Inbedding HOVO Amsterdam, HOVO-programmacommissie HOVO is met ingang van 1 april 2025 onderdeel van de Faculteit der Sociale en Geesteswetenschappen. De HOVO-programmacommissie heeft als voornaamste taak het bewaken van de kwaliteit van het onderwijs van HOVO. De leden zijn aangesteld namens de Vrije Universiteit Amsterdam.
prof. dr. Herman Verhoef (voorzitter), Faculteit der Bètawetenschappen
prof. dr. Mariëtte van den Hoven, Faculteit der Geneeskunde Amsterdam UMC dr. Bert Jan Lietaert Peerbolte, Faculteit der Sociale en Geesteswetenschappen
prof. dr. Piet Mulders, Faculteit der Bètawetenschappen
prof. dr. Richard Neerhof, Faculteit der Rechtsgeleerdheid, prof. dr. Diederik Oostdijk, Faculteit der Sociale en Geesteswetenschappen dr. Angela Roothaan, Faculteit der Sociale en Geesteswetenschappen drs. Mira Maletic, directeur Bedrijfsvoering Faculteit der Sociale en Geesteswetenschappen drs. Carolien van Bergen, programmadirecteur HOVO Amsterdam dr. Bob Baljet, voorzitter Stichting Vrienden HOVO-VU Daniëlle Roeleveld, secretaris
Verplichte bronvermeldingen
De in deze gids gebruikte afbeeldingen zijn rechtenvrij of gebruikt met toestemming van de rechthebbende. Verplichte vermeldingen van rechthebbenden staan hieronder vermeld. Mocht u desondanks menen rechten te kunnen doen gelden, neemt u dan alstublieft contact met ons op binnen de verschijningsperiode van deze gids.
Unsplash
Blijf betrokken
Meld u aan voor de nieuwsbrief van HOVO Amsterdam en ontvang circa één keer per maand het laatste nieuws van HOVO, cursustips, filmpjes van docenten en informatie over de VU.
Pag. 6r - Rafi Ashraf; pag. 13lb - Tim Trad; pag. 17r - Photo by Daniel Quiceno M;
Wikimedia Commons
Pag. 7l - Mil.ru, CC BY 4.0; pag. 8r - Noir, CC BY-SA 3.0; pag. 14l - Robin Holland (website), CC BY-SA 3; pag. 14r - Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, CC BY-SA 4.0; pag. 16 - Rijksoverheid/Valerie Kuypers, CC0; pag. 17l, kv - Thomas Pruß, CC BY-SA 3.0;.
Overig
Pag. 6l - Jordi Huisman; pag. 9lb - Karel Onwijn; pag. 11, kv - Royal Ballet and Opera; pag. 13lo, ka, 13r – Dagmarillustraties; pag. 18 - Hortus Botanicus Amsterdam
De intellectuele eigendomsrechten op de opzet van de cursussen en de samenstelling van het cursusmateriaal berusten bij de docent die de cursus heeft ontwikkeld en het materiaal heeft samengesteld. Gebruik van het cursusmateriaal anders dan voor de eigen studie is niet toegestaan, evenmin als het verkopen of afstaan daarvan aan derden.
Het zomeraanbod bij HOVO Amsterdam: cursussen, studiedagen en meer!
Welkom bij HOVO aan de Vrije Universiteit
Amsterdam. Tussen april en augustus kunt u bij HOVO Amsterdam kiezen uit een gevarieerd cursusaanbod in zes kennisdomeinen. Over Engelse landhuizen, de nieuwe wereldorde, romantische dichters, Nietzsche, Egypte, planten en meer.
In deze gids vindt u korte cursusbeschrijvingen van het complete cursusprogramma in de zomermaanden, van eendaagse studiedagen tot cursussen van zes bijeenkomsten.
Kennis op de campus
Sinds 1990 volgen duizenden deelnemers onderwijs bij HOVO aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Kenmerkend voor het cursusprogramma is het veelzijdige aanbod in zes kennisdomeinen, de academische kwaliteit van de programma’s en docenten en de locatie: de levendige en goed bereikbare VU-campus aan de Amsterdamse Zuidas. In de gids vindt u het programmaoverzicht per kennisdomein: kunstgeschiedenis en architectuur, (cultuur) geschiedenis, letteren en muziek, filosofie en religie, mens en maatschappij, en exacte vakken.
Voor wie is het HOVO-onderwijs?
Voor iedereen die zin heeft om nieuwe kennis op te doen. Om daarmee de geest te verrijken, de wereld beter te begrijpen, uit interesse voor een onderwerp of gewoon voor het plezier van leren! HOVO was oorspronkelijk exclusief voor iedereen vanaf vijftig jaar. Hier zijn de onderwijsvorm, inhoud en momenten waarop de cursussen plaatsvinden op afgestemd. Echter, iedereen die zich aangesproken voelt door de inhoud, onderwijsvorm en docent is welkom, ongeacht leeftijd. HOVO is hoger onderwijs voor iedereen die zich verder wil ontwikkelen.
Verschillende soorten onderwijs
• HOVO in de zomer: Het cursusprogramma in de zomermaanden bestaat uit korte cursussen van twee tot zes colleges, op de VU of op locatie. In deze gids vindt u de korte cursusbeschrijvingen. Kijk voor uitgebreide informatie over iedere cursus op vu.nl/hovo-cursussen
• HOVO in het najaar: In het najaar biedt HOVO cursussen van drie tot tien colleges. Soms zijn die onderdeel van een leergangen. Een eerste indruk van het najaarsprogramma vindt u op pag. 16.
• HOVO Extra: Naast het cursusaanbod biedt HOVO ook studiedagen, cursussen op locatie, kindercolleges en bijzondere lezingen. Op pag. 11 vindt u hier meer informatie over.
Uitgebreide informatie:
zie vu.nl/hovo
Aanmelden kan uitsluitend via de website vu.nl/hovo (pag. 19). Daar vindt u uitgebreide informatie over het complete cursusaanbod, praktische zaken en de VU campus. Bij iedere cursusbeschrijving leest u meer over de docent, eventuele verplichte literatuur, gewenste voorkennis en u vindt daar de uitgebreide beschrijving van de cursusinhoud. Op de website vindt u ook interviews met docenten en cursisten.
Wie heeft de macht in de wereld?
Op dinsdag 23 juni houdt Rob de Wijk, specialist op het gebied van veiligheidsvraagstukken en Europese integratie, de HOVO Zomerlezing.
