MTS20262

Naakt

Het veranderende taboe op bloot

Steve McQueen

‘De wereld is nu even geen geweldige plek’

Geel, geler, geelst

Levenslust, gekte en dé kleur van Van Gogh

+ de tentoonstellingsagenda 44 pagina’s gratis bijlage

TIJD VAN CONTRAST

Mooi en lelijk in de rennaissance

museumtijdschrift.nl nr 2 / mrt-apr 2026

Steve McQueen

13-20

Museum - kort

Getipt door de redactie:

De mooiste tentoonstellingen in binnen- en buitenland

Column Pauline Broekema Feilloze keuken

70

Lezersaanbieding

Korting + rondleiding op kunstbeurs Art Rotterdam

71-79 Atelier

Fiona Lutjenhuis Boeken recensies en tips Forum en de lezersvraag Slotstuk

Onthulde fundamenten

HEDENDAAGSE KUNST

Grijs

Kunstenaars rekenen af met de hardnekkige vooroordelen over ouderdom door Joke de Wolf

INTERVIEW

Steve McQueen

De Britse kunstenaars en cineast is uitgesproken over geweld en racisme door Edo Dijksterhuis

OUDE KUNST

Bellezza e bruttezza

Schone godinnen en wanstaltige saters in de vijftiende en zestiende eeuw door Erik Spaans

MODERNE KUNST

Geel

Hoe Vincent van Gogh van zijn lievelingskleur een winnaarskleur maakte door Rutger Pontzen

KUNST EN ERFGOED

Onvergetelijke vrouwen

Hun fenomenale bijdrage aan het artistieke leven in de zeventiende eeuw door Dorien Tamis

MODERNE KUNST

Amrita Sher-Gil

De te jong gestorven schilder sloeg een brug tussen Europa en India door Tara Sikkel

MODERNE KUNST

Yves Klein en familie

Hoe het kunstenaarschap van ouder op kind wordt doorgegeven door Jaron Beekes

HEDENDAAGSE KUNST Naakt dat raakt

Naakt is nooit zomaar bloot, maar weerspiegelt macht en identiteit door Sandra Smets

Voor

het eerst zijn er in Nederland meer ouderen dan jongeren. Er zijn 40 duizend meer 65-plussers dan jongeren tot twintig jaar, meldde het CBS afgelopen december. De vergrijzing is een feit. Maar hoe zit het met grijs in de kunst? DOOR JOKE DE WOLF

Aan rimpels, uitgezakte lichamen en grijze haren geen gebrek in de kunstgeschiedenis. Kunstenaars hebben altijd belangstelling gehad voor het verouderde lichaam –denk bijvoorbeeld aan de vele schilderijen en etsen die Rembrandt maakte van oudere mensen. Hun doorleefde huiden en houdingen vormen de tegenhangers van de atletische, veelbelovende jeugd en laten zo de toeschouwers mijmeren over hun eigen vergankelijkheid.

In Museum van Bommel van Dam in Venlo is de komende maanden de eerste grote tentoonstelling over dit onderwerp te zien.

‘Grijs – Art on Aging’ toont schilderijen, films, foto’s, installaties en tekeningen van zo’n 25 hedendaagse kunstenaars uit Nederland en daarbuiten die, toen ze het werk maakten, oud, jong of iets daartussenin waren. Ook de samenstellers zijn nadrukkelijk niet in één generatie te vangen : Sjors Bindels is n é t vijfendertig en gastcurator Mirjam Westen, zeventig, is een tijdje geleden met pensioen gegaan als conservator

van Museum Arnhem en werkt nu als freelancer.

Het beeld van ouderdom is in onze maatschappij op een paar uitzonderingen na – Sinterklaas en misschien de paus – zelden positief. De tentoonstelling begint daarom met een deel over beeldvorming. En ook de curatoren zijn bij het samenstellen ervan begonnen met het toetsen van hun eigen vooroordelen. Bijvoorbeeld de indruk dat er in andere culturen meer respect zou zijn voor ouderen. Maar al snel kwamen ze tot de constatering dat oudere mensen er in Nederland, gezien de financiële situatie en de staat van de gezondheidszorg, behoorlijk goed voor staan in vergelijking met leeftijdgenoten in de meeste andere landen.

VOOROORDELEN

In de beeldvorming is duidelijk een verschuiving te zien. Aan de ene kant is er, mede dankzij die goede gezondheidszorg en de vergrijzing, een veel grotere groep actieve ouderen. Er is een politieke partij en een omroep die zich nadrukkelijk inzetten voor vijftigplussers. Maar de Sire-cam -

Steve McQueen:

’Film is proza, beeldende kunst is poëzie’

Met ‘Atlas’ in De Pont Museum heeft Steve McQueen zijn eerste solotentoonstelling in Nederland. Daarmee voegt hij weer een bundel toe aan een rijk oeuvre waarin ras, lichamelijkheid, macht en geweld de rode draden vormen.

