Italiaanse grandeur of Hollandse gezelligheid nr 3 apr-mei 2026 • € 13,50 • verschijnt 8x per jaar
+ de tentoonstellingsagenda 40 pagina’s gratis bijlage
Yamuna Forzani, ‘Nymphs’, 2023, wandkleed van jacquardbreisel en handborduurwerk, 170 x 110 cm, privécollectie (gemaakt met o.a. de rondbreimachine in het Textiellab, Tilburg), (foto: Lisa van den Berg)
INHOUDmuseumtijdschrift.nl nr 3 / april-mei 2026
13-20
Museum - kort
Getipt door de redactie:
De mooiste tentoonstellingen in binnen- en buitenland
Column Pauline Broekema
Fijnzinnige luchtbogen
Lezersaanbieding
Lezing + rondleiding door Textiellab + theedoek
Lezersaanbieding
Kunstkoop Bobbi Essers
69-77 Atelier
Bobbi Essers Boeken recensies en tips Forum en de lezersvraag
Slotstuk
Update voor de horizon
HEDENDAAGSE KUNST
Al 25 jaar breien, weven en tuften met ambachtelijke en hightech machines door Tara Sikkel
INTERVIEW
Stephan Vanfleteren
Parels uit het Mauritshuis bekeken door de lens van de Belgische fotograaf door Edo Dijksterhuis
HEDENDAAGSE KUNST
Manosphere
Wat is mannelijkheid in de kunst?
Twee musea zoeken nuance door Joke de Wolf
OUDE KUNST
Van Honthorst en Steen
De zeventiende-eeuwse topschilders hebben meer gemeen dan gedacht door Erik Spaans
HEDENDAAGSE KUNST
Anne Truitt
Amerikaanse beeldhouwer bewijst dat minimalisme ook gevoelig kan zijn door Marina de Vries
DESIGN
Vorm en vaderland
Hoe design het nationalisme kan versterkenen hoe dat fout kan gaan door Jeroen Junte
MODE
De Antwerpse Zes
Zes modeontwerpers zetten in 1986 Antwerpen op de kaart als modestad door Susan Zijp
MODERNE KUNST
Impressionistische schetsen van Londense parken en Toscaanse stranden door Robert-Jan Muller
Een van de vier computergestuurde weefmachines
De computergestuurde weefmachine kan meer dan 12.000 kettingdraden afzonderlijk aansturen, waarmee complexe patronen van veschillende garen in de structuur van de stof worden geweven
Een luxe tafellaken van ontwerper Mae Engelgeer wordt gemaakt in samenwerking tussen mens, computer en machine
Een textielspecialist controleert de garens van de machine
Een productontwikkelaar met klossen garen
GEOLIEDE MACHINE
Medewerkers overleggen over de weefkwaliteit van een
In dit uitgebreide garenassortiment wordt geïnnoveerd met duurzame materialen, waaronder gerecycled polyester en levende microben
Grijperweefmachine (uit 2010) met een kunstwerk van ontwerper Kiki van Eijk
Weven met garens van bananenbladeren, breien met 2.880 naalden tegelijk – in het Textiellab, de bruisende werkplaats van het Textielmuseum in Tilburg, is niets te gek. Al 25 jaar werken kunstenaars, productontwikkelaars en technici hier zij aan zij. En juist daarin schuilt de kracht. DOOR TARA SIKKEL
De afdeling weven in het Textiellab (foto: Patty van den Elshout)
theedoek van kunstenaar Marcos Kueh
Stephan Vanfleteren: ‘Ik lift mee op levens’
Stephan Vanfleteren, ‘Zelfportret’, 2023
Stephan Vanfleteren, ‘Pentimenti, Blanket Blue’, ‘Pentimenti, Blanket Red’, ‘Pentimenti, Blanket Green’, 2026 Geïnspireerd op: Catharina van Hemessen, ‘Rust op de vlucht naar Egypte’, ca. 1550, olieverf op paneel, 75 x 69,5 cm
Pentimenti zijn wijzigingen aan een schilderij, gedaan tijdens het maken. ‘Pentimenti’ is ook de titel waaronder Stephan Vanfleteren de foto’s toont die hij maakte naar aanleiding van zestien meesterwerken uit het Mauritshuis. “Als het te makkelijk gaat, is het bijna verdacht.” DOOR EDO DIJKSTERHUIS
Daar bent u weer!” groet een suppoost als Stephan Vanfleteren (1969) een zaal binnenloopt. “En morgen weer en overmorgen ook”, antwoordt de Belgische fotograaf. Om op samenzweerderige toon te vervolgen: “Ik slaap hier ’s nachts stiekem, niet doorvertellen hoor.”