Kijk voor meer informatie op vu.nl/hovo-zomerlezing
Marrakech, Meknes, Fez en Rabat waren ooit allemaal hoofdstad van Marokko. Met hun moskeeën, madrasa’s en paleizen getuigen zij van de macht en rijkdom van vroegere heersers. Door de Franse koloniale politiek bleven de medina’s – oude, ommuurde stadsdelen –grotendeels intact. Elke stad heeft een eigen karakter. Rabat is de groene, moderne metropool met een museum voor moderne kunst. Marrakech bruist van het leven en heeft een uitgesproken Berberkarakter. In de stegen van Fez liggen middeleeuwse Koranscholen en caravanserails verscholen. En Casablanca? Die ademt de sfeer van een miljoenenstad en is de economische motor van het land, zichtbaar in de grootse herinrichting van het Parc de la Ligue Arabe.
user-chart Docent drs. Krzysztof Dobrowolski-Onclin
Calendar-Plus 3 colleges, maandag, woensdag en vrijdag 22, 24 en 26 juni 2026, 11.00-13.00 uur
€ 105,- (inclusief digitale syllabus)
calendar-exclamation Uiterlijk 14 juni aanmelden
Cursus
kunstgeschiedenis
Nederlandse kunstenaarskolonies: Laren, Domburg en Bergen (ca. 1880-1930)
Schilderachtige huisjes, ‘naïeve’ bewoners en betoverende landschappen: dát zochten kunstenaars in de negentiende en twintigste eeuw, terwijl de wereld door de industrialisatie razendsnel veranderde. Rond 1900 werd het populair om als schilder te werken in plattelands- en vissersdorpen. In Nederland ontstonden kunstenaarsgemeenschappen in zo’n veertien dorpen, waarvan enkele uitgroeiden tot een ‘school’. In twee hoorcolleges staan Laren, Domburg en Bergen centraal. Een veelheid aan stromingen komt aan bod, zoals de Haagse School, het Hollands impressionisme, luminisme, kubisme en expressionisme – oftewel de Bergense School.
user-chart Docent drs. Heleen Niele
Calendar-Plus 2 colleges, dinsdag en donderdag 14 en 16 juli 2026, 13.15-15.15 uur
€ 69,-
calendar-exclamation Uiterlijk 7 juli aanmelden
Cursus kunstgeschiedenis
Piero della Francesca en de renaissance van Urbino
Piero della Francesca geldt als een van de zuiverste renaissanceschilders. Hij wist Italiaanse grandeur te combineren met wiskundige precisie en verstilling. Wie eenmaal zijn fresco’s heeft gezien in Arezzo of in andere dorpen in Toscane en Umbrië, vergeet ze nooit meer. Ook zijn portretten van de hertog en hertogin van Urbino behoren tot de iconen van de Italiaanse kunst.
De schildering van het Heilig Graf in zijn geboorteplaats Borgo Sansepolcro werd ooit zelfs ‘the greatest painting on earth’ genoemd. Binnen het kader van religieuze kunst onderzocht Della Francesca wetenschappelijke vraagstukken als de gulden snede, de kwadratuur van de cirkel en optische principes. Als hofschilder van Urbino vormde hij het middelpunt van een kring kunstenaars en geleerden die de ‘renaissance van Urbino’ tot bloei bracht.
user-chart Docent drs. Ernest Kurpershoek
Calendar-Plus 4 colleges, woensdag en vrijdag 29, 31 juli, 5 en 7 augustus 2026, 11.00-13.00 uur
€ 138,-
calendar-exclamation Uiterlijk 22 juli aanmelden
Kunstgeschiedenis en
Cursus kunstgeschiedenis
Romeinse grandeur in Engelse landhuizen
Neoclassicistische architectuur en interieurs van Robert en James Adam
Halverwege de achttiende eeuw breekt in Engeland het neoclassicisme definitief door. De basis daarvoor is eerder gelegd door Inigo Jones met zijn palladianisme en door het architectenduo William Kent en Richard Boyle. De echte doorbraak volgt met de ontdekking van Pompeji en de hausse aan opgravingen vanaf 1748. De jonge architecten Robert en James Adam worden op hun Grand Tour overweldigd door de schoonheid van de Romeinse kunst en weten Engelse landhuizen te transformeren tot indrukwekkende paleizen. Ieder detail van de inrichting wordt daarbij meegenomen. Veel van deze huizen behoren inmiddels tot de National Trust, zijn te bezoeken en worden regelmatig gebruikt als filmlocatie – bijvoorbeeld voor Downton Abbey
user-chart Docent drs. Cor Schrama
Calendar-Plus 2 colleges, dinsdag en donderdag 4 en 6 augustus 2026, 11.00-13.00 uur
€ 69,-
calendar-exclamation Uiterlijk 28 juli aanmelden
Uit de cursusevaluaties: “Erg goed voorbereid en de docent (Ernest Kurpershoek) stond ver boven de stof, hetgeen duidelijk werd in de open discussie en beantwoording van vragen.”
Cursus kunstgeschiedenis | college + dagexcursie
Land art in de polder
De Flevopolder herbergt een bijzondere verzameling landschapskunstwerken. Deze cursus – bestaande uit een hoorcollege en een dagexcursie – biedt een kennismaking met deze zogenoemde land art en haar ontstaansgeschiedenis. Van het eerste werk uit 1977, het Observatorium van de Amerikaanse kunstenaar Robert Morris, tot het meest recente: Deltawerk// van RAAAF | Atelier de Lyon uit 2018. In het hoorcollege staat het fenomeen land art centraal: de uiteenlopende vormen en de wijze waarop deze kunststroming in Flevoland vaste grond kreeg. De tien Flevolandse werken komen aan bod en een aantal daarvan bezoekt u tijdens een dagexcursie per luxe touringcar. Onderweg is er aandacht voor werk van onder anderen Martinus Boezem, Richard Serra en Antony Gormley.
user-chart Docent drs. Martine van Kampen
Calendar-Plus 1 college op maandag 10 augustus 2026, 11.00-13.00 uur
1 dagexcursie op woensdag 12 augustus, 9.00 (vanaf Almere) – ca. 18.00 uur
€ 165,- (inclusief vervoer per touringcar en uitgebreide lunch)
Zie vu.nl/hovo voor meer informatie
Cursus kunstgeschiedenis
Een nieuwe kijk op hedendaagse fotografie
Nooit eerder toonde fotografie zo’n rijkgeschakeerd beeld. Opvattingen over ethiek, esthetiek en de rol van foto en fotograaf zijn in de afgelopen decennia ingrijpend veranderd. In vier hoor- en kijkcolleges verkent u dit fascinerende landschap. Het werk van internationaal toonaangevende fotografen komt aan bod, met bijzondere aandacht voor Nederlandse grootheden als Rineke Dijkstra, Erwin Olaf, Inez van Lamsweerde en Blommers & Schumm. Sinds het eind van de vorige eeuw zoeken Nederlandse fotografen nadrukkelijk de grenzen op, wat de Nederlandse fotografie internationaal aanzien heeft gegeven. In de cursus is ruime aandacht voor thema’s als storytelling, manipulatie, de aantrekkingskracht van imperfecte beelden en fotografisch onderzoek aan de hand van series.
