Skip to main content

Register Antike Welt 1998

Page 1

W~1eg Ph~Upp von Zabern GmbH

ANT IKE WELT° VERLAG PHILIPP VON ZABERN‘ MAINZ AM RHEIN

Inhalt Inhaltsverzeichnis Heft l 6 Buchbesprechungen Register: Personen, Gruppen und Völker Register: Länder und Orte Register: Sachen

3 4 12 21

INHALTSVERZEICHNIS Amedick, Rita, Ein Vergnügen für Augen und Ohren. Wasserspiele und klingende Kunstwerke in der Antike (Teil 1), 6, 497 ff. Bennett, Dirk, Bath (Großbritannien). Römische Thermen im Schatten der «Laterne des Abendlandes>‘, 1, 77; Ein Klassiker der Altertumsforschung. Edward Gibbon und die historische Phi losophie des mittleren und späten 18. Jhs., 1, 87 f.; Tanz auf dem Vulkan. Wil liam Hamilton und die Leidenschaft für Antiken, 4, 373 f. Beyer, Jeorjios Martin, 10. Juni 323 v.Chr. Alexander stirbt in Babylon, 3, 262 ff. Bienert, Hans Dieter / Weber, Thomas, Mit Bibel und Spaten im Heiligen Land. Die Deutschen Evangelischen Institute in Jerusalem und Amman, 1,57ff. Borg, Barbara / Borg, Gregor, Die unsichtbaren Steinbrüche. Zur Baustein provenienz des Apollon-Heiligtum von Didyma, 6, 509 ff. Bruer, Stephanie-Gerrit / Kunze, Max, Die Winckelmann-Gesellschaft in Sten dal, 5, 447 ff. Castro, Maria / Loeben, Christian E., Rößler, Detlef / Stürmer, Veit, Die An tikensammlung im Nationalmuseum Ha vanna, 3, 209 ff. Cole, Andrew M., Panöias (Portugal). Heiliger Bezirk mit Serapis-Mysterien, 1, 80 f. Daltrop, Georg, «Leben ist Liebe» Hermine Speier (1898—1989) Eine Archäo login erobert die Vatikanischen Museen, 5, 473 ff. Danler, Hubert, Archäologe der Seele. Sigmund Freud als archäologischer Sammler, 6, 565 f. Deckers, Johannes / Zahlhaas, Gisela, Rom und Byzanz. Archäologische Kost barkeiten aus Bayern, 4, 455 ff. —

REGISTER 1998

Deines, Roland, Zum «Kuren» in Caes area Philippi, 1,68 f. Dentzer, Jean-Marie, «Botschafter» im Dienste der kulturellen Kontakte zwi sehen Orient und Okzident. Zum Tod von Ernest Will, 2, 180. Dierichs, Angelika, 30. Januar 58 v.Chr. Geburtstag der Livia Erin nerungen an eine kluge, tugendhafte schöne Frau und Kaiserin, 1, 71 ff.; Paphos (Zypern). Königsgräber ohne Könige, 2, 174; Bagheria (Italien), 3, 266 f.; Auf den Spuren der Venus Bilder der Liebesgöttin aus Pompeji (Teil 1), 4, 281 ff.; Auf den Spuren der Venus Bilder der Liebesgöttin aus Pompeji (Teil II), 5, 385 ff.; Rez. Erika Simon (Hrsg.), Mythen und Menschen. Griechische Vasenkunst aus einer deutschen Privatsammlung (1997), 5, 478. Döring, Mathias, Die römische Was serleitung von Pondel (Aostatal), 2, 127 ff. Droste, Meike, Arles (Südfrankreich). Antikenmuseum mit provenzalischem Esprit, 5, 466 f. Ekschmitt, Werner, Das Orakel von Dodona. Antike Orakelstätten 1, 1, 13 ff.; Das Totenorakel von Ephyra. Antike Orakelstätten 2, 3, 225 ff.; 497—548 n.Chr. Theodora von der scaenica zur Kaiserin von Byzanz (527—548 n.Chr.) (Teil 1), 2, 169 ff.; Theodora (497—548) (Teil II), 4, 363 f. Elvira Barba, Miguel Angel, Ins rechte Licht gerückt Die Sammlung antiker Plastik im Prado zu Madrid wieder aus gestellt, 3, 203 ff. Flashar, Martin, Neuerscheinung, Mar tin Flashar / Gerhard Hiesel (Hrsg.), Konturen. Vasen der Berliner Antikensammlung in Freiburg (1998), 4,376. Feilmann, Rudolf, Mutwillige Zerstö rungen in Phrygien, 2, 181 f.; Das Anti kenmuseum in Basel (Schweiz) erhält eine neue Abteilung für Agyptische Kunst, 5, 453 f. Ficker, Friedbert, Hirsche und Hunde Dolche und Inschriften. Die nachweis lichen Felsbilder im Val Camonica Zeichen eines vorgeschichtlichen Son nenheiligtums, 2, 123 ff. Fiocchi-Nicolai, Vincenzo, Frühes Chri stentum bei «Domine Quo Vadis», 4, 305 ff. —

—

—

—

—

—

~~fflTchrift für Archäologie und Kulturgeschichte Inhaltsverzeichnis und Register des Jahrgangs 29, 1998 Hefte 1—6

Fittschen, Klaus, Lykaion (Griechen land), 3,265. Freydank, Jörg, Makedonien einst und jetzt. Ein Kolloquium an der Universität Mannheim, 1,69. Fritz, Volkmar, Ein Teil am See Gen nesaret, 5, 431ff. GalIi, Marco / Dinelli, Damiano, Neue Zeugnisse zum Theater des Herodes Atticus in Athen, 6,519 ff. Geominy, Wilfred, Oberhalb von Gut und Böse, 2, 158 ff. Gorges, Renate, Mit Herodot und Taci tus nach Sardes, 4, 365 r Grewe, Klaus, ANTIKE WELT der Technik IX: Der Aquädukt von Siga, 5, 409 ff. Grimm, Günter, Von der Liebe Raffaels zur Antike. Annalis Leibundgut in herz licher Verbundenheit zugeeignet, 6, 481 ff. Gut, Andreas, Biberach an der Riss (Deutschland). Die archäologische Ab teilung im Museum Biberach, 2, 175. Haase, Michael, Chich~n Itzä (Mexiko), 3, 265 f.; Innenansichten der Roten Pyra mide, 4, 365; Palenque (Mexiko). Pyra midentempel und Gräber im Urwald, 6, 557 f. Hänsel, Alix, Schatzfunde der alteu ropäischen Bronzezeit Gaben an die Götter?, 5, 423. Haider, Peter W., Ein bisher un bekanntes Schriftsystem aus Kilikien, 5, 399 ff. Heimberg, Ursula, Was bedeutet «Ro manisierung«? Das Beispiel Niederger manien, 1, 19ff. Herrmann, Fritz-Rudolf, Keltisches Heiligtum am Glauberg in Hessen, 4, 345 ff. Hiller, Hilde, Vom Steingerät bis zur achämenidischen Giasschale Neu kon zipierte Abteilungen im Museum für Ur und Frühgeschichte der Stadt Freiburg, 4, 297 ff. Höllmann, Thomas 0., Der König im Jadepanzer. Ein südchinesisches Grab aus dem Jahre 122 v.Chr. Zu einer Aus stellung in der Schirn Kunsthalle Frank furt, 6, 547 ff. Hueber, Friedmund, Werkrisse, Vorzeichnungen und Meßmarken am Büh nengebäude des Theaters von Aphrodi sias, 5, 439 ff. Hübner, Ulrich, Rez. Paul v. Naredi —

—


2

Autorenverzeichnis

Rainer, Salomos Tempel und das Abend-

Kricz‘, Jean, Vom frübkaiserzeitlichen

lung des Deutschen Archäologischen

land. Monumentale Folgen historischer Irrtümer (1994), 1,95. Jettmar, Karl, Trockenmumien in 3mkiang und die Geschichte der Tocharer, 2, 135 ff. Kandeler, Riklef, Das Silphion als Emblem der Aphrodite, 3, 297 ff. Kempchen, Melanie, Medard (Deutsch land), 3, 267. Kendl, Doris, Ein vergessener Pionier. Emanuel Löwy ein Archäologe aus Wien, 3, 273 f. King, Heidi, Jade im alten Costa Rica. Zu einer Ausstellung präkolumbianischer Kleinkunst im Metropolitan Museum of Art in New York, 6, 455 f. Kissel, Theodor, 28. Januar 98 n. Chr. Zum Dies Imperii Kaiser Trajans, 1, 75; 1. März 86 v. Chr. Belagerung und Plünderung Athens durch Sulla, 2, 171 f.; Rez. Stefan Link, Der Kosmos Sparta, Recht und Sitten in klassischer Zeit (1994), 2, 183; 19. August 14 n. Chr. Tod des Augustus in Nola, 3, 362 f.; Rez. Ulrich Huttner, Die politische Rolle der Heraklesgestalt im grie chischen Herrschertum, Historia Ein zelschriften (1997), 5, 478 f.; 17. November 9 n. Chr. Zum dies natalis Vespasiani, 6, 555 f,; Rez. Alexander Demandt, Antike Staatsformen (1995) 6, 574. Knittlmayer, Brigitte, Die Neuauf stellung der Berliner Antikensammlung im Alten Museum, 3, 237 ff. Kobes, Jörn, Rez. Mogens H. Hansen, Die Athenische Demokratie im Zeitalter des Demosthenes. Struktur, Prinzipien und Selbstverständnis (1995), 3, 279 f.; Rez. Alexander Demandt, Das Privat leben der römischen Kaiser (1996), 4, 374 f.; Rez. Werner HuB, Karthago (1995), 5, 479; Rez. Marion Giebel, Treffpunkt Tusculum (1995), 6,574. Kob Guggisberg, Karin, Antikes «Europa der Regionen». Out of Rome. Augusta Raurica Aquincum: Das Leben in zwei römischen Provinzstädten, 2, 163 ff. Koch, Leoni, Paris. Die Antike außer halb des Louvre, 6, 558; Knlekapi. Paphlagonisches Felsgrab, nördliche Türkei, 6, 559. Kracht, Peter, Antike Kunst aus Unteritalien und Sizilien. Zur Aus stellung (<Die Neue Welt der Griechen» im Römisch-Germanischen Museum Köln, 3, 247 ff.; Neuerscheinung Peter C. Bol /Wolf-Dietrich Niemeyer! Robert Strasser, Griechenland Ein Führer zu den antiken Stätten (1998), 5, 479; Neuerscheinung Führer durch die Samm lung des Gustav-Lübcke-Museums in Hamm (1998), 6,576.

Mausoleum zur fränkischen Adelsne kropole, 6, 554. Kuhnen, Hans-Peter, Grabungsmuse um der Zukunft: Die Außenstelle «Ther men am Viehmarkt» des Rheinischen Landesmuseums Trier, 2,109 lt. Kunze, Max, ~<Außer Rom ist fast nichts schönes in der Welt». Antikensammlun gen im 18. Jahrhundert in Rom. Eine Ausstellung der Winckelmann-Gesell schaft in Wörlitz, 3, 255 ff. Kurzmann, Peter, Antiker Schmelzofen und spätmittelalterlicher Destillierofen, 5,421. Kyrieleis, Helmut, Prähistorische For schung im Osten prämiert. Leibniz-Preis für den Direktor der Eurasien Abteilung des Deutschen Archäologischen Instituts, Berlin, Prof. Dr. Herrmann Parzinger, 1,69. La Rocca, Eugenio, Das Forum Transi torium. Neues zu Bauplanung und Reali sierung, 1, 1ff. Lembke, Katja, Im Osten viel Neues. Jüngste Entdeckungen in den Nekropo len der Insel Arados/Arwad in Westsyri en, 2, 119 ff.; Umkämpfte Schätze. Zur Wiedereröffnung des Nationalmuseums in Beirut, 1,68. Maul, Stephan M., Wiedererstehende Welten. Aufgaben und Möglichkeiten moderner Altorientalistik, 6, 567 ff. Meister, Annemarie, Bremen (Deutsch land), 4, 367 f. Müller, Martina, Neuerscheinung Rend van Royen / Sunnya van der Vegt, Asterix die ganze Wahrheit (1998), 5, 479. Nov~k, Mirko / Oettel, Andreas, Ein parthisch-römischer Friedhof in Söb klamad/Ost Syrien, 4, 325 ff. Nünnerich-Asmus, Annette, Conimbri ga (Portugal). Eine römische Stadt thront über Schluchten und Tälern, 2, 173 f.; Die Begegnung mit dem Unbekannten. ZurAusstellung «Die Iberer» in der Bon ncr Kunst- und Ausstellungshalle, 3, 241 ff. Pausch, Matthias, El Haouaria (Tune sien). Die antiken Steinbrüche von Kar thago, 2, 174 f.; Rez. Karl Schefold, Die Bildnisse der antiken Dichter, Redner und Denker (1997), 2, 183; Kellmünz (Deutschland). Spätrömisches Kastell des Donau-Iller-Limes, 5, 467; Ende einer Fehlinterpretation. Die römische Groma aus Pfünz, 6,541 ff. Parowicz, Johanna, Visionärin, Vor kämpferin und Vertraute der Natur. Zur Ausstellung «Hildegard von Bingen» im Bischöflichen Dom- und Diözesanmu seum in Mainz, 3,251 ff. Parzinger, Herrmann, Archäologie am Rande der Steppe. Die Eurasien-Abtei-

Instituts, 2, 57 ff. Pflug, Herrmann, Eine Sphinx auf Rei sen Antikentausch zwischen den Museen von Giardini Naxos (Sizilien) und Heidelberg, 3, l99 ff. Piccottini, Gernot, Alt-Virunum Die Stadt auf dem Magdalensberg, 3, l85 ff. Randhofer, Regina, Antiochias Erbe Die Gesänge der syro-antiochenischen Kirche, 4, 311 ff. Richter, Thomas, 26. Juni 363 n. Chr. Zum Todestag des Kaisers Julian, 3, 261 f.; 9. Oktober 28 v. Chr. Octavian weiht den Apollo Palatinus in Rom, 5, 463 1.. Risse, Martina, Volubilis (Marokko). Eine römische Stadtanlage in Nordafrika, 5, 465 l~ Rumen, Ivanov, Nicopolis ad Istrum, Eine römische und frübyzantinische Stadt in Thrakien und Niedermösien, 2, 143 ff Sanader, Mirjana, Römische Kaiser oder örtliche Notabeln? Neue archäolo gische Entdeckungen in Narona/Kroa tien,2, 115ff. Schäfer, Thomas, Rez. Ann L. Kuttner, Dynasty and Empire in theAge ofAugu stus (1995), 6,573 f. Sinn, Ulrich, Neue Erkenntnisse. Inter nationales Kolloquium in Würzburg, 6, 551 f Steingräber, Stephan, Gräberluxus in Thrakien, 3, 259 f. Stückelberger, Alfred, Der Astrolab des Ptolemaios. Ein antikes astronomisches Meßgerät, 4, 377 ff. Tiedemann, Paul, Navigation in der Vergangenheit, 3, 275 ff. Unruh, Frank, Rez. Chaim Herzog / Mordechai Gichon, Battles of the Bible (1997), 4, 374. Van Endert, Dorothea, Weißenburg (Deutschland). Römermuseum Weißen burg, Mittelfranken, Zweigmuseum der Prähistorischen Staatssammlung Mün chen, l,78f, Vogel, Carola, Baden wie die alten Römer. Die römische Villa von Borg, 6, 559 t.. Vorwerk, Ursula, «mit tumben tump. mit wtsen wis» Politik und Kunst im Hochmittelalter. Zur Ausstellung «Die Andechs-Meranier in Franken. Europäi sches Fürstentum im Hochmittelalter» in Bamberg, 4, 355 ff. Walter-Karydi, Elena, Sachliche Bilddokumente und Phantasiekompositionen, 4, 339 ff. Wartke, Ralf II., Das Berliner Vorderasiatische Museum Einblicke und Aus blick, 4, 349 fl~ Weber, Thomas, Ruad (Syrien). Arados Eine phönikisch-griechische Inselrepu

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

REGISTER 1998


B uchbesprechnun gen

3

blik, 1,78 f.; Schmelztiegel in Westasien und Nordostafrika, 3, 260. Wettengel, Judith, «Auf nach Ägyp ten .!» Das «Land der Wunder» durch die Laterna Magica gesehen, 6, 533 ff. Wildung, Dietrich, Einfallstor in den Süden. Die Stadt in der Steppe Grabun gen des Ägyptischen Museums Berlin im Sudan, 2, 155 ff. Witkowski, Maciej G Der Tempel der Königin Hatschepsut in Deir el-Bahari. Seine Geschichte, Erforschung und Rekonstruktion, 1,41ff. Wünsche, Raimund, Die Verwaltung und das Krokodil, 1,89ff. Zanker, Paul, Die Götter und Heroen bei den Maschinen Das neue Antikenmuseum im Elektrizitätswerk, 3, 231ff. Zeller, Kurt W., «Auf, auf zum fröh lichen Jagen». Eine Bronzeschale mit Jagdfries vom Dürrnberg bei Hallein, 5, 403 ff. —

—

BUCHBESPRECHUNGEN (Rezensenten in Klam,nern) Al-Haie, Hatim / al-Haie, Nasser / Pickersgill, Joan, Oman. A Comprehen sive Guide to the Sultanate of Oman, 1997,2, 183 f. (AW). Anati, Emmanuel, Höhlenmalerei. Die Bilderwelt der prähistorischen Felskunst, 1998,4,376 (AW). Andreae, B., Schönheit des Realismus, 1998,6, 575 (AW), Barcelö, Pedro, Hannibal, 1998, 5, 479 (AW). Beckerath, J. v., Chronologie des phara onischen Ägypten, 1998, 6,575 (AW). Boardman, John, Griechische Plastik, 1998, 6,575 (AW). Bol, Peter C. / Niemeyer, Wolf-Die trich / Strasser, Robert, Griechenland Ein Führer zu den antiken Stätten, 1998, 5, 479 (Peter Kracht). Castiglioni, Angelo und Alfredo / Donadoni, Sergio / Vercoutter, Jean / Sadr, Karim, Das Goldland der Pharao nen. Die Entdeckung von Berenike Pan crisia, 1998,3, 280 (AW). Demandt, Alexander, Das Privatleben der römischen Kaiser, 1996, 4, 374 f. (Jörn Kobes); Antike Staatsformen, 1995,6, 574 (Theodor Kissel). Eck, Werner, Augustus und seine Zeit, 1998,6, 576 (AW). Filges, Axel, Standbilder jugendlicher Göttinnen. Klassische und frühhellenisti sche Gewandstatuen mit Brustwulst und ihre kaiserzeitliche Rezeption, 1997, 1, 96 (AW). Flashar, Martin / Hiesel, Gerhard (Hrsg.), Konturen. Vasen der Berliner —

REGISTER 1998

Antikensammlung in Freiburg, 1998, 4, 376 (AW). Führer durch die Sammlung des Gustav-Lübcke-Museums in Hamm, 1998, 6,576 (Peter Kracht). Gatz, Erwin, Rorna Christiana, 1998, 6, 575 f. (AW). Giebel, Marion, Treffpunkt Tusculum, 1995, 6, 574 (Jörn Kobes). Görg, M., Ein Haus im Totenreich. Jen seitsvorstellungen in Israel und Agypten, 1998, 6,575 (Verlagsinfo). Gundlach, Rolf, Der Pharao und sein Staat. Die Grundlegung der ägyptischen Königsideologie im 4. und 3. Jahrtau send, 1998,4, 375 (AW). Hansen, Mogens H., Die athenische Demokratie im Zeitalter des Demnsthe nes. Struktur, Prinzipien und Selbstver ständnis, 1995, 3,279 f. (Jörn Kobes). Herzog, Chaim / Gichon, Mordechai, Battles of the Bible, 1997, 4, 374 (Frank Unruh). HuB, Werner, Karthago, München 1995,5,479 (Jörn Kobes). Huttner, Ulrich, Die politische Rolle der Heraklesgestalt im griechischen Herr schertum. Historia Einzelschriften, 1997, 5, 478 f. (Theodor Kissel). Knittlmayer, Brigitte, Die attische Ari stokratie und ihre Helden, 1997, 2, 184 (AW). Korfmann, Manfred / Dietrich Manns perger, Troia. Ein historischer Uberblick und Rundgang, 1998,6, 574 (AW). Künzl, Ernst, Das römische Prunkportal von Ladenburg, 1998,5,479 (AW). Kulte und Orakel im alten Agypten. Eingeleitet und übertragen von Günther Roeder, 1998,5,479 (AW). Kunisch, N., Ornamente geometrischer Vasen, 1998, 6,575 (Verlagsinfo), Kuttner, Ann L., Dynasty and Empire in the Age of Augustus, 1995, 6, 573 f. (Thomas Schäfer). Link, Stefan, Der Kosmos Sparta. Recht und Sitten in klassischer Zeit, 1994, 2, 183 (Theodor Kissel). Lukatis, Christiane, Herakles. Tugend held und Herrschersymbol, 1997, 1, 96 (AW). Naredi-Rainer, Paul v., Salomos Tem pel und das Abendland. Monumentale Folgen historischer Irrtümer, 1994, 1, 95 (Ulrich Hübner). Müller, Urs, Der Einfluß der Sarmaten auf die Germanen, 1998,5,479 (AW). Prell, Marcus, Sozialökonomische Untersuchungen zur Armut im antiken Rom. Von den Gracchen bis Kaiser Dio kletian, 1997, 1,9Sf. (AW). Rodriguez, Josi~ Remesal, Heeresver sorgung und die wirtschaftlichen Bezie hungen zwischen der Baetica und Ger manien, 1998,5,479 (AW).

Schauer, Peter (Hrsg.), Archäologische Untersuchungen zu den Beziehungen zwischen Altitalien und der Zone nord xvärts der Alpen während der frühen Eisenzeit Alteuropas. Ergebnisse eines Kolloquiums in Regensburg 3—5. November 1994, 1998, 3,280 (AW). Schefold, Karl, Die Bildnisse der anti ken Dichter, Redner und Denker, 1997, 2, 183 (Matthias Pausch); Der religiöse Gehalt der antiken Kunst und die Offen barung, 1998,6, 575 (AW). Schiering, W., Minoische Töpferkunst, 1998, 6,575 (AW). Scholz, Peter, Der Philosoph und die Politik, 1998, 6, 575 (AW). Simon, Erika (Hrsg.), Mythen und Men schen. Griechische Vasenkunst aus einer deutschen Privatsammlung, 1997, 5, 478 (Angelika Dierichs). Stumpp, Bettina Eva, Prostitution in der römischen Antike, 1998, 4, 376 (AW). Thiede, Carsten Peter, Ein Fisch für den römischen Kaiser: Die Welt des Jesus Christus, 1998, 3,280 (AW). Ulansey, David, Die Ursprünge des Mithraskults. Kosmologie und Erlösung in der Antike, 1998,4,375 (AW). Van Royen, Ren6 / van der Vegt, Sunnya, Asterix die ganze Wahrheit 1998, 5,479 (Martina Müller). Winner, M. / Andreae, B. / Pietrangeli, C., II Cortile delle Statue, 1998, 6, 575 (AW). Wünsche, Raimund, Der Torso Ruhm und Rätsel, 1998,2, 184 (AW). Zindel, Cli., Meeresleben und Jenseits fahrt, 1998, 6, 575 (Verlagsinfo). —

—


Register

4 REGISTER PERSONEN, GRUPPEN UND VÖLKER Aa, Pieter van der, 2, 144

Abbate, Giuseppe, 5, 387 f. 392 f. ‘Abd ar-Rahman as Sufl, 5, 383 Abessinier, 1,59 Abraham, 5, 455 Abraham aus Hermonthis, 1, 45 Abu el-Youn Barakat, 1, 56 Achämeniden, 2, 182; 6,574 Achill, 1, 13; 3,207.237.267; 4,365; 5, 478; 6, 486. 490 Achulleus-Maler, 3, 214 f. Achiseh, 2, 166 Adam, 1,95; 3,200 Adonis, 5, 385 ff. Aelius Spartianus, 6, 491 Aeneas, 1, 6. 19 Aequitas, 1, 6 Athiopier, 4, 321 Atoler, 1, 15 Agypter, 1,41. 89 Askulap,2, 117 Agilolfinger, 4, 361 Agnes, Königin von Frankreich, 4, 357 Agrippa, 4, 363 Agrippa II., 1,68 Agrippina, 3, 235; 6, 555 Ahmed Ah Hakem, 2, 155 Ahpo-Hel, 6, 557 Aias, 1,86 Aiolus, 2, 168 Aion, 5, 467 Aischylos, 3, 249 Alamannen, 1,83; 3,261; 6,543 Alanen, 2, 173 Alarodier, 2, 140 Alektruon, 5, 389 f. Aleotti, G. B., 6, 505 Alexanderd.Gr., 1,78. 86;2, 105.120. 150.170. 178; 3, 206. 262 ff. 278; 4,365; 5,479; 6,485.488 ff. Alexander, Christine, 3, 209 Alfldia, 1,71 Ah Baba, 2, 170 Alkaios, 6, 485 Allroggen-Bedel, Agnes, 5,451 Alt, Albrecht, 1, 60 Altheim, Franz, 2, 123. 125 Altmann, W, 6, 566 Alyattes, 4, 365 Amalaswintha, 2, 170 f. Amandina, 3, 267 Amandus, 3, 267 Amasis-Maler, 6, 558 Ambihic, 1, 91 Andechs-Meranier, 3, 269; 4, 355. 368 Andrae, Walter, 4, 353; 6, 568 f. Andreae, Bernard, 5,451; 6,575 Andreas II., König von Ungarn, 4, 358 Annyla, 1, 16 Antigoniden, 5, 478 Antigonos, 4, 342

Antinoos, 3, 206 f. 236; 6, 490 ff. Antiochos IV. Epiphanes, 4, 374 Antipater von Sidon, 6, 485 Antipatros, 3, 263 Antoninen, 1, 88; 2, 147 Antoninus Pius, 1,4; 2, 147. 150; 4, 366; 6, 543 Antonius, Marcus, 3,235; 4,361; 5, 463 f. Anubis, 1, 44 f. 48 Apedcmak, 2, 155 Apelles, 5, 396 Aphrodite, 1,14.78; 2, 159; 3, 200. 238; 4, 287 ff; 297 ff.; 5, 385 ff. 478 Apollo, 1,77; 3,219 f. 235. 247. 262; 4, 339 ff.; 5, 397. 429. 463 f. 477 f.; 6, 485. 488. 509 f. Apollo Palatinus, 5, 463 f. Apollo Sosianus, 3, 235 Apollo-Sol, 1, 77 Apollonios Rhodios, 6, 498 Apollonios von ‘IS‘ana, 6, 556 Appian, 1,76 Apuleius, 4, 293; 6, 525. 527 Araber, 1,78; 2, 105; 4,313; 5,380 Arachne, 1,6 Aramäer, 4, 311 f. 374 Archelaos, 2, 172 Archimedes, 1,90; 6,554 Argeaden, 5, 478 Ardasir 1., 4, 335 f. Ares, 5, 387. 389 f. 430 Ariarathes VII., 4, 333 f. Arier, 2, 140 Aristion, 2, 172 Aristogeiton, 3, 205 Aristophanes, 3,217 Aristoteles, 2, 172; 3, 263, 279; 5,377.476; 6,484 f. Armenier, 1,59; 4, 321 Arnold, Erzbischof zu Mainz, 3, 252 Arrian, 3, 263 Arsakiden, 3, 260; 4, 335 Arsinoö, 6, 499 Artemis, 4, 365 f. Asarhaddon, 6,571 Asklepios, 2, 146. 178; 3,270 Assur, 6,571 Assyrer, 5, 432 f.; 6, 567 Athalarich, 2, 170 Athanasius, Flavius Triadius Maria nus Michaelius Gabriehius Theodorus Konstantius Juhianus, 1,93 Athena, 1,6; 2, 146; 3,215.247.249; 4, 289. 334. 338; 5, 393. 474. 478 Athena Nike, 6,519.528 Athena Pohias, 1, 16 Athenaios, 3, 247 Athener, 1,90f.; 3, 215; 5, 47. Athenios, 2, 172 Atia, 5, 464 Aton,2, 166 Attahiden, 5, 479 Attis, 3,219 f. Atuatuker, 1, 19.27

