VERSLAG OVER DE FINANCIËLE TOESTAND EN DE EVOLUTIE VAN HET PERSONEELSBESTAND VAN HET HOGER ONDERWIJS IN 2018
DEEL 2 – sector universiteiten
1
INHOUDSTAFEL
INHOUDSTAFEL............................................................................................................. 2
INLEIDING .................................................................................................................... 5
1
2
LIJST VAN DE UNIVERSITEITEN EN DE BIJZONDERE UNIVERSITAIRE INSTITUTEN .......... 6 1.1
UNIVERSITEITEN ................................................................................................................................... 6
1.2
BIJZONDERE UNIVERSITAIRE INSTITUTEN ............................................................................................... 6
FINANCIERINGSBRONNEN VAN DE UNIVERSITEITEN ................................................. 7 2.1 2.1.1
Eerste geldstroom ............................................................................................................................ 7
2.1.2
Tweede geldstroom ....................................................................................................................... 14
2.1.3
Derde geldstroom .......................................................................................................................... 18
2.1.4
Vierde geldstroom ......................................................................................................................... 20
2.1.5
Andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening................................. 23
2.2
3
GIFTEN, SCHENKINGEN EN LEGATEN .................................................................................................... 23
EVOLUTIE VAN DE GELDSTROMEN VAN 2014 TOT 2018........................................... 25 3.1
GLOBALE EVOLUTIE VAN DE GELDSTROMEN VAN 2014 TOT 2018 .......................................................... 26
3.1.1
Horizontale analyse ....................................................................................................................... 26
3.1.2
Verticale analyse ........................................................................................................................... 27
3.2
4
OPBRENGSTEN VERBONDEN AAN ONDERWIJS, ONDERZOEK EN DIENSTVERLENING .................................. 7
EVOLUTIE VAN DE ONDERDELEN VAN DE GELDSTROMEN VAN 2014 TOT 2018 ....................................... 27
3.2.1
Eerste geldstroom .......................................................................................................................... 27
3.2.2
Tweede geldstroom ....................................................................................................................... 28
3.2.3
Derde geldstroom .......................................................................................................................... 29
3.2.4
Vierde geldstroom ......................................................................................................................... 30
FINANCIËLE ANALYSE VAN DE JAARREKENINGEN VAN DE UNIVERSITEITEN .............. 33 4.1
AGGREGATIE EN VERGELIJKBAARHEID ................................................................................................. 33
4.2
GEAGGREGEERDE RESULTATENREKENING (GLOBAAL) ........................................................................... 34
4.2.1
Geaggregeerde bedrijfsopbrengsten ............................................................................................... 36 2
4.2.2
Geaggregeerde bedrijfskosten ........................................................................................................ 39
4.2.3
Geaggregeerd bedrijfsoverschot ..................................................................................................... 43
4.2.4
Geaggregeerd financieel resultaat .................................................................................................. 43
4.2.5
Geaggregeerd uitzonderlijk resultaat .............................................................................................. 43
4.2.6
Evolutie en opbouw van het geaggregeerd resultaat van het boekjaar ............................................. 44
4.3
GEAGGREGEERDE RESULTATENREKENING (PER AFDELING) ................................................................... 45
4.3.1
Afdeling I. Werking ........................................................................................................................ 45
4.3.2
Afdeling II. Investeringen ............................................................................................................... 48
4.3.3
Afdeling III. Sociale voorzieningen voor studenten .......................................................................... 51
4.3.4
Afdeling IV.1. Bijzondere onderzoeksfondsen.................................................................................. 54
4.3.5
Afdeling IV.2. Andere onderzoeksfondsen ....................................................................................... 57
4.3.6
Afdeling V. Patrimonium ................................................................................................................ 61
4.3.7
Afdeling VI. Voor orde .................................................................................................................... 64
4.3.8
Afdeling IOB (enkel Universiteit Antwerpen) ................................................................................... 67
4.3.9
Afdeling IJS (enkel Universiteit Antwerpen) .................................................................................... 69
4.3.10
Afdeling VIII. Bedrijfseconomische afdeling ................................................................................. 71
4.3.11
Afdeling IX. Integratie opleidingen (enkel UGent) ........................................................................ 73
4.4
RESULTATENREKENING: ENKELE KENGETALLEN PER UNIVERSITEIT ......................................................... 75
4.4.1
Bedrijfsopbrengsten....................................................................................................................... 75
4.4.2
Bedrijfskosten ............................................................................................................................... 79
4.4.3
Resultaten per universiteit ............................................................................................................. 84
4.5
GEAGGREGEERDE INVESTERINGEN EN FINANCIERING ........................................................................... 86
4.5.1
Geaggregeerde investeringen ......................................................................................................... 86
4.5.2
Financiering van de investeringen ................................................................................................... 90
4.6
INVESTERINGEN EN FINANCIERINGSMIDDELEN: ENKELE KEN-GETALLEN PER UNIVERSITEIT ..................... 92
4.6.1
Aandeel van de universiteiten in de geaggregeerde investeringen ................................................... 92
4.6.2
Aandeel van de universiteiten in de diverse financieringsmiddelen .................................................. 92
4.7
GEAGGREGEERDE BALANS .................................................................................................................. 94
4.7.1
Activa ............................................................................................................................................ 96
4.7.2
Passiva .......................................................................................................................................... 99
4.8
GEAGGREGEERDE CASHFLOW ........................................................................................................... 101
4.9
FINANCIELE RATIO’S ......................................................................................................................... 101
4.9.1
Overzicht van de geaggregeerde financiële ratio’s ......................................................................... 101
4.9.2
Liquiditeit .................................................................................................................................... 102
4.9.3
Solvabiliteit ................................................................................................................................. 105 3
4.9.4
5
ANALYSE VAN DE EVOLUTIE VAN HET PERSONEELSBESTAND ................................. 110 5.1
INLEIDING ........................................................................................................................................ 110
5.2
GEAGGREGEERDE PERSONEELSFORMATIE: EFFECTIEVE TEWERKSTELLING IN 2018 ............................... 112
5.2.1
Geaggregeerde personeelstewerkstelling: evolutie tussen 1-2-2014 en 1-2-2018 ............................ 112
5.2.2
Personeel op werkingsuitkeringen: gerealiseerde tewerkstelling ................................................... 129
5.2.3
Personeel bezoldigd ten laste van andere financieringsbronnen: gerealiseerde tewerkstelling ........ 142
5.2.4
Voltijdse eenheden personeel per subcategorie per universiteit .................................................... 147
5.2.5
Enkele gendergegevens per universiteit (op 1-2-2018) ................................................................... 152
5.3
6
Rentabiliteit ................................................................................................................................ 107
STUDENTENINSCHRIJVINGEN EN PERSONEELSTEWERKSTELLING .......................................................... 155
5.3.1
Evolutie inschrijvingen periode 2014 tot en met 2018 .................................................................... 155
5.3.2
Evolutie geaggregeerde personeelstewerkstelling 1-2-2014 tot en met 1-2-2018 ............................ 156
5.3.3
Evolutie inschrijvingen versus evolutie geaggregeerde tewerkstelling ............................................ 157
5.3.4
Evolutie aantal inschrijvingen per VTE tewerkstelling .................................................................... 158
5.3.5
Evolutie inschrijvingen per VTE AP/OP tewerkstelling .................................................................... 160
5.3.6
Evolutie inschrijvingen per VTE WP tewerkstelling ........................................................................ 161
5.3.7
Evolutie inschrijvingen per VTE ATP tewerkstelling ........................................................................ 162
CONCLUSIES ....................................................................................................... 164 6.1
FINANCIEEL LUIK .............................................................................................................................. 164
6.2
PERSONEELSBESTAND ...................................................................................................................... 169
4
INLEIDING De analyse van de financiële toestand bij de universiteiten en de evolutie van hun personeelsbestand vormt deel 2 van het verslag dat wil rapporteren over het hoger onderwijs. De boekhoudstelsels van hogescholen en universiteiten werden op elkaar afgestemd. Er is echter een verschil in complexiteit inzake bedrijfsvoering tussen hogescholen en universiteiten. Naast de onderwijsopdracht ligt bij de universiteiten namelijk een grotere focus op onderzoek en wetenschappelijke dienstverlening. De universiteiten werken daarenboven met een veel groter aandeel competitief verworven middelen. Het voorliggend verslag, dat het tiende in de rij is, wil een overzicht geven van de verschillende financieringsbronnen van de universiteiten en een financiële analyse maken van hun rekening voor het jaar 2017 en 2018. Er wordt daarenboven een vergelijking gemaakt tussen de jaarrekening 2018 en de begroting voor het jaar 2018. Ook de opbouw en evolutie van het personeelsbestand van de universiteiten maakt deel uit van de analyse. Hiervoor werd geput uit de jaarlijkse VLIR-publicaties ‘Statistische gegevens betreffende het personeel aan de Vlaamse universiteiten’ (de edities 2014, 2015, 2016, 2017 en 2018).1 De universiteiten hebben om redenen van goed bestuur zelf een interne auditdienst ingesteld. Naast de controles door de bedrijfsrevisor en de regeringscommissaris worden de universiteiten jaarlijks onderworpen aan een gedetailleerde audit van de rekeningen door het Rekenhof en vallen alle handelingen die een budgettaire of financiële weerslag hebben onder het aanvullend toezicht van de afgevaardigde van Financiën. De meerwaarde van de voorliggende analyse en extra rapportering over de geaggregeerde jaarrekeningen bestaat erin dat het een nuttig instrument kan zijn bij de beleidsvoorbereiding.
1
Zie voor meer toelichting hierover p. 110 en volgende.
5
1 LIJST
VAN
DE
UNIVERSITEITEN
EN
DE
BIJZONDERE
UNIVERSITAIRE INSTITUTEN 1.1 UNIVERSITEITEN Om het toezicht van de 5 universiteiten uit te oefenen, benoemde de Vlaamse Regering, conform artikel IV.95 van de Codex Hoger Onderwijs, een commissaris van de Vlaamse Regering bij iedere instelling. Eénzelfde regeringscommissaris kan bij meerdere universiteiten worden aangesteld. Overeenkomstig artikel IV.99 van de Codex Hoger Onderwijs dient de regeringscommissaris erover te waken dat het universiteitsbestuur geen enkele beslissing neemt die het financieel evenwicht van de instelling in gevaar brengt.
BENAMING UNIVERSITEIT KU Leuven Universiteit Antwerpen Universiteit Gent Universiteit Hasselt Vrije Universiteit Brussel
AFKORTING KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
REGERINGSCOMMISSARIS
ZETEL 3000 Leuven 2000 Antwerpen 9000 Gent 3590 Diepenbeek 1050 Elsene
Jozef De Cuyper Jan De Groof Yannick De Clercq Jan De Groof Johan Dhondt
1.2 BIJZONDERE UNIVERSITAIRE INSTITUTEN Er zijn 3 zogenaamde “bijzondere universitaire instituten”. Het zijn het Instituut voor Europese Studies (IES), het Instituut voor Joodse Studies (IJS) en het Instituut voor Ontwikkelingsbeleid en –beheer (IOB) (artikel III.73 van de Codex Hoger Onderwijs). De bijzondere universitaire instituten bezitten geen rechtspersoonlijkheid. Zij vallen wat het toezicht betreft, onder de bevoegdheid van de regeringscommissaris van de initiërende universiteit. Voor het IJS en het IOB zijn zowel de inkomsten als de uitgaven opgenomen in de exploitatierekeningen van de initiërende universiteit, zijnde de UA. Voor het IES is dit niet het geval. Een uniforme benadering is in de toekomst aangewezen.
BENAMING BIJZONDER UNIVERSITAIR INSTITUUT Instituut voor Europese Studies Instituut voor Joodse Studies Instituut voor Ontwikkelingsbeleid en -beheer
AFKORTING IES IJS IOB
ZETEL 1050 Elsene 2000 Antwerpen 2000 Antwerpen
REGERINGSCOMMISSARIS Johan Dhondt Jan De Groof Jan De Groof
6
2 FINANCIERINGSBRONNEN VAN DE UNIVERSITEITEN 2.1 OPBRENGSTEN VERBONDEN AAN ONDERWIJS, ONDERZOEK EN DIENSTVERLENING 2.1.1
Eerste geldstroom
De eerste geldstroom bestaat uit toelagen van de Vlaamse overheid en vormt de basisfinanciering. Deze toelagen dragen bij in de dekking van de gewone uitgaven voor onderwijs, onderzoek, maatschappelijke en wetenschappelijke dienstverlening, de financiering van de investeringen, de afbetaling van leningen en voor de administratie van de instelling, met inbegrip van de roerende uitrustingen. In de hiernavolgende tabel vindt u een overzicht van de verschillende onderdelen van de basisfinanciering en hun decretale basis. Eerste geldstroom
. . . . . . . . .
Decretale basis*
Werkingsuitkeringen
Art.IV.15
Opstartfinanciering
Art.III.19, §1,5°
Effectieve werkingsmiddelen
Art.III.23-27
Specifieke lerarenopleiding
Art.III.32
Sectoraal Vormingsfonds
Art.III.34, §6
Aanvullende onderzoeksmiddelen
Art.III.39
Brussel-middelen
Art.III.41
Werkgeversbijdragen
Art.III.58
Aanmoedigingsfonds
Art.III.59-61
Studiecentra Open Hoger Onderwijs
Art.III.72
Vordering vakantiegeld Uitkeringen DGOS / VLIR-UOS . Opleidingskosten . Huisvesting studenten . Global Minds . Organisatiekosten
2014
Procentueel
929.868.816,94 1.000.000,00 852.922.752,14
100,00% 0,11% 91,73%
5.022.552,02
0,54%
458.182,48 36.079.928,45
2015
Procentueel
925.351.247,58 900.000,00 846.415.928,22
100,00% 0,10% 91,47%
5.022.552,01
0,54%
0,05%
460.932,21
3,88%
41.074.943,17
5.552.593,64
0,60%
25.638.000,00
2016
Procentueel
933.553.015,01 803.520,00 852.449.909,17
100,00% 0,09% 91,31%
5.044.651,25
0,54%
0,05%
476.400,61
4,44%
43.729.074,75
5.215.891,97
0,56%
2,76%
25.638.000,00
2.555.808,21
0,27%
639.000,00
0,07%
2017 974.498.910,36 713.766,80 885.479.982,80
Procentueel
2018
Procentueel
100,00%
1.011.423.679,81
100,00%
0,07% 90,87%
5.121.329,96
0,53%
0,05%
460.604,72
4,68%
50.120.224,50
4.644.459,23
0,50%
2,77%
25.779.000,00
0,00
0,00%
623.000,00
0,07%
619.141,75 915.174.081,72
0,06% 90,48%
5.182.785,92
0,51%
0,05%
460.868,57
0,05%
5,14%
55.929.831,28
5,53%
4.698.001,58
0,48%
4.729.937,92
0,47%
2,76%
27.269.000,00
2,80%
28.682.032,65
2,84%
0,00
0,00%
0,00
0,00%
0,00
0,00%
626.000,00
0,07%
636.000,00
0,07%
645.000,00
0,06%
21.575.298,51
100,00%
17.100.696,34
100,00%
17.174.793,86
100,00%
17.489.012,35
100,00%
18.751.543,80
100,00%
3.311.678,93
100,00%
3.314.215,74
100,00%
3.326.753,32
100,00%
3.988.061,00
100,00%
5.005.367,01
100,00%
3.000.000,00
90,59%
3.000.000,00
90,52%
3.000.000,00
90,18%
0,00
0,00% 4,15%
0,00
0,00%
311.678,93
9,41%
314.215,74
9,48%
326.753,32
9,82%
165.388,00
0,00
0,00%
0,00
0,00%
0,00
0,00%
2.890.173,00
72,47%
3.853.565,01
149.302,00
76,99%
0,00
0,00%
0,00
0,00%
0,00
0,00%
932.500,00
23,38%
1.002.500,00
20,03%
2,98%
Investeringsuitkeringen
Art.III.52 en Art.IV.15
28.640.000,00
100,00%
29.225.557,47
100,00%
29.811.114,95
100,00%
30.926.882,46
100,00%
31.976.996,15
100,00%
Sociale toelagen
Art.III.66 en Art.IV.15
22.141.000,00
100,00%
21.027.241,29
100,00%
22.747.248,17
100,00%
23.372.399,82
100,00%
24.359.710,31
100,00%
5.548.222,35
100,00%
6.483.863,87
100,00%
4.796.180,30
100,00%
5.327.933,15
100,00%
6.257.947,16
100,00%
1.011.085.016,73
100,00%
1.002.502.822,29
100,00%
1.011.409.105,61
100,00%
1.055.603.199,14
100,00%
1.097.775.244,24
100,00%
Andere overheidstoelagen en subsidies Totaal * Codex Hoger Onderwijs van 20 december 2013
2.1.1.1
Werkingsuitkeringen
Binnen de perken en volgens de voorwaarden van de Codex Hoger Onderwijs, deel 3. Financiering draagt de Vlaamse overheid met jaarlijkse uitkeringen bij in de financiering van de werking van de universiteiten. Het globaal bedrag aan werkingsuitkeringen is als volgt opgebouwd2: 2.1.1.1.1
Opstartfinanciering
Op basis van artikel III.19, §1, 5° van de Codex Hoger Onderwijs ontvangen de universiteiten, die met ingang van het academiejaar 2013-2014 academische hogeschoolopleidingen integreren, vanaf 2014 elk een opstartfinanciering. Dat bedrag zal jaarlijks worden afgebouwd met 10%.
2
In volgorde van de decretale artikelen.
7
Opstartfinanciering . . . . .
2014
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2.1.1.1.2
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
200.000,00 200.000,00 200.000,00 200.000,00 200.000,00
20,00% 20,00% 20,00% 20,00% 20,00%
180.000,00 180.000,00 180.000,00 180.000,00 180.000,00
20,00% 20,00% 20,00% 20,00% 20,00%
160.704,00 160.704,00 160.704,00 160.704,00 160.704,00
20,00% 20,00% 20,00% 20,00% 20,00%
142.753,36 142.753,36 142.753,36 142.753,36 142.753,36
20,00% 20,00% 20,00% 20,00% 20,00%
123.828,35 123.828,35 123.828,35 123.828,35 123.828,35
20,00% 20,00% 20,00% 20,00% 20,00%
1.000.000,00
100,00%
900.000,00
100,00%
803.520,00
100,00%
713.766,80
100,00%
619.141,75
100,00%
Effectieve werkingsmiddelen
De werkingsmiddelen voor de universiteiten zijn samengesteld uit 4 componenten: -
een onderwijssokkel;
-
een variabel onderwijsdeel;
-
een onderzoekssokkel;
-
een variabel onderzoeksdeel.
Het variabel onderwijsdeel is de belangrijkste component. De verhouding tussen enerzijds “onderwijssokkel + variabel onderwijsdeel” en anderzijds “onderzoekssokkel + variabel onderzoeksdeel” is gelijk aan 55% versus 45%. De hiernavolgende tabel geeft de verdeling weer over de jaren 2014, 2015, 2016, 2017 en 2018 van de effectieve werkingsmiddelen met de absolute bedragen en de relatieve verdeling in percentages. Effectieve werkingsmiddelen . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
330.778.843,16 120.846.338,19 271.002.412,51 41.202.295,97 89.092.862,31
38,78% 14,17% 31,77% 4,83% 10,45%
326.696.731,50 120.260.885,74 267.515.107,82 43.026.243,31 88.916.959,85
38,60% 14,21% 31,61% 5,08% 10,51%
327.962.096,01 122.476.921,57 266.713.383,46 45.299.895,52 89.997.612,61
38,47% 14,37% 31,29% 5,31% 10,56%
341.514.264,84 127.322.811,77 273.524.300,18 49.481.787,24 93.636.818,77
38,57% 14,38% 30,89% 5,59% 10,57%
350.309.091,76 131.825.566,17 281.691.942,19 53.661.110,83 97.686.370,77
38,28% 14,40% 30,78% 5,86% 10,67%
852.922.752,14
100,00%
846.415.928,22
100,00%
852.449.909,17
100,00%
885.479.982,80
100,00%
915.174.081,72
100,00%
In 2014 bevatten de effectieve werkingsmiddelen van alle universiteiten naast de decretaal voorziene toelage ook een bedrag uit de herverdeling van het provisioneel krediet. 2.1.1.1.3
Specifieke lerarenopleiding
De universiteiten ontvangen extra werkingsmiddelen voor de organisatie van de specifieke lerarenopleiding. De verdeling van het gezamenlijk bedrag gebeurt pro rata de in het voorlaatst afgelopen academiejaar verworven credits in de lerarenopleidingen van een bepaalde instelling. Specifieke lerarenopleiding . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2.1.1.1.4
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
2.059.609,78 837.304,26 1.772.377,29 21.160,37 332.100,32
41,01% 16,67% 35,29% 0,42% 6,61%
2.320.182,15 810.214,61 1.478.532,18 27.639,75 385.983,32
46,20% 16,13% 29,44% 0,55% 7,69%
2.028.416,04 851.111,63 1.641.538,45 66.591,34 456.993,79
40,21% 16,87% 32,54% 1,32% 9,06%
2.099.717,16 957.106,54 1.545.229,84 37.348,30 481.928,12
41,00% 18,69% 30,17% 0,73% 9,41%
2.245.397,65 897.830,32 1.495.245,94 54.620,86 489.691,15
43,32% 17,32% 28,85% 1,05% 9,45%
5.022.552,02
100,00%
5.022.552,01
100,00%
5.044.651,25
100,00%
5.121.329,96
100,00%
5.182.785,92
100,00%
Sectoraal Vormingsfonds
In het kader van het Sectoraal Vormingsfonds hoger onderwijs worden er subsidies toegekend die een bijdrage zijn in de kosten van de organisatie van nieuwe opleidings- en vormingsinitiatieven voor het personeel van de hogeronderwijsinstellingen3. De verleende subsidie kan ten hoogste 50% van de gemaakte kosten dekken.
3
Op basis van de ministeriële besluiten van 17 januari 2014, 15 september 2015, 28 januari 2016, 7 februari 2017 en 12 februari 2018 betreffende de verdeling van de dotatie van het Sectoraal Vormingsfonds voor het hoger onderwijs voor respectievelijk de begrotingsjaren 2014, 2015, 2016, 2017 en 2018.
8
Sectoraal Vormingsfonds . . . . .
2014
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2.1.1.1.5
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
170.498,84 63.367,46 150.383,66 19.545,06 54.387,46
37,21% 13,83% 32,82% 4,27% 11,87%
173.852,14 66.479,01 148.079,09 22.776,83 49.745,14
37,72% 14,42% 32,13% 4,94% 10,79%
180.493,89 68.783,76 151.346,74 24.748,38 51.027,84
37,89% 14,44% 31,77% 5,19% 10,71%
173.549,59 67.534,49 144.700,29 25.123,89 49.696,46
37,68% 14,66% 31,42% 5,45% 10,79%
174.796,90 67.718,15 142.431,10 26.347,92 49.574,50
37,93% 14,69% 30,90% 5,72% 10,76%
458.182,48
100,00%
460.932,21
100,00%
476.400,61
100,00%
460.604,72
100,00%
460.868,57
100,00%
Aanvullende onderzoeksmiddelen
Op basis van artikel III.39 van de Codex Hoger Onderwijs ontvangen de universiteiten vanaf het begrotingsjaar 2014 aanvullende onderzoeksmiddelen voor de academisch gerichte hogeschoolopleidingen die met ingang van het academiejaar 2013-2014 geïntegreerd zijn in de universiteiten. De middelen worden onder de universiteiten verdeeld naar rato van het aantal opgenomen studiepunten en het aantal uitgereikte diploma’s in de academisch gerichte opleidingen waarvan de onderwijsbevoegdheid is overgedragen van de hogescholen aan de universiteiten. De middelen worden met behoud van bestemming toegevoegd aan de werkingsuitkering. Aanvullende onderzoeksmiddelen . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2.1.1.1.6
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
18.582.827,91 5.684.513,86 8.627.128,66 2.129.596,76 1.055.861,26
51,50% 15,76% 23,91% 5,90% 2,93%
20.829.444,29 6.431.470,90 10.132.456,33 2.506.088,83 1.175.482,82
50,71% 15,66% 24,67% 6,10% 2,86%
22.042.614,38 6.869.699,91 10.848.616,63 2.746.889,82 1.221.254,01
50,41% 15,71% 24,81% 6,28% 2,79%
25.075.740,07 7.885.520,67 12.549.412,96 3.245.263,90 1.364.286,90
50,03% 15,73% 25,04% 6,47% 2,72%
27.605.626,27 8.833.124,66 14.169.417,32 3.800.652,08 1.521.010,95
49,36% 15,79% 25,33% 6,80% 2,72%
36.079.928,45
100,00%
41.074.943,17
100,00%
43.729.074,75
100,00%
50.120.224,50
100,00%
55.929.831,28
100,00%
Brusselfonds - Brusselmiddelen
De Vlaamse overheid kent via het Vlaams Overlegplatform Hoger Onderwijs Brussel (VLOPHOB) subsidies toe aan projecten van Brusselse hogeronderwijsinstellingen. Het gaat om onderwijsflankerende maatregelen met als doel de grootstedelijke context te compenseren. Vanaf het begrotingsjaar 2012 wordt door de Vlaamse overheid op basis van artikel III.41 van de Codex Hoger Onderwijs in een bijkomende financiering voorzien voor de hogeronderwijsinstellingen die een vestigingsplaats hebben in het tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad en er initiële bachelor- of masteropleidingen organiseren. De middelen worden verdeeld naar rato van het aantal opgenomen studiepunten. Deze middelen worden beschouwd als werkingsuitkeringen maar zijn niet vrij te besteden. Jaarlijks moet een rapport worden opgemaakt over de evolutie van een aantal parameters van de Brusselse hogeronderwijsinstellingen en dienen de instellingen aan te tonen welke inspanningen er werden geleverd en welke resultaten er werden bekomen. Brusselfonds - Brusselmiddelen . KU Leuven . VUB Totaal
2.1.1.1.7
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
1.629.164,60 3.923.429,04
29,34% 70,66%
1.461.328,61 3.754.563,36
28,02% 71,98%
1.278.523,21 3.365.936,02
27,53% 72,47%
1.285.870,30 3.412.131,28
27,37% 72,63%
1.271.819,61 3.458.118,31
26,89% 73,11%
5.552.593,64
100,00%
5.215.891,97
100,00%
4.644.459,23
100,00%
4.698.001,58
100,00%
4.729.937,92
100,00%
Werkgeversbijdragen
De KU Leuven, de UA, de UHasselt en de VUB ontvangen een uitkering als bijdrage in het dekken van de kosten die voortvloeien uit de hogere loonlasten die de universiteiten moeten dragen voor hun personeelsleden vermeld in deel 5, hoofdstuk 1 en 2, van de Codex Hoger Onderwijs, in vergelijking met de loonlast die de UGent als werkgever draagt.
9
De KU Leuven en de VUB ontvangen daarenboven een uitkering als bijdrage in het dekken van de kosten van de door de instellingen gefinancierde aanvullende pensioenen voor de leden van het administratief en technisch personeel vermeld in artikel V.47 van de Codex Hoger Onderwijs, om voor die personeelsleden een pensioenregeling uit te werken die vergelijkbaar is met het pensioenstelsel van de openbare sector. Werkgeversbijdragen . . . . .
2014
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2.1.1.1.8
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
18.319.679,95 1.029.607,33 0,00 231.023,00 6.057.689,72
71,46% 4,02% 0,00% 0,90% 23,63%
18.319.679,95 1.029.607,33 0,00 231.023,00 6.057.689,72
71,46% 4,02% 0,00% 0,90% 23,63%
18.420.431,76 1.035.269,81 0,00 232.293,54 6.091.004,89
71,46% 4,02% 0,00% 0,90% 23,63%
19.485.114,00 1.095.107,35 0,00 245.719,87 6.443.058,78
71,46% 4,02% 0,00% 0,90% 23,63%
20.494.799,07 1.151.853,93 0,00 258.452,65 6.776.927,00
71,46% 4,02% 0,00% 0,90% 23,63%
25.638.000,00
100,00%
25.638.000,00
100,00%
25.779.000,00
100,00%
27.269.000,00
100,00%
28.682.032,65
100,00%
Aanmoedigingsfonds
De Vlaamse overheid voorziet in de financiering van een Aanmoedigingsfonds voor beleidsspeerpunten voor de universiteiten die voldoen aan de minimale instellingsnorm voor de onderwijssokkel. De middelen van het Aanmoedigingsfonds worden door de universiteiten aangewend om gelijke kansen en diversiteit in het hoger onderwijs aan te moedigen en in het bijzonder de maatregelen te nemen die de instroom en de doorstroom bevorderen van studenten uit bevolkingsgroepen die ondervertegenwoordigd zijn in het hoger onderwijs. De bedragen worden verdeeld over de verschillende universiteiten op basis van het aandeel van de onderwijssokkel voor elke instelling binnen de globale onderwijssokkel van de universiteiten. Aanmoedigingsfonds . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
799.804,51 480.663,92 780.229,91 161.821,48 333.288,39
31,29% 18,81% 30,53% 6,33% 13,04%
0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
2.555.808,21
100,00%
0,00
0,00%
0,00
0,00%
0,00
0,00%
0,00
0,00%
De eerste beheersovereenkomst die door de universiteiten werd afgesloten met de Vlaamse Regering in het kader van het Aanmoedigingsfonds had een duurtijd van drie jaar en liep af op 31 december 2010. De artikelen in deel 3 van de Codex Hoger Onderwijs in verband met het Aanmoedigingsfonds garandeerden echter geen vlotte overstap van de beheersovereenkomst eerste ronde naar de volgende ronde. In het kader van het Programmadecreet bij de begroting 2011 werden hiervoor dan ook een aantal voorstellen tot decreetwijziging gedaan die onder meer inhielden dat de lopende beheersovereenkomsten met ĂŠĂŠn jaar werden verlengd tot 31 december 2011. Ook in de daaropvolgende jaren werd de bestaande verdeelsleutel verlengd. In 2015 werden de middelen van het Aanmoedigingsfonds in de basisfinanciering geĂŻntegreerd op basis van de verdeling van deze middelen in 2014. Hiermee blijven de doelstellingen van het fonds behouden maar vervallen wel de administratieve verplichtingen.
10
2.1.1.1.9
Studiecentra Open Hoger Onderwijs
Op basis van artikel III.72 van de Codex Hoger Onderwijs draagt de Vlaamse overheid jaarlijks bij in de financiering van de werking van de Studiecentra Open Hoger Onderwijs. Deze worden door de Vlaamse universiteiten ingericht in Antwerpen, Brussel, Diepenbeek, Gent, Kortrijk en Leuven. Deze studiecentra bieden ondersteuning en begeleiding aan de studenten die zich in Vlaanderen hebben ingeschreven voor een cursus van de Open Universiteit Nederland. Studiecentra Open Hoger Onderwijs . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2.1.1.2
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
115.282,80 179.231,40 185.488,50 117.567,90 41.429,40
18,04% 28,05% 29,03% 18,40% 6,48%
115.551,80 177.244,50 183.349,10 108.558,50 38.296,10
18,55% 28,45% 29,43% 17,43% 6,15%
126.502,00 186.978,60 157.660,80 126.416,60 28.442,00
20,21% 29,87% 25,19% 20,19% 4,54%
125.822,40 194.436,00 153.976,80 132.031,20 29.733,60
19,78% 30,57% 24,21% 20,76% 4,68%
119.305,50 191.214,00 164.163,00 123.915,00 46.402,50
18,50% 29,65% 25,45% 19,21% 7,19%
639.000,00
100,00%
623.000,00
100,00%
626.000,00
100,00%
636.000,00
100,00%
645.000,00
100,00%
Vordering vakantiegeld
Op basis van prestaties van het voorbije jaar hebben de personeelsleden van de universiteit recht op de uitbetaling van vakantiegeld in het volgende jaar. De subsidies van de Vlaamse overheid voor de werkingstoelage en de sociale sector dekken alleen het vakantiegeld van het lopende jaar. Daarom wordt een vordering geboekt tegenover de Vlaamse overheid. De vordering is dus opgezet als compensatie voor het in kost boeken van de provisie vakantiegeld voor de personeelsleden van de afdeling werking en sociale sector: een kost die niet wordt gecompenseerd door een evenredige verhoging van de werkingstoelage van dat jaar. Vordering vakantiegeld . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
5.721.146,00 4.746.066,62 239.430,46 373.191,80 10.495.463,63
26,52% 22,00% 1,11% 1,73% 48,65%
872.221,00 5.467.822,93 78.567,16 72.325,37 10.609.759,88
5,10% 31,97% 0,46% 0,42% 62,04%
583.131,00 5.517.848,02 0,00 114.222,63 10.959.592,21
3,40% 32,13% 0,00% 0,67% 63,81%
536.956,00 6.135.419,72 0,00 88.684,07 10.727.952,56
3,07% 35,08% 0,00% 0,51% 61,34%
1.186.900,00 6.418.815,54 0,00 109.422,35 11.036.405,91
6,33% 34,23% 0,00% 0,58% 58,86%
21.575.298,51
100,00%
17.100.696,34
100,00%
17.174.793,86
100,00%
17.489.012,35
100,00%
18.751.543,80
100,00%
Bovenstaande tabel toont aan dat de bedragen met betrekking tot de vordering vakantiegeld sterk uiteenlopen tussen de verschillende instellingen. Het Rekenhof stelde vast dat de provisie vakantiegeld bij sommige instellingen steunt op de toekenning van enkel en dubbel vakantiegeld. Echter, de universiteit moet maar in enkel vakantiegeld voorzien voor het contractuele ATP en het BAP. De andere categorieĂŤn bouwen hun recht op vakantie op in het jaar zelf. De provisie is bij sommige instellingen dus ruim overschat. In 2014 lag het bedrag bij de KU Leuven uitzonderlijk hoog door het voor de eerste maal instellen van deze vordering voor de leden van het integratiekader. In 2016 heeft de UGent beslist om deze vordering niet meer aan te passen en constant te houden omdat de impact van de dubbele aanrekening niet meer speelt. De jaren voordien is de stijging van de voorziening vakantiegeld ten opzichte van het vorige jaar telkens opgenomen in een nieuwe vordering. De bedragen in de tabel wijzen dan ook niet op een dalende vordering maar wel een dalende stijging van de vordering tegenover de vordering van het vorige jaar. De daling heeft te maken met het feit dat het personeelseffectief van de UGent nog nauwelijks stijgt in de afdelingen I en III.
11
2.1.1.3
Uitkeringen DGOS4 / VLIR-UOS
De Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR) nam in 1998 het beheer op zich van de federale fondsen voor universitaire ontwikkelingssamenwerking van de Vlaamse universiteiten. Hiervoor werd het VLIRsecretariaat voor universitaire ontwikkelingssamenwerking opgericht (VLIR-UOS). VLIR-UOS ontvangt jaarlijks een budget van ongeveer 35 miljoen EUR van de Belgische Ontwikkelingssamenwerking en is hiermee de belangrijkste financier van projecten voor ontwikkelingssamenwerking van de Vlaamse universiteiten. Ieder jaar wordt binnen het VLIR-UOS-budget een bedrag voor de Vlaamse universiteiten voorzien ter compensatie van de kosten verbonden aan de opleiding van studenten afkomstig uit ontwikkelingslanden. De verdeling van deze toelage gebeurt op basis van studentenaantallen. Voor beursstudenten wordt een hoger bedrag uitbetaald. Opleidingskosten . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
1.172.808,00 202.528,00 953.739,00 173.884,00 497.041,00
39,09% 6,75% 31,79% 5,80% 16,57%
1.297.679,00 234.953,00 813.271,00 210.660,00 443.437,00
43,26% 7,83% 27,11% 7,02% 14,78%
1.291.911,00 224.723,00 860.079,00 219.830,00 403.457,00
43,06% 7,49% 28,67% 7,33% 13,45%
0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
3.000.000,00
100,00%
3.000.000,00
100,00%
3.000.000,00
100,00%
0,00
0,00%
0,00
0,00%
Met ingang van 1 januari 2017 werd het programma ‘Opleidingskosten’ stopgezet. In de plaats kwamen, op voorstel van de universiteiten, de nieuwe programma’s ‘Global Minds’ en ‘Organisatiekosten’, deelprogramma’s van het VLIR-UOS-Vijfjarenprogramma (2017-2021) België, die gefinancierd worden door de federale overheid. De middelen worden toegewezen volgens een interuniversitaire verdeelsleutel, vastgelegd door de Vlaamse universiteiten na onderling overleg binnen de werkgroep Internationalisering van de VLIR. Het ‘Global Minds’- programma heeft een heel andere finaliteit dan het programma ‘Opleidingskosten’. Het is een programma waarmee de capaciteiten en kennis van de Vlaamse universiteiten met betrekking tot ontwikkelingssamenwerking verder worden opgebouwd en verdiept. Hierbij wordt ingezet op strategische thema’s die relevant zijn voor de Belgische ontwikkelingssamenwerking, waarbij aansluiting wordt gezocht bij het eigen instellingsbeleid inzake internationalisering en ontwikkelingssamenwerking. Global Minds . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
1.051.213,00 446.714,00 852.092,00 136.568,00 403.586,00
36,37% 15,46% 29,48% 4,73% 13,96%
1.334.365,28 576.287,68 1.150.202,67 223.967,67 568.741,71
34,63% 14,95% 29,85% 5,81% 14,76%
0,00
0,00%
0,00
0,00%
0,00
0,00%
2.890.173,00
100,00%
3.853.565,01
100,00%
Met het nieuwe programma ‘Organisatiekosten’ wordt financiering voorzien voor het financieel, administratief en juridisch beheer van projecten en van het opzetten van beleid en structuren in functie hiervan aan elke Vlaamse universiteit. In de praktijk komt dit vooral neer op de medefinanciering van de instellingscoördinatoren en ander (de)centraal personeel. Het is aan elke instelling om zelf te bepalen hoe deze middelen aan te wenden.
4
Directie-Generaal Ontwikkelingssamenwerking.
12
Organisatiekosten . . . . .
2014
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
315.272,00 132.621,00 252.137,00 113.523,00 118.947,00
33,81% 14,22% 27,04% 12,17% 12,76%
321.745,18 137.635,03 274.663,48 132.750,43 135.705,88
32,09% 13,73% 27,40% 13,24% 13,54%
0,00
0,00%
0,00
0,00%
0,00
0,00%
932.500,00
100,00%
1.002.500,00
100,00%
Naast de hierboven vermelde budgetten is er ook subsidiëring voorzien voor een aantal onthaaltehuizen en clubs voor buitenlandse studenten in Vlaanderen. Deze huizen staan niet enkel in voor de huisvesting van de studenten tijdens hun verblijf, maar zorgen ook voor psycho-sociale begeleiding, integratie in het Vlaams onderwijssysteem, sociaal-culturele activiteiten en ten slotte voor de begeleiding bij de terugkeer naar het thuisland. Huisvesting studenten . KU Leuven . VUB Totaal
2.1.1.4
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
172.338,00 139.340,93
55,29% 44,71%
173.743,00 140.472,74
55,29% 44,71%
182.753,00 144.000,32
55,93% 44,07%
165.388,00 0,00
100,00% 0,00%
149.302,00 0,00
100,00% 0,00%
311.678,93
100,00%
314.215,74
100,00%
326.753,32
100,00%
165.388,00
100,00%
149.302,00
100,00%
Investeringsuitkeringen
Binnen de perken en volgens de modaliteiten bepaald in artikel III.52 en artikel IV.15 van de Codex Hoger Onderwijs draagt de Vlaamse overheid met jaarlijkse uitkeringen bij in de financiering van de investeringen van de universiteiten. Deze investeringsmiddelen die de universiteiten van de Vlaamse overheid ontvangen, komen echter slechts in beperkte mate tegemoet aan hun investeringsnoden. Investeringsuitkeringen . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
12.113.000,00 3.523.000,00 8.314.000,00 768.000,00 3.922.000,00
42,29% 12,30% 29,03% 2,68% 13,69%
11.549.152,45 3.885.647,89 9.312.340,19 981.642,64 3.496.774,30
39,52% 13,30% 31,86% 3,36% 11,96%
11.725.166,75 4.188.262,29 9.209.026,47 1.197.396,05 3.491.263,39
39,33% 14,05% 30,89% 4,02% 11,71%
12.258.357,11 4.349.936,18 9.486.097,37 1.274.761,03 3.557.730,77
39,64% 14,07% 30,67% 4,12% 11,50%
12.707.510,84 4.511.726,98 9.726.203,29 1.343.590,78 3.687.964,26
39,74% 14,11% 30,42% 4,20% 11,53%
28.640.000,00
100,00%
29.225.557,47
100,00%
29.811.114,95
100,00%
30.926.882,46
100,00%
31.976.996,15
100,00%
De investeringsuitkeringen bestaan voor een deel uit investeringstoelagen en voor een deel uit investeringsmachtigingen. Als gevolg van de integratie van de academische hogeschoolopleidingen in de universiteiten verminderen de investeringsmachtigingen van de hogescholen over een periode van 10 jaar (2015-2024) jaarlijks met 10%. In dezelfde periode wordt éénzelfde bedrag aan investeringsmachtigingen gelijkmatig toegevoegd aan de universiteiten. De regelgeving legt nominatief vast hoeveel investeringsmiddelen vanaf begrotingsjaar 2015 overgaan van de hogescholen naar de universiteiten. 2.1.1.5
Sociale toelagen
De Vlaamse overheid draagt jaarlijks met een toelage bij in de financiering van de sociale voorzieningen voor studenten op basis van artikel III.66 en artikel IV.15 van de Codex Hoger Onderwijs. Sociale toelagen . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
8.542.694,51 3.220.941,81 6.984.185,88 1.074.321,24 2.318.856,56
38,58% 14,55% 31,54% 4,85% 10,47%
8.319.535,83 2.988.564,34 6.536.766,28 1.024.879,72 2.157.495,12
39,57% 14,21% 31,09% 4,87% 10,26%
9.133.946,71 3.176.872,56 7.252.161,13 1.027.830,16 2.156.437,61
40,15% 13,97% 31,88% 4,52% 9,48%
9.498.397,07 3.295.450,49 7.464.346,37 1.040.982,94 2.073.222,95
40,64% 14,10% 31,94% 4,45% 8,87%
9.906.653,90 3.432.696,84 7.755.973,86 1.117.253,49 2.147.132,22
40,67% 14,09% 31,84% 4,59% 8,81%
22.141.000,00
100,00%
21.027.241,29
100,00%
22.747.248,17
100,00%
23.372.399,82
100,00%
24.359.710,31
100,00%
13
2.1.1.6 2.1.1.6.1
Andere overheidstoelagen en subsidies Limburg Sterk Merk (LSM)
Limburg Sterk Merk staat in voor de projectfinanciering van initiatieven die een bijdrage leveren aan de evenwichtige ontwikkeling van de provincie Limburg. In het kader van de opstart van de opleiding rechten kreeg de UHasselt middelen van LSM. Limburg Sterk Merk . UHasselt Totaal
2.1.1.6.2
2014
2015
2016
2017
2018
1.944.086,41
2.036.363,30
1.064.049,77
979.296,02
1.984.061,32
1.944.086,41
2.036.363,30
1.064.049,77
979.296,02
1.984.061,32
Kind en Gezin
De kinderdagverblijven van de universiteiten werken met eigen middelen maar daarnaast ook met middelen van Kind en Gezin (K&G). Het bedrag van deze overheidstoelage wordt bepaald op basis van het aantal opgevangen kinderen. Kind en Gezin . . . . .
2014
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2.1.1.6.3
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
4.150.670,65 0,00 945.078,42 0,00 1.672.006,47
61,33% 0,00% 13,96% 0,00% 24,71%
3.596.592,32 0,00 933.485,16 0,00 2.006.403,16
55,02% 0,00% 14,28% 0,00% 30,70%
4.606.380,25 0,00 931.772,78 0,00 1.211.165,67
68,25% 0,00% 13,81% 0,00% 17,95%
4.145.677,27 0,00 1.018.199,88 0,00 1.583.337,61
61,44% 0,00% 15,09% 0,00% 23,47%
4.032.480,59 0,00 1.083.022,72 0,00 1.653.957,57
59,57% 0,00% 16,00% 0,00% 24,43%
6.767.755,54
100,00%
6.536.480,64
100,00%
6.749.318,70
100,00%
6.747.214,76
100,00%
6.769.460,88
100,00%
Beleidsdomein Welzijn
Via het Centrum Algemeen Welzijnswerk (CAW) wordt er subsidiĂŤring ontvangen voor de aangeboden dienstverlening vanuit het beleidsdomein Welzijn van de Vlaamse overheid. De toelage wordt berekend op basis van het personeel dat het CAW tewerkstelt of waar het voor verantwoordelijk is. CAW . VUB Totaal
2.1.2
2014
2015
2016
2017
2018
222.105,42
336.490,38
203.508,35
268.765,57
196.550,30
222.105,42
336.490,38
203.508,35
268.765,57
196.550,30
Tweede geldstroom
De tweede geldstroom is die van publieke fondsen en beurzen bestemd voor basisonderzoek. Universiteiten en aspirant bursalen kunnen er projectgeld en beurzen mee aanvragen voor onderzoek dat op zich niet streeft naar directe toepassingen. De middelen worden steeds op competitieve basis toegewezen. Deze competitie situeert zich intra- of interuniversitair en kan zich richten op verschillende niveaus van onderzoek. De gelden zijn beschikbaar voor alle disciplines van het wetenschappelijk onderzoek. In de hiernavolgende tabel vindt u een overzicht van de verschillende onderdelen van de tweede geldstroom en hun decretale basis.
14
Tweede geldstroom
Decretale basis
Bijzondere Onderzoeksfondsen (BOF) . . . .
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
157.437.000,00
100,00%
154.864.000,00
100,00%
156.449.000,00
100,00%
170.830.100,00
100,00%
177.789.000,00
100,00%
120.516.000,00
76,55%
120.240.000,00
77,64%
129.083.000,00
82,51%
143.049.100,00
83,74%
149.676.000,00
84,19%
20.174.000,00
12,81%
18.111.000,00
11,69%
18.190.000,00
11,63%
18.465.900,00
10,81%
18.686.000,00
10,51%
BOF - ZAP
7.482.000,00
4,75%
7.377.000,00
4,76%
0,00
0,00%
0,00
0,00%
0,00
Tenure Track
9.265.000,00
5,88%
9.136.000,00
5,90%
9.176.000,00
5,87%
9.315.100,00
5,45%
9.427.000,00
5,30%
14.913.827,87
100,00%
16.085.367,56
100,00%
16.006.974,00
100,00%
7.396.923,82
100,00%
10.543.103,63
100,00%
114.209.388,88
100,00%
120.028.919,97
100,00%
111.589.104,00
100,00%
117.650.102,57
100,00%
151.523.446,77
100,00%
3.001.742,54
100,00%
3.460.263,02
100,00%
1.804.981,00
100,00%
1.244.200,36
100,00%
547.864,56
100,00%
289.561.959,29
100,00%
294.438.550,55
100,00%
285.850.059,00
100,00%
297.121.326,75
100,00%
340.403.414,96
100,00%
BOF - toelage
BOF-besluit
Methusalem-financiering
Interuniversitaire attractiepolen (IUAP) Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (FWO) Agentschap voor Innovatie door Wetenschap en Technologie (IWT) / Vlaams Agentschap Innoveren en Ondernemen (VLAIO)
DW&I
Totaal tweede geldstroom
BOF
0,00%
BVR van 21-12-2012 betreffende de financiering van de Bijzondere Onderzoeksfondsen aan de universiteiten in de Vlaamse Gemeenschap Decreet van 30-4-2009 betreffende de organisatie en financiering van het wetenschaps- en innovatiebeleid
DW&I
2.1.2.1
Bijzondere onderzoeksfondsen (BOF)
Via de Bijzondere Onderzoeksfondsen beschikt elke universiteit over de middelen voor financiering van fundamenteel onderzoek. De verdeling van deze middelen gebeurt op basis van een verdeelsleutel, waarin onder meer het aantal masterdiploma’s, doctoraatsdiploma’s, publicaties en citaties een rol spelen. De verdeelsleutel van het lopende jaar wordt door de afdeling Kennisbeheer van het departement EWI5 berekend en gepubliceerd. Het departement EWI is verantwoordelijk voor de financieringskanalen binnen de middelen van het BOF, namelijk de globale BOF-toelage, de Methusalem-financiering en de tenure track en tot 2015 ook voor het BOF-ZAP. Elke instelling voert een eigen onderzoeksbeleid, waarbij men zowel projecten als mandaten financiert. De onderzoeksraad van de universiteit staat in voor het beleid van het BOF. 2.1.2.1.1
BOF-toelage
Elke universiteit ontvangt een toelage voor het Bijzonder Onderzoeksfonds vanwege de overheid. BOF-toelage . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2.1.2.1.2
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
51.328.000,00 14.534.000,00 38.517.000,00 3.820.000,00 12.317.000,00
42,59% 12,06% 31,96% 3,17% 10,22%
49.839.000,00 14.886.000,00 38.958.000,00 4.160.000,00 12.397.000,00
41,45% 12,38% 32,40% 3,46% 10,31%
52.807.900,00 16.380.600,00 41.642.200,00 4.814.800,00 13.437.500,00
40,91% 12,69% 32,26% 3,73% 10,41%
57.720.300,00 18.596.400,00 45.990.300,00 5.722.000,00 15.020.100,00
40,35% 13,00% 32,15% 4,00% 10,50%
59.930.300,00 19.457.900,00 48.584.800,00 5.987.000,00 15.716.000,00
40,04% 13,00% 32,46% 4,00% 10,50%
120.516.000,00
100,00%
120.240.000,00
100,00%
129.083.000,00
100,00%
143.049.100,00
100,00%
149.676.000,00
100,00%
Methusalem-financiering
Zelfs de meest ervaren wetenschappers blijven sterk afhankelijk van projectfinanciering en besteden kostbare tijd aan het zoeken naar noodzakelijke financiering voor hun onderzoeksgroepen. Daarom werd in 2006 de Methusalem-financiering gecreëerd. Het Methusalem-programma geeft aan excellente onderzoekers die tijdens hun loopbaan hebben aangetoond dat ze een onderzoeksgroep kunnen leiden, een langlopende vorm van persoonsgebonden financiering om hen minder afhankelijk te maken van externe projectmatige financiering. De universiteiten krijgen de verantwoordelijkheid om hun meest uitmuntende onderzoekers te selecteren.
5
Departement Economie, Wetenschap en Innovatie.
15
De toelagen die worden toegewezen hebben een duurtijd van 7 jaar, verlengbaar na positieve evaluatie door externe peers. De omvang van de middelen is afhankelijk van de discipline. De jaarlijkse individuele toelagen bedragen minstens 400.000 EUR en hoogstens 2.000.000 EUR. Interuniversitaire samenwerking met samenvoeging van de middelen is mogelijk. Methusalem . . . . .
2014
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2.1.2.1.3
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
8.592.000,00 2.433.000,00 6.448.000,00 639.000,00 2.062.000,00
42,59% 12,06% 31,96% 3,17% 10,22%
7.507.000,00 2.242.000,00 5.868.000,00 627.000,00 1.867.000,00
41,45% 12,38% 32,40% 3,46% 10,31%
7.441.500,00 2.308.300,00 5.868.100,00 678.500,00 1.893.600,00
40,91% 12,69% 32,26% 3,73% 10,41%
7.451.000,00 2.400.600,00 5.936.800,00 738.600,00 1.938.900,00
40,35% 13,00% 32,15% 4,00% 10,50%
7.481.900,00 2.429.200,00 6.065.500,00 747.400,00 1.962.000,00
40,04% 13,00% 32,46% 4,00% 10,50%
20.174.000,00
100,00%
18.111.000,00
100,00%
18.190.000,00
100,00%
18.465.900,00
100,00%
18.686.000,00
100,00%
BOF-ZAP
Het BOF-besluit creëert ruimte voor bijkomende ZAP-mandaten met voornamelijk een onderzoeksopdracht, steeds echter in combinatie met een beperkte onderwijsopdracht om de koppeling tussen onderwijs en onderzoek te verzekeren. Deze mandaten zijn voorbehouden voor aanstellingen met een omvang van minstens 80%. Voor projecten met een looptijd van 2 tot 5 jaar ontvangen de nieuwe ZAP-leden, die voldoen aan de criteria voor de BOF-parameter ‘mobiliteit en diversiteit’, een startkrediet. Dit betreft een jaarlijkse minimumfinanciering van 45.000 EUR. BOF - ZAP . . . . .
2014
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
3.187.000,00 902.000,00 2.391.000,00 237.000,00 765.000,00
42,60% 12,06% 31,96% 3,17% 10,22%
3.058.000,00 913.000,00 2.390.000,00 255.000,00 761.000,00
41,45% 12,38% 32,40% 3,46% 10,32%
0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
7.482.000,00
100,00%
7.377.000,00
100,00%
0,00
0,00%
0,00
0,00%
0,00
0,00%
Binnen de bijzondere onderzoeksfondsen is de toelage voor BOF-ZAP in 2014 sterk toegenomen. In 2015 zien we een lichte daling. Vanaf 2016 is er geen afzonderlijke financieringslijn meer voor bijkomende BOF-ZAP mandaten maar deze financiering wordt toegevoegd aan de BOF-basissubsidie voor de universiteiten. 2.1.2.1.4
Tenure track
Sinds 2008 hebben de universiteiten de optie om hun postdoctorale onderzoekers te laten instappen in een transparant tenure track-systeem waarbij een vaste benoeming volgt indien de mandaathouder voldoet aan duidelijke, vooraf bepaalde, benoemingscriteria. Tenure track-docenten worden aangesteld voor een termijn van ten hoogste 5 jaar vooraleer ze benoemd worden in de graad van hoofddocent zonder nieuwe vacature. Voorwaarde is daarbij dat ze een gunstige beoordeling van hun academisch dossier krijgen. Het universiteitsbestuur legt vooraf de criteria vast voor de beoordeling van de docenten in het tenure track-stelsel en maakt deze in de universiteit bekend. Tenure Track . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
3.946.000,00 1.117.000,00 2.961.000,00 294.000,00 947.000,00
42,59% 12,06% 31,96% 3,17% 10,22%
3.787.000,00 1.131.000,00 2.960.000,00 316.000,00 942.000,00
41,45% 12,38% 32,40% 3,46% 10,31%
3.753.900,00 1.164.400,00 2.960.200,00 342.300,00 955.200,00
40,91% 12,69% 32,26% 3,73% 10,41%
3.758.600,00 1.211.000,00 2.994.800,00 372.600,00 978.100,00
40,35% 13,00% 32,15% 4,00% 10,50%
3.774.600,00 1.225.500,00 3.060.000,00 377.100,00 989.800,00
40,04% 13,00% 32,46% 4,00% 10,50%
9.265.000,00
100,00%
9.136.000,00
100,00%
9.176.000,00
100,00%
9.315.100,00
100,00%
9.427.000,00
100,00%
16
2.1.2.2
Interuniversitaire attractiepolen (IUAP)
Het federale programma ‘Interuniversitaire attractiepolen’ beoogt netwerken van onderzoeksgroepen aan beide kanten van de taalgrens samen te brengen, hun kritische massa te vergroten en hun internationale positie te versterken. Het is het enige programma voor de financiering van wetenschappelijke samenwerking tussen beide landsgedeelten. Een IUAP krijgt in principe financiering voor 5 jaar. Daarna volgt een evaluatie die aanleiding kan zijn om het netwerk opnieuw te financieren. De middelen worden verdeeld volgens de verhouding 56% Vlaamse overheid en 44% Franse Gemeenschap. Vervolgens wordt de BOF-sleutel gebruikt voor de verdeling over de Vlaamse universiteiten. De uitvoering van het programma IUAP is gebaseerd op een samenwerkingsakkoord tussen de federale staat en de gemeenschappen. IUAP . . . . .
2014
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
6.369.185,00 1.766.258,00 4.811.179,87 440.055,00 1.527.150,00
42,71% 11,84% 32,26% 2,95% 10,24%
6.816.984,00 1.944.044,00 5.216.857,21 447.974,35 1.659.508,00
42,38% 12,09% 32,43% 2,78% 10,32%
6.815.245,00 1.854.897,00 5.216.857,00 460.467,00 1.659.508,00
42,58% 11,59% 32,59% 2,88% 10,37%
1.806.988,00 2.236.610,00 2.145.474,13 134.539,95 1.073.311,74
24,43% 30,24% 29,00% 1,82% 14,51%
6.394.317,00 1.192.583,00 946.893,89 145.636,34 1.863.673,40
60,65% 11,31% 8,98% 1,38% 17,68%
14.913.827,87
100,00%
16.085.367,56
100,00%
16.006.974,00
100,00%
7.396.923,82
100,00%
10.543.103,63
100,00%
Fase VII van het IUAP-programma liep van 2012 tot 2017. 2.1.2.3
Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (FWO)
Het FWO is een Stichting van Openbaar Nut die rechtspersoonlijkheid verkreeg bij koninklijk besluit van 20 januari 2006. Het decreet van 30 april 2009 betreffende de organisatie en financiering van het wetenschapsen innovatiebeleid (B.S. 06/07/2009) erkent het FWO als privaatrechtelijk vormgegeven Extern Verzelfstandigd Agentschap. Het FWO ondersteunt in Vlaanderen fundamenteel onderzoek voor alle disciplines, met inbegrip van samenwerkingsverbanden tussen de Vlaamse universiteiten en andere onderzoeksinstellingen. Het FWO financiert excellente en beloftevolle onderzoekers alsook onderzoeksprojecten na een interuniversitaire competitie en een evaluatie door binnen- en buitenlandse experts. FWO . . . . .