user-chart Docent drs. Wim Honders
Calendar-Plus 4 colleges, dinsdag en donderdag 11, 13, 18 en 20 augustus 2026, 13.15-15.15 uur
€ 138,-
calendar-exclamation Uiterlijk 4 augustus aanmelden
Dictators: van verlichte despoten tot bloeddorstige tirannen
In onze op democratische waarden gestoelde cultuur geldt de dictator als boeman. Toch zijn autocratische regimes de afgelopen eeuwen in veel delen van de wereld eerder regel dan uitzondering geweest. De variatie is groot: ideologisch bevlogen megalomanen, cynische kleptocraten, bloeddorstige tirannen of ‘verlichte’ heersers. Sommigen stortten hun land in het verderf, anderen genieten nog steeds een goede reputatie vanwege hun rol in de opbouw van de staat. Vandaag de dag concentreren autoritaire leiders als Poetin, Orbán en Erdogan opnieuw steeds meer macht in eigen hand. Ook de Amerikaanse president Donald Trump vertoont steeds meer autocratische trekjes. Reden genoeg om het verschijnsel dictatuur nader te onderzoeken: hoe manifesteert zij zich, wie zijn de hoofdrolspelers, en wat verklaart hun blijvende aantrekkingskracht?
user-chart Docent dr. Koen Vossen
Calendar-Plus 4 colleges, dinsdag en donderdag 30 juni, 2, 7 en 9 juli 2026, 11.00-13.00 uur
€ 138,-
calendar-exclamation Uiterlijk 23 juni aanmelden
Cursus geschiedenis
Joodse paradoxen: opdracht en overleven
4000 jaar Joodse geschiedenis
In hun duizendjarige geschiedenis leefden Joden soms vreedzaam samen met andere volkeren, maar vaker waren er perioden van antisemitische discriminatie, vervolging en verdrijving. Waarom riep juist deze kleine groep, met een religie aan de basis van zowel christendom als islam, zoveel negatieve aandacht op? Deze compacte cursus verkent de Joodse geschiedenis en identiteit aan de hand van vier tragische tegenstellingen: universeel versus particulier, insider versus outsider, zelfgezochte assimilatie die uitmondt in vernietiging, en een veilige staat die een onveilige plek blijkt. De spanningen tussen Joden en hun omgeving vormen de rode draad. De afsluitende vraag luidt: welke toekomst wacht Joden in de wereld van vandaag?
user-chart Docent prof. dr. Peter Demant
Calendar-Plus 4 colleges, maandag en donderdag 6, 9, 13 en 16 juli 2026, 13.15-15.15 uur
€ 144,- (inclusief digitale reader)
calendar-exclamation Uiterlijk 29 juni aanmelden
Studiedag geschiedenis
Midden-Europa sinds 1989
Zoeken naar een nieuw evenwicht na de val van de Sovjetunie
Na de ineenstorting van het socialistische systeem in Midden- en Oost-Europa zochten de voormalige Warschaupactlanden aansluiting bij het Westen. Ook Rusland voerde in de eerste jaren een pro-Westerse koers. Onder invloed van de oorlog in voormalig Joegoslavië, de oostwaartse uitbreiding van de NAVO en de opkomst van een nieuwe generatie machthebbers namen de spanningen tussen Rusland en het Westen geleidelijk toe. De oorlog in Oekraïne vormt voorlopig het dramatische dieptepunt. Deze studiedag laat zien hoe moeizaam het zoeken is naar een moderne maatschappij na de val van het socialistische systeem, de weg naar de Europese Unie en de NAVO en de specifieke problemen en mogelijkheden van de nieuwe EU lidstaten.
user-chart Docent drs. Frederik Erens
Calendar-Plus 1 studiedag, woensdag 22 juli 2026, 10.00-15.30 uur
€ 95,- voor 1 persoon, € 190,- voor 2 personen (inclusief koffie/thee/lunch)
calendar-exclamation Uiterlijk 15 juli aanmelden
Studiedag cultuurgeschiedenis
Wereldmythen in één dag
Iedereen kent het verhaal van Sisyphus of Eva, maar wie kent mythen uit Congo, Australië of Peru? Welke wijsheden schuilen in deze onbekendere verhalen? Tijdens deze studiedag komen zestig bekende en onbekende mythen uit alle windstreken voorbij. Van een spin die iedereen te slim af is, een ontroerende ontmoeting in het dodenrijk, tot een grappig debat tussen jaloerse goden en een spannende zoektocht naar blijvende wijsheid. Wat zijn de verrassende overeenkomsten en wat zeggen deze mythen over het menselijk bestaan, ook vandaag? Begeleid door beelden van bijpassende kunstwerken biedt deze dag tevens een kennismaking met de rijkdom van wereldkunst.
user-chart Docent drs. Reinier Sonneveld
Calendar-Plus 1 studiedag, donderdag 27 augustus 2026, 10.00-16.45 uur
€ 95,- voor 1 persoon, € 190,- voor 2 personen (inclusief koffie/thee/lunch)
calendar-exclamation Uiterlijk 20 augustus aanmelden
Uit de cursusevaluaties:
“Ik ben onder de indruk geraakt van de parate kennis die onze docent (Frederik Erens) had met betrekking tot het cursusaanbod.
Hij kon moeiteloos schakelen tussen verschillende tijdvakken en verschillende landen in Midden- Europa.”