Vanfleteren is inmiddels kind aan huis bij het Mauritshuis, dat hem voor de tentoonstelling ‘Pentimenti’ vroeg uit alle zestien zalen een schilderij te selecteren en daar met een foto op te reageren, zodat een nieuwe blik op het oude werk ontstaat. “Dit was een van mijn eersten”, wijst hij op Rust op de vlucht naar Egypte (1550) van Catharina van Hemessen (1528-67). “Ik woon dicht bij de kust en kom regelmatig vluchtelingen tegen die de oversteek willen maken naar Engeland. Toen ik dit schilderij zag, ben ik naar een tentenkamp in Duinkerke gegaan, waar ik drie achtergelaten slaapzakken vond. Ze waren nat en vies maar hadden dezelfde blauwe, rode en groene kleuren die je terugziet in het schilderij
Gerard van Honthorst, ‘Vioolspeelster’, 1626, olieverf op doek, 84,5 x 66,1 cm, Mauritshuis, Den Haag*
rechts: Jan Steen, ‘Bakkersechtpaar
Arent Oostwaard (Arend Oostwaert) en Catharina Keizerswaard (Catharina Keyzerswaert)’ (detail), 1658, olieverf op paneel, 37,7 cm x 31,5 cm, Rijksmuseum Amsterdam**
Dubbele bodems
Statige historiestukken versus chaotische gezinstaferelen. Rijke edelen versus burgerij. Italiaanse grandeur versus NoordNederlandse gezelligheid. Utrecht versus Leiden. Hebben de zeventiende-eeuwse schilders Gerard van Honthorst en Jan Steen dan niets gemeen? Meer dan u denkt. DOOR ERIK SPAANS
‘Summer Run’, 1964, acrylverf op aluminium, 71,1 x 236,2 x 45,7 cm, privécollectie
De Amerikaanse beeldhouwer
Anne Truitt gaf in de jaren 1960 een eigen wending aan het minimalisme. In Düsseldorf is te zien hoe zij betekenis gaf aan eenvoudige beelden door haar delicate kleurgebruik.
DOOR MARINA DE VRIES
n het voorjaar van 1963 deed de Amerikaanse kunstenaar en toenmalig kunstcriticus Donald Judd (1928-94) de driedimensionale werken van Anne Truitt (1921-2004) af als “niet serieus”. Truitt toonde in New York zuil- en doosvormige beelden van hout, zorgvuldig beschilderd met donkere kleurvlakken. Het was voor het eerst dat een schilderij als een vrijstaand object werd gepresenteerd, maar volgens Judd was “de rangschikking van de dozen even gedachteloos als de grafstenen waarop ze lijken”. Later dat jaar exposeerde Judd zelf driedimensionaal werk, waaronder twee nonchalant geschilderde houten platen verbonden met een ijzeren pijp. Je zou op het oog misschien zeggen dat de beeldtaal van beide kunstenaars uit dezelfde abstracte bron afkomstig was, maar Judd is wereldberoemd geworden als internationale voorman van het minimalisme en Truitt is buiten Amerika onbekend en ongezien gebleven.
VOLGEND NUMMER
Museumvullende lichaamsbeelden, moderne productontwerpen en twee verbonden realisten
Langs bij Sir Gormley
Kho Liang Ie
Meer lezen? Kijk op www.museumtijdschrift.nl voor actuele informatie, tips, recensies en interviews
Charley Toorop & Pyke Koch
Museumtijdschrift nummer 4 ligt vanaf 26 mei in de winkels
Museumtijdschrift verschijnt 8x per jaar (om de 6 weken en tijdens zomer en winter om de 8 weken)
Back to Benin
cadeau bij een jaarabonnement
In 2025 gaf Museum de Fundatie een bronzen plaquette uit zijn collectie terug aan de Oba van Benin. Deze plaquette werd in 1897 geroofd door de Britse koloniale machten tijdens een zeer gewelddadige expeditie. In 1932 werd de plaquette, die een moddervis afbeeldt, aangekocht door de grondlegger van het museum, Dirk Hannema. In het kader van de restitutie presenteert Museum de Fundatie de tentoonstelling ‘Back to Benin’ waarin tien hedendaagse Nigeriaanse kunstenaars reflecteren op de betekenis van de plaquette, maar ook op hoe de kunst in Benin heeft standgehouden en voortbestaan.
128 pagina’s, gebonden, 22,5 x 27 cm, ISBN 978 94 625 8751 9 € 29,95
cadeau bij een tweejarig abonnement
Atlas van de borduurkunst
Borduren is een van ’s werelds meest gebruikte en een van de meest diverse uitingsvormen van creativiteit. Het wordt toegepast op elk continent, in elke regio. En de verscheidenheid in visuele taal, thema’s en technieken is enorm. De Atlas van de borduurkunst reist langs al deze streken en beschrijft de vele onderscheidende borduurstijlen en -tradities die er te vinden zijn. Aan de hand van geografisch geordende voorbeelden laat het boek de uitbundigheid van dit kunstige ambacht zien.
400 pagina’s, gebonden, 21 x 27 cm, ISBN 978 94 625 8738 0 € 59,95
Pyke Koch, ‘De grote contorsioniste’ (detail), 1957, Stedelijk Museum, Amsterdam
Kho Liang Ie, ‘Stand voor Linoleum Krommenie in de Jaarbeurs in Utrecht’, 1965 (foto Jan Versnel / MAI)