Aubert, E., 2, 131 August d. Starke, 4, 372 Augustinus, 6, 574 Augustus, 1, 1.4. 19.71 ff. 78. 84; 2, 117. 132; 3, 192.245; 4,283. 290. 362 f.; 5,467; 6,48Sf. 488 f. 551. 555. 573. 576s. a. Octavian Aurehian, 2, 144 Aurelius Victor, 1, 11. 93; 6, 491. 494. 555 Austriates, 1, 33 Awaren, 2, 144. 153 Aydin, H., 4, 322 Azara, Jos6 Nicohis de, 3, 204 f. Babylonier, 6, 567. 571 Bacchus, 1,77; 5,386.392. 395. 397 Bacardi, Don Emihio, 3, 212 Bacci, Maria Giovanna, 3, 201 Bacchus, 4, 288. 290 Bakenwer, 3,213 f. Baktrer, 2, 105 Balai, Hl., 4, 316 Banghard, Karl, 5, 460 Baraize,E., 1,49.53.55 f. Barcelö, Pedro, 5, 479 Bardaisan von Edessa, 4,314 Barlow, Charlotte, 4, 372 f. Barocelli, P., 2, 131 Bann d‘Hancarville, 4, 373 Bartels, Herwig, 1, 63 Basilina, 3, 261 Basihius, Hl., 4, 322 Bataver, 1, 27 ff. Battaglia, Raffaello, 2, 123 Bauer, F, H., 6, 552 Bauer,H., 1,8. 10 Baumer, 6, 534 Beazzano, Agostino, 6, 482 Beckerath, J. v., 6, 575 Beechey, II. W., 1, 47 Behedeti, 1,45 Belisar, 2, 170 Bellerophon, 2, 173; 5, 455 Beloch, Karl, 3, 274 Belogrudovka, 2, 100 Belzoni, G. B., 1,47 Bembo, Pietro, 6, 482 f. 489. 494 Ren Alnabdi, 5,382 Benja, 1,45 Bennett, Dirk, 1, 77; 4, 372 f. Benndorf, Otto, 3, 273 Berber, 5,466 Berenike, 3, 280 Bergemann, Johannes, 5, 461 Bergmann, Folke, 2, 137 Bernardo Dovizi da Bibbiena, 6, 482 Berndt, Dietrich, 2, 182 Bernini, 3, 207; 6, 490 Berthold, Patriarch von Aquileia, 4, 357 Berthold III., 4, 356 Berthold IV., 4, 357 Berthold, Heinz, 5,451 Bes, 6, 504

REGISTER 1998


Personen, Gruppen und Völker Beschi, Luici, 5,451 Beyer, Jeorjios Martin, 3, 262 ff. Biagetti, Biaggio, 5, 475 Bienert, Hans-Dieter, 1,57ff. Birtey, Antony R., 6, 554 Boardman, John, 6, 575 Boccapaduli, Prospero, 1, 12 Boehlau, Johannes, 2, 173 Boeser, Werner, 1, 63 Boetticher, A., 6, 565 Bot, Peter Cornelius, 1, 63; 5,479 Botender, Ute, 3, 260 Botl, 5, 473 Bonafini, Giuseppe, 2, 123 Bonelli, Michete, 1, 12 Borsari, 6, 565 Borbein, Adolf, 5, 451 Borg, Barbara, 6, 509 ff. Borg, Gregor, 6, 509 ff. Bothmer, Bernard V., 3, 209. 213 f. Bothmer, Dietrich v., 3,209. 214 Bourdon, S~bastien, 3, 204 Bourgignon d‘Anville, Jean Baptiste, 2, 144 Bouzes, 4, 363 Bramante, 6, 482 Brauchitsch, G. v., 6, 565 Brein, Friedrich, 3, 274 Bridges, Mary, 3, 271 Brodersen, Kai, 1, 69 Brünnow, Rudolf Ernst, 1,58 Bruer, Stephanie-Gerrit, 5, 447 ff. Brune,H., 1,48 Brunn, Heinrich, 3, 273 Bryaxis, 3, 262 Buchner, Edmund, 1, 61 Buonarotti, 2, 177 Burckhardt, Jakob, 3, 274; 5, 450; 6, 566 Burdono, Jakob von Edessa, 4,313 Bury,J.B., 1,88 Byzantiner, 1, 61 Cadagti-Fancetli, Maria, 5,451 Caeltus, Marcus, 1, 31 Caesar, Gaius Iutius, 1,4. 19.24.27; 2, 115. 179; 3,228; 4,290.362; 5, 463. 467 ~agIar, Dursun, 2, 181 Caittaud, Fr~d&ic, 2, 155 Cain, H.-U., 2, 160 Catcagnini, Celio, 6, 484 Caliguta, 1,91; 3, 196. 204; 6,484 Calvo, Marco Fabio, 6, 483 Cammuni, 2, 125 Canaan,Taufiq, 1,58 Cananefaten, 1, 28 ff. Cantabrer, 2, 173 Caracalta, 2, 146. 165; 4, 366; 5,46Sf. Carboni, Francesca, 1, 12 Carnabuci, Elisabetta, 1, 12 Cartari, Giulio, 3, 204 Carter, H., 1, 47 ff.; 6, 565 Carus, 6, 555 Caruso, Giuseppe, 3, 240 REGISTER 1998

5 Casanova, Giovanni Battista, 3, 258 CasperiusAetianus, 1,75 Cassiodor, 1, 3 Cassius Dio, 1, 16.74; 4,362; 6,491.494 Castiglione, Baldassare, 6, 482 f. 489 f. 494 Castigtioni, Atfredo, 3, 271. 280 Castigtioni, Angeto, 3,271.280 Castricius, C., 2, 165 Castricius, Ma., 4, 286 Cato von Utica, 5, 466 Catull, 6, 574 Cavaceppi, Bartotomeo, 3, 257; 5, 450 Cecamore, Claudia, 1, 12 Ceres, 1,74.96; 4,290 Ceres Augusta Mater, 1, 74 Cernunnos, 2, 124; 6, 558 Cesnola, L. P. di, 6, 565 Chaldäer, 3, 263 Champollion, J. E, 1, 45. 47 Chan-Bahlum Ii., 6, 557 Chatten, 1, 28 Ch6hab, Maurice, 1, 68; 2, 180 Ch~hab, Olga, 1, 68 Cheops, 4, 365 Cheru‘ef, 3,212 Chevalier de Constantin, 4, 340 Chigi, Agostino, 6, 482. 490. 492 ff. Chimüre, 2, 173 Chiron, 3, 267 Choiseul-Gouffler, Gabriel de, 4,341 f. Chosrau, 2, 170 Chrestus, 5, 396 Christen, 1,59.95; 3,261.280; 4,311 ff. Christina von Schweden, 3, 204 Cicero, Marcus ‘Jbllius, 1,4; 6,574 Cierny, J., 2, 102 Cinna, Cornelius, 2, 172 Claudius, 1,74; 2, 143; 3, 198. 204; 3,235; 5,461.465; 6,497.507 Claudianus, Marcus Livius Drusus, 1,71 Clodius Albinus, 3, 207 Clytia, 3, 204 Coarelti, 13‘., 1, 8 Cockerell, C. R., 4, 342 f. Cohors III Herculea Pannoniarum, 5, 467 Cohors Montanorum Prima, 3, 197 Cole,Andrew M., 1,80 f. Cominia, 5, 396 Commodus, 2, 148. 150 Concordia, 1,74 Concordia Augusta, 4, 284 Conde de Lagunillas, 3, 209 ff. Constantius, röm. Kaiser, 3, 261 f. Constantius, Jutius, 3, 261 Conti, 1, 12 Conticello, Baldasare, 5,451 Contucci, Contuccio, 3, 258 Conze, Alexander, 3,273; 6,565 Cüppers, Heinz, 2, 109

Cugerner, 1,27.29. 33 f. Curtius, Ludwig, 5, 473 ff. Curtius Rufus, 3, 263 Cyriacus von Ancona, 4, 339 ff. Dabrowski, L., 1,49. 51 Da Corregio, Niccol6, 6, 493 Daidalos, 5, 477; 6, 498 Daidone, Agatino, 3, 266 Dakaris Sotirios, 3, 228 Dalman, Gustaf, 1,58ff.; 5,431 f. 437 f D‘Ambra, Eve, 1, 6 Daniel, 6, 490 Danler, Hubert, 6, 565 f. Dannicus, 2, 165 Dapper, 0., 4, 340 Dareios, 3, 264; 6, 486 Da Sangallo,Antonio, 1,9 Daumet, Honor~, 6, 519 if. David, 4, 358. 374; 5, 435. 459 Dc Caus, Salomon, 6, 506 Debaine-Francfort, Corinne, 2, 137 Debora, Prophetin, 4, 374 Decker, Coenrat, 4, 341 Deckers, Johannes, 5, 455 ff. Deines, Roland, 1,69; 2, 166 Delivorrias, Angelos, 4, 339 Della Corte, M., 6, 543 Della Rovere, Bartolomeo, 6, 483 Delmaten, 2, 115 Dcl Vaga, Perino, 6, 489 Dc Masi, Lorenzo, 4,361 Demeter, 1, 72 Demetrios Poliorketes, 1, 6 Demetrios von Phaleron, 6, 497 Demandt, Alexander, 1,87; 2, 172; 4, 374 f.; 6, 574 Demodokos, 5, 387 Demosthenes, 3, 279 Denon, Dominiquc-Vivant, 6, 536 Dentzer, Jean-Marie, 2, 180 Deona, 1, 16 Dessau, H., 3, 278 Dexippos, 2, 140 Diadochen, 3, 206 Diana, 1,6; 5,463 f. Dierichs, Angelika, 1,71ff.; 3,266 f.; 4,281 ff.; 5,385 ff. 478 Dietrich, Walter, 5,431 Dinelli, Damiano, 6,519 ff. Diogenes, 5, 477 Dioktetian, 1,9Sf.; 4,335 Dion von Prusa, 6, 527 Dione, 1,14ff. Dionysos, 1,86; 2, 158 ff. 168. 178; 3, 185. 201. 206; 3,235.238; 4,290. 297. 36Sf. 371; 5,392. 397. 464. 467. 478 Dioskoros Theodoros, 4, 323 Dirke, 3, 249 Discanno, Geremia, 5,388.391 f. D‘Jakonov, 1. M., 2, 140 Djoser, 4, 361 Djehuti, 1,45


6

Register

Dobruskl, V., 2, 147. 153

Evans, Sir Arthur, 3,219; 4, 297;

Gertrud, Königin von Ungarn, 4, 357 f.

Döring, Matthias, 2, 127 ff. Dörpfeld, 6, 565 DolabeHa, 2, 117 Dominikaner, 1, 58 Domaszewski, Alfred v., 1, 58; 5, 473 Domitia Longina, 1, 6 Domitian, 1, 1 ff. 75; 2, 178; 3,280; 4,333; 6,484,507. 551 ff. Donadoni, Sergio, 3, 280 Don Gaspar dc Haro y Guzm~in, Marqu~s dcl Carpio, 3, 204 Drossinos, 4, 297 Droste, Meike, 5, 466 f. Druiden, 1, 14 Drusus, 4, 362 Drususd.A., 1,71;6,573f. Duauineheh, 1,45 Dümichen, J., 1,48 Dürer, Albrecht, 3, 204 Duhn, Friedrich v., 3, 199 Dummer, Jürgen, 5,451

6, 565 Exekias, 3, 238 Faber, Johann, 6, 485 Fabier, 3, 234 Fabri, Pietro, 4, 373 Farnese, Alessandro, 6, 488 s. a. Papst Paul III. Farnese, Jsabella, 3, 204 Fasold, Peter, 6, 553 Fausta, 4, 306 Faustina, 1,4; 2, 150; 4,366 Fauvel, L. 5., 4,341; 6,524 Fellmann, Rudolf, 2, 182; 5, 453 f. Ferdinand II., 4, 367 Ferdinand VII., 3, 203 Ficker, Friedbert, 2, 12. Filges, Axel, 1, 96 Fiocchi-Nicolai, Vincenzo, 4, 305 ff. Fittschen, Klaus, 3, 265; 6, 552 Flamininus, 2, 171 Flashar, Martin, 4, 376 Flavier, 1,76 Fließ, W., 6, 566 Focke, Johann, 4, 366 Förderkreis der Antikensammlung zu Berlin e.V., 4, 353 Folino, Bartholomeo, 5, 448 Forschner, Heinrich, 2, 175 Fortuna, 1,74; 4,28Sf. 332 f. Fragonard, 4, 342 Francalacci, Paolo, 2, 136 Francese, Luca Chierico, 6, 506 Freud, Sigmund, 3, 274; 6, 565 i~ Freunde der Antike auf der Museumsinsel Berlin e.V., 4, 353 Freyberger, Klaus Stephan, 3, 260 Freydank, Jörg, 1, 69 Friedrich 1. Barbarossa, 3, 252 f.; 4, 356 Friedrich II., 3, 237 Friedrich, J., 6, 565 Fritz, Volkmar, 1,64; 5,431 ff. Fröhlich, Thomas, 5, 492 Frontinus, Sextus Julius, 6, 541 Fronto, Marcus Lucretius, 5, 387 Fulvio, Andrea, 6, 482. 484. 488. 493 Furtwüngler, A., 2, 100

Gerson-Kiwi, Edith, 4, 322 Geryoneus, 5, 478 Geta, 4, 366 Getty, J. Paul, 6, 482 Gibbon, Edward, 1, 87; 4, 373 Gichon, Mordechai, 4, 374 Giebel, Marion, 6, 574 Giganten, 1,6 Glaser, F., 6, 552 Goddio, Franck, 6, 554 Goethe, Johann Wolfgang v., 3, 267. 270; 4,369. 372; 5,449 f. Görg, M., 6, 575 Gombrich, Sir Ernst, 3, 274 Gordian IJJ., 2, 147 f. Gorges, Renate, 4, 365 l~. Gorgo, 5, 478 Goten, 2, 140 Goulandris, N. P., 3, 240 Gracchen, 1,95 Graf, Theodor, 3, 221 Graindor, Paul, 6, 523 Gratian, 2, 152 Gravina, Ferdinando Francesco, Prinz von Palagonia, 3, 266 Gravina, Ferdinando Francesco II., Prinz von Palagonia, 3, 267 Graziosi, Paolo, 2, 123 Grjanov,M.P.,2, 106 Greene, J., 1, 47 Gregor von Nazianz, 3, 261 Gregorovius, 1, 6 Greville, Charles, 4, 373 Grewe, Klaus, 5, 409 lT. Griechen, 1,19. 89f.; 2, 158 ff. 171. [77; 3,200.242.248.270.280.321; 5,479; 6,489.541.567 Grimm, Günter, 6, 481ff. Gropengiefler, Hildegund, 3,201 Grosse, Rudoph, 5, 447 f. Gruben, G., 4, 340 Gündogdu, Veysel, 2, 181 Günter, Gudrun, 5, 478 Guerra, Giuseppe, 3, 257 Guise, 1,88 Gundlach, Rolf, 4, 375 Guti, 2, 139 ff. Gutium, 2, 139 f.

Hl. Gabriel, 4,315 Gab, 1, 14 Galli, Guido, 5, 475 Galli, Marco, 6,519 ff. Galli Transalpini, 3, 185 Gallus, 3,261 f. Ganymedes, 3, 204 Garrick, 1, 87 Gatz, Erwin, 6, 575 f. Gazda,R., 1,53. 55 Geneleos, 2, 173 Geominy, Wilfried, 2, 158 Gerhard, Eduard, 5, 447 Germanicus, 6, 558 Germanen, 1, [9.25.28; 5,460.479

Haase, Michael, 3, 265 f.; 4, 365; 6, 557 f. Habachi, Labib, 3,212 Habakuk, 6, 490 Habich, Edward, 2, 177 Habicht, Chr., 3, 279 Hackert, Jacob Philipp, 3,256; 4, 361 Hades, 3, 230; 4, 333; 5, 478 Hadingham, Evan, 2, 135. 137 Hadrian, 1, 15 14 2, 143; 3,207. 236. 278; 4,335; 6,488 ff. 551. 554. 556 Hünggi, Paul, 5, 453 Hänsel, Mix, 5, 423 fL Haider, Peter W., 5, 399 ff.

Ea, 6, 568 Ebert, J., 6,551 Eburonen, 1, 19 Echnaton, 2, 166 f.; 3,213 Eck, Werner, 6,553. 576 Effenberger, Arne, 5,451 Eickstedt, E. v., 2, 137 Ekbert, 4, 355. 357 f. Ekschmitt, Werner, 1, 13 ff.; 2, 169 lT.; 3, 225 EL; 4, 363 f. Elani, 2, 140 Elias, 3, 265; 6, 490 Elisabeth von Thüringen, 4, 355 f. 358 El-Sugheir, Mohammed, 1,56 Elvira Barba, Miguel Angel, 3, 203 ff. Empereur, Jean Yves, 3, 271 Epaminondas, 3, 257 fiu. Ephrem, 4,314 f Epikureer, 4, 286; 5, 476 Epiroten, 1, 15 Epirotischer Bund, 1, 14 f. Epstein, 5, 437 Erasmus v. Rotterdam, 6, 482 Eravisker, 2, 176 Ernst August, Prinz von Hannover, Herzog zu Braunschweig und Lüne burg, 3,257 Eros, 3,267; 4,294. 334; 5,478 Este, Ippolito dc, 6, 506 Etrusker, 1, 19; 3,247; 6,541 Euklid, 6, 484 Eumachia, 4, 283 f. Eumenes, 6, 522. 526 Eunapius, 6, 527 Euripides, 2, 158; 4,366 Europa, 3, 267 Eusebia, 3,261 Eusebios, 3, 262 Eutharich, 2, 170 Euthydemos, 2, 105 Eutropius, 1,3 Evangelidis, Demetrios, 3, 228

REGISTER 1998


Personen, Gruppen und Völker Hamilton, Emma, 4, 372 f. Hamilton, William, 4, 372 f. Hammurabi, 2, 140 Han, 3,271 Hanna Dolpöntü, 4, 322 Hannibal, 1, 19; 5,479 Hansen, Mogens H., 3, 27 Harappa-Kultur, 2, 104 Haremhabs, 1, 45 Harenberg, Johann Christoph, 2, 144 Harmonios, 4, 314 Harpokrates, 3, 219 f. Haselberger, L., 6,510 Hassan Ihn Talal, 1, 57 Hathor, 1,44 f. 48 Hatschepsut, 1,41ff. Hedwig von Schlesien, 4, 355. 357 Heiberg, 6, 554 Heimberg, Ursula, 1, 19ff. Heinrich 1., 4, 357 Heinrich, Markgraf von Istrien, 4, 357 f. Hekate, 3, 261 Hektor, 1, 13 Helbig, Wolfgang, 5, 475 Helena, 3,261; 4,289 Helena, Mutter Konstantin d. Gr., 4, 306 Helios, 2, 146. 204; 5, 388 f. 429 Hellenkemper, H., 3, 250 Henning, W. II., 2, 139 Hensen, Andreas, 6, 553 Hephaistos, 4,297; 5, 387 f. 478; 6,498 Hephaistion, 3, 206 Hephaistion Ammonios, 1, 91 f. Hera, 1, 14; 2, 146. 177; 3,220. 238. 248; 4,289; 5,393 Herakles, 1,6. 14; 2, 146; 3,249. 258. 267; 5, 392. 478 f. Herakleios, 2, 144 Herder, G., 3, 255 Herkulanerinnen, 1, 96 Herkules, 1,77.96; 5.464.477 Herkules Magnsanus, 1, 33 f. Herakleidas, 1, 16 Hermes, 4, 289; 5,397 Herodes, 1,68 Herodes Antipas, 1, 73 Herodes Atticus, 6,519 ff. Herodot, 1, 15; 3,227; 4,36Sf. I-I&on dc Villefosse, A., 6, 573 Heron von Alexandria, 6, 499, 502 ff. 54! Herrmann, Fritz-Rudolf, 4, 345 ff. Herrmann der Cheruskerfürst, 1, 96 Heruler, 6, 552 Herzöge von Alba, 3, 204 Herzog, Chaim, 4, 374 Hesekiel, 6, 567 Hesiod, 3,217 Hesperus, 5,386. 397 Flestia, 1,73 Heti, 1, 93 Heukemes, Berndmark, 5, 479 HeuB, Alfred, 1, 76 Heuzey, Uon, 6, 530 Hieroclis Synecdemos, 2, 144 REGISTER 1998

7 Hieronymus, 1,3; 6,493 Riese!, Gerhard, 4, 376 Hilair, Jean Baptiste, 4, 341 ff. Hildegard von Bingen, 1,85; 2, 178; 3,251 ff.271 Hiller, Hilde, 4, 301 ff. Hipparch von Alexandria, 5, 377 f. 382 Hirsch, Jacob, 3, 218 E Hirschfeld, Otto, 3, 273 Höckmann, Ursula, 3, 260 Hölscher, Gustav, 4, 320 Höpfner, Wilhelm, 5, 451 Hoffmann, Adolf, 1, 61 Hoffmann, Paul, 6, 537 Holzhey, Günther, 6, 533 f. Homer, 1, 13; 4,298.365 f.; 5, 450 f. 476; 6, 490. 500 f. Homolle, 4, 340 Honorius 1., 1,4 Hood, William Frankland, 3,214 Hope, Thomas, 4, 373 Horaz, 5, 463 f.; 6, 574 Hrouda, Barthel, 5, 399 Hueber, 5, 439 ff. Huelsen, Chr., 6, 565 Hübner, Markus, 1,95 Hülsen, Ch., 1, 12 Humbel, Hans, 5,453 Humbel, Sonja, 5,453 Hunnen, 2, 152; 6,567 HuB, Werner, 5, 479 Huttner, Ulrich, 5, 478 f. Hydra, 3, 267 Hyginus, 5, 378 Hyginus Gromaticus, 6, 541 Hyksos, 2, 140 Hypnos, 3, 206 Hyrsiades, 4, 365 Iberer, 1,84; 2, 177; 3,241 ff. 270 Idriss Ibn Abdallah Kamil, 5, 466 Ii-nefret, 4, 370 Ikaros, 5, 477; 6, 498 Ikausa,2, 166 Ikausu, Sohn des Padi, 2, 166 Jli-ipadda, 6, 553 Imhotep, 1, 45 Inder, 4, 322 Indianer, 6, 545 Jphigenia Taurica, 3, 190 Iphiton, 4, 365 Irby, 1,47 Jrethorjriu, 5, 453 Irmscher, Johannes, 5,448.45! Isidor von Sevilla, 2, 143 Isis, 3,220; 6,565 Israeliten, 5, 434 Istar, 4, 349 E Italiener, 1, 58. 64 Italiker, 2, 171 Ivanov,T., 2,147 Jahwe, 2, 124 Jakob von Serugh, 4,316 f.

Janus, 1,3.7 Janus Quadrifrons, 1, 1. 8 Jason, 3, 267 Jenkins, Thomas, 3, 257 Jensen, Wilhelm, 6, 566 Jesus Christus, 1,57.61.93; 3,262. 280; 4,311.313.316.364; 5,455; 6, 492. 575 Jettmar, Karl, 2, 135 II‘. Joahas, 5, 433 Johannes Lydos, 1, 7 f. Johannes d. Tüufer, 3, 227 f. Johannes Xiphilinos, 6,491 Jonas, 6, 490. 492. 494 Jonathan, Bruder des Judas Makkabäus, 4, 374 Jordanes, 2, 144 Josua, 4, 374 Jovian, 3, 262 Juba II., 5, 465 f. Judüer, 4, 374 Judas Makkabäus, 4, 374 Juden, 1,59; 2, 113; 3,235.280; 4,311.322; 6,569 Jufenmutef, 5, 453 Julia, Tochter des Augustus, 4,361 Julia Augusta, 1, 74 Julia Domna, 2, 144; 4,366; 5,466 JulianApostata, 1, 15; 3,261 f. Junkelmann, Marcus, 2, 178; 6,552 Juno, 1,71. 88; 3,267; 4,287.289; 5, 459. 465 Jupiter, 1,87; 4,289; 5,459.4641. Jupiter Dolichenus, 2, 180 Jupiter Optimus Maximus, 1, 10. 76; 2, 168; 5,459 Jupiter Tonans, 1, 76 Justin, 3, 241 Justinian 1., 2, 153. 170; 4, 363 f.; 5, 479 Justinus 1., 2, 170 Justinus IL, 2, 153 Justinus (Präfekt), 1, 93 Jutta von Sponheim, 3,251 Juvenal, 6, 574 Kadmos, 3, 240 Kadmos-Maler, 3, 240 Küfer, Markus, 5, 45 Kafiren, 2, 140 Kahlen, 2, 156 Kaiser,W., 3,259 Kallimachos, 1,92; 3,206; 5,393 Kanaaniter, 5, 435. 459 Kandeler, Riklef, 4, 297 ff. Kanitz, Felix, 2, 144 Kankeleit, A., 6, 552 Kardinal Albani, 3, 258 Kardinal Bellori, 3, 270 Karge, 1‘., 5, 432 Karkowski, J., 1, 50 Karl III., 4, 372 Karl V., 3,203 Karlgren, 2, 140 Kassandros, 3,263


8 Kassiten, 2, 140 Kastor, 3, 206 Katholiken, 1,88 Kaufmann, Dieter, 3, 277 Kaufmann, Erich, 4, 372 Kaufmann-Heinimann, Annenianie, 5, 479 Kelten, 1, 19. 29. 86; 3, 185 f. 192; 3,248; 4, 301. 303 Kemkes, Martin, 6, 553 Kempchen, Melanie, 3, 267 Kendl, Doris, 3, 273 f. Kephisodot, 5, 464 Kerner, Susanne, 1,57.61 Khammash, Ammar, 1, 63 Kichyros, 3, 228 Kimbern, 1, 19 Kimmerier, 2, 100. 182 Kircher, Athanasius, 6, 533 f. Kirke, 3,227 Kissel, Theodor, 1,76; 2, 171 f.; 4,362f.; 5,478f. Klenze, Leo v., 3, 249 Kleopatra VJI., 3, 237; 5, 464, 6,537.551 Kleophrades-Maler, 6, 558 Klimkeit, 2, 135 Knauf, Ernst Axel, 1,61 Knauf, Gebrüder, 2, 156 Knittlmayer, Brigitte, 3, 237 Kniva, 2, 144 Kob Guggisberg, Karin, 2, 163 ff. Kobes, Jörn, 3,279 f.; 4, 374 f.; 5,479; 6,574 Koch, Leoni, 6, 558 Kock, Manfred, 5, 459 Kohl, Helmut, 5, 459 Koldewey, R., 6, 565. 568 Kolodon, 6, 503 Komentiolos, 2, 144 Komitö, 2, 169 Konstantin d. Gr., 1. 17. 96; 4, 305 f. 309. 361; 5,455; 467; 6,489 Konstantina, 4, 306 Kontorlis, 4, 298 Kopernikus, 5, 379 Kopten, 1,59; 4,321 Kore, 1,96 Korfmann, Manfred, 6, 574 f. Kortüm, Klaus, 6, 553 Kostobolcen, 2, 148 Kottaridou,Angeliki, 1,69 Kotzur, Hans-Jürgen, 3, 255 Kritios, 3, 205 Krier, Jean, 6, 554 Ktesibios, 6, 498 f. 503 f. Kühn, Herbert, 2, 123 f. Kühne, Hartmut, 4, 327 Künzl, Ernst, 5, 382. 479 Künzl, Susanne, 5, 479 Kuhnen, Hans-Peter, 2, 109 lt. Kukulcan, 3, 265 Kunisch, N., 6, 574 Kunze, Max, 3, 255 fL; 5, 447 ff. Kurzmann, Peter, 5, 421 f.