Cursus geschiedenis, politicologie
Wereldorde: vrede en veiligheid in tijden
van chaos en conflict
De mondiale verhoudingen staan onder zware druk. De liberale wereldorde zoals we die sinds de Tweede Wereldoorlog kennen, lijkt te wankelen. Autoritaire mogendheden bedreigen haar van buitenaf, populistische en autocratische leiders van binnenuit. In deze cursus ontleden we de complexiteit van de internationale politieke verhoudingen en de machtsverschuivingen die momenteel plaatsvinden. Dat doen we door naar het verleden te kijken en naar andere culturen, zoals het Chinese keizerrijk en het Ottomaanse Rijk. Maar we richten ons ook op wat in onze tijd de ‘wereldorde’ wordt genoemd: het geheel aan regels en instituties dat vrede en samenwerking tussen staten mogelijk maakt. Komt het tijdperk van grootmachten en invloedssferen terug? En wat betekent dit voor Europa en Nederland?
user-chart Docent prof. dr. André Gerrits
Calendar-Plus 4 colleges, maandag en donderdag 20, 23, 27 en 30 juli 2026, 13.15-15.15 uur
€ 143,- (inclusief gedrukte reader) calendar-exclamation Uiterlijk 6 juli aanmelden
Cursus geschiedenis
Watermanagement in Nederlands Gouden Eeuw
Watermanagement – het beheer van water – speelde al in de Gouden Eeuw een sleutelrol in de inrichting van de samenleving. Op veel plekken werd land gewonnen door
inpolderingen, al verdwenen nog geregeld dorpen onder water. De aanleg van kanalen en trekschuitvaarten leidde tot een uniek openbaar vervoersnetwerk in Europa. Mobiliteit en logistiek vormden de ruggengraat van de economie. Water werd bovendien ingezet als verdedigingsmiddel, met inundaties en waterlinies in de strijd tegen de Spanjaarden. Kortom, water bepaalde het gezicht van de zeventiende eeuw!
user-chart Docent dr. Anne Doedens
Calendar-Plus 2 colleges, woensdag en vrijdag 29 en 31 juli 2026, 11.00-13.00 uur
€ 69,-
calendar-exclamation Uiterlijk 22 juli aanmelden
Cursus cultuurgeschiedenis Van Glasnost tot Poetinisme
Sinds zijn aantreden in 2000 heeft president Poetin stap voor stap de burgerlijke vrijheden ingeperkt die onder partijleider Gorbatsjov en zijn opvolger Jeltsin waren ingevoerd. Daarmee keerde hij het proces van toenemende openheid terug dat in 1985 voorzichtig begon met Gorbatsjovs glasnost en perestrojka. Die beleidskoers maakte kritiek mogelijk en doorbrak de geslotenheid van zeventig jaar communistische dictatuur. Ondanks politieke en economische tegenslagen bleef ook Boris Jeltsin deze verworven vrijheden ondersteunen. In het Rusland van Poetin zijn die drastisch ingeperkt. Wat is er gebeurd sinds Gorbatsjovs politiek van glasnost en perestrojka?
user-chart Docent drs. Karel Onwijn
Calendar-Plus 4 colleges, dinsdag en vrijdag 18, 21, 24 en 28 augustus 2026, 11.00-13.00 uur
€ 153,- (inclusief gedrukte reader)
calendar-exclamation Uiterlijk 4 augustus aanmelden
De Duitse Romantiek bracht een rijk liedrepertoire voort, met geliefde melodieën van onder anderen Schubert, Schumann en Wolf. Minder bekend zijn de prachtige gedichten die aan deze muziek ten grondslag liggen, van dichters als Goethe, Novalis, Eichendorf en Heine. In deze cursus staat de poëzie centraal, met aandacht voor achtergrond en betekenis. Aan bod komen onder meer teksten van Wilhelm Müller in zijn Winterreise, getoonzet door Schubert, en Heines Auf Flügeln des Gesanges, dat Mendelsohn inspireerde. Ook is er aandacht voor minder bekende gedichten, zoals Uhlands ballade Graf Eberstein, op muziek gezet door Carl Loewe. Uiteraard worden de liederen ook beluisterd.
user-chart Docent drs. Michiel Hagdorn
Calendar-Plus 4 colleges, dinsdag en vrijdag 30 juni, 3, 7 en 10 juli 2026, 13.15-15.15 uur
€ 145,50 (inclusief gedrukte syllabus na afloop cursus)
calendar-exclamation Uiterlijk 23 juni aanmelden
Cursus letteren
Henry James: Washington Square
In deze cursus lezen we Washington Square, een korte novelle van Henry James. Het verhaal biedt een scherpe analyse van menselijke motieven, dromen en mogelijk bedrog. Tegelijkertijd leest het als een detective: wie heeft er gelijk, en wat zijn de gevolgen? James behoort onmiskenbaar tot de grootste schrijvers uit de wereldliteratuur, al wordt hij opvallend weinig gelezen. Deze cursus is bedoeld voor wie James al in de kast heeft staan, maar aarzelt om eraan te beginnen vanwege zijn reputatie als ‘moeilijk’. Onterecht: Washington Square is spannend en vaak verrassend geestig.
user-chart Docent drs. Ron Hoffman
Calendar-Plus 6 colleges, maandag en donderdag 6, 9, 13, 16, 20 en 23 juli 2026, 13.15-15.15 uur
“Michiel Hagdorn is een uitstekende docent, die heel veel werk maakt van de cursus. Verzorgde syllabus waarin uitgebreid wordt ingegaan op achtergrond, cultuurgeschiedenis, kunst en alle relevante aspecten. Fantastisch gedaan.”
Cursus muziekwetenschap Muziek en retorica: de verbinding tussen woord en klank
Kan muziek emoties of gedachten uitdrukken? En hoe verhoudt zij zich tot taal? In deze cursus staat de relatie tussen muziek en retorica centraal. In de muziek verwijst retorica naar het gebruik van muzikale middelen om een boodschap overtuigend over te brengen. Hoe wekken bijvoorbeeld muzikale figuren suggesties op van emoties en betekenissen? Het idee van muziek als uitdrukkingskunst ontstaat in de Renaissance en bereikt een voorlopig eindpunt in de Laat-Barok. Retorica beïnvloedt dan de muzikale vormgeving van zowel Bijbelteksten als wereldlijke poëzie. De cursus belicht inhoudelijke en historische aspecten van de muzikale retorica, aan de hand van enkele muziektheoretische traktaten maar vooral van composities van onder anderen Josquin des Prez, Claudio Monteverdi en Johann Sebastian Bach.
user-chart Docent Job IJzerman
Calendar-Plus 4 colleges, maandag en donderdag 3, 6, 10 en 13 augustus 2026, 11.00-13.00 uur
€ 138,-
calendar-exclamation Uiterlijk 27 juli aanmelden
HOVO Extra
Heeft u zin in een dagje kennis op de VU, alleen of samen met een bekende? Wilt u meer weten over de recente geschiedenis van Midden-Europa? Of over de ontwikkeling van kind tot oudere? Over mythen?
Dat en meer kan allemaal. HOVO biedt in het najaar meerdere mogelijkheden om een cursus in een andere vorm te volgen. De programma’s onder de noemer ‘HOVO Extra’ zijn kortdurende, los te volgen themabijeenkomsten over actuele, spraakmakende of historische onderwerpen of bijzondere programma’s.
Zie vu.nl/hovo-extra
Studiedagen
Een hele dag rond één thema. Het onderwerp wordt van alle kanten belicht en uitgediept. Koffie, thee en lunch zijn inbegrepen in de prijs.