2014
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2.1.2.4
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
52.490.443,00 13.798.183,00 33.197.227,34 2.834.233,83 11.889.301,71
45,96% 12,08% 29,07% 2,48% 10,41%
55.422.008,00 14.155.866,00 34.654.540,84 3.359.250,71 12.437.254,42
46,17% 11,79% 28,87% 2,80% 10,36%
50.765.324,00 13.390.292,00 33.369.282,00 3.136.280,00 10.927.926,00
45,49% 12,00% 29,90% 2,81% 9,79%
48.379.718,00 15.245.217,00 40.228.747,35 3.041.880,89 10.754.539,33
41,12% 12,96% 34,19% 2,59% 9,14%
63.504.397,00 15.646.937,00 55.120.055,30 4.095.325,97 13.156.731,50
41,91% 10,33% 36,38% 2,70% 8,68%
114.209.388,88
100,00%
120.028.919,97
100,00%
111.589.104,00
100,00%
117.650.102,57
100,00%
151.523.446,77
100,00%
Agentschap voor Innovatie door Wetenschap en Technologie (IWT) / Vlaams Agentschap Innoveren en Ondernemen (VLAIO)
Het IWT focust op doctoraatsbeurzen voor strategisch basisonderzoek met een economische finaliteit. De beurzen zijn samengesteld uit 2 termijnen van 2 jaar. Per verworven IWT-specialisatiebeurs ontvangt de universiteit een benchfee ter ondersteuning van de werkingskost van de bursaal. Bij het tijdig behalen van het doctoraatsdiploma - binnen 6 maanden na afloop van het 2de mandaat ontvangt de bursaal ook een doctoraatspremie. 17
IWT / VLAIO . . . . .
2014
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
1.522.388,00 118.048,00 963.817,79 92.260,29 305.228,46
50,72% 3,93% 32,11% 3,07% 10,17%
1.428.325,00 386.359,00 1.149.715,79 87.662,61 408.200,62
41,28% 11,17% 33,23% 2,53% 11,80%
903.949,00 0,00 824.778,00 76.254,00 0,00
50,08% 0,00% 45,69% 4,22% 0,00%
695.653,00 0,00 500.290,94 48.256,42 0,00
55,91% 0,00% 40,21% 3,88% 0,00%
245.148,00 0,00 285.201,53 17.515,03 0,00
44,75% 0,00% 52,06% 3,20% 0,00%
3.001.742,54
100,00%
3.460.263,02
100,00%
1.804.981,00
100,00%
1.244.200,36
100,00%
547.864,56
100,00%
Op 1 januari 2016 zijn het Agentschap voor Innovatie door Wetenschap en Technologie en het Agentschap Ondernemen versmolten tot het Vlaams Agentschap Innoveren en Ondernemen (VLAIO). Een deel van de activiteiten werd echter overgedragen naar het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek, waaronder de doctoraatsbeurzen voor strategisch basisonderzoek. De beurzen voor de IWT-bursalen die gestart zijn vóór 1 januari 2016 worden sinds 1 januari 2016 beheerd door VLAIO. Het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek staat in voor alle nieuwe oproepen.
2.1.3
Derde geldstroom
De derde geldstroom is die voor toegepast wetenschappelijk onderzoek. Samen met of op vraag van bedrijven, overheden of particulieren gaan wetenschappers op zoek naar interessante toepassingen of innovaties. Deze geldstroom is minder strak afgelijnd. Hiervan zullen we dan ook enkel de meest prominente onderdelen belichten. Derde geldstroom . . . . .
2014
Federale overheid exclusief IUAP Vlaamse overheid Steden en provincies Internationale organen Andere overheidsbijdragen voor toegepast WO
Totaal
2.1.3.1
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
31.502.178,93 181.778.071,05 3.083.840,79 88.332.097,18 6.408.401,56
10,13% 58,43% 0,99% 28,39% 2,06%
30.778.436,56 175.145.354,00 2.354.766,10 126.433.772,00 5.896.719,00
9,04% 51,42% 0,69% 37,12% 1,73%
31.726.755,16 177.161.788,00 5.088.866,44 116.261.963,00 5.675.396,00
9,44% 52,74% 1,51% 34,61% 1,69%
36.704.573,76 179.756.063,00 3.159.431,04 131.414.555,00 6.456.453,00
10,27% 50,28% 0,88% 36,76% 1,81%
36.497.140,31 186.938.107,00 5.371.865,84 148.978.023,00 5.938.775,00
9,51% 48,72% 1,40% 38,82% 1,55%
311.104.589,51
100,00%
340.609.047,66
100,00%
335.914.768,60
100,00%
357.491.075,80
100,00%
383.723.911,15
100,00%
Federale overheid exclusief IUAP
In het Bulletin der Aanbestedingen worden er regelmatig onderzoeksoproepen gepubliceerd door allerlei federale administraties en instanties. Het uit te voeren onderzoek is dan ook uitermate beleidsgericht en de onderzoeksresultaten dienen geschikt te zijn voor beleidstoepassing. Federale overheid exclusief IUAP . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
6.750.186,00 3.996.193,00 19.508.805,56 159.864,87 1.087.129,50
21,43% 12,69% 61,93% 0,51% 3,45%
5.123.000,00 5.347.563,00 17.732.112,71 240.587,22 2.335.173,63
16,64% 17,37% 57,61% 0,78% 7,59%
6.915.331,00 5.454.902,00 17.396.776,25 567.490,89 1.392.255,02
21,80% 17,19% 54,83% 1,79% 4,39%
7.292.574,00 7.274.110,00 19.356.498,94 649.148,46 2.132.242,36
19,87% 19,82% 52,74% 1,77% 5,81%
11.557.764,00 5.538.244,00 16.448.003,58 767.243,84 2.185.884,89
31,67% 15,17% 45,07% 2,10% 5,99%
31.502.178,93
100,00%
30.778.436,56
100,00%
31.726.755,16
100,00%
36.704.573,76
100,00%
36.497.140,31
100,00%
18
2.1.3.2 2.1.3.2.1
Vlaamse overheid Industriële Onderzoeksfondsen (IOF)
Op 28 mei 2004 hechtte de Vlaamse Regering haar goedkeuring aan de oprichting van het Industrieel Onderzoeksfonds aan de Vlaamse universiteiten (met uitzondering van de HUB-KUBrussel). Een overgangsbesluit voor 2006 en 2007 trad in werking op 8 december 2006. In het overgangsbesluit van 2006 werd het IOF uitgebreid tot het geheel van de associatie: de middelen worden ter beschikking gesteld aan de universiteit en de hogescho(o)l(en) die partner zijn van de associatie waartoe de universiteit behoort. Sommige associaties beslisten om de dotatie op associatieniveau te houden, andere beslisten ze bij de universiteit onder te brengen. Vanaf 2014 worden de middelen uitsluitend aan de associaties overgemaakt. De verdeling van de dotatie voor het Industrieel Onderzoeksfonds van de verschillende associaties gebeurt via versleuteling. De verdeelsleutel combineert 7 gewogen in- en outputparameters en wordt bepaald door het aandeel van de associatie in: doctoraatsdiploma’s, publicaties en citaties, de industriële contractinkomsten, de contractinkomsten uit het laatst afgesloten Europese Kaderprogramma, de aangevraagde en toegekende octrooien, het aantal gerealiseerde spin-offs en het wetenschappelijk personeelsbestand. Het Industrieel Onderzoeksfonds, onder beheer van de IOF-Raad, sluit aan bij het valorisatiebeleid en slaat een brug tussen het strategisch basisonderzoek, technologische innovatie en industriële samenwerking. Het moet elke universiteit/hogeschool toelaten een eigen beleid te voeren dat gericht is op het opbouwen van een portefeuille aan potentieel toepassingsgerichte kennis, met economische finaliteit. IOF . . . . .
2014
Associatie KULeuven AUGent AUHA AUHL UAB
Totaal
2.1.3.3
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
12.861.250,00 8.691.708,00 2.572.808,00 1.002.126,00 2.581.108,00
46,42% 31,37% 9,29% 3,62% 9,32%
12.361.968,00 8.623.168,00 2.759.527,00 856.651,00 2.417.686,00
45,75% 31,92% 10,21% 3,17% 8,95%
12.245.381,00 8.557.251,00 2.873.473,00 880.801,00 2.581.094,00
45,12% 31,53% 10,59% 3,25% 9,51%
14.908.982,92 10.347.222,54 3.219.893,50 1.023.634,87 3.050.266,17
45,80% 31,79% 9,89% 3,14% 9,37%
15.055.688,00 10.502.752,00 3.184.045,00 1.033.331,00 3.016.184,00
45,91% 32,03% 9,71% 3,15% 9,20%
27.709.000,00
100,00%
27.019.000,00
100,00%
27.138.000,00
100,00%
32.550.000,00
100,00%
32.792.000,00
100,00%
Steden en provincies
Universiteiten komen in aanmerking voor financiële ondersteuning door steden en provincies voor wetenschappelijk onderzoek en technologische innovatie. Ze kunnen bij steden en provincies subsidies aanvragen voor onderzoek binnen bepaalde programma’s en voor specifieke thematische studies. Steden en provincies . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
596.840,00 862.039,00 234.022,96 1.294.984,77 95.954,06
19,35% 27,95% 7,59% 41,99% 3,11%
780.940,00 601.553,00 355.894,38 507.250,10 109.128,62
33,16% 25,55% 15,11% 21,54% 4,63%
1.472.543,00 580.086,00 1.474.947,64 1.422.907,83 138.381,97
28,94% 11,40% 28,98% 27,96% 2,72%
712.755,00 801.986,00 1.087.904,75 529.485,42 27.299,87
22,56% 25,38% 34,43% 16,76% 0,86%
1.927.655,00 961.176,00 1.340.460,54 970.500,78 172.073,52
35,88% 17,89% 24,95% 18,07% 3,20%
3.083.840,79
100,00%
2.354.766,10
100,00%
5.088.866,44
100,00%
3.159.431,04
100,00%
5.371.865,84
100,00%
19
2.1.3.4 2.1.3.4.1
Internationale organen Europese Unie
Het Kaderprogramma voor Onderzoek en Technologische Ontwikkeling (European Framework Programme) is het belangrijkste instrument van de Europese Unie voor het financieren van onderzoek in Europa. Het vorige, zevende kaderprogramma (KP7), liep van 2007 tot 2013. Het achtste kaderprogramma (KP8), dat loopt van 2014 tot 2020, heeft als doel het Europese beleid op het gebied van onderzoek en innovatie beter af te stemmen op de economische en sociale ambities van de Europese Unie zoals geformuleerd in de EU 2020-strategie. Omwille van de koppeling tussen KP8 en EU 2020-doelstellingen, is het achtste kaderprogramma omgedoopt tot “Horizon 2020”. Buiten de Europese kaderprogramma’s worden door de verschillende directoraten-generaal van de Europese Commissie een aantal programma’s voorzien voor onderzoeksfinanciering. Er zijn ook een aantal financieringsinstellingen die, al dan niet in samenwerking met de Europese Commissie, onderzoeksinitiatieven financieel ondersteunen. Europese Unie . . . . .
2014
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2.1.4
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
34.403.693,00 6.768.141,00 32.809.783,94 1.687.054,53 6.868.201,52
41,68% 8,20% 39,75% 2,04% 8,32%
42.525.007,00 10.995.083,00 48.484.536,60 2.208.428,79 14.597.374,77
35,79% 9,25% 40,81% 1,86% 12,29%
49.108.344,00 12.339.160,00 37.525.829,11 2.137.345,56 9.330.518,66
44,47% 11,17% 33,98% 1,94% 8,45%
48.203.098,00 13.814.089,00 43.326.104,69 1.830.490,97 16.397.236,97
39,01% 11,18% 35,06% 1,48% 13,27%
56.938.715,00 11.437.911,00 51.251.381,90 3.693.129,63 16.851.768,56
40,62% 8,16% 36,56% 2,63% 12,02%
82.536.873,99
100,00%
118.810.430,16
100,00%
110.441.197,33
100,00%
123.571.019,63
100,00%
140.172.906,09
100,00%
Vierde geldstroom
Onder de vierde geldstroom verstaan we de samenwerking met de privésector, inclusief de wetenschappelijke dienstverlening. Dit laatste staat naast het academisch onderwijs en het wetenschappelijk onderzoek als derde grote opdracht ingeschreven in de Codex Hoger Onderwijs. Vierde geldstroom . . . .
2014
Contractonderzoek met de privésector Onderzoek met de privésector met overheidssteun Wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract) Valorisatie onderzoeksresultaten
Totaal
2.1.4.1
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
94.378.959,00 22.239.441,92 13.187.005,48 90.032.876,63
42,93% 10,12% 6,00% 40,95%
112.002.220,00 25.815.414,04 14.772.793,69 120.773.839,59
40,97% 9,44% 5,40% 44,18%
118.136.615,41 23.573.625,90 11.372.206,51 125.017.147,99
42,48% 8,48% 4,09% 44,95%
128.982.768,59 24.164.636,56 10.956.532,36 74.707.658,28
54,01% 10,12% 4,59% 31,28%
147.713.321,70 23.869.001,78 10.522.422,10 65.292.476,38
59,71% 9,65% 4,25% 26,39%
219.838.283,03
100,00%
273.364.267,32
100,00%
278.099.595,81
100,00%
238.811.595,79
100,00%
247.397.221,96
100,00%
Contractonderzoek met de privésector
Universiteiten sluiten met organisaties en bedrijven contracten af waarin wordt vastgelegd dat de universiteit tegen een financiële tegenprestatie onderzoek uitvoert voor deze organisatie of dit bedrijf. De middelen die rechtstreeks afkomstig zijn van de industrie en die verworven zijn door strategische onderzoekscentra (SOC’s) voor het onderzoek of onderzoeksgedeelte dat wordt uitgevoerd in de met dat strategisch onderzoekscentrum geassocieerde onderzoeksgroepen van de associatie/universiteit, worden in rekening gebracht als die inkomsten gebaseerd zijn op een contract met een handelsvennootschap en er een zichtbare overhead uitbetaald wordt aan de associatie/universiteit.
20
De inkomsten van onderzoekscontracten onder beheer van de strategische onderzoekscentra komen ten goede aan de onderzoeksploegen van de associatie/universiteit. De overhead op deze contracten wordt 50/50 verdeeld over de associatie/universiteit en het strategisch onderzoekscentrum. De associaties/universiteiten hebben inkomsten uit 3 SOC’s: -
iMinds;
-
het Interuniversitair Instituut voor Micro-Electronica (IMEC);
-
het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB).
De SOC’s vervullen een brugfunctie tussen het fundamenteel en het toegepast onderzoek. Ze spelen een belangrijke rol in de transformatie van de Vlaamse economie. Het vermarkten van hun kennis via de (mede) oprichting van spin-offs vormt hiervan een belangrijk onderdeel. De creatie van spin-offs is één van de criteria waar de SOC’s aan moeten voldoen om financiering van de Vlaamse overheid te krijgen.
2.1.4.1.1
iMinds
iMinds . . . . .
2014
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2015
2016
2017
2018
0,00 138.174,29 1.171.352,81 506.042,40 197.240,46
0,00 55.601,69 1.733.997,90 45.858,62 112.073,77
0,00 73.613,87 2.176.258,57 85.936,31 100.349,69
0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
0,00 0,00 0,00 0,00 0,00
2.012.809,96
1.947.531,98
2.436.158,44
0,00
0,00
Het strategisch onderzoekscentrum iMinds heeft de vorm van een virtueel onderzoeksinstituut waarbij de deelnemende onderzoeksgroepen functioneren vanuit hun eigen onderzoeksinstellingen. Het centrum wil economische en maatschappelijke meerwaarde realiseren door middel van excellent onderzoek en het creëren van menselijk kapitaal in het ICT domein. Het centrum verricht multidisciplinair onderzoek voor het Vlaamse bedrijfsleven en de Vlaamse overheid. Dat omvat alle technologische, juridische en sociale dimensies van de ontwikkeling van ICT oplossingen. De Vlaamse overheid investeert in multidisciplinair ICT onderzoek met als doel van Vlaanderen een toonaangevende en internationaal erkende speler te maken in de informatiemaatschappij. In 2016 wordt iMinds officieel ontbonden en geïntegreerd in IMEC. De activiteiten van iMinds krijgen een nieuwe doorstart binnen IMEC dat zo een uniek hightech onderzoekscentrum wordt voor de digitale economie dat sterker staat dan ooit.
2.1.4.1.2 IMEC . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
IMEC 2014
2015
2016
0,00 0,00 862.985,52 435.137,90 0,00
0,00 0,00 558.602,62 604.021,42 0,00
0,00 0,00 636.172,17 521.873,86 0,00
2017 0,00 74.482,31 2.869.347,32 460.193,78 90.419,96
2018 0,00 108.045,67 2.566.501,46 295.423,96 6.866,99
1.298.123,42
1.162.624,04
1.158.046,03
3.494.443,37
2.976.838,08
21
Het IMEC verricht onderzoek dat tot de wereldtop behoort in het domein van nano-elektronica en nanotechnologie. IMEC’s onderzoek wordt toegepast in betere gezondheidszorg, slimme elektronica, hernieuwbare energie en veiliger transport.
2.1.4.1.3
VIB
VIB . . . . .
2014 KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2015
2016
2017
2018
12.142.118,48 911.134,83 8.013.767,12 0,00 1.087.699,54
11.482.568,26 1.083.096,06 8.714.194,05 0,00 2.496.326,75
3.456.753,70 407.077,68 3.731.071,87 0,00 1.083.679,47
4.874.260,00 116.445,56 4.563.621,46 0,00 1.557.683,31
4.696.767,35 333.069,88 6.095.398,29 0,00 1.831.121,32
22.154.719,97
23.776.185,12
8.678.582,72
11.112.010,33
12.956.356,84
Het VIB verricht baanbrekend onderzoek naar de basis van het leven, gezondheid en ziekte. De resultaten worden toegepast in geneeskunde, landbouw en industrie. VIB’s belangrijkste doel is om met behulp van gentechnologisch onderzoek vernieuwende basiskennis over de normale en abnormale of pathologische processen in een cel, orgaan en organisme (mens, plant en micro-organisme) te verwerven.
2.1.4.2
Onderzoek met de privésector met overheidssteun
Met Baekeland-mandaten wil het VLAIO individuele onderzoekers de kans bieden een doctoraat uit te voeren in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven. Het VLAIO voorziet in cofinanciering van de personeels- en werkingskosten die gepaard gaan met de projectuitvoering. Bij het Baekeland-mandaat is enerzijds een Vlaams bedrijf betrokken dat de strategische oriëntatie bepaalt van het project en zorgt voor cofinanciering. Anderzijds staat een Vlaamse universiteit in voor de begeleiding naar en de toekenning van een doctoraat volgens de gangbare kwaliteitsnormen. Onderzoek met de privésector met overheidssteun . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2.1.4.3
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
11.165.757,00 931.199,00 6.988.940,97 313.536,57 2.840.008,38
50,21% 4,19% 31,43% 1,41% 12,77%
15.069.926,00 1.105.724,00 7.519.486,99 182.896,27 1.937.380,78
58,38% 4,28% 29,13% 0,71% 7,50%
13.693.539,00 2.120.499,00 5.756.931,51 205.925,07 1.796.731,32
58,09% 9,00% 24,42% 0,87% 7,62%
14.445.603,00 1.481.688,00 7.128.071,52 80.112,25 1.029.161,79
59,78% 6,13% 29,50% 0,33% 4,26%
11.906.611,00 1.500.428,00 7.832.735,59 473.825,23 2.155.401,96
49,88% 6,29% 32,82% 1,99% 9,03%
22.239.441,92
100,00%
25.815.414,04
100,00%
23.573.625,90
100,00%
24.164.636,56
100,00%
23.869.001,78
100,00%
Wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract)
Wetenschappelijke dienstverlening omvat alle prestaties ten behoeve van derden, tegen vergoeding geleverd door de diensten van de universiteit of hieraan verbonden personen in uitoefening van hun opdracht aan de universiteit en die voortvloeien uit aan de universiteit aanwezige kennis, resultaten van wetenschappelijk onderzoek of technologie. Deze prestaties worden zonder contract uitgevoerd of rangschikken zich binnen langlopende raamovereenkomsten. Wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract) . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
5.230.137,00 2.162.794,00 5.678.306,01 115.768,47 0,00
39,66% 16,40% 43,06% 0,88% 0,00%
5.990.393,00 2.762.716,00 5.930.363,08 89.321,61 0,00
40,55% 18,70% 40,14% 0,60% 0,00%
5.276.613,00 2.182.137,00 3.743.517,58 169.938,93 0,00
46,40% 19,19% 32,92% 1,49% 0,00%
5.356.318,00 2.327.369,00 3.091.863,93 180.981,43 0,00
48,89% 21,24% 28,22% 1,65% 0,00%
5.498.000,00 2.765.244,00 2.114.510,94 144.667,16 0,00
52,25% 26,28% 20,10% 1,37% 0,00%
13.187.005,48
100,00%
14.772.793,69
100,00%
11.372.206,51
100,00%
10.956.532,36
100,00%
10.522.422,10
100,00%
22
2.1.4.4
Valorisatie onderzoeksresultaten
Valorisatie of ‘technologie’ transfer is de terbeschikkingstelling van (intellectuele) eigendomsrechten op universitaire kennis door verkoop of het verlenen van de toestemming tot het gebruik ervan, aan derden (waaronder overheid en bedrijven). Op die manier wordt aan derden toegestaan deze kennis verder te ontwikkelen tot een product (in de ruimste zin van het woord) dat vervolgens wordt gecommercialiseerd, al dan niet door dezelfde partner. Valorisatie onderzoeksresultaten . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2.1.5
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
87.736.293,00 99.261,00 1.929.954,57 7.992,56 259.375,50
97,45% 0,11% 2,14% 0,01% 0,29%
118.715.483,00 70.728,00 1.819.026,31 5.054,65 163.547,63
98,30% 0,06% 1,51% 0,00% 0,14%
122.619.589,00 88.723,00 2.154.260,30 12.203,13 142.372,56
98,08% 0,07% 1,72% 0,01% 0,11%
71.940.402,00 125.042,00 2.363.262,40 14.134,76 264.817,12
96,30% 0,17% 3,16% 0,02% 0,35%
56.760.883,00 136.225,00 2.212.394,65 20.814,82 6.162.158,91
86,93% 0,21% 3,39% 0,03% 9,44%
90.032.876,63
100,00%
120.773.839,59
100,00%
125.017.147,99
100,00%
74.707.658,28
100,00%
65.292.476,38
100,00%
Andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening
De financiële bijdrage van de overheid is niet de enige inkomstenbron van de universiteiten. Andere bronnen zijn o.a. de inschrijvingsgelden van studenten, de huuropbrengsten van de sociale sector, de opbrengsten van studentenrestaurants en de opbrengsten van boeken en cursussen. Andere opbrengsten verbonden aan O, O & D . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
81.929.438,00 30.956.866,00 62.422.685,63 10.879.430,86 21.424.997,18
39,46% 14,91% 30,07% 5,24% 10,32%
97.159.461,00 33.875.143,00 72.089.020,58 12.266.217,78 24.548.706,05
40,49% 14,12% 30,04% 5,11% 10,23%
87.671.905,00 31.690.021,68 73.650.676,15 12.259.453,31 23.932.032,39
38,25% 13,83% 32,13% 5,35% 10,44%
85.369.091,00 31.824.172,46 76.537.594,14 13.664.036,73 25.801.756,08
36,61% 13,65% 32,82% 5,86% 11,06%
98.569.617,00 33.548.492,00 81.551.967,75 13.560.149,89 27.978.789,47
38,62% 13,15% 31,95% 5,31% 10,96%
207.613.417,67
100,00%
239.938.548,41
100,00%
229.204.088,53
100,00%
233.196.650,41
100,00%
255.209.016,11
100,00%
2.2 GIFTEN, SCHENKINGEN EN LEGATEN De universiteiten kunnen naast de 4 geldstromen en de andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening ook uit andere bronnen middelen aantrekken voor de financiering van onderwijs en onderzoek. Dit kan door middel van externe fondsenwerving. Externe fondsenwerving met fiscale voordelen voor de schenker kan gebeuren onder de vorm van een gift. De universiteiten kunnen zowel roerende als onroerende giften aanvaarden en zowel bestemde als onbestemde giften. Leerstoelen in het kader van onderwijs en/of onderzoek die gefinancierd worden door een extern organisme worden beschouwd als een bestemde gift. Personen, verenigingen of bedrijven kunnen bij middel van een schenking leergangen steunen. Leergangen hebben tot doel de universiteit de mogelijkheid te bieden – naast haar reguliere onderwijs – bepaalde thema’s in haar onderwijsaanbod te belichten die vanuit wetenschappelijk, filosofisch of maatschappelijk oogpunt belangrijk zijn. Het initiatief tot organisatie van een leergang kan uitgaan van de schenker zelf of van de universiteit die de potentiële schenker benadert.
23
Giften, schenkingen en legaten . . . . .
KU Leuven UA UGent UHasselt VUB
Totaal
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
18.580.233,00 1.167.580,00 1.113.026,88 398.845,11 1.904.953,78
80,21% 5,04% 4,80% 1,72% 8,22%
14.057.372,00 1.176.835,00 0,00 574.079,91 2.298.790,70
77,63% 6,50% 0,00% 3,17% 12,70%
13.129.929,00 1.199.576,00 1.250.000,00 276.696,29 3.727.235,59
67,05% 6,13% 6,38% 1,41% 19,03%
16.706.130,00 3.000.126,00 254.637,48 448.259,80 2.204.353,94
73,88% 13,27% 1,13% 1,98% 9,75%
19.074.923,00 1.758.682,00 1.082.707,82 604.163,03 2.636.263,86
75,82% 6,99% 4,30% 2,40% 10,48%
23.164.638,77
100,00%
18.107.077,61
100,00%
19.583.436,88
100,00%
22.613.507,22
100,00%
25.156.739,71
100,00%
Op de bladzijden hiervoor werden de inkomsten die de universiteiten genereren, geanalyseerd op basis van de verschillende onderdelen waaruit een bepaalde geldstroom theoretisch is samengesteld. In de praktijk stellen we vast dat deze theoretische cijfers niet zo maar reconcilieerbaar zijn met de cijfers in de globale resultatenrekeningen van 2014, 2015, 2016, 2017 en 2018 van de instellingen. De universiteiten splitsen bepaalde inkomstenbronnen op over verschillende posten in functie van de plaats waar de uitgaven gebeuren. Daarenboven worden niet alle inkomstenbronnen door de universiteiten op dezelfde wijze geboekt. Hieronder vindt u een niet-exhaustieve lijst van voorbeelden: -
Sectoraal Vormingsfonds: Een universiteit brengt de middelen voor het sectoraal vormingsfonds onder in afdeling I bij de werkingsuitkeringen, een andere in afdeling I onder ‘Andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening’ en een derde boekt dit in afdeling V, etc…
-
Aanvullende onderzoeksmiddelen: Vier universiteiten brengen de aanvullende onderzoeksmiddelen onder in afdeling I ‘Werking’. Een universiteit brengt deze middelen onder in een nieuwe afdeling IX ‘Integratie’.
-
Global Minds: Een universiteit boekt het budget voor het programma ‘Global Minds’ in afdeling IV.2 ‘Andere onderzoeksfondsen’ onder de post ‘Federale Overheid exclusief IUAP’, een andere boekt dit onder afdeling V ‘Patrimonium’ onder de post ’Andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening’.
-
BOF: Een universiteit boekt bij het BOF ook een dotatie van de Nationale Bank.
24
3 EVOLUTIE VAN DE GELDSTROMEN VAN 2014 TOT 2018 De basisfinanciering vanwege de overheid zorgt ervoor dat de universiteiten hun onderwijsopdracht kunnen uitvoeren. Naast deze onderwijsopdracht ligt bij de universiteiten echter een grote focus op onderzoek en wetenschappelijke dienstverlening. De financiering van het onderzoek aan de universiteiten gebeurt voornamelijk via de tweede, derde en vierde geldstroom. Omdat de resultaten van onderzoek nuttig zijn voor de samenleving is in 2000 als onderdeel van de Strategie van Lissabon op EU-niveau afgesproken om minimaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP) van de EU aan Research and Development (R&D) te besteden. Deze afspraak staat bekend als de Barcelona-norm. Ondanks de verminderde budgettaire mogelijkheden wil de Vlaamse Regering haar engagement behouden om deze norm te bereiken. De Vlaamse overheid heeft echter enkel rechtstreeks invloed op de 1% norm aan publieke financiering. De 1% norm is geen doel op zich maar wel een hefboom en een sturend instrument om de beleidsdoelstellingen te bereiken. Het doel is de publieke financiering gericht aan te wenden als hefboom om de gewenste 2% private financiering te bereiken. Ondanks het feit dat de Vlaamse budgetten voor O&O de voorbije jaren stelselmatig werden verhoogd, blijft Vlaanderen nog steeds een eind verwijderd van de 3%-norm. Het halen van deze 3%-norm is heel belangrijk om de kenniseconomie gestalte te geven. Alleen mogen we niet vergeten dat deze norm een pure inputnorm is. Die norm bepaalt immers enkel hoeveel middelen we in O&O moeten investeren, maar zegt niets over de opbrengst die we uit die middelen mogen verwachten. Onderzoekers proberen steeds meer hun onderzoek te commercialiseren. Technologie Transfer helpt academische onderzoeksresultaten te valoriseren en er een rendabel product van te maken. De oprichting van een spin-off is de ultieme bekroning. Strategische onderzoekscentra stuiten vaak op de moeilijkheid om kapitaal te vinden voor de opstart van spin-offs. De Vlaamse overheid besliste om hen hierbij te ondersteunen. In 2011 trad het “Spin-off Financieringsinstrument” (SOFI) in werking. SOFI beschikt over een initieel budget van 10 miljoen EUR. De rechtstreekse investeringen bedragen ten hoogste één miljoen EUR per spin-off over een periode van twaalf maanden. Dit initiatief wordt beheerd door PMV, een zelfstandige investeringsmaatschappij. De overheid moet ervoor zorgen dat er een aantrekkelijk kader is voor de bedrijven om te investeren in O&O met o.a. een goed uitgebouwd en efficiënt subsidie-instrumentarium en een eenvoudige regelgeving. Ook de aanwezigheid van mensen en kennis is zeer belangrijk: goed opgeleide mensen, uitmuntende universiteiten en onderzoekscentra. Wat hierna volgt is een poging tot evaluatie van de financiële inspanningen die werden geleverd van 2014 tot 2018 om het onderzoek te bevorderen.
25
3.1 GLOBALE EVOLUTIE VAN DE GELDSTROMEN VAN 2014 TOT 2018 De hiernavolgende tabel geeft zowel een horizontaal overzicht van de verschillende geldstromen van boekjaar 2014, 2015, 2016, 2017 en 2018 als een verticaal overzicht per boekjaar: Geldstromen . . . .
Eerste geldstroom Tweede geldstroom Derde geldstroom Vierde geldstroom
Totaal
2014
Procentueel
2015
Procentueel
2016
Procentueel
2017
Procentueel
2018
Procentueel
1.011.085.016,73 289.561.959,29 311.104.589,51 219.838.283,03
55,20% 15,81% 16,99% 12,00%
1.002.502.822,29 294.438.550,55 340.609.047,66 273.364.267,32
52,46% 15,41% 17,82% 14,31%
1.011.409.105,61 285.850.059,00 335.914.768,60 278.099.595,81
52,92% 14,96% 17,58% 14,55%
1.055.603.199,14 297.121.326,75 357.491.075,80 238.811.595,79
54,16% 15,24% 18,34% 12,25%
1.097.775.244,24 340.403.414,96 383.723.911,15 247.397.221,96
53,05% 16,45% 18,54% 11,96%
1.831.589.848,56
100,00%
1.910.914.687,82
100,00%
1.911.273.529,02
100,00%
1.949.027.197,48
100,00%
2.069.299.792,31
100,00%
In 2018 ligt de som van de verschillende geldstromen waaruit de universiteiten hun inkomsten genereren 12,98% hoger dan in 2014. Vertaald in een absoluut cijfer betekent dit een substantiële meeropbrengst van 237.709.943,75 EUR.
3.1.1
Horizontale analyse
Het totaal aan overheidstoelagen en subsidies – basisfinanciering (1ste geldstroom) is in 2018 met 8,57% gestegen ten opzichte van 2014. We spreken hier over een toename met 86.690.227,51 EUR. De overheidstoelagen fundamenteel basisonderzoek (2de geldstroom) zijn in 2018 gestegen met 17,56% ten opzichte van 2014. Dit is een meeropbrengst van 50.841.455,67 EUR. Bij de overheidstoelagen toegepast wetenschappelijk onderzoek (3de geldstroom) is er in boekjaar 2018 een significante meeropbrengst van 23,34% ten opzichte van boekjaar 2014. Vertaald in een absoluut cijfer betekent dit een meeropbrengst van 72.619.321,64 EUR. Bij het contractonderzoek met de privésector en de wetenschappelijke dienstverlening (4de geldstroom) bedraagt de meeropbrengst 12,54% ten opzichte van 2014. We spreken hier over een toename met 27.558.938,93 EUR.
Geldstromen . . . .
Eerste geldstroom Tweede geldstroom Derde geldstroom Vierde geldstroom
Totaal
2014
2018
Absolute wijziging Relatieve wijziging
1.011.085.016,73 1.097.775.244,24 289.561.959,29 340.403.414,96 311.104.589,51 383.723.911,15 219.838.283,03 247.397.221,96
86.690.227,51 50.841.455,67 72.619.321,64 27.558.938,93
8,57% 17,56% 23,34% 12,54%
1.831.589.848,56 2.069.299.792,31
237.709.943,75
12,98%
Ook in vergelijking met 2017 blijken de tweede en derde geldstroom het sterkst te stijgen.
Geldstromen . . . .
Eerste geldstroom Tweede geldstroom Derde geldstroom Vierde geldstroom
Totaal
2017
2018
Absolute wijziging Relatieve wijziging
1.055.603.199,14 1.097.775.244,24 297.121.326,75 340.403.414,96 357.491.075,80 383.723.911,15 238.811.595,79 247.397.221,96
42.172.045,10 43.282.088,21 26.232.835,35 8.585.626,17
4,00% 14,57% 7,34% 3,60%
1.949.027.197,48 2.069.299.792,31
120.272.594,83
6,17%
26
3.1.2
Verticale analyse
Wanneer we het gemiddelde nemen van 2014 tot 2018 dan genereren de universiteiten 53,56% van hun middelen uit de eerste geldstroom, 15,57% uit de tweede, 17,85% uit de derde en 13,01% uit de vierde geldstroom.
3.2 EVOLUTIE VAN DE ONDERDELEN VAN DE GELDSTROMEN VAN 2014 TOT 2018 3.2.1
Eerste geldstroom
Eerste geldstroom 1.200.000.000,00
eenheden in euro
1.000.000.000,00 800.000.000,00 600.000.000,00
400.000.000,00 200.000.000,00
0,00 Werkingsuitkeringen
Vordering vakantiegeld
Uitkeringen DGOS / VLIRUOS
Investeringsuitkeringen
Sociale toelagen
Andere overheidstoelagen en subsidies
Boekjaar 2014
929.868.816,94
21.575.298,51
3.311.678,93
28.640.000,00
22.141.000,00
5.548.222,35
Boekjaar 2015
925.351.247,58
17.100.696,34
3.314.215,74
29.225.557,47
21.027.241,29
6.483.863,87
Boekjaar 2016
933.553.015,01
17.174.793,86
3.326.753,32
29.811.114,95
22.747.248,17
4.796.180,30
Boekjaar 2017
974.498.910,36
17.489.012,35
3.988.061,00
30.926.882,46
23.372.399,82
5.327.933,15
Boekjaar 2018
1.011.423.679,81
18.751.543,80
5.005.367,01
31.976.996,15
24.359.710,31
6.257.947,16
Binnen de eerste geldstroom zijn de werkingsuitkeringen in 2018 met 8,77% of 81.554.862,87 EUR gestegen ten opzichte van 2014. Bij de vordering vakantiegeld zien we een daling met 13,09% of 2.823.754,71 EUR. De DGOS / VLIR-UOS uitkeringen zijn in boekjaar 2018 gestegen met 51,14% of 1.693.688,08 EUR in vergelijking met boekjaar 2014. In 2018 vertonen de investeringsuitkeringen een toename met 11,65% of 3.336.996,15 EUR ten opzichte van 2014. De sociale toelagen zijn in die periode met 10,02% of 2.218.710,31 EUR gestegen. De andere overheidstoelagen en subsidies kennen in 2018 een toename met 12,79% of 709.724,81 EUR ten opzichte van 2014. De hiernavolgende tabel geeft weer wat binnen de totale stijging van de middelen van de eerste geldstroom met 86.690.227,51 EUR van 2014 tot 2018 het procentueel aandeel is van de verschillende componenten van die eerste geldstroom:
27
Evolutie eerste geldstroom 2014-2018 . . . . . .
Absoluut
Werkingsuitkeringen Vordering vakantiegeld Uitkeringen DGOS / VLIR-UOS Investeringsuitkeringen Sociale toelagen Andere overheidstoelagen en subsidies
Totaal
Procentueel
81.554.862,87 -2.823.754,71 1.693.688,08 3.336.996,15 2.218.710,31 709.724,81
94,08% -3,26% 1,95% 3,85% 2,56% 0,82%
86.690.227,51
100,00%
Binnen de eerste geldstroom zijn de werkingsuitkeringen voor 94,08% verantwoordelijk voor de stijging van de middelen, gevolgd door de investeringsuitkeringen met 3,85%, de sociale toelagen met 2,56%, de uitkeringen DGOS / VLIR-UOS met 1,95% en ten slotte de andere overheidstoelagen en subsidies met 0,82%. De vordering vakantiegeld zorgt echter voor een daling met 3,26%.
3.2.2
Tweede geldstroom
eenheden in euro
Tweede geldstroom 200.000.000,00 180.000.000,00 160.000.000,00 140.000.000,00 120.000.000,00 100.000.000,00 80.000.000,00 60.000.000,00 40.000.000,00 20.000.000,00 0,00
BOF
IUAP
FWO
IWT / VLAIO
Boekjaar 2014
157.437.000,00
14.913.827,87
114.209.388,88
3.001.742,54
Boekjaar 2015
154.864.000,00
16.085.367,56
120.028.919,97
3.460.263,02
Boekjaar 2016
156.449.000,00
16.006.974,00
111.589.104,00
1.804.981,00
Boekjaar 2017
170.830.100,00
7.396.923,82
117.650.102,57
1.244.200,36
Boekjaar 2018
177.789.000,00
10.543.103,63
151.523.446,77
547.864,56
Binnen de tweede geldstroom zijn de BOF-inkomsten in 2018 met 12,93% of 20.352.000,00 EUR gestegen ten opzichte van 2014. Een procentuele stijging doet zich eveneens voor bij de FWO-inkomsten. Deze vertonen in 2018 een meeropbrengst van 32,67% of 37.314.057,89 EUR ten opzichte van 2014. Ze zijn dus zowel procentueel als absoluut het meest gestegen. Het IUAP toont in boekjaar 2018 een minopbrengst van 29,31% ten opzichte van boekjaar 2014. Vertaald in een absoluut cijfer betekent dit een minopbrengst van 4.370.724,24 EUR. De IWT/VLAIO-inkomsten zijn procentueel het meest gedaald met 81,75% of 2.453.877,98 EUR. De hiernavolgende tabel geeft weer wat binnen de totale stijging van de middelen van de tweede geldstroom met 50.841.455,67 EUR van 2014 tot 2018 het procentueel aandeel is van de verschillende componenten van die tweede geldstroom:
28
Evolutie tweede geldstroom 2014-2018 . . . .
Absoluut
BOF IUAP FWO IWT / VLAIO
Totaal
Procentueel
20.352.000,00 -4.370.724,24 37.314.057,89 -2.453.877,98
40,03% -8,60% 73,39% -4,83%
50.841.455,67
100,00%
Binnen de tweede geldstroom zijn de FWO-inkomsten voor 73,39% verantwoordelijk voor de stijging van de middelen, gevolgd door de BOF-inkomsten met 40,03%. De IUAP-inkomsten zorgen voor een daling met 8,60% en de IWT/VLAIO-inkomsten met 4,83%. In 2008 voerde de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming een nieuw financieringsmodel in dat ervoor zorgt dat de universiteiten voor hun inkomsten met elkaar in concurrentie moeten gaan op het vlak van wetenschappelijke output en studentenaantallen. Dit model is gericht op efficiĂŤntie en effectiviteit. Anderzijds, indien men met outputfinanciering gaat werken bestaat het gevaar dat kritisch onderzoek, langetermijnprojecten of maatschappelijk relevant onderzoek ondergeschikt wordt aan onderzoek dat snel rendeert. Bepaalde aspecten van het wetenschappelijk onderzoek kunnen in gevaar komen wanneer het wetenschappelijk onderzoek op louter kwantitatieve wijze gemeten wordt en wanneer de meting vernauwd wordt tot het aantal internationale publicaties.
3.2.3
Derde geldstroom
eenheden in euro
Derde geldstroom 200.000.000,00 180.000.000,00 160.000.000,00 140.000.000,00 120.000.000,00 100.000.000,00 80.000.000,00 60.000.000,00 40.000.000,00 20.000.000,00 0,00 Internationale organen
Andere overheidsbijdragen voor toegepast WO
3.083.840,79
88.332.097,18
6.408.401,56
2.354.766,10
126.433.772,00
5.896.719,00
177.161.788,00
5.088.866,44
116.261.963,00
5.675.396,00
36.704.573,76
179.756.063,00
3.159.431,04
131.414.555,00
6.456.453,00
36.497.140,31
186.938.107,00
5.371.865,84
148.978.023,00
5.938.775,00
Federale overheid exclusief IUAP
Vlaamse overheid
Steden en provincies
Boekjaar 2014
31.502.178,93
181.778.071,05
Boekjaar 2015
30.778.436,56
175.145.354,00
Boekjaar 2016
31.726.755,16
Boekjaar 2017 Boekjaar 2018
29
De middelen vanuit de federale overheid exclusief IUAP zijn in 2018 met 15,86% of 4.994.961,38 EUR toegenomen ten opzichte van 2014. De middelen vanuit de Vlaamse overheid zijn met 2,84% of 5.160.035,95 EUR toegenomen. Binnen de derde geldstroom stijgen de middelen van steden en provincies met 74,19% of 2.288.025,05 EUR. De middelen vanuit de internationale organen zijn substantieel toegenomen met 68,66% of 60.645.925,82 EUR. De andere overheidsbijdragen voor toegepast wetenschappelijk onderzoek daarentegen zijn met 7,33% of 469.626,56 EUR gedaald. De hiernavolgende tabel geeft weer wat binnen de totale stijging van de middelen van de derde geldstroom met 72.619.321,64 EUR van 2014 tot 2018 het procentueel aandeel is van de verschillende componenten van die derde geldstroom:
Evolutie derde geldstroom 2014-2018 . . . . .
Absoluut
Federale overheid exclusief IUAP Vlaamse overheid Steden en provincies Internationale organen Andere overheidsbijdragen voor toegepast WO
Totaal
Procentueel
4.994.961,38 5.160.035,95 2.288.025,05 60.645.925,82 -469.626,56
6,88% 7,11% 3,15% 83,51% -0,65%
72.619.321,64
100,00%
Binnen de derde geldstroom zijn de internationale organen met 83,51% verantwoordelijk voor de stijging van de middelen, gevolgd door de Vlaamse overheid met 7,11%, de Federale overheid exclusief IUAP met 6,88% en de steden en provincies met 3,15%. De andere overheidsbijdragen voor toegepast WO zorgen voor een daling met 0,65%.
3.2.4
Vierde geldstroom
eenheden in euro
Vierde geldstroom 160.000.000,00 140.000.000,00 120.000.000,00 100.000.000,00 80.000.000,00 60.000.000,00 40.000.000,00 20.000.000,00 0,00
Contractonderzoek met de privĂŠsector
Onderzoek met de privĂŠsector met overheidssteun
Wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract)
Boekjaar 2014
94.378.959,00
22.239.441,92
13.187.005,48
90.032.876,63
Boekjaar 2015
112.002.220,00
25.815.414,04
14.772.793,69
120.773.839,59
Boekjaar 2016
118.136.615,41
23.573.625,90
11.372.206,51
125.017.147,99
Boekjaar 2017
128.982.768,59
24.164.636,56
10.956.532,36
74.707.658,28
Boekjaar 2018
147.713.321,70
23.869.001,78
10.522.422,10
65.292.476,38
Valorisatie onderzoeksresultaten
30
Binnen de vierde geldstroom zorgt het contractonderzoek met de privésector tussen 2014 en 2018 voor een toename van de middelen met 56,51% of 53.334.362,70 EUR. Het onderzoek met de privésector met overheidssteun levert 7,33% meer middelen op maar in een absoluut cijfer vertaald is dit slechts 1.629.559,86 EUR. De inkomsten uit wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract) dalen met 20,21% of 2.664.583,38 EUR. De valorisatie van onderzoeksresultaten neemt af met 27,48% of 24.740.400,25 EUR. De hiernavolgende tabel geeft weer wat binnen de totale stijging van de middelen van de vierde geldstroom met 27.558.938,93 EUR van 2014 tot 2018 het procentueel aandeel is van de verschillende componenten van die vierde geldstroom:
Evolutie vierde geldstroom 2014-2018 . . . .
Absoluut
Contractonderzoek met de privésector Onderzoek met de privésector met overheidssteun Wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract) Valorisatie onderzoeksresultaten
Totaal
Procentueel
53.334.362,70 1.629.559,86 -2.664.583,38 -24.740.400,25
193,53% 5,91% -9,67% -89,77%
27.558.938,93
100,00%
Binnen de vierde geldstroom is het contractonderzoek met de privésector voor 193,53% verantwoordelijk voor een stijging van de middelen, gevolgd door het onderzoek met de privésector met overheidssteun met 5,91%. De valorisatie van onderzoeksresultaten zorgt voor een substantiële daling met 89,77% en de wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract) met 9,67%. De universiteiten verwerven publieke middelen en zijn daarnaast in zekere mate afhankelijk van fondsen uit de privésector. Wanneer er echter te veel onderzoek wordt besteld en betaald door de industrie roept dit vragen op over de onafhankelijkheid van het onderzoek. Het gevaar bestaat dat er amper onderzoek wordt verricht dat niet nuttig is voor de privé-onderneming en zeker geen onderzoek dat tegen haar belang ingaat. Binnen het contractonderzoek met de privésector spelen de strategische onderzoekscentra een belangrijke rol. SOC's . iMinds . IMEC . VIB Totaal
2014 2.012.809,96 1.298.123,42 22.154.719,97 25.465.653,35
2015 1.947.531,98 1.162.624,04 23.776.185,12 26.886.341,14
2016 2.436.158,44 1.158.046,03 8.678.582,72 12.272.787,19
2017 0,00 3.494.443,37 11.112.010,33 14.606.453,70
2018 0,00 2.976.838,08 12.956.356,84 15.933.194,92
31
Strategische onderzoekscentra eenheden in euro
25.000.000,00 20.000.000,00 15.000.000,00 10.000.000,00 5.000.000,00 0,00
iMinds
IMEC
VIB
Boekjaar 2014
2.012.809,96
1.298.123,42
22.154.719,97
Boekjaar 2015
1.947.531,98
1.162.624,04
23.776.185,12
Boekjaar 2016
2.436.158,44
1.158.046,03
8.678.582,72
Boekjaar 2017
0,00
3.494.443,37
11.112.010,33
Boekjaar 2018
0,00
2.976.838,08
12.956.356,84
De inkomsten die de universiteiten genereren uit de drie strategische onderzoekscentra zijn in 2018 gedaald met 37,43% t.o.v. 2014. In een absoluut cijfer betekent dit een daling met 9.532.458,43 EUR. De inkomsten uit valorisatie zijn zeer volatiel omdat ze voortvloeien uit licenties en octrooien. In een ongunstig economisch klimaat wachten bedrijven met investeringen en besteden ze ook minder onderzoek uit.
Valorisatie onderzoeksresultaten eenheden in euro
140.000.000,00 120.000.000,00 100.000.000,00 80.000.000,00 60.000.000,00 40.000.000,00 20.000.000,00 0,00
KU Leuven
UA
UGent
UHasselt
VUB
Boekjaar 2014
87.736.293,00
99.261,00
1.929.954,57
7.992,56
259.375,50
Boekjaar 2015
118.715.483,00
70.728,00
1.819.026,31
5.054,65
163.547,63
Boekjaar 2016
122.619.589,00
88.723,00
2.154.260,30
12.203,13
142.372,56
Boekjaar 2017
71.940.402,00
125.042,00
2.363.262,40
14.134,76
264.817,12
Boekjaar 2018
56.760.883,00
136.225,00
2.212.394,65
20.814,82
6.162.158,91
32
4 FINANCIËLE ANALYSE VAN DE JAARREKENINGEN VAN DE UNIVERSITEITEN 4.1 AGGREGATIE EN VERGELIJKBAARHEID De financiële analyse werd uitgevoerd op de geaggregeerde gegevens van 5 universiteiten (+ 2 bijzondere universitaire instituten). De geaggregeerde resultatenrekening (globaal en per afdeling) werd opgesteld conform het Besluit van de Vlaamse Regering van 21 december 2007 betreffende de boekhouding, de jaarrekening, het rekeningenstelsel en de controle voor de universiteiten in de Vlaamse Gemeenschap. Het boekjaar 2018 is het elfde jaar waarin dit nieuwe boekhoudbesluit van toepassing is. Dit maakt het mogelijk om een vergelijking te maken van de geboekte bedragen uit de deelrubrieken van de resultatenrekening met deze van de voorgaande boekjaren. De reëel geboekte cijfers van 2018 zullen daarenboven ook vergeleken worden met de begrote bedragen voor het boekjaar 2018. De hiernavolgende bespreking zal zowel een horizontale als een verticale analyse bevatten. Op basis van deze analyse worden er per universiteit een aantal financiële kengetallen weergegeven. Dit moet de universiteiten toelaten hun financiële gegevens te positioneren binnen de sector.
33
4.2 GEAGGREGEERDE RESULTATENREKENING (GLOBAAL) RESULTATENREKENING
Globale bedrijfseconomische resultatenrekening
codes
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
2014
2015
2016
2017
2018
2018
70/74
2.138.734.404
2.220.913.283
2.232.987.116
2.264.379.646
2.399.960.382
2.272.179.360
70
(eenheden euro)
I.
Bedrijfsopbrengsten
(+)
A. Opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening
2.002.363.807
2.116.066.184
2.106.154.579
2.144.435.370
2.286.967.513
2.144.304.572
700 7000 7001 7002 7003 7004 701 7010 7011 7012 7013 702 7020 7021 70210 70211 70212 70213 70214 7022 7023 70230 70231 70232 7024 703 7030 70300 70301 703010 703011 703012 703013 7031 7032 7033 704 7040 7041 7042 7043 7044 7045
974.137.957
967.608.169
976.978.469
1.017.707.122
1.060.126.349
1.059.201.777
914.419.747 3.311.679 28.640.000 22.218.310 5.548.222
907.550.265 3.314.216 29.225.557 21.034.268 6.483.864
916.063.978 3.326.753 29.935.933 22.855.624 4.796.180
957.607.051 417.525 30.887.064 23.467.549 5.327.933
996.854.483 423.965 32.113.433 24.476.521 6.257.947
289.669.559
294.546.151
285.957.658
297.228.927
340.511.015
157.544.600 14.913.828 114.209.389 3.001.743
154.971.600 16.085.368 120.028.920 3.460.263
156.556.600 16.006.974 111.589.103 1.804.981
170.937.700 7.396.924 117.650.103 1.244.200
177.896.600 10.543.104 151.523.447 547.865
311.104.590
340.609.049
335.914.768
357.491.075
383.723.911
31.502.179 181.778.071
30.778.437 175.145.354
31.726.755 177.161.788
36.704.574 179.756.063
36.497.140 186.938.107
52.518.815
46.891.693
38.514.011
34.745.163
37.806.724
53.657.291
60.077.181
59.528.785
59.842.168
60.665.494
27.179.194
27.019.000
27.138.001
32.542.991
32.896.000
38.840.996
28.387.682
32.229.578
33.536.971
37.996.996
9.581.775
12.769.799
19.751.413
19.088.770
17.572.894
3.083.841 88.332.097
2.354.766 126.433.772
5.088.866 116.261.963
3.159.431 131.414.555
5.371.866 148.978.023
82.536.874
118.810.430
110.441.197
123.571.020
140.172.906
5.431.065
6.918.228
5.487.109
7.362.201
7.727.893
364.158
705.114
333.656
481.334
1.077.223
6.408.402
5.896.719
5.675.396
6.456.453
5.938.775
219.838.283
273.364.267
278.099.596
238.811.596
247.397.222
94.378.959
112.002.220
118.136.615
128.982.769
147.713.322
41.009.785
48.325.303
50.550.607
62.086.526
76.174.246
53.369.175
63.676.917
67.586.009
66.896.243
71.539.076
50.518.558
59.566.005
63.758.885
62.348.356
67.278.683
B. Waardewijzigingen projecten in uitvoering C. Geproduceerde vaste activa D. Giften, schenkingen en legaten
A.1. Overheidstoelagen en subsidies - basisfinanciering (1ste geldstroom) A.1.1. Werkingsuitkeringen A.1.2. Uitkeringen DGOS A.1.3. Investeringsuitkeringen A.1.4. Sociale toelagen A.1.5. Andere overheidstoelagen en subsidies A.2. Overheidstoelagen fundamenteel basisonderzoek (2de geldstroom) A.2.1. BOF A.2.2. IUAP A.2.3. FWO A.2.4. IWT : bench fee (specialisatiebeurzen) A.3. Overheidstoelagen toegepast wetenschappelijk onderzoek (3de geldstroom) A.3.1. Federale Overheid exclusief IUAP A.3.2. Vlaamse Gemeenschap A.3.2.1. Ministerie Vlaamse Gemeenschap A.3.2.2. IWT A.3.2.3. IOF A.3.2.4. Andere intermediaire organisaties A.3.2.5. Andere bijdragen Vlaamse Gemeenschap A.3.3. Steden en provincies A.3.4. Internationale organen A.3.4.1. Europese Unie A.3.4.2. Internationale instellingen A.3.4.3 Andere buitenlandse overheden A.3.5. Andere overheidsbijdragen toegepast wetenschappelijk onderzoek A.4. Contractonderzoek met de privé-sector en wetenschappelijke dienstverlening (4de geldstroom) A.4.1. Contractonderzoek met de privésector A.4.1.1. Contractonderzoek - non profit organisaties A.4.1.2. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.1. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.2. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - pré klinisch A.4.1.2.3. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase I & II A.4.1.2.4. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase III & IV A.4.2. Onderzoek met privé sector mét overheidssteun A.4.3. Wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract) A.4.4. Valorisatie Onderzoeksresultaten A.5. Andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.5.1. Reguliere inschrijvingsgelden A.5.2. Andere inschrijvingsgelden A.5.3. Huuropbrengsten sociale sector A.5.4. Opbrengsten studentenrestaurants A.5.5. Opbrengsten boeken en cursussen A.5.6. Andere
E. Andere bedrijfsopbrengsten II.
Bedrijfskosten
309.906.100
345.577.011
187.063.864
69.154
224.233
122.757
87.681
8.042
2.302.814
3.192.855
3.214.625
3.869.713
4.011.994
478.649
693.825
489.742
590.492
240.357
22.239.442 13.187.005 90.032.877
25.815.414 14.772.794 120.773.840
23.573.626 11.372.207 125.017.148
24.164.637 10.956.532 74.707.658
23.869.002 10.522.422 65.292.476
207.613.418
239.938.548
229.204.089
233.196.650
255.209.016
61.669.391 19.274.977 20.495.376 7.111.428 2.921.071 96.141.175
85.292.354 21.157.245 21.007.127 6.950.125 2.843.003 102.688.694
86.510.455 21.841.982 22.068.654 7.197.024 2.116.900 89.469.075
91.909.173 23.046.122 21.462.613 7.314.028 1.841.050 87.623.665
94.418.294 24.953.589 20.953.772 7.579.789 1.702.319 105.601.254
71
16.301.671
(11.800.802)
1.467.176
(2.761.032)
(18.509.562)
72
0
0
0
0
0
0
73
23.164.639
18.107.078
19.583.437
22.613.507
25.156.740
17.266.310
74 (-)
60/64
242.555.819
5.000.000
96.904.287
98.540.823
105.781.925
100.091.801
106.345.691
105.608.478
(2.059.579.113)
(2.139.390.864)
(2.179.234.773)
(2.189.503.039)
(2.272.146.075)
(2.270.150.492)
A. Aankopen goederen
60
21.943.220
20.633.019
14.817.788
19.041.996
18.752.322
30.869.136
B. Diensten en diverse goederen
61
510.523.145
556.558.936
550.828.978
562.090.790
593.263.794
603.795.116
C. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen
D.
62
1.345.235.503
1.359.991.504
1.393.045.631
1.439.938.059
1.492.930.241
1.481.223.574
C.1. ZAP
620
345.242.443
348.052.726
359.981.682
366.044.679
367.846.022
364.434.729
C.2. AAP
621
246.835.717
246.758.606
247.586.451
254.681.519
254.205.487
257.340.210
C.3. ATP
622
334.187.721
336.233.363
349.944.877
361.945.200
377.544.153
378.332.607
C.4. Gastprofessoren
623
10.313.679
9.474.178
10.788.234
11.540.699
12.753.107
11.741.129
C.5. Contractueel AP
624
119.971.371
125.376.480
124.853.946
127.234.689
137.331.046
130.723.723
C.6. Contractueel ATP
625
110.183.190
111.052.700
113.858.891
125.833.154
134.769.183
141.120.434
C.7. Bursalen onderworpen aan RSZ
626
178.501.381
183.043.450
186.031.550
192.658.118
208.481.242
197.530.742
Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
630
128.664.066
133.559.538
132.707.054
136.522.478
143.267.380
143.428.936
E. Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen (toevoegingen +, terugnemingen -)
631/3
852.223
851.202
(502.772)
3.259.699
(367.944)
614.000
F. Voorzieningen voor risico's en kosten (toevoegingen +, bestedingen en terugnemingen -)
634/9
28.668.308
37.817.790
55.450.432
5.840.324
4.244.942
(7.046.000)
G. Andere bedrijfskosten III.
BG - Boekjaar
640/9
23.692.649
29.978.875
32.887.662
22.809.693
20.055.340
17.265.730
Bedrijfsoverschot
(+)
70/64
79.155.291
81.522.418
53.752.343
74.876.607
127.814.308
2.028.868
Bedrijfstekort
(-)
64/70
0
0
0
0
0
0
34
Globale bedrijfseconomische resultatenrekening
codes
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
2014
2015
2016
2017
2018
(eenheden euro)
IV.
