VVim VVeve VVim VVeve
Vermeer en de Delftse topografie
Van Johannes Vermeer kennen wij twee stadsgezichten, het Gezicht op Delft en Het straatje. Beide ogen zeer realistisch. Maar in hoeverre tonen ze een reëel beeld? Heeft Vermeer de bebouwing op het Gezicht op Delft aangepast om de compositie te versterken, zoals vaak werd geschreven? Kan het huis met de trapgevel op Het straatje echt hebben bestaan? Dit werd weliswaar recent geïdentificeerd als een huis ter plaatse van Vlamingstraat 42 in Delft, waar links zeker twee poortjes bestonden, maar de voorstelling zou ook toevallig overeen kunnen komen met de historische gegevens waar de identificatie op berust. Een vergelijking met topografische afbeeldingen en een bouwhistorische analyse van de op het Gezicht op Delft afgebeelde bebouwing tonen aan dat Vermeer deze waarheids getrouw afbeeldde en niet manipuleerde. De brug tussen de twee poorten heeft hij correct weergegeven en de Rotterdamsepoort heeft hij niet naar rechts gedraaid. Van Het straatje maken details duidelijk dat het huis met de trapgevel en de twee poortjes daarnaast daad werkelijk hebben bestaan. Maar er zijn ook details die aantonen dat Vermeer de ingang anders weergeeft dan hij die gezien zal hebben, wat overigens niet in tegenspraak is met de reële weergave van de gevel. Bouwhistorische aspecten maken wel duidelijk dat Vermeer links van de poortjes geen bestaande situatie schilderde. Daar combineerde hij bouwkundige elementen zoals die niet samen hebben kunnen bestaan. De bouwhistorische benadering van de twee stadsgezichten van Vermeer in dit boek geeft antwoorden op vele vragen en werpt daarmee een nieuw licht op deze bijzondere stadsgezichten.
ermeer
en de Delftse topografie