• De mythen van de wereld (zie pag. 8)
• Midden-Europa sinds 1989 (zie pag. 8)
• Wandelen met Nietzsche (zie pag. 12)
• Het Westen in zeven basiswaarden (zie pag. 13)
• De mens in ontwikkeling (zie pag. 15)
Lezingen
• Waarheidsvinding in tijden van radicalisering en polarisatie.
Rik Peels (15 april, zie vu.nl/nl/onderwijs/ hovo-amsterdam/cursussen-opleidingen/ hovo-voorjaarslezing)
• Wie heeft de macht in de wereld? Rob de Wijk (23 juni, zie vu.nl/hovo-zomerlezing)
HOVO Kindercollege
Vaders, moeders, opa’s en oma’s zijn welkom om samen met hun (klein)kinderen van acht tot twaalf jaar naar de universiteit te komen. Een HOVO Kindercollege is een feestje voor nieuwsgierige geesten, jong en oud(er)!
• Het raadsel van het ontstaan van het leven (zie pag. 17)
Cursussen op locatie/ met excursie
• Land art in de polder (zie pag. 6)
• De Groninger kerken (zie pag. 14)
• Plant en klimaat (zie pag. 18)
Filosofie en religie
users-class 5 Cursussen atlas 2
Studiedagen Mouse-Pointer vu.nl/hovo-cursussen
Studiedag filosofie | college + wandeling Wandelen met Friedrich Nietzsche
Filosoof Friedrich Nietzsche is er duidelijk over in zijn boeken: hij wil geen volgelingen, maar wil zichzelf en zijn lezers in beweging zetten. Hij schrijft: ‘Zo weinig mogelijk zitten; geen enkele gedachte geloof schenken die niet in de vrije lucht geboren is en bij vrije beweging’. ’s Ochtends op de VU en ’s middags tijdens een wandeling verkent u de verschillende aspecten van Nietzsche’s ‘denken in beweging’. Wandelen is bij Nietzsche ook een metafoor voor het rondtrekken van de geest. Het staat voor de voortdurende verandering waar iedereen mee te maken krijgt in het leven. Op welke manier kunnen wij daarmee leren omgaan?
Diverse bewegende denkfiguren, zoals de wandelaar, de vrije geest, de danser en Zarathustra, bieden inzicht en inspiratie.
user-chart Docent drs. Katja Rodenburg
Calendar-Plus 1 hoorcollege gevolgd door een wandelcollege vrijdag 3 juli 2026, 10.30 uur tot ongeveer 15.30 uur
€ 94,- (inclusief 1x koffie/thee en lunch)
calendar-exclamation Uiterlijk 28 juni aanmelden
Cursus filosofie, kunstgeschiedenis
Filosofie van de abstracte kunst –van uitzicht naar inzicht
Abstracte kunst roept vaak weerstand op. De grote schilder William Turner (1775-1851) was een van de eersten die dat ondervond: in de ogen van het publiek is zijn werk ‘onaf’, ‘niet duidelijk’ en zelfs ‘abstract impressionistisch’. Kunstenaars experimenteren – ook in het verre verleden en buiten Europa. De toeschouwer op zijn beurt moet steeds weer wennen aan ‘iets nieuws’ en telkens opnieuw leren kijken. Opvallend is hoe vaak avant-gardekunstenaars zich laten inspireren door filosofische ideeën. In vier colleges staat de wisselwerking tussen kunst en denken centraal. Wat wil de kunstenaar laten zien? En hoe beïnvloeden filosofische ideeën onze manier van kijken? Welke overeenkomsten zijn er tussen de ontwikkeling van abstracte kunstwerken en het denken zelf?
user-chart Docent drs. Katja Rodenburg
Calendar-Plus 4 colleges, dinsdag en donderdag 7, 9, 14 en 16 juli 2026, 13.15-15.15 uur
€ 138,-
calendar-exclamation Uiterlijk 30 juni aanmelden
Uit de cursusevaluaties:
“Na het eerste college wilde ik alleen maar méér. Wat een bijzonder kundige, veelzijdige, welbespraakte, en vriendelijke docente is Katja Rodenburg.”
Filosofie en religie
Studiedag filosofie, geschiedenis
Het Westen in zeven basiswaarden
In één dag maakt u kennis met het westerse denken en de westerse geschiedenis aan de hand van zeven kernwaarden: geloofsvertrouwen, eer, redelijkheid, vooruitgang, gelijkwaardigheid, authenticiteit en betrokkenheid. Abstracte begrippen, maar in de praktijk vaak verrassend tastbaar. Samenlevingen zijn ervoor opgebouwd én afgebroken. De reis voert van de antieke filosofie via middeleeuwse ridders en aristocratische idealen naar de wetenschappelijke revolutie en de Romantiek, om uit te komen bij het heden. Een dag vol hartstocht, rede en revolutionaire ontdekkingen én met ruimte voor reflectie op de eigen tijd. Want wie deze waarden begrijpt, begrijpt ook beter het rumoer waarin het Westen zich nu bevindt. Een verkenning van het verleden die ook het heden verheldert.
user-chart Docent drs. Evert Jan Ouweneel
Calendar-Plus 1 studiedag, vrijdag 17 juli 2026, 10.00-16.45 uur
€ 119,- voor 1 persoon, € 238,- voor 2 personen (inclusief koffie/thee/lunch)
calendar-exclamation Uiterlijk 12 juli aanmelden
Cursus filosofie
Marseille 1940: Filosofen op de vlucht voor de nazi’s
In Marseille 1940 reconstrueert Uwe Wittstock, op basis van talloze getuigenissen, de ervaringen van
vluchtelingen uit nazi-Duitsland. In de havenstad verzamelen zich filosofen, schrijvers en kunstenaars – allen op zoek naar redding. Het boek leest als een roman, maar biedt een nauwgezette historische weergave. In deze cursus staat de intellectuele betekenis van deze episode centraal: hoe legde de crisis in Marseille de kiem voor de naoorlogse continentale filosofie? Door de ogen van betrokkenen wordt een scharnierpunt van deze filosofie zichtbaar.
