals het zegt in de naam ‘Horizont’. Je leert andere mensen kennen als je op groepsreis gaat. In het begin vertrek je onzeker, maar op het einde ben je een heel hechte groep. Dat is wel belangrijk, dat vriendschappelijke. Als Tinne vertelt, dan zie je dat de herinnering aan de hechte groepen die op reis gevormd worden, haar deugd doen.
En helpen initiatieven zoals deze om je beter te voelen? Ik weet nog dat we met Artisit, ons kunstenaarsatelier, eens naar Denemarken zijn gegaan. Die reis heeft mij echt goed gedaan. Dus mentale gezondheid is heel belangrijk. Wat is jouw favoriete soort activiteit? Wat doe je het liefste? Cultuur, musea en optredens. En toneel, daar kan ik me helemaal in verliezen. Dat is een wereld die open gaat voor je. Je wereld wordt ook groter als je je vrije tijd kan besteden aan je eigen interesses, aan dingen die je graag doet. Is dat een soort van batterij die wordt opgeladen? Ja, dat geeft je inspiratie. Dat geeft je weer de moed om verder te gaan.
Wij zijn sociale dieren, hé. Maar, in armoede leven, is dat iets wat je kan vereenzamen? Dat kan, ja.
Bekijk het volledige gesprek van Tinne en Axl Peleman op www.armoedeuitsluiten.be. Ook de gesprekken met andere genomineerden vind je hier terug.
14
Kruiswoordpuzzel
Vul de juiste antwoorden in, in de grijze vakjes zie je een nieuw woord verschijnen. Stuur het juiste antwoord voor 31 augustus naar info@welzijnszorg.be en maak kans op een kaarsenset.
1 2 3 4 5 6 7
1.
Bijna alles kost ................... !
2.
Deze school heeft met de studenten sociaal werk meer dan 1.200 euro ingezameld
3.
Schenken van uw nalatenschap geeft uzelf een goed ...................
4.
Het vermogen om je aan te passen
5.
Welzijnszorg voert al 2 jaar campagne voor het recht op een…
6.
Deze organisatie pioniert al meer dan 20 jaar rond het recht op vrije tijd
7.
Vrijetijdsbesteding is van groot belang voor de ................... van kinderen en jongeren
🙂
Inspiratie
15
Uit-gedeeld Ik bekijk mijn hand in het kaartspel van het leven: geen joker, geen troeven, geen aas, geen dames en geen heren. Alleen de schoppen zot en soms een eenzame twee. Ik zie hoe anderen uitkomen, jagen, volgen of bluffen. Voor mij alleen miserie op tafel. Wie niet de juiste kaarten heeft, komt niet aan zet. Het spel wordt gespeeld zonder mij. Ik vraag je, wie heeft de kaarten geschud? En wie heeft gedeeld?
Hadewijch Van Hove
Wil je deze W-info liever in je inbox ontvangen? Stuur een mailtje naar info@welzijnszorg.be en de volgende editie ontvang je digitaal.
Foto’s:
Contact
Frieda Bex, Joke D’Hooghe, Chris Schulpen, Hadewijch Vanhove, Helen Blow
Welzijnszorg vzw, Huidevettersstraat 165, 1000 Brussel info@welzijnszorg.be
Steun ons
BE21 0000 0000 0303
Grafische vormgeving Gevaert Graphics
Inneke Gebruers, Sien Verstraeten, Sophie Nuytten
Teksten:
Verantwoordelijke uitgever:
Koen Trappeniers, Huidevettersstraat 165, 1000 Brussel
Drukwerk:
Gedrukt op gerecycleerd FSC papier De folie is, op vraag van b-post, niet afbreekbaar maar wel recycleerbaar. Stop hem in je nieuwe blauwe zak
Save the date op onze startmomenten nodigen we je van harte uit om onze eindejaarscampagne in primeur te komen ontdekken. Meer info: zie www.welzijnszorg.be Dinsdag 27/9
Malle
Dinsdag 11/10
Wemmel
Maandag 3/10
Leuven
Woensdag 12/10
Moorsele
Dinsdag 4/10
Diksmuide
Vrijdag 21/10
Brussel
Donderdag 6/10
Oostkamp
Te bevestigen
Gent
Maandag 10/10
Mechelen
Te bevestigen
Hasselt
Allemaal digitaal?! samentegenarmoede.be
BE 21 0000 0000 0303
De digitale wereld is een doolhof. Mensen in armoede vinden de weg niet naar hun rechten. Steun ons.