Financiële opbrengsten
(+)
2018
29.737.708
22.331.468
79.754
(85.381)
185.432
402.853
413.739
1.000
24.434.350
19.699.788
15.933.282
13.346.419
13.203.713
11.807.400 10.523.068
Financiële kosten
(-)
Waardeverminderingen op andere vlottende activa dan bedoeld onder II. E (toevoegingen +, terugnemingen -)
Overschot uit de gewone bedrijfsuitoefening Tekort uit de gewone bedrijfsuitoefening
VII. Uitzonderlijke opbrengsten A.
752/9
30.518.396
49.447.146
21.386.215
30.095.512
16.120.255
65
(6.203.134)
(8.480.450)
(4.079.267)
(8.254.836)
(23.028.648)
(638.674)
650
2.016.439
2.212.663
3.003.326
3.125.241
2.990.561
3.686.767 (4.099.000)
289.159
3.470.224
(1.512.139)
224.432
15.480.714
652/9
651
3.897.536
2.797.563
2.588.080
4.905.163
4.557.373
1.050.907
(+)
70/65
127.984.656
142.103.521
87.178.005
110.466.555
134.523.367
23.721.662
(-)
65/70
(+)
76
Terugneming van afschrijvingen en van waardever- minderingen op immateriële en materiële vaste activa
0
0
0
0
0
0
20.689.520
6.229.502
4.920.540
29.065.440
8.836.852
3.919.000
760
341.281
0
0
3.582.192
0
0
B. Terugneming van waardeverminderingen op financiële vaste activa
761
2.676.954
2.578.874
2.882.466
1.397.320
1.189.216
0
C. Terugneming van voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten
762
0
0
0
0
0
0
D. Meerwaarden bij de realisatie van vaste activa
763
9.138.020
1.333.576
(1.555.179)
18.361.872
2.414.684
0
764/9
8.533.265
2.317.052
3.593.253
5.724.056
5.232.952
3.919.000
(11.208.468)
(5.637.300)
(4.590.171)
(7.188.874)
(6.646.435)
(5.094.000)
E. Andere uitzonderlijke opbrengsten VIII. Uitzonderlijke kosten
(-)
66
Uitzonderlijke afschrijvingen en waardeververminderingen op oprichtingskosten, op A. immateriële en materiële vaste activa
660
657.695
343.209
80.537
34.373
337.212
0
B. Waardeverminderingen op financiële vaste activa
661
2.627.382
2.396.823
2.326.467
2.897.981
1.585.512
2.175.000
C. Voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten(toevoegingen +, bestedingen -)
662
0
0
0
0
0
0
D. Minderwaarden bij de realisatie van vaste activa
663
45.958
728.954
24.500
0
986.860
0
7.877.433
2.168.314
2.158.668
4.256.520
3.736.850
2.919.000
E. Andere uitzonderlijke kosten
664/8
F. Als herstructureringskosten geactiveerde uitzonderlijke kosten (-) Inkomende verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
669 (+)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen Uitgaande verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
(-)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen XI.
43.844.784
751
C. Andere financiële kosten
X.
37.504.929
750
B.
IX.
69.061.553
B. Opbrengsten uit vlottende activa
A. Kosten van schulden
VI.
55.032.499
A. Opbrengsten uit financiële vaste activa
C. Andere financiële opbrengsten V.
75
BG - Boekjaar
0
0
0
0
0
0
219.488.110
272.330.679
327.473.764
339.505.112
299.377.747
268.557.940 124.003.692
97.045.988
126.924.852
134.770.498
150.685.950
131.079.013
122.442.122
145.405.827
192.703.266
188.819.162
168.298.733
144.554.248
(219.488.106)
(272.330.680)
(327.473.763)
(339.505.096)
(299.377.745)
(268.557.940)
97.045.986
126.928.056
135.768.958
151.626.366
132.283.593
124.003.692
122.442.120
145.402.623
191.704.805
187.878.730
167.094.152
144.554.248
Overschot van het boekjaar
(+)
70/66
137.465.712
142.695.722
87.508.374
132.343.137
136.713.786
22.546.662
Tekort van het boekjaar
(-)
66/70
0
0
0
0
0
0
RESULTAATVERWERKING A. Te bestemmen overschot (te verwerken tekort)
168.905.911
170.367.173
138.422.107
171.565.413
162.316.164
1.
Overschot van het boekjaar
70/66
137.465.712
142.695.722
87.508.374
132.343.137
136.713.786
2.
Tekort van het boekjaar
66/70
0
0
0
0
0
3.
Overgedragen overschot van het vorige boekjaar
31.440.199
27.671.451
50.913.733
39.222.276
25.602.377
4.
Overgedragen tekort van het vorige boekjaar
B. Onttrekking aan de eigen middelen
790 690 (+)
0
0
0
0
0
49.457.914
28.535.053
54.365.851
65.208.127
40.953.471
1.
aan het gevormd vermogen
791
817.926
588.576
2.201.556
0
0
2.
aan de aangelegde fondsen
792
48.639.988
27.946.477
52.164.295
65.208.127
40.953.471 (156.838.532)
C. Toevoeging aan de eigen middelen
(155.534.709)
(123.831.206)
(136.641.997)
(188.508.231)
1.
aan het gevormd vermogen
691
0
0
0
2.261.595
2.841.602
2.
aan de aangelegde fondsen
692
155.534.709
123.831.206
136.641.997
186.246.636
153.996.930
693/793
62.829.116
75.071.020
56.145.961
48.265.308
46.431.103
D. Over te dragen overschot (tekort)
(-)
35
4.2.1 4.2.1.1
Geaggregeerde bedrijfsopbrengsten Horizontale analyse: jaarrekening 2017 – jaarrekening 2018
De horizontale analyse van de jaarrekeningen heeft tot doel na te gaan hoe de bedrijfsopbrengsten evolueerden in de periode 2017 en 2018. De vergelijking van de belangrijkste rubrieken van de bedrijfsopbrengsten wordt in de volgende tabel weergegeven. Evolutie bedrijfsopbrengsten : .
codes
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR18-JR17
JR18-JR17
2017
2018
absolute
relatieve
wijziging
wijziging
ten opzichte van jaarrekening 2017
(eenheden euro)
I. Bedrijfsopbrengsten
70/74
2.264.379.646
2.399.960.382
+ 135.580.736
+ 5,99 %
A. Opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening
70
2.144.435.370
2.286.967.513
+ 142.532.143
+ 6,65 %
B. Waardewijzigingen projecten in uitvoering
71
(2.761.032)
(18.509.562)
- 15.748.530
- 570,39 %
C. Geproduceerde vaste activa
72
0
0
+0
D. Giften, schenkingen en legaten
73
22.613.507
25.156.740
+ 2.543.232
+ 11,25 %
E. Andere bedrijfsopbrengsten
74
100.091.801
106.345.691
+ 6.253.891
+ 6,25 %
In 2018 liggen de geaggregeerde bedrijfsopbrengsten 5,99% hoger dan in 2017. Vertaald in een absoluut cijfer betekent dit een meeropbrengst van 135.580.736 EUR. De opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening kennen de grootste groei. 4.2.1.1.1
Rubriek “opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening” als deelrubriek van de bedrijfsopbrengsten
De opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening worden in de onderstaande tabel weergegeven in een aantal subrubrieken per geldstroom. Evolutie opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening : .
codes
ten opzichte van jaarrekening 2017
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR18-JR17
JR18-JR17
2017
2018
absolute
relatieve
wijziging
wijziging
(eenheden euro)
A. Opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening
70
2.144.435.370
2.286.967.513
+ 142.532.143
A.1. Overheidstoelagen en subsidies - basisfinanciering
700
1.017.707.122
1.060.126.349
+ 42.419.227
+ 6,65 % + 4,17 %
A.2. Overheidstoelagen fundamenteel basisonderzoek
701
297.228.927
340.511.015
+ 43.282.088
+ 14,56 %
A.3. Overheidstoelagen toegepast wetenschappelijk onderzoek
702
357.491.075
383.723.911
+ 26.232.836
+ 7,34 %
A.4. Contractonderzoek met de privé-sector en wetenschappelijke dienstverlening
703
238.811.596
247.397.222
+ 8.585.626
+ 3,60 %
A.5. Andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening
704
233.196.650
255.209.016
+ 22.012.366
+ 9,44 %
Het totaal aan overheidstoelagen en subsidies - basisfinanciering (1ste geldstroom) stijgt in 2018 met 4,17% of 42.419.227 EUR ten opzichte van 2017. De overheidstoelagen fundamenteel basisonderzoek (2de geldstroom) stijgen in 2018 met 14,56% of 43.282.088 EUR. Dit is in de eerste plaats toe te schrijven aan een stijging van de FWO-gelden met 33.873.344 EUR, gevolgd door de BOF-gelden met 6.958.900 EUR en de IUAP-gelden met 3.146.180 EUR. De IWT/VLAIOgelden dalen met 696.336 EUR. In absolute cijfers is de stijging binnen de BOF-gelden het grootst bij de BOF-toelage met 6.626.900 EUR, gevolgd door de Methusalem-gelden met 220.100 EUR en de tenure track-gelden met 111.900 EUR.
36
Bij de overheidstoelagen toegepast wetenschappelijk onderzoek (3de geldstroom) zien we een meeropbrengst van 7,34%. In absolute cijfers omgezet spreken we hier over een toename van 26.232.836 EUR. Dit is hoofdzakelijk toe te schrijven aan de stijgende inbreng van de ‘internationale organen’. Deze neemt substantieel toe met 17.563.468 EUR. De inbreng van de ‘Vlaamse overheid’ stijgt met 7.182.044 EUR en deze van ‘steden en provincies’ met 2.212.435 EUR. Bij de ‘andere overheidsbijdragen voor toegepast wetenschappelijk onderzoek’ tekenen we een daling van de inbreng op met 517.678 EUR, gevolgd door de ‘federale overheid exclusief IUAP’ met 207.433 EUR. Bij het contractonderzoek met de privésector en de wetenschappelijke dienstverlening (4de geldstroom) is er een meeropbrengst van 3,60% of 8.585.626 EUR. Het ‘contractonderzoek met de privésector’ is namelijk gestegen met 14,52% of 18.730.553 EUR. De opbrengsten uit ‘valorisatie onderzoeksresultaten’ zijn echter gedaald met 9.415.182 EUR, gevolgd door de ‘wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract)’ met 434.110 EUR en het ‘onderzoek met de privésector met overheidssteun’ met 295.635 EUR. De andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening stijgen in 2018 met 9,44% of 22.012.366 EUR. 4.2.1.1.2
Rubriek “waardewijzigingen projecten in uitvoering” als deelrubriek van de bedrijfsopbrengsten:
De rubriek “waardewijzigingen projecten in uitvoering” bevat de resultaatmatige neutralisatie (matching van kosten en opbrengsten) via afdeling VIII van de lopende projecten van afdeling IV.2 waarbij niet jaarlijks op het einde van het boekjaar wordt gefactureerd. De tegenpost is de balanspost 46 “ontvangen vooruitbetalingen op projecten”. 4.2.1.1.3
Rubriek “geproduceerde vaste activa” als deelrubriek van de bedrijfsopbrengsten:
De geproduceerde vaste activa leveren geen bijdrage tot de bedrijfsopbrengsten van de universiteiten. 4.2.1.1.4
Rubriek “giften, schenkingen en legaten” als deelrubriek van de bedrijfsopbrengsten:
Giften, schenkingen en legaten brachten in 2018 meer op dan in 2017. We zien een stijging met 11,25% of 2.543.232 EUR. 4.2.1.1.5
Rubriek “andere bedrijfsopbrengsten” als deelrubriek van de bedrijfsopbrengsten:
Tijdens het boekjaar 2018 stijgen de andere bedrijfsopbrengsten ten opzichte van 2017. We zien een toename met 6,25% of 6.253.891 EUR. 4.2.1.2
Horizontale analyse: begroting 2018 – jaarrekening 2018
Bij het opstellen van de begroting maken de universiteiten een raming van de bedrijfsopbrengsten. De hiernavolgende tabel geeft de begrote en reële bedrijfsopbrengsten weer voor het boekjaar 2018.
37
Evolutie bedrijfsopbrengsten : .
codes
ten opzichte van begroting
JR - Boekjaar
BG - Boekjaar
JR18-BG18
2018
2018
absolute
relatieve
afwijking
afwijking
(eenheden euro)
I. Bedrijfsopbrengsten
JR18-BG18
70/74
2.399.960.382
2.272.179.360
+ 127.781.022
A. Opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening
70
2.286.967.513
2.144.304.572
+ 142.662.942
+ 5,62 % + 6,65 %
B. Waardewijzigingen projecten in uitvoering
71
(18.509.562)
5.000.000
- 23.509.562
- 470,19 %
C. Geproduceerde vaste activa
72
0
0
+0
D. Giften, schenkingen en legaten
73
25.156.740
17.266.310
+ 7.890.430
+ 45,70 %
E. Andere bedrijfsopbrengsten
74
106.345.691
105.608.478
+ 737.213
+ 0,70 %
We stellen vast dat de geaggregeerde bedrijfsopbrengsten 5,62% hoger liggen dan de gebudgetteerde bedrijfsopbrengsten. De opbrengsten werden dus onderschat bij de begrotingsopmaak. Deze afwijking is hoofdzakelijk toe te schrijven aan de aanzienlijke meeropbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening. 4.2.1.3
Verticale analyse: jaarrekening 2017 – jaarrekening 2018
De verticale analyse van de jaarrekeningen geeft een beeld van de evolutie van de verhouding tussen de verschillende rubrieken van de bedrijfsopbrengsten in de periode 2017 en 2018. Zoals uit de hiernavolgende tabellen blijkt, zijn de verschuivingen minimaal. Bedrijfsopbrengsten
codes
(eenheden euro)
I. Bedrijfsopbrengsten
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
BG - Boekjaar
2014
2015
2016
2017
2018
2018
70/74
2.138.734.404
2.220.913.283
2.232.987.116
2.264.379.646
2.399.960.382
2.272.179.360
A. Opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening B. Waardewijzigingen projecten in uitvoering C. Geproduceerde vaste activa D. Giften, schenkingen en legaten
70
2.002.363.807
2.116.066.184
2.106.154.579
2.144.435.370
2.286.967.513
2.144.304.572
71 72 73
16.301.671 0 23.164.639
(11.800.802) 0 18.107.078
1.467.176 0 19.583.437
(2.761.032) 0 22.613.507
(18.509.562) 0 25.156.740
5.000.000 0 17.266.310
E. Andere bedrijfsopbrengsten
74
96.904.287
98.540.823
105.781.925
100.091.801
106.345.691
105.608.478
Bedrijfsopbrengsten
codes
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
BG - Boekjaar
2014
2015
2016
2017
2018
2018
70/74
100,00 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
A. Opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening B. Waardewijzigingen projecten in uitvoering C. Geproduceerde vaste activa D. Giften, schenkingen en legaten
70
93,62 %
95,28 %
94,32 %
94,70 %
95,29 %
94,37 %
71 72 73
0,76 % 0,00 % 1,08 %
- 0,53 % 0,00 % 0,82 %
0,07 % 0,00 % 0,88 %
- 0,12 % 0,00 % 1,00 %
- 0,77 % 0,00 % 1,05 %
0,22 % 0,00 % 0,76 %
E. Andere bedrijfsopbrengsten
74
4,53 %
4,44 %
4,74 %
4,42 %
4,43 %
4,65 %
% aandeel in de bedrijfsopbrengsten
I. Bedrijfsopbrengsten
In 2017 realiseren de universiteiten de geaggregeerde bedrijfsopbrengsten voor 94,70% met de opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening. Giften, schenkingen en legaten vormen slechts 1,00% van de totale bedrijfsopbrengsten. De universiteiten realiseren de geaggregeerde bedrijfsopbrengsten in 2018 voor 95,29% met de opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening. Dit is iets meer dan in 2017. De basisfinanciering door de overheid blijft de belangrijkste opbrengstenbron. Giften, schenkingen en legaten stijgen tot 1,05% van de totale bedrijfsopbrengsten.
38
4.2.1.4
Verticale analyse: begroting 2018 – jaarrekening 2018
Uit de verticale analyse blijkt dat de verhouding tussen de verschillende rubrieken van de bedrijfsopbrengsten in de jaarrekening 2018 de begrote structuur vrij goed benadert. Bedrijfsopbrengsten
codes
JR - Boekjaar
BG - Boekjaar
2018
2018
70/74
2.399.960.382
2.272.179.360
A. Opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening B. Waardewijzigingen projecten in uitvoering C. Geproduceerde vaste activa D. Giften, schenkingen en legaten
70
2.286.967.513
2.144.304.572
71 72 73
(18.509.562) 0 25.156.740
5.000.000 0 17.266.310
E. Andere bedrijfsopbrengsten
74
106.345.691
105.608.478
(eenheden euro)
I. Bedrijfsopbrengsten
Bedrijfsopbrengsten
codes
JR - Boekjaar
BG - Boekjaar
2018
2018
100,00 %
100,00 %
% aandeel in de bedrijfsopbrengsten
I. Bedrijfsopbrengsten
70/74
A. Opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening B. Waardewijzigingen projecten in uitvoering C. Geproduceerde vaste activa D. Giften, schenkingen en legaten
70
95,29 %
94,37 %
71 72 73
- 0,77 % 0,00 % 1,05 %
0,22 % 0,00 % 0,76 %
E. Andere bedrijfsopbrengsten
74
4,43 %
4,65 %
4.2.2
Geaggregeerde bedrijfskosten
4.2.2.1
Horizontale analyse: jaarrekening 2017 – jaarrekening 2018
De horizontale analyse van de jaarrekeningen heeft tot doel na te gaan hoe de bedrijfskosten evolueerden in de periode 2017 en 2018. De vergelijking van de belangrijkste rubrieken van de bedrijfskosten wordt in de hiernavolgende tabel weergegeven. Evolutie bedrijfskosten : .
codes
ten opzichte van jaarrekening 2017
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR18-JR17
JR18-JR17
2017
2018
absolute
relatieve
wijziging
wijziging
(eenheden euro)
II. Bedrijfskosten
60/64
A. Aankopen goederen
60
B. Diensten en diverse goederen
61
C. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen
62 630
D. Afschrijvingen en waardeverminderingen op OK/IVA/MVA
2.189.503.039
2.272.146.075
+ 82.643.036
+ 3,77 %
19.041.996
18.752.322
- 289.674
- 1,52 %
562.090.790
593.263.794
+ 31.173.003
+ 5,55 %
1.439.938.059
1.492.930.241
+ 52.992.182
+ 3,68 %
136.522.478
143.267.380
+ 6.744.903
+ 4,94 %
3.259.699
(367.944)
- 3.627.643
- 111,29 %
E. Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen
631/3
F. Voorzieningen voor risico's en kosten
634/9
5.840.324
4.244.942
- 1.595.382
- 27,32 %
G. Andere bedrijfskosten
640/9
22.809.693
20.055.340
- 2.754.354
- 12,08 %
In 2018 liggen de geaggregeerde bedrijfskosten 3,77% hoger dan in 2017. Vertaald in een absoluut cijfer betekent dit een meerkost van 82.643.036 EUR. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen vormen de grootste kostenpost.
39
4.2.2.1.1
Rubriek “aankopen goederen” als deelrubriek van de bedrijfskosten
Deze rubriek betreft aankopen die op de balans worden geactiveerd (machines, installaties, uitrusting, meubilair,…) en waarop wordt afgeschreven. De kosten voor de aankoop van goederen dalen in 2018 met 1,52% of 289.674 EUR. 4.2.2.1.2
Rubriek “diensten en diverse goederen”
Deze rubriek betreft aankopen die onmiddellijk in de kosten worden geboekt. De kosten voor diensten en diverse goederen stijgen in 2018 met 31.173.003 EUR. Dit is een stijging met 5,55%. De stijging van deze kosten kan toegeschreven worden aan een brede waaier van factoren: hogere energieprijzen, duurdere onderhoudscontracten, stijgende kosten voor de herstelling van gebouwen,…. 4.2.2.1.3
Rubriek “bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen”
De kosten voor bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen stijgen in 2018 met 52.992.182 EUR. Dit is een stijging met 3,68%. In absolute cijfers is de stijging van deze kost het grootst voor de bursalen onderworpen aan RSZ met 15.823.124 EUR, gevolgd door het ATP met 15.598.953 EUR, het contractueel AP met 10.096.357 EUR, het contractueel ATP met 8.936.029 EUR, het ZAP met 1.801.343 EUR en ten slotte de gastprofessoren met 1.212.408 EUR. Procentueel gezien is de stijging het grootst bij de gastprofessoren met 10,51%. Deze kost daalt voor het AAP met 476.032 EUR of 0,19%. 4.2.2.1.4
Rubriek “afschrijvingen en waardeverminderingen op OK/IVA/MVA”
De kosten voor afschrijvingen en waardeverminderingen op OK / IVA / MVA kennen in 2018 een stijging van 6.744.903 EUR. Dit is een stijging met 4,94%. 4.2.2.1.5
Rubriek “waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen”
In 2018 zien we een waardevermeerdering op voorraden en handelsvorderingen met 111,29% of 3.627.643 EUR. 4.2.2.1.6
Rubriek “voorzieningen voor risico’s en kosten”
De kosten voor voorzieningen voor risico’s en kosten vertonen in 2018 een daling met 1.595.382 EUR. Dit is een daling met 27,32%. 4.2.2.1.7
Rubriek “andere bedrijfskosten”
In deze rubriek vinden we kosten van taksen, provincie- en gewestbelasting, autobelasting, onroerende voorheffing,…. De andere bedrijfskosten dalen in 2018 met 2.754.354 EUR. Dit is een daling met 12,08%. 4.2.2.2
Horizontale analyse: begroting 2018 – jaarrekening 2018
Bij het opstellen van de begroting maken de universiteiten een raming van de bedrijfskosten. De hiernavolgende tabel geeft de begrote en reële bedrijfskosten weer voor het boekjaar 2018.
40
Evolutie bedrijfskosten : .
codes
JR - Boekjaar
BG - Boekjaar
JR18-BG18
2018
2018
absolute
relatieve
afwijking
afwijking
ten opzichte van begroting
(eenheden euro)
II. Bedrijfskosten
60/64
2.272.146.075
JR18-BG18
2.270.150.492
+ 1.995.582
+ 0,09 %
A. Aankopen goederen
60
18.752.322
30.869.136
- 12.116.814
- 39,25 %
B. Diensten en diverse goederen
61
593.263.794
603.795.116
- 10.531.322
- 1,74 %
C. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen
62
1.492.930.241
1.481.223.574
+ 11.706.666
+ 0,79 %
D. Afschrijvingen en waardeverminderingen op OK/IVA/MVA
630
143.267.380
143.428.936
- 161.556
- 0,11 %
E. Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen
631/3
(367.944)
614.000
- 981.944
- 159,93 %
F. Voorzieningen voor risico's en kosten
634/9
4.244.942
(7.046.000)
+ 11.290.942
+ 160,25 %
G. Andere bedrijfskosten
640/9
20.055.340
17.265.730
+ 2.789.610
+ 16,16 %
De reële bedrijfskosten liggen net boven het begrote niveau in 2018. Het werkelijke kostenbedrag is 0,09% hoger dan het geraamde bedrag. In een absoluut cijfer stemt dit overeen met een meerkost van 1.995.582 EUR. Overbesteding van de voorziene budgetten is in absolute cijfers het grootst bij de rubriek ‘bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen’ met 11.706.666 EUR, onmiddellijk gevolgd door de rubriek ‘voorzieningen voor risico’s en kosten’ met 11.290.942 EUR. Een onderbesteding van het begrote budget situeert zich echter in 4 van de 7 rubrieken van de bedrijfskosten. In absolute cijfers is zij het grootst voor de rubriek ‘aankopen van goederen’ met 12.116.814 EUR, gevolgd door de rubriek ‘diensten en diverse goederen’ met 10.531.322 EUR. 4.2.2.3
Verticale analyse: jaarrekening 2017 – jaarrekening 2018
De verticale analyse van de jaarrekeningen geeft een beeld van de evolutie van de verhouding tussen de verschillende rubrieken van de bedrijfskosten in de periode 2017 en 2018. Bedrijfskosten
codes
(eenheden euro)
II. Bedrijfskosten
60/64
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
2017
2018
2.189.503.039
2.272.146.075
19.041.996
18.752.322
A. Aankopen goederen B. Diensten en diverse goederen
60 61
562.090.790
593.263.794
C. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen
62
1.439.938.059
1.492.930.241
630
D. Afschrijvingen en waardeverminderingen op OK/IVA/MVA
136.522.478
143.267.380
E. Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen
631/3
3.259.699
(367.944)
F. Voorzieningen voor risico's en kosten
634/9
5.840.324
4.244.942
G. Andere bedrijfskosten
640/9
22.809.693
20.055.340
41
Bedrijfskosten
codes
% aandeel in de bedrijfskosten
II. Bedrijfskosten A. Aankopen goederen B. Diensten en diverse goederen
60/64
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
2017
2018
100,00 %
100,00 %
60
0,87 %
0,83 %
61
25,67 %
26,11 %
C. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen
62
65,77 %
65,71 %
D. Afschrijvingen en waardeverminderingen op OK/IVA/MVA
630
6,24 %
6,31 %
E. Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen
631/3
0,15 %
- 0,02 %
F. Voorzieningen voor risico's en kosten
634/9
0,27 %
0,19 %
G. Andere bedrijfskosten
640/9
1,04 %
0,88 %
Uit de tabel hierboven blijkt dat in 2017 de bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen 65,77% van de bedrijfskosten voor hun rekening nemen en de diensten en diverse goederen 25,67%. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen maken 65,71% van het totale kostenplaatje uit in 2018, gevolgd door diensten en diverse goederen met 26,11%. 4.2.2.4
Verticale analyse: begroting 2018 – jaarrekening 2018
Uit verticale analyse blijkt dat de begrote structuur van de bedrijfskosten van het boekjaar 2018 goed aansluit bij de werkelijke kostenstructuur. De uitvoering van de begroting heeft geen fundamentele verschuivingen in de structuur van de bedrijfskosten veroorzaakt. Bedrijfskosten
codes
(eenheden euro)
II. Bedrijfskosten
60/64
JR - Boekjaar
BG - Boekjaar
2018
2018
2.272.146.075
2.270.150.492
18.752.322
30.869.136
A. Aankopen goederen B. Diensten en diverse goederen
60 61
593.263.794
603.795.116
C. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen
62
1.492.930.241
1.481.223.574
D. Afschrijvingen en waardeverminderingen op OK/IVA/MVA
630
143.267.380
143.428.936
E. Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen
631/3
(367.944)
614.000
F. Voorzieningen voor risico's en kosten
634/9
4.244.942
(7.046.000)
G. Andere bedrijfskosten
640/9
20.055.340
17.265.730
codes
JR - Boekjaar
BG - Boekjaar
2018
2018
100,00 %
100,00 %
Bedrijfskosten % aandeel in de bedrijfskosten
II. Bedrijfskosten
60/64
A. Aankopen goederen B. Diensten en diverse goederen
60
0,83 %
1,36 %
61
26,11 %
26,60 %
C. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen
62
65,71 %
65,25 %
D. Afschrijvingen en waardeverminderingen op OK/IVA/MVA
630
6,31 %
6,32 %
E. Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen
631/3
- 0,02 %
0,03 %
F. Voorzieningen voor risico's en kosten
634/9
0,19 %
- 0,31 %
G. Andere bedrijfskosten
640/9
0,88 %
0,76 %
42
4.2.3
Geaggregeerd bedrijfsoverschot
Het bedrijfsoverschot is het verschil tussen de bedrijfsopbrengsten en de bedrijfskosten. Het geaggregeerde bedrijfsoverschot is het resultaat dat alle universiteiten samen behalen uit hun courante activiteiten. In het boekjaar 2017 realiseerde de sector een bedrijfsoverschot van 74.876.607 EUR. In het boekjaar 2018 zien we het bedrijfsoverschot met 70,70% stijgen naar 127.814.308 EUR. Ten opzichte van de begroting 2018 valt het effectief gerealiseerde bedrijfsoverschot in 2018 gunstig uit. Met een afwijking van 125.785.440 EUR of 6.199,79% doet de sector het heel wat beter dan voorzien. De bedrijfsopbrengsten werden in de begroting met 5,62 % onderschat. Evolutie bedrijfsoverschot / bedrijfstekort : .
ten opzichte van jaarrekening 2017
.
ten opzichte van begroting 2018
codes
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR18-JR17
JR18-JR17
BG - Boekjaar
JR18-BG18
2017
2018
absolute
relatieve
2018
absolute
relatieve
wijziging
wijziging
(eenheden euro)
afwijking
afwijking
(eenheden euro)
JR18-BG18
I. Bedrijfsopbrengsten
70/74
2.264.379.646
2.399.960.382
+ 135.580.736
+ 5,99 %
2.272.179.360
+ 127.781.022
II. Bedrijfskosten
60/64
2.189.503.039
2.272.146.075
+ 82.643.036
+ 3,77 %
2.270.150.492
+ 1.995.582
+ 0,09 %
70/64
74.876.607
127.814.308
+ 52.937.701
+ 70,70 %
2.028.868
+ 125.785.440
+ 6199,79 %
III. Bedrijfsoverschot / Bedrijfstekort
4.2.4
(+) / (-)
+ 5,62 %
Geaggregeerd financieel resultaat
Het financieel resultaat is het verschil tussen de financiële opbrengsten en de financiële kosten. In boekjaar 2018 dalen de financiële opbrengsten met 32,18% en de financiële kosten stijgen met 178,97%. Ten opzichte van de begroting 2018 valt het effectief geaggregeerd financieel resultaat lager uit. De overschatting van het financieel resultaat in 2018 bedraagt 14.983.734 EUR of 69,07%. Evolutie financiële opbrengsten / kosten : .
ten opzichte van jaarrekening 2017
.
ten opzichte van begroting 2018
codes
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR18-JR17
JR18-JR17
BG - Boekjaar
JR18-BG18
2017
2018
absolute
relatieve
2018
absolute
relatieve
wijziging
wijziging
(eenheden euro)
afwijking
afwijking
(eenheden euro)
JR18-BG18
IV. Financiële opbrengsten
75
43.844.784
29.737.708
- 14.107.077
- 32,18 %
22.331.468
+ 7.406.240
+ 33,17 %
V. Financiële kosten
65
8.254.836
23.028.648
+ 14.773.812
+ 178,97 %
638.674
+ 22.389.974
+ 3505,70 %
75/65
35.589.948
6.709.060
- 28.880.889
- 81,15 %
21.692.794
- 14.983.734
- 69,07 %
Financieel resultaat
4.2.5
(+) / (-)
Geaggregeerd uitzonderlijk resultaat
Het uitzonderlijk resultaat is het verschil tussen de uitzonderlijke opbrengsten en de uitzonderlijke kosten. Deze component van het totale resultaat van de universiteiten geeft de resultaten weer die noch aan het bedrijfs- noch aan het financieel resultaat kunnen worden toegewezen. Het gaat hier om opbrengsten en kosten als gevolg van éénmalige operaties die niets te maken hebben met de gebruikelijke activiteiten van de universiteiten. In 2018 realiseerden de universiteiten samen een uitzonderlijk resultaat dat 89,99% lager ligt dan in 2017. 43
Bij alle universiteiten is er een daling van de uitzonderlijke opbrengsten. Deze daling is in absolute cijfers het grootst bij de KU Leuven (-9.614.174 EUR), gevolgd door de UA (-6.573.157 EUR), de UHasselt (-3.582.192 EUR), de VUB (-375.906 EUR) en ten slotte de UGent (-83.159 EUR). Het dalen van de uitzonderlijke kosten is in de eerste plaats toe te schrijven aan de UGent (-1.337.642 EUR), gevolgd door de UA (-448.913 EUR) en de UHasselt (-6.280 EUR). Bij de VUB (+895.445 EUR) en de KU Leuven (+354.951 EUR) stijgen deze kosten. Evolutie uitzonderlijke opbrengsten / kosten : .
ten opzichte van jaarrekening 2017
.
ten opzichte van begroting 2018
codes
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR18-JR17
JR18-JR17
BG - Boekjaar
JR18-BG18
2017
2018
absolute
relatieve
2018
absolute
relatieve
wijziging
wijziging
(eenheden euro)
afwijking
afwijking
(eenheden euro)
VII. Uitzonderlijke opbrengsten
76
29.065.440
8.836.852
- 20.228.588
- 69,60 %
3.919.000
+ 4.917.852
VIII.Uitzonderlijke kosten
66
7.188.874
6.646.435
- 542.439
- 7,55 %
0
+ 6.646.435
76/66
21.876.566
2.190.417
- 19.686.149
- 89,99 %
3.919.000
- 1.728.583
Uitzonderlijk resultaat
4.2.6
(+) / (-)
JR18-BG18
+ 125,49 % BG = 0 - 44,11 %
Evolutie en opbouw van het geaggregeerd resultaat van het boekjaar
Het resultaat dat de universiteiten behalen uit al hun activiteiten is positief. Zowel in 2017 als in 2018 kunnen ze hun boekjaar samen afsluiten met een overschot. Het geaggregeerde resultaat van het boekjaar is opgebouwd uit 3 componenten: het bedrijfsoverschot (70/64), het financieel resultaat (75/65) en het uitzonderlijk resultaat (76/66). Ondanks het feit dat het financieel en uitzonderlijk resultaat veel lager ligt in 2017 stellen we in 2018 toch een vooruitgang vast van het geaggregeerd resultaat van het boekjaar met 3,30%. Dit is toe te schrijven aan de sterke stijging van het bedrijfsoverschot met 70,70%. Het positieve resultaat dat de universiteiten in 2018 behaalden is veel gunstiger dan in de begroting 2018 werd voorzien. Het effectief gerealiseerde resultaat ligt 506,36% hoger dan begroot. Het bedrijfsoverschot ligt namelijk substantieel hoger dan voorzien. Evolutie overschot / tekort van het boekjaar : .
ten opzichte van jaarrekening 2017
.
ten opzichte van begroting 2018
III. Bedrijfsoverschot / Bedrijfstekort
codes
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR18-JR17
JR18-JR17
BG - Boekjaar
JR18-BG18
2017
2018
absolute
relatieve
2018
absolute
relatieve
wijziging
wijziging
(eenheden euro)
afwijking
afwijking
(eenheden euro)
JR18-BG18
(+) / (-)
70/64
74.876.607
127.814.308
+ 52.937.701
+ 70,70 %
2.028.868
+ 125.785.440
Financieel resultaat
(+) / (-)
75/65
35.589.948
6.709.060
- 28.880.889
- 81,15 %
21.692.794
- 14.983.734
- 69,07 %
Uitzonderlijk resultaat
(+) / (-)
76/66
21.876.566
2.190.417
- 19.686.149
- 89,99 %
(1.175.000)
+ 3.365.417
+ 286,42 %
(+) / (-)
70/66
132.343.137
136.713.786
+ 4.370.649
+ 3,30 %
22.546.662
+ 114.167.125
+ 506,36 %
IX. Overschot / Tekort van het boekjaar
+ 6199,79 %
44
4.3 GEAGGREGEERDE RESULTATENREKENING (PER AFDELING) 4.3.1
Afdeling I. Werking
In de afdeling Werking stijgen de bedrijfsopbrengsten in 2018 met 39.334.537 EUR. Dit betekent een meeropbrengst van 4,22% t.o.v. het boekjaar 2017. De bedrijfskosten stijgen in 2018 met 35.442.099 EUR. Dit betekent een meerkost van 3,73% t.o.v. het boekjaar 2017. Aangezien in 2018 de bedrijfsopbrengsten sneller stijgen dan de bedrijfskosten noteren de universiteiten samen dan ook een bedrijfstekort dat 3.892.438 EUR of 19,67% lager ligt dan in 2017. In 2018 noteren we een financiële opbrengst van -14 EUR. In 2017 is dit 8 EUR. De financiële kosten stijgen in 2018 met 1.673 EUR of 0,51% t.o.v. het boekjaar 2017. Het tekort uit de gewone bedrijfsuitoefening daalde in 2018 met 3.890.745 EUR of 19,34%. In 2018 tekent geen enkele universiteit uitzonderlijke opbrengsten of uitzonderlijke kosten op. Rekening houdend met de inkomende en uitgaande verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen is er een overschot van het boekjaar 2018 van 13.896.283 EUR. Dit is een stijging met 4.972.873 EUR of 55,73% t.o.v. het overschot van het boekjaar 2017. De bedrijfsopbrengsten liggen 4.353.931 EUR of 0,45% hoger dan begroot in 2018. De bedrijfskosten liggen 24.542.445 EUR of 2,43% lager dan begroot. Dit is in de eerste plaats toe te schrijven aan een onderbesteding voor de post ‘bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen’ van 15.023.172 EUR of 1,87%, gevolgd door de onderbesteding voor de post ‘diensten en diverse goederen’ van 7.267.298 EUR of 3,90% en ‘aankopen goederen’ van 2.562.681 EUR of 14,01%. In 2018 bestaan de kosten voor bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen respectievelijk voor 42,65% uit ZAP, 37,26% uit ATP, 16,72% uit AAP, 1,41% uit gastprofessoren, 0,98% uit contractueel AP, 0,93% uit contractueel ATP en 0,05% uit bursalen onderworpen aan RSZ. In de begroting 2018 waren de voorziene kosten 42,42% voor ZAP, 37,38 % voor ATP, 17,40% voor AAP, 1,20% voor gastprofessoren, 0,89% voor contractueel AP, 0,69% voor contractueel ATP en 0,02% voor bursalen onderworpen aan RSZ. In vergelijking met de begroting zijn de kosten voor ZAP, AAP en ATP minder dan begroot. De kosten voor gastprofessoren, contractueel AP en ATP en bursalen onderworpen aan RSZ liggen hoger dan begroot. De onderbesteding t.o.v. de begroting in de uitgavencategorie ZAP kan verschillende oorzaken hebben: - permanent niet-bezette formatieplaatsen; - fractionele niet-bezettingen (sabbatical, herleiding omvang opdracht, vrij in afwachting van afhandeling vacature,…); - bezette betrekkingen waarvan de titularis verder een post-doc FWO-mandaat vervult (recuperatie van het niet-bezoldigde gedeelte); - tijdelijke bevriezing en omzetting naar aanstellingen lastens de saldi van voorgaande jaren. 45
Hoewel in de begroting 2018 voor de afdeling Werking een tekort van het boekjaar van 6.163.809 EUR werd voorzien, eindigen de universiteiten samen in werkelijkheid met een overschot van het boekjaar van 13.896.283 EUR. Dit is 20.060.092 EUR of 325,45% beter dan begroot. RESULTATENREKENING
Afdeling I. Werking
codes
(eenheden euro)
I.
Bedrijfsopbrengsten
(+)
A. Opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.1. Overheidstoelagen en subsidies - basisfinanciering (1ste geldstroom) A.1.1. Werkingsuitkeringen A.1.2. Uitkeringen DGOS A.1.3. Investeringsuitkeringen A.1.4. Sociale toelagen A.1.5. Andere overheidstoelagen en subsidies A.2. Overheidstoelagen fundamenteel basisonderzoek (2de geldstroom) A.2.1. BOF A.2.2. IUAP A.2.3. FWO A.2.4. IWT : bench fee (specialisatiebeurzen) A.3. Overheidstoelagen toegepast wetenschappelijk onderzoek (3de geldstroom) A.3.1. Federale Overheid exclusief IUAP A.3.2. Vlaamse Gemeenschap A.3.2.1. Ministerie Vlaamse Gemeenschap A.3.2.2. IWT A.3.2.3. IOF A.3.2.4. Andere intermediaire organisaties A.3.2.5. Andere bijdragen Vlaamse Gemeenschap A.3.3. Steden en provincies A.3.4. Internationale organen A.3.4.1. Europese Unie A.3.4.2. Internationale instellingen A.3.4.3 Andere buitenlandse overheden A.3.5. Andere overheidsbijdragen toegepast wetenschappelijk onderzoek A.4. Contractonderzoek met de privé-sector en wetenschappelijke dienstverlening (4de geldstroom) A.4.1. Contractonderzoek met de privésector A.4.1.1. Contractonderzoek - non profit organisaties A.4.1.2. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.1. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.2. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - pré klinisch A.4.1.2.3. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase I & II A.4.1.2.4. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase III & IV A.4.2. Onderzoek met privé sector mét overheidssteun A.4.3. Wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract) A.4.4. Valorisatie Onderzoeksresultaten A.5. Andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.5.1. Reguliere inschrijvingsgelden A.5.2. Andere inschrijvingsgelden A.5.3. Huuropbrengsten sociale sector A.5.4. Opbrengsten studentenrestaurants A.5.5. Opbrengsten boeken en cursussen A.5.6. Andere
II.
JR - Boekjaar 2015
JR - Boekjaar 2016
JR - Boekjaar 2017
JR - Boekjaar 2018
BG - Boekjaar 2018
70/74
894.345.977
885.590.847
893.280.916
931.285.058
970.619.595
966.265.664
70
891.316.772
882.689.074
890.486.462
928.602.950
968.405.739
964.586.529
700 7000 7001 7002 7003 7004 701 7010 7011 7012 7013 702 7020 7021 70210 70211 70212 70213 70214 7022 7023 70230 70231 70232 7024 703 7030 70300 70301 703010 703011 703012 703013 7031 7032 7033 704 7040 7041 7042 7043 7044 7045
881.686.113
873.308.567
881.531.265
919.736.532
959.097.284
954.305.514
877.613.446 3.000.000 0 0 1.072.667
868.590.947 3.000.000 0 0 1.717.620
877.571.214 3.000.000 0 0 960.051
918.546.022 252.137 0 0 938.373
956.855.776 274.663 0 0 1.966.845
0
0
0
0
0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0
0
0
0
0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
9.630.659
9.380.507
8.955.197
8.866.418
9.308.454
0 3.060 0 0 0 9.627.599
0 512 0 0 4.235 9.375.761
0 3.613 0 0 8.467 8.943.118
0 2.430 0 0 8.070 8.855.918
0 2.740 32.347 0 111 9.273.256
0
0
0
10.281.015
B. Waardewijzigingen projecten in uitvoering
71
0
0
0
0
0
0
C. Geproduceerde vaste activa
72
0
0
0
0
0
0
D. Giften, schenkingen en legaten
73
0
0
0
0
0
0
E. Andere bedrijfsopbrengsten
74
3.029.205
2.901.772
2.794.454
2.682.108
2.213.857
1.679.135 (1.011.057.836)
Bedrijfskosten
(898.998.283)
(899.083.602)
(923.968.128)
(951.073.292)
(986.515.391)
A. Aankopen goederen
(-)
60
14.277.673
13.601.607
13.921.841
13.340.193
15.732.761
18.295.442
B. Diensten en diverse goederen
61
146.215.747
152.781.449
156.987.463
171.315.410
179.267.845
186.535.143
C. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen
D.
60/64
62
736.370.570
731.692.645
750.256.832
766.179.591
790.474.579
805.497.751
C.1. ZAP
620
310.037.576
309.190.267
320.240.552
329.856.601
337.099.903
341.721.279
C.2. AAP
621
137.871.900
134.961.827
132.884.519
132.403.634
132.170.940
140.144.490
C.3. ATP
622
264.410.199
265.681.210
274.447.660
280.434.572
294.512.090
301.077.360
C.4. Gastprofessoren
623
8.634.918
8.284.183
9.060.856
9.954.081
11.179.786
9.681.911
C.5. Contractueel AP
624
6.328.700
6.598.086
6.900.886
6.827.022
7.771.009
7.144.747
C.6. Contractueel ATP
625
8.865.340
6.739.570
6.446.869
6.414.679
7.374.688
5.557.964
C.7. Bursalen onderworpen aan RSZ
626
221.938
237.503
275.490
289.002
366.164
170.000
Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
630
0
0
0
0
0
0
E. Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen (toevoegingen +, terugnemingen -)
631/3
186.437
76.860
(107.305)
96.176
69.681
0
F. Voorzieningen voor risico's en kosten (toevoegingen +, bestedingen en terugnemingen -)
634/9
1.396.293
(244.469)
2.273.407
(585.614)
138.910
(73.000) 802.500
G. Andere bedrijfskosten III.
JR - Boekjaar 2014
640/9
551.562
1.175.511
635.890
727.537
831.614
Bedrijfsoverschot
(+)
70/64
0
0
0
0
0
0
Bedrijfstekort
(-)
64/70
(4.652.306)
(13.492.756)
(30.687.211)
(19.788.234)
(15.895.796)
(44.792.172)
46
Afdeling I. Werking
codes
(eenheden euro)
IV.
Financiële opbrengsten
(+)
BG - Boekjaar
2018
2018
258
14
8
(14)
0
0
0
0
0
0
0
B. Opbrengsten uit vlottende activa
751
0
0
0
0
0
0
752/9
0
258
14
8
(14)
0
65
(60.471)
(82.592)
(585.038)
(325.246)
(326.919)
(41.000)
650
1.306
2.032
501.382
250.431
250.254
0
651
0
(0)
0
0
81
0
59.166
80.560
83.656
74.815
76.584
41.000
Financiële kosten
(-)
Waardeverminderingen op andere vlottende activa dan bedoeld onder II. E (toevoegingen +, terugnemingen -)
652/9
Overschot uit de gewone bedrijfsuitoefening
(+)
70/65
0
0
0
0
0
0
Tekort uit de gewone bedrijfsuitoefening
(-)
65/70
(4.712.777)
(13.575.090)
(31.272.235)
(20.113.473)
(16.222.728)
(44.833.172)
VII. Uitzonderlijke opbrengsten
76
0
0
0
0
0
0
760
0
0
0
0
0
0
B. Terugneming van waardeverminderingen op financiële vaste activa
761
0
0
0
0
0
0
C. Terugneming van voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten
762
0
0
0
0
0
0
D. Meerwaarden bij de realisatie van vaste activa
763
0
0
0
0
0
0
764/9
0
0
0
0
0
0
66
(1.000.000)
0
0
0
0
0
660
0
0
0
0
0
0
B. Waardeverminderingen op financiële vaste activa
661
0
0
0
0
0
0
C. Voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten(toevoegingen +, bestedingen -)
662
0
0
0
0
0
0
D. Minderwaarden bij de realisatie van vaste activa
663
0
0
0
0
0
0
1.000.000
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
61.406.778
64.055.940
80.091.949
77.843.046
80.573.273
75.445.591
A.
(+)
Terugneming van afschrijvingen en van waardever- minderingen op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke opbrengsten VIII. Uitzonderlijke kosten A.
(-)
Uitzonderlijke afschrijvingen en waardeververminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke kosten
664/8
F. Als herstructureringskosten geactiveerde uitzonderlijke kosten (-) Inkomende verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
669 (+)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen
XI.
JR - Boekjaar
2017
0
C. Andere financiële kosten
X.
JR - Boekjaar
2016
75
B.
IX.
JR - Boekjaar
2015
750
A. Kosten van schulden
VI.
JR - Boekjaar
2014
A. Opbrengsten uit financiële vaste activa
C. Andere financiële opbrengsten V.
JR - Boekjaar
Uitgaande verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
(-)
5.989.058
7.145.770
7.661.294
7.262.510
8.686.133
6.485.288
55.417.719
56.910.169
72.430.655
70.580.535
71.887.140
68.960.303
(33.786.219)
(43.048.566)
(53.141.216)
(48.806.163)
(50.454.261)
(36.776.229)
A. Verrekeningen
12.006.146
14.437.391
16.615.536
12.643.142
17.755.149
13.665.632
B. Overschrijvingen
21.780.073
28.611.175
36.525.680
36.163.021
32.699.112
23.110.597
Overschot van het boekjaar
(+)
70/66
21.907.781
7.432.284
0
8.923.410
13.896.283
0
Tekort van het boekjaar
(-)
66/70
0
0
(4.321.503)
0
0
(6.163.809)
47
4.3.2
Afdeling II. Investeringen
In de afdeling Investeringen stijgen de bedrijfsopbrengsten in 2018 met 6.584.259 EUR. Dit betekent een meeropbrengst van 17,75% t.o.v. het boekjaar 2017. De opbrengsten in deze afdeling bestaan voornamelijk uit investeringsuitkeringen. Twee van de vijf universiteiten noteren ook nog andere overheidstoelagen en subsidies. In 2017 bedragen de investeringsuitkeringen 83,26% van de bedrijfsopbrengsten, in 2018 daalt dit naar 73,51%. De bedrijfskosten stijgen in 2018 met 12.853.656 EUR. Dit betekent een meerkost van 35,12% t.o.v. het boekjaar 2017. Deze kosten hebben voor 55,08% betrekking op de aankoop van goederen en voor 44,73% op diensten en diverse goederen. De kosten voor de aankoop van goederen zijn substantieel gestegen met 8.218.161 EUR of 43,21% t.o.v. het boekjaar 2017. De kosten voor diensten en diverse goederen zijn eveneens gestegen met 4.448.267 EUR of 25,17%. De bedrijfskosten stijgen sneller dan de bedrijfsopbrengsten waardoor de universiteiten een bedrijfstekort optekenen in deze afdeling. Dit is een minopbrengst van 6.269.397 EUR of 1.256,29% t.o.v. het bedrijfsoverschot in 2017. De financiële opbrengsten stijgen in 2018 met 145.124 EUR of 11,08%. De financiële kosten stijgen eveneens met 112.576 EUR of 6,54%. In tegenstelling tot 2017 waar er een overschot was uit de gewone bedrijfsuitoefening tekenen de universiteiten in 2018 samen een tekort op uit de gewone bedrijfsuitoefening. We zien een daling met 6.236.850 EUR of 7.118,72% t.o.v. het boekjaar 2017. De uitzonderlijke opbrengsten dalen met 3.061.955 EUR of 51,20% in 2018. De uitzonderlijke kosten stijgen met 1.842.973 EUR of 56,19%. Rekening houdend met de inkomende en uitgaande verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen daalt het overschot van het boekjaar 2018 met 44.691.790 EUR of 65,32% t.o.v. het boekjaar 2017. De bedrijfsopbrengsten zijn 2.924.851 EUR of 6,28% lager dan begroot. De reële bedrijfskosten liggen 32.041.329 EUR of 39,32% lager dan begroot. De aankoop van goederen ligt namelijk 50,45% lager dan voorzien. De kosten voor diensten en diverse goederen liggen 16,56% lager dan voorzien. De financiële opbrengsten werden overbegroot met 78.942 EUR of 5,15%. Dit betekent dat er minder meerwaarden zijn gerealiseerd op de effecten dan voorzien. De financiële kosten werden eveneens overbegroot met 86.874 EUR of 4,52%. Hieronder vinden we o.a. de minderwaarden op de realisatie van effecten. De uitzonderlijke opbrengsten werden correct begroot. De uitzonderlijke kosten werden met 2.203.837 EUR of 75,50% onderbegroot. 48
Het overschot van het boekjaar 2018 werd zwaar onderbegroot met 34.683.730 EUR of 316,61%. RESULTATENREKENING
Afdeling II. Investeringen
codes
(eenheden euro)
I.
Bedrijfsopbrengsten
(+)
A. Opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.1. Overheidstoelagen en subsidies - basisfinanciering (1ste geldstroom) A.1.1. Werkingsuitkeringen A.1.2. Uitkeringen DGOS A.1.3. Investeringsuitkeringen A.1.4. Sociale toelagen A.1.5. Andere overheidstoelagen en subsidies A.2. Overheidstoelagen fundamenteel basisonderzoek (2de geldstroom) A.2.1. BOF A.2.2. IUAP A.2.3. FWO A.2.4. IWT : bench fee (specialisatiebeurzen) A.3. Overheidstoelagen toegepast wetenschappelijk onderzoek (3de geldstroom) A.3.1. Federale Overheid exclusief IUAP A.3.2. Vlaamse Gemeenschap A.3.2.1. Ministerie Vlaamse Gemeenschap A.3.2.2. IWT A.3.2.3. IOF A.3.2.4. Andere intermediaire organisaties A.3.2.5. Andere bijdragen Vlaamse Gemeenschap A.3.3. Steden en provincies A.3.4. Internationale organen A.3.4.1. Europese Unie A.3.4.2. Internationale instellingen A.3.4.3 Andere buitenlandse overheden A.3.5. Andere overheidsbijdragen toegepast wetenschappelijk onderzoek A.4. Contractonderzoek met de privé-sector en wetenschappelijke dienstverlening (4de geldstroom) A.4.1. Contractonderzoek met de privésector A.4.1.1. Contractonderzoek - non profit organisaties A.4.1.2. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.1. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.2. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - pré klinisch A.4.1.2.3. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase I & II A.4.1.2.4. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase III & IV A.4.2. Onderzoek met privé sector mét overheidssteun A.4.3. Wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract) A.4.4. Valorisatie Onderzoeksresultaten A.5. Andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.5.1. Reguliere inschrijvingsgelden A.5.2. Andere inschrijvingsgelden A.5.3. Huuropbrengsten sociale sector A.5.4. Opbrengsten studentenrestaurants A.5.5. Opbrengsten boeken en cursussen A.5.6. Andere
II.
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
2014
2015
2016
2017
2018
BG - Boekjaar 2018
70/74
36.256.883
44.233.629
39.929.548
37.099.057
43.683.316
46.608.167
70
32.526.432
40.701.966
35.178.907
32.548.991
37.168.456
42.035.167
700 7000 7001 7002 7003 7004 701 7010 7011 7012 7013 702 7020 7021 70210 70211 70212 70213 70214 7022 7023 70230 70231 70232 7024 703 7030 70300 70301 703010 703011 703012 703013 7031 7032 7033 704 7040 7041 7042 7043 7044 7045
28.640.000
29.225.557
29.935.933
30.887.064
35.125.677
34.023.167
0 0 28.640.000 0 0
0 0 29.225.557 0 0
0 0 29.935.933 0 0
0 0 30.887.064 0 0
0 0 32.113.433 0 3.012.244
0
0
0
0
0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
441.055
1.100.593
747.604
705.692
852.351
0 441.055
0 1.100.593
0 747.604
0 705.692
0 852.351
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
441.055
1.100.593
747.604
705.692
852.351
0
7.500.000
0
0
0
0
0
0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
5.965
676
0
0
0
5.965
676
0
0
0
5.965
676
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
3.439.413
10.375.139
4.495.370
956.235
1.190.427
0 0 0 0 0 3.439.413
0 0 0 0 0 10.375.139
0 0 0 0 0 4.495.370
0 0 0 0 0 956.235
0 0 0 0 0 1.190.427
512.000
B. Waardewijzigingen projecten in uitvoering
71
0
0
0
0
0
0
C. Geproduceerde vaste activa
72
0
0
0
0
0
0
D. Giften, schenkingen en legaten
73
0
0
0
226.835
0
0
E. Andere bedrijfsopbrengsten
74
3.730.451
3.531.663
4.750.641
4.323.230
6.514.860
4.573.000
Bedrijfskosten
(-)
60/64
(42.287.342)
(44.751.948)
(34.568.598)
(36.600.015)
(49.453.671)
(81.495.000)
A. Aankopen goederen
60
24.659.490
30.532.485
19.210.242
19.018.965
27.237.126
54.973.000
B. Diensten en diverse goederen
61
17.615.696
14.372.611
15.630.572
17.672.152
22.120.419
26.512.000
C. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen
62
5.414
10.324
15.564
6.447
3.605
0
C.1. ZAP
620
0
0
0
0
0
0
C.2. AAP
621
0
0
0
0
0
0
C.3. ATP
622
0
0
0
0
0
0
C.4. Gastprofessoren
623
0
0
0
0
0
0
C.5. Contractueel AP
624
0
0
0
0
0
0
C.6. Contractueel ATP
625
5.414
10.324
15.564
6.447
3.605
0
C.7. Bursalen onderworpen aan RSZ
626
0
0
0
0
0
0
630
0
0
0
0
0
0
E. Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen (toevoegingen +, terugnemingen -)
631/3
0
0
0
0
0
0
F. Voorzieningen voor risico's en kosten (toevoegingen +, bestedingen en terugnemingen -)
634/9
0
(170.282)
(321.958)
(142.863)
0
0
G. Andere bedrijfskosten
640/9
6.741
6.810
34.178
45.313
92.521
10.000
Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en D. materiële vaste activa
III.
JR - Boekjaar
Bedrijfsoverschot
(+)
70/64
0
0
5.360.950
499.042
0
0
Bedrijfstekort
(-)
64/70
(6.030.458)
(518.319)
0
0
(5.770.355)
(34.886.833)
49
Afdeling II. Investeringen
codes
(eenheden euro)
IV.
Financiële opbrengsten
(+)
BG - Boekjaar
2018
2018
1.533.500
3.529.601
1.072.430
1.309.434
1.454.558
0
0
108.083
84.000
91.000
0
B. Opbrengsten uit vlottende activa
751
304.847
284.679
219.035
172.218
115.998
713.500
Financiële kosten
752/9 (-)
Waardeverminderingen op andere vlottende activa dan bedoeld onder II. E (toevoegingen +, terugnemingen -)
651.517
3.244.921
745.312
1.053.216
1.247.560
820.000
65
(1.383.803)
(1.505.598)
(1.491.504)
(1.720.864)
(1.833.440)
(1.920.314)
650
1.360.975
1.406.035
1.450.918
1.645.064
1.736.391
1.749.314
651
6.712
5.557
2.235
644
153
0
652/9
16.115
94.006
38.351
75.157
96.896
171.000
Overschot uit de gewone bedrijfsuitoefening
(+)
70/65
0
1.505.684
4.941.876
87.612
0
0
Tekort uit de gewone bedrijfsuitoefening
(-)
65/70
(6.457.897)
0
0
0
(6.149.238)
(35.273.647)
VII. Uitzonderlijke opbrengsten
76
7.245.151
1.503.472
2.065.774
5.980.833
2.918.878
2.919.000
760
332.078
0
0
0
0
0
B. Terugneming van waardeverminderingen op financiële vaste activa
761
0
0
0
0
0
0
C. Terugneming van voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten
762
0
0
0
0
0
0
D. Meerwaarden bij de realisatie van vaste activa
763
1.353.555
433.597
119.855
3.061.955
0
0
764/9
5.559.518
1.069.875
1.945.919
2.918.878
2.918.878
2.919.000
A.