user-chart Docent drs. Petra Bolhuis
Calendar-Plus 4 colleges, maandag en donderdag 20, 23, 27 en 30 juli 2026, 11.00-13.00 uur
€ 138,- (exclusief verplicht boek, zie ‘Inhoud’ op vu.nl/hovo)
calendar-exclamation Uiterlijk 13 juli aanmelden
Cursus filosofie
Nietzsche: De genealogie van de moraal
Na een lange reeks aforistische werken schrijft Nietzsche in De genealogie van de moraal voor het eerst, in drie samenhangende traktaten, over het begrip moraal. In een stijl die afwisselend humoristisch, complex en diepgravend is, ondermijnt hij de gangbare manier waarop zijn tijd over moraal denkt. Volgens Nietzsche is de ontwikkeling van de menselijke moraal geen resultaat van een voortschrijdende rationaliteit, maar wordt zij gedreven door een wil tot macht. Zijn analyse laat enerzijds zien hoe moraal kan uitmonden in nihilisme en vormt anderzijds een krachtige oproep tot persoonlijke verantwoordelijkheid. Juist deze spanning maakt zijn werk tot op de dag van vandaag relevant. In vier bijeenkomsten lezen en bespreken we De genealogie van de moraal , waarbij we dicht bij de tekst blijven.
user-chart Docent drs. Petra Bolhuis
Calendar-Plus 4 colleges, maandag en donderdag 20, 23, 27 en 30 juli 2026, 13.30-15.30 uur
€ 138,- (exclusief verplicht boek, zie ‘Inhoud’ op vu.nl/hovo)
calendar-exclamation Uiterlijk 13 juli aanmelden
Cursus filosofie
Martha Nussbaum:
De breekbaarheid van het goede
De Amerikaanse filosofe Martha Nussbaum (1947) neemt in hedendaagse debatten over ethiek, rechtsfilosofie en politieke filosofie een prominente plaats in. Het boek waarmee zij bekendheid verkreeg verscheen in 1986 als The Fragility of Goodness. In deze diepgravende studie, die inmiddels geldt als een hedendaagse filosofische klassieker, overdenkt zij de oeroude wijsgerige vraag naar de aard van het goede en gelukkige leven. Daarvoor raadpleegt zij uiteenlopende denkers en schrijvers uit de klassieke Griekse filosofie en literatuur. Hoe dachten Plato, Aristoteles, Aeschylus, Sophocles en Euripides over de vraag hoe te leven? Welke waarde en betekenis kenden zij toe aan autonomie en dat wat juist buiten onze macht ligt? En wat kunnen wij nu nog van hun denkbeelden leren?
user-chart Docent drs. Arend Klaas Jagersma
Calendar-Plus 4 colleges, woensdag en vrijdag 5, 7, 12 en 14 augustus 2026, 13.30-15.30 uur
€ 138,- (exclusief boek, zie ‘inhoud’ op v u.nl/hovo)
calendar-exclamation Uiterlijk 29 juli aanmelden
Cursus religie, kunstgeschiedenis | college + dagexcursie
De
Groninger kerken: een unieke kerkschat in het noorden
Groningen herbergt een schat aan middeleeuws erfgoed. Bijna elk dorp wordt gemarkeerd door een imposante kerk, opgetrokken uit karakteristieke rode kloostermoppen. Al van verre tekenen de torens zich af tegen het open landschap, als bakens naar het volgende dorp. De kerken staan op woonheuvels – wierden – en verheffen zich daardoor nog hoger boven het vlakke land. Groningen ontwikkelde een geheel eigen bouwstijl: de romanogotiek, een indrukwekkend baksteenfestijn dat herinnert aan de latere baksteengotiek in Noord-Duitsland. In het kerkinterieur zijn vaak muurschilderingen te zien, soms complete reeksen die de tand des tijds hebben doorstaan. Dit unieke erfgoed is bij velen onbekend. Een inleidend college en een dagexcursie per touringcar brengen daar verandering in.
user-chart Docent drs. Saskia van Lier
Calendar-Plus 1 college: maandag 17 augustus 2026, 11.00-13.00 uur
Groep A dagexcursie dinsdag 18 augustus
Groep B dagexcursie donderdag 20 augustus
Tijd: 8.30 uur tot ongeveer 18.30 uur
€ 175,- (inclusief college, vervoer per touringcar vanaf de VU, entrees kerken, exclusief lunch)
calendar-exclamation Uiterlijk 10 augustus aanmelden
In november 2025 opende het nieuwe Egyptisch Museum in Caïro zijn deuren. President Sisi hoopt dat het museum een belangrijke impuls geeft aan de economische groei. Maar hoe staat het land er werkelijk voor? Egypte is de tweede economie van Afrika en een belangrijke speler in het Midden-Oosten. Het bleef tijdens de Gaza-oorlog op de achtergrond, uit vrees voor binnenlandse onrust. De regering wil protesten en politieke omwentelingen voorkomen door te zorgen voor welvaart en economische stabiliteit. Maar ondanks inkomsten uit toerisme, het Suezkanaal en industrie blijft Egypte een lagere-middeninkomensland. Watertekort belemmert de landbouw en daarmee ook de industrie. De cursus onderzoekt Egypte’s politieke en economische positie, met aandacht voor thema’s als waterbeheer en toerisme.
user-chart Docent prof. dr. Meine Pieter van Dijk
Calendar-Plus 4 colleges, dinsdag en vrijdag 7, 10, 14 en 17 juli 2026, 13.15-15.15 uur
€ 138,-
calendar-exclamation Uiterlijk 30 juni aanmelden
Studiedag psychologie De mens in ontwikkeling
Van aangeboren tot aangeleerd gedrag
Van aangeboren tot aangeleerd gedrag: hoe ontwikkelen mensen zich van de vroegste levensfase tot op hoge leeftijd? Deze zomerstudiedag biedt inzicht in veranderingen op sociaal-emotioneel, cognitief en biologisch vlak gedurende de gehele levensloop. Niet alleen normatieve mijlpalen – zoals de ontwikkeling van taal, emoties en het zelfbeeld – komen aan bod, maar ook de invloed van genetica, omgeving, familie en cultuur op gedrag. Deze dag draagt bij aan een breder begrip van menselijke ontwikkeling in relatie tot familie, werk en welzijn. Leven lang leren begint in de wieg en eindigt…
user-chart Docent dr. Andreas Wismeijer
Calendar-Plus 1 studiedag, dinsdag 7 juli 2026, 10.00-15.00 uur
€ 95,- voor 1 persoon, € 190,- voor 2 personen (inclusief koffie/thee/lunch)
calendar-exclamation Uiterlijk 30 juni aanmelden
Mens en maatschappij
Cursus economie
De houdbaarheid van overheidsfinanciën in een vergrijzende samenleving
Als gevolg van de vergrijzing nemen de collectieve uitgaven aan sociale zekerheid en zorg de komende tien jaar toe van een vijfde naar een kwart van het bruto binnenlands product. Tegelijkertijd daalt het arbeidsaanbod. Vooral de zorg komt daardoor in een lastig parket. Het doortrekken van de huidige trend betekent dat straks één op de drie mensen in de zorg werkzaam zal zijn. De vergrijzing houdt ook in dat de AOW-premies door een steeds kleinere groep werkenden moeten worden opgebracht. Wat zijn mogelijke oplossingsrichtingen? Daarnaast willen veel politieke partijen de defensie-uitgaven verhogen naar de nieuwe NAVO-norm. Hoe zorgen we voor meer militairen, hoe financieren we dat en hoe kan de Nederlandse economie hiervan profiteren?
user-chart Docent prof. dr. Raymond Gradus
Calendar-Plus 4 colleges, maandag en donderdag 10, 13, 17 en 20 augustus 2026, 11.00-13.00 uur
€ 138,-
calendar-exclamation Uiterlijk 3 augustus aanmelden
Programma septemberdecember 2026
Het najaarsprogramma is nog in voorbereiding, maar hier volgt alvast een voorproefje (onder voorbehoud).