Register Ku~an, 2, 105 Kuschke, Arnulf, 1, 64 Kuttner, Ann L., 6, 573 Kracht, Peter, 3, 247 fL; 6, 576 Kraiker, Wilhelm, 5, 448 Kranz, Peter, 2, 167 Kraus, Bernard, 3,253 Kreon, 3, 267 JCreousa, 3, 267 Kröper, Karla, 2, 156 Kroisos, 2, 182; 4,365 Kronos, 4, 290 Krueger,ErnstW., 1,58.61 Kwagnica,A., 1,51 Kybele, 2, 146. 181 Kyniker, 5, 476 Kyrieleis, Helmut, 1, 69; 6, 552 Kyros IL, 2, 182; 4, 365 Ladon, 5, 478 Ladstätter, G., 6, 552 Laeng, Gualtiero, 2, 123 Lagiden, 5, 478 Lanassa, 5, 478 Langlotz, Ernst, 1,60 Laokoon, 5, 476 f. La Rocca, Eugenio, 1, 1ff.; 3,234 f. Lasson, Constanze, 3, 278 Lateiner, 1,78 Latona, 5, 463 f. Laurentius, 4, 305 La Volpe, Nicola, 4,289; 5,388. 396 f. Leda, 3, 205. 267; 5, 477 Legio II Augusta, 6, 555 Legio VIII Augusta, 3, 197 Lehmann, St., 6, 552 Lempke, Katja, 1,68; 2, 119 ff. Lentini, Maria Costanza, 3, 201 Leo 1., 2, 152 Leonardo da Vinci, 6,481 Leopold Friedrich Franz von An halt-Dessau, 3, 255. 258 Le Prince, 4, 342 Lepsius, K. R., 1,45.47. 84; 2, 156 Lesbianus, 4, 286 Lessing, 5, 476 Leviticus, 3, 230 Libanios, 3,261 f. Libavius, 5, 422 LiberPater,2, 117 Lingonen, 1,28 Lipitiska, J., 1,50; 3,211 Lippold, Georg, 5, 448 Livia, 1,71 ff.;4,362f. Livia Drusilla, 1, 71 Livius, 3,241 Löwy, Clara, 3, 274 Löwy, Emanuel, 3, 273 f. Löwy, Ernst, 3, 274 Lohmann,H.,6,516 Lopinski, A., 1,55 Lord Carnarvon, 1,47 Lord Elgin, 4, 372 f. Lord Sheffield, 1, 87 Lorenzetti, 6, 490

Lorenzo der Prächtige, 6, 494 Lucuflus, L. Licinius, 2, 172 Lucius Verus, 2, 148; 4,335 Ludwig 1. von Bayern, 3, 249 Ludwig XIV., 6, 528 Lukatis, Christiane, 1, 96 Lukian, 3,230; 5,476; 6,525 Lustig, Robert, 6, 565 Lyder, 2, 182 Lydus, 4, 366 Lykurg, 2, 183; 3,217 Lyon, Louis, 3, 221 Lysanias, 1, 16 Lysipp, 1, 96; 3,206 Macninus, 2, 146; 5,465 Maecenas, 6, 574 Mänaden, 2, 159; 4,297 Mafessoli, Battista, 2, 123 Maffei, Paolo A., 6, 490 Magi, Filippo, 5, 473. 475 Maiuri, 4, 285 Main, Victor H., 2, 135 ff. Maja, 2, 166 Majunem, 3,213 Makedonen, 1, 15; 5,478 f. Makkabäer, 4, 374 Makron, 3,214 f. Malzen, Baron de, 2, 131 Mangles, 1,47 Manius Aquilius, 2, 171 Mao Tse-tung, 2, 137 Mar Augen, 4,315 Marbod, 1,84 Marcellimus, 4, 306 Marchese Benedetto Guglielmo, 5, 475 Marcomannen, 6, 543 Marcus, 4, 309 f. Marcus Aurelius, 2, 148. 150; 4,335.361 f.; 6,489.574 Mareia, 4, 363 Maria, Mutter Gottes, 4, 364; 6, 565 Maria Amalia, 4, 372 Maria Carolina, 4, 372 Maria Theresia, 4, 372 Manie-Antoinette, 4, 342. 373 Maniette,A., 1,48 Mann, Emilio, 2, 117 Marinatos, 5,, 4, 298 Maron, Anton v., 3, 257 Mars, 1,74; 3, 191; 4,283.294; 5, 387 ff. 430 Marsigli, Giuseppe, 5, 386 Martial, 1, 1ff. 93 Marzellianus, 4, 309 Mastracchio, Michele, 5, 386 Matejkowski, A., 1, 54 f. Maternus, Marcus Cornelius Nigrinus Cuniatius, 1,75 Mathea-Förtsch, M., 6, 552 Matidia, 6, 553 Matthäus, 1, 61 Matz, Friedrich, 5, 448 Maul, Stephan, 6, 567 ff. REGISTER 1998


Personen, Gruppen und Völker Mauren, 6, 567 Maya, Schatzmeister unter Tutanch amun, 3,214 Maya,2, 167; 6, 557 Maximianus Herculis, 5, 467 Maximus, 3, 261 i~ Mechthilcl, Äbtissin von Kitzingen, 4, 357 Medea, 3,267 Medici, Guilio dc‘, 6, 482 s. a. Papst Clemens VII. Medusa, 3, 248 f. Meier, Christian, 3, 279 Meister, Annemarie, 4, 366 f. Melchisedek, 1, 95 Meleager, 4, 287. 289 Melissa, 3, 227 Melpomene, 3, 204 Menapier, 1, 27 Menelaos, 4, 289 Mengs, Anton Raphael, 3, 257 f. Mentuhotep II. Nebhepetre, 1,41 Menzel, Adolf, 4, 369 Mercurlus, 3, 191. 267; 4,289; 5, 397. 459; 6, 493 f. Merenptahs, 1,45 Merenre, 5, 459 Merian, Matthäus, 3, 261 Merit-Amun, 1, 42 Merowinger, 6, 574 Mesopotamier, 6,571 Methe, 5, 396 Metternich, Lothar v., 2, 113 Michal, 4, 358 Michelangelo, 1,86; 2, 177; 6,481. 489. 492 Midas, 4, 289 Mikaxowski, K., 1, 49 Miller, Konrad, 2, 175 Miller, A., 6, 552 Minerva, 1, 1ff. 77; 4,287. 298. 333 f.; 5,459. 465 Minotaurus, 2, 173; 5,478 Minucius Felix, 6, 574 Misczak, 8., 1, 56 Mithradates VI. Eupator, 2, 171 f. Mithras, 2, 146. 180; 3,261; 4,375 Mithridates II., 4, 335 Mittler, Gernot, 2, 110 Mohammed, 2, 123 Molodin, 2, 140 Molosser, 1, 16 Moneta, 1,6 Monica, Mutter des Augustinus, 6, 574 Monophysiten, 2, 169 f.; 4, 364 Montesquieu, 3, 279 Month, 1,45 Monthemhet, 1,48 Morelli, Francesco, 5, 388 Moretti, J.-Ch., 6, 525 Moriner, 1, 27 Morselli, Chiara, 1, 12 Moses, 4, 374 Mouselimis, Spyros, 3, 228 REGISTER 1998

9 Mozart, Wolfgang Amadens, 1, 92 Müller, Martina, 5, 479 Müller, Matzi, 4, 371 Müller, Urs, 5, 479 Murat III., 4, 366 Muslime, 1,59.61.78 Musso, L., 6,571 Mussolini, 5,461 Muwatalli II., 5, 399 Myjak, W., 1, 55 Mykerinos, 5, 453 Myres,J.L.,6,516 Myron, 3,205; 5,464.477 Myrtilos, 3, 237 Nachtdjehuti, 5, 453 Nacht-Mm, 3,213 Napoleon, 3,205; 6,533. 554 Napoli, Tommaso Maria, 3, 266 Nasr, Mohammed, 1, 5 Navagero, Andrea, 6, 482 Naville, E., 1,45.48.56 Narain,A.K.,2, 137 Näram-Sin, 2, 140 Narcissus, 6, 555 Naredi-Rainer, Paul v., 1, 95 Natakamani, 2, 156 Naxier, 3, 201 Nebamun, 1, 44 Nebuaui, 1,45 Nebukadnezar, 4, 374 Nefermahi, 5, 453 Nefertari, 1, 86 Neferu, 1,42; 3,213 Nehalennia, 1, 36 Nehesi, 1, 45 Nelson, Admiral, 4, 372 Neptun, 4, 293 Nereus, 4, 293 Nero, 1,4.76.96; 2, 167; 3, 236; 4, 298; 6, 484. 499. 506. 551. 556 Nerva, Marcus Cocceius, 1, 3 f.; 6. 10. 75; 6,553 Nervier, 1,27 Nesiotes, 3, 205 Nesmonth, 5, 453 Nespeqaschuty, 3,214 Nesselrath, Arnold, 5,451 Neugebauer, Karl Anton, 5, 448 Newberry, 1‘. E., 1, 48 f. 56 Newbury, Jeffery, 2, 135 Neyses, M., 6, 554 Nick, Gabriele, 3, 260 Niemeyer, Wolf-Dietrich, 5, 479 Nike, 4, 334; 5, 478 Nikokles, 2, 174 Nims, Ch., 1, 45 Niobiden, 5, 463 Niwiiiski,A., 1,51 Nizami, 3, 264 Noah, 6, 568 Nofretete, 1,86; 4,369 Nofrur~, 1,47 Nogara, Bartolomeo, 5, 473. 475 Nointel, 4, 340

Nolli, Rev. Don G. E, 5,473 Nordwestgriechen, 1, 13 Noriker, 3, 186ff Noth, Martin, 1, 60 Noväk, Mirko, 4, 325 ff. Nünnerich Asmus, Annette, 2, 173 f.; 3,241 11. Numa Pompilius, 1,4. 7 f.; 6,485 Nur al-Hussein, Königin von Jordanien, 1,63 Nuristanis, 2, 141 Nysa, 6, 497. 499 Obsequens, 1, 6 Octavian, 1,71 lT.; 5,463 f. s. a. Augustus Odysseus, 3, 227 Oettel, Andreas, 4, 325 ff. Okeanos, 5, 478 Olympias, 3, 263 Oz~atal, Fuat, 2, 180 Ozdogan, 2, 99 Omayaden, 5, 432 Oppel, Karl, 6, 537 Ordeaschi, Francesca, 6, 493 Orest, 3, 206 Orpheus, 6, 507 Orsini, Fulvio, 6, 484 f. Osiris, 3,214 Ostgoten, 2, 152 Otto II., Bischof zu Bamberg, 4, 356. 358 Otto III., 1,57 Otto IV., 4, 358 Otto VI., 4, 356 Otto VII., Herzog von Meranien, 4, 357 f. Otto von Wittelsbach, 4, 357 1. Ovid, 1,71 f. 74; 3,204 Pacal d. Gr., 6, 557 Padi, 2, 166 Padre Piaggio, 4, 372 Pahikmen, 1, 45 Pallas, Dimitrios, 3, 228 Pan, 1,68 Pappos, 5, 379 ff. Papst Benedikt III., 4, 310 Papst Clemens VII., 6, 482. 484 Papst Cosimo 1., 6, 493 Papst Damasus, 4, 309 Papst Eugen III., 3, 252 Papst Gregor III., 4, 310 Papst Julius II., 6, 482. 484. 490 Papst Leo X., 6,482 ff. Papst Markus, 4, 309 f. Papst Paul III., 6, 488 s. a. Alessandro Farnese PapstPaulV., 1,6 Papst PiusV., 1, 12 Papst Pius VI., 5, 474 Papst Pius XI., 5, 475 Paris, 4, 289 Parisii, 6, 558 Parisi Presicce, Claudio, 4, 361


Register

10 Parowicz, Johanna, 3, 251 fL Parrhasios, 3, 205 Parther, 4,335; 6,573 Parzinger, Hermann, 1,69; 2, 99ff. Paton,W.R.,6,516 Patroklos, 1, 13; 3,237 Panlus, 4,305.311 Pausanias, 1, 14; 2, 170; 3,265; 6, 494. 524 f. Pausch, Matthias, 2, 174 f. 183; 5,467; 6, 541 ff. Pausias, 3, 260 Pavilliards, 1, 87 Pawlicki,F., 1,50 Pax, 1,74 Pelagatti, Paola, 3, 200 f. Pelens, 5, 478 Peirithoos, 3, 193 Peisistratos, 1,6 Peniati, 1, 45 Penni, Giovanni Francesco, 6, 489 PepiL,5,459 Perdikkas, 3, 264 Peregrinus, 1,77 Periander von Korinth, 3, 227. 230 Perikles, 3,216 Peripathetiker, 5, 476 Pernice, Erich, 5, 448 Pernicka, E., 2, 102 Persephone, 3, 193. 230; 5,386.478 Perser, 2, 120. 182; 3,261 f.; 4, 365; 6, 567 Perseus, 5, 479 Perugino, 6,481 Peschlow-Bindokat, A., 6,510 Peters, Nils, 4,371 Petronius, 6, 574 Petros, 2, 1701. Petrus, 4,305.311.361; 5,455 Pflug, Uerrman, 3, 199 ff. Phidias, 3, 205. 274 Philarchos, 3, 241 Philipp II. von Makedonien, 5, 478 Philipp XL, König von Spanien, 3, 203 Philipp IV., König von Spanien, 3, 204 f. Philipp V., König von Spanien, 3, 204 Philipp V. von Makedonien, 1, 15; 2, 171 f.; 5, 478 Philipp von Staufen, 4, 357 1. 360 Philippus, 1,68 Philister, 2, 166; 3,225; 4, 374 Philon, 2, 172 Philon von Byzanz, 6, 497. 499 ff. Philostrat, 6, 524 f. 527. 556 Phönizier, 2, 120. 177. 179; 3,242 Phoibammon, 1, 45 Phokas, 2, 153 Phryger, 2, 182 Pietas, 1,74 Pietrangeli, C., 6, 575 Pindar, 6, 482 Pingone, Ph., 2, 131 Pinna Caboni, Beatrice, 1, 12 Piranesi, G. B., 3,256; 6,530 Piso, 1,76

Pistoxenos, 3,215 f. Pittakis, K. S., 6,519 fE Platmer, Ernst, 6, 489 Platon, 3,230.241.262; 5,476; 6, 484 f. Plejaden, 1, 15 Plinlus d. A., 3, 280. 5, 377; 6, 489, 574 Plinlus d. J., 1, 76. 92 f.; 6, 553 Plotina, 6, 553 Plotius ‘Tücca, 6, 486 Plutarch von Chaironeia, 3, 263; 6, 485 f. 489 Poblicius, Lucius, 1, 31; 6, 554 Pococke, R., 1,46 Pogo~eva, 2, 140 Polaczek,JC, 1,51 Polen, 1,58 Pollak, Ludwig, 3, 274 Pollux, 3, 206 Polygnot, 3, 274 Polyklet, 3, 205 Polyxena, 3, 207 Pommier, Eduard, 5,451 Pompeius, Sextus, 5, 463 f. Poppo, 4, 355 Poseidon, 4,293; 5,474 Potratz, 2, 141 Poulter, A. G., 2, 147 Poussin, 3, 207 Poxoczanin, W., 1,51 Prütorianer, 4, 362 f. Praxiteles, 2, 146 f.; 3, 206. 218 Priapus, 4, 293 f.; 5, 392. 397 Priese, Karl-Heinz, 2, 156 Prell, Markus, 1,95 Priscus, 3,261 f. Priscus Neratius, 6, 554 Probst Hoppe, 1, 59 Proklos, 5, 379. 381 Prokop, 2, 170 ff.; 4, 363 f. Promethens, 4,297.371; 5,477 f. Promis, C., 2, 131 Properz, 5, 463 f. Prüch, Margarete, 6, 549 Pseudo-Plutarch, 3,217 Pseudo-Seneca, 3, 217 Pseudo-Skylax, 5, 409 Psyche, 3,267; 6,493 f, Ptah, 3,214 Ptolemäer, 2, 174; 5,478 Ptolemaeus, Sohn Jubas II., 5, 464 Ptolemaeus, Claudius, 2, 143 f. Ptolemaios (Astronom), 5, 377 ff. Ptolemaios II. Philadelphos, 3, 280; 6,497.499 Ptolemaios VIJI. Euergetes II., 1,45 Publius Cornelius Scipio, 1,76 Pudicitia, 1, 6 Pückler-Muskau, 2, 155 Puiemre, 1, 45 Pulleybank, Edwin, 2, 137 Puttrich-Reignard, 5, 432 Pygmalion, 5, 477 Pylades, 3, 206 Pyrrhos v. Epirus, 1, 14; 5,478

Pythagoras, 6, 484 Pythia, 5, 464 Qing, 3,271 Quintus, Bruder Ciceros, 1,4 Qumransekte, 3, 270 Rabirius, 1,9 Raffael Sanzio von Urbino, 6, 481 ff. Rakob, F., 5, 409 Ramses XL, 1,43.45.86; 3,278; 5,461 Ramses III., 1, 45 Randhofer, Regina, 4, 311ff, Rauriker, 2, 176 Redig de Campos, Deoclecio, 5, 475 Regilla, 6, 524 ff. Regulus, 3, 267 Rehabeam, König von Juda, 4, 374 Re-Harachte, 1,48.55 Rehm, Walther, 5, 448 Remer, 1,23.24.28 Revett, N., 6, 520 Reynolds, 1,88 Rhoikos, 2, 177 Riario, Raffael, 6, 482 Richter, Gerhard, 5, 448 Richter, Gisela, 3, 209 Richter, Heike, 3, 260 Richter, Heinz A., 1, 69 Richter, G. Martin, 3,218 Richter, Thomas, 3,261 f.; 5,463 f. Richter, Wolfgang, 5,451 Richthofen, Ferdinand v., 2, 135 Riedel, Volker, 5,451 Rifaud, 1,47 Risse, Martina, 5, 464 f. Ritter, 2, 156 Rizzo, Silvana, 1, 12 Rob, Klaus, 2, 180 Roberts, David, 6, 536 Rodenwaldt, Gerhart, 5, 448. 473 Rodriguez, Eugenio, 3,211 Roddguez, Jos6 Remesal, 5, 479 Rogge,S.,6,551 Römer, 1, 15. 19ff. 24 f. 28 f. 77; 2, 1121.115.125. 127f. 171 f.; 3, 185 ff. 262.280; 4,335.361; 5, 430. 456. 463 ff.; 6, 484 f. 489. 541. 551 Roese, Gerhard, 3, 253 Rolland, Romain, 6, 566 Romano, Giulio, 6, 489 Romanos, 4,314 f. Romualdi, Antonella, 2, 166 Romulus, 4, 362 Roncalli, Francesco, 5, 473 Rosellini, 1., 1,47 Rousseau, 3, 279 Rouzhi, 2, 139 Roxane, 3, 278 Rüger, C. 8., 5, 409 Rufus, Holconius, 4, 289 Rufus, M. Fabius, 4, 287 Rumina, 1, 6 Rutzen, Eva, 3, 259 REGISTER 1998


11

Personen, Gruppen und Völker Rutzen, Franz, 3,259; 5,451 Rydberg, Viktor, 6, 492. 494 Sabazios, 2, 146 Sabina, 3, 207 Sadoletto, Jacopo, 6, 482 Sadr, Karim, 3, 280 Saken, 2, 136 Salasser, 2, 127 ff. Salomo, 1, 95; 4, 374 Salt, H., 1,47 Samas, 4, 351 Samag tukulti an Kusarikku, 4, 351 Samuel, 3, 225 Ml. Samuel, 4, 312 San Adriano, 1,4 Sanader, Mirjana, 2, 115 lT. Sanazarro, Jacopo, 6, 482 Sanson, Nicolas, 2, 144 SantangeliValenzani, Ricardo, 1, 12 Santi, Giovanni, 6, 481 Sappho, 6, 485. 489 Sapur L, 4, 336 Sardanapal, 2, 159 f. Sarmaten, 5, 479 Sasaniden, 4, 337; 6, 574 Satet, 3, 259 Satyrn, 2, 159. 168; 3, 218 Saul, 3, 225; 4, 374 Scaurus, 1,4 Schabaqa, 3, 271; 4, 370 Schadewaldt, Wolfgang, 5, 448 Schildler, Ulrich, 1, 12 Schiffer, Th., 6, 573 f. Schamanen, 6, 545 Schauei; Peter, 3, 280 Schede, Martin, 5, 448 Schedel, Hartmann, 4, 340 Schefold, K., 6, 575 Schiaparelli, 1,86 Schiering, W., 6, 575 Schindler, Wolfgang, 3, 211 Schinkel, Karl Friedrich, 3, 237 Schliemann, Heinrich, 3, 274; 4, 297; 6, 565, 574 Schlumberger, Daniel, 2, 180 Schneider, Robert v., 3, 274 Scholz, Peter, 6, 575 Schröder, 5., 3, 205 Schuller, Wolfgang, 3, 279 Schultz, Arthur, 5, 448 Schweitzer, Bernhard, 5, 473 f. Scribonia, 1, 71 Secundus, 1, 77 Segelken, Heinrich, 5, 447 f. Seibert, J., 5, 479 Seleukiden, 1, 77; 4, 374 Selloi, 1, 13 ff. Sen-Amun, 1,43 Seneca, 4, 363; 6, 574 Senedjem, 4, 370 Senenmut, 1, 42 lT. Septimius Severus, 1,91 f.; 2, 144 f. 147; 4, 335 Servius, 1, 7 f. REGISTER 1998

Servius Tullius, 1,6 Sesostris 1., 3, 210. 213 Sethe, K., 1,45 Sethos 1., 3, 213 Settesoldi, R., 2, 166 Settis, Salvatore, 5, 451 Seure, G., 2, 147 Severus Alexander, 1, 3 Seyrig, Henri, 2, 180 Severer, 2, 147 Shemun Can, 4, 312 Sibylle, 5, 464 Siculus Flaccus, 6, 541 Sieg, Emil, 2, 138 Siegling, Wilhelm, 2, 138 Silen, 3, 201 Ml. Simeon, 4, 312. 315 Simon, Erika, 4, 297; 5, 478 Simon, Brudes des Judas Makkabäus, 4, 374 Simon d. Töpfer, 4, 316 f. Sinn, Ulrich, 6, 551 f. Sisera, 4, 374 Sisyphos, 5, 477 Skopas, 3, 206; 5, 464 Skythen, 2, 100 Slawen, 2, 153 Slokoska, L., 2, 147 Smaza, J., 1,55 Smith,Adam, 1,88 Snofru, 4, 365 Sokrates, 3, 262. 274; 6, 484 f. Sol, 5, 463 Solon, 4, 365 Somella Mura, Anna, 3, 234 Sommer, C. Sebastian, 6, 553 Sommerfeld, Chr., 5, 425 Sommer v. Bülow, G., 6, 552 Somrotidas, 3, 270 Sophokles, 3, 216 f. Sophronios, 4, 316 Sosias-Maler, 3, 237 Sosius, C., 3, 235 Sosnierz, A., 1,55 Spann, Marcello, 1, 12 Specher, St., 6, 551 Speler, RaIf-Torsten, 5, 451 Spengler-Axiopoulos, Barbara, 1, 69 Spes, 4, 296; 5, 385 Speier, Hermine, 5, 473 ff. Spon, J., 4, 340 Stacul, 2, 140 Statius, Achiles (Estago), 6, 484 Staufer, 4, 356 Stefano Du P6rac, 1, 4 Stein, Aurel, 2, 137 Steingräber, Stephan, 2, 166; 3, 260 Stephan, Volker, 5, 451 Stickler, Timo, 6, 554 Stoiker, 5, 476 Strabon, 1, 78; 2, 115; 3, 241. 245; 6, 489 Strasser, Robert, 5, 479 Strobel, August, 1,60 Strobel, Karl, 6, 553

Strynion, 5, 478 Stuart, J., 6, 520 Stuarts, 1,87 f. Stückelberger, Alfred, 5, 377 lT. Stumpp, Eva Bettina, 4, 376 Stupperich, Reinhard, 1,69 Styliten, 4, 312 Subartu, 2, 140 Sueben, 2, 173 Sueton, 1,71 f.; 4, 363; 5, 463 f.; 6, 488 f. 556 Süss, Emanuele, 2, 123 Sugambrer, 1,27 Sulis, 1,77 Sulla, Lucius Cornelius, 2, 171 f.; 4, 283. 366 Sulla, Puhlius, 4, 283 Surzyn, W., 1, 56 Symmachus, 6, 574 Syphax, 5, 409 Syrer, 1, 59; 4, 312. 319. 321 ff. Szanfraüski, Z., 1,51 Tacitus, 1,28.72 f.; 3, 244; 4, 365 f.; 6, 555 Tagar-Kultur, 2, 106 Talos, 6, 498 Tammite, 6, 553 Taschebet, 3, 210. 212 Tatian, 4, 313 Tebaldeo, Antonio, 6, 482 Teiresias, 3, 227 Teje, 1,86 Temporini, Hildegard, 6, 553 Terenozkin,A. 1., 2, 100 Terentius, 4, 290. 375 Terentlus Varro Murena, 2, 128 Teutates, 5, 430 Teutonen, 1, 19 Themis, 1, 14 Themistokles, 1,90 Theoderich, 2, 170 Theodora, 2, 169 ff.; 4, 363 f. Theodosius 1., 1, 17; 3, 228. 262; 6, 552 Theodosius II., 4, 321 Theohadat, 2, 170 f. Theokrit, 6, 482 Theophylaktes Simokattes, 2, 144 Theopomp, 2, 115 Theseus, 3, 193, 235. 239; 5, 478 Thetis, 5, 478 Th6venot, 4, 340 Thiede, Carsten Peter, 3, 280 Thomas, Renate, 3, 272 Thutmosis 1., 1, 43 ff. Thutmosis II., 1,43 Thutmosis III., 1,44 f. 47. 49. 56; 5, 437; 6, 537 Ti, 1, 91 Ti, Rekrutensehreiber, 3, 212 f. Tibaldi, Pellegrino, 6, 488 Tiberius, 1, 71. 74. 76; 3, 185; 4, 333. 361. 366; 6, 573 f. Tiberius Claudius Nero, 1, 71


Register

12 Tiburtinus, Loreius, 5, 380 Tiedemann, Paul, 3, 277 f. Tiglatpileser III., 5, 431 f. Timotheos, 3, 206; 5, 464 Tischbein, Wilhelm, 4, 372 f, Tischendorf, Constantin, 6, 554 Titus, 1, 1. 10; 4,283; 6,555 f. Tocharer, 2, 138 ff. Token, Gürkan, 2, 181 Tomarozzo, Flaminio, 6, 484 Tomco, Niccolö Leonico, 6, 484 f. 488 Torelli, Mario, 4, 306 Torricella, Agata, 3, 240 Tortorici, Edoardo, 1, 12 Tournefort, Joseph Pitton de, 4, 340 ff. Trajanus, Marcus Ulpius, 1, 1.7Sf. 93; 2, 143f. 148; 4,335; 6,517. 553 f. 556 Treverer, 1,28; 3,272 Troilos, 5, 478 Tschutschu, 3,214 Tsigakou, Fani-Maria, 4, 341 ‘Ibchelt, K., 6, 510 Türken, 1,88 Tuite, 2, 140 Tukulti Ninurta 1., 4, 350 ‘kkri, 2, 140 ‘Ibtanchamun, 2, 166 f.; 3,214. 260; 6, 565 Tyche, 4,286 Tyrrhenus, 4, 366 Tyszkiewiec, 3, 236 Ubier, 1,27.29.33 f. Ulansey, David, 4, 375 Ungers, Oswald Matthias, 2, 109 f. Unruh, Frank, 4, 374 Uranos, 4, 290 Hl. Ursula, 1, 85 Utnapischtim, 6, 568 Van der Vegt, Sunnya, 5, 479 Van Endert, Dorothea, 1, 79 f. Van Royen, Ren6, 5, 479 Vanvitelli (Familie), 4, 372 Vanvitelli, Gaspare, 3, 255 s. a. Wittel, Gaspar Adrianensz van Varius Rufus, 6, 486 Varus, 5, 460 Vasari, Giorgio, 6, 481. 484. 490. 494 Vedius Pollio, 1, 73 Veltizquez, 3, 204 Veneter, 3, 187 Venus, 1,6.71.74; 2, 117; 3,233; 4,281 ff. 371; 5,385 ff. 476 Venus Anadyomene, 4, 290 f. Venus Pompeiana, 4, 283 ff. Vercoutter, Jean, 3, 280 Verecundus, M. Vecilius, 4, 283 Vergil, 1, 19; 5,464; 6,486.574 Vespasia Polla, 6, 555 Vespasianus,T. Flavius, 1, 10; 4,283; 5,461; 6,5551. Vettius, C., 3, 196 Vettius, 1‘., 3, 196

Vieweger, 11, 5, 431 Viromanduer, 1,28 Viscogliosi, Alessandro, 1, 12 Visconti, Ennio Quirino, 6, 488 Vitellius, 6, 555 Vitruv, 5,413.419; 6,483.499.525 Vollhardt, Jürgen-J., 4, 353 Vorwerk, Ursula, 4, 355 ff. Vos, M. de, 6,551 Vries, Seger dc, 4, 340 f. Wadjrenput, 1, 45 Waetzoldt, Wilhelm, 5, 448 Wagner-Lux, Ute, 1, 57 f. 60 f. Walter-Karydi, Elena, 4, 339 ff~ Wandalen, 2, 173 Wangenheim, Wolfgang v., 5, 451 Wartke, Ralf-B., 4, 349 ff. Warton, 1,87 Weber, Thomas, 1,57ff. 78 f.; 3,260; 5,459 f. Wedgewood, Joshua, 4, 373 Wehgartner, Irma, 5, 478 Weikert, Carl, 5, 448 Weiler, 1., 6, 552 Weisgerher, G., 2, 102 Westcar, 1, 47 Westgriechen, 2, 176 Werner, Carl, 6, 538 Wettengel, Judith, 6, 533 ff, Wiegels, Rainer, 6, 553 Wildung, Dietrich, 2, 156 ff. Wilhelm JI., 6, 568 Will, Ernest, 2, 180 Wilski, P., 6,511 Winchester, 1, 87 Winckelmann, Johann Joachim, 3,206.255 ff.; 4,372; 5,447 ff. 474. 476 Winkelmann, Friedrich, 6, 541 ff. Winlock, 1-1., 1, 49. 55 Winner, M., 6, 575 Witkowski, Maciej G., 1,41ff. Wittel, GasparAdrianensz van, 3, 255; 4, 372 s. a. Vanvitteli, Gaspare Wörrle, M., 6, 552 Wünsche, Raimund, 1, 89 ff. Wysocki, Z., 1, 50 f.