(+)
Terugneming van afschrijvingen en van waardever- minderingen op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke opbrengsten VIII. Uitzonderlijke kosten
66
(6.629.393)
0
0
(3.279.864)
(5.122.837)
(2.919.000)
660
0
0
0
0
0
0
B. Waardeverminderingen op financiële vaste activa
661
0
0
0
0
0
0
C. Voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten(toevoegingen +, bestedingen -)
662
0
0
0
0
0
0
D. Minderwaarden bij de realisatie van vaste activa
663
0
0
0
0
0
0
6.629.393
0
0
3.279.864
5.122.837
2.919.000
A.
(-)
Uitzonderlijke afschrijvingen en waardeververminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke kosten
664/8
F. Als herstructureringskosten geactiveerde uitzonderlijke kosten (-) Inkomende verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
669 (+)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen Uitgaande verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
(-)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen XI.
JR - Boekjaar
2017
956.363
C. Andere financiële kosten
X.
JR - Boekjaar
2016
75
B.
IX.
JR - Boekjaar
2015
750
A. Kosten van schulden
VI.
JR - Boekjaar
2014
A. Opbrengsten uit financiële vaste activa
C. Andere financiële opbrengsten V.
JR - Boekjaar
0
0
0
0
0
0
15.142.552
26.659.281
56.720.387
67.211.522
36.274.750
25.519.000
1.930.157
1.388.469
2.417.826
22.026.912
3.365.020
2.263.000
13.212.394
25.270.812
54.302.561
45.184.610
32.909.730
23.256.000
(605.026)
(1.511.906)
(3.249.507)
(1.579.229)
(4.192.471)
(1.200.000)
543.026
1.511.906
2.011.507
1.246.229
4.192.471
1.200.000
62.000
0
1.238.000
333.000
0
0
Overschot van het boekjaar
(+)
70/66
8.695.386
28.156.531
60.478.530
68.420.873
23.729.083
0
Tekort van het boekjaar
(-)
66/70
0
0
0
0
0
(10.954.647)
50
4.3.3
Afdeling III. Sociale voorzieningen voor studenten
In de afdeling Sociale voorzieningen voor studenten stijgen de bedrijfsopbrengsten in 2018 met 464.503 EUR. Dit betekent een meeropbrengst van 0,85% t.o.v. het boekjaar 2017. Het grootste deel van de opbrengsten in deze afdeling bestaat uit sociale toelagen en uit huuropbrengsten van de sociale sector. In boekjaar 2017 bedragen de sociale toelagen 43,10% van de bedrijfsopbrengsten, in 2018 zien we een toename naar 44,51%. De huuropbrengsten van de sociale sector nemen 34,22% voor hun rekening in 2017 en dit daalt naar 32,84% in boekjaar 2018. De bedrijfskosten stijgen in 2018 met 535.040 EUR of 1,09%. Deze stijging is in de eerste plaats toe te schrijven aan een stijging van de kosten voor de post bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen van het contractueel ATP met 615.842 EUR of 4,74%, gevolgd door een stijging van de kosten voor bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen van het ATP met 401.307 EUR of 4,97% en van de kosten voor het aankopen van goederen met 319.206 EUR of 9,92%. De kosten voor diensten en diverse goederen dalen met 979.604 EUR of 3,97%. Evenals in 2017 is er een bedrijfsoverschot in 2018. We noteren echter een daling met 70.537 EUR of 1,32%. De financiële opbrengsten dalen in 2018 met 32.544 EUR of 23,95% en de financiële kosten dalen met 149.945 EUR of 9,72%. In 2018 is er een overschot uit de gewone bedrijfsuitoefening dat 46.865 EUR of 1,19% hoger ligt dan in 2017. In 2017 en 2018 zijn er noch uitzonderlijke opbrengsten, noch uitzonderlijke kosten. Rekening houdend met de inkomende en uitgaande verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen stijgt het overschot van het boekjaar in 2018 substantieel met 6.336.985 EUR of 158,73% t.o.v. 2017. In het boekjaar 2018 liggen de bedrijfsopbrengsten 2.416.064 EUR of 4,21% lager dan begroot. De bedrijfskosten liggen 5.263.416 EUR of 9,59% lager dan begroot. Voor de post ‘aankopen goederen’ is er 297.557 EUR of 7,76% minder uitgegeven dan voorzien. Voor ‘diensten en diverse goederen’ is er een minuitgave van 3.985.857 EUR of 14,39%. De post ‘bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen’ kostte 1.083.336 EUR of 4,68% minder dan begroot. In 2018 liggen de financiële opbrengsten 31.641 EUR of 23,44% lager dan begroot. De financiële kosten liggen 25.620 EUR of 1,87% hoger dan voorzien. De universiteiten genereren in 2018 samen een overschot uit de gewone bedrijfsuitoefening dat 2.790.091 EUR of 234,52% hoger ligt dan begroot. Het overschot van het boekjaar ligt 7.462.571 EUR of 260,32% hoger dan begroot.
51
RESULTATENREKENING
Afdeling III. Sociale Voorzieningen voor Studenten
codes
(eenheden euro)
I.
Bedrijfsopbrengsten
(+)
A. Opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.1. Overheidstoelagen en subsidies - basisfinanciering (1ste geldstroom) A.1.1. Werkingsuitkeringen A.1.2. Uitkeringen DGOS A.1.3. Investeringsuitkeringen A.1.4. Sociale toelagen A.1.5. Andere overheidstoelagen en subsidies A.2. Overheidstoelagen fundamenteel basisonderzoek (2de geldstroom) A.2.1. BOF A.2.2. IUAP A.2.3. FWO A.2.4. IWT : bench fee (specialisatiebeurzen) A.3. Overheidstoelagen toegepast wetenschappelijk onderzoek (3de geldstroom) A.3.1. Federale Overheid exclusief IUAP A.3.2. Vlaamse Gemeenschap A.3.2.1. Ministerie Vlaamse Gemeenschap A.3.2.2. IWT A.3.2.3. IOF A.3.2.4. Andere intermediaire organisaties A.3.2.5. Andere bijdragen Vlaamse Gemeenschap A.3.3. Steden en provincies A.3.4. Internationale organen A.3.4.1. Europese Unie A.3.4.2. Internationale instellingen A.3.4.3 Andere buitenlandse overheden A.3.5. Andere overheidsbijdragen toegepast wetenschappelijk onderzoek A.4. Contractonderzoek met de privé-sector en wetenschappelijke dienstverlening (4de geldstroom) A.4.1. Contractonderzoek met de privésector A.4.1.1. Contractonderzoek - non profit organisaties A.4.1.2. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.1. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.2. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - pré klinisch A.4.1.2.3. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase I & II A.4.1.2.4. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase III & IV A.4.2. Onderzoek met privé sector mét overheidssteun A.4.3. Wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract) A.4.4. Valorisatie Onderzoeksresultaten A.5. Andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.5.1. Reguliere inschrijvingsgelden A.5.2. Andere inschrijvingsgelden A.5.3. Huuropbrengsten sociale sector A.5.4. Opbrengsten studentenrestaurants A.5.5. Opbrengsten boeken en cursussen A.5.6. Andere
II.
JR - Boekjaar 2015
JR - Boekjaar 2016
JR - Boekjaar 2017
JR - Boekjaar 2018
BG - Boekjaar 2018
70/74
52.642.763
51.510.599
54.728.583
54.443.433
54.907.936
57.324.000
70
49.263.217
48.162.136
51.534.725
51.203.269
51.760.023
54.644.632
700 7000 7001 7002 7003 7004 701 7010 7011 7012 7013 702 7020 7021 70210 70211 70212 70213 70214 7022 7023 70230 70231 70232 7024 703 7030 70300 70301 703010 703011 703012 703013 7031 7032 7033 704 7040 7041 7042 7043 7044 7045
22.562.359
21.381.038
23.195.754
23.773.737
24.589.469
24.698.106
0 311.679 0 22.250.680 0
0 314.216 0 21.066.822 0
0 326.753 0 22.869.001 0
0 165.388 0 23.464.262 144.087
0 149.302 0 24.440.167 0
0
0
0
0
0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0
0
0
0
0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
1.750
0
(80)
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0 0 0
0 0 0
0 1.750 0
0 0 0
0 0 (80)
26.700.857
26.781.098
28.337.221
27.429.532
27.170.634
0 55.797 18.148.135 7.111.384 128.670 1.256.871
0 70.126 18.485.016 6.950.125 46.726 1.229.105
0 66.645 19.767.478 7.196.836 92.402 1.213.860
0 69.098 18.632.604 7.313.433 29.609 1.384.788
0 75.968 18.031.173 7.575.651 44.715 1.443.128
0
0
0
0
0
0
29.946.526
B. Waardewijzigingen projecten in uitvoering
71
0
0
0
0
0
0
C. Geproduceerde vaste activa
72
0
0
0
0
0
0
D. Giften, schenkingen en legaten
73
0
0
0
0
0
0
E. Andere bedrijfsopbrengsten
74
3.379.547
3.348.463
3.193.858
3.240.164
3.147.913
2.679.369 (54.901.696)
Bedrijfskosten
(49.015.392)
(47.942.812)
(47.152.649)
(49.103.240)
(49.638.280)
A. Aankopen goederen
(-)
60
3.260.333
3.812.115
3.817.068
3.217.557
3.536.763
3.834.320
B. Diensten en diverse goederen
61
25.745.875
24.503.948
23.040.709
24.686.733
23.707.129
27.692.986 23.169.758
C. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen
60/64
62
19.779.062
19.428.981
19.987.234
21.069.273
22.086.422
C.1. ZAP
620
0
0
0
0
0
C.2. AAP
621
0
0
0
0
0
0
C.3. ATP
622
6.744.075
6.991.293
7.538.007
8.071.836
8.473.143
8.496.000
C.4. Gastprofessoren
623
0
0
0
0
0
0
C.5. Contractueel AP
624
0
0
0
0
0
0
C.6. Contractueel ATP
625
13.034.986
12.437.688
12.449.228
12.997.437
13.613.279
14.673.758
C.7. Bursalen onderworpen aan RSZ
626
0
0
0
0
0
0
Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
630
0
0
0
0
0
0
E. Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen (toevoegingen +, terugnemingen -)
631/3
0
0
0
0
0
0
F. Voorzieningen voor risico's en kosten (toevoegingen +, bestedingen en terugnemingen -)
634/9
2.208
(2.208)
0
0
0
0
G. Andere bedrijfskosten
640/9
227.914
199.977
307.638
129.677
307.967
204.632
D.
III.
JR - Boekjaar 2014
0
Bedrijfsoverschot
(+)
70/64
3.627.372
3.567.786
7.575.934
5.340.193
5.269.656
2.422.304
Bedrijfstekort
(-)
64/70
0
0
0
0
0
0
52
Afdeling III. Sociale Voorzieningen voor Studenten
codes
(eenheden euro)
IV.
Financiële opbrengsten
(+)
BG - Boekjaar
2018
2018
166.189
192.896
135.878
103.334
0
0
0
0
0
0
B. Opbrengsten uit vlottende activa
751
248.882
193.811
170.502
131.235
104.778
36.900
Financiële kosten
752/9 (-)
Waardeverminderingen op andere vlottende activa dan bedoeld onder II. E (toevoegingen +, terugnemingen -)
134.975
55.820
(27.621)
22.394
4.643
(1.443)
98.075
65
(1.715.479)
(1.690.768)
(1.595.304)
(1.543.116)
(1.393.171)
(1.367.551)
650
403.954
365.022
323.442
280.452
236.590
261.078
651
6.493
3.098
892
490
341
0
652/9
1.305.032
1.322.648
1.270.970
1.262.174
1.156.240
1.106.473
Overschot uit de gewone bedrijfsuitoefening
(+)
70/65
2.216.595
2.043.207
6.173.525
3.932.954
3.979.819
1.189.728
Tekort uit de gewone bedrijfsuitoefening
(-)
65/70
0
0
0
0
0
0
(+)
76
0
307.936
1.600
0
0
0
760
0
0
0
0
0
0
B. Terugneming van waardeverminderingen op financiële vaste activa
761
0
0
0
0
0
0
C. Terugneming van voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten
762
0
0
0
0
0
0
D. Meerwaarden bij de realisatie van vaste activa
763
0
0
1.600
0
0
0
764/9
0
307.936
0
0
0
0
66
(250)
0
0
0
0
0
660
0
0
0
0
0
0
B. Waardeverminderingen op financiële vaste activa
661
0
0
0
0
0
0
C. Voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten(toevoegingen +, bestedingen -)
662
0
0
0
0
0
0
D. Minderwaarden bij de realisatie van vaste activa
663
0
0
0
0
0
0
250
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
13.580.751
15.594.147
14.413.635
15.133.933
15.264.407
13.057.736 3.661.388
VII. Uitzonderlijke opbrengsten A.
Terugneming van afschrijvingen en van waardever- minderingen op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke opbrengsten VIII. Uitzonderlijke kosten A.
(-)
Uitzonderlijke afschrijvingen en waardeververminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke kosten
664/8
F. Als herstructureringskosten geactiveerde uitzonderlijke kosten (-) Inkomende verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
669 (+)
A. Verrekeningen
4.965.426
4.916.176
4.528.205
5.113.821
4.876.611
B. Overschrijvingen
8.615.325
10.677.971
9.885.430
10.020.112
10.387.796
9.396.347
(9.007.979)
(7.862.699)
(10.710.929)
(15.074.607)
(8.914.960)
(11.380.769)
8.645.414
7.603.689
10.675.875
15.056.429
8.820.090
11.325.769
362.565
259.010
35.054
18.178
94.870
55.000
Uitgaande verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
(-)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen XI.
JR - Boekjaar
2017
304.702
C. Andere financiële kosten
X.
JR - Boekjaar
2016
75
B.
IX.
JR - Boekjaar
2015
750
A. Kosten van schulden
VI.
JR - Boekjaar
2014
A. Opbrengsten uit financiële vaste activa
C. Andere financiële opbrengsten V.
JR - Boekjaar
Overschot van het boekjaar
(+)
70/66
6.789.117
10.082.591
9.877.831
3.992.281
10.329.266
2.866.695
Tekort van het boekjaar
(-)
66/70
0
0
0
0
0
0
53
4.3.4
Afdeling IV.1. Bijzondere onderzoeksfondsen
In de afdeling Bijzondere onderzoeksfondsen stijgen de bedrijfsopbrengsten in 2018 met 6.577.946 EUR. Dit betekent een meeropbrengst van 3,66% t.o.v. het boekjaar 2017. Er is in de eerste plaats een toename van de ‘overheidstoelagen voor het fundamenteel basisonderzoek’: -
BOF-toelage:
+6.626.900 EUR of 4,63%
-
Methusalem-financiering:
+220.100 EUR of 1,19%
-
Tenure track:
+111.900 EUR of 1,20%
De ‘andere bedrijfsopbrengsten’ stijgen met 5.091 EUR of 39,47%. De bedrijfskosten stijgen in 2018 met 5.285.678 EUR of 4,05%. De oorzaak hiervan is in de eerste plaats de stijging van de kosten voor ‘bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen’ met 5.535.012 EUR of 5,62%. De kosten voor ‘diensten en diverse goederen’ stijgen met 238.326 EUR of 0,85%. De stijging van de kosten voor bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen is in absolute cijfers het grootst bij de ‘bursalen onderworpen aan RSZ’ met 4.435.445 EUR, gevolgd door het ‘contractueel AP’ met 1.331.912 EUR, het ‘ATP’ met 132.992 EUR en het ‘AAP’ met 20.696 EUR. De kosten voor de ‘gastprofessoren’ en het ‘contractueel ATP’ dalen. Evenals in 2017 zijn er geen kosten voor het ‘ZAP’. De andere bedrijfskosten stijgen met 1.070 EUR of 4,13%. De universiteiten tekenen in de afdeling Bijzondere onderzoeksfondsen in 2018 een bedrijfsoverschot op van 50.661.584 EUR t.o.v. 49.369.316 EUR in 2017. Dit is een stijging met 1.292.268 EUR of 2,62%. Er zijn geen financiële opbrengsten in 2018. De financiële kosten dalen met 413 EUR of 9,22%. Het overschot uit de gewone bedrijfsuitoefening stijgt in 2018 met 1.292.681 EUR of 2,62% t.o.v. 2017. Evenals in het boekjaar 2017 zijn er in 2018 geen uitzonderlijke opbrengsten. Er zijn evenmin uitzonderlijke kosten. Rekening houdend met de inkomende en uitgaande verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen tekenen de universiteiten in 2018 een overschot van het boekjaar op. Ten opzichte van het boekjaar 2017 is er wel een stijging met 325.051 EUR of 2,29%. In vergelijking met de begroting 2018 vallen de reële bedrijfsopbrengsten hoger uit. De onderschatting bedraagt 4.607.938 EUR of 2,53%. De totale bedrijfskosten werden overbegroot met 15.848.765 EUR of 10,46%. Geen enkele kostenpost ligt hoger dan in de begroting werd voorzien. De hoofdreden voor afwijkingen t.o.v. het voorziene budget is dat het moeilijk is om bij de opmaak van de begroting in te schatten hoe de projectnoden zullen evolueren en hieraan gelinkt de evolutie van de kosten. Hoewel in de begroting 2018 voor de afdeling Bijzondere onderzoeksfondsen een tekort van het boekjaar van 4.141.976 EUR werd voorzien, eindigen de universiteiten samen in werkelijkheid uiteindelijk met een overschot van het boekjaar van 14.510.765 EUR. 54
RESULTATENREKENING
Afdeling IV.1. Bijzondere Onderzoeksfondsen
codes
(eenheden euro)
I.
Bedrijfsopbrengsten
(+)
A. Opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.1. Overheidstoelagen en subsidies - basisfinanciering (1ste geldstroom) A.1.1. Werkingsuitkeringen A.1.2. Uitkeringen DGOS A.1.3. Investeringsuitkeringen A.1.4. Sociale toelagen A.1.5. Andere overheidstoelagen en subsidies A.2. Overheidstoelagen fundamenteel basisonderzoek (2de geldstroom) A.2.1. BOF A.2.2. IUAP A.2.3. FWO A.2.4. IWT : bench fee (specialisatiebeurzen) A.3. Overheidstoelagen toegepast wetenschappelijk onderzoek (3de geldstroom) A.3.1. Federale Overheid exclusief IUAP A.3.2. Vlaamse Gemeenschap A.3.2.1. Ministerie Vlaamse Gemeenschap A.3.2.2. IWT A.3.2.3. IOF A.3.2.4. Andere intermediaire organisaties A.3.2.5. Andere bijdragen Vlaamse Gemeenschap A.3.3. Steden en provincies A.3.4. Internationale organen A.3.4.1. Europese Unie A.3.4.2. Internationale instellingen A.3.4.3 Andere buitenlandse overheden A.3.5. Andere overheidsbijdragen toegepast wetenschappelijk onderzoek A.4. Contractonderzoek met de privé-sector en wetenschappelijke dienstverlening (4de geldstroom) A.4.1. Contractonderzoek met de privésector A.4.1.1. Contractonderzoek - non profit organisaties A.4.1.2. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.1. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.2. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - pré klinisch A.4.1.2.3. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase I & II A.4.1.2.4. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase III & IV A.4.2. Onderzoek met privé sector mét overheidssteun A.4.3. Wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract) A.4.4. Valorisatie Onderzoeksresultaten A.5. Andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.5.1. Reguliere inschrijvingsgelden A.5.2. Andere inschrijvingsgelden A.5.3. Huuropbrengsten sociale sector A.5.4. Opbrengsten studentenrestaurants A.5.5. Opbrengsten boeken en cursussen A.5.6. Andere
II.
JR - Boekjaar 2015
JR - Boekjaar 2016
JR - Boekjaar 2017
JR - Boekjaar 2018
BG - Boekjaar 2018
70/74
166.955.296
163.797.140
165.153.814
179.818.935
186.396.881
181.788.943
70
166.896.687
163.773.520
165.143.197
179.806.035
186.378.890
181.788.943
1.038.670
0
0
0
0
0
1.038.670 0 0 0 0
0 0 0 0 0
0 0 0 0 0
0 0 0 0 0
0 0 0 0 0
157.544.600
154.971.600
156.556.600
170.937.700
177.896.600
157.544.600 0 0 0
154.971.600 0 0 0
156.556.600 0 0 0
170.937.700 0 0 0
177.896.600 0 0 0
0
0
18.600
1.400
0
0 0
0 0
0 18.600
0 1.400
0 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
18.600
1.400
0
0
0
0
0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
(2.217)
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0 0 0
0 (2.217) 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
8.313.417
8.804.138
8.567.997
8.866.935
8.482.290
0 0 0 0 0 8.313.417
0 0 0 0 0 8.804.138
0 0 0 0 0 8.567.997
0 0 0 0 0 8.866.935
0 0 0 0 0 8.482.290
700 7000 7001 7002 7003 7004 701 7010 7011 7012 7013 702 7020 7021 70210 70211 70212 70213 70214 7022 7023 70230 70231 70232 7024 703 7030 70300 70301 703010 703011 703012 703013 7031 7032 7033 704 7040 7041 7042 7043 7044 7045
173.443.100
0
0
0
0
0
8.345.843
B. Waardewijzigingen projecten in uitvoering
71
0
0
0
0
0
0
C. Geproduceerde vaste activa
72
0
0
0
0
0
0
D. Giften, schenkingen en legaten
73
0
0
0
0
0
0
E. Andere bedrijfsopbrengsten
74
58.609
23.620
10.618
12.900
17.991
0
(127.598.639)
(129.325.235)
(127.026.636)
(130.449.619)
(135.735.297)
(151.584.062)
Bedrijfskosten
(-)
60/64
A. Aankopen goederen
60
3.638.925
3.322.380
3.758.586
4.107.374
3.618.645
3.891.000
B. Diensten en diverse goederen
61
27.176.294
27.655.700
26.134.413
27.907.560
28.145.886
32.329.132 115.325.930
C. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen
D.
III.
JR - Boekjaar 2014
62
96.760.036
98.313.897
97.098.092
98.408.777
103.943.789
C.1. ZAP
620
18.702
0
0
0
0
0
C.2. AAP
621
10.380.349
9.539.799
9.919.359
11.022.135
11.042.831
12.694.000
C.3. ATP
622
2.838.371
2.673.473
2.336.474
2.484.560
2.617.552
3.030.000
C.4. Gastprofessoren
623
131.676
251.596
436.792
315.793
231.748
396.000
C.5. Contractueel AP
624
14.996.234
16.625.900
15.070.152
13.998.043
15.329.955
17.777.470
C.6. Contractueel ATP
625
6.279.856
5.898.385
5.931.997
5.204.004
4.902.016
7.268.460
C.7. Bursalen onderworpen aan RSZ
626
62.114.848
63.324.746
63.403.319
65.384.242
69.819.687
74.160.000
Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
630
0
0
0
0
0
0
E. Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen (toevoegingen +, terugnemingen -)
631/3
0
0
0
0
0
0
F. Voorzieningen voor risico's en kosten (toevoegingen +, bestedingen en terugnemingen -)
634/9
574
(574)
0
0
0
0
G. Andere bedrijfskosten
640/9
22.811
33.832
35.545
25.908
26.978
38.000
Bedrijfsoverschot
(+)
70/64
39.356.657
34.471.905
38.127.179
49.369.316
50.661.584
30.204.881
Bedrijfstekort
(-)
64/70
0
0
0
0
0
0
55
Afdeling IV.1. Bijzondere Onderzoeksfondsen
codes
(eenheden euro)
IV.
Financiële opbrengsten
(+)
BG - Boekjaar
2018
2018
22
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
B. Opbrengsten uit vlottende activa
751
0
0
0
0
0
0
752/9
0
22
0
0
0
0
(4.081)
(4.323)
(5.996)
(4.481)
(4.068)
(6.000)
650
0
0
0
0
0
0
651
(1)
0
0
0
0
0
Financiële kosten
(-)
Waardeverminderingen op andere vlottende activa dan bedoeld onder II. E (toevoegingen +, terugnemingen -)
65
652/9
4.082
4.323
5.996
4.481
4.068
6.000
(+)
70/65
39.352.576
34.467.605
38.121.182
49.364.835
50.657.516
30.198.881
(-)
65/70
0
0
0
0
0
0
(+)
76
671.383
0
0
0
0
0
760
0
0
0
0
0
0
B. Terugneming van waardeverminderingen op financiële vaste activa
761
0
0
0
0
0
0
C. Terugneming van voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten
762
0
0
0
0
0
0
D. Meerwaarden bij de realisatie van vaste activa
763
0
0
0
0
0
0
671.383
0
0
0
0
0
66
0
0
0
0
0
0
660
0
0
0
0
0
0
B. Waardeverminderingen op financiële vaste activa
661
0
0
0
0
0
0
C. Voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten(toevoegingen +, bestedingen -)
662
0
0
0
0
0
0
D. Minderwaarden bij de realisatie van vaste activa
663
0
0
0
0
0
0
664/8
0
0
0
0
0
0
669
0
0
0
0
0
0
17.649.466
20.286.753
19.306.843
19.259.718
19.632.948
20.378.597
Overschot uit de gewone bedrijfsuitoefening Tekort uit de gewone bedrijfsuitoefening
VII. Uitzonderlijke opbrengsten A.
Terugneming van afschrijvingen en van waardever- minderingen op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke opbrengsten VIII. Uitzonderlijke kosten A.
764/9 (-)
Uitzonderlijke afschrijvingen en waardeververminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke kosten F. Als herstructureringskosten geactiveerde uitzonderlijke kosten (-) Inkomende verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
(+)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen Uitgaande verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
(-)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen XI.
JR - Boekjaar
2017
0
C. Andere financiële kosten
X.
JR - Boekjaar
2016
75
B.
IX.
JR - Boekjaar
2015
750
A. Kosten van schulden
VI.
JR - Boekjaar
2014
A. Opbrengsten uit financiële vaste activa
C. Andere financiële opbrengsten V.
JR - Boekjaar
(78.976)
3.007.732
536.925
(129.431)
1.266.084
162.000
17.728.442
17.279.021
18.769.918
19.389.148
18.366.864
20.216.597
(49.646.069)
(51.649.735)
(50.209.324)
(54.438.839)
(55.779.699)
(54.719.453)
7.509.035
9.788.302
7.566.192
9.460.668
9.283.415
9.687.000
42.137.034
41.861.433
42.643.133
44.978.171
46.496.285
45.032.453
Overschot van het boekjaar
(+)
70/66
8.027.356
3.104.623
7.218.701
14.185.714
14.510.765
0
Tekort van het boekjaar
(-)
66/70
0
0
0
0
0
(4.141.976)
56
4.3.5
Afdeling IV.2. Andere onderzoeksfondsen
In de afdeling Andere onderzoeksfondsen stijgen de bedrijfsopbrengsten in 2018 met 52.067.713 EUR. Dit betekent een meeropbrengst van 7,01% t.o.v. het boekjaar 2017. De overheidstoelagen voor fundamenteel basisonderzoek zijn namelijk met 35.413.788 EUR of 27,99% gestegen in 2018 t.o.v. 2017. Dit is hoofdzakelijk toe te schrijven aan de grotere inbreng van het FWO. De overheidstoelagen voor toegepast wetenschappelijk onderzoek zijn goed voor een stijging van de opbrengsten in 2018 met 28.217.186 EUR of 8,30%. Dit is in de eerste plaats het gevolg van de toenemende inbreng van de Europese Unie. Het contractonderzoek met de privésector en wetenschappelijke dienstverlening dalen daarentegen met 16.207.750 EUR of 6,31% als gevolg van een substantiële daling van de valorisatie van onderzoeksresultaten. De stijging van de bedrijfsopbrengsten in 2014 en 2015 in deze afdeling is voor een deel toe te schrijven aan een gewijzigde presentatie van de overhead, op basis van gemaakte afspraken tussen de universiteiten in de VLIR. In het verleden werden de opbrengsten in de afdeling Andere onderzoeksfondsen netto gepresenteerd, d.w.z. na aftrek van overhead (die rechtstreeks in de afdeling Patrimonium werd geboekt). Vanaf 2009 worden de bruto opbrengsten getoond onder de bedrijfsopbrengsten en wordt de overhead via de post interne verrekeningen overgeboekt naar het patrimonium. De bedrijfskosten stijgen in 2018 met 12.193.219 EUR of 2,01%. De grootste toename in absolute cijfers zien we bij de kosten voor ‘diensten en diverse goederen’ (+9.921.005 EUR), gevolgd door de kosten voor ‘bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen’ (+8.465.952 EUR). Binnen deze post stijgen de kosten voor de bursalen onderworpen aan RSZ (+8,00%) procentueel het meest, gevolgd door de kosten voor het contractueel ATP (+5,22%), het contractueel AP (+2,52%), het ATP (+1,98%) en het AAP (+1,10%). De kosten voor het ZAP dalen met 30,91% evenals deze voor de gastprofessoren (-4,67%) . De kosten voor ‘aankopen goederen’ stijgen eveneens (+3.154.432 EUR). De ‘andere bedrijfskosten’ dalen met 9.680.955 EUR of 40,48%. In 2018 stijgen zowel de financiële opbrengsten als de financiële kosten. Het overschot uit de gewone bedrijfsuitoefening stijgt in 2018 met 40.008.169 EUR t.o.v. 2017. Dit is een stijging met 29,59%. De uitzonderlijke opbrengsten dalen in 2018 met 1.272.959 EUR of 39,18%. Er waren geen uitzonderlijke kosten in deze afdeling, noch in 2017, noch in 2018. Rekening houdend met de inkomende en uitgaande verrekeningen tussen afdelingen boeken de universiteiten in 2018 een overschot van het boekjaar dat 18.040.593 EUR of 18,63% hoger ligt dan in 2017. In het boekjaar 2018 liggen de reële bedrijfsopbrengsten 106.248.350 EUR of 15,43% hoger dan begroot. 57
Het is moeilijk om de opbrengsten van de 2de, 3de en 4de geldstroom correct te begroten omdat het gaat over opbrengsten uit onderzoeksprojecten en projecten van wetenschappelijk dienstbetoon en deze kunnen erg fluctueren van jaar tot jaar. Voor de tweede geldstroom voorzag de begroting 12.066.581 EUR of 8,05% minder dan de reële opbrengst, voor de derde geldstroom 32.544.199 EUR of 9,70% minder en voor de vierde geldstroom 54.411.800 EUR of 29,20% minder dan de reële opbrengst. Bij de derde en de vierde geldstroom is het spanningsveld tussen de begroting en de werkelijke opbrengsten dus erg groot. De werkelijke bedrijfskosten liggen 68.975.347 EUR of 12,55% hoger dan begroot in 2018. De financiële opbrengsten liggen 613.359 EUR hoger dan begroot en de financiële kosten 600.471 EUR hoger. Het overschot uit de gewone bedrijfsuitoefening is in werkelijkheid 37.285.891 EUR hoger dan voorzien. Het overschot van het boekjaar is 25.208.618 EUR of 28,11% hoger dan gebudgetteerd.
58
RESULTATENREKENING
Afdeling IV.2. Andere Onderzoeksfondsen
codes
(eenheden euro)
I.
Bedrijfsopbrengsten
(+)
A. Opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.1. Overheidstoelagen en subsidies - basisfinanciering (1ste geldstroom) A.1.1. Werkingsuitkeringen A.1.2. Uitkeringen DGOS A.1.3. Investeringsuitkeringen A.1.4. Sociale toelagen A.1.5. Andere overheidstoelagen en subsidies A.2. Overheidstoelagen fundamenteel basisonderzoek (2de geldstroom) A.2.1. BOF A.2.2. IUAP A.2.3. FWO A.2.4. IWT : bench fee (specialisatiebeurzen) A.3. Overheidstoelagen toegepast wetenschappelijk onderzoek (3de geldstroom) A.3.1. Federale Overheid exclusief IUAP A.3.2. Vlaamse Gemeenschap A.3.2.1. Ministerie Vlaamse Gemeenschap A.3.2.2. IWT A.3.2.3. IOF A.3.2.4. Andere intermediaire organisaties A.3.2.5. Andere bijdragen Vlaamse Gemeenschap A.3.3. Steden en provincies A.3.4. Internationale organen A.3.4.1. Europese Unie A.3.4.2. Internationale instellingen A.3.4.3 Andere buitenlandse overheden A.3.5. Andere overheidsbijdragen toegepast wetenschappelijk onderzoek A.4. Contractonderzoek met de privé-sector en wetenschappelijke dienstverlening (4de geldstroom) A.4.1. Contractonderzoek met de privésector A.4.1.1. Contractonderzoek - non profit organisaties A.4.1.2. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.1. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.2. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - pré klinisch A.4.1.2.3. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase I & II A.4.1.2.4. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase III & IV A.4.2. Onderzoek met privé sector mét overheidssteun A.4.3. Wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract) A.4.4. Valorisatie Onderzoeksresultaten A.5. Andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.5.1. Reguliere inschrijvingsgelden A.5.2. Andere inschrijvingsgelden A.5.3. Huuropbrengsten sociale sector A.5.4. Opbrengsten studentenrestaurants A.5.5. Opbrengsten boeken en cursussen A.5.6. Andere
JR - Boekjaar 2016
JR - Boekjaar 2017
JR - Boekjaar 2018
BG - Boekjaar 2018
660.419.990
741.565.633
736.434.846
742.751.637
794.819.350
688.571.000
70
647.341.479
731.427.228
724.515.967
730.565.446
779.999.856
679.403.000
0
0
0
0
0
0
0 0 0 0 0
0 0 0 0 0
0 0 0 0 0
0 0 0 0 0
0 0 0 0 0
132.086.193
139.094.470
129.154.031
126.537.793
161.951.581
0 14.682.664 114.403.209 3.000.320
0 15.853.033 119.789.637 3.451.800
0 15.822.670 111.532.573 1.798.789
0 7.805.336 117.456.206 1.276.252
0 10.255.286 151.138.905 557.389
295.421.765
316.784.007
317.811.830
339.897.013
368.114.199
30.763.036 176.654.177
30.628.765 172.727.228
31.139.905 173.514.479
36.269.955 172.457.459
35.988.992 184.647.642
51.078.569
45.460.536
36.361.629
31.970.574
35.884.686
51.091.090
58.957.400
58.291.014
58.064.603
58.984.714
27.483.510
26.933.839
26.894.191
32.734.764
32.879.476
37.419.234
28.605.655
32.833.844
30.489.918
38.550.786
9.581.775
12.769.799
19.133.802
19.197.601
18.347.980
2.306.423 79.419.936
2.250.987 105.652.063
4.130.668 103.501.493
3.597.371 121.312.781
5.435.316 135.256.029
74.029.524
98.140.207
97.936.590
113.049.741
126.646.126
5.133.426
6.891.439
5.339.378
7.337.674
256.986
620.417
225.525
925.366
1.028.826
6.278.194
5.524.964
5.525.285
6.259.447
6.786.220
213.556.855
268.352.036
271.347.286
256.953.550
240.745.800
93.002.048
114.875.397
116.263.641
128.942.829
146.344.450
40.177.919
48.390.854
51.031.835
61.650.288
74.615.220
52.824.129
66.484.543
65.231.806
67.292.541
71.729.230
50.021.502
62.397.116
61.443.678
62.758.192
67.406.628
70.984
178.570
101.269
66.529
63.711
2.298.761
3.186.953
3.220.468
3.866.332
4.019.488
432.882
721.904
466.392
601.488
239.403
22.013.831 13.138.981 85.401.995
26.061.175 14.725.692 112.689.773
23.214.947 11.262.747 120.605.951
24.370.674 10.778.040 92.862.007
24.023.201 10.442.443 59.935.706
6.276.666
7.196.713
6.202.820
7.177.090
9.188.276
33.202 1.128.478 0 0 328 5.114.659
46.647 592.281 0 0 960 6.556.826
50.421 842.096 0 0 725 5.309.578
20.134 733.780 0 0 55.741 6.367.436
(2.266) 894.348 0 0 4.234 8.291.960
149.885.000
335.570.000
7.581.077
186.334.000
7.614.000
B. Waardewijzigingen projecten in uitvoering
71
0
0
0
0
0
C. Geproduceerde vaste activa
72
0
0
0
0
0
0
D. Giften, schenkingen en legaten
73
11.134.230
8.350.309
9.953.752
10.364.970
12.924.243
8.166.000
Bedrijfskosten
74 (-)
60/64
0
1.944.281
1.788.097
1.965.127
1.821.222
1.895.252
1.002.000
(556.519.888)
(586.224.933)
(595.695.818)
(606.510.428)
(618.703.647)
(549.728.300)
A. Aankopen goederen
60
30.826.546
34.085.564
36.561.575
33.230.784
36.385.216
34.123.550
B. Diensten en diverse goederen
61
164.765.345
175.246.130
176.263.741
180.579.095
190.500.100
164.401.726 341.954.024
C. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen
D.
III.
JR - Boekjaar 2015
70/74 700 7000 7001 7002 7003 7004 701 7010 7011 7012 7013 702 7020 7021 70210 70211 70212 70213 70214 7022 7023 70230 70231 70232 7024 703 7030 70300 70301 703010 703011 703012 703013 7031 7032 7033 704 7040 7041 7042 7043 7044 7045
E. Andere bedrijfsopbrengsten II.
JR - Boekjaar 2014
62
342.681.970
352.976.838
354.490.400
369.119.551
377.585.503
C.1. ZAP
620
20.053.834
23.160.972
23.646.242
19.810.624
13.686.415
6.271.924
C.2. AAP
621
72.809.224
74.651.213
75.617.575
81.119.114
82.012.001
74.289.100
C.3. ATP
622
24.237.216
24.666.788
24.823.898
27.037.447
27.572.299
24.412.000
C.4. Gastprofessoren
623
613.362
459.695
601.990
612.654
584.061
639.000
C.5. Contractueel AP
624
84.788.489
87.507.168
88.018.752
93.209.788
95.560.700
92.906.000
C.6. Contractueel ATP
625
37.027.199
35.469.898
32.677.610
33.861.264
35.627.538
34.310.000
C.7. Bursalen onderworpen aan RSZ
626
103.152.647
107.061.104
109.104.333
113.468.660
122.542.488
109.126.000
Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
630
0
0
0
0
0
0
E. Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen (toevoegingen +, terugnemingen -)
631/3
0
0
0
0
0
0
F. Voorzieningen voor risico's en kosten (toevoegingen +, bestedingen en terugnemingen -)
634/9
7.150
(7.150)
0
(332.785)
0
0
G. Andere bedrijfskosten
640/9
18.238.877
23.923.551
28.380.101
23.913.784
14.232.829
9.249.000
Bedrijfsoverschot
(+)
70/64
103.900.102
155.340.700
140.739.028
136.241.209
176.115.703
138.842.700
Bedrijfstekort
(-)
64/70
0
0
0
0
0
0
59
Afdeling IV.2. Andere Onderzoeksfondsen
codes
(eenheden euro)
IV.
Financiële opbrengsten
(+)
BG - Boekjaar
2018
2018
343.362
182.258
202.247
663.359
50.000
4.746
37.290
31.595
52.575
70.224
0
B. Opbrengsten uit vlottende activa
751
2.286
1.085
3.208
1.486
578.783
0
752/9
63.267
304.987
147.454
148.185
14.353
50.000
Financiële kosten
(-)
Waardeverminderingen op andere vlottende activa dan bedoeld onder II. E (toevoegingen +, terugnemingen -)
65
(714.702)
(1.081.790)
(631.755)
(1.242.034)
(1.569.471)
(969.000)
650
7.735
8.080
2.385
1.758
2.882
7.000
651
103
262
542
68
38
0
652/9
706.865
1.073.449
628.827
1.240.209
1.566.551
962.000
(+)
70/65
103.255.698
154.602.272
140.289.531
135.201.422
175.209.591
137.923.700
(-)
65/70
0
0
0
0
0
0
(+)
76
9.567.065
3.189.403
803.889
3.249.081
1.976.122
0
760
0
0
0
0
0
0
B. Terugneming van waardeverminderingen op financiële vaste activa
761
0
0
0
0
0
0
C. Terugneming van voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten
762
0
0
0
0
0
0
D. Meerwaarden bij de realisatie van vaste activa
763
6.555.353
2.264.617
578.889
3.249.081
1.976.122
0
764/9
3.011.712
924.786
225.000
0
0
0
66
(7.352)
(612.592)
0
0
0
0
660
0
0
0
0
0
0
B. Waardeverminderingen op financiële vaste activa
661
0
0
0
0
0
0
C. Voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten(toevoegingen +, bestedingen -)
662
0
0
0
0
0
0
D. Minderwaarden bij de realisatie van vaste activa
663
0
612.592
0
0
0
0
7.352
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
(9.340.981)
(16.324.048)
(7.672.758)
5.014.580
(12.617.553)
(14.277.000)
(23.965.410)
(33.366.490)
(28.807.308)
(25.219.243)
(31.149.127)
(27.834.000)
14.624.429
17.042.442
21.134.550
30.233.823
18.531.574
13.557.000
(40.552.505)
(41.999.691)
(42.562.488)
(46.606.370)
(49.668.854)
(33.956.012)
34.898.066
35.177.408
36.720.698
41.031.471
41.008.684
28.756.012
5.654.440
6.822.283
5.841.790
5.574.899
8.660.170
5.200.000
Overschot uit de gewone bedrijfsuitoefening Tekort uit de gewone bedrijfsuitoefening
VII. Uitzonderlijke opbrengsten A.
Terugneming van afschrijvingen en van waardever- minderingen op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke opbrengsten VIII. Uitzonderlijke kosten A.
(-)
Uitzonderlijke afschrijvingen en waardeververminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke kosten
664/8
F. Als herstructureringskosten geactiveerde uitzonderlijke kosten (-) Inkomende verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
669 (+)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen Uitgaande verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
(-)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen XI.
JR - Boekjaar
2017
70.299
C. Andere financiële kosten
X.
JR - Boekjaar
2016
75
B.
IX.
JR - Boekjaar
2015
750
A. Kosten van schulden
VI.
JR - Boekjaar
2014
A. Opbrengsten uit financiële vaste activa
C. Andere financiële opbrengsten V.
JR - Boekjaar
Overschot van het boekjaar
(+)
70/66
62.921.925
98.855.345
90.858.174
96.858.713
114.899.306
89.690.688
Tekort van het boekjaar
(-)
66/70
0
0
0
0
0
0
60
4.3.6
Afdeling V. Patrimonium
In de afdeling Patrimonium stijgen de bedrijfsopbrengsten in 2018 met 967.884 EUR. Dit betekent een meeropbrengst van 0,33% t.o.v. het boekjaar 2017. De bedrijfskosten dalen in 2018 met 897.296 EUR of 0,26%. De kosten voor het aankopen van goederen liggen namelijk 14.853.665 EUR of 20,61% lager dan in 2017. De kosten voor diensten en diverse goederen (+6.555.005 EUR) en deze voor de bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen (+9.108.580 EUR) gaan echter de hoogte in. Het bedrijfstekort is in 2018 met 1.865.180 EUR of 3,35% afgenomen t.o.v. 2017. De financiële opbrengsten liggen 16.674.273 EUR of 42,16% lager dan in boekjaar 2017. De financiële kosten dalen met 2.260.880 EUR of 15,36%. Evenals in 2017 tekenen de universiteiten samen een tekort op uit de gewone bedrijfsuitoefening. We zien daarenboven een stijging van het tekort met 12.548.212 EUR of 40,71% t.o.v. 2017. In 2018 liggen de uitzonderlijke opbrengsten 22.220.462 EUR of 74,92% lager dan in boekjaar 2017. De uitzonderlijke kosten stijgen met 399.325 EUR of 74,47%. Rekening houdend met de inkomende en uitgaande verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen tekenen de universiteiten samen een overschot op van het boekjaar in 2018. We zien een stijging met 6.478.222 EUR of 110,01% t.o.v. 2017. In de begroting werden de bedrijfsopbrengsten 4.757.035 EUR of 1,65% lager geschat dan de reële opbrengsten. De meeropbrengst is het grootst bij de ‘andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening’ (+6.208.018 EUR), gevolgd door de ‘giften, schenkingen en legaten’ (+2.482.920 EUR) en de ‘derde geldstroom’ (+137.445 EUR). De opbrengsten van de eerste en de vierde geldstroom en de andere bedrijfsopbrengsten liggen lager dan in de begroting werd voorzien. In boekjaar 2018 ligt het totale bedrag van de reële bedrijfskosten 25.888.584 EUR of 6,96% lager dan de begrote kosten. Bij analyse blijkt dat dit in de eerste plaats toe te schrijven is aan de daling van de kosten voor ‘diensten en diverse goederen’ met 17.715.950 EUR of 11,91, gevolgd door een daling van de ‘andere bedrijfskosten’ met 4.503.325 EUR of 64,69%. De kosten voor ‘aankopen goederen’ zijn 1.827.095 EUR of 3,10% lager dan begroot. De kosten voor ‘bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen’ liggen 1.796.484 EUR of 1,14% lager dan voorzien. Er is een overbegroting van de kosten voor het AAP, de gastprofessoren en vooral voor het contractueel ATP. Het begrote bedrijfstekort ligt 30.645.619 EUR of 36,30% hoger dan het reële. De financiële opbrengsten liggen in werkelijkheid 6.108.688 EUR of 36,44% hoger dan in de begroting 2018. De financiële kosten liggen 1.865.152 EUR of 17,61% hoger. Het werkelijke tekort uit de gewone bedrijfsuitoefening ligt 34.889.155 EUR of 44,58% lager dan het gebudgetteerde tekort. 61
De uitzonderlijke opbrengsten liggen 6.439.764 EUR of 643,98% hoger dan begroot. Daar waar er geen uitzonderlijke kosten werden voorzien in 2018, tekenden de universiteiten er samen wel voor 935.572 EUR op. Het tekort van het boekjaar van 54.720.259 EUR dat in de begroting 2018 was voorzien, werd in werkelijkheid een overschot van het boekjaar van 589.208 EUR. Dit is dus 55.309.467 EUR beter dan voorzien. RESULTATENREKENING
Afdeling V. Patrimonium
codes
(eenheden euro)
I.
Bedrijfsopbrengsten
(+)
A. Opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.1. Overheidstoelagen en subsidies - basisfinanciering (1ste geldstroom) A.1.1. Werkingsuitkeringen A.1.2. Uitkeringen DGOS A.1.3. Investeringsuitkeringen A.1.4. Sociale toelagen A.1.5. Andere overheidstoelagen en subsidies A.2. Overheidstoelagen fundamenteel basisonderzoek (2de geldstroom) A.2.1. BOF A.2.2. IUAP A.2.3. FWO A.2.4. IWT : bench fee (specialisatiebeurzen) A.3. Overheidstoelagen toegepast wetenschappelijk onderzoek (3de geldstroom) A.3.1. Federale Overheid exclusief IUAP A.3.2. Vlaamse Gemeenschap A.3.2.1. Ministerie Vlaamse Gemeenschap A.3.2.2. IWT A.3.2.3. IOF A.3.2.4. Andere intermediaire organisaties A.3.2.5. Andere bijdragen Vlaamse Gemeenschap A.3.3. Steden en provincies A.3.4. Internationale organen A.3.4.1. Europese Unie A.3.4.2. Internationale instellingen A.3.4.3 Andere buitenlandse overheden A.3.5. Andere overheidsbijdragen toegepast wetenschappelijk onderzoek A.4. Contractonderzoek met de privé-sector en wetenschappelijke dienstverlening (4de geldstroom) A.4.1. Contractonderzoek met de privésector A.4.1.1. Contractonderzoek - non profit organisaties A.4.1.2. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.1. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.2. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - pré klinisch A.4.1.2.3. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase I & II A.4.1.2.4. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase III & IV A.4.2. Onderzoek met privé sector mét overheidssteun A.4.3. Wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract) A.4.4. Valorisatie Onderzoeksresultaten A.5. Andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.5.1. Reguliere inschrijvingsgelden A.5.2. Andere inschrijvingsgelden A.5.3. Huuropbrengsten sociale sector A.5.4. Opbrengsten studentenrestaurants A.5.5. Opbrengsten boeken en cursussen A.5.6. Andere
JR - Boekjaar 2016
JR - Boekjaar 2017
JR - Boekjaar 2018
BG - Boekjaar 2018
248.753.682
275.867.131
282.277.924
291.521.323
292.489.207
287.732.172
70
156.255.721
183.292.772
177.424.747
194.433.550
192.317.124
187.146.887
2.268.511
2.377.469
2.442.404
7.214.815
3.284.066
4.184.576
0 0 0 0 2.268.511
0 0 0 0 2.377.469
0 0 0 0 2.442.404
0 0 0 0 7.214.815
142.431 0 0 0 3.141.635
0
0
0
(240)
0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 (240) 0
0 0 0 0
1.441.919
1.348.187
2.183.545
2.133.107
2.598.456
3.805 1.258.491
0 1.296.156
0 1.232.411
0 1.255.697
924 1.729.440
331.267
376.903
312.972
327.313
661.162
927.223
919.253
919.253
919.160
919.160
0
0
0
0
0
0
0
0
9.224
149.119
0
0
186
0
0
45.500 134.122
45.500 6.531
45.500 905.634
45.500 831.910
99.876 768.216
50.751
6.531
905.634
831.910
768.216
83.371
0
0
0
0
2.461.011
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
1.274.676
1.186.894
1.514.919
2.258.078
1.589.148
27.471
142.409
73.378
119.245
96.614
(3.857)
124.048
(1.622)
99.117
82.794
31.328
18.361
75.000
20.128
13.821
31.328
18.361
75.000
20.128
13.821
0
0
0
0
0
0
0
0
0
1.863.864
0
0
0
0
0
0
0 60.830 1.186.375
(3.355) 61.421 986.419
0 107.709 1.333.832
0 178.492 1.960.340
0 146.967 1.345.566
151.270.616
178.380.222
171.283.879
182.827.791
184.845.454
58.343.709 18.090.437 2.370.951 0 2.792.073 69.673.446
80.548.782 20.230.821 2.525.591 0 2.791.083 72.283.946
81.576.372 20.838.261 2.711.423 0 2.015.306 64.142.517
86.807.444 22.169.330 2.809.959 850 1.747.630 69.292.578
89.693.655 23.906.023 2.915.296 882 1.652.944 66.676.655
178.637.436
B. Waardewijzigingen projecten in uitvoering
71
0
0
0
0
0
C. Geproduceerde vaste activa
72
0
0
0
0
0
0
D. Giften, schenkingen en legaten
73
13.358.291
9.527.247
17.841.806
11.648.288
11.583.230
9.100.310
Bedrijfskosten
74 (-)
60/64
0
79.139.670
83.047.112
87.011.371
85.439.485
88.588.853
91.484.975
(284.097.336)
(324.724.657)
(337.631.594)
(347.168.694)
(346.271.398)
(372.159.982)
A. Aankopen goederen
60
51.895.286
65.664.558
68.747.400
72.056.840
57.203.175
59.030.270
B. Diensten en diverse goederen
61
114.198.768
135.047.237
134.562.277
124.455.701
131.010.706
148.726.656 157.427.458
C. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen
62
115.910.019
122.429.636
132.417.478
146.522.394
155.630.974
C.1. ZAP
620
221.528
546.317
437.140
231.173
401.780
266.030
C.2. AAP
621
13.242.476
13.785.587
14.363.813
15.227.363
13.891.280
15.115.242
C.3. ATP
622
31.795.280
32.866.925
35.433.606
38.341.163
37.688.664
36.365.041
C.4. Gastprofessoren
623
426.702
263.950
288.410
254.104
339.629
597.424
C.5. Contractueel AP
624
11.724.606
12.831.917
13.324.256
12.848.654
15.594.628
11.634.627
C.6. Contractueel ATP
625
45.982.273
49.707.534
55.601.003
66.298.150
72.369.899
78.614.136
C.7. Bursalen onderworpen aan RSZ
626
12.517.153
12.427.406
12.969.251
13.321.787
15.345.093
14.834.958
630
0
0
0
0
0
0
301.961
73.262
1.335.919
108.270
114.000
Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en D. materiële vaste activa
III.
JR - Boekjaar 2015
70/74 700 7000 7001 7002 7003 7004 701 7010 7011 7012 7013 702 7020 7021 70210 70211 70212 70213 70214 7022 7023 70230 70231 70232 7024 703 7030 70300 70301 703010 703011 703012 703013 7031 7032 7033 704 7040 7041 7042 7043 7044 7045
E. Andere bedrijfsopbrengsten II.
JR - Boekjaar 2014
E. Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen (toevoegingen +, terugnemingen -)
631/3
101.827
F. Voorzieningen voor risico's en kosten (toevoegingen +, bestedingen en terugnemingen -)
634/9
(1.762.401)
(596.893)
(672.574)
(150.194)
(140.000)
(100.000)
G. Andere bedrijfskosten
640/9
3.753.836
1.878.159
2.503.751
2.948.033
2.458.273
6.961.598
Bedrijfsoverschot
(+)
70/64
0
0
0
0
0
0
Bedrijfstekort
(-)
64/70
(35.343.654)
(48.857.526)
(55.353.670)
(55.647.371)
(53.782.191)
(84.427.810)
62
Afdeling V. Patrimonium
codes
(eenheden euro)
IV.
Financiële opbrengsten
(+)
BG - Boekjaar
2018
2018
115.689.975
33.444.899
39.546.961
22.872.688
63.686
(115.813)
52.475
266.278
252.516
0
B. Opbrengsten uit vlottende activa
751
25.196.036
81.789.901
16.524.158
14.299.132
12.268.256
11.164.000
Financiële kosten
(-)
Waardeverminderingen op andere vlottende activa dan bedoeld onder II. E (toevoegingen +, terugnemingen -)
16.764.000
752/9
44.347.525
34.015.887
16.868.265
24.981.550
10.351.916
5.600.000
65
(4.121.379)
(6.634.718)
(10.522.294)
(14.720.407)
(12.459.527)
(10.594.375)
650
99.758
691.188
1.719.563
1.734.912
1.511.420
1.690.375
651
558.153
376.615
367.763
(55.773)
499.912
1.000 8.903.000
652/9
3.463.469
5.566.914
8.434.968
13.041.268
10.448.194
Overschot uit de gewone bedrijfsuitoefening
(+)
70/65
30.142.214
60.197.731
0
0
0
0
Tekort uit de gewone bedrijfsuitoefening
(-)
65/70
0
0
(32.431.066)
(30.820.818)
(43.369.030)
(78.258.185)
VII. Uitzonderlijke opbrengsten
76
14.963.672
5.435.654
5.698.196
29.660.226
7.439.764
1.000.000
760
500
0
0
0
0
0
B. Terugneming van waardeverminderingen op financiële vaste activa
761
0
0
0
0
0
0
C. Terugneming van voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten
762
0
0
0
0
0
0
D. Meerwaarden bij de realisatie van vaste activa
763
9.779.751
2.736.686
4.275.863
10.326.040
1.180.465
0
764/9
5.183.421
2.698.968
1.422.334
19.334.186
6.259.299
1.000.000
A.
(+)
Terugneming van afschrijvingen en van waardever- minderingen op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke opbrengsten VIII. Uitzonderlijke kosten
66
(1.499.076)
(2.248.709)
(237.249)
(536.247)
(935.572)
0
660
0
0
0
0
0
0
B. Waardeverminderingen op financiële vaste activa
661
258.638
0
0
215.000
736.626
0
C. Voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten(toevoegingen +, bestedingen -)
662
0
0
0
0
0
0
D. Minderwaarden bij de realisatie van vaste activa
663
0
80.395
24.500
0
0
0
1.240.438
2.168.314
212.749
321.247
198.946
0
0
0
0
0
0
0
120.751.187
161.892.215
164.421.377
154.601.505
159.861.226
148.324.016
108.373.654
144.047.014
148.598.025
141.475.119
143.967.291
139.466.016
12.377.534
17.845.201
15.823.352
13.126.386
15.893.935
8.858.000
(83.036.113)
(122.882.259)
(158.129.125)
(158.793.680)
(122.407.180)
(125.786.090)
A. Verrekeningen
31.471.013
56.004.075
57.523.665
65.627.134
44.096.351
55.949.279
B. Overschrijvingen
51.565.100
66.878.184
100.605.460
93.166.546
78.310.829
69.836.811
A.
(-)
Uitzonderlijke afschrijvingen en waardeververminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke kosten
664/8
F. Als herstructureringskosten geactiveerde uitzonderlijke kosten (-) Inkomende verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
669 (+)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen
XI.
JR - Boekjaar
2017
69.607.246
C. Andere financiële kosten
X.
JR - Boekjaar
2016
75
B.
IX.
JR - Boekjaar
2015
750
A. Kosten van schulden
VI.
