VLAAMSE LANDMAATSCHAPPIJ DE ZORG VOOR DE OPEN RUIMTE IN VLAANDEREN
Afdeling Land
Landinrichtingsproject LEIE en SCHELDE SEPTEMBER 1999
inrichtingsplan
OUDE KALE
Situering
○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○
Het plangebied Oude Kale ligt in het noordoosten van het landinrichtingsproject Leie en Schelde. Het heeft een oppervlakte van ca. 440 ha en is gelegen op het grondgebied van de gemeenten Lovendegem (Lovendegem en Vinderhoute) en Nevele (Merendree) en de stad Gent (Drongen). Het is een valleigebied tussen Merendree en Vinderhoute van 100 à 600 m breed en ca. 5 km lang met de Oude Kale als meanderende beek. Ook aangrenzende kouter-bulkengebieden zijn in het plangebied opgenomen.
Van richtplan naar inrichtingsplan Het inrichtingsplan Oude Kale is een uitvoering van het richtplan van het landinrichtingsproject Leie en Schelde. Dit richtplan werd op 30 juni 1998 door de Vlaamse regering goedgekeurd. Het projectgebied behoort tot het kouter-bulkenlandschap van de Leie en de Kale. Open, hoger gelegen gebieden (kouters) worden afgewisseld door lager gelegen delen omgeven door perceelsrandbegroeiing (bulken). De vallei van de Oude Kale zelf vormt een meersengebied. Het gebied van de Oude Kale is één van de best bewaarde landschappen uit het landinrichtingsproject Leie en Schelde. Het typische landschapspatroon is er nog goed behouden. De Oude Kale heeft er nog zijn natuurlijke loop en de aansluiting met de omliggende kouters en bulken is nog gaaf. Het volledige gebied maakt deel uit van het oppervlaktewaterwingebied van het drinkwaterproductiecentrum Kluizen. Centraal in het plan staat de integrale inrichting van het projectgebied met aandacht voor landbouw, natuur, waterwinning, landschap en recreatie. ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○
Inrichtingsplan: CONCEPT MEERSEN inrichten met maximalisatie win-winsituaties: - geplande waterwinning mogelijk maken - natuurontwikkeling - landschapsbehoud en -herstel - compensatie voor de landbouw - ondersteuning waterkwantiteitsbeheer BULKEN : behoud halfopen karakter : herstel gesloten karakter : behoud en herstel gesloten karakter KOUTERS : behoud open karakter DRIESSELKEN : behoud en herstel drieskarakter AFGEDEKTEAFVALSTORTEN M : onderzoek naar de invloed op het omliggende milieu i.v.m. mogelijke sanering B : bebossen ONTGINNINGSGEBIED EN BAGGERSLIBSTORT : inrichten voor natuur en landschap WANDELROUTE : uitbouw wandelroute i.f.v. landschapsbeleving FIETSROUTE : uitbouw bovenlokale recreatieve fietsroute KLEINSCHALIGE WATERZUIVERING : verbeteren milieukwaliteit door kleinschalige waterzuivering
Bron: Rasterversie Topografische kaart NGI schaal: 1/10.000, uitgave 1978 - 1993 (OC GIS - Vlaanderen)
N
Opbouw en krachtlijnen van het inrichtingsplan
○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○
Het inrichtingsplan werd opgemaakt door de Vlaamse Landmaatschappij, in overleg met de betrokken partners. Het projectgebied werd ingedeeld in drie deelgebieden: kouters, bulken en meersen, waarvoor verschillende inrichtingsmaatregelen worden voorgesteld. Daarnaast zijn er nog bepaalde specifieke elementen die apart behandeld worden in het plan, zoals de aanleg van twee rietvelden. Het plan wil een inrichting nastreven die voor alle sectoren: landbouw, natuur, landschap, recreatie en waterwinning ‘een maximum aan win-winsituaties oplevert’. Dit wil zeggen dat alle sectoren voordelen halen uit de voorgestelde maatregelen of gecompenseerd worden voor eventuele nadelen. WATERWINNING EN LANDBOUW De Vlaamse Maatschappij voor Watervoorziening wil in de toekomst het water van de Poekebeek gedurende 4 à 6 (winter)maanden door de Oude Kale naar Kluizen laten stromen. De Oude Kale kan echter die verhoogde wateraanvoer niet verwerken. Om het water toch door te laten, zijn er in principe ingrijpende aanpassingswerken nodig. Deze werken zijn echter in tegenspraak met de opties uit het goedgekeurde richtplan. Daarom werd via een computermodel berekend wat er gebeurt als water uit de Poekebeek door de Oude Kale gestuurd wordt zonder aanpassingswerken uit te voeren. Uit de berekeningen blijkt dat er tussen Merendree en Vinderhoute bepaalde valleigronden een vernattingseffect ondergaan. Uiteraard heeft dit opbrengstverliezen voor de landbouwers tot gevolg. In het inrichtingsplan wordt een compensatiesysteem voorgesteld waarbij de landbouwers een jaarlijkse vergoeding ontvangen. Het vooropgestelde scenario maakt de geplande waterwinning mogelijk, biedt meerwaarden voor natuur en landschap en compenseert de landbouw. Om de waterwinning en het waterkwantiteitsbeheer in het algemeen beter te onderbouwen stelt het plan een meet- en regelsysteem voor waardoor de captatie van water kan gebeuren op basis van gemeten debieten en waterpeilen.
