Tijdens de Indonesiëoorlog brachten Nederlandse troepen zeker honderdduizend Indonesiërs om, vaak met grof geweld. Dit is de reconstructie van de politieke moord op slechts een van de slachtoffers. Het is ook de roerende geschiedenis van een Nederlandse vrouw en een Indonesische man die voor elkaar vielen in een tijd dat dit nog taboe was vanwege de ko loniale rassendiscriminatie die ook doorwerkte in Nederland. Na de oorlog verhuisden Adriana, Masdoelhak en hun drie zoontjes naar de pas gestichte republiek Indonesië. Hij werd adviseur van vice president Mohammad Hatta. Maar een peloton Nederlandse ‘speci ale troepen’ met een geheime missie maakte in december 1948 een eind aan het leven van Masdoelhak. Adriana bond vervolgens vanuit Bandung een juridische strijd aan tegen de Nederlandse staat – en zij won. Het verhaal van Masdoelhak en Adriana illustreert ook hoe na al het recente onderzoek en alle excuses, politiek en bureaucratisch opportunisme tot de dag van vandaag het zicht op deze oorlog en de houding van Nederland vertroebelt. Boven alles toont deze geschie denis waartoe één vrouw gedreven door verdriet en woede over het verlies van haar geliefde in staat is.
-
FRA N K VERMEU LEN is nrc-journalist en oud corres
pondent in Jakarta en Berlijn. Eerder verscheen van hem Over Indië. Herinneringen aan Indonesië in de koloniale tijd.
‘Het verhaal van Masdoelhak en Adriana is wellicht het eerste, zo niet het enige van slachtoffers van structureel geweld begaan door Nederlandse troepen in Indonesië dat zo diepgaand en gede tailleerd wordt verteld. Het is zo meeslepend... allen, ook Indonesiërs, moeten het kennen...’ Abdul Wahid, Universitas Gajah Mada in Yogyakarta