JR - Boekjaar
2014
A. Opbrengsten uit financiële vaste activa
C. Andere financiële opbrengsten V.
JR - Boekjaar
Uitgaande verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
(-)
Overschot van het boekjaar
(+)
70/66
81.321.884
102.394.632
0
0
589.208
0
Tekort van het boekjaar
(-)
66/70
0
0
(20.677.867)
(5.889.014)
0
(54.720.259)
63
4.3.7
Afdeling VI. Voor orde
In de afdeling Voor orde stijgen de bedrijfsopbrengsten in 2018 met 19.121.161 EUR of 104,97% t.o.v. boekjaar 2017. De bedrijfskosten stijgen in 2018 met 3.343.074 EUR of 16,49%. Aangezien de bedrijfsopbrengsten sneller stijgen dan de bedrijfskosten is er in 2018 een bedrijfsoverschot. Dit in tegenstelling tot 2017 waar de universiteiten samen een bedrijfstekort optekenen. De financiële opbrengsten stijgen in 2018 met 487.129 EUR of 343,13%. De financiële kosten dalen met 28.446 EUR of 56,92%. De kosten zijn o.a. gerealiseerde minderwaarden op de portefeuilles. In tegenstelling tot 2017 is er een overschot uit de gewone bedrijfsuitoefening in 2018. In absolute cijfers betekent dit een stijging met 16.293.663 EUR of 830,93% t.o.v. het boekjaar 2017. De uitzonderlijke opbrengsten zijn negatief. Er zijn geen uitzonderlijke kosten in 2018. Rekening houdend met de inkomende en uitgaande verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen zien we een overschot van het boekjaar in 2018 van 14.007.909 EUR. Dat is 734,34% meer dan het tekort van het boekjaar in 2017. De bedrijfsopbrengsten werden in 2018 met 20.260.468 EUR of 118,65% onderbegroot. De bedrijfskosten werden eveneens onderbegroot. De universiteiten boekten samen 6.369.016 EUR of 36,94% meer kosten in de afdeling Voor orde dan voorzien. Er werd in de begroting 2018 een bedrijfstekort voorzien van 166.244 EUR maar in werkelijkheid realiseerden de universiteiten een bedrijfsoverschot van 13.725.208 EUR. Dit is 8.356,06% beter dan begroot. De financiële opbrengsten liggen 244.104 EUR hoger dan begroot en de financiële kosten 188.468 EUR lager. De universiteiten realiseerden in 2018 een overschot van het boekjaar van 14.007.909 EUR terwijl er 0 EUR werd begroot.
64
RESULTATENREKENING
Afdeling VI. Voor Orde
codes
(eenheden euro)
I.
Bedrijfsopbrengsten
(+)
A. Opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.1. Overheidstoelagen en subsidies - basisfinanciering (1ste geldstroom) A.1.1. Werkingsuitkeringen A.1.2. Uitkeringen DGOS A.1.3. Investeringsuitkeringen A.1.4. Sociale toelagen A.1.5. Andere overheidstoelagen en subsidies A.2. Overheidstoelagen fundamenteel basisonderzoek (2de geldstroom) A.2.1. BOF A.2.2. IUAP A.2.3. FWO A.2.4. IWT : bench fee (specialisatiebeurzen) A.3. Overheidstoelagen toegepast wetenschappelijk onderzoek (3de geldstroom) A.3.1. Federale Overheid exclusief IUAP A.3.2. Vlaamse Gemeenschap A.3.2.1. Ministerie Vlaamse Gemeenschap A.3.2.2. IWT A.3.2.3. IOF A.3.2.4. Andere intermediaire organisaties A.3.2.5. Andere bijdragen Vlaamse Gemeenschap A.3.3. Steden en provincies A.3.4. Internationale organen A.3.4.1. Europese Unie A.3.4.2. Internationale instellingen A.3.4.3 Andere buitenlandse overheden A.3.5. Andere overheidsbijdragen toegepast wetenschappelijk onderzoek A.4. Contractonderzoek met de privé-sector en wetenschappelijke dienstverlening (4de geldstroom) A.4.1. Contractonderzoek met de privésector A.4.1.1. Contractonderzoek - non profit organisaties A.4.1.2. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.1. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.2. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - pré klinisch A.4.1.2.3. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase I & II A.4.1.2.4. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase III & IV A.4.2. Onderzoek met privé sector mét overheidssteun A.4.3. Wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract) A.4.4. Valorisatie Onderzoeksresultaten A.5. Andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.5.1. Reguliere inschrijvingsgelden A.5.2. Andere inschrijvingsgelden A.5.3. Huuropbrengsten sociale sector A.5.4. Opbrengsten studentenrestaurants A.5.5. Opbrengsten boeken en cursussen A.5.6. Andere
II.
JR - Boekjaar 2015
JR - Boekjaar 22016
JR - Boekjaar 2017
JR - Boekjaar 2018
BG - Boekjaar 2018
70/74
17.028.709
21.064.451
30.433.797
18.215.307
37.336.468
17.076.000
70
11.608.755
15.539.488
23.612.915
11.568.649
31.337.079
12.386.000
0
0
0
0
0
0
0 0 0 0 0
0 0 0 0 0
0 0 0 0 0
0 0 0 0 0
0 0 0 0 0
331.704
213.935
128.061
(117.515)
(318.773)
0 331.704 0 0
0 210.363 0 3.572
0 114.587 13.474 0
0 (104.041) (13.474) 0
0 (318.773) 0 0
9.496.639
14.957.320
23.100.556
8.618.306
24.484.580
1.296.719 517.796
326.971 1.953.466
303.754 2.694.028
1.007.403 371.128
327.914 2.711.470
563.385
1.677.098
1.729.471
(583.979)
2.045.593
714.519
606.392
682.156
690.949
515.872
0
0
0
0
700 7000 7001 7002 7003 7004 701 7010 7011 7012 7013 702 7020 7021 70210 70211 70212 70213 70214 7022 7023 70230 70231 70232 7024 703 7030 70300 70301 703010 703011 703012 703013 7031 7032 7033 704 7040 7041 7042 7043 7044 7045
0
12.200.000
0
39.196
(106.604)
0
0
0
(799.303)
(223.420)
282.401
264.158
150.005
123.882 7.509.879
55.499 12.621.385
28.045 20.089.163
24.029 7.181.079
694 21.444.502
7.595.763
21.639.661
12.449.836
19.705.023
6.701.831
37.597
169.016
384.140
150.024
136.599
(123.481)
2.533
0
329.225
(331.758)
48.363
0
(14.435)
34.667
0
1.087.419
1.041.948
1.065.180
979.420
4.190.644
1.089.191
37.382
1.994.015
979.420
4.187.644
956.391
144.170
1.690.199
1.021.363
3.554.925
132.800
(106.788)
303.816
(41.943)
632.719
132.800
(106.788)
303.816
(41.943)
632.719
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0 0 (1.772)
52.558 0 952.008
75.730 0 (1.004.565)
0 0 0
0 0 3.000
692.992
(673.715)
(680.882)
2.088.439
2.980.629
0 (39) 0 0 0 693.031
0 (11) 0 0 0 (673.704)
0 6.092 0 0 0 (686.974)
0 5.698 0 0 0 2.082.741
0 (70) 0 0 0 2.980.699
66.000
0
120.000
B. Waardewijzigingen projecten in uitvoering
71
0
0
0
0
0
0
C. Geproduceerde vaste activa
72
0
0
0
0
0
0
D. Giften, schenkingen en legaten
73
461
10.485
1.282.619
782.526
198.035
0
E. Andere bedrijfsopbrengsten
74
5.419.494
5.514.478
5.538.263
5.864.132
5.801.353
4.690.000 (17.242.244)
Bedrijfskosten
(16.783.481)
(25.282.947)
(20.994.181)
(20.268.186)
(23.611.260)
A. Aankopen goederen
(-)
60
4.029
708
1.387
375.316
284.077
3.000
B. Diensten en diverse goederen
61
12.597.385
20.819.501
16.436.260
15.671.096
19.228.099
12.729.244
C. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen
60/64
62
4.142.773
4.458.910
4.460.099
4.205.062
4.067.963
4.510.000
C.1. ZAP
620
4.016.367
4.325.995
4.266.994
3.978.458
3.926.066
4.300.000
C.2. AAP
621
0
0
0
0
11.033
0
C.3. ATP
622
0
0
5.974
(524)
0
0
C.4. Gastprofessoren
623
0
0
0
0
0
0
C.5. Contractueel AP
624
0
0
0
0
0
10.000
C.6. Contractueel ATP
625
126.406
132.915
187.131
215.488
128.669
200.000
C.7. Bursalen onderworpen aan RSZ
626
0
0
0
11.640
2.195
0
Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
630
0
0
0
0
0
0
E. Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen (toevoegingen +, terugnemingen -)
631/3
0
0
0
0
0
0
F. Voorzieningen voor risico's en kosten (toevoegingen +, bestedingen en terugnemingen -)
634/9
0
0
0
0
0
0
G. Andere bedrijfskosten
640/9
39.294
3.828
96.435
16.712
31.121
0
D.
III.
JR - Boekjaar 2014
Bedrijfsoverschot
(+)
70/64
245.228
0
9.439.616
0
13.725.208
0
Bedrijfstekort
(-)
64/70
0
(4.218.495)
0
(2.052.879)
0
(166.244)
65
Afdeling VI. Voor Orde
codes
(eenheden euro)
IV.
Financiële opbrengsten
(+)
BG - Boekjaar
2018
2018
5.608.717
203.813
141.968
629.097
384.993
0
0
0
0
0
0
B. Opbrengsten uit vlottende activa
751
1.511
10.190
13.990
7.865
8.585
0
752/9
1.510.124
5.598.528
189.824
134.103
620.511
384.993
Financiële kosten
(-)
Waardeverminderingen op andere vlottende activa dan bedoeld onder II. E (toevoegingen +, terugnemingen -)
65
(883.041)
(43.794)
(106.312)
(49.978)
(21.532)
(210.000)
650
0
0
0
0
0
0
651
0
0
0
0
0
0
652/9
883.041
43.794
106.312
49.978
21.532
210.000
Overschot uit de gewone bedrijfsuitoefening
(+)
70/65
873.822
1.346.428
9.537.118
0
14.332.773
8.749
Tekort uit de gewone bedrijfsuitoefening
(-)
65/70
0
0
0
(1.960.890)
0
0
(+)
76
0
0
0
33.475
(33.475)
0
760
0
0
0
0
0
0
B. Terugneming van waardeverminderingen op financiële vaste activa
761
0
0
0
0
0
0
C. Terugneming van voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten
762
0
0
0
0
0
0
D. Meerwaarden bij de realisatie van vaste activa
763
0
0
0
33.475
(33.475)
0
764/9
0
0
0
0
0
0
66
0
0
0
0
0
0
660
0
0
0
0
0
0
B. Waardeverminderingen op financiële vaste activa
661
0
0
0
0
0
0
C. Voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten(toevoegingen +, bestedingen -)
662
0
0
0
0
0
0
D. Minderwaarden bij de realisatie van vaste activa
663
0
0
0
0
0
0
664/8
0
0
0
0
0
0
669
0
0
0
0
0
0
23.934
106.858
8.974
34.755
17.275
0
417
106.858
8.284
35.005
14.415
0
23.517
0
690
(250)
2.860
0
(400.723)
(297.992)
(611.214)
(315.596)
(308.663)
(8.750)
308.180
285.282
573.875
306.846
299.913
0
92.543
12.710
37.339
8.750
8.750
8.750
VII. Uitzonderlijke opbrengsten A.
Terugneming van afschrijvingen en van waardever- minderingen op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke opbrengsten VIII. Uitzonderlijke kosten A.
(-)
Uitzonderlijke afschrijvingen en waardeververminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke kosten F. Als herstructureringskosten geactiveerde uitzonderlijke kosten (-) Inkomende verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
(+)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen Uitgaande verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
(-)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen XI.
JR - Boekjaar
2017
1.511.635
C. Andere financiële kosten
X.
JR - Boekjaar
22016
75
B.
IX.
JR - Boekjaar
2015
750
A. Kosten van schulden
VI.
JR - Boekjaar
2014
A. Opbrengsten uit financiële vaste activa
C. Andere financiële opbrengsten V.
JR - Boekjaar
Overschot van het boekjaar
(+)
70/66
497.033
1.155.293
8.934.878
0
14.007.909
0
Tekort van het boekjaar
(-)
66/70
0
0
0
(2.208.255)
0
(1)
66
4.3.8
Afdeling IOB (enkel Universiteit Antwerpen)
Afdeling IOB (enkel UAntwerpen)
codes
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
BG - Boekjaar
2014
2015
2016
2017
2018
2018
70/74
2.254.410
2.305.985
2.341.235
2.361.170
2.316.578
2.413.000
70
2.228.606
2.283.803
2.312.037
2.332.753
2.286.582
2.413.000
700 7000 7001 7002 7003 7004 701 7010 7011 7012 7013 702 7020 7021 70210 70211 70212 70213 70214 7022 7023 70230 70231 70232 7024 703 7030 70300 70301 703010 703011 703012 703013 7031 7032 7033 704 7040 7041 7042 7043 7044 7045
2.197.000
2.153.000
2.162.000
2.195.000
2.221.000
2.220.000
0 0 0 0 2.197.000
0 0 0 0 2.153.000
0 0 0 0 2.162.000
0 0 0 0 2.195.000
0 0 0 0 2.221.000
0
0
0
0
0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0
0
0
0
0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
(eenheden euro)
I.
Bedrijfsopbrengsten
(+)
A. Opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.1. Overheidstoelagen en subsidies - basisfinanciering (1ste geldstroom) A.1.1. Werkingsuitkeringen A.1.2. Uitkeringen DGOS A.1.3. Investeringsuitkeringen A.1.4. Sociale toelagen A.1.5. Andere overheidstoelagen en subsidies A.2. Overheidstoelagen fundamenteel basisonderzoek (2de geldstroom) A.2.1. BOF A.2.2. IUAP A.2.3. FWO A.2.4. IWT : bench fee (specialisatiebeurzen) A.3. Overheidstoelagen toegepast wetenschappelijk onderzoek (3de geldstroom) A.3.1. Federale Overheid exclusief IUAP A.3.2. Vlaamse Gemeenschap A.3.2.1. Ministerie Vlaamse Gemeenschap A.3.2.2. IWT A.3.2.3. IOF A.3.2.4. Andere intermediaire organisaties A.3.2.5. Andere bijdragen Vlaamse Gemeenschap A.3.3. Steden en provincies A.3.4. Internationale organen A.3.4.1. Europese Unie A.3.4.2. Internationale instellingen A.3.4.3 Andere buitenlandse overheden A.3.5. Andere overheidsbijdragen toegepast wetenschappelijk onderzoek A.4. Contractonderzoek met de privé-sector en wetenschappelijke dienstverlening (4de geldstroom) A.4.1. Contractonderzoek met de privésector A.4.1.1. Contractonderzoek - non profit organisaties A.4.1.2. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.1. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.2. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - pré klinisch A.4.1.2.3. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase I & II A.4.1.2.4. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase III & IV A.4.2. Onderzoek met privé sector mét overheidssteun A.4.3. Wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract) A.4.4. Valorisatie Onderzoeksresultaten A.5. Andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.5.1. Reguliere inschrijvingsgelden A.5.2. Andere inschrijvingsgelden A.5.3. Huuropbrengsten sociale sector A.5.4. Opbrengsten studentenrestaurants A.5.5. Opbrengsten boeken en cursussen A.5.6. Andere
II.
0
0
0
0
0
0
0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
31.606
130.803
150.037
137.753
65.582
0 31.359 0 0 0 247
0 38.315 0 0 0 92.488
0 41.338 0 0 0 108.699
0 43.720 0 0 0 94.033
0 61.082 0 0 0 4.500
193.000
B. Waardewijzigingen projecten in uitvoering
71
0
0
0
0
0
0
C. Geproduceerde vaste activa
72
0
0
0
0
0
0
D. Giften, schenkingen en legaten
73
0
0
0
0
0
0
E. Andere bedrijfsopbrengsten
74
25.804
22.182
29.198
28.417
29.996
0
(2.513.218)
(2.594.201)
(2.447.575)
(2.342.849)
(2.430.512)
(2.647.000)
Bedrijfskosten
(-)
60/64
A. Aankopen goederen
60
49.861
56.057
48.649
0
3.509
0
B. Diensten en diverse goederen
61
267.703
256.213
259.245
244.813
176.581
305.000
C. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen
62
2.195.654
2.281.931
2.139.681
2.098.036
2.250.422
2.342.000
C.1. ZAP
620
923.049
1.082.120
908.778
1.039.734
1.146.146
1.093.000
C.2. AAP
621
536.029
567.312
566.097
581.786
662.671
711.000
C.3. ATP
622
336.181
244.152
326.065
335.850
357.217
457.000
C.4. Gastprofessoren
623
0
0
2.859
0
0
0
C.5. Contractueel AP
624
289.611
320.913
242.953
102.383
2.880
81.000
C.6. Contractueel ATP
625
110.784
67.434
92.929
38.283
81.508
0
C.7. Bursalen onderworpen aan RSZ
626
0
0
0
0
0
0
630
0
0
0
0
0
0
E. Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen (toevoegingen +, terugnemingen -)
631/3
0
0
0
0
0
0
F. Voorzieningen voor risico's en kosten (toevoegingen +, bestedingen en terugnemingen -)
634/9
0
0
0
0
0
0
G. Andere bedrijfskosten
640/9
0
0
0
0
0
0
Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en D. materiële vaste activa
III.
0
Bedrijfsoverschot
(+)
70/64
0
0
0
18.321
0
0
Bedrijfstekort
(-)
64/70
(258.808)
(288.216)
(106.340)
0
(113.934)
(234.000)
67
Afdeling IOB (enkel UAntwerpen)
codes
(eenheden euro)
IV.
Financiële opbrengsten
(+)
BG - Boekjaar
2018
2018
0
0
0
0
1.000
0
0
0
0
0
1.000
B. Opbrengsten uit vlottende activa
751
0
0
0
0
0
0
752/9
0
0
0
0
0
0
65
0
(28)
0
(3)
0
0
650
0
0
0
0
0
0
651
0
0
0
0
0
0 0
Financiële kosten
(-)
Waardeverminderingen op andere vlottende activa dan bedoeld onder II. E (toevoegingen +, terugnemingen -)
652/9
0
28
0
3
0
Overschot uit de gewone bedrijfsuitoefening
(+)
70/65
0
0
0
18.318
0
0
Tekort uit de gewone bedrijfsuitoefening
(-)
65/70
(258.808)
(288.244)
(106.340)
0
(113.934)
(233.000)
VII. Uitzonderlijke opbrengsten
76
0
0
0
0
0
0
760
0
0
0
0
0
0
B. Terugneming van waardeverminderingen op financiële vaste activa
761
0
0
0
0
0
0
C. Terugneming van voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten
762
0
0
0
0
0
0
D. Meerwaarden bij de realisatie van vaste activa
763
0
0
0
0
0
0
764/9
0
0
0
0
0
0
66
0
0
0
0
0
0
660
0
0
0
0
0
0
B. Waardeverminderingen op financiële vaste activa
661
0
0
0
0
0
0
C. Voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten(toevoegingen +, bestedingen -)
662
0
0
0
0
0
0
D. Minderwaarden bij de realisatie van vaste activa
663
0
0
0
0
0
0
664/8
0
0
0
0
0
0
669
0
0
0
0
0
0
446.242
387.614
382.211
320.741
351.114
310.000
A.
(+)
Terugneming van afschrijvingen en van waardever- minderingen op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke opbrengsten VIII. Uitzonderlijke kosten A.
(-)
Uitzonderlijke afschrijvingen en waardeververminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke kosten F. Als herstructureringskosten geactiveerde uitzonderlijke kosten (-) Inkomende verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
(+)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen Uitgaande verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
(-)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen XI.
JR - Boekjaar
2017
0
C. Andere financiële kosten
X.
JR - Boekjaar
2016
75
B.
IX.
JR - Boekjaar
2015
750
A. Kosten van schulden
VI.
JR - Boekjaar
2014
A. Opbrengsten uit financiële vaste activa
C. Andere financiële opbrengsten V.
JR - Boekjaar
3.880
7.800
26.700
36.244
32.281
0
442.362
379.814
355.511
284.497
318.833
310.000
(206.085)
(214.969)
(180.221)
(164.711)
(176.785)
(170.000)
201.272
207.469
175.221
160.711
163.285
170.000
4.813
7.500
5.000
4.000
13.500
0
Overschot van het boekjaar
(+)
70/66
0
0
95.650
174.348
60.395
0
Tekort van het boekjaar
(-)
66/70
(18.651)
(115.599)
0
0
0
(93.000)
68
4.3.9
Afdeling IJS (enkel Universiteit Antwerpen)
RESULTATENREKENING
Afdeling IJS (enkel UAntwerpen)
codes
(eenheden euro)
I.
Bedrijfsopbrengsten
(+)
A. Opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.1. Overheidstoelagen en subsidies - basisfinanciering (1ste geldstroom) A.1.1. Werkingsuitkeringen A.1.2. Uitkeringen DGOS A.1.3. Investeringsuitkeringen A.1.4. Sociale toelagen A.1.5. Andere overheidstoelagen en subsidies A.2. Overheidstoelagen fundamenteel basisonderzoek (2de geldstroom) A.2.1. BOF A.2.2. IUAP A.2.3. FWO A.2.4. IWT : bench fee (specialisatiebeurzen) A.3. Overheidstoelagen toegepast wetenschappelijk onderzoek (3de geldstroom) A.3.1. Federale Overheid exclusief IUAP A.3.2. Vlaamse Gemeenschap A.3.2.1. Ministerie Vlaamse Gemeenschap A.3.2.2. IWT A.3.2.3. IOF A.3.2.4. Andere intermediaire organisaties A.3.2.5. Andere bijdragen Vlaamse Gemeenschap A.3.3. Steden en provincies A.3.4. Internationale organen A.3.4.1. Europese Unie A.3.4.2. Internationale instellingen A.3.4.3 Andere buitenlandse overheden A.3.5. Andere overheidsbijdragen toegepast wetenschappelijk onderzoek A.4. Contractonderzoek met de privé-sector en wetenschappelijke dienstverlening (4de geldstroom) A.4.1. Contractonderzoek met de privésector A.4.1.1. Contractonderzoek - non profit organisaties A.4.1.2. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.1. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.2. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - pré klinisch A.4.1.2.3. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase I & II A.4.1.2.4. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase III & IV A.4.2. Onderzoek met privé sector mét overheidssteun A.4.3. Wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract) A.4.4. Valorisatie Onderzoeksresultaten A.5. Andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.5.1. Reguliere inschrijvingsgelden A.5.2. Andere inschrijvingsgelden A.5.3. Huuropbrengsten sociale sector A.5.4. Opbrengsten studentenrestaurants A.5.5. Opbrengsten boeken en cursussen A.5.6. Andere
II.
JR - Boekjaar 2015
JR - Boekjaar 2016
JR - Boekjaar 2017
JR - Boekjaar 2018
BG - Boekjaar 2018
70/74
190.963
186.092
181.018
180.649
187.285
185.000
70
190.963
186.092
180.770
180.201
185.915
185.000
700 7000 7001 7002 7003 7004 701 7010 7011 7012 7013 702 7020 7021 70210 70211 70212 70213 70214 7022 7023 70230 70231 70232 7024 703 7030 70300 70301 703010 703011 703012 703013 7031 7032 7033 704 7040 7041 7042 7043 7044 7045
177.000
173.000
174.000
177.000
180.000
179.000
0 0 0 0 177.000
0 0 0 0 173.000
0 0 0 0 174.000
0 0 0 0 177.000
0 0 0 0 180.000
0
0
0
0
0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0
0
0
0
0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
13.963
13.092
6.770
3.201
5.915
0 5.870 0 0 0 8.093
0 5.190 0 0 0 7.902
0 6.770 0 0 0 0
0 3.201 0 0 0 0
0 3.600 0 0 315 2.000
0
0
0
0
0
0
6.000
B. Waardewijzigingen projecten in uitvoering
71
0
0
0
0
0
0
C. Geproduceerde vaste activa
72
0
0
0
0
0
0
D. Giften, schenkingen en legaten
73
0
0
0
0
0
0
E. Andere bedrijfsopbrengsten
74
0
0
248
448
1.370
0
(183.938)
(166.601)
(164.314)
(173.340)
(157.028)
(185.000)
Bedrijfskosten
(-)
60/64
A. Aankopen goederen
60
517
1.212
1.230
1.011
2.200
3.000
B. Diensten en diverse goederen
61
50.789
62.720
31.485
71.992
58.784
77.000
C. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen
62
132.632
102.669
131.599
100.337
96.044
105.000
C.1. ZAP
620
2.535
0
7.900
8.598
11.788
10.000
C.2. AAP
621
0
0
0
0
0
C.3. ATP
622
0
0
0
0
0
0
C.4. Gastprofessoren
623
20.370
24.568
24.046
21.053
16.433
11.000
C.5. Contractueel AP
624
26.656
22.697
21.593
15.006
11.887
26.000
C.6. Contractueel ATP
625
41.026
44.465
45.877
55.680
55.936
58.000
C.7. Bursalen onderworpen aan RSZ
626
42.045
10.939
32.183
0
0
0
Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
630
0
0
0
0
0
0
E. Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen (toevoegingen +, terugnemingen -)
631/3
0
0
0
0
0
0
F. Voorzieningen voor risico's en kosten (toevoegingen +, bestedingen en terugnemingen -)
634/9
0
0
0
0
0
0
G. Andere bedrijfskosten
640/9
0
0
0
0
0
0
D.
III.
JR - Boekjaar 2014
0
Bedrijfsoverschot
(+)
70/64
7.025
19.491
16.704
7.309
30.257
0
Bedrijfstekort
(-)
64/70
0
0
0
0
0
0
69
Afdeling IJS (enkel UAntwerpen)
codes
(eenheden euro)
IV.
Financiële opbrengsten
(+)
BG - Boekjaar
2018
2018
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
B. Opbrengsten uit vlottende activa
751
0
0
0
0
0
0
752/9
0
0
0
0
0
0
65
(42)
(27)
(20)
(12)
(15)
0
650
0
0
0
0
0
0
651
0
0
0
0
0
0
Financiële kosten
(-)
Waardeverminderingen op andere vlottende activa dan bedoeld onder II. E (toevoegingen +, terugnemingen -)
652/9
42
27
20
12
15
0
Overschot uit de gewone bedrijfsuitoefening
(+)
70/65
6.983
19.464
16.684
7.297
30.242
0
Tekort uit de gewone bedrijfsuitoefening
(-)
65/70
0
0
0
0
0
0
(+)
76
0
0
0
0
0
0
760
0
0
0
0
0
0
B. Terugneming van waardeverminderingen op financiële vaste activa
761
0
0
0
0
0
0
C. Terugneming van voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten
762
0
0
0
0
0
0
D. Meerwaarden bij de realisatie van vaste activa
763
0
0
0
0
0
0
764/9
0
0
0
0
0
0
66
0
0
0
0
0
0
660
0
0
0
0
0
0
B. Waardeverminderingen op financiële vaste activa
661
0
0
0
0
0
0
C. Voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten(toevoegingen +, bestedingen -)
662
0
0
0
0
0
0
D. Minderwaarden bij de realisatie van vaste activa
663
0
0
0
0
0
0
664/8
0
0
0
0
0
0
669
0
0
0
0
0
0
400
395
600
300
0
0
0
0
0
0
0
0
400
395
600
300
0
0
(15.009)
(16.571)
(13.888)
(19.904)
(15.698)
0
15.009
0
13.888
18.489
15.698
0
0
16.571
0
1.415
0
0
VII. Uitzonderlijke opbrengsten A.
Terugneming van afschrijvingen en van waardever- minderingen op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke opbrengsten VIII. Uitzonderlijke kosten A.
(-)
Uitzonderlijke afschrijvingen en waardeververminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke kosten F. Als herstructureringskosten geactiveerde uitzonderlijke kosten (-) Inkomende verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
(+)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen Uitgaande verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
(-)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen XI.
JR - Boekjaar
2017
0
C. Andere financiële kosten
X.
JR - Boekjaar
2016
75
B.
IX.
JR - Boekjaar
2015
750
A. Kosten van schulden
VI.
JR - Boekjaar
2014
A. Opbrengsten uit financiële vaste activa
C. Andere financiële opbrengsten V.
JR - Boekjaar
Overschot van het boekjaar
(+)
70/66
0
3.288
3.396
0
14.544
0
Tekort van het boekjaar
(-)
66/70
(7.626)
0
0
(12.307)
0
0
70
4.3.10 Afdeling VIII. Bedrijfseconomische afdeling RESULTATENREKENING
Afdeling VIII. Bedrijfseconomische afdeling
codes
(eenheden euro)
I.
Bedrijfsopbrengsten
(+)
A. Opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.1. Overheidstoelagen en subsidies - basisfinanciering (1ste geldstroom) A.1.1. Werkingsuitkeringen A.1.2. Uitkeringen DGOS A.1.3. Investeringsuitkeringen A.1.4. Sociale toelagen A.1.5. Andere overheidstoelagen en subsidies A.2. Overheidstoelagen fundamenteel basisonderzoek (2de geldstroom) A.2.1. BOF A.2.2. IUAP A.2.3. FWO A.2.4. IWT : bench fee (specialisatiebeurzen) A.3. Overheidstoelagen toegepast wetenschappelijk onderzoek (3de geldstroom) A.3.1. Federale Overheid exclusief IUAP A.3.2. Vlaamse Gemeenschap A.3.2.1. Ministerie Vlaamse Gemeenschap A.3.2.2. IWT A.3.2.3. IOF A.3.2.4. Andere intermediaire organisaties A.3.2.5. Andere bijdragen Vlaamse Gemeenschap A.3.3. Steden en provincies A.3.4. Internationale organen A.3.4.1. Europese Unie A.3.4.2. Internationale instellingen A.3.4.3 Andere buitenlandse overheden A.3.5. Andere overheidsbijdragen toegepast wetenschappelijk onderzoek A.4. Contractonderzoek met de privé-sector en wetenschappelijke dienstverlening (4de geldstroom) A.4.1. Contractonderzoek met de privésector A.4.1.1. Contractonderzoek - non profit organisaties A.4.1.2. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.1. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.2. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - pré klinisch A.4.1.2.3. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase I & II A.4.1.2.4. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase III & IV A.4.2. Onderzoek met privé sector mét overheidssteun A.4.3. Wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract) A.4.4. Valorisatie Onderzoeksresultaten A.5. Andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.5.1. Reguliere inschrijvingsgelden A.5.2. Andere inschrijvingsgelden A.5.3. Huuropbrengsten sociale sector A.5.4. Opbrengsten studentenrestaurants A.5.5. Opbrengsten boeken en cursussen A.5.6. Andere
II.
JR - Boekjaar 2015
JR - Boekjaar 2016
JR - Boekjaar 2017
JR - Boekjaar 2018
BG - Boekjaar 2018
70/74
18.226.640
(10.975.536)
(17.571.928)
(40.488.101)
(29.610.602)
(22.926.000)
70
3.076.085
2.242.793
(10.032.510)
(33.997.651)
(9.686.518)
(27.426.000)
27.849
836.055
(535.143)
(5.423.497)
(3.654.142)
350.000
(37.718) 0 0 232.522 (166.955)
805.834 0 0 (32.554) 62.775
420.508 0 0 (13.377) (942.274)
(85.443) 0 0 3.287 (5.341.341)
573.281 0 0 36.355 (4.263.777)
(292.937)
266.145
118.966
(128.811)
981.607
0 (100.540) (193.820) 1.423
0 21.971 239.283 4.891
0 69.718 43.056 6.192
0 (304.371) 207.611 (32.051)
0 606.590 384.542 (9.525)
4.303.212
6.418.941
(7.947.366)
6.135.557
(12.325.676)
(561.381) 2.906.552
(177.299) (1.932.089)
283.096 (1.045.334)
(572.784) 4.964.686
179.310 (3.002.797)
545.594
700 7000 7001 7002 7003 7004 701 7010 7011 7012 7013 702 7020 7021 70210 70211 70212 70213 70214 7022 7023 70230 70231 70232 7024 703 7030 70300 70301 703010 703011 703012 703013 7031 7032 7033 704 7040 7041 7042 7043 7044 7045
(622.844)
109.939
3.031.254
(784.717)
924.460
(405.865)
(363.637)
167.456
245.748
(304.317)
85.161
243.810
(191.773)
16.523
941.511
(1.211.961)
(1.370.470)
2.330.737
(1.555.260)
799.303
223.420
335.024
(372.988)
(925.091)
608.036 1.268.160
2.780 8.153.794
884.654 (8.234.327)
(507.468) 2.088.784
(164.021) (8.490.724)
860.836
8.213.857
(8.106.049)
2.987.537
(8.881.097)
176.670
(142.227)
(236.409)
(125.497)
230.654
82.164
108.131
(773.257)
380.156
81.845
371.755
164.546
162.339
(847.445)
3.913.368
2.784.929
(13.422.000)
(12.154.000)
10.217
4.170.460
(21.379.452)
871.710
254.284
(3.053.644)
(194.418)
(1.058.725)
(2.915.387)
(126.633)
(334.446)
(2.169.805)
(684.242)
(2.078.693)
380.917
(2.719.198)
1.975.387
(374.483)
(836.694)
332.927
(2.742.684)
1.936.391
(388.021)
(774.485)
(1.830)
45.663
21.488
21.152
(55.669)
4.053
5.902
(5.843)
3.382
45.766
(28.079)
23.350
(10.996)
954
225.611 (12.806) 3.446.279
(294.964) (12.102) 6.145.640
282.949 0 4.081.929
(206.037) 0 (20.114.689)
(154.199) (66.988) 4.008.284
(4.875.406)
(8.063.277)
(5.839.427)
(13.201.448)
4.439.982
(37.864) (39.984) (23.709) 44 0 (4.773.892)
(35.056) 220.011 (3.480) 0 0 (8.244.753)
5.999 37.168 (410.248) 188 0 (5.472.534)
1.852 18.866 20.050 (254) 0 (13.241.962)
5.631 9.898 (25.044) 3.256 0 4.446.240
(1.200.000)
(7.494)
(1.000.000)
B. Waardewijzigingen projecten in uitvoering
71
16.301.671
(11.800.802)
1.467.176
(2.761.032)
(18.509.562)
5.000.000
C. Geproduceerde vaste activa
72
0
0
0
0
0
0
D. Giften, schenkingen en legaten
73
(1.328.343)
219.036
(9.494.741)
(409.112)
451.232
0
E. Andere bedrijfsopbrengsten
74
177.227
(1.636.564)
488.147
(3.320.306)
(1.865.754)
(500.000)
Bedrijfskosten
60/64
(43.882.756)
(40.747.341)
(51.940.937)
(5.975.051)
(20.096.496)
12.523.942
A. Aankopen goederen
60
(106.669.440)
(130.443.667)
(131.250.190)
(126.306.043)
(125.251.151)
(143.284.446)
B. Diensten en diverse goederen
61
(8.093.189)
(3.673.889)
(6.510.480)
(8.400.242)
(8.426.621)
(5.015.000)
C. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen
62
(456.664)
(763.258)
2.397.665
276.947
4.732.711
(1.280.432)
C.1. ZAP
620
548.134
94.688
331.429
68.141
334.599
(216.750)
C.2. AAP
621
67.572
(223.228)
460.678
(376.433)
186.696
(234.909)
C.3. ATP
622
237.933
(1.030.182)
553.443
(276.125)
309.215
(990.216)
C.4. Gastprofessoren
623
29.010
(22.105)
133.205
20.489
(28.876)
55.307
C.5. Contractueel AP
624
(88.234)
165.844
427.367
69.673
3.001.433
580.682
C.6. Contractueel ATP
625
(1.362.686)
530.025
399.387
668.536
524.096
365.341
C.7. Bursalen onderworpen aan RSZ
626
111.608
(278.300)
92.155
102.667
405.548
(839.886)
630
143.428.936
D.
(-)
Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
128.664.066
133.559.538
132.707.054
136.522.478
143.267.380
E. Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen (toevoegingen +, terugnemingen -)
631/3
563.958
472.382
(468.729)
1.827.604
(545.895)
500.000
F. Voorzieningen voor risico's en kosten (toevoegingen +, bestedingen en terugnemingen -)
634/9
29.024.483
38.839.367
54.171.557
7.051.780
4.246.032
(6.873.000) 0
G. Andere bedrijfskosten III.
JR - Boekjaar 2014
640/9
849.542
2.756.868
894.061
(4.997.472)
2.074.038
Bedrijfsoverschot
(+)
70/64
0
0
0
0
0
0
Bedrijfstekort
(-)
64/70
(25.656.116)
(51.722.877)
(69.512.865)
(46.463.152)
(49.707.098)
(10.402.058)
71
Afdeling VIII. Bedrijfseconomische afdeling
codes
(eenheden euro)
IV.
Financiële opbrengsten
(+)
BG - Boekjaar
2018
2018
(56.276.572)
2.408.619
2.508.290
4.014.686
11.322
(6.858)
(6.721)
0
0
0
B. Opbrengsten uit vlottende activa
751
(1.319.211)
(62.579.878)
(997.611)
(1.265.517)
127.313
(107.000)
752/9
(16.109.858)
6.310.164
3.412.951
3.773.807
3.887.373
3.570.000
2.680.701
2.564.026
10.859.142
11.351.378
(5.420.205)
14.469.566
Financiële kosten
(-)
Waardeverminderingen op andere vlottende activa dan bedoeld onder II. E (toevoegingen +, terugnemingen -)
65
3.463.000
650
142.712
(259.700)
(994.364)
(787.376)
(746.977)
(21.000)
651
(282.301)
3.084.691
(1.883.572)
279.003
14.980.189
(4.100.000)
652/9
(2.541.113)
(5.389.017)
(7.981.206)
(10.843.005)
(8.813.008)
(10.348.566)
Overschot uit de gewone bedrijfsuitoefening
(+)
70/65
0
0
0
0
0
7.530.508
Tekort uit de gewone bedrijfsuitoefening
(-)
65/70
(40.393.161)
(105.435.424)
(56.245.103)
(32.603.485)
(51.112.617)
0
(+)
76
(11.757.751)
(4.206.963)
(3.648.920)
(9.858.175)
(3.464.437)
0
760
8.703
0
0
3.582.192
0
0
B. Terugneming van waardeverminderingen op financiële vaste activa
761
2.676.954
2.578.874
2.882.466
1.397.320
1.189.216
0
C. Terugneming van voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten
762
0
0
0
0
0
0
D. Meerwaarden bij de realisatie van vaste activa
763
(8.550.639)
(4.101.325)
(6.531.386)
1.691.321
(708.429)
0
764/9
(5.892.769)
(2.684.513)
0
(16.529.008)
(3.945.225)
0
66
(2.072.397)
(2.776.000)
(4.352.923)
(3.372.763)
(588.026)
(2.175.000)
VII. Uitzonderlijke opbrengsten A.
Terugneming van afschrijvingen en van waardever- minderingen op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke opbrengsten VIII. Uitzonderlijke kosten A.
(-)
Uitzonderlijke afschrijvingen en waardeververminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
660
657.695
343.209
80.537
34.373
337.212
0
B. Waardeverminderingen op financiële vaste activa
661
2.368.744
2.396.823
2.326.467
2.682.981
848.886
2.175.000
C. Voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten(toevoegingen +, bestedingen -)
662
0
0
0
0
0
0
D. Minderwaarden bij de realisatie van vaste activa
663
45.958
35.967
0
0
986.860
0
(1.000.000)
0
1.945.919
655.409
(1.584.933)
0
0
0
0
0
0
0
(172.217)
(328.476)
(199.454)
43.498
(37.564)
(200.000)
(172.217)
(328.476)
(199.454)
43.498
(37.564)
(200.000)
0
0
0
0
0
0
171.935
362.076
199.454
(43.498)
37.564
250.000
(171.935)
(362.076)
(199.454)
43.498
(37.564)
(250.000)
0
0
0
0
0
0
E. Andere uitzonderlijke kosten
664/8
F. Als herstructureringskosten geactiveerde uitzonderlijke kosten (-) Inkomende verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
669 (+)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen Uitgaande verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
(-)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen XI.
JR - Boekjaar
2017
(17.417.747)
C. Andere financiële kosten
X.
JR - Boekjaar
2016
75
B.
IX.
JR - Boekjaar
2015
750
A. Kosten van schulden
VI.
JR - Boekjaar
2014
A. Opbrengsten uit financiële vaste activa
C. Andere financiële opbrengsten V.
JR - Boekjaar
Overschot van het boekjaar
(+)
70/66
0
0
0
0
0
5.405.508
Tekort van het boekjaar
(-)
66/70
(54.223.592)
(112.384.786)
(64.246.946)
(45.834.422)
(55.165.080)
0
72
4.3.11 Afdeling IX. Integratie opleidingen (enkel UGent) RESULTATENREKENING
Afdeling IX. Integratie opleidingen (enkel UGent)
codes
(eenheden euro)
I.
Bedrijfsopbrengsten
(+)
A. Opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.1. Overheidstoelagen en subsidies - basisfinanciering (1ste geldstroom) A.1.1. Werkingsuitkeringen A.1.2. Uitkeringen DGOS A.1.3. Investeringsuitkeringen A.1.4. Sociale toelagen A.1.5. Andere overheidstoelagen en subsidies A.2. Overheidstoelagen fundamenteel basisonderzoek (2de geldstroom) A.2.1. BOF A.2.2. IUAP A.2.3. FWO A.2.4. IWT : bench fee (specialisatiebeurzen) A.3. Overheidstoelagen toegepast wetenschappelijk onderzoek (3de geldstroom) A.3.1. Federale Overheid exclusief IUAP A.3.2. Vlaamse Gemeenschap A.3.2.1. Ministerie Vlaamse Gemeenschap A.3.2.2. IWT A.3.2.3. IOF A.3.2.4. Andere intermediaire organisaties A.3.2.5. Andere bijdragen Vlaamse Gemeenschap A.3.3. Steden en provincies A.3.4. Internationale organen A.3.4.1. Europese Unie A.3.4.2. Internationale instellingen A.3.4.3 Andere buitenlandse overheden A.3.5. Andere overheidsbijdragen toegepast wetenschappelijk onderzoek A.4. Contractonderzoek met de privé-sector en wetenschappelijke dienstverlening (4de geldstroom) A.4.1. Contractonderzoek met de privésector A.4.1.1. Contractonderzoek - non profit organisaties A.4.1.2. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.1. Contractonderzoek - vennootschappen A.4.1.2.2. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - pré klinisch A.4.1.2.3. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase I & II A.4.1.2.4. Contractonderzoek - vennootschappen clinical trials - fase III & IV A.4.2. Onderzoek met privé sector mét overheidssteun A.4.3. Wetenschappelijke dienstverlening (zonder contract) A.4.4. Valorisatie Onderzoeksresultaten A.5. Andere opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening A.5.1. Reguliere inschrijvingsgelden A.5.2. Andere inschrijvingsgelden A.5.3. Huuropbrengsten sociale sector A.5.4. Opbrengsten studentenrestaurants A.5.5. Opbrengsten boeken en cursussen A.5.6. Andere
II.
JR - Boekjaar 2015
JR - Boekjaar 2016
JR - Boekjaar 2017
JR - Boekjaar 2018
BG - Boekjaar 2018
70/74
41.659.090
45.767.312
45.797.363
47.191.178
46.814.367
47.141.414
70
41.659.090
45.767.312
45.797.363
47.191.178
46.814.367
47.141.414
700 7000 7001 7002 7003 7004 701 7010 7011 7012 7013 702 7020 7021 70210 70211 70212 70213 70214 7022 7023 70230 70231 70232 7024 703 7030 70300 70301 703010 703011 703012 703013 7031 7032 7033 704 7040 7041 7042 7043 7044 7045
35.540.455
38.153.484
38.072.256
39.146.472
39.282.995
39.241.414
35.805.348 0 0 (264.893) 0
38.153.484 0 0 0 0
38.072.256 0 0 0 0
39.146.472 0 0 0 0
39.282.995 0 0 0 0
39.241.414 0 0 0 0
0
0
0
0
0
0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0
0
0
0
0
0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
6.118.634
7.613.828
7.725.107
8.044.706
7.531.372
7.900.000
3.330.344 0 0 0 0 2.788.291
4.731.981 0 0 0 0 2.881.847
4.877.663 0 0 0 0 2.847.443
5.079.742 0 0 0 0 2.964.964
4.721.274 0 0 0 0 2.810.098
4.950.000 0 0 0 0 2.950.000
0
0
0
B. Waardewijzigingen projecten in uitvoering
71
0
0
0
0
0
0
C. Geproduceerde vaste activa
72
0
0
0
0
0
0
D. Giften, schenkingen en legaten
73
0
0
0
0
0
0
E. Andere bedrijfsopbrengsten
74
0
0
0
0
0
0
(37.698.841)
(38.546.587)
(37.644.344)
(39.838.325)
(39.533.093)
(41.673.314)
Bedrijfskosten
(-)
60/64
A. Aankopen goederen
60
0
0
0
0
0
0
B. Diensten en diverse goederen
61
9.982.732
9.487.317
7.993.293
7.886.480
7.474.865
9.501.229
C. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen
62
27.714.037
29.058.930
29.650.987
31.951.645
32.058.228
32.172.085
C.1. ZAP
620
9.420.718
9.652.367
10.142.647
11.051.351
11.239.325
10.989.245
C.2. AAP
621
11.928.168
13.476.096
13.774.410
14.703.920
14.228.036
14.621.288
C.3. ATP
622
3.588.465
4.139.704
4.479.750
5.516.423
6.013.971
5.485.422
C.4. Gastprofessoren
623
457.642
212.292
240.076
362.525
430.327
360.487
C.5. Contractueel AP
624
1.905.310
1.303.955
847.987
164.120
58.554
563.197
C.6. Contractueel ATP
625
72.592
14.464
11.296
73.187
87.949
72.775
C.7. Bursalen onderworpen aan RSZ
626
341.142
260.053
154.821
80.120
67
79.670
Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
630
0
0
0
0
0
0
E. Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen (toevoegingen +, terugnemingen -)
631/3
0
0
0
0
0
0
F. Voorzieningen voor risico's en kosten (toevoegingen +, bestedingen en terugnemingen -)
634/9
0
0
0
0
0
0
G. Andere bedrijfskosten
640/9
2.071
340
63
200
0
0
D.
III.
JR - Boekjaar 2014
Bedrijfsoverschot
(+)
70/64
3.960.249
7.220.725
8.153.019
7.352.853
7.281.273
5.468.100
Bedrijfstekort
(-)
64/70
0
0
0
0
0
0
73
Afdeling IX. Integratie opleidingen (enkel UGent)
codes
(eenheden euro)
IV.
Financiële opbrengsten
(+)
BG - Boekjaar
2018
2018
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
B. Opbrengsten uit vlottende activa
751
0
0
0
0
0
0
752/9
0
0
0
0
0
0
65
(837)
(837)
(185)
(70)
(300)
0
650
(1)
6
0
0
0
0
651
0
0
0
0
0
0
Financiële kosten
(-)
Waardeverminderingen op andere vlottende activa dan bedoeld onder II. E (toevoegingen +, terugnemingen -)
652/9
837
831
185
70
300
0
(+)
70/65
3.959.413
7.219.888
8.152.834
7.352.783
7.280.973
5.468.100
(-)
65/70
0
0
0
0
0
0
(+)
76
0
0
0
0
0
0
760
0
0
0
0
0
0
B. Terugneming van waardeverminderingen op financiële vaste activa
761
0
0
0
0
0
0
C. Terugneming van voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten
762
0
0
0
0
0
0
D. Meerwaarden bij de realisatie van vaste activa
763
0
0
0
0
0
0
764/9
0
0
0
0
0
0
66
0
0
0
0
0
0
660
0
0
0
0
0
0
B. Waardeverminderingen op financiële vaste activa
661
0
0
0
0
0
0
C. Voorzieningen voor uitzonderlijke risico's en kosten(toevoegingen +, bestedingen -)
662
0
0
0
0
0
0
D. Minderwaarden bij de realisatie van vaste activa
663
0
0
0
0
0
0
664/8
0
0
0
0
0
0
669
0
0
0
0
0
0
0
0
0
41.515
57.870
0
A. Verrekeningen
0
0
0
41.515
57.870
0
B. Overschrijvingen
0
0
0
0
0
0
(2.404.313)
(3.208.367)
(8.865.304)
(13.662.500)
(7.496.737)
(4.810.636)
1.620.761
2.274.609
4.091.955
6.031.750
6.686.101
3.500.000
783.552
933.757
4.773.349
7.630.750
810.636
1.310.636
Overschot uit de gewone bedrijfsuitoefening Tekort uit de gewone bedrijfsuitoefening
VII. Uitzonderlijke opbrengsten A.
Terugneming van afschrijvingen en van waardever- minderingen op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke opbrengsten VIII. Uitzonderlijke kosten A.
(-)
Uitzonderlijke afschrijvingen en waardeververminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
E. Andere uitzonderlijke kosten F. Als herstructureringskosten geactiveerde uitzonderlijke kosten (-) Inkomende verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
Uitgaande verrekeningen en overschrijvingen tussen afdelingen
(+)
(-)
A. Verrekeningen B. Overschrijvingen XI.
JR - Boekjaar
2017
0
C. Andere financiële kosten
X.
JR - Boekjaar
2016
75
B.
IX.
JR - Boekjaar
2015
750
A. Kosten van schulden
VI.
JR - Boekjaar
2014
A. Opbrengsten uit financiële vaste activa
C. Andere financiële opbrengsten V.
JR - Boekjaar
Overschot van het boekjaar
(+)
70/66
1.555.100
4.011.521
0
0
0
657.464
Tekort van het boekjaar
(-)
66/70
0
0
(712.470)
(6.268.203)
(157.893)
0
74
4.4 RESULTATENREKENING: ENKELE KENGETALLEN PER UNIVERSITEIT 4.4.1
Bedrijfsopbrengsten
De hiernavolgende tabellen geven een overzicht van de totale bedrijfsopbrengsten in de boekjaren 2017 en 2018 alsook van de belangrijkste componenten ervan per universiteit. •
Aandeel van de totale bedrijfsopbrengsten per universiteit in de geaggregeerde bedrijfsopbrengsten In het boekjaar 2017 bedragen de bedrijfsopbrengsten van de universiteiten samen 2.264.379.646 EUR. De KU Leuven verwerft het hoogste individuele aandeel (43,28%) in de geaggregeerde bedrijfsopbrengsten van de universiteiten en de UHasselt het laagste individuele aandeel (4,31%). In het boekjaar 2018 stijgen de bedrijfsopbrengsten van de universiteiten samen naar 2.399.960.382 EUR. Het individuele aandeel van de KU Leuven in de geaggregeerde bedrijfsopbrengsten daalt, evenals dat van de UGent en de UA. Dat van de UHasselt en de VUB neemt toe. Het aandeel van de KU Leuven blijft het grootst (41,78%) en dat van de UHasselt (4,45%) het kleinst.
•
Aandeel van de opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening per universiteit in de geaggregeerde bedrijfsopbrengsten De geaggregeerde opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening bedragen in het boekjaar 2017 de som van 2.144.435.370 EUR. Hiervan neemt de KU Leuven 41,91% voor haar rekening en de UHasselt 4,35%. Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfsopbrengsten RR[70/74] van de universiteit is het grootst bij de UGent (98,92%) en het kleinst bij de KU Leuven (91,70%). Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfsopbrengsten RR[70/74] van de universiteiten samen bedraagt 94,70% in het boekjaar 2017. In het boekjaar 2018 stijgt de geaggregeerde opbrengst verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening naar 2.286.967.513 EUR. Het aandeel van de KU Leuven hierin daalt licht t.o.v. het boekjaar 2017 evenals dat van de UGent. Dat van de andere instellingen neemt toe. Het aandeel van de KU Leuven daalt naar 41,11% en het blijft het hoogst, het aandeel van de UHasselt blijft het laagst met 4,67%. Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfsopbrengsten RR[70/74] van de universiteit is het grootst bij de UHasselt (99,88%) en het kleinst bij de VUB (88,15%). Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfsopbrengsten RR[70/74] van de universiteiten samen stijgt naar 95,29% in boekjaar 2018.
75
•
Aandeel van de waardewijzigingen projecten in uitvoering per universiteit in de geaggregeerde bedrijfsopbrengsten De geaggregeerde waardewijzigingen projecten in uitvoering zorgen in 2017 voor een minopbrengst van 2.761.032 EUR. De range van de uiterste waarden van het procentuele aandeel van elke universiteit hierin varieert van -115,34% bij de KU Leuven tot +211,52% bij de UGent. Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfsopbrengsten RR[70/74] van de universiteit is het grootst bij de UHasselt (2,91%) en het kleinst bij de VUB (-2,27%). Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfsopbrengsten RR[70/74] van de universiteiten samen bedraagt -0,12% in het boekjaar 2017. In 2018 zorgen de geaggregeerde waardewijzigingen projecten in uitvoering voor een minopbrengst van 18.509.562 EUR. De range van de uiterste waarden van het procentuele aandeel van elke universiteit hierin varieert van -88,15% bij de VUB tot +116,71% bij de KU Leuven. Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfsopbrengsten RR[70/74] van de universiteit is het grootst bij de UHasselt (5,47%) en het kleinst bij de KU Leuven (-2,15%). Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfsopbrengsten RR[70/74] van de universiteiten samen bedraagt -0,77% in het boekjaar 2018.
•
Aandeel van de geproduceerde vaste activa per universiteit in de geaggregeerde bedrijfsopbrengsten In het boekjaar 2017 en 2018 genereert er geen enkele universiteit opbrengsten uit deze component.
•
Aandeel van giften, schenkingen en legaten per universiteit in de geaggregeerde bedrijfsopbrengsten De geaggregeerde opbrengsten verbonden aan giften, schenkingen en legaten bedragen in het boekjaar 2017 de som van 22.613.507 EUR. Hiervan neemt de KU Leuven 73,88% voor haar rekening. Hierna volgt de UA met 13,27%, de VUB met 9,75%, de UHasselt met 1,98% en ten slotte de UGent met 1,13%. In het boekjaar 2018 stijgt de geaggregeerde opbrengst naar 25.156.740 EUR. Het aandeel van de KU Leuven hierin stijgt naar 75,82%. Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfsopbrengsten RR[70/74] van de universiteit is in het boekjaar 2017 het grootst bij de KU Leuven (1,70%), gevolgd door de UA (1,04%), de VUB (0,92%), de UHasselt (0,46%) en ten slotte de UGent (0,04%). In het boekjaar 2018 is het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfsopbrengsten RR[70/74] van de universiteit het grootst bij de KU Leuven (1,90%), gevolgd door de VUB (0,88%), de UA (0,59%), de UHasselt (0,57%) en ten slotte de UGent (0,16%). De geaggregeerde opbrengsten van giften, schenkingen en legaten bedragen slechts 1,00% van de geaggregeerde bedrijfsopbrengsten van de universiteiten in 2017 en ze stijgen in 2018 naar 1,05%.
76
•
Aandeel van andere bedrijfsopbrengsten per universiteit in de geaggregeerde bedrijfsopbrengsten De geaggregeerde andere bedrijfsopbrengsten leveren 100.091.801 EUR op in het boekjaar 2017 en stijgen naar 106.345.691 EUR in het boekjaar 2018. De range van het procentuele aandeel van elke universiteit hierin varieert in 2017 van 61,41% bij de KU Leuven tot 1,10% bij de UHasselt. In 2018 daalt het aandeel van de KU Leuven (61,16%) hierin, gevolgd door de UA (8,65%) en dit van de UHasselt (0,40%). Dit van de UGent (14,37%) en de VUB (15,42%) stijgt. Het relatieve belang van deze rubriek in de bedrijfsopbrengsten RR[70/74] van de universiteit schommelt sterk van universiteit tot universiteit. In 2017 tekent de KU Leuven de hoogste waarde op met 6,27% en de UHasselt de laagste met 1,12%. In 2018 tekent de KU Leuven de hoogste waarde op met 6,49% en de UHasselt opnieuw de laagste met 0,40%. Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfsopbrengsten RR[70/74] van de universiteiten samen bedraagt 4,42% in 2017 en stijgt naar 4,43% in 2018.