NATUUR EN LANDSCHAP In het plan wordt voorgesteld om percelen in de vallei met een grote waarde voor natuur te verwerven. Het gaat voornamelijk om die percelen die ten gevolge van het waterbeheersingsscenario (waterwinning) het meest zullen vernatten, waardoor ze nog interessanter worden voor natuur. Aan het kanaal GentOostende ligt een ontginningsgebied dat nog deels in exploitatie is. Voor het gedeelte waar niet meer actief ontgonnen wordt, zijn maatregelen ten voordele van natuur en landschap voorgesteld. De site Molenmeers wordt er nu reeds beheerd als natuurgebied door de v.z.w. Natuurreservaten. Door het aanbrengen van afsluitingen kan een begrazingsbeheer gevoerd worden. De bouw van een kijkhut biedt mogelijkheden voor natuurexploratie. Onder meer beplantingen kunnen de site landschappelijk beter integreren. Om het bulkenkarakter in het gebied te behouden en te versterken zullen beplantingen langs openbare wegen uitgevoerd worden. Het Driesselken, in de Biezestraat te Merendree, wordt heringericht als historische dries. Via het afsluiten van beheersovereenkomsten met landbouwers kunnen ook zij hun steentje bijdragen en tegen vergoeding een agrarisch natuurbeheer toepassen. Meerdere landbouwers uit het gebied zijn reeds betrokken in het inrichtingsplan erfbeplanting kouter-bulken. Via erfbeplanting zorgen zij voor een integratie van hun bedrijf in de omgeving. VERBETEREN MILIEUKWALITEIT Ter hoogte van de Borisgracht ligt een groot stort (ongeveer 11 ha). Aangezien dit stort in een waterwingebied ligt, zal onderzocht worden welke invloeden dit heeft op de kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater. Op basis van de resultaten van dit onderzoek kan dan eventueel tot een sanering van het stort overgegaan worden.
In het gebied liggen nog twee kleinere afvalstorten. Daar stelt het plan voor om deze te bebossen, wat tot een landschappelijke en ecologische verbetering zal leiden. Twee rietvelden zullen er voor zorgen dat het huishoudelijk afvalwater van de huizen in de omgeving van het Driesselken en de Brouwerijstraat in de toekomst niet langer ongezuiverd in de waterlopen terechtkomt. RECREATIE In de omgeving van het projectgebied zijn er reeds heel wat wandelroutes. Ze laten echter de wandelaar nauwelijks kennismaken met de Oude Kalevallei en de directe omgeving. Het inrichtingsplan wil hierin verandering brengen. Daarom werd er een ‘landschapsbelevingsroute’ uitgestippeld die de wandelaar ten volle van het valleilandschap laat genieten. Ook aan de fietsers werd gedacht. Bij de opmaak van het plan werd een fietsroute uitgetekend die aansluiting geeft met andere routes en de fietser van het ene in het andere landschap voert. Bij het uitstippelen van de fietsroute werd rekening gehouden met de maatregelen voor recreatie die voorgesteld worden in de inrichtingsplannen voor Durmen enerzijds en Vinderhoutse Bossen en Groene Velden anderzijds. Meer informatie over deze inrichtingsplannen vindt u in de algemene landinrichtingskrant.
Interessant om weten
○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○
Heeft u nog vragen ? PARTNERS EN FINANCIERING Het inrichtingsplan werd opgemaakt door de Vlaamse Landmaatschappij. Betrokken partners in het project zijn: - AMINAL afdeling Water; - de Vlaamse Maatschappij voor Watervoorziening (VMW); - het stadsbestuur van Gent; - het gemeentebestuur van Nevele; - het gemeentebestuur van Lovendegem; - het provinciebestuur van Oost-Vlaanderen; - particulieren. De totale kostprijs voor de realisatie van het inrichtingsplan wordt geraamd op miljoen BEF.
ADVIESPROCEDURE Het inrichtingsplan is onderworpen aan de adviezen van de gemeenteraden van Lovendegem, Nevele en Gent, de bestendige deputatie van Oost-Vlaanderen en de stuurgroep. De gemeenten kunnen beslissen een openbaar onderzoek te organiseren over het voorgelegde inrichtingsplan en de opmerkingen die daarbij verzameld worden toe te voegen aan hun advies. Op basis van alle adviezen zal de VLM een eindvoorstel van inrichtingsplan opmaken. Dit eindvoorstel is dan nog onderworpen aan het advies van het landinrichtingscomité en de commissie voor landinrichting vooraleer het kan goedgekeurd worden door de bevoegde minister en vervolgens uitgevoerd.
ALGEMENE INFO
Voor meer informatie kunt u terecht bij: VLAAMSE LANDMAATSCHAPPIJ Provinciale Afdeling Gent Ganzendries 149 - 9000 Gent - ir. Godfried Bekaert, projectleider tel.: 09/244.85.31 - Els Seghers, communicatieverantwoordelijke tel.: 09/244.85.03 fax.: 09/244.85.99 e-mail: els.seghers@vlm.be ○
○
○
○
○
○
○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○
Verantwoordelijke uitgever: ir. Paul Demeester, Gulden-Vlieslaan 72, 1060 Brussel
○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○