“Ik werk telkens met hetzelfde gereedschap, maar ik gebruik het anders.” DOOR EDO DIJKSTERHUIS

Over zijn nieuwste werk Atlas (2026) – dat hij maakte voor De Pont Museum en in het museumpersbericht wordt beschreven als een “hypnotiserende, visuele ervaring” op basis van de data van ruimtetelescopen – wil Steve McQueen (1969) helemaal niets zeggen. “Niet voordat het is getoond”, stelt de kunstenaar. “Het werk moet ontdekt worden, voordat we erover kunnen praten.”

De Britse kunstenaar en filmmaker is geen makkelijke interviewkandidaat. Terwijl hij de nodige interviews heeft gedaan – zeker nadat hij in 2014 met 12 Years a Slave de Oscar voor beste film won. Zijn filmografie telt inmiddels zes titels. Daarnaast heeft hij sinds 1993 een indrukwekkend oeuvre opgebouwd als beeldend kunstenaar. Het leverde hem een goedgevulde prijzenkast (waaronder de Johannes Vermeerprijs 2016) en een eredoctoraat op, hij representeerde Groot-Brittannië op de Biënnale van Venetië in 2009 en de Britse koningin sloeg hem in 2020 tot ridder.

Maar praten over zijn werk doet hij duidelijk liever niet. Met een vraag als ‘wat beschouwt u zelf als sleutelwerken in uw oeuvre?’ kan hij niets. Of er een specifiek werk is dat hijzelf erg geslaagd vindt? Een korzelig “nee” is het antwoord. Interpretaties laat McQueen graag over aan anderen en als hij iets duidt, dan is het bij voorkeur op abstract niveau.

Aan anekdotes, de lijm binnen menig interview, doet McQueen ook niet. Nou vooruit dan, hij wil wel vertellen

Perzikhuiden en druipneuzen

Van een portret van een beeldschone Italiaanse edelvrouw tot groteske tronies. In ‘Bellezza e Bruttezza’ in Brussel blijken schoonheid en lelijkheid twee kanten van dezelfde medaille. DOOR ERIK SPAANS

Het dubbelleven van

GE E L

Geel is stralend maar ook schrijnend: een kleur van levenslust én waarschuwing. In de kunst, literatuur en mode roept het zowel bewondering als weerstand op.

Overpeinzingen over deze lievelingskleur van Vincent van Gogh. DOOR RUTGER PONTZEN

VOLGEND NUMMER

Schilderderby Leiden-Utrecht, Europese reislust en hightech weefkunst

Gerard van Honthorst

Gerard van Honthorst, ‘Cavalier en een vrouw die zingen bij kaarslicht’ (detail), 1624, privécollectie

Isaac Israels

Israels, ‘Recreanten op het strand van Viareggio’ (detail), z.j., Kröller-Müller Museum,

Meer lezen? Kijk op www.museumtijdschrift.nl voor actuele informatie, tips, recensies en interviews

25 jaar Textiellab

Museumtijdschrift nummer 3 ligt vanaf 14 april in de winkels

Museumtijdschrift verschijnt 8x per jaar (om de 6 weken en tijdens zomer en winter om de 8 weken)

Een prachtig welkomstcadeau voor nieuwe abonnees

cadeau bij een jaarabonnement

Marga Minco - Thuisreis

In het middelpunt van Thuisreis staat een album dat Marga Minco (schrijfster van Het bittere kruid) in 1942 maakte als huwelijksgeschenk voor haar zus Bettie. Met humor en een scherp observatievermogen tekende ze de herinneringen aan hun jeugd in Breda. Het herinneringsalbum wordt verbonden met de latere schilderijtjes waarmee ze als enige WO2-overlevende van het gezin Minco de sfeer van die zorgeloze periode oproept. De schilderijtjes vormen als het ware een intiem ‘schaduwoeuvre’ van haar romans en verhalen.

128 pagina’s, gebonden, 21,5 x 22 cm, ISBN 978 94 625 8737 3 € 29,95

Atlas van de BORDUUR KUNST

cadeau bij een tweejarig abonnement

Atlas van de borduurkunst

Borduren is een van ’s werelds meest gebruikte en een van de meest diverse uitingsvormen van creativiteit. Het wordt toegepast op elk continent, in elke regio. En de verscheidenheid in visuele taal, thema’s en technieken is enorm. De Atlas van de borduurkunst reist langs al deze streken en beschrijft de vele onderscheidende borduurstijlen en -tradities die er te vinden zijn. Aan de hand van geografisch geordende voorbeelden laat het boek de uitbundigheid van dit kunstige ambacht zien.

400 pagina’s, gebonden, 21 x 27 cm, ISBN 978 94 625 8738 0 € 59,95