3,248.270; 4,289.371; 5,387.477; 6, 494 Zeus Polieus, 4, 366 Zhao Mo, 6, 547 ff. Ziegler, Christiane, 3,214 Ziegler, Jakob, 6, 484 Zindel, Chr., 6, 575 Ziusudra, 6, 568 Zivie, Alain, 2, 167 Zweig, Stefan, 6, 565 Zyprioten, 1,78

LÄNDER UND ORTE

Aachen, 1,29.34; 4,356 Aalen, 6, 552 Abukir, 6, 554 Abu Snesle, 1, 64 Achaia, 6, 556 Acheron, 3, 226 f. Actium, 5, 463 Adamello-Gruppe, 2, 123 Adiabene, 4,311.337 Adi Ceij, 6, 554 Adria, 2, 115. 118. 170;3, 188.248 Adygien, 3, 238 Afghanistan, 2, 98; 4, 298 Africa, 6, 555 Afrika, 4, 374 Ägäis, 1,69; 2, 172; 3,200; 6,575 Agina, 1,91 Ägypten, 1,47.59.89 ff.; 2, 140. 155 ff168; 3,220 f. 235; 4,312 f. 365; 5, 453 f 464; 6, 491 f[ 533 ff. 542. 555 f. 575 f. Alexandria Antinoopolis Assasif Assuan Deir ei Bahari Dakhla Edfu Elephantine El-Tarif Fayum Giza Kairo Karnak Krokodilopolis Luxor Memphis Saqqara Schach Abd el-Qurna Theben Ärmelkanal, 4,361 Athiopien, 3, 260; 6, 554 Atolien, 2, 172 Agade,2, 140 Agone, 6, 520 Agrigent, 3, 250 Am M‘akma, 5,414 Am Noubia, 5,414 Am az-Zara, 1, 64 ‘Ainwardo, 4, 321 —‘ —‘ —‚

—* —*

-4 —‘

—~ —4

—‘

—‘

—4

—*

Xiognu, 2, 139

—‘ —‚

Yaldiz, 2, 135 Young,E.M., 1,88 Yüeh-chih, 2, 139

—‚ -

—‘ —‘

Zac-Kuk, 6, 557 Zahlhaas, Gisela, 5, 455 ff. Zahn, JohannA. v., 1,59 Zahn, Wilhelm, 4, 293; 5, 386 Zanker, Paul, 3, 23 1; 6, 573 Zayas, Mario de, 3, 205 Zeller, Kurt W., 5, 403 ff. Zenodoros, 1, 93 Zenon, 4, 364 Zeus, 1, 13ff.; 2, 146. 172. 178. 180;

REGISTER 1998


Lilnder und Orte Akbük, 6, 511 Ak-Dovurak, 2, 108 Akköy, 6,516 Alawiten-Berge, 1, 78 Albacete, 3, 244. 246 Alexandria, 1.92; 2, 170; 4,311. 313. 332; 5,377; 6,497 ff. 537. 541.551.554.570 Alfter, 1,28 Algerien, 5, 409 Rachgoun Siga Tafna Alicante, 3, 243 Alphaios, 3, 265 Alpis Graia, 2, 127 f. Altai, 2, 135. 139 AItaj,2, 108 Altamira, 2, 124; 6,551 Altbierlingen, 2, 175 Altankum, 6, 511 Altkönig, 4, 345 Altmübltal, 6,541.543 Altsüdarabien, 4, 353 Alt-Virunum, 3, 185 ff. s. a. Munici pium Claudium Virunum; Forum, 3, 194; Praetorium, 3, 194. 197; Sa kralbezirk, 3, 194; Thermen, 3, 196 Amerika, 1,88; 3,221; 4,376; 5,461 Amfreville-sous-le-Mont, 6, 558 Amiens, 1, 26 Amman, 1,57ff.; 2, 180; 5,459 Ammersee, 4, 355 Ammoudi~, 3, 226 Amrit, 1, 78 s. auch Marathos Amsterdam, 2, 157 Amu-Darja, 2, 105 Anatolien, 1,69; 2, 138; 6,575 Ancona, 6, 553 Ancyra, 4, 362 Andalusien, 1,76; 3,241 Andechs, 4, 355 ff. Ankara, 4, 366 Antakya,2, 119 Antalya, 5, 450 Antarados, 1, 78 s. a. Tartous Antinoopolis, 6, 492 Antiochia, 2, 170; 3,262; 4,311 ff. 333 f. Aosta, 2, 127 ff. s. a. Augusta Praetoria Aostatal, 2, 127 ff. Aphrodisias, 1,93; 5,439 ff. Apollonia, 1, 16 Apulien, 3,21Sf.; 6,553 Aquae Calidae, 1, 77 s. a. Aquae Sulis u. Bath Aquae Sulis, 1, 77 s. a. Aquae Calidae u. Bath Aguileia, 3, 188. 198s. a. Colonia Aqulieia Aquincum, 2, 163 ff. Arabia, 1, 76 Arabien, 1,59; 4,312 Arados, 1, 78; 2, 119 ff. s. a. Arwad Aranjuez, 3, 205 —‘

—‘

—*

REGISTER 1998

13 Arelate, 5, 467 s. a. Arles Arkadien, 3, 265 Arles, 5, 466 f. s. a. Arelate Armenia, 1, 76 Armenien, 2,97; 3,262; 4,311.335 Arsian Ta~, 4, 351 Arwad, 1,78; 2, 119 ff. s. a. Arados Arzan, 1,69; 2,97. 104. 107 f. A~agi Pinar, 2, 99 Asberg, 1, 30 Ashford, 5, 461 Asia, 1,74; 2, 17.1 Asien, 2, 135. 139; 4,366 Asovsches Meer, 2, 100 Aspendos, 6, 524 Assasif, 1,41.44 Assento, 1,81 Assuan, 2, 155; 3,212 Assur, 4, 336 f. 349 ff.; 6, 553. 568 ff. Assyria, 1,76; 4,335 Assyrien, 6, 553 Aswan, 3, 259 Athen, 1,59.73.90 f.; 2, 167. 171 f, 183; 3,209.215.237.240.241.261. 265; 4,287.293; 5,450.461.479; 6,484.519 ff. 558. 566 Agora, 2, 172; Agrippeion, 6, 527 f.; Akropolis, 4, 287; 6,519 ff.; Asklepiosheiligtum, 2, 172; Dionysostheater, 6,526 ff.; Dipylon, 2, 172; Kerameikos, 2, 167; 3,265; Lykeion, 2, 172; Nationalmu seum, 3, 206; Odeion, 2, 172; 6, 524; Parthenon, 6, 523; Peripatos, 6, 526; Pompeion, 2, 172; Skeuothek, 2, 172; Stoa des Eumenes, 6, 522. 526; Stoa des Zeus Eleutherios, 2, 172; Theater des Herodes Atticus, 6,519 ff. Attika, 2, 172; 5,461 Augsburg, 1,80; 4,361; 5,455 Augst, 2, 163 ff.; 4, 361; 5,460 Augusta Praetoria, 2, 127. 133 s. a. Aosta Augusta Raurica, 2, 163 ff.; 5,460 s. a. Augst Augusta Traiana, 2, 144 f. 148 s. a. Stara Zagora Aunjetitz, 2, 125 Australien, 1,91;2, 135; 4, 313 Austria Romana, 3, 193 f. Aymaville, 2, 127. 131. 133 Azerbajd~an, 2,97. 101. 140 Babylon, 3,262 ff.; 4,330.335 f. 350; 6, 565. 569 Babylonien, 2, 139 f.; 4,336; 6,568 Baden-Württemberg, 4, 301 if. Bad Buchau, 5, 460 Bad Godesberg, 2, 155 Bad Kreuznach, 3, 267 Baetica, 1, 76; 6,556 Bafa-Gölü, 6,510 Bäga, 1,64 Baghdad, 4, 351 Bagheria, 3, 266 f. Bagnolo, 2, 124

Baiae, 6, 574 Bajkara, 1, 69; 2, 107 Baktrien, 2, 102. 106. 139 Balkan, 1,28.69; 2, 145 Balkangebirge, 2, 143 f. s. a. Haemus mons Bamberg, 4, 355 Ii. Banias, 1,68 Banyas, 1,78 Barcelona, 3, 245. Museu d‘Archeo logia dc Catalunya, 3, 245 Bartringen, 6, 554 Basel, 5, 453 f. Antikenmuseum Basel und Sammlung Ludwig, 5, 453 f. Bassai, 3, 265 Batavodurum, 1, 29s. a. Ulpia Novio magus Batavorum u. Nijmegen Bath, 1, 77 s. a. Aquae Calidae u. Aquac Sulis Bayern, 1,79. 89; 3,249; 5,403.456 Bayreuth, 4, 358 Beegden, 1,2Sf. Beirut, 1,68; 2, 180; 4,314 s. a. Berytus Belginum, 6, 551 s. a. Wederath Berlin, 1,69; 2,97. 155. 167; 3,200.211.237 ff. 258; 4,349 ff.; 5, 423. 449; 6,551 Altes Museum, 4, 349 ff.; Antikensammlung, 4, 349 ff.; Islamisches Museum, 4, 353; Museum für Vor- und Frühgeschichte, 4, 352; Museumsinsel, 4, 349 ff.; Neues Museum, 4, 349 ff.; Pergamon museum, 4, 349 ff.; Vorderasiatisches Museum, 4, 349 ff. Bern, 5,431 Bernsteinstraße, 2, 125 Berytus, 4,314.s. a. Beirut Bethesda, 6, 554 Beth-Zur, 4, 374 Biberach an der Riss, 2, 175 Bibracte, 6, 558 Bingen, 3, 251 ff. Birciana, 1, 79 Birmingham, 3,213 Bithynien, 2, 171 Blankenheim, 1, 30 Bochum, 1,69.102 Böotien, 5, 479; 6, 502 Bohuslän, 2, 124 f. Bologna, 5, 405 Bolsenasee, 2, 170 Bonn, 1,26.28; 2, 155; 3,241 ff. Borg, 6,558 f. Borno, 2, 124 Boscoreale, 4, 286; 6, 573 f. Bosporus, 2, 170 Boston, 3,201; 4,351; 5,421 Bovillae, 4, 362 Braunschweig, 3, 257 f. Breisacher Münsterberg, 4, 304 Bremen, 4, 366 f. Brescia, 2, 123 Brindisi, 6, 486 s. a. Brundisium


Register

14 Britische Jnseln, 5, 423 Brüssel, 3, 252 Brundisium, 2, 171 s. a. Brindisi Buchar, 2, 102 Buche delle Fate, 2, 166 Büyük Kapi Kaya, 2, 181 Budapest, 2, 163 ff. Bulgarien, 2, 99. 143 ff.; 3, 259 Burkheim, 4, 303 Burrenwald, 2, 175 Buthier, 2, 128 Butovo, 2, 145 Butrint, 2, 184 Byblos, 1, 68; 5,400 Byzanz, 1,61; 2, 169; 4,313.319; 5, 455 ff.; 6, 497 s. a. Konstanti nopel u. Istanbul Caesarea Philippi, 1, 68 Calabrien, 3, 191.200; 6,553 Calais, 1,25 Callaecia, 1, 80 Cambridge, MA, 3,278 Campanien, 3,215; 4,293.362; 6, 574 Canatha, 3, 260 Cancun, 3, 266 Cannae, 1, 19 Cantabrien, 3, 191 Capitello dei due Pini, 2, 124 s. a. Naquane Capo di Ponte, 2, 123 f. Capo Schisö, 3, 199 Carrhae, 4,335. 337 Carteia, 3, 244 Caserta, 4, 373 Castellar dc Santisteban, 3, 244 f. Castionetto, 2, 123 Castro do Pöpulo, 1, 81 Castros, 1,81 Castrum Rauracense, 2, 163 Caven, 2, 124 Cefalü, 3, 266 Cemmo,2, 123 ff. Centuripe, 3, 249 Cerrillo Blanco, 3, 242 f. Cerro dc los Santos, 3, 244. 246 Certosa, 5, 405 f. Ceyhan, 5, 499 Chakassien, 2, 98 Chalkedon, 3,248; 4,313. 364 Chalkidike, 3, 265 Champagnolle, 2, 131 Chania, 3,218 Charax Spasinou, 4, 336 f. Charpinel, 2, 128 f. Chemtumal, 2, 167 Chevril, 2, 127. 129. 131 Chiapas, 6, 557 Chiclit~n Itz~i, 3, 265 f. Chiemsee, 1, 89 China, 1, 89; 2,98. 108. 135 f.; 4,312 Chifeng, 2, 97. 106 Chingan-Kette, 2, 138 Chios, 5, 463

Cibernodurum, 1, 26, 29 s. a. Xanten u. Colonia UlpiaTraiana Cimbergo, 2, 123. 125 Cirencester, 2, 165 Ciskaraant-gora, 2,97. 101 Civitas Ulpia Sueborum Nicrensium, 6, 553 Claudia Ara Agrippinensium, 1, 29 s. a. Köln u. Oppiduin Ubiorum Cluny, 6, 558 Cogne, 2, 127. 130 f. Coimbra Sul, 2, 174 ColoniaAqulleia, 3, 186s. a.Aquileia Colonia Ulpia Traiana, 1, 26. 29 Colonia Veneria Cornelia Pompei anorum, 4, 283 s. a. Pompeij Como, 2, 165 s. a. Novum Comum Concarena-Massiv, 2, 123 Condeixa, 2, 174 Conimbriga, 2, 173 f. Contantim, 1, 81 Corduba, 3, 244 Cosa, 6, 555 Costa Rica, 6, 545 f. Crau, 5,466 Creta et Cyrene, 6, 555 Cusco, 5, 459

Bayreuth Berlin Bingen Bochum Bonn Borg Braunschweig Bremen Cottbus Dieburg Dresden Düsseldorf Eibingen Eislfeld Erlangen Frankfurt a. M. Freiberg/Sachsen Freiburg Gießen Göttingen Halle-Wittenberg Hamburg Hannover Heidelberg Hildesheim Kassel Kellmünz Koblenz -. Köln Krefeld Ladenburg Leipzig Mainz Mannheim Marburg Medard München Nürnberg Obernburg Osnabrück Potsdam Rüdesheim Rügen Rüsselsheim Saalburg Saarbrücken Stendal Trier Weimar Wörlitz Würzburg Wuppertal Xanten Devnja, 2, 145s. a. Marcianopolis Didyma, 1,90; 4,365; 5,439; 6,509 fl‘. Dieburg, 5, 459 Dijon, l,28;2, 180 Dinslaken, 1,28 Dion, 5, 479 Discoduraterrae, 2, 144 Disibodenberg, 3,251 Dnepr, 2, 100 Dodona, 1, 13 ff.; 3,226.230.265 Doge Baary, 2,97. 107 f. Don, 2, 100 —‚ —4 —4

—4 —4 —‘

—~ —4 —‘

—4

—* —* —4

—* —4

—‘ —‘ —‘ —‘ —

—* —‘

—* —4 —

—+ —4 —4

Dacia, 1,76 Dagestan, 2,98. 101 f. Dakhla, 2, 168 Dalmatien, 2, 115 f. Damaskus, 1,61.68; 2, 180; 3,260; 4, 313 Danubius, 2, 143 ff. s. a. Donau u. Istros Daphne, 3, 262 Dashur, 4, 365 Deir cl Bahari, 1, 41ff. Deir ez-Zor, 4, 325 Delhi, 2, 135 Dellach, 3, 188 Delos, 3,265; 4, 339 ff. Delphi, 1, 14. 16; 2, 172; 3,247; 5, 463 Den Haag, 1, 29 f. D~partment Bas-Rhin, 2, 180 Derbent, 2,97. 102 Despeflaperros, 3, 244 Dessau, 3,258 Deutsches Reich, 1,88; 6,568 Deutsche Demokratische Republik, 1, 63 Deutschland, 1,58. 60. 69.79; 2, 135; 5,450; 6, 552. 558 Aalen Aachen Altbierlingen Altkönig Altmühltal Augsburg Bad Buchau Bad Godesberg Bad Kreuznach Bamberg —

—‚

—‘ —‘ —‘

—* —‘ —‘ —‚

—‚

—‘

—‘ —‘

—4 —‚ —

—~ —‚

-4 —‚ —‘

—‘

—* —* —‚

—‘ —‚

—~ —4 —4

—‘ —4

—+ —‚

REGISTER 1998


L~inder und Orte Donau, 2, 143 ff. 175; 3,262; 5,467 s. a. Danubius u. Istros Dora Baltea, 2, 128 Dreisamtal, 4, 304 Dragomelj, 5, 423 Dresden, 1,59; 3,258 Dsungarei, 2, 138 Dünsberg, 4, 345 Dürrnberg, 5, 403 Düsseldorf, 3, 258 Dura-Europos, 1,75; 4,330.335 f. Du~anbe, 2, 104 f. Dzandaulat-Tepe, 2, 97. 105 Dzarkntan-Tepe, 2,97. 102 Eberswalde, 5, 429 Ebro, 3,241 Edessa, 4,311.314.316.336 s. a. Urfa Edfu, 5,459 Edolo, 2, 123 Eibingen, 3, 252 Eichstätt, 6,541 Eifel, 5,419 Eindhoven, 1,30 Eisenach, 1,59 Eislfeld, 5, 403 Ekbatana, 4, 336 s. a. Hamadan Elasa, 4, 374 Elbe, 3, 245 Elephantine, 1, 53; 3,259 Elst, 1,29.34 El-Haouaria, 2, 174 f. EI-Tarif, 1,53 El-Tine, 5,431 Emesa, 4, 314 Emmaus, 4, 374 Empel, 1, 34 En et Tabga, 5, 432 Engadin, 5, 405 England, 1,87 f.; 2, 135; 3,213; 5, 460 f.; 6, 552. 568 Enisej, 2, 106 f. Enzheimer Köpfchen, 4, 345 Epidamnus, 2, 170 Epidaurus, 2, 172 Epirus, 1, 13. 15; 2,171 f. 265 Ephesos, l,74;2, 146.171; 3, 216; 4,313.365; 5,442 Ephyra, 3, 225 fL Eppan, 5, 405 Eritrea, 6, 554 Erlangen, 2, 167 f. Er-Rubayat, 3,221 Eschweiler-Laurenzberg, 1, 25 Eski~ehir, 2, 181 Et6lei, 2, 128 ff. Etrurien, 1,21; 2, 166; 3,201; 4,348 Euböa, 3, 199 Euphrat, 3, 262; 4, 31]. 330. 335 l~. Eurasien, 2, 97; 4, 374 Europa, 1,69.87; 2, 163 ff4 3,201. 209.221.245.255.259; 4,312. 319. 375; 5,423.429 f.; 6,533. 552. 567 REGJSTER 1998

15 Falacrinae, 6, 555 f. Fayum, 1,72.89.91; 3,22; 6,576 Flandern, 1, 24 Flala Solva, 3, 267 s. a. Graz Florenz, 1,87; 3,218.255.259; 5,45; 6,481 f. Fonte do Milho, 1, 81 Fontvieille, 5, 467 Forum Hadriani, 1, 29 s. a. Voorburg Fossum, 2, 125 Franken, 4, 355 f1~ Frankfurt a. M., 1,63.69; 2,99; 3,277; 4,345; 5,473; 6,547 fL Frankreich, 1,87 f.; 2, 124. 135. 180; 3,247; 4,373; 5,448; 6,558. 568 -4 Amiens --4 Am frev i 1 le-sous- le-Mont -4 Arles -4 Aymaville -4 Calais -1 Charpinel -1 Chevril -4 Champignolle -4 Cluny -4 Cogne -1 Crau -4 Department Bas-Rhin -4 Etdlei -4 Lausanne -4 Le Grotte —4 LilIe -4 Marseille -4 Mont Beuvrai -4 Orange -4 Paris -4 Picardie Pondel -4 Reims -4 Samt Genevi~ve -4 Samt Germain-en-Laye -4 Straßburg -4 Toul ouse -4 Val des Merveilles -4 Villeneuve Frascati, 6, 574 Freiberg/Sachsen, 2, 102; 3,259 Freiburg, 4,301 Pf. Fröslunda, 5, 423 Fulda-Werra-Bergland, 4, 345 —

Galmei, 3, 189 Gansu,2, 141 Gardasee, 6, 574 Gebel Barkal, 2, 155 Gebel Naga, 2, 156 Gela, 3, 200 Georgien, 2,97 f. 101. 140; 4,312 Gerasa, l,58;2, 180 Germania Inferior, 1, 33 Germania Superior, 1,75; 5,467 Germanien, 1,27; 3,245; 6,553 f. 555 f. 573 Germania Inferior —4 Germania Superior Giardini Naxos, 3, 199 Pf. Gibleh, 1,78 Gibraltar, 6, 553 Gießen, 4, 345; 5,473 Gihon-Quelle, 5, 459 Gilboa, 3, 225 Giza, 4,365; 5,453; 6,536 Gjölbaschi, 3, 273 s. a. Trysa Glauberg, 4, 345 ff. Glykf, 3, 228 Gobi, 2, 138 Goce Del&v, 2, 143 Goeblingen-Nospelt, 1, 26 Golan-Höhen, 1,61; 4,374 Golf von Tunis, 2, 174 Golfo di Baratti, 2, 166 Göttingen, 3, 258 Grand Eyvia, 2, 127ff. Graz, 3, 267 s. a. Flavia Solva Greding, 4, 361 Griechenland, 1, 13 Pf. 21. 69. 71. 89; 2, 108. 167; 3,225 ff. 235. 247 ff. 264. 265. 273; 4,340.348; 5,385.400.405. 450.461.479; 6,529.555.566.574 —+ Achaia Agina Agone Arkadien Athen Attika Böotien —* Chalkedon —‘ Chalkidike Chania Chios Delphi Dodona —4 Epidamnus —4 Epidaurus —4 Ephyra 4 Epirus —4 Euböa Ithaka Kap Tainaron —4 Knossos Korinth 4 Kreta Kykladen Lykaion Lykosura Makedonien —*

—‘ —‚ —‘ —‘

—* —*

—‘ —‘

—*

Gabala, 1,78s. a. Öib]eh Gadara, 1,61.63 Gades, 3, 245 Gailtal, 3, 188 Galiläa, 1, 61 Gallia Cisalpina, 6, 574 Gallia Narbonensis, 1,76 Gallia Transalpina, 1,24 Gallien, 1, 19ff. 28. 33; 2, 127,6,573 Mittelgallien —4 Nordgallien Südgallien Gallia Cisalpina —• GaIlia Transalpina —4 GaIlia Narbonensis —*

—‘ —‘

—‚

—‘ —‚

—~

—* —* —* -


Register

16 Mantinea Marathon -4 Megalopolis —‚ Olympia —+ Peloponnes —4 Phaistos —4 Piräus —4 Pylos -4 Pydna Rhodos Samos Salamis Sparta Thermos —4 Thessalien Thessaloniki —4 Thoknia -4 Tomaros Tyrins Großbritannien, 1, 77; 2, 165 —4 Ashford -4 Bath Birmingharn Cirencester —4 Hampshire Kent Liverpool London Nottingham —4 Oxford Schottland —4 Vindolanda Wales Großkrotzenburg, 6, 552 Guadalquivir, 3, 242. 244 Guangzhou, 6, 547. 549 Gumbati, 2, 100 Gurina, 3, 18Sf. —‘ —‘

—‘ —‘

—~ —‘

—~

—*

—~

Heidelberg, 1, 69; 2, 102; 3, 199 ff.; 5, 473 f.; 6, 506. 549 Hellbrunn, 6, 506 Herculaneum, 3, 257; 4, 372 Herzegowina, 2, 115 Hessen-Kassel, 1, 96 Hiddensee, 5, 461 Hierapolis, 5, 412 s. a. Pamukkale Hildesheim, 1,93 Himalaya, 1, 68 Himera, 3, 266 Hindukush, 2, 141 Hispania Citerior, 3, 244 f. Hirbet el-Kerak, 5, 437 Hirbet eI-Minye, 5, 432 Hochaltai, 2, 140 Hochtaunus, 4, 345 Hohot, 2, 98 Hoogeloon, 1, 30. 32 Hotnica, 2, 148 Huelva, 3, 242 Hügü~, 6, 512

—+ —+

—‘

—~ —‘

—~

—~

—*

Habuba ICabira, 4, 352 Häbtir, 4, 325 ff. Haemus mons, 2, 143 s. a. Balkangebirge Hallein, 5, 403 ff. Halle-Wittenberg, 2, 101 Hallstatt, 2, 125 Hamadan, 4, 334. 336 s. a. Ekbatana Hambach, 1,25 f. 30 Hamburg, 3, 278; 4, 351 Hami, 2, 135 Hamm, 6, 576 Hampshire, 1, 87 Hannover, 1, 65; 3, 257 f.; 5, 388 Hapisnas, 4, 315 Haps, 1,25 Haram as-Sarif, 1,95 Hasseke, 4, 325 Hatra, 4, 330. 336 f. Hauslabjoch, 2, 136 Havanna, 3, 209 lT. Miramar, 3, 209; Palacio dc Bellas Artes, 3, 210 Hazor, 5, 435 Hegau, 4, 302