77
78
289.543.603
Universiteit Antwerpen
980.121.415
Hoogste waarde
43,28 %
4,31 %
100,00 %
10,58 %
4,31 %
12,79 %
29,04 %
43,28 %
898.768.956
93.273.639
428.887.074
2.144.435.370
228.152.932
93.273.639
273.860.454
650.379.388
898.768.956
Bedrag
211,52 %
- 115,34 %
100,00 %
196,65 %
- 102,84 %
- 89,99 %
211,52 %
- 115,34 %
% Ag Univ
106.900.403
298.267.606
Universiteit Hasselt
Vrije Universiteit Brussel
106.900.403
1.002.754.723
Laagste waarde
Hoogste waarde
41,78 %
4,45 %
100,00 %
12,43 %
4,45 %
12,48 %
28,85 %
41,78 %
% Ag Univ
940.239.283
106.774.323
457.393.503
2.286.967.513
262.916.032
106.774.323
293.548.948
683.488.927
940.239.283
Bedrag
% Ag Univ = procentueel aandeel van de rubriek in het geaggregeerd bedrag van de universiteiten % Bo = procentueel aandeel van de rubriek in de bedrijfsopbrengsten RR |70/74| van de universiteit
479.992.076
Rekenkundig gemiddelde
2.399.960.382
299.530.816
Universiteit Antwerpen
1.002.754.723
Bedrag
41,11 %
4,67 %
100,00 %
11,50 %
4,67 %
12,84 %
29,89 %
41,11 %
% Ag Univ
99,88 %
88,15 %
95,70 %
95,29 %
88,15 %
99,88 %
98,00 %
98,70 %
93,77 %
% Bo
16.316.947
(21.602.262)
(3.701.912)
(18.509.562)
16.316.947
(908.168)
(4.973.197)
(7.342.882)
(21.602.262)
Bedrag
116,71 %
- 88,15 %
100,00 %
- 88,15 %
4,91 %
26,87 %
39,67 %
116,71 %
% Ag Univ
5,47 %
- 2,15 %
- 0,05 %
- 0,77 %
5,47 %
- 0,85 %
- 1,66 %
- 1,06 %
- 2,15 %
% Bo
19.074.923
604.163
5.031.348
25.156.740
2.636.264
604.163
1.758.682
1.082.708
19.074.923
Bedrag
75,82 %
2,40 %
100,00 %
10,48 %
2,40 %
6,99 %
4,30 %
75,82 %
% Ag Univ
1,90 %
0,16 %
0,82 %
1,05 %
0,88 %
0,57 %
0,59 %
0,16 %
1,90 %
% Bo
65.042.779
430.086
21.269.138
106.345.691
16.398.363
430.086
9.196.383
15.278.081
65.042.779
Bedrag
61,16 %
0,40 %
100,00 %
15,42 %
0,40 %
8,65 %
14,37 %
61,16 %
% Ag Univ
6,49 %
0,40 %
3,53 %
4,43 %
5,50 %
0,40 %
3,07 %
2,21 %
6,49 %
% Bo
RR |74|
6,27 %
1,12 %
3,79 %
4,42 %
6,11 %
1,12 %
3,52 %
1,93 %
6,27 %
% Bo
Andere bedrijfsopbrengsten
61,41 %
1,10 %
100,00 %
14,64 %
1,10 %
10,19 %
12,67 %
61,41 %
% Ag Univ
RR |73|
61.461.772
1.098.570
20.018.360
100.091.801
14.648.559
1.098.570
10.198.337
12.684.563
61.461.772
Bedrag
Giften, schenkingen en legaten
1,70 %
0,04 %
0,83 %
1,00 %
0,92 %
0,46 %
1,04 %
0,04 %
1,70 %
% Bo
uitvoering - RR |71|
73,88 %
1,13 %
100,00 %
9,75 %
1,98 %
13,27 %
1,13 %
73,88 %
% Ag Univ
Waardewijzigingen projecten in
16.706.130
254.637
4.522.701
22.613.507
2.204.354
448.260
3.000.126
254.637
16.706.130
Bedrag
onderzoek, dienstverlening - RR |70|
2,91 %
- 2,27 %
0,19 %
- 0,12 %
- 2,27 %
2,91 %
0,86 %
- 0,89 %
0,32 %
% Bo
Opbrengsten verbonden aan onderwijs,
692.506.834
Aggregatie Univ
3.184.557
(5.840.201)
(552.206)
(2.761.032)
(5.429.479)
2.839.406
2.484.686
(5.840.201)
3.184.557
Bedrag
RR |70/74|
Universiteit Gent
KU Leuven
(absolute bedragen in eenheden euro)
98,92 %
91,70 %
95,19 %
94,70 %
95,23 %
95,51 %
94,58 %
98,92 %
91,70 %
% Bo
Bedrijfsopbrengsten per universiteit - Boekjaar 2018
41,91 %
4,35 %
100,00 %
10,64 %
4,35 %
12,77 %
30,33 %
41,91 %
% Ag Univ
Bedrijfsopbrengsten
% Ag Univ = procentueel aandeel van de rubriek in het geaggregeerd bedrag van de universiteiten % Bo = procentueel aandeel van de rubriek in de bedrijfsopbrengsten RR |70/74| van de universiteit
97.659.874
452.875.929
2.264.379.646
239.576.366
Laagste waarde
Rekenkundig gemiddelde
Aggregatie Univ
Vrije Universiteit Brussel
97.659.874
657.478.387
Universiteit Gent
Universiteit Hasselt
980.121.415
KU Leuven
% Ag Univ
RR |74|
Bedrag
RR |73|
uitvoering - RR |71|
onderzoek, dienstverlening - RR |70|
RR |70/74|
(absolute bedragen in eenheden euro)
Andere bedrijfsopbrengsten
Giften, schenkingen en legaten
Waardewijzigingen projecten in
Opbrengsten verbonden aan onderwijs,
Bedrijfsopbrengsten
Bedrijfsopbrengsten per universiteit - Boekjaar 2017
4.4.2
Bedrijfskosten
De hiernavolgende tabellen geven een overzicht van de totale bedrijfskosten in de boekjaren 2017 en 2018 alsook van de belangrijkste componenten ervan per universiteit. •
Aandeel van de totale bedrijfskosten per universiteit in de geaggregeerde bedrijfskosten In het boekjaar 2017 bedragen de bedrijfskosten van de universiteiten samen 2.189.503.039 EUR. De KU Leuven verwerft het hoogste individuele aandeel (42,65%) in de geaggregeerde bedrijfskosten van de universiteiten en de UHasselt het laagste individuele aandeel (4,22%). In het boekjaar 2018 stijgen de bedrijfskosten naar 2.272.146.075 EUR. Het individuele aandeel van de KU Leuven in de geaggregeerde bedrijfskosten neemt af, evenals dat van de UGent en de UA. Dat van de UHasselt en de VUB neemt toe. Het aandeel van de KU Leuven blijft het grootst (41,95%) en dit van de UHasselt het kleinst (4,38%).
•
Aandeel van de kosten voor de aankoop van goederen per universiteit in de geaggregeerde bedrijfskosten De geaggregeerde kosten voor de aankoop van goederen bedragen 19.041.996 EUR in 2017. In 2018 daalt het bedrag van deze kosten naar 18.752.322 EUR. Het procentueel aandeel van de kosten voor de aankoop van goederen in de geaggregeerde bedrijfskosten is het hoogst bij de KU Leuven, zowel in 2017 (58,56%) als in 2018 (55,91%). In 2017 heeft de UA geen enkel aandeel in deze kosten, in 2018 het kleinste aandeel (0,89%). In 2017 is het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfskosten RR[60/64] van de universiteit het grootst bij de VUB (1,78%) en het kleinst bij de UA (0,00%). In 2018 is dit aandeel eveneens het grootst bij de VUB (1,70%) en het kleinst bij de UA (0,06%). Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfskosten RR[60/64] van de universiteiten samen bedraagt 0,87% in het boekjaar 2017 en daalt naar 0,83% in het boekjaar 2018.
•
Aandeel van de kosten voor diensten en diverse goederen per universiteit in de geaggregeerde bedrijfskosten De geaggregeerde kosten voor diensten en diverse goederen bedragen in het boekjaar 2017 de som van 562.090.790 EUR. Hiervan neemt de KU Leuven 42,74% voor haar rekening, gevolgd door de UGent (30,75%), de UA (11,87%), de VUB (10,35%) en ten slotte de UHasselt (4,29%). Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfskosten RR[60/64] van de universiteit is het grootst bij de UGent (26,86%) en het kleinst bij de UA (23,95%).
79
In het boekjaar 2018 stijgen de geaggregeerde kosten in deze rubriek naar 593.263.794 EUR. Het aandeel van de KU Leuven (42,19%), de UGent (29,96%) en de UA (11,31%) hierin is gedaald t.o.v. 2017. Het aandeel van de VUB (12,15%) en de UHasselt (4,40%) is gestegen. Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfskosten RR[60/64] van de universiteit is het grootst bij de VUB (27,24%) en is het kleinst bij de UA (23,35%). De geaggregeerde kosten voor diensten en diverse goederen bedragen 25,67% van de bedrijfskosten van de universiteiten samen in het boekjaar 2017 en 26,11% in het boekjaar 2018. •
Aandeel van de kosten voor bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen per universiteit in de geaggregeerde bedrijfskosten De geaggregeerde kosten voor bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen bedragen in het boekjaar 2017 de som van 1.439.938.059 EUR. Hiervan neemt de KU Leuven 41,93% voor haar rekening, gevolgd door de UGent (29,05%), de UA (13,48%), de VUB (11,18%) en ten slotte de UHasselt (4,37%). Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfskosten RR[60/64] van de universiteit is het grootst bij de UA (69,66%) en het kleinst bij de KU Leuven (64,65%). In het boekjaar 2018 zijn de geaggregeerde kosten in deze rubriek gestegen naar 1.492.930.241 EUR. Het aandeel van de UGent (29,36%) is gestegen, gevolgd door dit van de UA (13,54%), de VUB (11,28%) en de UHasselt (4,52%). Het aandeel van de KU Leuven (41,31%) hierin is gedaald. Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfskosten RR[60/64] van de universiteit is het grootst bij de UA (70,35%) en is het kleinst bij de VUB (63,68%). Het procentueel aandeel van de kosten voor bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen in de bedrijfskosten RR[60/64] van de universiteiten samen bedraagt 65,77% in het boekjaar 2017 en het daalt naar 65,71% in het boekjaar 2018. Deze rubriek is dus duidelijk de zwaarste kostenpost voor de sector.
•
Aandeel van afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten en op immateriële en materiële vaste activa per universiteit in de geaggregeerde bedrijfskosten De geaggregeerde kosten voor afschrijvingen en waardeverminderingen op OK/IVA/MVA bedragen in het boekjaar 2017 de som van 136.522.478 EUR. Hiervan neemt de KU Leuven 41,30% voor haar rekening, gevolgd door de UGent (31,56%), de UA (13,10%), de VUB (10,26%) en de UHasselt (3,78%). Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfskosten RR[60/64] van de universiteit is het grootst bij de UGent met 6,70% en het kleinst bij de UHasselt met 5,59%. In het boekjaar 2018 zijn de geaggregeerde kosten in deze rubriek gestegen naar 143.267.380 EUR. Het aandeel van de KU Leuven (41,55%) hierin is gestegen evenals dit van de VUB (10,35%) en de UHasselt (4,06%). Het aandeel van de UGent (31,56%) blijft status quo en dit van UA (12,48%) is gedaald.
80
Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfskosten RR[60/64] van de universiteit is het grootst bij de UGent met 6,77% en het kleinst bij de VUB met 5,61%. Het geaggregeerde aandeel van deze rubriek stabiliseerde zich op 6,24% van de bedrijfskosten van de universiteiten samen in 2017 en op 6,31% in 2018. •
Aandeel van waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen per universiteit in de geaggregeerde bedrijfskosten De geaggregeerde cijfers verbonden aan deze rubriek worden in het boekjaar 2017 gerealiseerd door vier van de vijf instellingen. Het gaat om een waardevermindering van 3.259.699 EUR. Hiervan neemt de UGent 57,32% voor haar rekening, gevolgd door de UA (41,06%), de KU Leuven (1,28%) en de VUB (0,35%). Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfskosten RR[60/64] van de universiteit is het grootst bij de UA (0,48%) en het kleinst bij de UHasselt (0,00%). In 2018 boeken vier van de vijf instellingen samen een waardevermeerdering van 367.944 EUR in deze post. Hiervan neemt de UGent (357,01%) voor haar rekening, gevolgd door de UHasselt (29,93%). De KU Leuven (-234,91%) en de VUB (-52,04%) tekenen een waardevermindering op. Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfskosten RR[60/64] van de universiteit is het grootst bij de KU Leuven (0,09%) en het kleinst bij de UGent (-0,20%). Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfskosten RR[60/64] van de universiteiten samen bedraagt 0,15% in 2017 en -0,02% in 2018. Deze rubriek vormt dus de kleinste kostenpost voor de sector.
•
Aandeel van de kosten voor voorzieningen voor risico’s en kosten In het boekjaar 2017 bedragen de kosten voor voorzieningen voor risico’s en kosten 5.840.324 EUR. Hiervan neemt de VUB 45,91 % voor haar rekening. In het boekjaar 2018 dalen de voorzieningen voor risico’s en kosten substantieel naar 4.244.942 EUR. Hiervan neemt de UGent 71,83% voor haar rekening. Het geaggregeerde aandeel van deze rubriek stabiliseerde zich op 0,27% van de bedrijfskosten van de universiteiten samen in 2017 en op 0,19% in 2018.
81
•
Aandeel van de andere bedrijfskosten per universiteit in de geaggregeerde bedrijfskosten In 2017 bedragen de andere bedrijfskosten 22.809.693 EUR. De KU Leuven is verantwoordelijk voor 88,89% hiervan, gevolgd door de UGent (5,79%), de VUB (4,72%) en de UA (0,59%). Het aandeel van de UHasselt is het kleinst met 0,01%. In 2018 dalen de andere bedrijfskosten naar 20.055.340 EUR. Het aandeel van de KU Leuven (79,72%) hierin daalt, evenals dit van de UGent (5,66%). Het aandeel van de VUB (13,85%), de UA (0,72%) en de UHasselt (0,04%) hierin stijgt. Het procentueel aandeel van deze rubriek in de bedrijfskosten RR[60/64] van de universiteit is zowel in 2017 als in 2018 het grootst bij de KU Leuven en het kleinst bij de UHasselt. In het boekjaar 2017 bedroeg het aandeel van deze rubriek in de totale bedrijfskosten van de sector 1,04% om in 2018 te dalen naar 0,88%.
82
83
643.500.727
278.592.621
92.412.103
241.135.479
Universiteit Gent
Universiteit Antwerpen
Universiteit Hasselt
Vrije Universiteit Brussel
92.412.103
933.862.109
Laagste waarde
Hoogste waarde
42,65 %
4,22 %
100,00 %
11,01 %
4,22 %
12,72 %
29,39 %
42,65 %
% Ag Univ
11.150.271
667.523.762
287.217.601
99.610.180
264.518.797
Universiteit Gent
Universiteit Antwerpen
Universiteit Hasselt
Vrije Universiteit Brussel
99.610.180
953.275.735
Laagste waarde
Hoogste waarde
41,95 %
4,38 %
100,00 %
11,64 %
4,38 %
12,64 %
29,38 %
41,95 %
10.484.406
166.854
3.750.464
18.752.322
4.496.021
194.961
166.854
3.410.080
10.484.406
% Ag Univ = procentueel aandeel van de rubriek in het geaggregeerd bedrag van de universiteiten % Bk = procentueel aandeel van de rubriek in de bedrijfskosten RR |60/64| van de universiteit
454.429.215
Rekenkundig gemiddelde
2.272.146.075
953.275.735
KU Leuven
55,91 %
0,89 %
100,00 %
23,98 %
1,04 %
0,89 %
18,18 %
55,91 %
% Ag Univ
RR |60|
Bedrag
Aankoop goederen
% Ag Univ
RR |60/64|
58,56 %
- 0,00 %
100,00 %
22,53 %
1,30 %
- 0,00 %
17,62 %
58,56 %
% Ag Univ
Bedrijfskosten
Bedrag
(absolute bedragen in eenheden euro)
Aggregatie Univ
(2)
3.808.399
19.041.996
4.289.804
247.523
(2)
3.354.401
11.150.271
Bedrag
% Ag Univ = procentueel aandeel van de rubriek in het geaggregeerd bedrag van de universiteiten % Bk = procentueel aandeel van de rubriek in de bedrijfskosten RR |60/64| van de universiteit
437.900.608
Rekenkundig gemiddelde
2.189.503.039
933.862.109
KU Leuven
Aggregatie Univ
Bedrag
RR |60|
RR |60/64|
(absolute bedragen in eenheden euro)
Aankoop goederen
Bedrijfskosten
1,70 %
0,06 %
0,71 %
0,83 %
1,70 %
0,20 %
0,06 %
0,51 %
1,10 %
% Bk
1,78 %
- 0,00 %
0,75 %
0,87 %
1,78 %
0,27 %
- 0,00 %
0,52 %
1,19 %
% Bk
42,74 %
4,29 %
100,00 %
10,35 %
4,29 %
11,87 %
30,75 %
42,74 %
% Ag Univ
26,86 %
23,95 %
25,35 %
25,67 %
24,11 %
26,10 %
23,95 %
26,86 %
25,73 %
% Bk
250.281.060
26.119.493
118.652.759
593.263.794
72.064.080
26.119.493
67.069.717
177.729.444
250.281.060
Bedrag
42,19 %
4,40 %
100,00 %
12,15 %
4,40 %
11,31 %
29,96 %
42,19 %
% Ag Univ
RR |61|
27,24 %
23,35 %
25,94 %
26,11 %
27,24 %
26,22 %
23,35 %
26,63 %
26,25 %
% Bk
Diensten en diverse goederen
240.250.146
24.115.804
112.418.158
562.090.790
58.149.303
24.115.804
66.710.559
172.864.978
240.250.146
Bedrag
RR |61|
Diensten en diverse goederen
41,93 %
4,37 %
100,00 %
11,18 %
4,37 %
13,48 %
29,05 %
41,93 %
% Ag Univ
69,66 %
64,65 %
66,82 %
65,77 %
66,74 %
68,05 %
69,66 %
65,01 %
64,65 %
% Bk
56.386.054
5.165.077
27.304.496
136.522.478
14.002.866
5.165.077
17.880.427
43.088.054
56.386.054
Bedrag
616.702.694
67.427.583
298.586.048
1.492.930.241
168.434.550
67.427.583
202.068.603
438.296.810
616.702.694
41,31 %
4,52 %
100,00 %
11,28 %
4,52 %
13,54 %
29,36 %
41,31 %
% Ag Univ
pensioenen - RR |62|
70,35 %
63,68 %
66,41 %
65,71 %
63,68 %
67,69 %
70,35 %
65,66 %
64,69 %
% Bk
Bezoldigingen, sociale lasten en Bedrag
6,70 %
5,59 %
6,11 %
6,24 %
5,81 %
5,59 %
6,42 %
6,70 %
6,04 %
% Bk
59.526.774
5.816.995
28.653.476
143.267.380
14.828.685
5.816.995
17.878.434
45.216.493
59.526.774
Bedrag
41,55 %
4,06 %
100,00 %
10,35 %
4,06 %
12,48 %
31,56 %
41,55 %
% Ag Univ
6,77 %
5,61 %
6,14 %
6,31 %
5,61 %
5,84 %
6,22 %
6,77 %
6,24 %
% Bk
ringen op OK/IVA/MVA - RR |630|
Afschrijvingen en waardeverminde-
41,30 %
3,78 %
100,00 %
10,26 %
3,78 %
13,10 %
31,56 %
41,30 %
% Ag Univ
ringen op OK/IVA/MVA - RR |630|
Afschrijvingen en waardeverminde-
Bedrijfskosten per universiteit - Boekjaar 2018
603.747.219
62.890.052
287.987.612
1.439.938.059
160.923.692
62.890.052
194.054.171
418.322.925
603.747.219
Bedrag
pensioenen - RR |62|
Bezoldigingen, sociale lasten en
Bedrijfskosten per universiteit - Boekjaar 2017
57,32 %
0,00 %
100,00 %
0,35 %
0,00 %
41,06 %
57,32 %
1,28 %
% Ag Univ
0,48 %
0,00 %
0,16 %
0,15 %
0,00 %
0,00 %
0,48 %
0,29 %
0,00 %
% Bk
864.333
(1.313.598)
(73.589)
(367.944)
191.461
0
(110.140)
(1.313.598)
864.333
Bedrag
357,01 %
- 234,91 %
100,00 %
- 52,04 %
0,00 %
29,93 %
357,01 %
- 234,91 %
% Ag Univ
0,09 %
- 0,20 %
- 0,01 %
- 0,02 %
0,07 %
0,00 %
- 0,04 %
- 0,20 %
0,09 %
% Bk
en handelvorderingen - RR |631/3|
Waardeverminderingen op voorraden
1.868.349
0
651.940
3.259.699
11.281
0
1.338.330
1.868.349
41.739
Bedrag
en handelvorderingen - RR |631/3|
Waardeverminderingen op voorraden
45,91 %
- 26,11 %
100,00 %
45,91 %
- 0,14 %
- 26,11 %
45,91 %
34,43 %
% Ag Univ
1,11 %
- 0,55 %
0,24 %
0,27 %
1,11 %
- 0,01 %
- 0,55 %
0,42 %
0,22 %
% Bk
3.049.101
(571.538)
848.988
4.244.942
1.725.469
43.000
(1.090)
3.049.101
(571.538)
Bedrag
71,83 %
- 13,46 %
100,00 %
40,65 %
1,01 %
- 0,03 %
71,83 %
- 13,46 %
% Ag Univ
kosten - RR |634/9|
0,65 %
- 0,06 %
0,22 %
0,19 %
0,65 %
0,04 %
- 0,00 %
0,46 %
- 0,06 %
% Bk
Voorzieningen voor risico's en
2.681.527
(1.525.179)
1.168.065
5.840.324
2.681.527
(8.000)
(1.525.179)
2.681.211
2.010.765
Bedrag
kosten - RR |634/9|
Voorzieningen voor risico's en
88,89 %
0,01 %
100,00 %
4,72 %
0,01 %
0,59 %
5,79 %
88,89 %
15.988.006
8.148
4.011.068
20.055.340
2.778.531
8.148
145.223
1.135.431
79,72 %
0,04 %
100,00 %
13,85 %
0,04 %
0,72 %
5,66 %
79,72 %
% Ag Univ
RR |640/9| 15.988.006
Bedrag
Andere bedrijfskosten
20.275.915
1.649
4.561.939
22.809.693
1.077.005
1.649
134.315
1.320.809
% Ag Univ
RR |640/9| 20.275.915
Bedrag
Andere bedrijfskosten
1,68 %
0,01 %
0,59 %
0,88 %
1,05 %
0,01 %
0,05 %
0,17 %
1,68 %
% Bk
2,17 %
0,00 %
0,57 %
1,04 %
0,45 %
0,00 %
0,05 %
0,21 %
2,17 %
% Bk
4.4.3
Resultaten per universiteit
Het overzicht van de resultaten per universiteit wordt hieronder weergegeven. •
Overschot/tekort van het boekjaar De universiteiten realiseerden in het boekjaar 2017 samen een geaggregeerd overschot van 132.343.137 EUR. De KU Leuven realiseerde met een overschot van 70.967.724 EUR de hoogste score in de sector, de VUB de laagste score met 7.963.521 EUR. In het boekjaar 2018 is er een stijging van het geaggregeerd overschot van de universiteiten. In absolute cijfers betekent dit een overschot van 136.713.786 EUR. De KU Leuven realiseerde nogmaals de hoogste score met 49.068.385 EUR. De laagste score werd behaald door de UHasselt met een overschot van 9.322.362 EUR.
•
Bedrijfsoverschot/tekort Vier universiteiten boeken een bedrijfsoverschot in 2017. De KU Leuven neemt 61,78% van het door de sector in 2017 gerealiseerde bedrijfsoverschot voor haar rekening, gevolgd door de UGent (18,67%), de UA (14,63%) en ten slotte de UHasselt (7,01%). Alleen de VUB heeft een bedrijfstekort (-2,08%). In het boekjaar 2018 realiseren de vijf universiteiten een bedrijfsoverschot. De KU Leuven neemt nu 38,71% van het geaggregeerde bedrijfsoverschot voor haar rekening, gevolgd door de VUB (26,40%), de UGent (19,55%), de UA (9,63%) en ten slotte de UHasselt (5,70%). Het procentueel aandeel van deze rubriek in het overschot van het boekjaar RR[70/66] van de universiteiten samen bedraagt 56,58% in 2017 en stijgt naar 93,49% in 2018.
•
Financieel resultaat De sector realiseerde in 2017 een goed financieel resultaat met 35.589.948 EUR. In 2018 scoren de universiteiten substantieel slechter met 6.709.060 EUR. Het procentueel aandeel van het financieel resultaat in het overschot van het boekjaar RR[70/60] van de universiteiten samen bedraagt 26,89% in 2017 en daalt naar 4,91% in 2018.
•
Uitzonderlijk resultaat In 2017 tekenen de universiteiten samen een positief uitzonderlijk resultaat op van 21.876.566 EUR. In 2018 daalt dit echter substantieel naar 2.190.417 EUR. Het procentueel aandeel van het uitzonderlijk resultaat in het overschot van het boekjaar RR[70/60] van de universiteiten samen bedraagt 16,53% in 2017 en 1,60% in 2018. 84
Overschot / Tekort van het boekjaar per universiteit - Boekjaar 2017
(absolute bedragen in eenheden euro)
Overschot / Tekort van het
Bedrijfsoverschot / Bedrijfstekort
Financieel resultaat
boekjaar - RR |70/66|
RR |70/64|
RR |75/65|
Bedrag
% Ag Univ
Bedrag
% Ag Univ
% O/T
Bedrag
% Ag Univ
Uitzonderlijk resultaat RR |76/66| % O/T
Bedrag
% Ag Univ
% O/T
KU Leuven
70.967.724
53,62 %
46.259.306
61,78 %
65,18 %
14.166.720
39,81 %
19,96 %
10.541.679
48,19 %
14,85 %
Universiteit Gent
22.663.233
17,12 %
13.977.661
18,67 %
61,68 %
9.312.146
26,17 %
41,09 %
(626.573)
- 2,86 %
- 2,76 %
Universiteit Antwerpen
19.580.734
14,80 %
10.950.982
14,63 %
55,93 %
1.397.511
3,93 %
7,14 %
7.232.244
33,06 %
36,94 %
Universiteit Hasselt
11.167.925
8,44 %
5.247.771
7,01 %
46,99 %
2.343.849
6,59 %
20,99 %
3.576.305
16,35 %
32,02 %
7.963.521
6,02 %
(1.559.113)
- 2,08 %
- 19,58 %
8.369.723
23,52 %
105,10 %
1.152.911
5,27 %
14,48 %
132.343.137
100,00 %
74.876.607
100,00 %
56,58 %
35.589.948
100,00 %
26,89 %
21.876.566
100,00 %
16,53 %
Vrije Universiteit Brussel Aggretatie Univ Rekenkundig gemiddelde
42,04 %
7.117.990
38,86 %
4.375.313
Laagste waarde
26.468.627 7.963.521
6,02 %
(1.559.113)
14.975.321 - 2,08 %
- 19,58 %
1.397.511
3,93 %
7,14 %
(626.573)
- 2,86 %
- 2,76 %
19,11 %
Hoogste waarde
70.967.724
53,62 %
46.259.306
61,78 %
65,18 %
14.166.720
39,81 %
105,10 %
10.541.679
48,19 %
36,94 %
% Ag Univ = procentueel aandeel van de rubriek in het geaggregeerd bedrag van de universiteiten % O/T = procentueel aandeel van de rubriek in de overschot / tekort van het boekjaar RR |70/66| van de universiteit
Overschot / Tekort van het boekjaar per universiteit - Boekjaar 2018
(absolute bedragen in eenheden euro)
Overschot / Tekort van het
Bedrijfsoverschot / Bedrijfstekort
Financieel resultaat
boekjaar - RR |70/66|
RR |70/64|
RR |75/65|
Bedrag
% Ag Univ
Bedrag
% Ag Univ
% O/T
Bedrag
% Ag Univ
Uitzonderlijk resultaat RR |76/66| % O/T
Bedrag
% Ag Univ
% O/T
KU Leuven
49.068.385
35,89 %
49.478.988
38,71 %
100,84 %
(983.158)
- 14,65 %
- 2,00 %
572.554
26,14 %
1,17 %
Universiteit Gent
27.855.096
20,37 %
24.983.072
19,55 %
89,69 %
2.244.115
33,45 %
8,06 %
627.910
28,67 %
2,25 %
Universiteit Antwerpen
12.735.138
9,32 %
12.313.215
9,63 %
96,69 %
(686.078)
- 10,23 %
- 5,39 %
1.108.000
50,58 %
8,70 %
9.322.362
6,82 %
7.290.224
5,70 %
78,20 %
2.031.746
30,28 %
21,79 %
393
0,02 %
0,00 %
37.732.805
27,60 %
33.748.809
26,40 %
89,44 %
4.102.435
61,15 %
10,87 %
(118.440)
- 5,41 %
- 0,31 %
136.713.786
100,00 %
127.814.308
100,00 %
93,49 %
6.709.060
100,00 %
4,91 %
2.190.417
100,00 %
1,60 %
90,97 %
1.341.812
6,67 %
438.083
Universiteit Hasselt Vrije Universiteit Brussel Aggretatie Univ Rekenkundig gemiddelde
27.342.757
25.562.862
2,36 %
Laagste waarde
9.322.362
6,82 %
7.290.224
5,70 %
78,20 %
(983.158)
- 14,65 %
- 5,39 %
(118.440)
- 5,41 %
- 0,31 %
Hoogste waarde
49.068.385
35,89 %
49.478.988
38,71 %
100,84 %
4.102.435
61,15 %
21,79 %
1.108.000
50,58 %
8,70 %
% Ag Univ = procentueel aandeel van de rubriek in het geaggregeerd bedrag van de universiteiten % O/T = procentueel aandeel van de rubriek in de overschot / tekort van het boekjaar RR |70/66| van de universiteit
85
4.5 GEAGGREGEERDE INVESTERINGEN EN FINANCIERING 4.5.1 4.5.1.1
Geaggregeerde investeringen Horizontale analyse: jaarrekening 2017 – jaarrekening 2018
De universiteiten investeerden tijdens het boekjaar 2018 samen 192.965.650 EUR. Dit is een daling met 15.451.656 EUR of 7,41% t.o.v. het boekjaar 2017. De afname van de geaggregeerde investeringen is in 2018 in absolute cijfers het grootst bij de materiële vaste activa. De rubriek ‘terreinen en gebouwen’ (-18.864.891 EUR) daalt het meest, gevolgd door de rubriek ‘meubilair en rollend materieel’ (-3.474.874 EUR) en ten slotte de rubriek ‘activa in aanbouw en vooruitbetalingen’ (-946.194 EUR). Bij de materiële vaste activa zien we wel een stijging van de investeringen in de rubriek ‘installaties, machines en uitrusting’ (+6.826.941 EUR), ‘leasing en soortgelijke rechten’ (+6.562.252 EUR) en ‘overige materiële vaste activa’ (+2.068.491 EUR). Op het moment van de jaarafsluiting wordt nagekeken welke werken al opgeleverd zijn en deze worden dan overgeboekt naar de rubriek ‘terreinen en gebouwen’. Ten opzichte van 2017 zien de investeringen in ‘terreinen en gebouwen’ er in 2018 uit als volgt: KU Leuven :
- 12.525.680 EUR
UGent :
-
4.506.553 EUR
UA :
-
1.247.371 EUR
VUB :
-
518.632 EUR
UHasselt :
-
66.655 EUR
De substantiële daling van de post ‘terreinen en gebouwen’ in 2018 is dus in de eerste plaats toe te schrijven aan de KU Leuven, gevolgd door de UGent, de UA, de VUB en de UHasselt. Zolang activa niet in gebruik worden genomen en afgeschreven, dienen ze geboekt te worden op de post ‘activa in aanbouw en vooruitbetalingen’. Ten opzichte van 2017 zien de investeringen in ‘activa in aanbouw en vooruitbetalingen’ er in 2018 uit als volgt: KU Leuven :
+ 6.358.736 EUR
UGent :
+ 3.357.873 EUR
UA :
+
419.527 EUR
UHasselt :
-
502.004 EUR
VUB :
- 10.580.326 EUR
De daling van de post ‘activa in aanbouw en vooruitbetalingen’ in 2018 is dus in de eerste plaats toe te schrijven aan de VUB, gevolgd door de UHasselt.
86
Bij twee van de vijf universiteiten stellen we in 2018 een daling vast van de investeringen in ‘meubilair en rollend materieel’. Deze is het grootst bij de UGent (-4.592.432 EUR), gevolgd door de UA (-52.208 EUR). Deze post stijgt echter bij de KU Leuven (+775.170 EUR) en in mindere mate bij de UHasselt (+200.336 EUR) en de VUB (+194.260 EUR). De stijging van de post ‘installaties, machines en uitrusting’ is in de eerste plaats toe te schrijven aan de UHasselt (+3.605.532 EUR), gevolgd door de UA (+3.529.202 EUR), de VUB (+2.507.753 EUR) en de UGent (+7.457 EUR). Alleen de KU Leuven (-983.403 EUR) tekent in 2018 een daling op van de investeringen in ‘installaties, machines en uitrusting’. De stijging van de post ‘leasing en soortgelijke rechten’ in 2018 is hoofdzakelijk toe te schrijven aan de UA (+6.550.000 EUR), gevolgd door de UGent (+12.252 EUR). De post ‘overige materiële vaste activa’ stijgt bij drie van de vijf universiteiten. De stijging is het grootst bij de UHasselt (+1.206.512 EUR), gevolgd door de UA (+739.835 EUR) en de UGent (+228.525 EUR). Bij de KU Leuven daalt deze post (-66.558 EUR), evenals bij de VUB (-39.823 EUR). Evenals de materiële vaste activa dalen de geaggregeerde financiële vaste activa in 2018. Dit is toe te schrijven aan drie van de vijf universiteiten. De daling is het grootst bij de KU Leuven (-7.095.715 EUR), gevolgd door de UA (-956.204 EUR) en de VUB (-477.289 EUR). Bij de UGent (+1.680.574 EUR) en de UHasselt (+33.870 EUR) stijgen ze. Evolutie bruto investeringen : .
ten opzichte van jaarrekening 2017
codes
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR18-JR17
JR18-JR17
2017
2018
absolute
relatieve
wijziging
wijziging
(eenheden euro)
I. Oprichtingskosten
0
0
+0
1.577.759
769.143
- 808.616
187.064.307
179.236.030
- 7.828.276
- 4,18 %
A. Terreinen en gebouwen
62.885.710
44.020.818
- 18.864.891
- 30,00 %
B. Installaties, machines en uitrusting
+ 11,71 %
II. Immateriële vaste activa III. Materiële vaste activa
- 51,25 %
58.301.151
65.128.092
+ 6.826.941
C. Meubilair en rollend materieel
6.940.815
3.465.941
- 3.474.874
- 50,06 %
D. Leasing en soortgelijke rechten
77.786
6.640.038
+ 6.562.252
+ 8436,29 %
E. Overige materiële vaste activa
10.078.479
12.146.970
+ 2.068.491
+ 20,52 %
F. Activa in aanbouw en voortuitbetalingen
48.780.365
47.834.170
- 946.194
- 1,94 %
19.775.240
12.960.476
- 6.814.763
- 34,46 %
0
0
+0
3.842.424
5.823.807
+ 1.981.383
+ 51,57 %
15.932.816
7.136.669
- 8.796.146
- 55,21 %
208.417.306
192.965.650
- 15.451.656
- 7,41 %
IV. Financiële vaste activa A. Verbonden entiteiten B. Andere vennootschappen waarmee een deelnemingsverhouding bestaat C. Andere financiële vaste activa Bruto investeringen
87
4.5.1.2
Horizontale analyse: jaarrekening 2018 – begroting 2018
De universiteiten hadden samen voor het boekjaar 2018 een bedrag aan investeringen begroot van 252.095.039 EUR. In werkelijkheid werd er echter voor slechts 192.965.650 EUR geïnvesteerd. Dit is 59.129.390 EUR of 23,46% minder dan begroot. Er werd opmerkelijk minder geïnvesteerd in materiële vaste activa dan voorzien. De posten waar de meest significante afwijkingen werden vastgesteld tussen de begrote bedragen voor 2018 en de effectief geboekte bedragen zijn enerzijds ‘terreinen en gebouwen’ en anderzijds ‘installaties, machines en uitrusting’. Er werd in realiteit veel minder geïnvesteerd in ‘terreinen en gebouwen’ (-85.611.505 EUR) dan initieel werd begroot en veel meer in ‘installaties, machines en uitrusting’ (+9.918.388 EUR). De vijf universiteiten investeerden allen minder in ‘terreinen en gebouwen’ dan voorzien. De grootste afwijking doet zich voor bij de VUB waar er 49.830.836 EUR minder werd geïnvesteerd dan begroot, gevolgd door de UGent (-11.885.476 EUR), de UA (-9.649.567 EUR), de UHasselt (-8.027.685 EUR) en ten slotte de KU Leuven (-6.217.941 EUR). Drie universiteiten investeerden meer in ‘installaties, machines en uitrusting’ dan voorzien. In de eerste plaats de VUB (+7.744.208 EUR), gevolgd door de UA (+2.592.656 EUR) en de UHasselt (+2.301.347 EUR). De UGent (-2.610.159 EUR) investeerde echter minder in deze post en de KU Leuven (-109.664 EUR) eveneens. Vier universiteiten investeerden iets meer in ‘meubilair en rollend materieel’ dan voorzien. De grootste afwijking doet zich voor bij de VUB (+461.552 EUR), gevolgd door de UA (+306.018 EUR), de UHasselt (+139.386 EUR) en de KU Leuven (+102.325 EUR). Alleen de UGent investeerde minder dan begroot (-320.612 EUR). Wat ‘leasing en soortgelijke rechten’ betreft werd er 0 EUR begroot door de UA, de UGent en de UHasselt. De UA (+6.550.000 EUR) en de UGent (+90.038 EUR) investeerden echter toch. Door de KU Leuven (-1.738.000 EUR) en de VUB (-1.505.000 EUR) werd er wel een bedrag begroot maar ze investeerden in realiteit 0 EUR. De investering in ‘overige materiële vaste activa’ werd bij drie universiteiten onderbegroot. Zowel de VUB (+2.612.416 EUR) als de UGent (+525.000 EUR) en de UA (+186.221 EUR) realiseerden meer dan voorzien. De UHasselt (-2.407.868 EUR) en de KU Leuven (-592.481 EUR) daarentegen minder. Drie universiteiten investeerden meer in ‘activa in aanbouw en vooruitbetalingen’ dan voorzien. In de eerste plaats de VUB (+16.159.283 EUR), gevolgd door de KU Leuven (+2.644.759 EUR) en de UA (+419.527 EUR). De UHasselt (-10.211.317 EUR) en de UGent (-5.959.081 EUR) daarentegen investeerden substantieel minder. In tegenstelling tot de materiële vaste activa werd er in 2018 veel meer geïnvesteerd in financiële vaste activa dan voorzien. Dit is echter hoofdzakelijk toe te schrijven aan de UGent (+4.982.139 EUR), gevolgd door de KU Leuven (+3.671.536 EUR).
88
Evolutie bruto investeringen : .
ten opzichte van begroting 2018
codes
JR - Boekjaar
BG - Boekjaar
JR18-BG18
2018
2018
absolute
relatieve
afwijking
afwijking
(eenheden euro)
I. Oprichtingskosten
JR18-BG18
0
0
+0
769.143
458.060
+ 311.083
+ 67,91 %
179.236.030
247.456.979
- 68.220.949
- 27,57 %
A. Terreinen en gebouwen
44.020.818
129.632.323
- 85.611.505
- 66,04 %
B. Installaties, machines en uitrusting
65.128.092
55.209.704
+ 9.918.388
+ 17,96 %
3.465.941
2.777.272
+ 688.669
+ 24,80 %
II. Immateriële vaste activa III. Materiële vaste activa
C. Meubilair en rollend materieel D. Leasing en soortgelijke rechten
6.640.038
3.243.000
+ 3.397.038
+ 104,75 %
E. Overige materiële vaste activa
12.146.970
11.813.680
+ 333.290
+ 2,82 %
F. Activa in aanbouw en voortuitbetalingen
47.834.170
44.781.000
+ 3.053.170
+ 6,82 %
12.960.476
4.180.000
+ 8.780.476
+ 210,06 %
0
(90.000)
+ 90.000
+ 100,00 %
5.823.807
4.270.000
+ 1.553.807
+ 36,39 %
IV. Financiële vaste activa A. Verbonden entiteiten B. Andere vennootschappen waarmee een deelnemingsverhouding bestaat C. Andere financiële vaste activa Bruto investeringen
4.5.1.3
7.136.669
0
+ 7.136.669
192.965.650
252.095.039
- 59.129.390
BG = 0 - 23,46 %
Verticale analyse: jaarrekening 2017 - jaarrekening 2018
Tijdens het boekjaar 2017 had 58,42% van de investeringen betrekking op onroerende goederen. Om tot dit percentage te komen werd de som gemaakt van de investeringen in ‘terreinen en gebouwen’ (30,17%), ‘overige materiële vaste activa’ (4,84%) en ‘activa in aanbouw en vooruitbetalingen’ (23,41%). Het aandeel van de investeringen in ‘installaties, machines en uitrusting’ bedraagt 27,97%, dat in ‘meubilair en rollend materieel’ 3,33%.
89
Na het maken van de som van de investeringen in ‘terreinen en gebouwen’ (22,81%), ‘overige materiële vaste activa’ (6,29%) en ‘activa in aanbouw en vooruitbetalingen’ (24,79%) blijkt dat tijdens het boekjaar 2018 de investeringen die betrekking hadden op onroerende goederen gedaald zijn naar 53,89%. Het aandeel van de investeringen in ‘installaties, machines en uitrusting’ bedraagt 33,75%, dat in ‘meubilair en rollend materieel’ 1,80%.
Andere vennootschappen waarmee een deelnemingsverhouding bestaat 3,02 %
Bruto investeringen - Boekjaar 2018 Andere financiële vaste activa 3,70 %
Immateriële vaste activa 0,40 %
Verbonden entiteiten 0,00 %
Terreinen en gebouwen 22,81 %
Activa in aanbouw en voortuitbetalingen 24,79 %
Overige materiële vaste activa 6,29 %
Leasing en soortgelijke rechten 3,44 % Meubilair en rollend materieel 1,80 %
4.5.2
Installaties, machines en uitrusting 33,75 %
Financiering van de investeringen
De basisfinanciering vanuit afdeling II Investeringen dekt meestal slechts een fractie van het instandhoudingsbudget dat nodig is. De opbrengsten van de afdeling II volstaan niet om de investeringskosten te dragen. Bijgevolg moeten de andere afdelingen bijdragen in deze kosten via inkomende verrekeningen vanuit bijvoorbeeld de afdeling III Sociale voorzieningen voor Studenten en de afdeling V Patrimonium. De impact van de ESR bepalingen, waardoor het aangaan van investeringen mogelijk de schuldgraad van de Vlaamse overheid impacteert, verzwaart de context. Het investeringsvolume lag in 2018 lager dan in 2017. Er diende dan ook een kleiner bedrag gefinancierd te worden. In het boekjaar 2018 financieren de universiteiten het leeuwenaandeel van hun investeringen met eigen middelen (73,89%) en met kapitaalsubsidies (12,45%). Alleen door de UA en de VUB werd er in 2018 een beroep gedaan op vreemde middelen. De vroeger opgebouwde financiële reserves (geldbeleggingen en liquide middelen) worden nog steeds eerst aangesproken om de investeringen te financieren.
90
Ten opzichte van 2017 is de financiering van de investeringen met eigen middelen gedaald met 16.756.727 EUR of 10,52%. De financiering met kapitaalsubsidies is gestegen met 676.198 EUR of 2,90%. Het investeringsvolume van de universiteiten samen is gedaald en de som van de geldbeleggingen en de liquide middelen is gestegen per eind 2018. De financiĂŤle reserves van de universiteiten bedragen 2.498.517.856 EUR per eind 2018 t.o.v. 2.372.313.817 EUR in 2017. In het boekjaar 2018 werd er 17.014.645 EUR minder gefinancierd met eigen middelen dan begroot en 33.178.482 EUR minder gefinancierd met kapitaalsubsidies dan begroot. Evolutie financiering : .
ten opzichte van jaarrekening 2017
.
ten opzichte van begroting 2018
I. Eigen middelen
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR18-JR17
JR18-JR17
BG - Boekjaar
JR18-BG18
2017
2018
absolute
relatieve
2018
absolute
relatieve
wijziging
wijziging
(eenheden euro)
afwijking
afwijking
(eenheden euro)
JR18-BG18
159.331.521
142.574.794
- 16.756.727
- 10,52 %
159.589.439
- 17.014.645
- 10,66 %
II. Vreemde middelen
21.590.363
19.825.729
- 1.764.634
- 8,17 %
27.660.408
- 7.834.679
- 28,32 %
III. Kapitaalsubsidies
23.347.320
24.023.518
+ 676.198
+ 2,90 %
57.202.000
- 33.178.482
- 58,00 %
4.148.101
6.541.610
+ 2.393.509
+ 57,70 %
7.642.192
- 1.100.582
- 14,40 %
208.417.306
192.965.652
- 15.451.654
- 7,41 %
252.094.039
- 59.128.387
- 23,45 %
IV. Andere Financiering
Financiering % aandeel in de financiering
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
BG - Boekjaar
2017
2018
2018
I. Eigen middelen
76,45 %
73,89 %
63,31 %
II. Vreemde middelen
10,36 %
10,27 %
10,97 %
III. Kapitaalsubsidies
11,20 %
12,45 %
22,69 %
1,99 %
3,39 %
3,03 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
IV. Andere Financiering
91
4.6 INVESTERINGEN
EN
FINANCIERINGSMIDDELEN:
ENKELE
KEN-
GETALLEN PER UNIVERSITEIT De hiernavolgende tabellen geven een overzicht van de investeringen en de financieringsmix per universiteit voor de boekjaren 2017 en 2018.
4.6.1
Aandeel van de universiteiten in de geaggregeerde investeringen
De totale sector investeerde 208.417.306 EUR in het boekjaar 2017. De KU Leuven was de belangrijkste investeerder met 83.342.024 EUR of 39,99%. De UHasselt realiseerde het kleinste investeringsbedrag met 7.597.802 EUR of 3,65% van het totale investeringsvolume. In het boekjaar 2018 investeerden de universiteiten samen 192.965.650 EUR. De KU Leuven blijft de belangrijkste investeerder met 69.974.742 EUR of 36,26%. De UHasselt realiseerde nogmaals het kleinste investeringsbedrag met 10.326.053 EUR of 5,35% van het totale investeringsvolume.
4.6.2
Aandeel van de universiteiten in de diverse financieringsmiddelen
Zowel in het boekjaar 2017 als in het boekjaar 2018 gebruikten alle universiteiten eigen middelen voor de financiering van hun investeringen. In beide boekjaren gebruikt de UGent het hoogste percentage eigen middelen en de UHasselt het laagste percentage eigen middelen voor de financiering van haar investeringen. In 2017 deed alleen de VUB (21.590.363 EUR) een beroep op vreemde middelen, in 2018 was dit zowel de VUB (13.275.729 EUR) als de UA (6.550.000 EUR). In 2017 wenden alle universiteiten kapitaalsubsidies aan. In 2018 financierden vier universiteiten hiermee hun investeringen. De UHasselt financierde hiermee niet minder dan 54,97% van haar investeringsvolume, gevolgd door de KU Leuven met 22,40%, de VUB met 6,06% en ten slotte de UGent met 1,02%. In 2017 doen de KU Leuven en de UHasselt een beroep op andere financieringsmiddelen. Voor de UHasselt is dit met 41,17% zelfs de grootste financieringsbron voor haar investeringen. In 2018 doen eveneens alleen de KU Leuven en de UHasselt hierop een beroep.
92
93
4.7 GEAGGREGEERDE BALANS BALANS
ACTIVA
codes
(eenheden euro)
VASTE ACTIVA
20/28
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
2014
2015
2016
2017
2018
BG - Boekjaar 2018
1.471.700.744
1.547.501.597
1.604.294.070
1.659.841.484
1.701.904.240
1.762.993.907
I.
Oprichtingskosten
20
0
0
0
0
0
0
II.
Immateriële vaste activa
21
2.919.014
1.786.238
1.441.732
1.661.739
1.560.768
1.325.380
III. Materiële vaste activa
1.446.901.335
1.522.492.374
1.576.562.751
1.630.828.314
1.665.547.720
1.730.992.787
A. Terreinen en gebouwen
22
970.466.018
1.063.104.546
1.158.191.503
1.212.723.016
1.207.546.571
1.261.704.803
B. Installaties, machines en uitrusting
23
150.441.822
142.800.063
155.983.828
160.748.174
170.501.049
179.136.239
C. Meubilair en rollend materieel
24
30.042.586
31.084.489
33.601.641
38.243.307
39.715.210
39.742.643
D. Leasing en soortgelijke rechten
25
71.553.443
72.683.560
69.880.791
66.871.823
70.379.219
62.945.171
E. Overige matriële vaste activa
26
49.985.699
50.346.995
52.047.736
49.105.809
50.428.054
50.802.035
F. Activa in aanbouw en voortuitbetalingen
27
174.411.768
162.472.722
106.857.252
103.136.185
126.977.617
136.661.895
IV. Financiële vaste activa
V.
22/27
28
21.880.396
23.222.986
26.289.588
27.351.430
34.795.752
30.675.740
A. Verbonden entiteiten 1. Deelnemingen in verbonden vennootschappen 2. Vorderingen B. Andere vennootschappen waarmee een deelnemingsverhouding bestaat 1. Deelnemingen 2. Vorderingen C. Andere financiële vaste activa 1. Aandelen 2. Vorderingen en borgtochten in contanten
280/1 280 281
3.414.992
4.300.000
4.300.000
4.212.769
4.122.922
4.123.000
3.300.000
3.300.000
3.300.000
3.300.000
3.300.000
3.300.000
114.992
1.000.000
1.000.000
912.769
822.922
823.000
282/3
13.122.022
12.394.183
13.784.882
13.447.502
17.183.496
19.371.480
282 283 284/8 284 285/8
12.165.416
11.515.482
12.777.217
12.911.570
16.834.676
18.276.480
956.606
878.701
1.007.665
535.932
348.820
1.095.000
5.343.383
6.528.803
8.204.706
9.691.159
13.489.335
7.181.260
3.926.133
5.274.526
6.827.144
8.673.087
12.482.243
1.417.250
1.254.277
1.377.562
1.018.072
1.007.091
VLOTTENDE ACTIVA
29/58
2.099.049.896
2.302.620.394
2.437.017.243
2.626.441.661
2.771.171.896
2.499.328.574
Vorderingen op meer dan één jaar
29
9.935.264
8.559.281
12.086.306
20.696.184
28.409.413
18.525.981
A. Handelsvorderingen
290
0
0
0
0
0
0
B. Overige vorderingen
291
9.935.264
8.559.281
12.086.306
20.696.184
28.409.413
18.525.981
3
2.622.086
2.427.553
2.230.273
2.336.570
2.059.284
2.222.160
30/36
2.302.806
2.210.899
2.029.042
2.135.339
2.059.284
2.020.930
319.280
216.654
201.231
201.231
0
201.230
40/41
301.400.856
299.472.218
241.580.961
218.493.458
229.808.344
224.564.870
A. Handelsvorderingen
40
164.813.016
172.213.258
162.776.000
134.565.144
137.636.272
140.582.370
B. Overige vorderingen
41
136.587.841
127.258.961
78.804.961
83.928.314
92.172.072
83.982.500
VI. Voorraden en projecten in uitvoering A. Voorraden B. Projecten in uitvoering VII. Vorderingen op ten hoogste één jaar
37
VIII. Geldbeleggingen
51/53
1.646.119.634
1.842.769.791
1.953.527.648
2.108.427.602
2.211.134.039
2.037.969.540
IX. Liquide middelen
54/58
123.334.580
136.383.755
216.784.000
263.886.215
287.383.817
205.544.563
X.
Overlopende rekeningen
490/1
15.637.477
13.007.795
10.808.055
12.601.631
12.377.000
10.501.460
TOTAAL DER ACTIVA
20/58
3.570.750.641
3.850.121.991
4.041.311.313
4.286.283.145
4.473.076.135
4.262.322.481
94
BALANS
PASSIVA
codes
(eenheden euro)
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
BG - Boekjaar
2014
2015
2016
2017
2018
2018
EIGEN VERMOGEN
10/15
2.719.110.348
2.873.050.353
2.972.806.959
3.133.604.255
3.287.002.709
3.110.971.028
Gevormd vermogen
10
286.261.766
286.035.066
286.660.352
291.638.268
292.044.768
291.638.266
III. Herwaarderingsmeerwaarden
12
0
0
0
0
0
0
IV. Aangelegde fondsen
13
2.302.267.586
2.435.579.513
2.551.003.389
2.708.295.285
2.851.407.833
2.697.113.633
I.
V.
A. Onbeschikbare Fondsen
130
B. Beschikbare Fondsen
131
Overgedragen overschot (overgedragen tekort)
14
62.829.114
75.071.018
56.145.959
48.265.610
46.431.102
32.744.939
15
67.751.882
76.364.757
78.997.259
85.405.092
97.119.006
89.474.190
16
201.757.539
239.575.329
294.905.884
300.677.213
304.963.156
292.089.530
160/5
201.757.539
239.575.329
294.905.884
300.677.213
304.963.156
292.089.530
55.553.256
73.217.170
82.342.648
78.786.969
69.027.499
VI. Kapitaalsubsidies VOORZIENINGEN VII. Voorzieningen voor risico's en kosten A. B. C. D. E. F.
Pensioenen en soortgelijke verplichtingen Belastingen Grote herstellings- en onderhoudswerken Sociaal Passief Veiligheid en milieu verplichtingen Overige risico's en kosten
0
0
0
0
8.279.515
73.290.796
93.226.033
125.508.257
143.998.963
154.006.822
0
0
0
0
0
15.408.732
15.608.201
15.236.301
8.071.715
9.093.107
57.504.755
57.523.925
71.818.678
69.819.566
64.556.213
17/49
649.882.754
737.496.310
773.598.466
852.001.677
881.110.272
859.260.933
17
79.362.802
140.004.941
132.000.477
147.050.634
129.136.054
141.090.680
A. Financiële schulden 1. Achtergestelde leningen 2. Niet-achtergestelde obligatieleningen 3. Leasingschulden en soortgelijke schulden 4. Kredietinstellingen 5. Overige leningen B. Handelsschulden
170/4 170 171 172 173 174 175
75.442.463
138.203.541
131.007.311
146.705.706
128.763.563
140.095.750
0
0
0
0
0
C. Overige schulden
SCHULDEN VIII. Schulden op meer dan één jaar
IX. Schulden op ten hoogste één jaar A. Schulden op meer dan één jaar die binnen het jaar vervallen B. Financiële schulden 1. Kredietinstellingen 2. Overige leningen C. Handelsschulden
X.
160 161 162 163 164 165
0
58.208.333
54.934.000
51.651.000
48.368.000
43.141.194
45.412.475
43.975.460
42.511.859
26.406.831
32.291.354
30.082.733
27.847.851
49.105.000
44.474.191
9.916
4.500.000
4.250.000
3.437.847
9.514.541
0
0
0
0
0
0
178/9
3.920.338
1.801.401
993.166
344.928
372.491
994.930
42/48
518.879.497
567.732.212
606.831.429
657.527.678
707.723.465
681.246.293
42
6.435.586
10.490.815
8.572.309
60.616.235
24.874.760
49.926.870
43 430/8 439 44
66.696.120
68.764.616
68.785.705
68.726.068
118.879.117
68.298.463
66.696.120
68.764.616
68.785.705
68.726.068
118.879.117
68.298.463
0
0
0
0
0
0
92.500.953
90.630.369
99.057.301
93.531.019
85.456.926
103.516.600
46
127.876.156
173.687.467
174.617.927
183.058.154
206.633.649
226.187.630
45
197.064.681
198.923.647
223.303.631
216.412.562
223.591.755
200.390.240
48.828.140
54.650.480
61.131.430
53.074.473
45.032.777
D. Ontvangen vooruitbetalingen op projecten E. Schulden met betrekking tot belastingen, bezoldigingen en sociale lasten 1. Belastingen 2. Bezoldigingen en sociale lasten F. Overige schulden
450/3 454/9 48
148.236.541
144.273.166
162.172.200
163.338.089
178.558.978
28.306.001
25.235.298
32.494.556
35.183.641
48.287.257
32.926.490
Overlopende rekeningen
492/3
51.640.456
29.759.156
34.766.560
47.423.366
44.250.753
36.923.960
(1)
(1)
4
(1)
(2)
990
3.570.750.641
3.850.121.991
4.041.311.313
4.286.283.145
4.473.076.135
4.262.322.481
Correctie wegens afrondingsverschillen TOTAAL DER PASSIVA
10/49
95
4.7.1 4.7.1.1
Activa Horizontale analyse: jaarrekening 2017 – jaarrekening 2018 – begroting 2018
De totale balanswaarde van alle universiteiten samen bedraagt eind 2018 de som van 4.473.076.135 EUR tegenover 4.286.283.145 EUR op 31 december 2017. Dit is een stijging met 186.792.991 EUR of 4,36%. Zowel de vaste activa als de vlottende activa leverden een bijdrage aan deze groei. Evolutie balans - ACTIVA : . ten opzichte van jaarrekening 2017 .
codes
JR - Boekjaar 2017
ten opzichte van begroting 2018
VASTE ACTIVA
(eenheden euro)
20/28
I. Oprichtingskosten
22/27
IV. Financiële vaste activa
28
VLOTTENDE ACTIVA
29/58
JR18-JR17 relatieve
BG - Boekjaar 2018
JR18-BG18 absolute
JR18-BG18 relatieve
wijziging
wijziging
(eenheden euro)
afwijking
afwijking
1.701.904.240
+ 42.062.756
0
0
+0
21
III. Materiële vaste activa
JR18-JR17 absolute
1.659.841.484
20
II. Immateriële vaste activa
JR - Boekjaar 2018
+ 2,53 %
1.762.993.907
- 61.089.667
0
+0
- 3,47 %
1.661.739
1.560.768
- 100.971
- 6,08 %
1.325.380
+ 235.388
1.630.828.314
1.665.547.720
+ 34.719.405
+ 2,13 %
1.730.992.787
- 65.445.067
+ 17,76 % - 3,78 %
27.351.430
34.795.752
+ 7.444.322
+ 27,22 %
30.675.740
+ 4.120.012
+ 13,43 %
2.626.441.661
2.771.171.896
+ 144.730.235
+ 5,51 %
2.499.328.574
+ 271.843.322
+ 10,88 %
V. Vorderingen op meer dan één jaar
29
20.696.184
28.409.413
+ 7.713.229
+ 37,27 %
18.525.981
+ 9.883.432
+ 53,35 %
VI. Voorraden en projecten in uitvoering
3
2.336.570
2.059.284
- 277.287
- 11,87 %
2.222.160
- 162.876
- 7,33 %
VII. Vorderingen op ten hoogste één jaar
40/41
218.493.458
229.808.344
+ 11.314.886
+ 5,18 %
224.564.870
+ 5.243.474
+ 2,33 %
VIII.Geldbeleggingen
51/58
2.372.313.817
2.498.517.856
+ 126.204.039
+ 5,32 %
2.243.514.103
+ 255.003.753
+ 11,37 %
X. Overlopende rekeningen
+ IX. Liquide middelen
490/1
12.601.631
12.377.000
- 224.632
- 1,78 %
10.501.460
+ 1.875.540
+ 17,86 %
TOTAAL DER ACTIVA
20/58
4.286.283.145
4.473.076.135
+ 186.792.991
+ 4,36 %
4.262.322.481
+ 210.753.654
+ 4,94 %
De geaggregeerde vaste activa bedragen op 31 december 2018 de som van 1.701.904.240 EUR. Dit is een stijging t.o.v. 2017 met 42.062.756 EUR of 2,53%. Deze stijging is te verklaren door een substantiële toename van de materiële vaste activa met 34.719.405 EUR of 2,13% en een kleine toename van de financiële vaste activa met 7.444.322 EUR of 27,22%. De immateriële vaste activa dalen echter met 100.971 EUR of 6,08%. De post ‘terreinen en gebouwen’ is de enige post die in waarde daalt binnen de geaggregeerde materiële vaste activa in 2018 en dit met 5.176.445 EUR. De waardevermindering van ‘terreinen en gebouwen’ is het grootst bij de UGent (-6.374.450 EUR), gevolgd door de KU Leuven (-3.909.642 EUR) en de UA (-2.010.461 EUR). De VUB (+6.648.918 EUR) en de UHasselt (+469.190 EUR) tekenen wel een stijging in waarde op van deze post. Binnen de geaggregeerde materiële vaste activa is er een toename in absolute cijfers van de post ‘installaties, machines en uitrusting’ met 9.752.875 EUR. De waardevermeerdering van ‘installaties, machines en uitrusting’ is het grootst bij de VUB (+4.566.919 EUR), gevolgd door de UA (+3.767.565 EUR), de UHasselt (+2.023.162 EUR) en ten slotte de UGent (+1.370.562 EUR). Alleen de KU Leuven (-1.975.333 EUR) tekent een daling op. De waarde van de post ‘meubilair en rollend materieel’ stijgt met 1.471.903 EUR. Deze waardestijging doet zich voor bij vier van de vijf universiteiten. Bij de KU Leuven (+553.789 EUR) is ze het grootst, gevolgd door de UA (+536.769 EUR), de VUB (+270.488 EUR) en de UHasselt (+147.851 EUR). Bij de UGent (-36.994 EUR) zien we een kleine waardevermindering.