Het volledige programma is vanaf 18 mei bekend.
• Symboliek in de kunst drs. Krzysztof Dobrowolski-Onclin
• Zie de mens! Mensbeelden in de kunst drs. Frans Henk Hoekstra
• Art Nouveau en Art Deco drs. Frederik Erens
• Van Eyck in context drs. Thea Willemsen
• Pre Raphaelite Brotherhood drs. Heleen Niele
• Helene Kröller Muller dr. Ariëtte Dekker
• De geschiedenis van de Zeemacht dr. Anne Doedens
• Emotiegeschiedenis (1750-1830) dr. Cor de Vries
• Het Indonesische beeld van het verleden drs. Tom van der Geugten
• Acht dilemma’s uit de internationale betrekkingen prof. dr. Peter Demant
• Europa in de vroegmoderne tijd dr. Jan van der Maas
• Kunst- en architectuur ‘Eurazië’ drs. Karel Onwijn
• Etty Hillesum drs. Judith Koelemeijer
• Nederland en de Russische dreiging drs. Karel Onwijn
• Shakespeare’s koningsdramas drs. Ron Hoffman
• Harmonieleer III dr. Marcel Zwitser
• Italiaanse muziek in de 19e eeuw dr. Marcel Zwitser
• Thomas Mann: Jozef en zijn broers drs. Michiel Hagdorn
• Kolonialisme in de Engelse literatuur drs. Ron Hoffman
• Literatuurcursus drs. Lidewijde Paris
• Vijf dichtersportretten Peter Swanborn
• Bach, Mendelsohn, Schumann en daarna drs. Jan Ezendam
• Taoïsme drs. Victor Melenhorst
• Plato - Politeia drs. Arend Klaas Jagersma
• Filosofie van de tijd drs. Arnold Ziegelaar
• De Frankfurter Schule drs. Petra Bolhuis
• Utopie van de vrije markt drs. Petra Bolhuis
• Tussen eenzaamheid en verbondenheid in filosofie, kunst en literatuur drs. Katja Rodenburg
• Kritisch denken drs. Simon Burgers
• De EU als defensie-unie? prof. dr. Meine Pieter van Dijk
• Encyclopedie van de economie prof. dr. Harmen Verbruggen
• Antropologie van de stad dr. Freek Colombijn
• Nationalisme prof. dr. André Gerrits
• 250 jaar VS en de midterm verkiezingen Tanja Groenendijk-de Vos MA
• Wat is wiskunde? dr. Fedde Benedictus
• Fascinerend heelal prof. dr. Henny Lamers
• Kritische metalen voor de energietransitie dr. Frank Beunk
• Nanolithografie dr. Wim van de Zande
Daarnaast zijn er meerdere studiedagen. In het najaar staan de volgende leergangen op het programma: Kopstukken van de architectuur, Kunstgeschiedenis, Duizend jaar Europese cultuur, De klassieke Romeinse wereld, Griekse cultuurgeschiedenis, Filosofiegeschiedenis, Psychologie.
Hoe is het leven op aarde ontstaan? Van bacteriën tot mensen: alles moet ooit begonnen zijn. Maar hoe kan leven ontstaan uit iets dat zelf niet leeft? En gebeurde dat maar één keer, of misschien ook elders in het heelal? Evolutiebiologen hebben al veel ontdekt over het ontstaan van leven, maar het grootste raadsel is nog niet opgelost. Tijdens dit kindercollege gaan we samen terug in de tijd, tot aan de vurige oertijd van onze planeet, en denken we mee over deze fascinerende vragen. Voor (groot)ouders en (klein)kinderen tussen 8 en 12 jaar.
user-chart Docent prof. dr. Nico van Straalen
Calendar-Plus 1 lezing, dinsdag 7 juli 2026, 14.00-16.00 uur
De intelligentie en het gevoelsleven van boerderijdieren
Lange tijd kregen boerderijdieren weinig aandacht in gedragsonderzoek. Wetenschappers namen aan dat het weinig complexe wezens zouden zijn. Inmiddels laten tal van studies zien dat kippen, varkens, koeien, paarden, schapen en geiten beschikken over opmerkelijke cognitieve vermogens en een rijk gevoelsleven. Ze tonen sociale intelligentie, begrijpen aspecten van de fysieke wereld en vertonen gedrag dat duidt op ouderzorg, rouw, empathie en zelfs depressie. Ook hun seksuele gedrag wordt onderzocht. Deze cursus biedt een overzicht van recent wetenschappelijk onderzoek naar de innerlijke leefwereld van boerderijdieren – inzichten die het gangbare beeld van deze dieren ingrijpend nuanceren.
user-chart Docent dr. Esteban Rivas
Calendar-Plus 4 colleges, woensdag en vrijdag 8, 10, 15 en 17 juli 2026, 13.15-15.15 uur
€ 138,-
calendar-exclamation Uiterlijk 1 juli aanmelden
Uit de cursusevaluaties:
“Ik heb de heer Wakker leren kennen als iemand met veel kennis van zaken en met een grote liefde voor zijn vak: planten. Hij was toegankelijk en sympathiek.”
Cursus biologie | cursus op locatie
Plant en klimaat
Het klimaat verandert snel en dat is onder meer zichtbaar in de stadsnatuur. In deze cursus staat de aanpassing van planten aan verschillende klimaten centraal: in de woestijn, subtropen en tropen, én in Amsterdam. Hoe weten planten wereldwijd te overleven in hun lokale omgeving? Aan de hand van sprekende en soms bizarre voorbeelden wordt duidelijk hoe planten zich aanpassen. Ook in Nederland is de invloed van klimaatverandering zichtbaar in de flora. Planten die enkele decennia geleden in Amsterdam/Nederland voorkwamen zijn verdwenen en andere zijn ervoor teruggekomen. Na elk college volgt een wandeling door de levende collectie van de hortus, waaronder de recent vernieuwde klimatenkas. De cursus eindigt met een verkenning van de stadsflora rond de Hortus Botanicus Amsterdam.
user-chart Docent drs. Arend Wakker
Calendar-Plus 4 colleges, dinsdag en donderdag 28, 30 juli, 4 en 6 augustus 2026, 13.30-16.00 uur
* Een lidmaatschap is voordeliger dan losse entreebewijzen. Zie vu.nl/hovo voor meer informatie.