Ierapetra, 3, 259 Ihringen-Giindlingen, 4, 304 JIi-Fluß, 2, 135 Ilissos, 4, 293 111cr, 5, 467 Illyrien, 1, 17 Apollonia Industal, 2, 106. 108; 3, 237 Ion, 4, 356 Innere Mongolei, 2, 98 Innergallien, 1,28 Jnnerthrakien, 2, 99 Innsbruck, 3, 277; 4, 356 Iphofen, 2, 156 Ipola, 3, 245 Ipolca, 3, 246 Irak, 4, 313. 352. 374 Iran, 1, 69; 2,97 f. 108; 4, 335. 350. 353 Iraq al-Amir, 2, 180 Irbid, 1, 57. 64 Irni, 6, 556 Isfahan, 5, 383 Iskenderun, 2, 119 Isnik, 1,93s. a. Nicaea Istanbul, 1, 69. 93; 2, 99. 124. 182; 3, 248; 4,351; 6, 551 s. a. Byzanz u. Konstantinopel Istrien, 4, 356 Istros, 2, 143 ff. s. a. Danubius u. Donau Israel, 1,60 f.; 3, 225; 4, 313. 374; 5, 434 f.; 6, 574 f. —4 Jerusalem Italica, 3, 244 Italien, 1,6. 19. 22. 87; 2, 165. 170. 172; 3, 186. 190 f. 203. 220. 237. 247 ff. 254.255ff. 259. 266 f. 273; 4, 340. 366; 5, 448. 450; 6, 481. 553. 574 Apulien Bagheria Baiae Bologna —‘

—‘

—‘

—‘

—*

Boscoreale Breschia -4 Brindisi —4 Etrurien —4 Calabrien —4 Campanien Cantabrien Centuripe —4 Certosa —4 Como —4 Florenz Frascati Herculaneum Kroton —4 Lokroi Epizephyrioi Mailand —. Mantua —4 Misenum —4 Neapel Nola Orvieto —4 Ostia —4 Paestum —4 Pisa Praeneste —‘ Primaporta —4 Puteoli —‘ Ravenna —4 Rom —‘ Siena —‘ Sirmione Sybaris —~ Tarent Tivoli Trastevere Triest — Turin —4 Tusculum -4 Umbrien —‘ Urbino —4 Veij Venedig Verona Ithaka, 3, 227 Izmir, 3, 216; 4, 361. 365 f. s. a. Smyrna —~ —+

—+ —‘

—‚

—‘ —‘

—‘

—~ —‘

—‚

—*

—‘ —‘ —‘

—‘

—‘

Jader, 2, 116 Ja~n, 3, 241 ff. Jantra, 2, 143. 146 f. s. a. Jatrus Japan, 2, 135; 3, 259 Jatrus, 2, 143 s. a. Jantra Jemen, 4, 322 Jerniye, 4, 352 Jericho, 1, 73; 4, 374 Jerusalem, 1,5.57 ff. 69. 95; 2, 124; 3, 262; 4, 313. 316 f. 322. 374; 5, 459; 6, 493 Joannina, 3, 227 f. Jordanien, 1,57 ff.; 2, 180 Abu Snesle -4 Amman -4 Ba~a —4 Gadara —4 Irbid —‘

REGISTER 1998


Länder und Orte Kinneret Madaba Muta TJmQais Jordantal, 1,73; 5,431 Juda, 5,435 Judäa, 4,374; 5,461; 6,555 —*

—‘ —

Kärnten, 3, 185 Kafarbeh, 4,318 Kafarzeh, 4,321 Kairo, 1,49 fL 89; 3,259 [45,382. 459. 461 Kaiseraugst, 2, 163 Kaiserstuhl, 4, 303 Kalekapi, 6, 559 Kalkriese, 3,277; 5,460; 6. 575 Kanaa, 3, 252; 4, 374 Kanahiki, 3, 228 ICanlige~it-West, 2, 99 Kap Bonten, 4, 361 Kent, 5,461 Kerkyra, 1, 16 Kermanschah, 4, 334 Khartum, 2, 155 Kilikien, 5, 399 ff. Kinneret, 1, 64; 5, 431fl~. s. a. Teil el-Oreime Kirklareli, 1, 69. 97. 99 Kitzingen, 4, 357 Kjustendil, 2, 148 s. a. Pautalia Kleinasien, 1,68.73; 2, 146. 170 ff.; 3,247.261; 4,36Sf.; 5,439 Knossos, 5, 430 Koblenz, 1, 25 Köln, 1,26ff. 68; 3,247 ff. 258; 4,361; 5,411.413f.418f.;6,555s.a.Qppiduni Ubiorum u. Claudia Ara Agrip pinensium Kohunlich, 2, 167 Kokytos, 3, 227 Kolchis, 3, 267 Korn el-Ahrnar, 5, 459 Konstantinopel, 1,5.93.95; 2, 170; 3,261 f.; 4, 313 f. 372; 6,491. 551. 554 s. a. Byzanz u. Istanbul Kopenhagen, 1, 72; 3,236 Korbous, 2, 175 Korinth, 2, 184; 3,237.267; 6,503.527 Kornelimiinster, 1, 34 Kottbus, 2, 155 Krathis, 3, 250 Krefeld, 1,31;4, 361 Kreta, 3,218.259.274; 4,298 f,; 5,400; 6,498. 575 Kroatien,2, 115 Krokodilopolis, 1, 89 Kroton, 3, 250 Ktesiphon, 2, 170; 3,262; 4,330. 335 f~ Ktima, 2, 174 Kuba, 3, 209 Kuci,2, 140 Küquk Kapi Kaya, 2, 181 Kuffarn, 5, 405 Kulmbach, 4, 358 REGISTER 1998

17 Kutscha, 2, 137. 138 Kykladen, 2, 120; 3, 199 Kyrenaika, 4, 297 Kyrene, 4, 297. 299 Kyrgyztan, 2, 97 f. Kyzyl Su-TaI, 2,97. 105. 107 La Alcudia, 3, 243 f. Ladenburg, 5,479 s. a. Lopodununi La Granja dc San Jldelfonso, 3, 203 f. Lahntal, 1, 27 Larnpsakos, 4, 294 s. a. Lapseki Lapseki, 4, 294 s. a. Larnpsakos Lascaux, 2, 124; 6,551 Lateinamerika, 3,209. 211 Lausanne, 1, 87 f. Lauterecken, 3, 267 Ledro-See, 2, 125 Le Grotte, 2, 166 Leiden, 5, 382 Leipzig, 1,59 f.; 2, 158 Leontinoi, 3, 250 Les Baux, 5, 466 Levante, 1,68; 2, 120; 5,437 Libanon, 2, 180; 4,332 Libyen, 2, 170; 4, 322 Lichterfelde, 5, 427. 430 Liechtenstein, 6, 554 LilIe, 2, 180 Linares, 3, 241 Liopesi, 5,461 Lipara, 1, 74 Lipari, 3, 248 Lissabon, 2, 174 Listib, 1, 64 Livcrpool, 1, 72 Liviopolis, 1, 73 Ljubljana, 1, 69 Lokri, 3, 200 Lokroi Epizephyrioi, 3, 249 London, 1,48.77.87 f.; 3,209.211; 4, 361. 372 f.; 5, 421; 6, 537. 565 Lop Nor, 2, 135. 139 Lopodunum, 5,479; 6,553 s. a. Ladenburg Los Higuerones, 3,241 Lothringen, 1, 31 Love~,2, 144 Lüneburg, 3, 257 Lugdunurn, 6,573 s. a. Lyon Lusitania, 2, 174 Lutecia, 6, 558 Luxemburg, 1,26; 6,554.558 Goeblingen-Nospelt Luxor, 1,54; 3, 212. 214 Lykien,2, 171; 3, 273 Lykosura, 3, 265 Lyon, 1,26 s. a. Lugdunum —‘

Maas, 6,551 Maastricht, 3, 267 Macchu Picchu, 5, 459 Madaba, 1,61. 64 Madrid, 3,203 ff. 210.243. 245 f. Alcäzar, 3, 203 f.; Museo Arqueolö

gico Nacional, 3, 243. 245 f.; Prado, 3, 203 ff. Mäander, 6,511 Magdalensberg, 3, 185 ff. Maghreb, 5, 409 Magna Graecia, 3, 247 ff. Maikop, 3, 238 Mailand, 3,261; 4,313 s. a. Mediolanurn Mainz, 1,30. 64; 3,251 11260; 5, 382. 459; 6, 551 Makedonien, 1, 69; 3, 260. 262 ff.; 6, 530 Malaca, 6, 556 Malaysia, 2, 135 Malassarto, 2, 166 Manisa, 4, 366 Mannheim, 1,69; 2, 157 Mantinea, 6, 493 Mantua, 6, 574 Maranga, 3, 262 Marathon, 5, 479 Marathos, 1,78 s. a.Amrit Marburg, 4, 358 Marbury Hall, 1, 72 Marcianopolis, 2, 145 s. a. Devnja Margiana, 2, 102 Marmararneer, 1, 69 Marokko, 5, 465 f. Mekn~s Tingis Volubilis Marseille, 3, 248 Mauretania-Tingitana, 5, 465 Mauretanien, 5, 465 f. Mayadin, 4, 325 Mayap~n, 3,265 Mazara dc Vallo, 2, 168 Medard, 3, 267 Mediolanum, 6, 574 s. a. Mailand Mciii, 3, 249 Megalopolis, 3, 265 Mehrum, 1,28 Mekn~s, 5, 465 Melta, 2, 144 Memmingen, 5, 467 Memphis, 1,44; 5,437 Meranien, 4, 356 ff. Merida (Mexiko) 3, 266 Mero‘d, 2, 155 ff. Mesopotamia, 4, 337 Mesopotarnien, 1,59; 2, 139; 4,311. 322, 327. 330. 335. 374; 6,565. 567 Mesopötamon, 3, 226 Messina, 3, 200 f. Mesta, 2, 143 s. a. Nestus Metkovi~, 2, 115 Metz, 6, 558 Mexiko, 3, 265 f.; 6, 545 f~ Mexiko-City, 3, 248 Mgusawwarat-es-Sufa, 2, 155 Midasstadt, 2, 181 Midyat, 4,318.321 Milet, 2, 146. 167; 3,237 f.; 6,511.516 Minusinsk, 1,69; 2,98. 108 —~ —4 —‘

‚


18

Register

Mhiuslnsker Becken, 2, 106. 108

Nicoya-Halbinsel, 6, 545

Oppidum Ublorum, 1, 2. 31 s. a.

Misenum, 6, 574 Mittelasien, 1,69; 2, 108 Mittelgallien, 1, 26 f. 34 MittlererTaurus, 1,69 Mizizah, 4,321 Moalla, 1,91 Mochlos, 4, 298 Moergestel, 1,26.30 Moesia Secunda, 2, 143 ff. Moldawien, 2, 97 Molnik, 5, 406 Mongolei, 1,69. 106 ff. Mongolische Volksrepublik, 2, 138 Mont Beuvray, 6, 558 Monte Bego, 2, 123 ff. Mosel, 3,259; 6,558 Moskau, 2,98. 100. 105 Mossul, 4, 326 Mostar,2, 116 Mozia, 2, 160 München, 1,69. 80; 2, 157; 3,257 f. 273; 5,499,455. 467 Municipium Claudiun Virunum, 3, 185. 198s. a. Alt-Virunum Munzingen, 4, 302 1. Muristan, 1, 60 Musawwarat es-Sufra, 3, 211 Muscat, 2, 183 Musina, 2, 149 Musiston, 1,69; 2,97. 102 ff. Mustang, 1, 68 Muta, 1,64 Mykene, 2, 125; 4,297 ff.; 5,479; 6,565

Nkla-Heddernheim, 6, 553 Niedergermanien, 1, 19ff. Niedermösien, 2, 143 ff. Niederrheinische Bucht, 6, 551 Niederzier-Hambach, 1,25.30 Nijmegen, 1,25.29; 4,361 s. a. Batavo durum u. Ulpin Noviomagus Bata vorurn Nikaia, 2, 146 Nikjup, 2, 143 1. 149 Nikomedeia, 1,93,2, 146; 3,261 Nikopol, 2, 144 Nikopolis, 2, 184 Nil, 3, 260; 6, 491ff. 433 ff, Nimrud, 4,351 Nippur, 4, 330 Nisibis, 4,314.316.337 Nola, 4, 362 f. Nongxia, 2, 141 Nordafghanistan, 2, 102 Nordafrika, 4, 376; 6, 574 Nordamerika, 2, 141; 3,209, 4,313 Nordbaktrien, 2, 100 Nordchina, 1,69; 2,98. 106 Nordeuropa, 2, 124 Nordfrankreich, 1,31 Nordgallien,1, 26. 28 Norditalien, 1, 28 Nordkasachstan, 1, 69 Nordostafrika, 3, 259 Nordphönizien, 2, 120 Nordschwarzmeer, 2, 108 Nordspanien, 1, 69 Nordwest-Tadjikistan, 2, 102 Noricum, 3, 185 Norwegen, 2, 135 Nottingham, 2, 147 Novae, 2, 144 f. s. a. Svistov Novo Mesto, 5, 405 Novum Comum, 6, 574 s. a. Corno Nubien, 6, 537 Nürnberg, 1, 80

Köln u. Claudia Ara Agrippinensium Oosterschelde, 1, 40 Orange, 6, 524 Orient, 1,28.60 f.; 2, 180; 3,260; 4, 299. 311 1. 322; 6, 567 ff. Orvieto, 3,259; 5,421 Osnabrück, 5, 460 Osrhoene, 4, 311. 337 Ostasien, 2, 141 Ostfrankreich, 4, 345 Ostia, 6,553. 574 Ostjordanland, 1, 59 f. Ostkilikien, 5, 399 1‘. Oualili, 5, 465 f. s. a. Volubilis Oxford, 1,48. 87; 5,421 Ozeanien, 4, 376 Ozernoe, 2, 140

Nabatilerreich, 1, 58 Nadro, 2, 123 Naga, 2, 155 ff. Naher Osten, 1,61; 3,260; 6,568 NanYue, 6,547 Naomari-Gora, 2, 101 Naquane, 2, 123 fL s. a. Capitello dci due Pini Narona, 2, 115 ff. Navarra, 3, 241 Naukratis, 3, 260 Naulochos, 5, 463 Naxos, 3, 199 ff. Neapaphos, 2, 174 Neapel, 3, 255. 258. 259; 4,281. 284. 289. 292. 372; 5, 378. 390. 395 f. 450; 6, 574 Nepal, 1,68 Neretva, 2, 115 1. Nestus, 2, 143 s. a. Mesta Nesyt, 1,92 Neull, 1,26 New York, 3,209 f. 221; 4,358; 5,461; 6, 545 f. 554 Nicaea, 1,93; 3,262s. a. Isnik (Ulpia) Nicopolis ad XstrumlHaemum, 2, 143 ff. Agora, 2, 14711.; Basilika, 2,150; Odeion, 2, 147. 151; Paliistra, 2, 152 Nicopolis ad Nestum, 2, 143

Oberhessen, 4, 345 Oberitalien, 2, 123 Obernburg a. M., 5, 455 Oberrheintal, 4, 302 Oberwinterthur, 4,361 Oder, 5, 429 Odessos, 2, 145 s. a. Varna Osterreich, 5,405; 6, 552 Graz Kuffarn Salzburg Wien Österreich-Ungarn, 1, 88; 3, 274 Otztaler Alpen, 2, 136 Oglio-Tal, 2, 123 Olympia, 2, 120. 172; 3,237 f. 265, 273; 6,551 f. Oman, 2, 183 Ombos, 1,93 Oplontis, 3, 235 —‘

—+

—“

Pactolus, 4, 365 Paestum, 3, 249 l~; 4, 372; 6, 529 Pais Valenciano, 3,241 Palüstina, 1,58ff. 95; 3,221; 4,374 Palenque, 6, 557 f. Palermo, 3, 247. 266; 4, 372 Palestrina, 4, 283 Palmyra, 1,5; 2, 180; 3,209; 4,330. 337. 353 Pamir, 2, 105 Pamphylien, 1,5; 2, 171 Perge Paniukkale, 5,412s. a. Hierapolis Paneas, 1,78 s. a. Banyas Pannonia, 5,461 Panöias, 1,80 f. Panormos, 6,513 Pantelleria, 2, 168 Panyu, 6, 547. 549 Paphos, 2, 174 Paramythiti, 3, 228 Parga, 3, 226 Paris, 1,48. 87; 2, 98. 157. 180; 3, 214. 245.247.258; 4,289; 5,450; 6,503. 520. 528. 533. 558 Parnaß, 6, 485 Paspardo, 2, 123 Passo del Tonale, 2, 123 Patar, 5, 450 Pautalia, 2, 148s. zu Kjustendil Pavia, 1,74 Pazifik, 2, 141 Peine, 6,551 Peking, 2,98; 5,460 Peloponnes, 2, 183; 3,225; 5,479 Pe1je~ac,2, 116 Pend‘2ikent, 2, 104 Pennsylvania, 2, 135 f. Pergamon, 2, 146; 3,2371‘.; 6,565 Perge, 1,5 Persien, 1, 15; 3,218.262; 4,298.312 Pesaro, 4, 340 Pesch, 1,34 Petersfels, 4, 302 f. Petra, 1,58 ff. Petropawlowsk, 1,69; 2, 107 —‚

REGISTER 1998


Länder und Orte Pfünz, 6, 541 ff. 5. a. Vetoniana Phaistos, 4, 299 Phaleron, 6, 497 Phigalia, 5, 479 Philippopolis, 2, 148 s. a. Plovdiv Phönizien, 2, 120 Phrygien,2, 171. 181 Picardie, 2, 180 Piombino, 2, 166 Piräus,2, 172 Pisa, 1,87; 3,237 Plassenburg, 4, 358 Plataiai, 5,479 P1e~a~eve Stale, 2, 117 Pliezhausen, 6, 552 PloL~e,2, 115 Plovdiv, 2, 148 s. a. Philippopolis Polada, 2, 125 Polen, 1,49 Warschau Pompeji, 1,9.74; 3,220.257; 4,281 ff. 372; 5,385 ff.; 6,542 f. 566 s. a. CoIo nia Veneria Cornelia Pompeianorum Pontd‘Ael, 2, 127. 129 s. a. Pondel Pontus, 1,73 Pontus Septentrionalis, 2, 97 Populonia, 2, 166 Porcuna, 3, 242 Porto, 2, 174 Portugal, 1, 80 f.; 2, 173 f. Callaecia Castro do Pöpulo Conirnbriga Fonte do Milho Lissabon Pandias Porto Sabrosa Tr~s-os-Montes Trds Minas Potsdam, 3, 258 Pozo Moro, 3, 242 f. Praeneste, 6, 573 Priene, 3,237 if. Primaporta, 1,73 Protrosilovo, 2,97. 106 Puteoli, 6, 574 Pydna, 1, 15 Pylos, 5,421 —‚

—‘ ‘

—‘

—4 —‘

—~ —‘ —‘ —‘

—~

Qalat es-Salihiya, 1, 75 Qasral-Abd, 2, 180 Qinghai, 2, 141 Qumran, 1,58 Qohaito, 6, 554 Rabat, 5,466 Rachgoun, 5, 409 Radanovo, 2, 147 Raddusch, 5, 427 Raetia, 5, 467 Ram al-Daliab, 2, 120 Ras ei Ma, 5,410 f. 415.419 Ras Schamra, 6, 565 Ravenna, 2, 169 ff.; 4, 363 REGISTER 1998

19 Regio Nicopolitana, 2, 145 Reims, 1,28 Reutte, 3, 277 Rhar-eI-Kebir, 2, 174 f. Rhein, 3,248.253; 4, 345 Rheinau, 4, 304 Rheinhessen, 3, 253 Rheinland, 1,25.3! Rhodos, 1,96 Rhöne, 1,24; 5,467 Rijswijk, 1, 30. 32 Rio De Janeiro, 3, 212 Rinaidone, 2, 125 Riva, 2, 125 Roermond, 1, 25 Rom, 1, 1 ff. 19ff. 59. 64.71ff. 78. 87. 95; 2, 163. 167 f. 171 f.; 3, 185. 192. 204. 209. 218. 231 ff. 240.245.255 ff. 259. 274; 4,290.305 ff. 313. 319. 361. 362 f.; 5, 411. 447. 450. 455 ff. 461. 463 f. 473 ff.; 6,481 ff. 519.528.553. 555 f. 574 f. Antiquario Communale, 3,234; Ara Pacis, 1,74; 6,573; Arcus Aurae, 1, 12; Arcus Nervae, 1, 12; Ar giletum, 1,3 f. 5.7ff.; Augustusforum, 1,4.6. 11; BasilicaAemilia, 1,4. 8ff.; BasilicaApostulorum, 4,305 ff.; Basi lica di San Paolo fuori le mura, 3,236; Basilica San Sebastiano, 4, 306 ff.; Basilica San Marco, 4,310; Boncom pagni, 3, 231; Caesarforum, 1, 4 f.; 5,461; Campo Santo Teutonico, 5, 475; 6,575; Campo Torrecchiano, 1, 12; Campo Vaccino, 1, 12; Celio, 3, 234; Centrale Montemartini, 3,231 ff.; Cestius-Pyramide, 3, 236; Circus Ma ximus, 5,461; Curia, 1,4. 10; De Archa Noe, 1, 12; Diokletiansthermen, 4, 361; Domus Aurea, 1, 4; Domus Fla via, 1,9; Domus Parrhasia, 1,9; Es quilin, 1, 10.73; Foro Boario, 3,233; Forum Cuppedinis, 1, 4; Forum Pacis, 5,461; Forum Palladium, 1,2; Forum Romanum, 1, 1.5; 4,290.362; 5,461; 6, 484. 490. 565; Forum Transitorium, 1, 1 ff.; Galeria Borghese, 4, 361; Cia nicolo, 1,6; Granaio dci Cardinali, 1,6; Horti, 3,234 f.; Janusheiligtum des Numa Pompilius, 1, 4. 7 f.; Jupiter tempel, 6,556; Kapitol, 1, 1.2, 168; 3,231; 6,489.556.573; ICatakombe von San Callisto, 4, 305 ff.; Konserva torenpalast, 3, 231; Largo Argentina, 1,11; 3,231; Kolosseum, 2, 167; 5, 461; 6,506; Lateran, 6,489; Macel lum, 1,4; Macelluni Liviae, 1,73; Marsfeld, 1, 1; Mausoleum, 4,362 f.; Maxentius-Basilika, 1,5; Minervatem pcI 1,4.7. 10; Museo Nazionale delle Therme, 3,234; Museum Pigorini, 2, 125; Palatin, 1, 1.4.9.74 f.; 5,463 f,; 6,555; Palazzo Altemps, 3,236; 4, 361; Palazzo Caffarelli, 3,231; Pa lazzo Massimo, 3,236; 4,361; Pan theon, 1, 11; Petersdom, 4, 361; 6,

484; Porta del Popolo, 6, 492; Porta Pia, 3,218; Porta San Lorenzo, 3,234; Porticus Absidata 1, 4 f. 9; Porticus Liviae, 1,73 f.; San Andrea arcus Auri, 1,5; San Lorenzo, 4,305 fL; San Lorenzo in Miranda 1,4; San Pietro in Vincoli, 1, 74 ; Sant‘ Agnese, 4, 305 ff.; Santa Maria arcus Auri, 1,5; Santa Maria dcl Popolo, 6, 490. 492. 494; Santa Maria in Macello, 1, 12; Santa Maria in Aracoeli, 1, 88; Santi Pietro e Marcellino, 4, 305 ff.; Subura, 1, 1. 3.6.9 f.; Templum Pacis, 1,4. 9. Ii; Theatrum Balbi 1, II; Theatrum Marcelli, 1,7. 11; Tor dc‘ Schiavi, 4,306; Trajansforum, 1,7; 5,461; Vatikan, 6, 575; Vatikanische Museen, 5, 473 ff.; 6, 500; Vatikanische Paliiste, 6,484; Via Alessandrina, 1, 12; Via Appia, 1,73; Via dci Fori Imperiali, 1, 12; 5, 461; Viadel Colosseo, 1, 5;Via delle Sette Sale, 1,74; Via Flaminia, 1, 73 f.; 4,361; Via in Selci, 1,74; Via Ostiense, 3,231; Villa Ludovisi, 3, 233; Villa Medici, 6,519 Rosica, 2, 143 f. Rostov, 2, 100 Ruad, l,78f. Rupertsberg, 3, 252 f. Ruse, 2, 145 s. a. Sexaginta Prista Rußland, 2, 98. 141; 6,552 Rüdesheim, 1, 96 Rügen, 5,461 Rüsselsheim, 3, 252 Saalburg, 6, 553 f. Saarbrücken, 1, 69 Sabiner Berge, 6, 492. 555 Sabrosa, 1,81 Sachsen, Königreich, 1, 59 Saida, 1,68 s. a. Sidon Samt Genevi~ve, 6, 558 Samt Germamn-en-Laye, 6, 558 Saiti, 3,245 Sajan, 2, 106. 108 Salah, 4,318 Salamis, 1,90 Salona, 2, 116s. a. Sohn Salpensa, 6, 556 Salzburg, 4,361; 6,506 Sam‘al, 4,351 Samarkand, 1,69; 2, 102 Samos, 3, 237 f.; 4, 365 San Jos~, 6, 546 San Miquel dc Lffria, 4, 243 San Saivatore, 2, 124 Sansenzo, 5, 405 San Siro, 2, 124 Santiago dc Cuba, 3,212 Saqqara, 1,44; 3,213 f.; 4,365; 5,453 Sardes, 4, 365 f. Sar-i Chauz, 2, 103 Sarno, 4, 283 Sart, 4, 365 Sch&h Abd el-Qurna, 1, 43


Register

20 Schlesien, 4, 357 Schottland, 4, 372 Schreckensee, 2, 175 Schwarzes Meer, 1,74; 5,423 Schweden, 3, 204 Schweiz, l.88;2, 163;6,552 See Gennesareth, 1,61; 6,43! Segovia, 3, 203; 5, 411 f. Seidenstraße, 2, 135. 138 Se!eukeia, 4, 330. 335 f. Selinunt, 3, 247 Sellero,2, 123 Serdica, 2, 148s. a. Sofia Sergeevka, 2, 97. 107 f. Sevilla, 1, 76 Sexaginta Prista, 2, 145 s. a. Ruse s‘Hertogenbosch, 1, 33 Shipka, 3,259 f. Sibirien, 1,69; 2,98. 100. 141 Side,2, 130 Sidon, 1,68; 2, 120; 6,485 s. a. Saida Siena, 6, 482 Siga, 5, 409 ff. Sinkiang, 2, 135 ff. s. a. Uighurische Autonome Region Siraki-Ebene, 2, 10! Sirkeli Höyük, 5, 399 ff. Sirmione, 6, 574 Sizilien, 1,71;2, !68;3, 199 ff. 215. 247 ff. 256; 4, 372 f.; 5, 450 Agrigent Capo Schisö Gela Giardini Naxos Leontinoi Naxos Palermo Selinunt Syrakus Skandinavien, 2, 137; 5, 423 Siowenien, 5, 405. 421 Moinik Novo Mesto St.Marein Töplitz Watsch Smyrna, 2, 146; 4,365 f. s. a. Izmir Sofia, 2, 147 f.; 3,259s. a. Serdica Soleb,2, 156 Soliman, 2, 175 Sohn, 2, 116s. a. Salona Solunt, 3, 266 Sonico, 2, 123 Soto de Bureba 1, 69 Sowjetunion, 2, 108. 139. 141 Spanien, 1,23.28.68.75; 2, 125; 3,241 ff.247;5,411 f.423;6,556 Aibacete Alicante Andalusien Barcelona Castellar dc Santisteban Ceriilo B!anco Cerro dc los Santos Corduba —‘