96
Binnen de geaggregeerde materiële vaste activa is er in het boekjaar 2018 een toename van de post ‘leasing en soortgelijke rechten’ met 3.507.396 EUR. Deze waardestijging is uitsluitend toe te schrijven aan de UA (+6.440.750 EUR). De UHasselt blijft status quo met 0 EUR en bij de UGent (-1.798.335 EUR), de VUB (-795.613 EUR) en de KU Leuven (-339.407 EUR) zien we een waardevermindering. De post ‘overige materiële vaste activa’ gaat eveneens omhoog in 2018 met 1.322.245 EUR. Een waardevermeerdering doet zich voor bij de UHasselt (+675.984 EUR), de UA (+617.897 EUR), de UGent (+562.193 EUR) en de VUB (+32.603 EUR). Bij de KU Leuven (-566.434 EUR) zien we een daling van de waarde. Binnen de geaggregeerde materiële vaste activa stijgt de post ‘activa in aanbouw en vooruitbetalingen’ in het boekjaar 2018 het meest met 23.841.432 EUR. De waardevermeerdering doet zich voor bij de vijf universiteiten en is het grootst bij de VUB (+8.736.728 EUR), gevolgd door de KU Leuven (+8.296.995 EUR), de UGent (+5.329.500 EUR), de UHasselt (+1.058.682 EUR) en ten slotte de UA (+419.527 EUR). De financiële vaste activa van de universiteiten bestaan in hoofdzaak uit deelnemingen in het kapitaal van ondernemingen. Wat de financiële vaste activa onderscheidt van de geldbeleggingen is dat bij de financiële vaste activa er meestal inspraak is in het bestuur van de andere onderneming. Toch worden ook andere aandelen, die om strategische redenen worden aangehouden, onder de financiële vaste activa geboekt. De geaggregeerde financiële vaste activa zijn in 2018 met 7.444.322 EUR gestegen. De grootste toename doet zich voor bij de UGent (+4.766.540 EUR), gevolgd door de KU Leuven (+2.583.316 EUR), de VUB (+172.045 EUR) en de UA (+12.092 EUR). Bij de UHasselt dalen de financiële vasta activa (-89.672 EUR). Opvallend binnen de geaggregeerde vlottende activa is het grote bedrag aan geldbeleggingen en liquide middelen. Deze beide posten moeten samen worden bekeken. In functie van de situatie op de financiële markten en de financiële noden van de universiteit worden geldbeleggingen omgezet naar liquide middelen en omgekeerd. De som van de geldbeleggingen en liquide middelen bedraagt in 2017 op geaggregeerd niveau 2.372.313.817 EUR en stijgt in 2018 met 126.204.039 EUR of 5,32% naar 2.498.517.856 EUR. In de overlopende rekeningen worden opbrengsten toegewezen aan het boekjaar 2018 die pas ontvangen zijn in 2019 en worden kosten die in 2018 gemaakt zijn voor het boekjaar 2019 overgedragen. In de begroting 2018 stellen we voor de geaggregeerde vaste activa een overschatting met 61.089.667 EUR of 3,47% vast. De geaggregeerde materiële vaste activa werden namelijk met 65.445.067 EUR overbegroot. De niet effectief uitgevoerde investeringen van hoofdzakelijk de UGent (-44.544.272 EUR), gevolgd door de KU Leuven (-14.296.229 EUR), de UHasselt (-14.123.256 EUR) en de UA (-8.512.117 EUR) zijn hiervan de oorzaak. Bij de VUB (+16.030.807 EUR) daarentegen werden ze substantieel onderbegroot.
97
De geaggregeerde vlottende activa werden in de begroting 2018 onderschat en dit ter waarde van 271.843.322 EUR of 10,88%. In absolute bedragen is de afwijking het grootst bij de som van de ‘geldbeleggingen en liquide middelen’ met 255.003.753 EUR. Deze onderschatting van de vlottende activa gaat op voor de vijf universiteiten. Ze is het grootst bij de UGent met 101.839.781 EUR, gevolgd door de KU Leuven met 66.388.240 EUR, de UA met 52.586.166 EUR en de UHasselt met 31.016.672. Ze is het kleinst bij de VUB met 20.012.462 EUR. 4.7.1.2
Verticale analyse: jaarrekening 2017 – jaarrekening 2018 – begroting 2018
In de verticale analyse wordt elke balansrubriek geplaatst t.o.v. het balanstotaal, met als doel zicht te krijgen op de structuurwijzigingen binnen de samenstelling van de activa en de passiva. ACTIVA
codes
(% aandeel in balanstotaal)
VASTE ACTIVA
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
BG - Boekjaar
2014
2015
2016
2017
2018
2018
20/28
41,22 %
40,19 %
39,70 %
38,72 %
38,05 %
41,36 %
I.
Oprichtingskosten
20
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
II.
Immateriële vaste activa
21
0,08 %
0,05 %
0,04 %
0,04 %
0,03 %
0,03 %
22/27
40,52 %
39,54 %
39,01 %
38,05 %
37,23 %
40,61 %
A. Terreinen en gebouwen
22
27,18 %
27,61 %
28,66 %
28,29 %
27,00 %
29,60 %
B. Installaties, machines en uitrusting
23
4,21 %
3,71 %
3,86 %
3,75 %
3,81 %
4,20 %
C. Meubilair en rollend materieel
24
0,84 %
0,81 %
0,83 %
0,89 %
0,89 %
0,93 %
D. Leasing en soortgelijke rechten
25
2,00 %
1,89 %
1,73 %
1,56 %
1,57 %
1,48 %
E. Overige matriële vaste activa
26
1,40 %
1,31 %
1,29 %
1,15 %
1,13 %
1,19 %
F. Activa in aanbouw en voortuitbetalingen
27
4,88 %
4,22 %
2,64 %
2,41 %
2,84 %
3,21 %
28
0,61 %
0,60 %
0,65 %
0,64 %
0,78 %
0,72 %
A. Verbonden entiteiten 1. Deelnemingen in verbonden vennootschappen 2. Vorderingen B. Andere vennootschappen waarmee een deelnemingsverhouding bestaat 1. Deelnemingen 2. Vorderingen C. Andere financiële vaste activa 1. Aandelen 2. Vorderingen en borgtochten in contanten
280/1 280 281
0,10 %
0,11 %
0,11 %
0,10 %
0,09 %
0,10 %
0,09 %
0,09 %
0,08 %
0,08 %
0,07 %
0,08 %
0,00 %
0,03 %
0,02 %
0,02 %
0,02 %
0,02 %
282/3
0,37 %
0,32 %
0,34 %
0,31 %
0,38 %
0,45 %
282 283 284/8 284 285/8
0,34 %
0,30 %
0,32 %
0,30 %
0,38 %
0,43 %
0,03 %
0,02 %
0,02 %
0,01 %
0,01 %
0,03 %
0,15 %
0,17 %
0,20 %
0,23 %
0,30 %
0,17 %
0,11 %
0,14 %
0,17 %
0,20 %
0,28 %
0,04 %
0,03 %
0,03 %
0,02 %
0,02 %
VLOTTENDE ACTIVA
29/58
58,78 %
59,81 %
60,30 %
61,28 %
61,95 %
58,64 %
Vorderingen op meer dan één jaar
29
0,28 %
0,22 %
0,30 %
0,48 %
0,64 %
0,43 %
A. Handelsvorderingen
290
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
B. Overige vorderingen
291
0,28 %
0,22 %
0,30 %
0,48 %
0,64 %
0,43 %
3
0,07 %
0,06 %
0,06 %
0,05 %
0,05 %
0,05 %
30/36
0,06 %
0,06 %
0,05 %
0,05 %
0,05 %
0,05 %
0,01 %
0,01 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
40/41
8,44 %
7,78 %
5,98 %
5,10 %
5,14 %
5,27 %
A. Handelsvorderingen
40
4,62 %
4,47 %
4,03 %
3,14 %
3,08 %
3,30 %
B. Overige vorderingen
41
3,83 %
3,31 %
1,95 %
1,96 %
2,06 %
1,97 %
VIII. Geldbeleggingen
51/53
46,10 %
47,86 %
48,34 %
49,19 %
49,43 %
47,81 %
IX. Liquide middelen
54/58
3,45 %
3,54 %
5,36 %
6,16 %
6,42 %
4,82 %
X.
Overlopende rekeningen
490/1
0,44 %
0,34 %
0,27 %
0,29 %
0,28 %
0,25 %
TOTAAL DER ACTIVA
20/58
3.570.750.641
3.850.121.991
4.041.311.313
4.286.283.145
4.473.076.135
4.262.322.481
III. Materiële vaste activa
IV. Financiële vaste activa
V.
VI. Voorraden en projecten in uitvoering A. Voorraden B. Projecten in uitvoering VII. Vorderingen op ten hoogste één jaar
37
De vaste activa bedragen 38,72% van het balanstotaal in de jaarrekening 2017 en 38,05% van het balanstotaal in de jaarrekening 2018. De vlottende activa bedragen 61,28% in 2017 en 61,95% in 2018. De verhouding vast/vlottend blijft dus ongeveer dezelfde. Bij de vaste activa valt het grote aandeel op van de materiële vaste activa. Vooral de component ‘terreinen en gebouwen’ is hiervoor verantwoordelijk. Bij de vlottende activa springt het grote aandeel van de ‘geldbeleggingen’ in het oog. 98
De begrote balansstructuur wijkt enigszins af van wat effectief in 2018 gerealiseerd werd. In de begroting 2018 was een verschuiving van vlottende naar vaste activa voorzien. In realiteit zien we de omgekeerde beweging.
4.7.2 4.7.2.1
Passiva Horizontale analyse: jaarrekening 2017 – jaarrekening 2018 – begroting 2018
Evolutie balans - PASSIVA : .
ten opzichte van jaarrekening 2017
.
ten opzichte van begroting 2018
EIGEN VERMOGEN
codes
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR18-JR17
JR18-JR17
BG - Boekjaar
JR18-BG18
2017
2018
absolute
relatieve
2018
absolute
relatieve
wijziging
wijziging
(eenheden euro)
afwijking
afwijking
(eenheden euro)
3.133.604.255
3.287.002.709
+ 153.398.454
+ 4,90 %
3.110.971.028
+ 176.031.681
+ 5,66 %
I. Gevormd vermogen
10
291.638.268
292.044.768
+ 406.500
+ 0,14 %
291.638.266
+ 406.501
+ 0,14 %
III. Herwaarderingsmeerwaarden
12
0
0
+0
0
+0
IV. Aangelegde fondsen
13
2.708.295.285
2.851.407.833
+ 143.112.548
+ 5,28 %
2.697.113.633
+ 154.294.199
+ 5,72 %
V. Overgedragen overschot (overgedragen tekort)
14
48.265.610
46.431.102
- 1.834.508
- 3,80 %
32.744.939
+ 13.686.164
+ 41,80 %
VI. Kapitaalsubsidies
15
85.405.092
97.119.006
+ 11.713.914
+ 13,72 %
89.474.190
+ 7.644.816
+ 8,54 %
VOORZIENINGEN
16
300.677.213
304.963.156
+ 4.285.943
+ 1,43 %
292.089.530
+ 12.873.626
+ 4,41 %
17/49
852.001.677
881.110.272
+ 29.108.595
+ 3,42 %
859.260.933
+ 21.849.339
+ 2,54 %
17
147.050.634
129.136.054
- 17.914.580
- 12,18 %
141.090.680
- 11.954.626
- 8,47 %
IX. Schulden op ten hoogste één jaar
42/48
657.527.678
707.723.465
+ 50.195.787
+ 7,63 %
681.246.293
+ 26.477.172
+ 3,89 %
X. Overlopende rekeningen
492/3
47.423.366
44.250.753
- 3.172.613
- 6,69 %
36.923.960
+ 7.326.793
+ 19,84 %
TOTAAL DER PASSIVA
10/49
4.286.283.145
4.473.076.135
+ 186.792.991
+ 4,36 %
4.262.322.481
+ 210.753.654
+ 4,94 %
SCHULDEN VIII.Schulden op meer dan één jaar
10/15
JR18-BG18
Het geaggregeerde eigen vermogen van de sector bedraagt 3.133.604.255 EUR in 2017 en stijgt met 4,90% naar 3.287.002.709 EUR in 2018. Het eigen vermogen stijgt namelijk bij de vijf universiteiten en dit is toe te schrijven aan een sterke toename van de aangelegde fondsen. Koploper hierbij is de KU Leuven met een stijging van het eigen vermogen met 53.502.820 EUR, gevolgd door de VUB (+38.489.908 EUR), de UGent (+29.760.235 EUR), de UHasselt (+19.527.692 EUR) en ten slotte de UA (+12.117.800 EUR). De geaggregeerde voorzieningen voor risico’s en kosten stijgen in 2018 met 1,43%. Dit is toe te schrijven aan vier van de vijf universiteiten. De grootste toename doet zich voor bij de UGent (+3.049.101 EUR). Alleen de KU Leuven (-571.537 EUR) tekent een lichte daling op van deze post. De geaggregeerde schulden liggen 3,42% hoger in 2018 dan in 2017. Er is een daling van de ‘schulden op meer dan één jaar’ bij vier van de vijf universiteiten maar bij de UA stijgen deze met 6.076.694 EUR. Er is een stijging van de ‘schulden op ten hoogste één jaar’ bij alle universiteiten maar het meest bij de KU Leuven (+22.306.451 EUR), gevolgd door de UGent (+12.433.822 EUR), de VUB (+10.616.274 EUR), de UA (+3.437.976) en de UHasselt (+1.401.265 EUR). Bij het opstellen van de begroting 2018 werd het geaggregeerde eigen vermogen onderschat met 5,66%. Bij alle universiteiten ligt het eigen vermogen hoger dan begroot. De onderbegroting is het grootst bij de VUB (+53.266.646 EUR), gevolgd door de KU Leuven (+51.430.945 EUR), de UA (+32.089.223 EUR), de UGent (+22.419.872 EUR) en ten slotte de UHasselt (+16.824.996 EUR).
99
De voorzieningen voor risico’s en kosten werden met 4,41% onderbegroot en dit is hoofdzakelijk toe te schrijven aan de UGent (+6.505.134 EUR), gevolgd door de KU Leuven (+5.577.731 EUR) en de VUB (+1.725.470 EUR). Bij de UA werden deze voorzieningen overbegroot. Bij de UHasselt werden ze niet begroot. De geaggregeerde schulden vallen in de realiteit 2,54% hoger uit dan begroot in 2018. De spanning tussen de begrote en de effectieve schulden is het grootst bij de UGent (+33.635.347 EUR), gevolgd door de UA (+13.201.427 EUR). De VUB (-18.916.949 EUR), de KU Leuven (-6.011.203 EUR) en de UHasselt (-59.283 EUR) hebben minder schulden heeft dan begroot. 4.7.2.2
Verticale analyse: jaarrekening 2017 – jaarrekening 2018 – begroting 2018
In 2017 bestaan de passiva voor 73,11% uit eigen vermogen, 7,01% uit voorzieningen en 19,88% uit schulden. De structuuranalyse van de passiva in 2018 toont kleine verschuivingen met 73,48% eigen vermogen, 6,82% voorzieningen en 19,70% schulden. Het eigen vermogen van de sector blijft aanzienlijk en de financiële onafhankelijkheid groot. PASSIVA
codes
(% aandeel in balanstotaal)
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
BG - Boekjaar
2014
2015
2016
2017
2018
2018
EIGEN VERMOGEN
10/15
76,15 %
74,62 %
73,56 %
73,11 %
73,48 %
72,99 %
Gevormd vermogen
10
8,02 %
7,43 %
7,09 %
6,80 %
6,53 %
6,84 %
III. Herwaarderingsmeerwaarden
12
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
IV. Aangelegde fondsen
13
64,48 %
63,26 %
63,12 %
63,19 %
63,75 %
63,28 %
I.
V.
A. Onbeschikbare Fondsen
130
B. Beschikbare Fondsen
131
Overgedragen overschot (overgedragen tekort)
14
1,76 %
1,95 %
1,39 %
1,13 %
1,04 %
0,77 %
15
1,90 %
1,98 %
1,95 %
1,99 %
2,17 %
2,10 %
16
5,65 %
6,22 %
7,30 %
7,01 %
6,82 %
6,85 %
160/5
5,65 %
6,22 %
7,30 %
7,01 %
6,82 %
6,85 %
1,56 %
1,90 %
2,04 %
1,84 %
1,54 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,19 %
2,05 %
2,42 %
3,11 %
3,36 %
3,44 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,43 %
0,41 %
0,38 %
0,19 %
0,20 %
1,61 %
1,49 %
1,78 %
1,63 %
1,44 %
17/49
18,20 %
19,16 %
19,14 %
19,88 %
19,70 %
20,16 %
17
2,22 %
3,64 %
3,27 %
3,43 %
2,89 %
3,31 %
A. Financiële schulden 1. Achtergestelde leningen 2. Niet-achtergestelde obligatieleningen 3. Leasingschulden en soortgelijke schulden 4. Kredietinstellingen 5. Overige leningen B. Handelsschulden
170/4 170 171 172 173 174 175
2,11 %
3,59 %
3,24 %
3,42 %
2,88 %
3,29 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
1,51 %
1,36 %
1,21 %
1,08 %
1,21 %
1,18 %
1,09 %
0,99 %
0,59 %
0,90 %
0,78 %
0,69 %
1,15 %
0,99 %
0,00 %
0,12 %
0,11 %
0,08 %
0,21 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
C. Overige schulden
178/9
0,11 %
0,05 %
0,02 %
0,01 %
0,01 %
0,02 %
42/48
14,53 %
14,75 %
15,02 %
15,34 %
15,82 %
15,98 %
42
0,18 %
0,27 %
0,21 %
1,41 %
0,56 %
1,17 %
43 430/8 439 44
1,87 %
1,79 %
1,70 %
1,60 %
2,66 %
1,60 %
1,87 %
1,79 %
1,70 %
1,60 %
2,66 %
1,60 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
0,00 %
2,59 %
2,35 %
2,45 %
2,18 %
1,91 %
2,43 %
46
3,58 %
4,51 %
4,32 %
4,27 %
4,62 %
5,31 %
45
5,52 %
5,17 %
5,53 %
5,05 %
5,00 %
4,70 %
1,37 %
1,42 %
1,51 %
1,24 %
1,01 %
VI. Kapitaalsubsidies VOORZIENINGEN VII. Voorzieningen voor risico's en kosten A. B. C. D. E. F.
Pensioenen en soortgelijke verplichtingen Belastingen Grote herstellings- en onderhoudswerken Sociaal Passief Veiligheid en milieu verplichtingen Overige risico's en kosten
SCHULDEN VIII. Schulden op meer dan één jaar
IX. Schulden op ten hoogste één jaar A. Schulden op meer dan één jaar die binnen het jaar vervallen B. Financiële schulden 1. Kredietinstellingen 2. Overige leningen C. Handelsschulden
X.
160 161 162 163 164 165
0,00 %
D. Ontvangen vooruitbetalingen op projecten E. Schulden met betrekking tot belastingen, bezoldigingen en sociale lasten 1. Belastingen 2. Bezoldigingen en sociale lasten F. Overige schulden
450/3 454/9 48
4,15 %
3,75 %
4,01 %
3,81 %
3,99 %
0,79 %
0,66 %
0,80 %
0,82 %
1,08 %
0,77 %
Overlopende rekeningen
492/3
1,45 %
0,77 %
0,86 %
1,11 %
0,99 %
0,87 %
TOTAAL DER PASSIVA
10/49
3.570.750.641
3.850.121.991
4.041.311.313
4.286.283.145
4.473.076.135
4.262.322.481
100
4.8 GEAGGREGEERDE CASHFLOW De geaggregeerde resultatenrekening geeft het resultaat van het boekjaar weer. In de geaggregeerde balans wordt de liquiditeitspositie (som van de geldbeleggingen en de liquide middelen) op 31 december van het boekjaar weergegeven. De geaggregeerde cashflowanalyse heeft tot doel een inzicht te geven in de bronnen en in de aanwending van de geldmiddelen en verschaft zo een verklaring voor de mutatie in de som van de geldbeleggingen en de liquide middelen. De geaggregeerde cashflowanalyse kan voor het boekjaar 2018 echter nog niet gebeuren aangezien er nog geen uniforme gegevens van de verschillende universiteiten voorhanden zijn.
4.9 FINANCIELE RATIO’S Bij de beoordeling van het financieel evenwicht van de universiteiten wordt aandacht besteed aan de liquiditeit, de solvabiliteit en de rentabiliteit. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van enkele ratio’s.
4.9.1
Overzicht van de geaggregeerde financiële ratio’s
Financiële ratio's (teller en noemer in eenheden euro)
JR - Boekjaar 2017
JR - Boekjaar 2018
1.936.160.632
2.022.363.701
Liquiditeitsratio's 1. Netto werkingsmiddelen 2. Quick ratio
3,94
3,85
59 dagen
51 dagen
1. Netto marge (1) : Bedrijfsoverschot/Bedrijfstekort / Bedrijfsopbrengsten
3,31 %
5,33 %
2. Netto marge (2) : Overschot/Tekort uit de gewone bedrijfsuitoefening / Bedrijfsopbrengsten
4,88 %
5,61 %
3. Netto marge (3) : Overschot/Tekort van het boekjaar / Bedrijfsopbrengsten 4. Bedrijfsoverschot / Bedrijfstekort tegenover Overheidstoelagen en subsidies - basisfinanciering (1ste geldstroom) 5. Cashflow van het boekjaar tegenover Overheidstoelagen en subsidies - basisfinanciering (1ste geldstroom)
5,84 %
5,70 %
7,36 %
12,06 %
35,43 %
36,53 %
1. Graad van financiële onafhankelijkheid
73,11 %
73,48 %
2. Algemene schuldgraad
36,78 %
36,08 %
3. Dekkingsratio van het vreemd vermogen op lange termijn door de cashflow van het boekjaar 4. Omgekeerde dekkingsratio van het vreemd vermogen op lange termijn door de cashflow van het boekjaar
80,54 %
89,21 %
15 maanden
13 maanden
3. Liquiditeit van de werkingsschulden Resultatenratio's
Solvabiliteitsratio's
In de volgende bespreking wordt aandacht besteed aan de drie luiken van het financieel evenwicht. Telkens wordt voor de gehele sector het geaggregeerd bedrag en het rekenkundig gemiddelde berekend. Tevens wordt per jaar ook de laagste waarde en hoogste waarde gerealiseerd door een individuele universiteit weergegeven.
101
4.9.2
Liquiditeit
De liquiditeit geeft aan in welke mate de universiteit aan haar betalingsverplichtingen op korte termijn kan voldoen (bv. de kortetermijnschulden tegenover kredietinstellingen, leveranciers, contractuele personeelsleden,…). De gehanteerde instrumenten voor het beoordelen van de liquiditeit zijn de nettowerkingsmiddelen, de quick ratio en de liquiditeit van de werkingsschulden. •
Netto-werkingsmiddelen
De netto-werkingsmiddelen worden bekomen door een gecorrigeerde berekening van de beperkte vlottende activa min het vreemd vermogen op korte termijn. De overlopende rekeningen van het actief werden opgesplitst in over te dragen kosten (490) en verkregen opbrengsten (491). De overlopende rekeningen van het passief werden opgesplitst in toe te rekenen kosten (492) en over te dragen opbrengsten (493). De minst liquide middelen, namelijk de rubrieken ‘voorraden’ en ‘over te dragen kosten’, worden niet meegerekend in de beperkte vlottende activa. De schulden op korte termijn worden eveneens gecorrigeerd. Er wordt alleen rekening gehouden met de cash-schulden. Codes uit de Balans: 40/41 + 51/53 + 54/58 + 491 - 42/48 - 492 De geaggregeerde netto-werkingsmiddelen van de universiteiten bedragen 2.022.363.701 EUR voor het boekjaar 2018 ten opzichte van 1.936.160.632 EUR in 2017. Dit betekent een stijging met 86.203.069 EUR of 4,45%. De sector beschikt dus over een stevige buffer om een eventuele vertraging in de inning van de kortetermijnvorderingen op te vangen zonder dat dit de betaling van de kortetermijnverbintenissen in gevaar brengt. De bekomen waarde duidt op een stevige liquiditeitspositie. De berekening van de nettowerkingsmiddelen leverde voor alle universiteiten een positief resultaat op. Het rekenkundig gemiddelde geeft een netto-werkingskapitaal weer van 404.472.740 EUR per universiteit in 2018. Het laagste bedrag aan netto-werkingsmiddelen bedraagt 117.136.008 EUR en werd gerealiseerd door de UHasselt. Het hoogste bedrag aan netto-werkingsmiddelen bedraagt 1.240.102.167 EUR en werd gerealiseerd door de KU Leuven.
102
Netto werkingsmiddelen gunstige liquiditeit = positieve netto werkingsmiddelen JR - Boekjaar 2017 1.936.160.632
JR - Boekjaar 2018 2.022.363.701
Rekenkundig gemiddelde
387.232.126
404.472.740
Laagste waarde
104.564.797
117.136.008
1.198.392.005
1.240.102.167
(eenheden euro)
Aggregatie Univ
Hoogste waarde
•
Quick ratio
Bij de quick ratio worden de componenten van de netto-werkingsmiddelen relatief uitgedrukt: beperkte vlottende activa gecorrigeerd voor de minst liquide middelen vreemd vermogen op korte termijn gecorrigeerd voor bepaalde schulden Deze ratio geeft een goede liquiditeitssituatie weer bij een waarde van minimaal één. Dit betekent dat de beperkte vlottende activa dan groter of gelijk zijn aan het bedrag van de kortetermijnschulden. Codes uit de balans: 40/41 + 51/53 + 54/58 + 491 42/48 + 492 Er waren eind 2018 voldoende middelen voorhanden om 3,85 maal de lopende kortetermijnverplichtingen te dekken. Dit is een sterke ratio. De reële noden werden dus ruimschoots gedekt voor de sector in zijn geheel. Bij gepaste financiering van de geplande investeringen hoeft de sector in de nabije toekomst geen betalingsproblemen te vrezen. Het rekenkundig gemiddelde geeft een quick ratio weer van 4,64 per universiteit in 2018. De UGent haalt de laagste waarde met 2,08. De best scorende universiteit is voor het negende jaar op rij de UHasselt met 8,88. De range tussen de hoogste en de laagste waarde is dus erg groot. Dit betekent dat de liquiditeitspositie van de individuele universiteiten sterk kan verschillen.
103
Quick ratio bevredigende liquiditeit = waarde minimaal één JR - Boekjaar 2017 3,94
JR - Boekjaar 2018 3,85
Rekenkundig gemiddelde
4,71
4,64
Laagste waarde
2,05
2,08
Hoogste waarde
8,76
8,88
Aggregatie Univ
•
Liquiditeit van de werkingsschulden
Het aantal dagen leverancierskrediet drukt het aantal dagen uit dat de sector krijgt/neemt voor de betaling van zijn werkingsschulden. Werkingsschulden op ten hoogste één jaar (handelsschulden) x 365 dagen Inkopen inclusief BTW Codes uit de Balans en de RR: Balans 44 x 365 RR60 + RR61 Het aantal dagen leverancierskrediet voor de sector bedraagt 51 in het boekjaar 2018 tegenover 59 in het boekjaar 2017. Het kortere betalingsuitstel kan geïnterpreteerd worden als een blijk van dalend vertrouwen van de leveranciers in de universiteiten. Het rekenkundig gemiddelde bedraagt 52 per universiteit in 2018. De UA behaalt de laagste waarde met 39. De best scorende universiteit in 2018 is de VUB met 69, gevolgd door de UGent met 65.
Liquiditeit van de werkingsschulden (aantal dagen)
JR - Boekjaar 2017
JR - Boekjaar 2018
Aggregatie Univ
59
51
Rekenkundig gemiddelde
63
52
Laagste waarde
38
39
Hoogste waarde
98
69
104
Liquiditeitsratio's
Netto werkingsmiddelen (eenheden euro)
2017 KU Leuven
Liquiditeit van de werkingsschulden
Quick ratio
(aantal dagen)
2018
2017
2018
2017
2018
1.198.392.005
1.240.102.167
6,79
6,40
44
39
Universiteit Gent
256.738.524
277.787.574
2,05
2,08
74
65
Universiteit Antwerpen
126.988.712
135.616.404
3,01
3,05
38
39
Universiteit Hasselt
104.564.797
117.136.008
8,76
8,88
60
50
Vrije Universiteit Brussel
249.476.594
251.721.549
2,93
2,79
98
69
1.936.160.632
2.022.363.701
3,94
3,85
59
51
387.232.126
404.472.740
4,71
4,64
63
52
104.564.797
117.136.008
2,05
2,08
38
39
1.198.392.005
1.240.102.167
8,76
8,88
98
69
Aggregatie Univ Rekenkundig gemiddelde Laagste waarde Hoogste waarde
4.9.3
Solvabiliteit
De solvabiliteitsratio’s peilen naar de mate waarin de universiteiten in staat zijn hun financiële verplichtingen (op korte en lange termijn) na te komen. Dit wordt gemeten met behulp van de graad van financiële onafhankelijkheid en de algemene schuldgraad. •
Graad van financiële onafhankelijkheid
De graad van financiële onafhankelijkheid wordt berekend als de verhouding tussen het eigen vermogen en het totaal vermogen. Eigen vermogen Totaal der passiva Codes uit de Balans: 10/15 10/49 In het boekjaar 2018 financieren de universiteiten zich samen voor 73,48% met eigen vermogen. De sector is dus slechts voor 26,52% afhankelijk van vreemd vermogen en beschikt dus over een sterke financiële onafhankelijkheid. Alle universiteiten hebben een eigen vermogen dat groter is dan het vreemd vermogen. De UGent heeft de laagste graad van financiële onafhankelijkheid met 69,47% eigen vermogen en moet een beroep doen op 33,53% vreemd vermogen. De UHasselt behaalt in 2018 de hoogste graad van financiële onafhankelijkheid met 83,64% eigen vermogen en slechts 16,36% vreemd vermogen.
105
Financiële ratio's - Solvabiliteitsratio's Graad van financiële onafhankelijkheid T Eigen vermogen N Totaal der passiva
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
2017
2018
73,11 % 3.133.604.255 4.286.283.146
73,48 % 3.287.002.709 4.473.076.137
Graad van financiële onafhankelijkheid hoe groter de ratiowaarde, hoe kleiner de afhankelijkheid van vreemd vermogen
Aggregatie Univ
•
JR - Boekjaar 2017 Aggregatie Univ - onafhankelijkheid 73,11 %
JR - Boekjaar 2018 73,48 %
Rekenkundig gemiddelde
74,90 %
75,51 %
Laagste waarde
68,23 %
69,47 %
Hoogste waarde
81,56 %
83,64 %
Algemene schuldgraad
De algemene schuldgraad is de verhouding van het vreemd vermogen tot het eigen vermogen. Vreemd vermogen Eigen vermogen Codes uit de Balans: 16 + 17/49 10/15 Berekend op de geaggregeerde balansgegevens toont deze ratio aan dat in de jaarrekening 2018 tegenover elke 100 EUR eigen vermogen er 36,08 EUR schulden staan. De gemiddelde algemene schuldgraad bedraagt 33,11%. In 2018 noteert de UGent de hoogste schuldgraad met 43,94% en de UHasselt de laagste met 19,56%. Financiële ratio's - Solvabiliteitsratio's Algemene schuldgraad T Vreemd vermogen N Eigen vermogen
JR - Boekjaar
JR - Boekjaar
2017
2018
36,78 % 1.152.678.890 3.133.604.255
36,08 % 1.186.073.428 3.287.002.709
106
Algemene schuldgraad hoe groter de schuldgraad, hoe minder gunstig de solvabiliteit JR - Boekjaar 2017 36,78 %
JR - Boekjaar 2018 36,08 %
Rekenkundig gemiddelde
34,25 %
33,11 %
Laagste waarde
22,61 %
19,56 %
Hoogste waarde
46,56 %
43,94 %
Aggregatie Univ
Solvabiliteitsratio's
Graad van financiële onafhankelijkheid
Graad van financiële afhankelijkheid
Algemene schuldgraad
2017
2018
2017
2018
2017
2018
KU Leuven
74,16 %
74,24 %
25,84 %
25,76 %
34,85 %
34,69 %
Universiteit Gent
69,58 %
69,47 %
30,42 %
30,53 %
43,71 %
43,94 %
Universiteit Antwerpen
80,97 %
79,74 %
19,03 %
20,26 %
23,51 %
25,40 %
Universiteit Hasselt
81,56 %
83,64 %
18,44 %
16,36 %
22,61 %
19,56 %
Vrije Universiteit Brussel
68,23 %
70,45 %
31,77 %
29,55 %
46,56 %
41,94 %
Aggregatie Univ
73,11 %
73,48 %
26,89 %
26,52 %
36,78 %
36,08 %
Rekenkundig gemiddelde
74,90 %
75,51 %
25,10 %
24,49 %
34,25 %
33,11 %
Laagste waarde
68,23 %
69,47 %
18,44 %
16,36 %
22,61 %
19,56 %
Hoogste waarde
81,56 %
83,64 %
31,77 %
30,53 %
46,56 %
43,94 %
4.9.4
Rentabiliteit
In het bedrijfsleven is de rentabiliteit één van de parameters die meten hoe goed het winstobjectief wordt gehaald. Voor de non-profit sector ligt dit anders. Daar komt het er op aan om de maatschappelijke doelstellingen zo optimaal mogelijk te verwezenlijken met de beschikbare middelen. Overschotten zijn in dit oogpunt indicatief voor de kwaliteit van het gevoerde beleid en het kostenbewustzijn. Bij de interpretatie van het resultaat moet voorzichtigheid aan de dag worden gelegd. De overschotten die worden gerealiseerd vormen immers geen vrije beleidsruimte voor het bestuur van de universiteit omdat er veelal concrete bestemmingen en engagementen tegenover staan. Bij de beoordeling van de rentabiliteitspositie van universiteiten samen wordt nagegaan of de opbrengsten toereikend waren om alle kosten te dekken. Bij het uitvoeren van deze analyse wordt gebruik gemaakt van drie ratio’s. Bij deze ratio’s, de zogenaamde netto-marges, worden de diverse overschotten geplaatst t.o.v. de totale bedrijfsopbrengsten.
107
•
Netto-marges
In de netto-marges wordt het bedrijfsoverschot of het bedrijfstekort, het overschot of het tekort uit de gewone bedrijfsuitoefening en het overschot of het tekort van het boekjaar gerelateerd aan de totale bedrijfsopbrengsten. De geaggregeerde netto-marges geven een positief beeld. Financiële ratio's - Resultatenratio's Netto marge (1) T Bedrijfsoverschot / Bedrijfstekort N Bedrijfsopbrengsten Netto marge (2) T Overschot / Tekort uit de gewone activiteit N Bedrijfsopbrengsten Netto marge (3) T Overschot / Tekort van het boekjaar N Bedrijfsopbrengsten
JR - Boekjaar 2017 3,31 % 74.876.607 2.264.379.646 4,88 % 110.466.555 2.264.379.646 5,84 % 132.343.137 2.264.379.646
JR - Boekjaar 2018 5,33 % 127.814.308 2.399.960.382 5,61 % 134.523.367 2.399.960.382 5,70 % 136.713.786 2.399.960.382
De rentabiliteitspositie voor het boekjaar 2018 van de individuele universiteiten is positief. •
•
Netto-marge 1: -
de vijf universiteiten hebben een bedrijfsoverschot,
-
netto-marge 1 ligt in 2018 bij alle universiteiten hoger dan in 2017,
-
de VUB behaalt met 11,31% de hoogste waarde en de UGent met 3,61% de laagste;
Netto-marge 2: -
alle universiteiten hebben een overschot uit de gewone bedrijfsuitoefening,
-
netto-marge 2 ligt in 2018 bij drie universiteiten hoger dan in 2017,
-
de financiële verrichtingen leveren bij drie universiteiten een positieve bijdrage want netto-marge 2 ligt bij hen hoger dan netto-marge 1,
•
de VUB behaalt met 12,69% de hoogste waarde en de UA met 3,88% de laagste;
Netto-marge 3: -
alle universiteiten hebben een overschot van het boekjaar,
-
netto-marge 3 ligt in 2018 bij twee universiteiten hoger dan in 2017,
-
de invloed van de uitzonderlijke verrichtingen is in 2018 positief bij 4 van de 5 universiteiten,
-
de VUB behaalt met 12,65% de hoogste waarde en de UGent met 4,02% de laagste.
108
Netto marge hoe hoger de ratiowaarde, hoe gunstiger de rentabiliteit JR - Boekjaar 2017
JR - Boekjaar 2018
Netto marge (1) Aggregatie Univ
Aggregatie Univ - netto marge 3,31 (1) %
Rekenkundig gemiddelde
5,33 %
3,07 %
6,16 %
Laagste waarde
- 0,65 %
3,61 %
Hoogste waarde
5,37 %
11,31 %
Aggregatie Univ - netto marge 4,88 (2) %
5,61 %
Netto marge (2) Aggregatie Univ
Rekenkundig gemiddelde
4,92 %
6,81 %
Laagste waarde
2,84 %
3,88 %
Hoogste waarde
7,77 %
12,69 %
Aggregatie Univ - netto marge 5,84 (3) %
5,70 %
Netto marge (3) Aggregatie Univ
Rekenkundig gemiddelde
6,44 %
6,91 %
Laagste waarde
3,32 %
4,02 %
Hoogste waarde
11,44 %
12,65 %
Resultatenratio's
Netto marge (1)
Netto marge (2)
Netto marge (3)
2017
2017
2018
2017
2018
2018
KU Leuven
4,72 %
4,93 %
6,17 %
4,84 %
7,24 %
4,89 %
Universiteit Gent
2,13 %
3,61 %
3,54 %
3,93 %
3,45 %
4,02 %
Universiteit Antwerpen
3,78 %
4,11 %
4,26 %
3,88 %
6,76 %
4,25 %
Universiteit Hasselt
5,37 %
6,82 %
7,77 %
8,72 %
11,44 %
8,72 %
- 0,65 %
11,31 %
2,84 %
12,69 %
3,32 %
12,65 %
Aggregatie Univ
3,31 %
5,33 %
4,88 %
5,61 %
5,84 %
5,70 %
Rekenkundig gemiddelde
3,07 %
6,16 %
4,92 %
6,81 %
6,44 %
6,91 %
Laagste waarde
- 0,65 %
3,61 %
2,84 %
3,88 %
3,32 %
4,02 %
Hoogste waarde
5,37 %
11,31 %
7,77 %
12,69 %
11,44 %
12,65 %
Vrije Universiteit Brussel
109
5 ANALYSE VAN DE EVOLUTIE VAN HET PERSONEELSBESTAND 5.1 INLEIDING Dit luik van het rapport behandelt de evolutie van het personeelsbestand van de universiteiten. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan de desbetreffende passage uit artikel IV.104 van de Codex Hoger Onderwijs van 20 december 2013 zoals gewijzigd (hierna CHO).6 Net zoals in de vorige edities worden hoofdzakelijk, maar niet uitsluitend, geaggregeerde personeelsgegevens weergegeven en besproken. In beperkte mate wordt er ook ingegaan op personeelsgegevens per universiteit. Speciale aandacht gaat daarbij uit naar de genderproblematiek. Ten slotte komt ook nog de student-personeelratio aan bod. Inzake personeelscijfers kan er gewerkt worden met twee soorten gegevens. Enerzijds zijn er de cijfers van de voorziene bezetting of personeelsformatie7, anderzijds deze van de feitelijke of effectieve bezetting (tewerkstelling)8. De gegevens met betrekking tot de voorziene bezetting kan men uit de begrotingen halen. Hiermee wordt in dit rapport evenwel niet gewerkt omdat ze geen weergave zijn van de werkelijk verrichte prestaties en bovendien beperkt zijn tot de personeelsleden die bezoldigd worden ten laste van de werkingsuitkeringen, wat derhalve een onvolledig beeld zou geven. Daarom werd ervoor geopteerd om te werken met de cijfergegevens met betrekking tot de feitelijke bezetting. Deze zijn afkomstig uit de jaarlijkse VLIR-publicatie ‘Statistische gegevens betreffende het personeel aan de Vlaamse universiteiten’ en de cijfers die de instellingen daartoe aan de VLIR hebben bezorgd. Het is belangrijk om erop te wijzen dat de gegevens van de VLIR gebaseerd zijn op een momentopname, namelijk een telling op 1 februari. Tot en met vorig jaar werd er voor de analyse m.b.t. het boekjaar t uitgegaan van de telling op 1 februari van het boekjaar t+1. De redenering was hierbij dat deze datum het dichtst aansluit bij de eindsituatie van het boekjaar t. In zijn vergadering van 25 september 2019 heeft het College zijn visie dienaangaande evenwel gewijzigd. Niettegenstaande een telling op 1 februari heel wat wijzigingen die zich later op het (boek)jaar voordoen niet kan capteren, blijft ze wel betrekking hebben op en is ze inzake personeel formeel het enige referentiepunt met betrekking tot het jaar waarin de telling plaatsvindt. Dit heeft tot gevolg dat een deel van de personeelsgegevens reeds vervat waren in het vorige rapport. Voor dit verslag (over 2018) wordt derhalve de telling van 1 februari 2018 als referentiepunt genomen. Ook de tellingen op datum van 1-2-2014, 1-2-2015, 1-2-2016 en 1-2-2017 worden meegenomen teneinde inzicht te verschaffen in bepaalde tendensen.
6
Met de goedkeuring op 1 maart 2019 van het decreet tot wijziging van de regelgeving betreffende het toezicht op en bepaalde organisatorische aspecten van het hoger onderwijs werd er een nieuw artikel IV.104 in de CHO ingeschreven. Dit artikel bevat evenwel dezelfde opdracht en is pas in werking getreden op 1 september 2019. Voor de toepassing van onderhavig rapport (over het jaar 2018) geldt derhalve nog het oude artikel IV.104. 7 Het personeelsaantal dat de universiteit voorziet volgens de regels van de Codex Hoger Onderwijs (inzonderheid artikel IV. 18) en gepreciseerd door artikel 12 van het BVR van 21 december 2007. 8 Dit zijn de feitelijke personeelsleden (titularissen op de stoel) en hun feitelijke plaatsvervangers waarvoor er een salaris werd uitbetaald. Beide groepen worden uiteraard slechts voor hun feitelijke tewerkstellingsratio meegeteld.
110
Met verwijzing naar de voormelde publicatie van de VLIR kan men bij de universiteiten een onderscheid maken tussen enerzijds personeelsleden ten laste van de werkingsuitkeringen (het zelfstandig academisch personeel of ZAP, het onderwijzend personeel uit het integratiekader, het assisterend academisch personeel of AAP, een gedeelte van het administratief en technisch personeel of ATP en het administratief en technisch personeel uit het integratiekader)9 en anderzijds personeelsleden die bezoldigd worden ten laste van andere bronnen dan de werkingsuitkeringen (het wetenschappelijk personeel of WP en een deel van het ATP10). Van de gastprofessoren worden enkel de bezoldigde meegenomen in dit verslag. Ook de leden van het ZAP die met pensioen gaan, en een deel van hun activiteiten van onderwijs, onderzoek of wetenschappelijke dienstverlening voortzetten en hiervoor een vergoeding van de universiteit ontvangen ten laste van de werkingsuitkeringen11 worden meegenomen. Tot de groep van personeelsleden, bezoldigd via andere financieringsbronnen dan de werkingsuitkeringen behoren eveneens: -
de doctoraatsbursalen en postdoctorale onderzoekers met beurs, mits zij onder toepassing van de RSZ vallen;
-
de personeelsleden werkzaam op de universiteiten, maar rechtstreeks door financierende (onderzoeks)instellingen betaald;
-
de personeelsleden, werkzaam in de sociale sector, indien ze door de universiteit worden bezoldigd.
Het uitdrukken van personeelsaantallen in voltijdse eenheden (VTE’s)12 levert het meest correcte en minst vertekende beeld op. Dit neemt niet weg dat personeelsaantallen uitgedrukt in “hoofden” en met name vooral de evolutie in de verhouding “voltijdse” versus “deeltijdse personeelsleden” interessante informatie kunnen opleveren. Daarom wordt aan beide benaderingswijzen aandacht besteed. Analyses m.b.t. de leeftijdsstructuur worden meestal in hoofden weergegeven. De gegevens met betrekking tot de inschrijvingen werden door het Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs, Kwalificaties en Studietoelagen13 op 8 februari 2019 aangeleverd. Vandaag kan men immers zeer gedetailleerde studentengegevens uit de Databank Hoger Onderwijs (DHO 2.0) halen. De link inschrijvingen – personeel wordt dan gelegd om de student-personeelratio te berekenen.
9
In het rapport wordt zowel aandacht besteed aan personeelsaantallen inclusief integratiekader als exclusief integratiekader. Naast de personeelsleden op het integratiekader is er nog een zeer beperkt en eigenlijk te verwaarlozen aantal niet statutaire personeelsleden overgekomen van de hogescholen. Deze worden enkel apart vermeld bij de gedetailleerde bespreking van ambten en graden. Afhankelijk of het hier gaat om onderzoekers of ondersteunend personeel worden deze personen gerekend bij het WP of bij het ATP. 10 We spreken hierna van ATP (I) als we ATP bezoldigd ten laste van de werkingsuitkeringen bedoelen en ATP (II) als we ATP bezoldigd ten laste van andere financieringsbronnen bedoelen. 11 Zie artikel V.44. §2 van de Codex Hoger Onderwijs. 12 Met het aantal voltijdse eenheden wordt het percentage van tewerkstelling op het telmoment bedoeld, waarbij een voltijdse eenheid gelijk is aan 100%. 13 Verder afgekort als AHOVOKS.
111
5.2 GEAGGREGEERDE PERSONEELSFORMATIE: EFFECTIEVE TEWERKSTELLING IN 2018 5.2.1
Geaggregeerde personeelstewerkstelling: evolutie tussen 1-2-2014 en 1-2-2018
Het totale personeelsbestand van de universiteiten (bezoldigd ten laste van de werkingsuitkeringen en van andere financieringsgroepen) zoals omschreven in de inleiding, kan worden opgedeeld in vijf grote groepen, namelijk het academisch personeel dat bestaat uit het zelfstandig academisch personeel en het assisterend academisch personeel (AP = ZAP + AAP), het integratiekader onderwijzend personeel, het wetenschappelijk personeel (WP), het administratief- en technisch personeel (ATP) en het integratiekader administratief- en technisch personeel.
5.2.1.1
Evolutie in VTE’s
PERSONEELSTEWERKSTELLING - Evolutie ten opzichte van 1-2-2014, 1-2-2015, 1-2-2016 en 1-2-2017 (absoluut)
Personeelstewerkstelling .
ten opzichte van 1-2-2014
.
ten opzichte van 1-2-2015
.
ten opzichte van 1-2-2016
.
ten opzichte van 1-2-2017
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
voltijdse eenheden
1/2/18-1/2/14
1/2/18-1/2/15
1/2/18-1/2/16
1/2/18-1/2/17
absolute
absolute
absolute
absolute
wijziging
wijziging
wijziging
wijziging
Zelfstandig en assisterend academisch personeel
4.866,41
5.098,75
5.199,47
5.335,78
5.365,48
+499,07
+266,73
+166,01
Integratiekader onderwijzend personeel
1.098,75
893,20
787,25
707,60
642,00
-456,75
-251,20
-145,25
-65,60
10.929,30
11.138,06
11.167,41
11.193,71
11.498,33
+569,03
+360,27
+330,92
+304,62
7.525,07
7.660,67
7.775,36
8.026,61
8.223,53
+698,46
+562,86
+448,17
+196,92
261,45
212,65
190,70
178,05
176,55
-84,90
-36,10
-14,15
-1,50
24.680,98
25.003,33
25.120,19
25.441,75
25.905,89
1.224,91
902,56
785,70
464,14
1/2/18-1/2/14
1/2/18-1/2/15
1/2/18-1/2/16
1/2/18-1/2/17
relatieve
relatieve
relatieve
relatieve
wijziging
wijziging
wijziging
wijziging
Wetenschappelijk personeel Administratief en technisch personeel Integratiekader administratief en technisch personeel Totale personeelstewerkstelling
+29,70
PERSONEELSTEWERKSTELLING - Evolutie ten opzichte van 1-2-2014, 1-2-2015, 1-2-2016 en 1-2-2017 (relatief)
Personeelstewerkstelling .
ten opzichte van 1-2-2014
.
ten opzichte van 1-2-2015
.
ten opzichte van 1-2-2016
.
ten opzichte van 1-2-2017
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
voltijdse eenheden
Zelfstandig en assisterend academisch personeel
4.866,41
5.098,75
5.199,47
5.335,78
5.365,48
+ 10,26 %
+ 5,23 %
+ 3,19 %
Integratiekader onderwijzend personeel
1.098,75
893,20
787,25
707,60
642,00
- 41,57 %
- 28,12 %
- 18,45 %
- 9,27 %
10.929,30
11.138,06
11.167,41
11.193,71
11.498,33
+ 5,21 %
+ 3,23 %
+ 2,96 %
+ 2,72 %
7.525,07
7.660,67
7.775,36
8.026,61
8.223,53
+ 9,28 %
+ 7,35 %
+ 5,76 %
+ 2,45 %
261,45
212,65
190,70
178,05
176,55
- 32,47 %
- 16,98 %
- 7,42 %
- 0,84 %
24.680,98
25.003,33
25.120,19
25.441,75
25.905,89
+ 4,96 %
+ 3,61 %
+ 3,13 %
+ 1,82 %
Wetenschappelijk personeel Administratief en technisch personeel Integratiekader administratief en technisch personeel Totale personeelstewerkstelling
+ 0,56 %
Op 1-2-2018 stelden de Vlaamse universiteiten over alle personeelscategorieën en statuten heen 25.905,89 VTE’s tewerk. Sinds de eerste publicatie van het sectorverslag universiteiten (2008-2009) is het globale personeelsaantal almaar toegenomen. Nadat de stijging gedurende enkele jaren steeds minder uitgesproken was, is ze de jongste jaren weer iets meer in intensiteit toegenomen. Ten opzichte van de vorige telling was er op 1-2-2018 een stijging van 464,14 VTE’s of 1,82%. Er is op 1-2-2018 een (soms beperkte) stijging vast te stellen bij zowel het AP, WP als het ATP, waarbij het WP het sterkst groeide. Het integratiekader (OP en ATP) daalt verder wat geheel logisch is. Met uitzondering van het zeer beperkte aantal personeelsleden dat er ingevolge artikel V.220.§ 2 van de CHO nog naar overgedragen is, kan dit integratiekader sinds 1-2-2013 in principe
112
geen nieuwe personeelsleden meer bijkrijgen. Bovendien heeft een deel van de personeelsleden inmiddels een plaats gekregen op het kader van de universiteiten en zijn er uiteraard ook uitdiensttredingen. Op 1-2-2018 bedroeg het aantal AP-leden 5.365,48 VTE’s14. Hiermee steeg deze groep opnieuw, eerder bescheiden, met 29,70 VTE’s of 0,56%. De groep was nooit eerder zo talrijk. Ook het WP en het ATP pieken, en dit nog overtuigender met respectievelijk 11.498,33 VTE’s (+ 304,62 VTE’s of 2,72%) en 8.223,53 VTE’s (+ 196,92 VTE’s of 2,45%). De integratiekaders gaan er kwantitatief verder op achteruit, vooral dan het integratiekader OP dat op 1-22018 nog goed was voor 642 VTE’s, wat een daling van 9,27% betekent. Het integratiekader ATP telde op 12-2018 nog 176,55 VTE’s, wat een kleine daling van 0,84% betekende in vergelijking met een jaar eerder. Zoals vermeld is de daling geheel verklaarbaar doordat dit grotendeels een uitdovende groep is. Aangezien er ook personeelsleden verschuiven van het integratiekader naar het kader van één van de universiteiten zelf, fungeren de verschillende groepen ten dele als communicerende vaten. Grafisch voorgesteld geven deze cijfers het volgende beeld:
Personeelstewerkstelling 27.500,00 25.000,00 22.500,00 Aantal VTE's
20.000,00 17.500,00 15.000,00 12.500,00 10.000,00
7.500,00 5.000,00 2.500,00 0,00
01-02-14
01-02-15
01-02-16
01-02-17
01-02-18
261,45
212,65
190,70
178,05
176,55
Administratief en technisch personeel
7.525,07
7.660,67
7.775,36
8.026,61
8.223,53
Wetenschappelijk personeel
10.929,30
11.138,06
11.167,41
11.193,71
11.498,33
Integratiekader onderwijzend personeel
1.098,75
893,20
787,25
707,60
642,00
Zelfstandig en assisterend academisch personeel
4.866,00
5.098,75
5.199,47
5.335,78
5.365,48
Integratiekader administratief en technisch personeel
De onderlinge verhouding kunnen we per jaar aflezen in de hiernavolgende tabel waarin de aandelen werden omgezet in een percentage van het totaal aantal personeelsleden.
14
Hoewel gastprofessoren eigenlijk niet tot het AP behoren, zijn ze wel – althans de bezoldigde onder hen – opgenomen in de cijfers van de VLIR en bijgevolg ook in dit verslag.
113
PERSONEELSTEWERKSTELLING - Evolutie ten opzichte van 1-2-2014, 1-2-2015, 1-2-2016 en 1-2-2017
Personeelstewerkstelling .
ten opzichte van 1-2-2014
. . .
ten opzichte van 1-2-2015 ten opzichte van 1-2-2016 ten opzichte van 1-2-2017
1 februari 2014
1 februari 2015
1 februari 2016
1 februari 2017
1 februari 2018
(procentueel aandeel per categorie)
Zelfstandig en assisterend academisch personeel
19,72 %
20,39 %
20,70 %
20,97 %
4,45 %
3,57 %
3,13 %
2,78 %
2,48 %
Wetenschappelijk personeel
44,28 %
44,55 %
44,46 %
44,00 %
44,39 %
Administratief en technisch personeel
30,49 %
30,64 %
30,95 %
31,55 %
31,74 %
1,06 %
0,85 %
0,76 %
0,70 %
0,68 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
Integratiekader onderwijzend personeel
Integratiekader administratief en technisch personeel Totale personeelstewerkstelling
20,71 %
Meer dan 1/5 van het universiteitspersoneel behoort tot de categorie van het ZAP + AAP. Wanneer we daar het integratiekader OP bijtellen, wat gelet op de aard van dat personeel niet geheel onlogisch is, gaat het zelfs om meer dan 23%. Ruim 44% van het globale korps behoort tot het WP (dit blijft overduidelijk de grootste groep) en 31,74% is lid van het ATP (met het integratiekader erbij wordt dit meer dan 32%). Kleine verschuivingen niet te na gesproken blijven de verhoudingen sinds 1-2-2014 vrij stabiel. 5.2.1.2
Evolutie in hoofden
Hoewel de uitdrukking in VTE’s uiteraard de meest correcte weergave van het tewerkgestelde personeel is, kan ook de evolutie van het aantal personeelsleden uitgedrukt in personen (= hoofden) interessante informatie opleveren.15 PERSONEELSTEWERKSTELLING - Evolutie ten opzichte van 1-2-2014, 1-2-2015, 1-2-2016 en 1-2-2017 (absoluut)
Personeelstewerkstelling .
ten opzichte van 1-2-2014
.
ten opzichte van 1-2-2015
.
ten opzichte van 1-2-2016
.
ten opzichte van 1-2-2017
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
(hoofden)
1/2/18-1/2/14
1/2/18-1/2/15
1/2/18-1/2/16
1/2/18-1/2/17
absolute
absolute
absolute
absolute
wijziging
wijziging
wijziging
wijziging
Zelfstandig en assisterend academisch personeel
8.195
8.558
8.777
8.948
9.050
+855
+492
+273
Integratiekader onderwijzend personeel
1.492
1.256
1.104
995
907
-585
-349
-197
-88
12.041
12.308
12.392
12.402
12.731
+690
+423
+339
+329
9.139
9.348
9.462
9.635
9.806
+667
+458
+344
+171
290
250
223
214
208
-82
-42
-15
-6
31.157
31.720
31.958
32.194
32.702
+1.545
+982
+744
+508
1/2/18-1/2/14
1/2/18-1/2/15
1/2/18-1/2/16
1/2/18-1/2/17
relatieve
relatieve
relatieve
relatieve
wijziging
wijziging
wijziging
wijziging
Wetenschappelijk personeel Administratief en technisch personeel Integratiekader administratief en technisch personeel Totale personeelstewerkstelling
+102
PERSONEELSTEWERKSTELLING - Evolutie ten opzichte van 1-2-2014, 1-2-2015 , 1-2-2016 en 1-2-2017 (relatief)
Personeelstewerkstelling .
ten opzichte van 1-2-2014
.
ten opzichte van 1-2-2015
.
ten opzichte van 1-2-2016
.
ten opzichte van 1-2-2017
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
(hoofden)
Zelfstandig en assisterend academisch personeel
8.195
8.558
8.777
8.948
9.050
+ 10,43 %
+ 5,75 %
+ 3,11 %
Integratiekader onderwijzend personeel
1.492
1.256
1.104
995
907
- 39,21 %
- 27,79 %
- 17,84 %
- 8,84 %
12.041
12.308
12.392
12.402
12.731
+ 5,73 %
+ 3,44 %
+ 2,74 %
+ 2,65 %
9.139
9.348
9.462
9.635
9.806
+ 7,30 %
+ 4,90 %
+ 3,64 %
+ 1,77 %
290
250
223
214
208
- 28,28 %
- 16,80 %
- 6,73 %
- 2,80 %
31.157
31.720
31.958
32.194
32.702
+ 4,96 %
+ 3,10 %
+ 2,33 %
+ 1,58 %
Wetenschappelijk personeel Administratief en technisch personeel Integratiekader administratief en technisch personeel Totale personeelstewerkstelling
+ 1,14 %
15
In de VLIR-statistieken werd een verschil van 2 hoofden vastgesteld in het ATP tussen de algemene tabel en de tabel met de leeftijdsgroepen. Het cijfer in de tabel met de leeftijdsgroepen bleek, na navraag bij de VLIR zelf, het correcte te zijn en is derhalve ook hier in het verslag opgenomen.