Welkom op de campus
Voorzieningen
De VU biedt meer dan alleen onderwijs. De VUcampus heeft alles wat een universitaire omgeving aantrekkelijk maakt: de VU Boekhandel, Filmhuis Rialto, theater Griffioen, de VU Art Science Gallery en de bibliotheek (UB-VU). Voor een hapje of drankje kunt u terecht bij het restaurant, Bar Boele, Grand Café Living, diverse koffiepunten en supermarkt SPAR. In de zomermaanden gelden vaak beperkte openingstijden.
Toegankelijk voor iedereen
Alle zalen zijn rolstoeltoegankelijk en per lift bereikbaar, tenzij anders vermeld bij de cursusbeschrijving. In het Hoofdgebouw bevinden zich invalidentoiletten op de begane grond, 1e en 8e etage. In de grote collegezalen is standaard geluids versterking aanwezig (geen ringleiding). Op het binnenterrein van de campus is beperkte parkeergelegenheid voor mensen met een gehandicaptenparkeerkaart. U moet een aanvraag voor een parkeerplek voor gehandicapten minimaal 3 weken van voor de cursusstart indienen (zie vu.nl/hovo-praktisch).
Bereikbaarheid
Openbaar
vervoer
De VU is goed te bereiken per openbaar vervoer (bus, metro, tram). Zie 9292.nl of gvb.nl. De VU-campus is op loopafstand van Station Amsterdam-Zuid.
Auto en parkeren
Als u met de auto komt, neemt u vanaf de ringweg A10 de afslag S108 Amstelveen. Rondom de VU is voldoende betaalde parkeergelegenheid in bijvoorbeeld Parkeergarage P3 (onder het NU. VU-gebouw aan de Van der Boechorststraat 5a) of in de directe omgeving van de VU (vaak maximaal 3 uur aaneengesloten). Zie ook parkerenbijvu.nl .
Meer informatie over de voorzieningen van de VU
Op vu.nl/hovo-praktisch, vindt u onder het kopje ‘De VU-campus: voorzieningen, parkeren, bereikbaarheid’ alles over faciliteiten en diensten van de VU.
Aanmelden en algemene informatie
Al uw gegevens bij elkaar in MijnHOVO
Uw kennismaking met HOVO begint met het aanmaken van uw eigen MijnHOVO-account. U heeft dit nodig voor uw aanmelding. In uw account kunt u uw persoonlijke gegevens beheren en u volgt de status van uw aanmelding. Eventuele presentaties en ander digitaal studiemateriaal staan overzichtelijk per cursus voor u klaar, tot 2 maanden na afloop van de cursus. Bij plaatsing van nieuw materiaal krijgt u per e-mail bericht.
Aanmelding, bevestiging, betaling en startmail
Wilt u zich aanmelden voor een cursus? Ga naar de website vu.nl/hovo-cursussen . Bij iedere cursus vindt u knoppen voor aanmelding. Als u nog geen MijnHOVOaccount heeft, krijgt u het verzoek deze aan te maken. Vervolgens kunt u uw aanmelding voltooien.
Na aanmelding krijgt u per e-mail een automatische ontvangstbevestiging. Zo niet, dan heeft HOVO uw aanmelding niet ontvangen en kunt u het opnieuw proberen. Is uw aanmelding gelukt, dan ziet u de betreffende cursus in MijnHOVO, met de status ‘aangemeld’. Zodra uw aanmelding is verwerkt door een HOVO-medewerker, verandert de status in ‘bevestigd’, of ‘wachtlijst’. U ontvangt ook een e-mailbericht van HOVO met een bevestiging van uw inschrijving. Kort voor aanvang van de cursus ontvangt u bericht over de betaling van de cursus en een startmail met alle praktische informatie, zoals het definitieve rooster en de cursuslocatie.
Annuleren
Aan het annuleren van een cursus zijn kosten verbonden. U vindt de voorwaarden voor annulering via vu.nl/hovo-annuleren. U geeft uw annulering door via uw MijnHOVO-account of via hovo@vu.nl
Inhaalcollege
Houd in uw agenda rekening met een mogelijke week uitloop: bij uitval van een college wordt het inhaalcollege in principe een week later gepland, op dezelfde dag en tijd. In de zomerperiode kan hiervan worden afgeweken.
Uw privacy en verwerking
persoonsgegevens
Wij gebruiken uw persoonlijke gegevens voor het verwerken van uw aanmelding en inschrijving, betalingsdoeleinden, identificatiedoeleinden en communicatie over de cursussen (bijvoorbeeld bij uitval van een college), alsook - indien u heeft aangegeven dat u daar toestemming voor geeft - toezending van cursusgidsen of nieuwsbrieven. U kunt deze voorkeuren op ieder moment wijzigen. Volgt u langer dan drie jaar geen cursussen bij HOVO Amsterdam? Dan verwijderen wij uw gegevens uit ons adresbestand. Ook heffen we dan uw MijnHOVO-account op. U kunt zich op ieder moment weer aanmelden. Op vu.nl/hovo-praktisch onder het kopje ‘Aanmelding, plaatsing en algemene voorwaarden’ vindt u ons volledige privacystatement.
Aansprakelijkheid, klachten en algemene voorwaarden
HOVO Amsterdam en de Vrije Universiteit Amsterdam zijn niet aansprakelijk voor eventuele gevolgen van onvoorziene wijzigingen van de gegevens in deze cursusgids. Onze complete algemene voorwaarden en onze klachtenregeling vindt u op vu.nl/hovo-praktisch
Beeld- en geluidsopnames
Het maken van beeld- en geluidsopnames door deelnemers wordt niet op prijs gesteld, mede omdat het vaak als storend wordt ervaren door de docent en medecursisten.
Praktische informatie
Op vu.nl/hovo-praktisch vindt u de meest recente informatie over alle praktische zaken, zoals over MijnHOVO, aanmelden, plaatsing of wachtlijst en betalen en annuleren. U vindt hier ook informatie over de faciliteiten op de campus, parkeren, aanvraag parkeerplek voor gehandicapten en bereikbaarheid.
Staat het antwoord op uw vraag hier niet bij, dan kunt u een mail sturen aan hovo@vu.nl . HOVO is telefonisch beperkt bereikbaar. Kijk op de website voor de bereikbaarheid van onze medewerkers.