—‘

-~ —‘

—* —4

—‘

—4

—‚

—‘ —‘

—~ —‘ —‘

—‘

—*

—* —‚

—4

—‚ —‚

—‘

Despeflaperros Hispania Citerior Huelva Jadn Katalonien La Granja dc San Ildelfonso Los Higuerones —. Lusitania Madrid Pais Valenciano Porcuna Pozo Moro San Miquc! dc Liiria San Josd Segovia Sevilla Tarragona Valencia Sparta, 2, 183; 3,237 Split, 2, 116 Stageira, 3, 265 Stara Zagora, 2, 144s. a. Augusta Traiana Starnberger See, 1,89 St. Bernard-Paß, 2, 127 St. Marein, 5, 405 St. Petersburg, 2,98. 107. 140 St. Quentin, 1,28 Stendal, 3,257 f.; 5,447 ff. Straßburg, 2, 180; 3,261 Styx, 4, 333 Subotiv, 2, 97. 99 f. s. a. Subotovo Subotovo, 2, 99 Suchan-Darja, 2, 102 Suchanicha, 2,97. 104. 106. 108 Sudan, 2, 155 ff. Naga Toltke Südamerika, 4,313 Südfrankreich, 1,28 Südgalhien, 1,24 Südlimburg, 1, 25 Süditalien, 3, 247 if.; 4, 373 Südosteuropa, 1, 69; 2, 100 Südrußiand, 2, 97 Südschweden, 2, 123 Südsihirien, 1,69; 2, 104. 107 f. 140 Südtadjikistan, 2, 105 Südwestdeutschland, 4, 345 Sumer, 4,313. 350 Sveshtari, 3, 259 f. Svßtov, 2, 145 s. a. Novae Swat, 2, 140 Sybaris, 3, 247 f. 250 Syrakus, 3, 247 ff.; 6, 554 Syrien, 1,59.61.76.78.95; 2, 146. 180; 3,221.260; 4,311 ff. 325. 332. 335. 352 f. Antarados Damaskus Deir ez-Zor Gabala Hasseke Mayadin Paneas —‘ —‘

—‘

—‘ —‘

Ruad Seleukeia Tau ~öh Hamad Tartous Syros, 3, 237 -4 4

4

—4

—‚

—*

—‘

—4

—* —*

—‘ —‘

—‘ —‘

—‘

—‘

-‘ —‘

—* —4

—* —‚

—4

—4 —4

Tabor, 4, 374 Tadjikistan, 1, 69 f.; 2, 98. 103; 3, 259 Tafna, 5, 409 f. Takfon, 2, 105 Takht-i-Su!aiman, 2, 102 Tal Ajalon, 4,374 Talamanca dc Tib~is, 6, 545 f. Tal! Bi‘a, 4, 352 s. a. Tuttu! Tall Halawa, 4, 352 Tal! Knödig, 4, 352 Tal! S~1I Hamad, 4, 325 ff. Ta Marmara, 6,51! Tanagra, 3,221 Tanais, 2,97. 100 f. Tanger, 5,465 s. a. Tingis Tannu-Gebirge, 2, 108 Taormina, 3, 199 Tarent, 3, 237. 247 f. Tarim-Becken, 2, 138 Tarodunum, 4, 304 Tarquinia, 3, 248 Tarragona, 3,245; 5,411 Tartous, 1,78; 2, 119s. a. Antarados u. Tortosa Ta~köprü, 6, 559 Tawi, 4, 352 Tbi!isi, 2, 101 Tel Aviv, 4, 374 Teil Abu Hgaira, 4, 352 Teil ei-Oreime, 1, 64; 5, 430 ff. s. a. Kinneret Teil Kaniige~it-Nord, 2, 99 Teil Sabi Abyad, 6, 553 Tel Miqne, 2, 166 Tepe, 6,512 Teutoburger Wald, 1, 96 Thailand, 2, 135 Theben, 1,15.46 Thesprotien, 3, 226 Thessalien, 2, 172 Thessaloniki, 1, 69 Thermos, 1, 15 Thoknia, 3, 265 Thüringen, 4,358 Thüringer Becken, 6,551 Thüringer Wald, 4, 345 Teheran, 2, 97 Thrakien, 1,28; 2,99. 143 ff.; 3,259; 6, 565 Tiberias, 5, 431 Tienschan, 2, i 35 f. Tigris, 3, 262; 4, 311. 326. 330. 335 Tilllbnrg, 1, 26 Tingis, 5, 465 f. s. a. Tanger Tinos, 4,341 Tirol, 4, 356; 5, 405 ff. Tivissa, 3, 245 Tivoli, 3,204; 4,283; 6,482. 506. 528 REGISTER 1998


Llinder und Orte, Sachen Tjasmin, 2, 100 Tlä iil-‘Aii, 1,58.61 Tmolus, 4, 365 f. Togolok, 2, 102 Toltke, 2, 155 Tomaros, 1, 13 Tomis, 1,74 Tönishorst, 1, 3 1 f. Töplitz, 5, 405 Tongeren, 4, 361 Toronto, 3,214 Tortosa, 1,78 s. a. Tartous u. Antarados Toskana, 2, 166 Tossal San Miquei de Lffria, 3, 245 Touiouse, 2, 157 Trapezus, 1,73 Tnis-os-Montes, 1, 81 Trastevere, 3, 204 Trehnitz, 4, 357 Tr& Minas, 1,81 Trier, 1,28; 2, 109 ff.; 4,361; 6,551. 558. Barbarathermen, 2, 111; Kaiser thermen, 2, 111; Kapuzinerkloster, 2, 109. 112 f; Rheinisches Landesmu seum, 2, 109 f.; Viehmarkt, 2, 109 lT. Triest, 5, 450 Troas, 6, 565 Troja, 1,6; 2,99. 184; 6,500.574 f. Trundhoim, 2, 125; 5, 429 Trysa, 3, 273 s. a. Gjölbaschi Tuba, 2, 106 Tunesien, 2, 174 f. El Haouaria Karthago Ttiniberg, 4, 303 Tunis, 2, 174 f. Türkei, 1,69; 2, 130; 4,313.322. 352. 361; 5,412; 6,574 f. Abkük Akköy ‘Ainwardo Ankara Antalya Aphrodisias Bafi~GöIü Büyük Kapi Kaya Ephesos Eski~ehir Istanbul Izmir Kafarbeh Kafarzeh Kügük Kapi Kaya Manisa Midyat Miiet Mizizah Pamukkaic Pergamon Sardes Sart Sirkeli Höyük Smyrna Ta~köprü Troas —‘ —‘

—‘

—* —‚

—* —* —‘

—~

—‘

21 Troja Tur‘Abdin Urftt Türkisch-Thrakien, 1,69 ‘Ihr ~AbdTn, 4,313 if. 325 Turan, 2, 97 Turin, 1,87; 3,259 Tur Izlo, 4,315 ‘Ihrkmenistan, 2, 97. 102 Turfan, 2, 137 Tüseulum, 1, 74; 6,574 Tuttul, 4,352 s. a. Tau DPa Tuva, 1,69; 2, 98. 104.106 Tyana, 6, 556 Tyrins, 6, 565 Tyros, 1,68 Tyrrhenisches Meer, 3, 248 —‚ —‘

-‘

Ürümqi, 2, 136 Ugarit, 5, 400 Uhrwiller, 2, 180 Uighurisehe Autonome Region, 2, 136s.a. Sinkiang Ujuk, 2, 106 f. Ukraine, 2, 97 f. Ulm, 5,467 Ulpia Noviomagus Batavorum, 1, 29. s. a. Nijmegen u. Batavodurum Umbrien, 6, 481 Ummendorf, 2, 175 UmmQais, 1,58. 61. 63 f. Ungarn, 2, 163; 3, 273 ff.; 5, 460 f.; 6, 552 Budapest Unteritalien, 3, 200. 247 ff.; 4, 373 Ural, 1,69; 2, 106 f. 141 Urartu, 4, 350. 352 f. Urbino, 6,481.484 Urfa, 4, 330 s. a. Edessa Uruk, 4, 330 Urumtschi, 2, 136 s. a. Urümqi USA, 2, 135; 3,201.259 Boston New York Pennsylvania Uzbekistan, 2, 97 f. 102; 3, 259 —*

—*

—‚

—*

—* —* —‘ —‘ —4

—‘

—*

—+ —4 —‘ —‘

—‚

—* -

—‘ —‘ —‘ —‘

—‚

REGISTER 1998

Väc, 6, 552 Val Camonica, 2, 123 0‘. Val des Merveilles, 2, 124 Valencia, 3, 241. 243. 245 Valentla, 3, 244 Valladolid, 3, 266 Valtellina, 2, 123 f. Varna, 2, 145s. a. Odessos Vatikan, 1,73; 3.206.217 Vietnam, 2, 110; 6,547 Villa Real, 1, 81 Veji, 1,73 Velxko Türnovo, 2, 143, 147. 149 Venedig, 3,248. 255 Vergina, 1,69 Verona, 6, 489. 520. 574 V&tesszöllös, 5, 460 Vetoniana, 6, 543

Vesuv, 4,373; 5,450; 6, 574 Vid,2, 115ff, Villeneuve, 2, 131 Vindolanda, 5, 460 Volubilis, 5,465 f. s. a. Oualili Voorburg, 1,29 f. s. a. Forum Hadriani Vorderer Orient, 2, 140 1‘. 180; 3, 260; 4, 340. 376 Wales, 5, 460 Warschau, 1, 49 ff. Wartburg, 4, 358 Watsch, 5, 404 Wederath, 6,551 s. a. Beiginum Weimar, 3, 258; 5, 450 f. 476 Weißenburg, 1, 79 f. Welzelach, 5, 405 f. Westanatolien, 1, 69; 5, 439 Westasien, 3, 260 Westbank, 1, 61 Westeuropa, 4, 314 Westsyrien, 2, 119 Westtuva, 2, 97. 108 Wetterau, 4, 345 Wien, 3,258.273 f.; 6, 565 Wilten, 4, 356 f. Wörlitz, 3,258; 5,450 Wolga, 2, 106 Wreide, 4, 352 Würzburg, 1,80; 5,478; 6,55! f. Wuppertal, 5, 431 Xanten, 1,26.28 ff. 75; 4,361 s. a. Colonia Ulpia Traiana u. Cibernodurum Xanthos, 5, 478 Xiangshan, 6, 547 Yarmuk, 1,61 Yucattin, 3, 265 f. Zadar, 2, 116 Zelengora-Gebirge, 2, 115 Zentralasien, 2, 137. 139 ff.; 4, 298 Zentraisibirien, 2, 106 Zerafsantal, 2, 102 Zerhoun-Massiv, 5, 465 Zoukoudian, 5, 460 Zincir!i, 4, 351 Zoilfe!d, 3, 185 Zypern, 2, 170; 5,400 Katopaphos Ktirna Neapaphos Paphos —‘ —‘

—+ ‘-~

SACHEN

Abklatsch, 2, 102 Acad6mie de France, 6, 528 Acad~mie des Ineriptions et Beiles Lettres, 2, 180 Adler, 1,73; 3,204; 5,477 Administration, 3, 196


Register

22 Adoptivkaisertum, 1, 76 Aedes, 1,8 Aediflcium, 1, 24 Aeneis, 1, 19; 6, 486. 489 AERIA, 2, 167 Ägis, 1,5 f.; 3,215 Ahren, 1,72 Aneolithikum, 2, 99 Afanas‘evo-Kultur, 2, 106 Agonistik, 6, 552 Ahnenkult, 4, 348 Affe, 3, 267 Akademie, 2, 172 Akademismus, 6, 528 Akiculturation, 1,21.23.30; 3,260; 4, 320. 322 Alahasterurne, 3, 237 Alabastron, 3,221.252 Alexanderroman, 3, 264 Almagest, 5, 377 ff. Altar, 2, 156; 3,204 Altartuch, 3, 252 Altchinesisch, 2, 138 Altes Reich, 1,44; 5,453 Altes Testament, 1,59; 2, 166; 4, 314. 358. 374; 5,455; 6,567 f. Altsteinzeit, 4, 302 Amarnazeit, 1, 45 American Center for Oriental Research, 1, 64 Amethyst, 2, 175 Amphitheater, 2, 127. 164 Amphora, 3, 191.239; 5,421; 6,553 Amphorenbestattung, 4, 330 Amphoriskos, 3, 220 Amunskapelle, 1, 47 Amunsanktuar, 1, 47 f. Amygdaloid, 3,219 Anastylose, 1,55.58 Ancien r~gime, 4,341.344 Andronovo-Kultur, 2, 106 An~lcdota, 2, 170 f. Anubiskapelle, 1, 44. 47 f. 50. 53 Antilope, 2, 140 Antiquitates Urbis, 6, 484 Antiquit‘~s Historiques, 2, 180 Antoninuswall, 5, 460 Aphrodisiakum, 4, 297 f. Apoikie, 2, 100 Apotheose, 1,6.43; 3,204; 4,363; 5,551 Aquädukt, 2, 127 fE 149. 173; 5, 409 11 Aquarell, 3,256; 4, 341 f.; 5, 386 Arabienexpedition, 3, 263 Aramäisch, 4, 31! Archäozoologie, 2, 97 ArchNet, 3, 276 Archonten, 2, 146 Argonautenepos, 6, 498 Arianerstreit, 3, 262 Aristokratie, 2, 184 Arkosolgrab, 4, 308 Armut, 1,95 Arula, 3, 199 ff.

Aryballos, 3,215 Ask!epieion, 1, 68 Askos, 3, 220 Assimilation, 4, 322 Astrolab, 5, 377 fl~. Asylrecht, 3, 225 Athenaion Politeia, 3, 279 Atlas Farnese, 5, 377. 382 Aureus, 6, 488 s. a. Goldmünzen Ausrottung, 1,23.27 Avesta, 2, 141 Bad, 2, 117; 3, 194. 196.265; 4,366; 6, 558 f. Bär, 2, 169; 6, 507 Bandkeramik, 4, 361 Barbarisierung, 2, 101 Barock, 3, 257. 266 f. Barrenhorte, 5, 424 Bauaufnahmen, 2, 99 Beamte, 1,91 Belogrudovka-Stufe, 2, 100 Berliner Archäologische Gesellschaft, 5, 447 Bernstein, 6, 549. 554 Beutekunst, 5,461 Bewässerung, 2, 127; 4, 325 Bibel, 3,251.264; 5,438; 6,567 f. Bibelwissenschaften, 1,61 Bihlioth~que Nationale, 1,48 Bilderbibel, 4, 358 Biiddatenbank zur antiken Architek tur und Skulptur, 5, 499 Bildersturm, 2, 182 Bu!dhauerschule von Chios, 5, 463 Bischofsinsignien, 4, 367 Blattkrone, 4, 348 Blutopfer, 1,80; 3,230 BouI~, 2, 146 Bouleutai, 2, 146 Bouleuterion, 1, 14; 2, 150 Brandbestattungen, 5, 403 Brautgeschenke, 5, 387 British Library, 1,48 Bronze, 2, 123; 3,209.237 f. 244; 4,331 ff.; 5,421.423 ff.; 6,549. 551. 553. 558 Bronzebildnis, 6, 493 Bronzegefäße, 3, 197. 304; 5,455; 6, 573 Bronzehammer, 2, 123 Bronzekessel, 3, 230 Bronzemünzen, 1, 74; 6, 554 Bronzereplik, 3, 206 Bronzeschale, 5, 403 ff. Bronzeschmuck, 3, 197 Bronzestatue, 1,79; 2, 168; 3, 185. 191. 209; 5, 466; 6, 558. 565 Bronzezeit, 1,69; 2, 10Sf. 125. 140; 4,301.303; 5,400.423 ff. 434 ff. 460 Brucherzliort, 5, 425 Brücke, 2, 127 f[. Brunnen, 1,73; 2, 173; 3, 191; 5,428.430; 6,504 ff. 511 Budclhismus, 2, 105

Bürgerkrieg, 5, 464; 6, 556 Bürgerrecht, 1, 29 Büste, 1,72 f.; 3,207.218; 5,453 Burgi, 5, 467 Burushaski, 2, 140 Busenband, 4, 293; 5, 394 Strophion Marnillare —* —4

14C-Daten, 2, 102. 104, 106 14C-Labor, 2,97. 106 Caduceus, 4, 289; 5, 396 Calculi, 3, 190 Canaa-Schale, 3, 252 Carmen Saeculare, 5, 464 Castellum Divisorium, 5,41! f. 416 Castra Praetoria, 1, 75 Causae et curae, 3, 253 Censor tribuniciae potestatis, 1,75 Cernjachov-Kultur, 2, 101 Cernoles-Kultur, 2, 99 f. Chalzedon-Lentoid, 3, 219 Chanukka-Fest, 4, 374 Cherubim, 6, 567 Chiton, 1,5; 2, 159; 3,216.221 Chorobates, 5,413.417.419 Chou-Zeit, 2, 136 Christentum, 3,261; 4,305 ff. 311 ff.; 5, 455; 6, 533. 567. 574 f. Christianisierung, 5, 457 Christusmonogramm, 5, 456 Cinquecento, 6,481.490 1‘. 493 Circus, 2, 169; 4,30Sf. 363; 5,466 f. Civitas, 1,29 Coemeterium, 4, 309 Colecciön Condes de Lagunillas, 3,210 Colecci6n Lagunillas, 3,211 Colonia civium Romanorum, 2, 115 Comitium, 6, 485 Commentaria, 4, 340 Complimentarius, 4, 367 Conventus civium Romanorum, 2, 115 Conventus civium Romanorum negotiandi causa, 3, 190 Corona Civica, 5, 464; 6, 489 Cortegiano, 6, 489 f. Cucullus, 2, 164 Curiosum, 1,3.5 Dama dc Eiche, 3, 243 Dattelpalme, 4, 297. 299 De Bello Gallico, 6, 558 Dekapolis, 1,58.61 Delphin, 4, 292 Delphische Amphiktyonie, 5, 478 Demokratie, 1,91; 3,279; 5,479 Demos, 2, 146 Dendrochronologie, 2, 97 Depotfunde, 2, 175; 5,423 ff. Destillation, 5, 421 f. Deutsches Archäoiogisches Institut, 1,59.64.69; 2,97ff.; 5,448; 6,510.551 REGISTER 1998


Sachen Deutsches Evangelisches Institut, 1, 57 fr; 5, 459 f. Deutsche Forschungsgemeinschaft, 2, 99; 3, 256; 4, 352; 5, 449 Deutsch-Jordanisches Kulturab kommen, 1, 63 Deutsche Orient-Gesellschaft, 6, 567 ff. Diadem, 3, 262; 4, 285 ff.; 5, 396 Dies Imperii, 1, 75 f. Dies Natalis, 1, 71ff. Diopter, 6, 541 Divination, 6, 57 1 Diva Augusta, 1, 74 Divus Augustus, 1, 74 Divus Julius, 4, 290 Divus Trajanus, 5,461 Djeser-Achet, 1, 45.49 Djeser-Djeseru, 1,41.45. 55 f. Dolche, 2, 123 Domus, 1, 11 t‘. Domus Augusta, 4, 363 DomusAurea,2, 167 Domus Flavia, 1,9 Domus Parrhasia, 1, 9 Domus principis, 1, 76 Domus solarata, 1, 11 Doppelaxt, 4, 299 Doppelfiöte, 5, 395 Drachme, 4, 333 Dupondius, 1, 74 DYABOLA, 3,256 Ebstorfer Weltkarte, 4, 358 Ecole Fran~aise d‘Ath~nes, 6, 528 if Ecole des Beaux Arts, 6, 529 Ecole Normale Sup&ieure, 2, 180 Efeu, 2, 159; 4, 297 Ehe, 1,71 f.; 3,254; 4,289.357 f. Ehrenbogen, 1, 74; 5, 466 Eiche, 1, 13 lt. Einbalsamierung, 2, 164 Einhorn, 6, 559 Eisen, 1,25; 2, 166; 3,259; 4,331.334; 6, 549 Eisenerz, 2, 175; 3, 187. 189 f. Eisenzeit, 1,69; 2, 106. 125; 3,280; 4, 303; 5, 432. 435 f. Elefantenstoßzähne, 6, 549 Elektrizitätswerk, 3,231 ff. Elfenbein, 2, 166; 3,206; 4,292. 308; 6, 549 Elgin Marbles, 5, 475 Emporion, 2, 115; 3,189. 198 Epigraphik, 2, 247; 6, 553 Epistulae Ex Ponto, 1,71 Erdkult, 1, 14 Erdorakel, 1, 14 Erscheinungsfenster, 1, 55 Eschmun-Heiligtum, 1, 68 Ethica, 6, 484 Eucharistie, 4, 305 f. Euergesie, 6, 526 Eule, 6, 506 Euripus, 6, 504 f. REGISTER 1998

23 Fabrica, 3, 196 Faeneratores, 2, 171 Färberei, 6, 520 Fahlwild, 5, 405 Fauler Heintz, 5, 422 Feige, 4, 297 Feldforschung, 1, 63 Felsdenkmiiler, 2, 181 Felsgrab, 6, 559 Felskunst, 2, 123 ff.; 4,376 Festungswerk, 2, 147 f. Fernhandel, 6, 547 Ferrum Noricum, 3, 190 Fibeln, 3, 191.218; 4, 308. 331; 5,423; 6,554 Fisch, 4,293; 5,391; 6,490.571 Fischteller, 6, 574 Fiscus, 6, 556 Fixsterne, 5, 378 ff. Fixsternkatalog, 5, 378 f. 382 Fledermaus, 6, 545 Fluchtburgen, 1, 25 Flußgold, 4, 365 Forminiferenkalk, 2, 174 Frauenkloster, 3, 252 Frauenkonvent, 3, 252 Freigelassene, 1,29; 3, 190 Freilichtmuseum, 3, 198; 5,460 Fresko, 4, 281 ff.; 5, 463 f. Friedhof, 4, 325 ff. Frömmigkeit, 3,251 Frühbronzezeit, 1,69; 2,99 Früheisenzeit, 2, 99 ff. Frühlat~nezeit, 1, 69 Frühneolithikum, 2, 99 Füllhorn, 3, 220; 4, 285. 332 Fürstentum, 4, 355 ff. Fürstengrab, 4,304. 345 ff.; 4,361 Funeralriten, 4, 305 f. Gagatfigürchen, 4, 303 Gandhara-Plastik, 2, 105 Garum, 3, 191 Gaustratege, 1,92 Geburt, 3, 254; 4, 289 Geburtshalle, 1,49 Geld, 1, 21. 32 ff.; 4, 308 Gemeindecoemeterien, 4, 305 Gemmen, 2, 115 Gemsen, 5, 405 Gemüse, 4, 298 Genarchäologie, 2, 136 Gerätegeld, 5, 425. 427 Gerousie, 2, 146 Gesichtsperlen, 4, 332 Getreidespeicher, 1, 6 Gewandstatuen, 1,96 Gewürz, 4, 298 Giechburgvertrag, 4, 358 Giftmord, 3, 263 Gipsabguß, 2, 161; 3,205. 274 Gipsreplik, 6, 566 Gladiatorenspiele, 6, 527. 558 Glas, 2, 173; 3, 197. 221; 4,293.331 ff.; 5, 455. 467; 6, 549. 554

Glasbilder, 6, 535 f. Glasschmuck, 1,21.25 Glazial, 2, 137 Gnomon, 6, 541 Gnomon Online, 3, 278 Gnostizismus, 4, 314 Goethejahr, 5, 449 Götterhymnen, 3,261 Götterstatuetten, 1,79 Gold, 2, 166; 3, 196. 206. 242. 252; 4,297 f. 331. 333 f. 349; 5,428 L; 6, 549, 670 Goldkranz, 6, 573 Goldmünzen, 1,27; 4,365; 6,553 f. s. a. auch Aureus Goldschmied, 5, 388 Goldschmuck, 3, 238. 249 Gorgoneion, 1,77; 3,249 Goteninvasion, 2, 143 Gotik, 1,88 Grab, 1,26.28.31.42; 2, 141. 166, 181; 3,212 ff. 239. 259. 267; 4,284.327 ff. 347. 365 ff.; 5,424.430.456 f. 461; 6, 546 ff. Grabaltar, 6, 500. 566 Grabamphora, 3,201 Grabaustattung, 3, 209 Grabbeigaben, 3, 237 f. 259; 4, 308 f. 329. 331 f. 350. 365; 5,457 Grabbrauchtum, 2, 164 Grabkapelle, 6, 490 Grabportraits, 3, 193 Grabräuber, 4, 329 Grabreliefs, 3, 193. 209.213 Grabungsmuseum, 2, 109ff. Gräberstraße, 3, 185 Grafflto, 1,44 f.; 5, 399. 444 Granatapfel, 4, 297 Grand Tour, 1, 80; 3,255.258 Greifen, 3, 220 Griechisch, 2, 138 Griffel, 1, 90 Grifflth Institute, 1, 48 Groma, 6,541 ff. Gürtelschnallen, 3, 191 Gußformenfragmente, 2, 100 Gymnasium, 4, 366 Hadrianswall, 5, 460 f. Hagiographie, 1, 1; 4, 309 Hahn, 5,390 Handel, 1,24 f. 32. 34; 3, 187 ff. 244; 4, 336 f.; 5,425 Handelsniederlassung, 1,78; 3,248 Hallstattzeit, 2, 139; 4, 303 Handwerk, 1, 24 f. 32. 34; 3,242; 4, 289 Harmonik, 4, 319 Haruspices, 5, 463 Hase, 5, 406 Hathorkapelle, 1,48. 53 Hegemon, 3, 188 Heidentum, 3,2611‘. Heilkunde, 3, 253 Heilquelle, 1, 77


Register

24 Heimatmuseum, 1, 79 Heirat, 1, 17. 71; 2, 170; 4,358 Heliotrop, 3, 204 Hellenismus, 1,89; 2, 159; 6,497.533 Heraklidentum, 5, 478 f. Heroine, 3, 192 Heroon, 3, 228 Heros, 1,96; 5,466.478 f. Hethitisch, 2, 138 Hieroglyphen, 2, 168; 3,214; 6, 533. 536 Himation, 3,217 Hindin, 5, 404 ff. Hippodamisches System, 6, 541 Hippodrom, 2, 170; 3,265 Hirsch, 2, 123 f. 140; 5,404 fL Historischer Materialismus, 6,571 Historismus, 3, 273 HistoriaAugusta, 1,3.6; 6,491.494 History Guide Ausserfern, 3, 277 Hochhellenismus, 4, 294 Ilochmittelalter, 1, 10 f.; 3, 251 ff.; 4,345. 355 ff. Hockerbestattung, 4, 329 f. Höhlenheiligtum, 3, 244 Höhlenmalerei, 4, 376 Holzkohle, 2, 175; 5,421 f. Holzsarkophag, 3,212.329 Homo Heidelbergensis, 5, 460 Homo Novus, 6, 555 f. Hortfunde, 5, 423 ff. Hospitium Publicum, 3, 189 Huhn, 1,73 Humangenetiker, 2, 136 Humanisten, 6, 482. 489. 494 Hund, 2, 123; 5,389.406 Hydria, 3, 240. 259 Hylatypie, 6, 537 Hymnoden, 4,316 f. Hymnographie, 4,314 Hypopheten, 1, 13 Hypotyposis, 5, 379 IFAO, 1,51 Ilias, 1, 13; 6,48Sf. 489. 500 Imagines Illustrium, 6, 488. 493 Imperialismus, 1, 22 f. Imperium proconsulare maius, 1, 75 Informationsaustausch, 1,23 Initiationsriten, 3, 229 Inschriften, 1,51; 2, 117. 123 ff. 149. 159. 166; 4, 309. 340. 342 f.; 5, 396. 400.438; 6,543 Inscriptiones Latinae Eystettenses, 3, 278 Inscriptiones Latinae Selectae, 3, 278 Institut franqais d‘Arch~ologie du Proche Orient, 2, 180 Insula, 3, 192; 5, 461 Internet, 2, 167 f.; 3,275 ff.; 4,376, 5,449 IsAO, 2, 98 Islam, 4,313; 6,533 Islamisierung, 2, 104 IsMEO, 2, 98

