In 1940 leefde een relatief kleine Joodse gemeenschap aan de monding van de IJssel. De families Boektje, Van Gelderen, Goudsmid, Rudelsheim en Vos vormden daarvan het sociale centrum. Hun bedrijven in de Oudestraat, de Venestraat en de fraaie synagoge aan de IJsseldijk waren bekende punten voor veel Kampenaren. Met de Duitse inval begon een proces van uitsluiting dat aan niemand voorbij ging. Dit boek toont hoe deze families leefden op het moment dat de oorlog begon en alles veranderde. De landelijke en lokale maatregelen tegen Joden worden
Sporen van Joods leven
Sporen van Joods leven in Kampen en IJsselmuiden
Maarten Duijvendak
beschreven en wat die betekenden voor deze families. Centraal staan de houding gedwongen verkoop en roof van bezittingen, gevolgd door de deportaties. Ook is er aandacht voor het naoorlogs rechtsherstel, de terugkeer van overlevenden en hoe het gemeentebestuur daarmee omging. In veel gemeenten in Nederland vindt vergelijkbaar historisch onderzoek plaats. Dit maakt het mogelijk om de gebeurtenissen in Kampen en IJsselmuiden in een landelijk perspectief te zien. Dit boek biedt als eerste een vergelijkend beeld.
Sporen van Joods leven bevat veel onbekend fotomateriaal van omstreeks 1940. Maarten Duijvendak studeerde geschiedenis en promoveerde aan de universiteit van Utrecht. Vanaf 1989 was hij werkzaam aan de universiteit van Groningen. Daar was hij tussen 2001 en 2022 hoogleraar economische, sociale en regionale geschiedenis. Hij publiceerde over sociaalhistorische onderwerpen in Nederland, boeren, elites, regionale en stedelijke problematiek en Europees regionaal beleid. De laatste jaren verricht hij onder meer onderzoek naar de ontrechting en het rechtsherstel van de
Maarten Duijvendak
van de directe omgeving en de rol van de lokale overheid bij de ontrechting, de
Sporen van Joods leven
Joodse bevolking op lokaal niveau.
Ontrechting en rechtsherstel in Kampen en IJsselmuiden tijdens en na de Tweede Wereldoorlog
Kaart van IJsselmuiden met de polder de Koekoek en de Joodse begraafplaats op de Hoge Zandberg.
Kaart van de binnenstad Kampen door de dienst Gemeentewerken uit 1950 met daarop aangegeven de adressen en eigendommen.