Jade, 6, 545 f~ Jadepanzer, 6, 547 ff. Jagdfries, 5, 403 ff. Jagdhalle, 1, 49 Jagdmosaik, 3, 235 Jesuiten-Colleg, 3, 258 Joconde, 3, 277 Judentum, 4, 320 Jungsteinzeit, 1, 69 Jupitersäule, 5, 459 Kaiserforen, 1, 1 ff.; 5, 461 Kalender, 4, 309 Kalifat, 1,61 Kamennyj Log-Kultur, 2, 106 Kammergrab, 2, 181; 3,260 Kanalisation, 2, 147 f. Kanalsystem, 2, 128 ff.; 3, 191 Kantharos,2, 159 Kapuzinerkloster, 2, 109 Karanovo I—VI, 2, 99 Karasuk-Kultur, 2, 106 Karawanen, 1,69; 2, 106 Kardinaltugenden, 6, 484 Karneol, 3,219 f. Karrikatur, 5, 476 f. ICataklismus, 1,45 Katakomben, 1,68; 3,228; 4, 309; 6, 575 Keilschrift, 5, 400; 6, 567 ff. Kelter, 3, 259; 6, 552 Keltenfürst, 4, 345. 348 Kentum-Sprachen, 2, 138 Keramik, 1,26 f.; 2, 102. 152; 3, 189. 191. 197. 241.244;4, 303. 333. 373; 5, 399. 432. 434 ff. 467; 6,546.549. 551 ff. 558 Kernzone, 1, 22 Kerykeion, 4, 289 Kimmerische Bronzen, 2, 100 Kithara, 3,220; 5,464 Klassik, 5, 447 Klassizismus, 1,88; 3,257 f. 273 Kleinhausgehöfte, 1, 25 Kleinmeisterschale, 3,215 Kloster, 1,41.45 f.; 3,228; 4,357 Knochen, 4, 331 Knochengrus, 5, 403 Knochenritzzeichnungen, 4, 303 Königsbilder, 5, 399 Königsgräber, 2, 174 Königsideologie, 4, 374 Kohleofen, 3, 238 Koin~, 3, 264 Kolonialismus, 1, 22 f. Kolonie, 2, 184; 3,244.247 ff.; 4,361 f.; 5, 466 Kolonisation, 1, 27; 3, 247 Koloß, 4, 339 ff. Komödie, 5, 476 Konsekration, 4, 363 Konservierung, 1, 49 ff.; 4, 352 Konstantinische Wende, 3,261 Konstruktionsaufrisse, 1,43 Konstruktionsplan, 1, 90

Koran, 3, 264 Kosmos, 2, 183 Kouros, 3, 205 Kräuter, 3, 254 Kranz, 1, 72 Krater, 3,205.216; 4,373 Krokodil, 1, 89ff.; 6, 545 Krokus, 4, 297 Kult, 2, 164. 180; 3,200; 5,479 Kultbild, 2, 159; 5,464 Kunsthandel, 3, 257 Kupferstatue, 5, 459 Kurgan-Nekropolen, 2, 106 ff~ Kykladenidol, 3, 209. 220. 237. 240 Kytenierstele, 5, 478 Läufer-Binder-Blöcke, 2, 102. 148 Lamischer Krieg, 3, 279 L‘Ann& Epigraphique, 3, 278 Landeskirchen, 1, 60 Landwirtschaft, 1,24 f. 32. 34; 2,131. 133. 145; 3,248; 4,325 Lapidarium, 1, 55 Lat~ne-Kultur, 2, 125 Lat~nezeit, 4, 303; 5, 407 Laterna Magica, 6, 533 ff. Laudatio funebris, 4, 362 Laufbrunnen, 2, 131 LEADER 11,5,460 Leukoi, 6,510 Legatus Augusti pro praetore, 1, 75 Lehmziegelgrab, 4, 329 f. Leibniz-Preis, 1, 69 Leopard, 5, 405 f. 465 Liber Divinorum Operum, 3, 253 f. Liber Pontificalis, 4, 309 Liber Vitae Meritorum, 3, 253 f. Lilie, 4, 297 LinearA, 5,400 Linear B, 5, 400 f. Litanei, 3, 229 Literary Club, 1, 88 Lithographie, 6, 536 Liturgie, 1,92; 4,313 f. 316 f. Liviabildnisse, 1, 72 f. Löwe, 2, 155; 3,260; 5,465 Löwengreif, 6, 559 Loculus, 2, 174; 3,216 Lorbeer, 1,73; 5,464; 6,492.500 Losorakel, 1, 15 Lotos, 3,220; 6,492 Lukullusgeld, 2, 172 Lungentzündung, 3, 263 Luwisch,2, 138 Märtyrer, 4,305. 309 f. Magdal6nien, 4, 302; 6,551 Magistra, 3,251,253 Magna Graecia, 3, 247 ff. Malaria, 3, 263 Malerschule von Sikyon, 3, 260 Mamillare, 5, 394 Busenband Srophion Marktgründung, 4, 358 —‘

—‘

REGISTER 1998


Sachen Marmor, 1,90; 2, 120. 160; 3, 193. 209. 237; 4, 283 if.; 5, 439 ff. 459. 463 f. 474. 477; 6, 482 ff. 509 ff. 520 ff. 558 Marmorblldnis, 1,72 f.; 3.217.237 Marmorsarkophag, 2, 120 f.; 4, 307 f. Marmorskulptur, 3,231 ff.; 4, 339 ff. 361; 5,467 Marriage of interest, 4, 372 Matronenkult, 1, 33 Mauerkrone, 4, 285 f. Maultier, 5, 460. 474 Mausoleum, 1, 74; 4,306. 308; 6,511.554 Max-Planck-Institut, 1,69; 2, 102 Mechanik, 6, 497 lT. Medeamythos, 3, 267 Medinet Habu, 1, 45 Melodie, 4,313.318 ff. Messing, 3, 191 Metall, 2, 166; 3,254; 5,425 Metallbergbau, 3, 189; 5,425 Metaphysik, 5, 477 Migration, 2, 165 Mirabilla, 1,4. 12 Mission Arch~ologique Franqaise de l‘Asie Centrale, 2, 98 Mithraskult, 4, 375 Mitra, 3, 252 Mittelalter, 1, 69; 2, 140; 3,233. 261.264; 4,316.367; 5,456; 6, 558. 575 Mittelneolithikum, 2, 99 Mittleres Reich, 5, 453 Modius, 6, 543 Mohn, 4, 297 Monumentum Ancyranum, 4, 362 Mosaik, 1,4; 2, 173; 3,238; 4,361.363; 5, 456. 466 f.; 6, 552 Mos maiorum, 1, 6 Münzen, 1,7.25.28.32.71; 2, 115. 147. 152. 170. 173. 218 f. 252; 4,309.333. 335 f. 367; 5,409. 467; 6,484. 488. 493 f. 553. 558 Münzprügung, 1,24; 3, 188 Münzsammlung, 3,218 f. 240; 4,361; 6, 558 Mumien, 1,45.91; 2, 135 ff. 164; 3,212f.; 6,576 Mumienportraits, 3, 209. 221 f. Munera, 1,29.33; 2, 146 Municiplum, 1, 29; 4,362 Muschel, 4, 290 lT. Musik, 3,253; 4,311 ff. Mysterium, 1,80 f.; 3,261; 6,492 Nabatäerforschung, 1, 58 f. Naiskos, 3,216 Narkotika, 3, 229 Narthex, 4, 297. 199 National Board for Antiquities and Museums Khartum, 2, 156 National Corporation for Antiqui ties and Museums, 2, 155 Nationalsozialismus, 1, 60; 5, 448 REGISTER 1998

25 Naturalis Historia, 3, 190; 5,377. 6, 489 Naturtheorie, 4, 286 Nekromanteion, 3, 229 Nekropole, 1,69; 2, 119 ff. 137. 166. 174. 241; 4,304.332; 5,403; 6,552. 553 N~kyia, 3, 227 Neoklassizismus, 3, 267 Neolithikum, 2, 125; 4,303; 5,465 Nereiden, 4, 293 Neues Reich, 5, 453 Neues Testament, 4,358; 5,455; 6,567 Neuplatonismus, 3, 261 Neupythagoreer, 6, 556 Nikomachische Ethik, 5, 476 Nodus, 1,72 Nomadismus, 2, 140 Nomos, 2, 183 Notitla, 1,5 Notitia Dignitatum, 5, 467 Numina Lapiteartim, 1, 81 Obsidian, 5, 459 Odyssee, 3,226 ff.; 5,387 01,2, 166; 3, 191; 4,376; 5,46Sf. 479; 6,511 Ölbaum, 4, 297. 299 Ohrenstele, 3,214 Oinochoe, 4, 373; 5, 421 Oktoechosystem, 4, 322 Okunev-Kultur, 2, 140 f. Olympiade, 6, 551 f. Onkolith, 6, 512. 516 f. Opfer, 1,44.55; 3,200.247; 4,348; 5,423. 425.428ff. 455; 6,490 f. 494. 571 Opferhalle, 1,43.45 Opferliturgie, 1,44 Opferplatten, 2, 156 Opfertier, 3, 191 Oppidum, 1, 24 ff.; 4, 304 Optimus princeps, 1, 76 Optimus successor, 1, 76 Opus caementicium, 1,4; 2, 147; 5,410; 6,522 Opus craticium, 3, 192 Opus mixtum, 2, 149 Opus quadratum, 1, 4; 4, 284 Opus reticulatum, 4, 284 Opus revinctum, 5, 439 Opus signinum, 3,244; 5,410 f. 412 Opus vittatum, 2, 149 Orakel, 1, 13 ff. 45; 3,225 ff. 247. 4,365; 5,464; 6,491.493 Orales Gedächtnis, 4, 320 Ordo Benedicti, 1, 12; 3,251 ff. Ostrakismos, 1, 90 Ostrakon, 1,43 f. 49

Palimpsest, 1, 15; 6,554 Palla, 2, 164 Palladium, 1, 6 Palmzweig, 4, 285 Paludamentum, 3,218 Panathenälsche Preisamphora, 3,215; 6,566 Panegyricus, 1,76; 3,261; 6,553 Panther, 2, 159 f. Papier, 1, 89 Papyrus, 1,89ff.; 2, 168; 3,214.260; 5, 479 Papyrusrolle, 1, 91 Papyrusstaude, 1,91 Parisurteil, 4, 289; 5, 393 Partherkrieg, 4, 335 Passionsspiel, 4,316 Patera, 3, 220 Pater patriae, 4, 363 Patriarchat von Antiochla, 4, 311 Patriarchat von Damaskus, 4, 313 Patriarchat von Jerusalem, 4, 313. Patrizier, 2, 170 Patronagesystem, 1,29 Paxromana, 1,19 Pazyrykzeit, 2, 107 Pelike, 4, 373 Peloponnesischer Krieg, 3, 279 Peregrine, 1, 29 Pergamonaltar, 2, 167; 3,237; 5,460 Peripherie, 1,22 Perseus-Projekt, 3, 278 Petasos, 4, 289; 5, 396 Petrinoi, 6,510 Petrus-Grah, 4, 361 Pfau, 5, 392. 456 Pfeilspitzen, 2, 101 Pfeilerhäuser, 5, 432 Pferd, 2, 124, 141; 3,205.240.244. 266; 4,293; 5, 429. 474 ff. Pferdegeschirr, 4, 304 Pferdegespann, 3, 239 Pflanzen, 4, 294. 297; 5, 428 Dattelpalme Efeu Feige Granatapfel Krokus Lilien Lorbeer Mohn Narthex Ölbaum Platane Salbei Schwertlilie Schilf Schlangenwurz Stink-Asant Strandnarzisse Weide Weinrebe Phalanx, 4, 374 Philosophen, 3,217 Philosophenkaiser, 3, 262 —* —‘ —‘

—4 -

—‘ —

—‘ —‚ -“

—~ —4

—* —‘

—~

—‘ —‘

Pagus, 1,24.33 Pahlavi-Inschriften, 2, 102 Paläobotanik, 2, 97 Paläolithikum, 2, 137; 6,558 Palüstinischer Diwan, 1, 59

—* —*


26 Phylen, 2, 146 Physika, 3, 253 Pilgeritinerarium, 4, 309 Pilgerwesen, 5, 456 Pinge, 6,513 ff. Pithos, 5,435; 6,521 Planententheorie, 5, 379 Planispärium, 5,382 Plastik, 3, 203 ff. 241 ff. 274; 4, 339 ff.; 5, 474 f~ Platane, 6, 500 Plektron, 3, 220 Pneumatik, 6, 498 ff. Politik, 1, 21 Pompa funebris, 4, 362 Pontifices, 1,71 Portrait, 3,205 ff. 209. 217. 238; 6,484 f. 490 Portraitskulpturen, 3, 189 Praefectus civitatium, 3, 193 Praetorium, 3, 194 Präzessionsglobus, 5, 377 Priester, 1,15.45.74; 2, 141; 3, 228 [1‘.; 4, 283 f.; 5, 479 Procurator, 3, 190; 5,465 Propaganda, 1, 1.6; 6,553 Propagator imperii, 1, 76 Propheten, 1, 13 Prospektion, 2, 108. 180; 5,461 Prostitution, 2, 170; 4, 376; 5,394. 396 Provinzstadt, 2, 163 ff. Psalm,3,251;4,314.3l7.321 f.358 Psychoanalyse, 6, 565 f. Publicani, 2, 171 Punthalle, 1, 48 f. Pyramide, 4, 365; 5,453; 6,483. 534. 537 Pyramidenfriedhof, 2, 155 Pyxis, 5, 435 Ramessidenzeit, 3,213 Randschale, 3,215 Rathgen-Forschungslabor, 6, 551 Raubgräber, 2, 119 Raubkatze, 5, 404 f. Realismus, 6, 575 Rechtsprechung, 1, 24 Redemello-Kultur, 2, 125 Regenfeldbau, 4, 325 Reichsfürstenstand, 4, 356 Reisen, 1, 87 f. Reiterei, 2, 141; 3,243 Reiterstandbild, 4, 361 Rekonstruktion, 1, 50. 54 f.; 5, 467; 6,484.520. 524. 526. 529. 553. 558 Rektaszension, 5,381 Relief, 2, 117; 3,204.213.260.274; 4,287; 5,390.464.474; 6,567. 573 Renaissance, 3, 233. 258; 6, 490. 494 Rennfeuerofen, 2, 175 Restaurierung, 1,49ff.; 2, 155. 167; 3,234. 257 f.; 4, 352; 5,449. 459 Rhyton, 6, 503 1.. Rind, 2, 124. 140; 5,464 Rippentenne, 1,27

Register Ritterstand, 4, 362 Rodung, 4, 358 Römisch-Germanische Kommission, 1,69; 2,99 Rokoko, 3, 267; 4, 342. 373 Rollsiegel, 4, 334 Roman Club, 1, 88 Romanisierung, 1, 19ff. 76; 2, 184; 3, 185. 190. 193. 196. 244; 6,556 Romantik, 1,88 Rundbastionen, 2, 102 Rundplastik, 3, 213 Rundschild, 3, 250 Sacella, 3, 244 Sacrosanctitas, 1, 73 Salbei, 4, 297 Salomonischer Tempel, 1,95 Saltus,2, 145 Salz, 1,25 Sanktuar, 1, 42. 45 Sanskrit, 2, 138 Sapalli ffiarkutan-Stufe, 2, 102 Sardonyx, 1,74; 6,558 Sarkophag, 1,68; 2, 117. 119ff.; 3,207. 209.216. 238. 260; 4, 307 f. 330. 365; 6, 485 f. 557 Satet-Tempel, 1, 53 Saturninusaufstand, 1, 75 Satyricon, 6, 505 Scaenica, 2, 169 Schachtgrab, 4, 307 Schaf, 2, 140; 3,227; 6,571 Schaukampf, 3, 243 Schauspieler, 2, 170 Schierlingsbecher, 3, 262 Schildkrötenpanzer, 6, 549 Schilf, 4, 297 Schiff, 4, 286; 6, 492. 553 Schisma, 4,316 Schlange, 2, 124; 3, 215; 6,500 ff. Schlangenwurz, 4, 297 Schmelzhütte, 2, 131 Schmelzofen, 5, 421 f. Schminkutensilien, 4, 333; 5, 434 Schmuck, l,21;2, 102; 3, 241; 4, 290 f. 302. 329; 5,423.429 f. 456. 467; 6, 545 f. Schriftlichkeit, 1, 43 Schulterlekythos, 3,215 Schwamm, 3, 215 Schwangerschaft, 1, 71; 3, 254 Schwertlilie, 4, 297 Scivias, 3,251.253 f. Scrinium, 3,217 Scriptores Historiae Augustae, 6, 488 Sechstagekrieg, 1,61 Seevölkersturm, 5, 400 Seide, 4, 342 Seidenmanufaktur, 6, 520 Seidenstraße, 2, 135. 137 f. Selbstbetrachtungen, 6, 489. 574 Sepulkralwesen, 3, 259 Serapismysterien, 1, 80 f. Service des Antiquit~s d‘Egypte, 1, 49

Sieben Freie Künste, 3, 251 Siegel, 4, 334, 367 Siegelring, 4, 297 fL 332. 336 Silber, 1,80; 2, 166; 3,238.242.252; 4,332. 334. 348; 6, 549 Silberbecher, 5, 390; 6, 573 f. Silbermünzen, 6, 553 f. Silexgeräte, 4, 302 Silphion, 4, 297 ff. Siphon, 6, 502. 505 Sirius, 5,381 Situla, 5, 405 11. Skarabäus, 5, 436 f. Sklaven, 1,29; 6,573 Skulptur, 2, 158 ff.; 3,203 ff. 209.216. 231 ff. 255ff‘.; 4,361; 5,439.465. 474 f.; 6,529.558. 567 f~ Skyphos, 3, 200 Society of Dilettanti, 1, 88; 4, 372 Sondagen,2, 101. lOS; 3, 228 Sonnenaltar, 1,48.54 Sonnenkugel, 5, 429 Sonnenkult, 1, 43 f. 50 Sonnenscheibe, 2, 125 Sonnenwagen, 2, 125 Souveränität, 1, 29 Sovraintendenza ai beni Culturali delCommunediRoma, 1,12 Sovraintendenza Communale, 1, 12 Soziologie, 1,21 Spätantike, 1, 11; 3,261; 5,455.467; 6,551 Spätbronzezeit, 2,99 f~ 102 Späthallstattzeit, 1, 69 Späthellenismus, 4, 334 Spütminoikum 1—11, 3, 219 f. Spätneolithikum, 2, 99; 5, 460 Spätosmanische Dorfarchitektur, 1,63 Spatha, 1, 26 Sphinx, 3, 199 ff.; 5,464; 6,493. 536 Spiegel, 3,209; 5, 389. 392 f. 396 Staatsverfassung, 6, 574 Stadion, 1, 14 Stadtgründung, 4, 358 Stadtrat, 2, 146 f. Städtebau, 1,21 Stammeskriegertum, 1, 28 Statue, l,74;2, 117; 4, 347; 6, 483. 558. 575 Staurisch-welrischer Thronstreit, 4, 358 Steinbrüche, 2, 166; 6, 509 0‘. Steinhammer, 2, 124. 174 Steinkammergrab, 6, 547 Steinstatuetten, 3, 207 Steinzeit, 4,301.345; 5,460 Stde, 3, 193. 214. 219; 4,287; 5,465 Steppenkulturen, 1,69; 2, 106 Sternbilder, 5, 379. 382 1. Sterne, 5, 377 Sternenmantel, 4, 286 Steuerruder, 4, 285 f. 332 Steuersystem, 1, 29. 32 f. Stich, 3, 256 REGISTER 1998


Sachen Stier, 5,429; 6,559. 571 Stiftung für ein Schweizerisches Orientmuseum, 5, 453 Stiftung Saarlünclischer Kulturbesitz, 4, 352 Stink-Asant, 4, 298 Stirnbinde, 2, 159 Stollen, 2, 105 Strahlenkranz, 4, 289 Strandnarzisse, 4, 297 Straßennetz, 2, 147 Strcckerbestattung, 4, 330 Strigilis, 3,215 Strophion, 5, 394 Busenband Marnillare Stylitentum, 4, 312 Suda,6,491 Suffektkonsul, 1,76 Sumerisch, 6, 569 Summi viri, 1, 6; 4,363 Survey,2,98f. 101. 1041.108,119 Synagoge, 4, 366 Syntaxis mathematica, 5, 378 Szepter, 4, 286 —* —~

Taberna, 3, 192. 194 Tahnla Peutingeriana, 2, 143 Tagar-l3ronzen, 2, 108 Tamsakbulag-Kultur, 2, 138 Tanagrafigur, 3,221 Tanz, 3,243; 6,527 Ta~tyk-Kultur, 2, 106 Telephosfries, 2, 167 Temperamentenlehre, 3, 254 Tempelpyramide, 3, 265 f.; 6, 557 Terramare-JCultur, 2, 125 Terrakottaaltar, 3, 199 fI~ Terrakottaköpfe, 3, 249 Terrakottaplatten, 5, 464 Terrakottarelief, 3, 249 TerraSigillata, 1,26;3, 191.197 Tesserae nummulariae, 3, 190 Theater, 1, 14. 73. 93; 2, 117. 127. 151. 158. 164; 3,217.244 f.; 5,396.439 ff. 467; 6,507.519 ff. 558 Theodolith, 6, 542 Theodosius-Obelisk, 6, 483 Thermen, 1,63.77.79; 2, 109 ff. 164. 167. 173; 3,244.265; 5,413.460.466; 6, 558 s. a. Bad Thermenmuseum, 3, 236 Thymiaterion, 4, 287 Thyrsos, 2, 159; 4,297 Tiara, 4, 337 Tibetisch, 2, 138 Tiere, 2, 175; 4,294; 5,405; 6,499 Adler Bür Delphin Fahlwild Eule Fisch Fledermaus Gernse —+ —~

—‘ —4

—> —~

—‚

REGISTER 1998

27 Hahn Hase Hindin Hirsch Huhn Krokodil Leopard Löwe Maultier Muschel Panther Pfau Pferd Rind Schaf Stier Vogel Widder Ziege Timeo, 6, 484 Tinte, 1,91 Todesstrafe, 1, 17; 3,225 Töpferofen, 1,27 Toga, 2, 164; 3, 221 Toga virilis, 6, 555 Ton, 3,238.259; 4,331; 5,428; 6, 570 Tonaltar, 3, 199 ff. Tongefäße, 4,297; 6,521.575 Tontafelarchiv, 6, 553 Tonidol, 3, 230 Tonlampen, 2, 115 Tonsarkophag, 2, 120; 4,297 Topfgrab, 4, 330 Torques, 2, 124 Torso, 2, 184; 3,204 f. 217.235; 5,461.476 Totenbefragung, 3, 225 Totenbeschwörung, 3, 225. 330 Totenorakel, 3, 225 ff. Tragödie, 5, 476 Trankspenden, 3, 200. 230. 249 Transhumanz, 2, 108 Travertinpflaster, 1,4. 10 Treuering, 5, 455 Tribnnal, 3, 194 Tribnnicia potestas, 4, 362 Trockenmumien, 2, 135 ff. Türkis, 6, 549 Türkisch, 2, 138 Tumulus, 3, 259 Typhus, 3, 263 Typologisierung, 4, 352 —‚

—~ —~

—~ —‘ —‘

—~

—* —

—‚

—~

—* —* —* —‚ —4

—~

—~

UNESCO, 2, 174. 180; 3,212.259 f. 276; 4,281; 5,416 Universit6 dc Paris J, 2, 180 Unsterblichkeit, 1, 6; 4, 283 Unterwasserarchüologie, 5,461 Unterwassermuseum, 6, 551 Urbanisierung, 1, 29. 32. 34 Urnenfelderzeit, 2, 125 Urstier, 2, 124 Uschebtis, 3,212 Uschebtikasten, 5, 453

Vandalismus, 2, 172 Vanitas, 4, 341 Vasen, 3,212.216.237.243; 4,373. 376; 5, 474. 478; 6, 575 Verein der Freunde des Pergamon museums e. V., 4, 353 Verwaltung, 1,34. 89 ff.; 2, 117; 3,196 f.; 6, 571 Vestalinnen, 1, 74 Vesuvausbruch, 4, 281; 6, 574 Vicus, 1,24.29.32; 2, 145; 6, 551 Viehwirtschaft, 1, 28 Villa, 2, 145; 5,461; 6,574 Villa rustica, 2, 164; 6, 573 Villenwirtschaft, 1, 34 Virtutes, 1,6 Vogel, 2, 124; 5,404 ff. 429; 6,498 ff. 545. 571 Völkerkunde, 1, 21 Volksversammlung, 2, 146 f. Votiv, 3,238; 4,287; 5,459 Wachstäfelchen, 1,90; 3,251 Wandmalerei, 3, 192 f. 257; 4,281 ff.; 5, 385 ff.; 6, 559 Wasserspiele, 2, 165; 6,497 ff. Wasserversorgung, 2, 127 ff. 147 f.; 5,410.459 Weide, 4, 297 Weidewirtschaft, 2, 140 Weihgeschcnk, 2, 159 Weihrauch, 5,456; 6,549. 552 Wein, 2, 158; 4,357; 5,395.479; 6, 502 fE Weinlaub, 2, 159 Weinrebe, 4, 297 Weinschale, 3,215 Werkrisse, 5, 439 ff. Widder, 2, 156; 3,227 Wiltener Kelch, 4, 356 Winckelmann-Gesellschaft, 3, 255 ff.; 5, 447 ff. 476 Wissenschaftsgeschichte, 5, 447. 479 Wissenschaftszentrum für vorderasia tische Archäologie und Assyriologie in Deutschland, 4, 351 1. Wirtschaft, 1,21.251.31 f.; 2, 138 Wohnstallbau, 1,25. 30 Zauber, 3,229; 4, 291 f. Zedernholz, 6, 524 Ziege, 6,514 Ziegelpylon, 2, 156 Zinn, 3, 259 Zinngewinnung, 2, 102. 104 Zinnlagerstätte, 2, 102. 105 Zisterzienserinnenldoster, 4, 357 Zweifigurengruppen, 5, 474 Zwei-Naturen-Lehre, 4, 364 Zweites Bulgarisches Reich, 2, 143 Zweiter Weltkrieg, 4, 366; 5, 448; 6, 492 Zyklopenmauerwerk, 2, 104 Zypresse, 3,264; 4, 297; 6, 492


Alle im Verlag Philipp von Zabern erscheinenden Titel erhalten Sie in der Hegel in den folgenden Buchhandlungen: Aachen: J. A. Mayer‘sche Buchhandlung GmbH & Co. KG Ursulinenstraße 17—19 CH-Aarau: Buchhandlung Meissner AG Bahnhofstraße 4

Bonn: Buchhandlung Hermann Behrendt Am Hof 5a

Freiburg/Breisgau: Buchhandlung Herder GmbH & Co. Kaiser-Joseph-Straße 180

Gilde-Buchhandlung Poststraße 16

Buchhandlung Walthari Bertoldstraße 28

Siebengebirgs-Buchhandlung Alte Bahnhofstraße

Augsburg: Buchhandlung Friedrich Puste: GmbH Karolinenstraße 12

Universitätsbuchhandlung BouvierGmbH & Co. KG Am Hof32

Buchhandlung Rieger & Kranzfelder Nachf. Maximilianstraße 36

Braunschweig: Buchhandlung Graff Neue Straße 23

Bad Homburg: Fritz Schickt Buchhandlung GmbH & Co. KG Louisenslraße 64 CH-Baden: Buchhandlung Hugo Doppler & Co. AG Badstraße 1 8 Bamberg: Görres-Buchhandlung Lange Str. 24 CH-Basel: Buchhandlung Jäggi Freie-Straße 32

CH-Fribourg: Kanisius Buchhandlung Balinhofstraße 6 Friedberg:

Bremen: Buchhandlung Jens Storm Langenstraße 10 CH-Brig: Buchhandlung zur alten Post Furkastraße 3 CH-Chur: Buchhandlung F. Schuler Gäuggelistraße

Bindcrnagcl‘sche Buchhandlung Dr. Fritz Herrmann Kaiserstraße 72 Friedrichsdorf: FriedrichsdorferBücherkabinett Becker& Schmuff 01-IG Philipp-ReiB-Passage 2 Gießen: Ferbcr‘sche Universitätsbuchhandlung Seltersweg 83 Göttingen: Deuerlich‘sche Buchhandlung GmbH & Co. KG Weender Straße 33 Buchhandlung Robert Peppmüller Barfüßerstraße II

Darmstadt: Buchhandlung H. L. Schlapp Schulstraße 5

A-Grnz: Buchhandlung Ulrich Moser Herrengasse 23

Dortmund: Buchhandlung C. L. Krüger Westenliellweg 9

Greifswald: Evangelische Dombuchhandlung Domstraße 19

Düsseldorf: Buchhandlung Walther König GmbH Heinrich-Heine-Allee 15

Hamburg: Buchhandlung C. Boysen Große Bleiche 31

Schrobsdorff‘~che Buchhandlung Königsallee 22

Buchhandlung Hermann Laatzen Warburgstraße 18 und Esplanade 30—36

Stern-Verlag Janssen & Co. Friedrichstmße 24—26

Buchzentrum Gmbl-l Kurt l-leymann Eppendorfer Baum 27/28

Buchhandlung Kiepert an der Humboldt-Universität Georgenstraße Stadtbahnbögen 181—183

Erlangen: Buchhandlung PaIm & Enke

Sautter & Lackmann Admiralitätsstraße 71/72 Thalia-Buchhandlung Erich Könnecke Gmbl-I & Co.

Bücherbogen am Savignyplatz GmbH Stadtbahnbogen 593

Schloßplatz 1

Hermannstmße 18—20 und Große Bleiche 19

Buchhandlung und Antiquariat Wasmuth Hardenbergstraße 9a

Essen: Baedeker Buchhandlung Kettwiger Straße 35

Berlin: Akademische Buchhandlung am Gendarmenmarkt Gmpitis‘~che Buch- und Kunstbuchhandlung GmbH Markgrafenstraße 36 Dorotheenstädtische Buchhandlung Klaus-Peter Rimpel Turmstraße 5 Galerie 2000 Knesebeckstral3e 56—58 KaDeWe Tauentzicnstraße 2 1—24 Buchhandlung Kiepcrt KG Hardenbergstraße 4—5

CH-Bern: Buchhandlung ScherzAG Marktgasse 25 Bielefetd: Pfeffer‘sche Buchhandlung Alter Markt 7 Universilälsbuchhandlung Phönix Oberntorwall 23 Bochum: Universilätsbuchhandlung BrockmeyerGmbH & Co. Viktoriastraße 1—3

Frankfurt/Main: Buchhandlung Herbert Bärsch Nachf. KG Albanusstraße 29 Carolus Buch und Kunst GmbH Liebfrauenstraße4 Frankfurter Bücherstube Schumann & Cobet Börsenstraße 24 Buchhandlung am Goethehaus Am Salzhaus 1—3 Hugendubel —Welt der Bücher Steinwcg 12

Buchhandlung Gustav Weiland Nachf. GmbH & Co. Quarree 8—10 Hanau: Buchhandlung Werner Dausien Salzst~aße 18 Hannover: BuchhandlungSchmorl & v. S~feIdNachf. GmbH &Co. Bahnhofstraße 14 Heidelberg: Bahnhofsbuchhandlitng Karl Schmitt Waldhofer Straße 17 Universitätsbuchhandlung und Antiquariat Gustav Braun KG Sofienstraße 3


Weiss‘sche Universitäts-Buchhandlung Universilätsplatz 8 Universittitsbuchhandlung Kurt Ziehank Universitätsplatz 12 Hildesheim: Gerstenberg‘sche Buchhandlung Rathausstraße 20

Buchhandlung Krichtel OHG Schillerstraße 13

Sigmund-Haffiier-Gassc 1 6 Mannheim: A. Bender‘s Buchhandlung GmbH 04,2

CH-Sankt Gallen: Buchhandlung Webergasse 5 am Roesslitor

Buchhandlung Tobias Löffler GmbH & Co. KG B 1,5

CH-Schaffhausen:

Ingolstadt: Ganghofer‘sche Buchhandlung Donaustraßc II

Marburg: tJniversilätsbuchhandlung N. G. Elwert Reitgasse 79

A-Tnnsbruck: \Vagner~clie Universitätsbuchhandlung Museurnsstraße 4

Mühllteim/Ruhr: Buchhandlung Lothar Gnoth Bachstraße 28—32

Tyrolia-Buchhandlung Maria-Theresicn-Straße 15

A-Salzburg: Galerie Welz

München: Buchhandlung Heinrich Frank

Bücher Schoch & Co. Vordergasse 72 CH-Solotl,urn: Buchhandlung Lüthy AG Gurzelngasse 17 Stuttgart: Galerie Valcntin Königsstraße 28 Verlags- und Sortimentsbuchhandlung

Karlsruhe: Braun‘sche Universitätsbuchhandlung Kaiserstraße 120

Schellingstraße 3 Buchhandlung Hans Goltz KG Liebfrauenstraße 1

Buchhandlung Hans Mende Karlstraße 76

Buchhandlung und Antiquariat Heinrich Hugendubel GmbH & Co. KG Marienplatz 22 Buchhandlung L. Werner Residenzstraße 18 und Theatinerstraße 33

Trier: Akademische Buchhandlung lnterbook GmbH Fleischstraße 62—66 und Simeonstraße 22

Münster: Poertgen Herder— Haus der Bücher Salzstraße 55

Tübingen: Buchhandlung Hugo Frick Nauklerstraße 7

Regensberg~che Buchhandlung Alter Steinweg 1

Osiander‘sehe Buchhandlung Gmbl-l Wilhelmstraße 12

Neustadt/Weinstraße: Neustädter Bücherstube Landauer Straße 5

A-Wien: Buchhandlung Franz Deuticke Helferstorferstraße4 Universitätsbuehhandlung Gerold & Co.

Nürnberg: Buchhandlung M. Edelmann Breite Gasse 52—54

Graben 31 Buchhandlung A. L. H;u bach

Kassel: buch + kunst Lometseh KG Kölnisehe Straße 5 Kiel: Buchhandlung Erichsen & Nierenheim Dänische Straße 8—10 Buchhandlung Gustav Weiland Nachf. GmbH & Co. Alter Markt 16/17 Koblenz: Buchhandlung Reuffel Loehrstraße 92 Köln: Bücherstube am Dom Zeppelinstraße 2 Buchhandlung Heinrich Gonski GmbH & Co. Neumarkt 1 8a Buchhandlung Walther König Ehrenstraße Kösel‘sche Buchhandlung Ronealliplatz 2 Konstanz: Buchhandlung Homburger & Hepp Rosgartenstraße 11—13

Buchhandlung Emil Jakob Hefnersplatz 8

Wollzeile9 Buchhandlung Rudolf 1-leger Wollzeile 2

Oldenburg: Buchhandlung Bültmann & Gerriets GmbH Lange Straße 57 Buch Brader Haarenstraße 8

Plankengasse 7 Universitätsbuchhandlung Franz Leo & Comp. KG Liehtensteg 1 Buchhandlung Morawa & Co. Wollzeile II Buchhandlung Prachner GmbH Führichgasse2

A-Linz: Buchhandlung Hans Fürstelberger Landstraße 49

Passau: Buchhandlung Friedrich Pustet Kleiner Exerzierplatz ‘1

Lübeck: Buchhandlung Gustav Weiland Nachf. GmbH Königsstraße 79

Regensburg: Buchhandlung Atlantis Wahlenstraße 8

Gutenberg-Buchhandlung Dr. JosefA. Kohl Große Bleiche 29 und Saarstraße 21

Buchhandlung KrebserAG Bälliz 64

Buchhandlung L. Heidrich

Osnabrück: Buchhandlung H. Th. Wenner GmbH & Co. Große Straße 69 und Hegerstraße 2—3

Mainz: Dombuehhandlung Franz Stoffl Markt 23—26

CH-Thurn:

Löhe‘~ Buchhandlung Hans-Sachs-Platz

Konstanzer Büchersehiff Buchhandlung Söhnen-Meder Paradiesstraße 3

CH-Luzern: Buchhandlung Josef Stocker Weinmarkt 8

Konrad Wittwer GmbH Königsstraße 30

Kunstverlag Wolfrum Augustinerstraße 10 Wiesbaden: Buchhandlung Georg Bräuer Kirchgasse 22 Brentano Bücherstube Friedrichstraße 39 Buchhandlung Heinrich Standt Langgasse 3 und Taunusstraße 4

Buchhandlung Friedrich Pustet Gesandtenstraße 6—8

Buchhandlung Dr. Vaternahm An den Quellen 12

Rostock: Buchhandlung Im Fünfgiebelhaus Pädagogienstraße 20

CH-Züricli: Hans Rohr Buchhandlung und Antiquariat zum Oberndorf AG Oberndorfstraße 5

Saarbrücken: Buchhandlung Bock & Seipp Futterstraße 2

CH-Zug: Buchhandlung zur Sehmidgasse AG Schmidgasse 4


Die Sonderhefte der ANTIKEN WELT • sind jeweils einem Schwerpunktthema gewidmet, das umfassend aufbereitet und präsentiert wird • vertiefen das Wissen über das spezielle Interessengebiet • erscheinen in unregelmäßiger Folge außerhalb des Abonnements zusätzlich zu den regulären Ausgaben • können von den Abonnenten der ANTIKEN WELT zu einem Sonderpreis bezogen werden (für Nicht—Abonnenten erscheint mit zeitlicher Verzögerung eine Buchhandelsausgabe) • die Sonderhefte der ANTIKEN WELT können entweder einzeln oder im Abonnement unverbindlich für 14 Tage zur Ansicht bestellt und bei Nichtgefallen zurückgeschickt werden Über das reiche Themenspektrum der Sonderhefte unterrichtet Sie die Liste der bereits veröffentlichten bzw. in Vorbereitung befindlichen Ausgaben:

:4CYPTEJ\T Barbara Borg

»Der zierlichste Anblick der Welt« Ägyptische Porträtmumien VI, 108 Seiten mit 99 Farb- und 32 Schwarzweil3abb. Für Abonnenten: DM 38,— ISBN 3-8053-2264-X Geb. mit Schutzumschlag: DM 68,— ISBN 3-8053-2263-1

Arne Eggebrecht (Hrsg.)

Das Pelizaeus-Museum in Hildesheim Die ägyptische Sammlung 144 Seiten mit 146 Farb- und 6 Schwarzweißabb.

Nur noch erhältlich über: Roemer- und Pelizaeus-Museum, Am Steine 1—2, 31134 Hildesheim

Für Abonnenten: DM 38,— ISBN 3-8053-2328-X Geb. mit Schutzumschlag: DM 68,— ISBN 3-8053-2337-9 Renate Krauspe (Hrsg.)

Das Agyptische Museum der Universität Leipzig V, 136 Seiten mit 87 Farb- und 23 Schwarzweißabb. Für Abonnenten: DM 38,— ISBN 3-8053-2003-5 Geb. mit Schutzumschlag: DM 58,— ISBN 3-8053-2007-8 Michael Pfrommer

ALEXANDRIA Im Schatten der Pyramiden Ca. 120 Seiten mit 100 meist fitrbigen Abbildungen FürAbonnenten: i.Vb. ISBN 3-8053-2575-4 Geb. mit Schutzumschlag: DM 60r ISBN 3-8053-2504-5

Sylvia Schoske (l-lrsg.)

Frank Kalb / Barbara Kupke

Staatliche Sammlung ägyptischer Kunst München

Lylcien

128 Seiten mit 127 Farb- und II Schwarzweil3abb. Für Abonnenten: DM 32,— ISBN 3-8053-1836-5 Geb.: DM 48,ISBN 3-8053-1837-5

Abdel G. Shedid

lEhud Netzer

Die Felsgräber von Beni Hassan in Mittelägypten

Die Paläste der Hasmonäer und Herodes‘ des Großen

96 Seiten mit 113 Farb- und 37 Schwarzweil3abb. Für Abonnenten: vergriffen ISBN 3-8053-1472-8 Geb. mit Schutzumschlag: vergriffen ISBN 3-8053-1532-5

VORDERER ORIENT UND KLEiNASIEN

Das Statuenversteck im Luxortempel

Das Kunsthistorische Museum in Wien

l\‘ 131 Seiten mit 113 Farb- und 19 Schwarzweil3abb., 40 Strichabb. sowie eine Tabelle Für Abonnenten: DM 38,— ISBN 3-8053-2569-X Geb. mit Schutzumschlag: DM 68,— ISBN 3-8053-2011-6

Peter Neve

Hattu~a Stadt der Götter und Tempel —

Helmut Satzinger Mohammed Ei-Saghir

Die Geschichte Lykiens im Altertum 80 Seiten mit 1 42 Farb- und Schwarzweißabb., Karten u. Plänen Für Abonnenten: vergriffen ISBN 3-8053-1243-1 Geb. mnit Schutzumschlag: vergriffen ISBN 3-8053-1415-9

Anton Bammer, Ulrike Muss

Das Artemision von Ephesos

Neue Ausgrabungen in der Hauptstadt der Hethiter 2. Aufl. 104 Seiten mit 272 Farb und Schwarzweif3abb., 8 Farb tafeln; Ktn., Grundr. und Plänen Für Abonnenten: vergriffen ISBN 3-8053-1321-7 Geb. mit Schutzumschlag: DM 48,— ISBN 3-8053-1478-7

2. AuJL,76 Seiten mit 210 Abb.; Strichzeichnungen und Plänen Für Abonnenten: vergriffen ISBN 3-8053-1268-7 Geb. mit Schutzumschlag: DM 35,— ISBN 3-8053-1259-8

Die Ägyptisch-Orientalische Sammlung 120 Seiten mit 90 Farb- und 2 Schwarzweißabb. Für Abonnenten: DM 30,— ISBN 3-8053-1591-0 Geb. mit Schutzumschlag: DM 45,— ISBN 3-8053-1600-3

Günter Grimm

l-Ieikc Schmidt, Joachim willeitner

Friedmund Hueber

ALEXANDRIA

Das Heroon von Trysa

Nefertari

Ephesos

Die erste JCöaigsstadt der hellenistischen Welt. Bilder aus der Nilmetropole von Alexander dem Großen bis Kleopatra VII. IM 168 Seiten mit 134 Farb- und 158 Schwarzweißabb.

Gemahlin Ramses‘ II. 2. Aufl., IV, 144 Seiten mit 108 Farb- und 117 Schwarzweißabb. Für Abonnenten: DM 35,— ISBN 3-8053-1474-4 Geb. mit Schutzumschlag: DM 58,— ISBN 3-8053-1529-5

Gebaute Geschichte IV, III Seiten mit 104 Farb und 36 Schwarzweif3abb. FürAbonnenten: DM 30,— ISBN 3-8053-181 5-4 Geb. mit Schutzumschlag: DM 48,— ISBN 3-8053-1814-6

Ein lykisches Fürstengrab des 4. Jahrhunderts v. Clmr. IV, 68 Seiten mit 68 Farb- und 64 Schwarzweißabb. Für Abonnenten: DM 25,— ISBN 3-8053-1628-3 Geb. mit Schutzumschlag: DM 39,80 ISBN 3-8053-1640-2

Das Weltwunder loniens in archaischer und klassischer Zeit l\~ 92 Seiten mit 115 Abb. Für Abonnenten: DM 25,— ISBN 3-8053-1817-0 Geb.: DM ~5r ISBN 3-8053-1816-2

wolfgm~g Oberleitner


Anneliese Peschlow-Bindokat

Th. Weber! R. Wenning (Hrsg.)

Der Latmos

Petra

Eine unbekannte Gebirgslandschaft an der türkischen

Antike Felsstndt zwischen nrnbischer Tradition und griechischer Norm IV, 172 Seiten mit 131 Farb- und 107 Schwarzweißabb. Für Abonnenten: DM 38,— ISBN 34053-1986-3 Geb. mit Schutzumschlag: DM 68,— ISBN 3-8053-1983-5

Westküste IV, 88 Seiten nut 134 Farb- und 24 Schwarzweißabb. FürAbonnenten: DM 30,— ISBN 3-8053-2006-X Geb. mit Schutzumschlag: DM 45,— ISBN 3-8053-1994-0

K. Knoll / H. Protzmann / 1. und M. Raumschüssel

Die Antiken im Albertinum Staatliche Kunstsammlungen Dresden — Skulpturensammlung 109 Seiten mit 89 Farb- und 10 Schwarzweißabb. Für Abonnenten: DM 18,— ISBN 3-8053-1522-8 Br.: DM 39,80

(11/ Beatrix Asamer Die römischen Katakomben

Josef Fink

2. Aufl., IV, 82 Seiten mit 64 Farb

und 45 Schwarzweil3abb. Für Abonnenten: DM 30,— ISBN 3-8053-1577-5 Geb. mit Schutzumschlag: DM 45,— ISBN 3-8053-1565-1

ISBN 3-8053-1551-1 Gcrnot Wilhelm (Hrsg.)

Andreas Schmidt-Colinet (Hrsg.)

Zwischen Tigris und Nil

Palmyra Kulturbegegnung im Grenzbereich

100 Jahre Ausgrabungen der Deutschen Orient-Gesellschaft in Vorderasien und Ägypten IV, 144 Seiten mit 144 Farb- und 88 Schwarzweil3abb. FürAbonnenten: DM 38,— ISBN 3-8053-2491-X Geb. mit Schutzumschlag: DM 68,— ISBN-3-8053-2490- 1

—

2. Aufl., IV, 82 Seiten mit 63 Farb-

und 65 Schwarzwcißabb. Für Abonnenten: vergriffen ISBN 3-8053-I762-X Geb. mit Schutzumschlag: DM 45,— ISBN 3-8053-t779-4

\OW UND Christine Strube

~

Leo Trümpelmann

Troia Geschichte — Grabungen — Kontroversen 124 Seilen mit 112 Farb- und Schwarzweißabb. Für Abonnenten: vergriffen ISBNmit 3-8053-1624-0 Geb. Schutzumschlag: vergriffen

IV, 128 Seiten mit 140 Farb- und 72 Schwarzweif3abb. Für Abonnenten: DM 32,— ISBN 3-8053-1819-7 Geb.: DM 48,— ISBN 3-8053-1821-9

Michael Siebler

ISBN 3-8053-t626-7

Renate Tölle-Kastenbein

Das archaische Wasser— leitungsnetz für Athen

Erwin M, Ruprechtsberger

Faksimiles und Aquarelle

IV, 120 Seiten mit 177 Abb., 9 Pläne Für Abonnenten: DM 25, ISBN 3405316127 Geb. mit Schutzumschlag: DM 39,80

Geschichte und Kultur eines libyschen Volkes in der Sahara 2. Aufl., 88 Seiten mit 46 Farb und 80 Schwarzweißabb. Für Abonnenten: DM 30,—

2. Aufl., 100 Seiten mit 132 Farb-

ISBN 3-8053-1619-4

ISBN 3-8053-2362-1 Geb. mit Schutzumschlag: DM 45,— ISBN 3-8053-1544-9

Die »Toten Städte« Stadt und Land in Nordsyrien während der Spätantike IV, 91 Seiten mit 62 Farb- und 107 Schwarzweißabb. FürAbonnenten: DM 30,— ISBN 3-8053-1843-X Geb. mit Schutzumschlag: DM 45r ISBN 3-8053-1840-5

Marcus Junkelmann

Reiter wie Statuen aus Et-z Römische Paraderüstungen

Mette Moltesen! Cornelia Weber-Lohmann

Etruskische Grabmalerei

und 23 Schwarz~veiI3abb. Für Abonennten: DM 22,— ISBN 3-8053-1528-7 Geb. mit Schutzumschlag: DM 39,80 ISBN 3-8053-1530-9

Museum für Vor- und Frühgeschichte Berlin (Hrsg.)

Zwischen Persepolis und Firuzabad

Merowingerzeit

Gräber, Paläste und Felsreliefs im alten Persien 80 Seiten mit 135 Farb- und Schwarzweitlabb. Für Abonnenten: DM 19,— ISBN 3-8053-1270-9 Geb. mit Schutzumschlag: vergriffen ISBN 3-8053-1414-0

Die Altertümer im Museum für Vor- und Frühgeschichte 116 Seiten mit III Farb- und 29 Schwarzweißabb. und 2 Karten FürAbonnenten: DM 32,— ISBN 3-8053-1701-8 Geb. mit Schutzumschlag: DM 48,— ISBN 3-8053-1709-3

ROM UND SEINE PROVINZEN Egon Schallmayer (Hrsg.) Angelika in Dierichs Erotik der Römischen Kunst 144Schwarzweißabb. Seiten mit 123 Farb- und 65 FürAbonnenten: DM 38,— ISBN 3-8053-2024-8 Geb. mit Schutzumschlag: DM 68,— ISBN 3-8053-2014-0

Arnold Esch

Branchidai—Didyma

Angelika Dierichs

Geschichte und Ausgrabung eines antiken Heiligtums 64 Seiten mit 119 Farb- und Sch‘varzweißabb., Km. und Plänen Für Abonnenten: DM 17,80 ISBN 3-8053-1200-8 Geb. mit Schutzumschlag: vergriffen ISBN 3-8053-1316-0

Erotik in der Kunst Griechenlands

Das Nachleben antiker Straßen um Rom mit Hinweisen zur Begehung im Gelände VI, 161 Seiten mit 199 Farb- und 47 Schwarzweit3abbildungen Für Abonnenten: DM 38,— ISBN 3-8053-20234 Geb. mit Schutzumschlag: DM 68,— ISBN 3-8053-2010-8

2. Aufl., 136 Seiten mit 104 Farb-

und 157 Schwarzweißabb. Für Abonnenten: vergriffen ISBN 3-8053-1531-7 Geb. mit Schutzumschlag: DM 49,80 ISBN 3-8053-1540-6

Hundert Jahre Saalburg Vom römischen Grenzposten zum europaischen Museum IV, 196 Seiten mit 58 Farb- und 157 Sch‘varz~veil3abb. Für Abonnenten: DM 38,— ISBN 3-8053-23594 Geb. mit Schutzumschlag: DM 68,— ISBN 3-8053-2350-6

CRIECHENLAND Klaus Tuchelt

Die Garamanten

Römische Straßen in ihrer Landschaft Jakob Seibert

Hannibal Feldherr und Staatsmann IV, 77 Seiten mit 59 Farb- und 106 Schwarzweißabb. FürAbonnenten: DM 30,— tSBN 3-8053-17764 Geb. mit Schutzumschlag: DM 45,— ISBN 3-8053-1800-6


KULTURGESCI-IICHTE Deutsche Gesellschaft zur Förderung der Unterwasserarchäologie eV (Hrsg.)

In Poseidons Reich Archäologie unter Wasser IV, 104 Seiten mit 86 Farb- und 80 Schwarzweißabb., Karten und Plänen Für Abonnenten: DM 28,— ISBN 3-8053-1638-0 Geb. mit Schutzumschlag: DM 45,— ISBN 3-8053-1643-7 Alessandra R. Giumlia-Mair / Paul T. Craddock

Das schwarze Gold der Alchimisten— Corinthium Aes 64 Seiten mit 34 Farbabb., 4 Taf. und 1 Karte Für Abonnenten: vergriffen ISBN 3-8053-1527-9 Geb. mit Schutzumschlag: vergriffen ISBN 3-8053-1419-1

SONDERHEFTE IN VORBEREITUNG Deutsches Archäologisches Institut

Archäologie und die Entdeckung historischer Kulturen Die aufsehenerregenden Funde und Forschungsergeb nisse des Deutschen Archäo logischen Instituts zwischen 1900 und 2000 verändern die Kulturgeschichte ISBN 3-8053-2572-X

Klaus Grewe

Karl-Wilhelm Weeber

Licht am Ende des Tunnels

Panem et Circenses

Planung und Trassierung im antiken Tunnelbau IV, 218 Seiten mit 149 Farb- und 152 Schwarzweißabb. Für Abonnenten: DM 45,— ISBN 3-8053-2496-0 Geb. mit Schutzumschlag: DM 78,— ISBN 3-8053-2492-8

Massenunterhaltung als Politik im alten Rom 176 Seiten mit 48 Farb- und 157 Schwarzweißabb., Karten und Plänen FürAbonnenten: DM 39,80 ISBN 3-8053-1662-3 Geb. mit Schutzumschlag: DM 58,— ISBN 3-8053-1580-5

Emmerich Paszthory

Rotraud Wisskirchen

Salben, Schminken und Parfüme im Altertum

Die Mosaiken der Kirche Santa Prassede in Rom

64 Seiten mit 89 Farb- und Schwarzweißabb., Zeichnungen Für Abonnenten: vergriffen ISBN 3-8053-1271-7 Geb. mit Schutzumschlag: vergriffen ISBN 3-8053-1417-5

72 Seiten mit 48 Farb- und 22 Schwarzweißabb., Karten und Zeichnungen Für Abonnenten: vergriffen ISBN 3-8053-1284-9 Geb. mit Schutzumschlag: vergriffen ISBN 3-8053-1318-7

Marcus Junkelmann

Die Saalburg (Hrsg.)

»Vierzig Jahrhunderte blicken auf euch herab!«

Trajan in Germanien Trajan im Reich

Napoleon in Ägypten 1798—1799 ISBN 3-8053-2443-X

ISBN 3-8053-2507-X

ISBN 3-8053-251 0-X

Zusammenfassende, allgemeinverständliche und aktuell illu strierte Einzeldarstellungen zu Geschichte und Kultur der römischen Provinzen sind im deutschen Sprachraum seit lan gem ein Desiderat der archäolo gischen Forschung. Um diese Lücke zu schließen, wird die Reihe »Orbis Provinciarum« aufgelegt, die ca. 25 Bände umfassen wird. Im Vordergrund steht das materielle Erbe aus römischer Zeit, das sich in den ehemaligen Provinzen des Reiches bis heute erhalten hat oder mit Hilfe der Archäologie wieder sichtbar gemacht wurde. Grundanliegen der Reihe ist es, die Fakten und Erkenntnisse von Archäologen und Althistori kern, die sieh in mehr als 25 Ländern mit der historischen Hinterlassenschaft der Römer beschäftigten, thematisch zu ordnen, verständlich zu machen und, unterstützt durch eine reiche Bebilderung, in eine anschauliche Form zu bringen.

—

Dirk Syndram Rosemarie Lierke

»Quae antiqua Aegyptus stupuit

Antike Glastöpferei

- -

Ein vergessenes Kapitel der Glasgeschichte ISBN 3-8053-2574-6

Der Apis-Altar Johann Melchior Dinglingers und die Agyptenrezeption unter August dem Starken ISBN 3-8053-2570-3

Band 1 Tilmann Bechert

Einführung und Überblick Über 200 Seiten mit ca. 200 Abbildungen ISBN 3-8053-2409-X In Vorbereitung

Band 2 Margot Klee

Germania Superior

Hallstattzeit Baalbek

Hrsg.: Tilmann Bechert, Rudolf Feilmann, Margot Klee, Michel Reddö und Michael A. Speidel

Die Provinzen des Römischen Reiches

Wilfried Menghin

M. van Ess /Th. Weber

Unsere neue Reihe: »Orbis Provinciaru in«:

Die Altertümer im Museum für Vor- und Frühgeschichte Staatliche Museen Berlin ISBN 3-8053-2567-3

Jörg Wagner

Kommagene

Eine römische Provinz im Wandel der Zeit ISBN 3-8053-2488-X In Vorbereitung

ISBN 3-8053-2573-8

VERLAG PHILIPP VON ZABERN GEGRÜNDET 1785 MAINZ/RHEIN •

Vertrieb: Postfach l90930~ D-80609 München -Telefon 089/12151661-Fax 089/12151616~ E-mail: vertrieb~zabern-verlag.ccn.de


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Register Antike Welt 1998 by wbg – Wissen verbindet - Issuu