114
Zo zien we dat er op 1-2-2018 32.702 personen, hetzij voltijds, hetzij deeltijds tewerkgesteld waren. Ten opzichte van de vorige telling was er een globale stijging met 508 personen of 1,58%. Dit is meer dan een dubbel zo grote toename als bij het vorige telmoment. Met uitzondering van de integratiekaders geldt de stijging voor alle personeelscategorieĂŤn. De stijging in absolute termen is het grootst bij het WP (+329). Deze categorie is ook relatief het sterkst gegroeid, en dit met 2,65%. Grafisch voorgesteld geven deze cijfers het volgende beeld:
Aantal hoofden
Personeelstewerkstelling 35.000 32.500 30.000 27.500 25.000 22.500 20.000 17.500 15.000 12.500 10.000 7.500 5.000 2.500 0 01-02-14
01-02-15
01-02-16
01-02-17
01-02-18
290
250
223
214
208
Administratief en technisch personeel
9.139
9.348
9.462
9.635
9.806
Wetenschappelijk personeel
12.041
12.308
12.392
12.402
12.731
Integratiekader onderwijzend personeel
1.492
1.256
1.104
995
907
Zelfstandig en assisterend academisch personeel
8.195
8.558
8.777
8.948
9.050
Integratiekader administratief en technisch personeel
5.2.1.3
Voltijdse versus deeltijdse personeelsleden / Gendergegevens
Het is interessant om na te gaan hoe de evolutie inzake voltijdse en deeltijdse arbeid eruit ziet en vervolgens de link te leggen met het gendergegeven. Meer bepaald wordt hier in kaart gebracht hoeveel personen (naderhand opgesplitst in mannen en vrouwen) er voltijds en hoeveel er deeltijds tewerkgesteld zijn. We hanteren hiervoor de cijfers in hoofden.
115
5.2.1.3.1
Evolutie van het voltijds personeel
PERSONEELSTEWERKSTELLING - Evolutie ten opzichte van 1-2-2014, 1-2-2015, 1-2-2016 en 1-2-2017 (absoluut)
Personeelstewerkstelling .
ten opzichte van 1-2-2014
.
ten opzichte van 1-2-2015
.
ten opzichte van 1-2-2016
.
ten opzichte van 1-2-2017
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
1/2/18-1/2/16
1/2/18-1/2/17
absolute
absolute
absolute
absolute
wijziging
wijziging
wijziging
wijziging
3.831
4.013
4.125
4.222
4.242
+411
+229
+117
804
609
531
479
429
-375
-180
-102
-50
10.029
10.213
10.213
10.276
10.552
+523
+339
+339
+276
5.321
5.323
5.359
5.604
5.776
+455
+453
+417
+172
209
146
132
111
112
-97
-34
-20
+1
20.194
20.304
20.360
20.692
21.111
+917
+807
+751
+419
Integratiekader onderwijzend personeel
Administratief en technisch personeel Integratiekader administratief en technisch personeel Totale personeelstewerkstelling
1/2/18-1/2/15
2018
(voltijds in hoofden)
Zelfstandig en assisterend academisch personeel Wetenschappelijk personeel
1 februari 1/2/18-1/2/14
+20
PERSONEELSTEWERKSTELLING - Evolutie ten opzichte van 1-2-2014, 1-2-2015, 1-2-2016 en 1-2-2017 (relatief)
Personeelstewerkstelling .
ten opzichte van 1-2-2014
. . .
ten opzichte van 1-2-2015 ten opzichte van 1-2-2016 ten opzichte van 1-2-2017
Zelfstandig en assisterend academisch personeel
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
Administratief en technisch personeel
1/2/18-1/2/16
1/2/18-1/2/17
relatieve wijziging
relatieve wijziging
relatieve wijziging
relatieve wijziging
3.831
4.013
4.125
4.222
4.242
+ 10,73 %
+ 5,71 %
+ 2,84 %
+ 0,47 %
804
609
531
479
429
- 46,64 %
- 29,56 %
- 19,21 %
- 10,44 %
10.029
10.213
10.213
10.276
10.552
+ 5,21 %
+ 3,32 %
+ 3,32 %
+ 2,69 %
5.321
5.323
5.359
5.604
5.776
+ 8,55 %
+ 8,51 %
+ 7,78 %
+ 3,07 %
209
146
132
111
112
- 46,41 %
- 23,29 %
- 15,15 %
+ 0,90 %
20.194
20.304
20.360
20.692
21.111
+ 4,54 %
+ 3,97 %
+ 3,69 %
+ 2,02 %
Integratiekader administratief en technisch personeel Totale personeelstewerkstelling
1/2/18-1/2/15
2018
(voltijds in hoofden)
Integratiekader onderwijzend personeel Wetenschappelijk personeel
1 februari 1/2/18-1/2/14
Over alle personeelscategorieĂŤn en statuten heen waren er 21.111 voltijdse personeelsleden tewerkgesteld op 1-2-2018. Het aantal voltijdse personeelsleden is sinds de telling van 1-2-2014 steeds toegenomen. De toename sinds de vorige telling bedraagt 419 personen of 2,02%. De categorie die het sterkst is gestegen in absolute termen, is het WP (met 276 personen) die daarmee haar grootste aantal ooit (10.552 personen) heeft bereikt. De piek geldt trouwens eveneens voor het ATP, dat in relatieve termen zelfs het sterkst is gestegen (met 3,07%). De toename van het ZAP+AAP (met 20 personen of 0,47%) is eveneens reĂŤel, maar ook bescheiden. Enigszins opmerkelijk is de bijna status quo van het integratiekader ATP. 5.2.1.3.2
Evolutie van het deeltijds personeel
PERSONEELSTEWERKSTELLING - Evolutie ten opzichte van 1-2-2014, 1-2-2015, 1-2-2016 en 1-2-2017 (absoluut)
Personeelstewerkstelling .
ten opzichte van 1-2-2014
.
ten opzichte van 1-2-2015
.
ten opzichte van 1-2-2016
.
ten opzichte van 1-2-2017
Zelfstandig en assisterend academisch personeel
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
1 februari 1/2/18-1/2/14
1/2/18-1/2/15
1/2/18-1/2/16
1/2/18-1/2/17
absolute
absolute
absolute
absolute
wijziging
wijziging
wijziging
wijziging
2018
(deeltijds in hoofden)
4.364
4.545
4.652
4.726
4.808
+444
+263
+156
688
647
573
516
478
-210
-169
-95
-38
Wetenschappelijk personeel
2.012
2.095
2.179
2.126
2.179
+167
+84
+0
+53
Administratief en technisch personeel
3.818
4.025
4.103
4.031
4.030
+212
+5
-73
-1
81
104
91
103
96
+15
-8
+5
-7
10.963
11.416
11.598
11.502
11.591
+628
+175
-+7
+89
1 februari 1/2/18-1/2/14
1/2/18-1/2/15
1/2/18-1/2/16
1/2/18-1/2/17
relatieve wijziging
relatieve wijziging
relatieve wijziging
Integratiekader onderwijzend personeel
Integratiekader administratief en technisch personeel Totale personeelstewerkstelling
+82
PERSONEELSTEWERKSTELLING - Evolutie ten opzichte van 1-2-2014, 1-2-2015, 1-2-2016 en 1-2-2017 (relatief)
Personeelstewerkstelling .
ten opzichte van 1-2-2014
. . .
ten opzichte van 1-2-2015 ten opzichte van 1-2-2016 ten opzichte van 1-2-2017
Zelfstandig en assisterend academisch personeel
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018 relatieve wijziging
(deeltijds in hoofden)
4.364
4.545
4.652
4.726
4.808
+ 10,17 %
+ 5,79 %
+ 3,35 %
688
647
573
516
478
- 30,52 %
- 26,12 %
- 16,58 %
- 7,36 %
Wetenschappelijk personeel
2.012
2.095
2.179
2.126
2.179
+ 8,30 %
+ 4,01 %
+ 0,00 %
+ 2,49 %
Administratief en technisch personeel
3.818
4.025
4.103
4.031
4.030
+ 5,55 %
+ 0,12 %
- 1,78 %
- 0,02 %
81
104
91
103
96
+ 18,52 %
- 7,69 %
+ 5,49 %
- 6,80 %
10.963
11.416
11.598
11.502
11.591
+ 5,73 %
+ 1,53 %
- 0,06 %
+ 0,77 %
Integratiekader onderwijzend personeel
Integratiekader administratief en technisch personeel Totale personeelstewerkstelling
+ 1,74 %
116
Wat het deeltijds personeel betreft, kunnen we het volgende vaststellen: over alle personeelscategorieën en statuten heen waren er 11.591 deeltijdse personeelsleden tewerkgesteld op 1-2-2018, een stijging met 89 personen of 0,77% in vergelijking met een jaar eerder. De daling op 1-2-2017 blijkt voorlopig eenmalig te zijn geweest, al werd de piek van 1-2-2016 (11.598) op 1-2-2018 nog net niet geëvenaard. Wanneer we per personeelscategorie gaan kijken is het beeld genuanceerd. Zowel het ZAP + AAP (+82 of 1,74%) als het WP (+53 of 2,49%) zijn op 1-2-2018 toegenomen. Het ZAP + AAP blijft met 4.808 personen de grootste groep deeltijdsen bevatten. Ook het ATP blijft talrijk, al daalde de groep op 1-2-2018 met één eenheid. Wanneer we de voltijdse en deeltijds personeelsleden tegenover elkaar afzetten is er op 1-2-2018 opnieuw een heel lichte afname van deeltijdse arbeid zichtbaar. Waar er op 1-2-2017 35,73% van het globale personeelsbestand deeltijds werkte, is dit op 1-2-2018 nog 35,44%. Evolutie deeltijdse arbeid
Personeel globaal
1-2-2014
1-2-2015
1-2-2016
1-2-2017
1-2-2018
35,19%
35,99%
36,29%
35,73%
35,44%
Per personeelscategorie lopen de percentages deeltijdse arbeid traditioneel sterk uiteen, gaande van 53,13% bij het AP tot 17,12% bij het WP, maar zijn ze de jongste jaren ook nauwelijks geëvolueerd. De deeltijdse arbeid in het ATP (nog goed 41%) zakt licht, maar blijft sterk aanwezig. Buitenbeentje is nog steeds het WP met zijn gering aantal deeltijdse personeelsleden. 5.2.1.3.3
Evolutie op basis van gender
In de tabellen en grafieken hierna kan men aflezen hoe het aantal mannen en vrouwen in hoofden tussen 12-2014 en 1-2-2018 is geëvolueerd, respectievelijk bij het voltijds en het deeltijds werkende personeel.16 PERSONEELSTEWERKSTELLING VOLTIJDS PERSONEEL NAAR GENDER - Evolutie ten opzichte van 1-2-2014, 1-2-2015, 1-2-2016 en 1-2-2017
Personeelstewerkstelling .
ten opzichte van 1-2-2014
.
ten opzichte van 1-2-2015
.
ten opzichte van 1-2-2016
.
ten opzichte van 1-2-2017
Zelfstandig en assisterend academisch personeel
1 februari 2014
man
1 februari 2015
vrouw
man
1 februari 2016
vrouw
man
1 februari 2017
vrouw
man
1 februari 2018
vrouw
man
vrouw
2.490
1.341
2.613
1.400
2.674
1.451
2.715
1.507
2.735
522
282
392
217
348
183
302
177
271
158
Wetenschappelijk personeel
5.662
4.367
5.745
4.468
5.818
4.395
5.799
4.477
5.912
4.639
Administratief en technisch personeel
2.482
2.839
2.462
2.861
2.482
2.877
2.574
3.030
2.657
3.119
64
145
51
95
47
85
43
68
40
72
11.220
8.974
11.263
9.041
11.369
8.991
11.433
9.259
11.615
9.495
Integratiekader onderwijzend personeel
Integratiekader administratief en technisch personeel Totale personeelstewerkstelling
1.507
16
In de cijfers van de VLIR werd één personeelslid bij de telling op 1-2-2018 als “x” gecatalogeerd. Omdat het maar over één persoon gaat en dit statistisch niet relevant is, werd dit niet apart opgenomen in de tabellen van het regeringscommissariaat. Hierdoor ligt de optelling van het aantal voltijdse mannen en vrouwen natuurlijk één eenheid lager dan het totale aantal WP-leden dat in de globale tabellen werd opgenomen.
117
Personeelstewerkstelling voltijds naar gender 14.000 Aantal hoofden
12.000 10.000 8.000 6.000 4.000
2.000 0 Mannen
01-02-14 11.220
01-02-15 11.263
01-02-16 11.369
01-02-17 11.433
01-02-18 11.615
Vrouwen
8.974
9.041
8.991
9.259
9.495
Bij het voltijds werkende personeel ziet men opnieuw een aangroei van zowel de mannen als de vrouwen. Het aantal mannen is sinds 1-2-2014 ieder jaar, zij het soms in geringe mate, toegenomen. Bij de vrouwen was er op 1-2-2016 een lichte daling, maar ook hun aantal zit sinds 1-2-2017 opnieuw in de lift. De respectieve toenames op 1-2-2018 zijn + 182 voor de mannen en + 236 voor de vrouwen. Hieruit blijkt dat het verschil tussen beide seksen opnieuw iets kleiner is geworden (2.120 i.p.v. 2.174), maar de (voltijdse) mannen blijven globaal wel duidelijk in de meerderheid. Er waren op 1-2-2018 11.615 voltijds werkende mannen en 9.495 voltijds werkende vrouwen. Wanneer men gaat onderverdelen naar personeelscategorie kan het volgende worden vastgesteld. Binnen het AP is er op 1-2-2018 een kleine divergentie tussen beide groepen. Het verschil tussen het aantal voltijds werkende mannen en vrouwen bedraagt nu 1.228 i.p.v. 1.208. De mannen zijn gestegen van 2.715 naar 2.735 terwijl het aantal vrouwen status quo is gebleven op 1.507. Bij het WP zien we een convergentie. Beide groepen zijn weliswaar toegenomen, maar de toename van het aantal voltijdse mannen op 1-2-2018 was beperkter dan bij de voltijdse vrouwen (van 5.799 naar 5.912 of + 113 versus van 4.477 naar 4.639 of + 162). Hierdoor is het verschil tussen beide groepen op 1-2-2018 verminderd van 1.322 naar 1.273. De mannen blijven dus in de meerderheid. Bij beide groepen zien we het hoogste aantal voltijdsen in de categorie WP sinds 1-2-2014. Geheel anders is het gesteld met het ATP-personeel waar de vrouwen traditioneel in de meerderheid zijn. Dat was ook het geval op 1-2-2018. Het verschil tussen beide is zelfs nog wat toegenomen. Het aantal voltijdse mannen steeg van 2.574 naar 2.657 personen terwijl het aantal voltijdse vrouwen toenam van 3.030 naar 3.119 personen, wat een verschil maakt van 462 meer vrouwen.
118
Bij de integratiekaders zien we overwegend een logische verdere afbouw bij de beide seksen. Afwijkend is dat het aantal voltijdse vrouwen bij het integratiekader ATP weer is toegenomen, al heeft dit vooral te maken met een verschuiving voltijdsen / deeltijdsen binnen dit integratiekader. De mannen blijven het talrijkst bij het integratiekader OP, de vrouwen bij dat van het ATP. Hieronder zijn de aantallen per personeelscategorie (AP, INT OP, WP, ATP en INT ATP) wat aanschouwelijker voorgesteld door middel van lijndiagrammen.
Aantal hoofden
AP tewerkstelling voltijds naar gender 3.000 2.750 2.500 2.250 2.000 1.750 1.500 1.250 1.000 750 500 250 0 mannen
01-02-14 2.490
01-02-15 2.613
01-02-16 2.674
01-02-17 2.715
01-02-18 2.735
vrouwen
1.341
1.400
1.451
1.507
1.507
INT OP tewerkstelling voltijds naar gender Aantal hoofden
600 500 400 300
200 100 0 mannen
01-02-14 522
01-02-15 392
01-02-16 348
01-02-17 302
01-02-18 271
vrouwen
282
217
183
177
158
119
Aantal hoofden
WP tewerkstelling voltijds naar gender 6.500 6.000 5.500 5.000 4.500 4.000 3.500 3.000 2.500 2.000 1.500 1.000 500 0
mannen
01-02-14 5.662
01-02-15 5.745
01-02-16 5.818
01-02-17 5.799
01-02-18 5.912
vrouwen
4.367
4.468
4.395
4.477
4.639
ATP tewerkstelling voltijds naar gender 3.500
Aantal hoofden
3.000
2.500 2.000 1.500 1.000
500 0 mannen
01-02-14 2.482
01-02-15 2.462
01-02-16 2.482
01-02-17 2.574
01-02-18 2.657
vrouwen
2.839
2.861
2.877
3.030
3.119
120
INT ATP tewerkstelling voltijds naar gender Aantal hoofden
200 150
100 50 0 mannen
01-02-14 64
01-02-15 51
01-02-16 47
01-02-17 43
01-02-18 40
vrouwen
145
95
85
68
72
PERSONEELSTEWERKSTELLING DEELTIJDS PERSONEEL NAAR GENDER - Evolutie ten opzichte van 1-2-2014, 1-2-2015, 1-2-2016 en 1-2-2017
Personeelstewerkstelling .
ten opzichte van 1-2-2014
.
ten opzichte van 1-2-2015
.
ten opzichte van 1-2-2016
.
ten opzichte van 1-2-2017
1 februari 2014
man
Zelfstandig en assisterend academisch personeel Integratiekader onderwijzend personeel Wetenschappelijk personeel Administratief en technisch personeel Integratiekader administratief en technisch personeel Totale personeelstewerkstelling
1 februari 2015
vrouw
man
1 februari 2016
vrouw
man
1 februari 2017
vrouw
man
1 februari 2018
vrouw
man
vrouw
2.751
1.613
2.829
1.716
2.872
1.780
2.871
1.855
2.915
446
242
418
229
360
213
324
192
294
1.893 184
1.021
991
1.043
1.052
1.047
1.132
1.042
1.084
1.060
1.119
782
3.036
860
3.165
854
3.249
833
3.198
830
3.200
9
72
9
95
11
80
13
90
12
84
5.009
5.954
5.159
6.257
5.144
6.454
5.083
6.419
5.111
6.480
Personeelstewerkstelling deeltijds naar gender 7.000 Aantal hoofden
6.000 5.000 4.000 3.000 2.000
1.000 0 mannen
01-02-14 5.009
01-02-15 5.159
01-02-16 5.144
01-02-17 5.083
01-02-18 5.111
vrouwen
5.954
6.257
6.454
6.419
6.480
121
Bij het deeltijds werkende personeel krijgen we zoals de vorige jaren een totaal ander beeld, maar blijft de situatie ook sterk verschillend tussen de personeelscategorieën. Het wekt geen verbazing dat het vrouwelijk korps in de meerderheid is. Het globale verschil is op 1-2-2018 in vergelijking met de vorige telling zelfs nog toegenomen (1.369 i.p.v. 1.336). Beide groepen gaan er overigens op vooruit. In het geval van de vrouwen gaat het om het hoogste aantal deeltijdse personeelsleden ooit. Op het niveau van personeelscategorie zijn de vrouwen enkel in de meerderheid bij het WP, ATP en integratiekader ATP. Bij deze laatste twee groepen is dit zeer uitgesproken. Binnen de seksen stellen we de volgende (kleine) evoluties vast. Bij de mannen neemt verhoudingsgewijs de voltijdse arbeid net als de vorige keer opnieuw heel licht toe (69,44% op 1-2-2018 tegenover 69,22% op 1-22017). Een stijging van 0,22% is op zich natuurlijk verwaarloosbaar, maar het zet wel de trend verder die op 1-2-2016 was ingezet. De deeltijdse arbeid is er logischer wijze gezakt van 30,78% naar 30,56%. Bij de vrouwen is de deeltijdse arbeid – die er traditioneel altijd groter is dan bij de mannen – ook lichtjes verminderd. Het aantal voltijdsen steeg van 59,06% naar 59,44% terwijl het aantal deeltijdsen daalde van 40,94% naar 40,56%, of een vermindering van 0,40%. De daling is weliswaar beperkt, maar illustreert niettemin de trend van de laatste jaren. Het verhoudingsgewijs hoger aantal deeltijds werkende vrouwen vindt zijn oorsprong nog steeds vooral binnen het ATP waar er 3,86 keer zoveel deeltijdse vrouwen als mannen zijn. In het integratiekader ATP zijn er zelfs 7 keer zoveel deeltijdsen bij de vrouwen als bij de mannen. Maar daar gaat het natuurlijk om een zeer beperkte groep. Bij het AP en het integratiekader OP blijft het aantal deeltijds werkende mannen ruim in de meerderheid ten opzichte van de vrouwen (+1.132 voor de mannen voor beide categorieën samen). Bij het WP is dit dan weer licht andersom (+59 voor de vrouwen). Dit alles hangt natuurlijk ook samen met het feit dat het AP nog altijd hoofdzakelijk bestaat uit mannen terwijl dit bij het ATP overduidelijk niet zo is. Bij het WP is er veel meer evenwicht. Met betrekking tot het deeltijds werken mogen we ook niet uit het oog verliezen dat deze cijfers enkel iets zeggen over de beroepsactiviteiten uitgeoefend bij de universiteiten. Ongetwijfeld hebben heel wat deeltijds werkende personeelsleden, zeker bij het AP en WP, nog andere beroepsbezigheden, wat verregaande conclusies uit deze cijfers niet wenselijk of zelfs onmogelijk maakt. Ook voor de deeltijds werkende personeelsleden worden de aantallen hieronder per personeelscategorie wat aanschouwelijker voorgesteld door middel van lijndiagrammen.
122
AP tewerkstelling deeltijds naar gender 3.500
Aantal hoofden
3.000 2.500
2.000 1.500 1.000 500 0 mannen
01-02-14 2.751
01-02-15 2.829
01-02-16 2.872
01-02-17 2.871
01-02-18 2.915
vrouwen
1.613
1.716
1.780
1.855
1.893
INT OP tewerkstelling deeltijds naar gender Aantal hoofden
500 400
300 200 100
0 mannen
01-02-14 446
01-02-15 418
01-02-16 360
01-02-17 324
01-02-18 294
vrouwen
242
229
213
192
184
123
WP tewerkstelling deeltijds naar gender 1.300
Aantal hoofden
1.050 800 550 300 50 mannen
01-02-14 1.021
01-02-15 1.043
01-02-16 1.047
01-02-17 1.042
01-02-18 1.060
vrouwen
991
1.052
1.132
1.084
1.119
ATP tewerkstelling deeltijds naar gender Aantal hoofden
4.000 3.000 2.000
1.000 0 mannen
01-02-14 782
01-02-15 860
01-02-16 854
01-02-17 833
01-02-18 830
vrouwen
3.036
3.165
3.249
3.198
3.200
124
INT ATP tewerkstelling deeltijds naar gender Aantal hoofden
100 80
60 40 20 0 mannen
01-02-14 9
01-02-15 9
01-02-16 11
01-02-17 13
01-02-18 12
vrouwen
72
95
80
90
84
125
PERSONEELSTEWERKSTELLING VOLTIJDS/DEELTIJDS PERSONEEL NAAR GENDER
Personeelstewerkstelling 2018
voltijds
man
Zelfstandig en assisterend academisch personeel
vrouw
2.735
deeltijds
man %
vrouw %
man
vrouw
man %
vrouw %
man
vrouw
vrouw %
1.507
64,47 %
35,53 %
1.893
60,63 %
39,37 %
3.400
62,43 %
37,57 %
271
158
63,17 %
36,83 %
294
184
61,51 %
38,49 %
565
342
62,29 %
37,71 %
5.912
4.639
56,03 %
43,97 %
1.060
1.119
48,65 %
51,35 %
6.972
5.758
54,77 %
45,23 %
Administratief en technisch personeel
2.657
3.119
46,00 %
54,00 %
830
3.200
20,60 %
79,40 %
3.487
6.319
35,56 %
64,44 %
40
72
35,71 %
64,29 %
90
12
88,24 %
11,76 %
130
84
60,75 %
39,25 %
11.615
9.495
55,02 %
44,98 %
5.189
6.408
44,74 %
55,26 %
16.804
15.903
51,38 %
48,62 %
Integratiekader administratief en technisch personeel Totale personeelstewerkstelling
5.650
man %
Wetenschappelijk personeel
Integratiekader onderwijzend personeel
2.915
Totaal
32.707
Personeelstewerkstelling 2017
voltijds
man
Zelfstandig en assisterend academisch personeel
vrouw
deeltijds
man %
vrouw %
man
vrouw
Totaal
man %
vrouw %
man
vrouw
man %
vrouw %
2.715
1.507
64,31 %
35,69 %
2.871
1.855
60,75 %
39,25 %
5.586
3.362
62,43 %
37,57 %
302
177
63,05 %
36,95 %
324
192
62,79 %
37,21 %
626
369
62,91 %
37,09 %
Wetenschappelijk personeel
5.799
4.477
56,43 %
43,57 %
1.042
1.084
49,01 %
50,99 %
6.841
5.561
55,16 %
44,84 %
Administratief en technisch personeel
2.574
3.030
45,93 %
54,07 %
833
3.198
20,66 %
79,34 %
3.407
6.228
35,36 %
64,64 %
43
68
38,74 %
61,26 %
13
90
12,62 %
87,38 %
56
158
26,17 %
73,83 %
11.433
9.259
55,25 %
44,75 %
5.083
6.419
44,19 %
55,81 %
16.516
15.678
51,30 %
48,70 %
Integratiekader onderwijzend personeel
Integratiekader administratief en technisch personeel
32.194
Personeelstewerkstelling 2016
voltijds
man
Zelfstandig en assisterend academisch personeel
vrouw
deeltijds
man %
vrouw %
man
vrouw
Totaal
man %
vrouw %
man
vrouw
man %
vrouw %
2.674
1.451
64,82 %
35,18 %
2.872
1.780
61,74 %
38,26 %
5.546
3.231
63,19 %
36,81 %
348
183
65,54 %
34,46 %
360
213
62,83 %
37,17 %
708
396
64,13 %
35,87 %
Wetenschappelijk personeel
5.818
4.395
56,97 %
43,03 %
1.047
1.132
48,05 %
51,95 %
6.865
5.527
55,40 %
44,60 %
Administratief en technisch personeel
2.482
2.877
46,31 %
53,69 %
854
3.249
20,81 %
79,19 %
3.336
6.126
35,26 %
64,74 %
47
85
35,61 %
64,39 %
11
80
12,09 %
87,91 %
58
165
26,01 %
73,99 %
11.369
8.991
55,84 %
44,16 %
5.144
6.454
44,35 %
55,65 %
16.513
15.445
51,67 %
48,33 %
Integratiekader onderwijzend personeel
Integratiekader administratief en technisch personeel
31.958
Personeelstewerkstelling 2015
voltijds
man
Zelfstandig en assisterend academisch personeel
vrouw
deeltijds
man %
vrouw %
man
vrouw
Totaal
man %
vrouw %
man
vrouw
man %
vrouw %
2.613
1.400
65,11 %
34,89 %
2.829
1.716
62,24 %
37,76 %
5.442
3.116
63,59 %
36,41 %
392
217
64,37 %
35,63 %
418
229
64,61 %
35,39 %
810
446
64,49 %
35,51 %
Wetenschappelijk personeel
5.745
4.468
56,25 %
43,75 %
1.043
1.052
49,79 %
50,21 %
6.788
5.520
55,15 %
44,85 %
Administratief en technisch personeel
2.462
2.861
46,25 %
53,75 %
860
3.165
21,37 %
78,63 %
3.322
6.026
35,54 %
64,46 %
51
95
34,93 %
65,07 %
9
95
8,65 %
91,35 %
60
190
24,00 %
76,00 %
11.263
9.041
55,47 %
44,53 %
5.159
6.257
45,19 %
54,81 %
16.422
15.298
51,77 %
48,23 %
Integratiekader onderwijzend personeel
Integratiekader administratief en technisch personeel
31.720
Personeelstewerkstelling 2014
voltijds
man
Zelfstandig en assisterend academisch personeel
vrouw
deeltijds
man %
vrouw %
man
vrouw
Totaal
man %
vrouw %
man
vrouw
man %
vrouw %
2.490
1.341
65,00 %
35,00 %
2.751
1.613
63,04 %
36,96 %
5.241
2.954
63,95 %
36,05 %
522
282
64,93 %
35,07 %
446
242
64,83 %
35,17 %
968
524
64,88 %
35,12 %
Wetenschappelijk personeel
5.662
4.367
56,46 %
43,54 %
1.021
991
50,75 %
49,25 %
6.683
5.358
55,50 %
44,50 %
Administratief en technisch personeel
2.482
2.839
46,65 %
53,35 %
782
3.036
20,48 %
79,52 %
3.264
5.875
35,72 %
64,28 %
64
145
30,62 %
69,38 %
9
72
11,11 %
88,89 %
73
217
25,17 %
74,83 %
11.220
8.974
55,56 %
44,44 %
5.009
5.954
45,69 %
54,31 %
16.229
14.928
52,09 %
47,91 %
Integratiekader onderwijzend personeel
Integratiekader administratief en technisch personeel
31.157
Algemene conclusie: Als besluit kunnen we stellen dat er op 1-2-2018 opnieuw een zeer beperkte afname van deeltijdse arbeid is en dat er nog steeds meer vrouwen dan mannen deeltijds werken. De genderverhoudingen bleven tussen 2014 en 2018 vrij constant. Enkel met betrekking tot het ZAP en AAP kan men sinds 2014 van een lichte toename van het aandeel vrouwen spreken (2014: 63,95% / 36,05%).
126
We kunnen het globale personeelsbestand van de universiteiten ook nog anders voorstellen en opdelen in personeel bezoldigd lastens de werkingsmiddelen en personeel bezoldigd lastens andere financieringsbronnen dan de werking. Dit levert inzake VTE’s de volgende tabellen op. PERSONEELSTEWERKSTELLING - Evolutie ten opzichte van 1-2-2014, 1-2-2015, 1-2-2016 en 1-2-2017 (absoluut)
Personeelstewerkstelling .
ten opzichte van 1-2-2014
.
ten opzichte van 1-2-2015
.
ten opzichte van 1-2-2016
.
ten opzichte van 1-2-2017
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
(voltijdse eenheden)
1/2/18-1/2/14
1/2/18-1/2/15
1/2/18-1/2/16
1/2/18-1/2/17
absolute
absolute
absolute
absolute
wijziging
wijziging
wijziging
wijziging
Personeel bezoldigd lastens de werking
10.568,92
10.652,14
10.679,74
10.776,49
10.849,83
+280,91
+197,69
+170,09
+73,34
Personeel niet bezoldigd lastens de werking
14.112,06
14.351,19
14.440,45
14.665,26
15.056,06
+944,00
+704,87
+615,61
+390,80
Totale personeelstewerkstelling
24.680,98
25.003,33
25.120,19
25.441,75
25.905,89
+1.224,91
+902,56
+785,70
+464,14
1/2/18-1/2/14
1/2/18-1/2/15
1/2/18-1/2/16
1/2/18-1/2/17
relatieve
relatieve
relatieve
relatieve
wijziging
wijziging
wijziging
wijziging
PERSONEELSTEWERKSTELLING - Evolutie ten opzichte van 1-2-2014, 1-2-2015, 1-2-2016 en 1-2-2017 (relatief)
Personeelstewerkstelling .
ten opzichte van 1-2-2014
.
ten opzichte van 1-2-2015
.
ten opzichte van 1-2-2016
.
ten opzichte van 1-2-2017
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
(voltijdse eenheden)
Personeel bezoldigd lastens de werking
10.568,92
10.652,14
10.679,74
10.776,49
10.849,83
+ 2,66 %
+ 1,86 %
+ 1,59 %
+ 0,69 %
Personeel niet bezoldigd lastens de werking
14.112,06
14.351,19
14.440,45
14.665,26
15.056,06
+ 6,69 %
+ 4,91 %
+ 4,26 %
+ 2,67 %
Totale personeelstewerkstelling
24.680,98
25.003,33
25.120,19
25.441,75
25.905,89
+ 4,96 %
+ 3,61 %
+ 3,13 %
+ 1,83 %
Traditioneel ligt het aantal personeelsleden dat bezoldigd wordt via andere financieringsbronnen significant hoger dan het aantal personeelsleden dat via de werking wordt betaald. Beide groepen zijn overhand toegenomen in de periode 1-2-2014 tot 1-2-2018, maar niet steeds in dezelfde mate. Sinds 1-2-2015 neemt het verschil opnieuw toe. Op 1-2-2018 bedroeg het 4.206,23 VTE’s (10.849,83 versus 15.056,06 VTE’s). Het hoge aantal niet via de werkingskosten bezoldigde personeelsleden kan o.m. verklaard worden door het feit dat de universiteiten ten aanzien van dit personeel een veel flexibeler beleid kunnen hanteren en niet of minder aan (decretale) regels gebonden zijn. Wellicht speelt ook de beperking inzake overheidsmiddelen een rol. De grafiek hierna toont de evolutie sinds 1-2-2014.
127
Personeelstewerkstelling (naar financieringsbron) 16.000,00
14.000,00
Aantal VTE's
12.000,00 10.000,00 8.000,00
6.000,00 4.000,00 2.000,00 0,00 01-02-14 01-02-15 01-02-16 01-02-17 01-02-18 Bezoldigd lastens de 10.568,92 10.652,14 10.679,74 10.776,49 10.849,83 werking Bezoldigd via andere 14.112,06 14.351,19 14.440,45 14.665,26 15.056,06 financieringsbronnen
In de tabel hierna kan men de aandelen via werking / via andere financieringsbronnen in percentages aflezen sinds 1-2-2014. Hieruit blijkt duidelijk dat het verschil tussen beide sinds 1-2-2015 licht maar stelselmatig toegenomen is.
Telmoment
Werking
Andere financieringsbronnen
01-02-14
42,82%
57,18%
01-02-15
42,60%
57,40%
01-02-16
42,51%
57,49%
01-02-17
42,36%
57,64%
01-02-18
41,88%
58,12%
128
Personeel op werkingsuitkeringen: gerealiseerde tewerkstelling17
5.2.2 5.2.2.1
Zelfstandig en assisterend academisch personeel: gerealiseerde tewerkstelling op 1-2-2018 en vergelijking met vorige jaren per graad
De hiernavolgende tabel toont de geaggregeerde personeelsformatie voor het academisch personeel op het niveau van de tewerkstelling per graad op 1-2-2018 en laat ook de aantallen zien op de 4 vorige telmomenten. Opgemerkt dient te worden dat er sinds 1-2-2014 een opsplitsing wordt gemaakt tussen docenten en tenure track docenten18. Aangezien we steeds 5 jaar teruggaan, zien de kolommen er op dit vlak voor het eerst gelijkvormig uit. Anderzijds bestaat de graad van buitengewoon hoogleraar niet meer sinds 1-9-2015 en is er voor die graad nog een verschil tussen de tellingen tot en met 1-2-2015 en de tellingen daarna. PERSONEELSTEWERKSTELLING - ACADEMISCH PERSONEEL (AP) per GRAAD
Graad
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
ZAP a. ZAP in strikte zin
2.849,05
3.038,19
52,65
57,10
3.142,50
3.220,30
3.273,50
gewoon hoogleraar
774,20
hoogleraar
551,95
798,60
869,60
849,05
865,30
587,75
603,75
609,90
4.
hoofddocent
659,50
812,85
864,39
919,20
992,25
5.
995,45
docent
314,70
338,05
317,05
294,95
6.
261,35
tenure track docent
342,70
392,30
432,90
474,15
491,90
b. Ander zelfstandig academisch personeel
158,65
158,90
160,57
164,58
170,78
1.
buitengewoon hoogleraar
2. 3.
7.
hoofdbibliothecaris, faculteitsgeaggregeerde en geaggregeerd conservator, werkleider en conservator, e.a. assistent en bibliothecaris, vastbenoemd assistent
8.
gastprofessor
9.
gepensioneerd ZAP-lid, verder werkend in het kader van art. V.44.§2 CHO
Totaal ZAP
10,20
10,20
9,70
8,00
6,00
141,35
143,60
144,17
150,28
160,88
7,10
5,10
6,70
6,30
3,90
3.007,70
3.197,09
3.303,07
3.384,88
3.444,28
AAP 1.831,86
1.878,51
1.876,05
1.926,20
1.904,00
10.
a. AAP in strikte zin assistent (uitgezonderd praktijkassistent)
908,00
910,00
933,40
931,35
954,75
11.
praktijkassistent
574,11
580,86
567,30
592,50
565,00
12.
doctor-assistent
349,75
387,65
375,35
402,35
384,25
b. Ander assisterend academisch personeel
26,85
23,15
20,35
24,70
17,20
tijdelijk pedagogisch en wetenschappelijk medewerker
26,85
23,15
20,35
24,70
17,20
Totaal AAP
1.858,71
1.901,66
1.896,40
1.950,90
1.921,20
TOTAAL ACADEMISCH PERSONEEL
4.866,41
5.098,75
5.199,47
5.335,78
5.365,48
13.
Op 1-2-2018 waren er 5.365,48 VTE’s academisch personeel aan de slag in de Vlaamse universiteiten, of het hoogste aantal sinds de telling van 1-2-2014. Binnen het AP vormt het ZAP zoals altijd duidelijk de grootste groep. Het aantal ZAP-leden is sinds 1-2-2014 steeds toegenomen en stond bij de jongste telling op zijn hoogtepunt met 3.444,28 VTE’s of ruim 64,20 % van het totale AP. De curve van het AAP over de voorbije 5 jaar heen verloopt eerder onregelmatig en is op 1-2-2018 licht gedaald, en dit tot 1.921,20 VTE’s, wat nog altijd het tweede hoogste aantal sinds 12-2014 is.19 Beide groepen divergeren dus.
17
In dit hoofdstuk worden de gegevens in VTE weergegeven, behoudens waar expliciet vermeld. Tenure-trackdocenten zijn docenten aangesteld voor een termijn van 5 jaar. Indien het universiteitsbestuur aan het einde van die termijn de prestaties van een docent gunstig beoordeelt, wordt het betrokken personeelslid zonder nieuwe vacature benoemd in de graad van hoofddocent. 19 De rubricering van tijdelijk pedagogisch en wetenschappelijk medewerker als ‘ander assisterend academisch personeel’ is conform de gegevens in de VLIR-statistieken, maar verdient enige nuancering. Bedoeld zijn de personeelsleden vermeld in artikel IV.18, 3 de lid van de CHO waarvan in het vijfde lid van hetzelfde artikel enkel wordt gezegd dat ze de salarisschalen genieten van het assisterend academisch personeel. 18
129
Wat de graden van het ZAP betreft, nemen de hoofddocenten net zoals de jongste jaren het belangrijkste aandeel in. Dit ondanks het feit dat de groep ‘gewoon hoogleraar’ al een paar jaar het gezelschap heeft gekregen van de “voormalige” buitengewoon hoogleraars. Zoals gezegd bestaat de graad van buitengewoon hoogleraar sinds 1-9-2015 immers niet meer20: Per 1-2-2016 worden ze meegeteld bij de gewoon hoogleraars. De hoofddocenten piekten op 1-2-2018 met 995,45 VTE’s, een bescheiden 3,20 eenheden meer dan bij de vorige telling. De gewoon hoogleraars stijgen opnieuw lichtjes naar 865,30 VTE’s en blijven daarmee net onder de piek van 1-2-2016. Maar sterkst gestegen personeelscategorie is die van de hoogleraar (+ 49,60 VTE’s). Bij de docenten is er zoals de vorige keer enkel een toename bij de tenure track docenten. Bij de categorieën binnen het ander zelfstandig academisch personeel valt vooral de blijvende stijging, ook nu op 1-2-2018 weer, van het aantal gastprofessoren op. De subgroep telt nu 160,88 VTE’s (of een stijging van 10,60 VTE’s in vergelijking met 1-2-2017). Het hiernavolgende cirkeldiagram biedt een visuele voorstelling van de personeelsaantallen per graad binnen het ZAP.
6,00
160,88
3,90
ZAP op 1-2-2018
865,30 491,90 hoogleraar
hoofddocent
docent
tenure track docent
261,35
hoofdbibliothecaris, faculteitsgeaggregeerde en geaggregeerd conservator, werkleider en conservator, e.a. assistent en bibliothecaris, vastbenoemd assistent gastprofessor
659,50
gepensioneerd ZAP-lid, verder werkend in het kader van art. V.§2 CHO
995,45
Binnen het AAP zijn de assistenten (ook wel mandaat-assistenten genoemd) nog steeds het talrijkst. Het verschil met de andere groepen is zelfs nog iets groter geworden. Het aantal assistenten is met 23,40 VTE’s gegroeid naar 954,75 VTE’s, terwijl de andere groepen licht zijn gedaald. In zeker opzicht kan men de praktijkassistenten trouwens ook nog meenemen met de hoofdsubgroep. Zij zijn immers evenzeer assistenten, zij het dat ze in hoofdzaak belast worden met praktijkgebonden onderwijs21. Dergelijke personeelsleden kunnen van hun universiteitsbestuur ook de titel van praktijklector krijgen. Het hiernavolgend cirkeldiagram biedt een visuele voorstelling van de aantallen per graad binnen het AAP.
20 21
Art. V.24 van de CHO. Art. V.7 van de CHO.
130
17,20
AAP op 1-2-2018
384,25
954,75 assistent (uitgezonderd praktijkassistent) praktijkassistent doctor-assistent tijdelijk pedagogisch en wetenschappelijk medewerker
565,00
De hiernavolgende tabel biedt nog een andere kijk op de verdeling van het AP-korps en toont het procentuele aandeel van de verschillende subgroepen. PERSONEELSTEWERKSTELLING ACADEMISCH PERSONEEL (AP) per GRAAD - PROCENTUEEL AANDEEL
Graad
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
ZAP a. ZAP in strikte zin
55,40 %
59,59 %
1,16 %
1,12 %
60,44 %
60,35 %
61,01 %
gewoon hoogleraar
17,11 %
hoogleraar
12,20 %
15,66 %
16,72 %
15,91 %
16,13 %
11,53 %
11,61 %
11,43 %
4.
hoofddocent
17,97 %
12,29 %
16,95 %
17,68 %
18,60 %
5.
docent
6,96 %
18,55 %
6,63 %
6,10 %
5,53 %
6.
tenure track docent
7,58 %
4,87 %
b. Ander zelfstandig academisch personeel
3,51 %
3,12 %
7.
hoofdbibliothecaris, faculteitsgeaggregeerde en geaggregeerd conservator, werkleider en conservator, e.a. assistent en bibliothecaris, vastbenoemd assistent
0,23 %
8.
gastprofessor
3,12 %
9.
gepensioneerd ZAP-lid, verder werkend in het kader van art. V.44.ยง2 CHO
1.
buitengewoon hoogleraar
2. 3.
Totaal ZAP
8,89 %
9,16 %
3,09 %
3,08 %
3,18 %
0,20 %
0,19 %
0,15 %
0,11 %
2,82 %
2,77 %
2,82 %
3,00 %
0,16 %
0,10 %
0,13 %
0,12 %
0,07 %
58,91 %
62,70 %
63,53 %
63,44 %
64,19 %
AAP a. AAP in strikte zin
40,49 %
36,84 %
36,08 %
36,10 %
35,49 %
10.
assistent (uitgezonderd praktijkassistent)
20,07 %
17,85 %
17,95 %
17,45 %
17,80 %
11.
praktijkassistent
12,69 %
11,39 %
10,91 %
11,10 %
10,53 %
12.
doctor-assistent
7,73 %
7,60 %
7,22 %
7,54 %
7,16 %
b. Ander assisterend academisch personeel
0,59 %
0,45 %
0,39 %
0,46 %
0,32 %
13.
tijdelijk pedagogisch en wetenschappelijk medewerker
Totaal AAP
TOTAAL ACADEMISCH PERSONEEL
0,59 %
0,45 %
0,39 %
0,46 %
0,32 %
41,09 %
37,30 %
36,47 %
36,56 %
35,81 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
In de tabel hierna ziet men de leeftijdsstructuur van het academisch personeel op het niveau van de tewerkstelling in hoofden. 131
PERSONEELSTEWERKSTELLING - ACADEMISCH PERSONEEL (AP) per LEEFTIJDSGROEP
Leeftijd (in hoofden)
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
ZAP <25
1
0
2
2
2
25-29
48
49
41
44
46
30-34
395
390
406
371
337
35-39
834
885
906
898
888
40-44
853
914
941
1.005
1.045
45-49
836
837
866
898
935
50-54
821
847
865
882
882
55-59
753
822
829
848
862
60-64
557
574
602
620
624
57
66
91
89
121
5.155
5.384
5.549
5.657
5.742
65 en + Totaal AAP <25
257
245
248
233
245
25-29
1.034
1.074
1.082
1.091
1.062
30-34
698
731
769
814
792
35-39
396
419
428
451
461
40-44
231
246
245
251
278
45-49
151
161
155
153
170
50-54
116
130
138
140
138
55-59
99
98
94
102
105
60-64
53
67
61
54
56
5
3
8
2
1
Totaal
3.040
3.174
3.228
3.291
3.308
TOTAAL ACADEMISCH PERSONEEL
8.195
8.558
8.777
8.948
9.050
65 en +
De reeds eerder vastgestelde stijging in hoofden van het globaal aantal leden van het academisch personeel op 1-2-2018 kan men ook doortrekken naar 60% van de leeftijdsgroepen. Bij het ZAP is er enkel een achteruitgang bij de 30-39 jarigen. De grootste stijging zien we bij de 40-44 jarigen (+40). De uiterste leeftijdsgroepen (jonger dan 30 enerzijds en 65 of ouder anderzijds) zijn nog steeds de kleinste. Om tot een graad in het ZAP te kunnen toetreden, dient men immers eerst een doctoraat te behalen, dit kan niet op zeer jonge leeftijd. Dat de groep 65 en + na de stagnatie van vorig jaar opnieuw toeneemt, spoort met de wetenschap dat men langer moet en gaat werken. Binnen het AAP lopen de groepen die vooruit en achteruit gaan meer door elkaar. De grootste toename zien we dit keer in de groep 40-44 jarigen (+27), de grootste daling in de groep 25-29 jarigen (-29). Deze laatste is wel nog steeds de grootste en dit blijft een opmerkelijke vaststelling. De groep vormt de exponent bij uitstek van het overwegend jonge karakter van het AAP. Logischer wijze is dit bij het ZAP veel minder het geval. Oudere AAP-leden zijn meestal praktijkassistenten. Wanneer we de evolutie in de verschillende leeftijdsgroepen over meerdere jaren bekijken, stellen we het volgende vast sinds 1-2-2014. Bij het ZAP zijn de leeftijdscategorieën tussen 40 en 50 jaar permanent, hoewel soms gering, in aantal toegenomen. Voor het AAP geldt dit enkel voor de leeftijdscategorie 35-39 en zo goed als voor de groep 40-44 jarigen, een verwaarloosbare daling op 1-2-2016 met één persoon niet te na gesproken. In de taartdiagrammen hierna kan men aflezen in welke mate de verschillende leeftijdsgroepen op 1-2-2018 procentueel vertegenwoordigd zijn binnen het ZAP en het AAP. 132
ZAP op 1-2-2018 per leeftijdsgroep 0,03% 10,87%
0,80%
5,87%
2,11%
<25 25-29 15,46%
15,01%
30-34 35-39 40-44 45-49 50-54
15,36%
55-59 18,20%
60-64
65 en + 16,28%
AAP op 1-2-2018 per leeftijdsgroep 4,17%
3,17%
1,69%
0,03%
<25
7,41%
5,14%
25-29 30-34
8,40%
35-39 40-44 45-49 50-54 13,94%
32,10%
55-59 60-64 65 en +
23,94%
Wanneer men de cijfers wil bekijken volgens het aandeel dat iedere leeftijdsgroep in het geheel heeft en dit over een langere periode, levert onderstaande tabel daartoe nuttige informatie op.
133
PERSONEELSTEWERKSTELLING - ACADEMISCH PERSONEEL (AP) per LEEFTIJDSGROEP (PROCENTUEEL)
Leeftijd (in hoofden)
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
ZAP <25
0,02 %
0,00 %
0,04 %
0,04 %
0,03 %
25-29
0,93 %
0,91 %
0,74 %
0,78 %
0,80 %
30-34
7,66 %
7,24 %
7,32 %
6,56 %
5,87 %
35-39
16,18 %
16,44 %
16,33 %
15,87 %
15,46 %
40-44
16,55 %
16,98 %
16,96 %
17,77 %
18,20 %
45-49
16,22 %
15,55 %
15,61 %
15,87 %
16,28 %
50-54
15,93 %
15,73 %
15,59 %
15,59 %
15,36 %
55-59
14,61 %
15,27 %
14,94 %
14,99 %
15,01 %
60-64
10,81 %
10,66 %
10,85 %
10,96 %
10,87 %
1,11 %
1,23 %
1,64 %
1,57 %
2,11 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
65 en + Totaal AAP <25
8,45 %
7,72 %
7,68 %
7,08 %
7,41 %
25-29
34,01 %
33,84 %
33,52 %
33,15 %
32,10 %
30-34
22,96 %
23,03 %
23,82 %
24,73 %
23,94 %
35-39
13,03 %
13,20 %
13,26 %
13,70 %
13,94 %
40-44
7,60 %
7,75 %
7,59 %
7,63 %
8,40 %
45-49
4,97 %
5,07 %
4,80 %
4,65 %
5,14 %
50-54
3,82 %
4,10 %
4,28 %
4,25 %
4,17 %
55-59
3,26 %
3,09 %
2,91 %
3,10 %
3,17 %
60-64
1,74 %
2,11 %
1,89 %
1,64 %
1,69 %
65 en +
0,16 %
0,09 %
0,25 %
0,06 %
0,03 %
Totaal
100,00 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
TOTAAL ACADEMISCH PERSONEEL
100,00 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
5.2.2.2
Integratiekader onderwijzend personeel: gerealiseerde tewerkstelling op 1-2-2018 en vergelijking met vorige jaren per ambt
De hiernavolgende tabel toont de geaggregeerde personeelsformatie voor het integratiekader onderwijzend personeel op het niveau van de tewerkstelling per ambt. De integratie van de academische hogeschoolopleidingen werd afgerond met ingang van het academiejaar 2013-2014. Er zijn nu dus voor het eerst cijfers beschikbaar voor alle 5 de telmomenten. Het is verdedigbaar om binnen het integratiekader OP een onderscheid te maken tussen enerzijds het OP3, dat nauwer aansluit bij het ZAP, en anderzijds het OP2, dat nauwer aansluit bij het AAP, en ten slotte het OP1 dat een heel aparte categorie vormt die voorheen uitsluitend voorkwam in de hogescholen22. PERSONEELSTEWERKSTELLING - INTEGRATIEKADER ONDERWIJZEND PERSONEEL (OP) per AMBT
Ambt
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
Integratiekader OP3 1.
gewoon hoogleraar
2.
hoogleraar
3.
hoofddocent
4.
docent
Totaal
1,00
1,00
1,00
1,00
1,00
90,10
72,65
62,15
52,60
44,90
85,55
55,15
62,85
68,25
81,65
320,30
238,70
205,45
183,55
136,75
496,95
367,50
331,45
305,40
264,30
Integratiekader OP1 en OP2 a. Integratiekader OP2
315,15
217,10
162,35
119,80
102,50
5.
OP assistent
181,15
118,35
87,65
57,95
45,80
6.
OP doctor-assistent
45,25
29,20
14,60
12,60
9,30
7.
OP werkleider
88,75
69,55
60,10
49,25
47,40
286,65
308,60
293,45
282,40
275,20
48,20
61,00
83,80
97,85
112,00
238,45
247,60
209,65
184,55
163,20
601,80
525,70
455,80
402,20
377,70
1.098,75
893,20
787,25
707,60
642,00
b. Integratiekader OP1 8.
OP hoofdlector
9.
OP lector
Totaal
TOTAAL INTEGRATIEKADER ONDERWIJZEND PERSONEEL
22
In de VLIR-publicatie maakt men eerder een onderscheid tussen OP3 aan de ene kant en OP2 + OP1 aan de andere kant.
134
Op 1-2-2018 waren er nog 642,00 VTE’s aan de slag in het integratiekader OP van de Vlaamse universiteiten. Dit betekent opnieuw en daling, namelijk met 65,60 VTE’s in vergelijking met een jaar eerder. Een verklaring hiervoor werd eerder in dit verslag al gegeven. Afwijkend maar verklaarbaar is wel dat binnen het OP3 het aantal hoofddocenten en binnen het OP1 het aantal hoofdlectoren toch nog is toegenomen. Dit heeft hoofdzakelijk te maken met het feit dat het hier om bevorderingsambten vanuit de docenten respectievelijk de lectoren gaat. Het is niet uitgesloten dat er ook nog enkele personeelsleden met toepassing van artikel V.220, § 2, van de CHO overgedragen zijn naar het integratiekader OP. Binnen dit integratiekader vormt het OP3 nog steeds, hoewel iets minder uitdrukkelijk, de grootste subgroep en neemt het ruim 41% in van het globale integratiekader OP. Net zoals de vorige jaren spannen de lectoren de kroon met een aandeel van bijna 25,5%. Ook de docenten halen nog ruim 21%. Aan de andere zijde bevindt zich de subgroep doctor-assistent die amper 1,45% van het globale integratiekader OP uitmaakt, maar het kleinst blijft de categorie gewoon hoogleraar waar nog steeds één VTE tot het integratiekader OP behoort. In het cirkeldiagram hierna kan men procentueel aflezen in welke mate de verschillende ambten op 1-2-2018 vertegenwoordigd zijn binnen het integratiekader OP.
Integratiekader OP op 1-2-2018 per ambt 0,16% 6,99% 25,42%
gewoon hoogleraar 12,72%
hoogleraar hoofddocent docent OP assistent OP doctor-assistent OP werkleider
21,30%
17,45%
OP hoofdlector OP lector
7,38% 1,45%
7,13%
In de tabel hierna ziet men de leeftijdsstructuur van het integratiekader onderwijzend personeel op het niveau van de tewerkstelling in hoofden.
135
PERSONEELSTEWERKSTELLING - INTEGRATIEKADER ONDERWIJZEND PERSONEEL (OP) per LEEFTIJDSGROEP
Leeftijd (in hoofden)
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
Integratiekader OP3 <25
0
0
0
0
0
25-29
4
0
0
0
0
30-34
53
7
11
7
4
35-39
87
39
47
39
28
40-44
69
36
38
36
35
45-49
86
52
64
52
40
50-54
98
63
63
63
56
55-59
134
113
118
113
92
60-64
70
57
58
57
68
0
1
2
1
1
601
368
401
368
324
0
65 en + Totaal Integratiekader OP2
3
0
0
0
25-29
74
13
25
13
8
30-34
95
27
45
27
21
35-39
46
32
39
32
21
40-44
29
14
16
14
13
45-49
26
6
8
6
5
50-54
59
13
23
13
9
55-59
104
69
78
69
52
60-64
15
22
20
22
37
0
1
2
1
0
451
197
256
197
166
<25
65 en + Totaal Integratiekader OP1
0
0
0
0
0
25-29
10
3
4
3
2
30-34
35
16
22
16
8
35-39
63
39
47
39
33
40-44
55
58
56
58
62
45-49
65
55
55
55
52
50-54
119
100
116
100
77
55-59
75
121
113
121
127
60-64
18
38
33
38
56
0
0
1
0
0
440
430
447
430
417
1.492
995
1.104
995
907
<25
65 en + Totaal
TOTAAL INTEGRATIEKADER ONDERWIJZEND PERSONEEL
Wanneer men de aantallen per leeftijdscategorie bekijkt, zijn die op 1-2-2018 het grootst bij de leeftijden van 55 tot 59. De toevoer vanuit de geĂŻntegreerde academische hogeschoolopleidingen had immers voor een groot deel betrekking op een eerder ouder contingent en dit voor het gros van de subgroepen. De allerjongste (minder dan 25) en alleroudste (65 en +) personeelsleden vormen nog steeds de kleinste groepen. Voor de eerste groep zal daar uiteraard geen verandering meer in komen. In de taartdiagrammen hierna kan men aflezen in welke mate de verschillende leeftijdsgroepen op 1-2-2018 vertegenwoordigd zijn binnen het integratiekader OP3, OP2 en OP1.
136
OP3 op 1-2-2018 per leeftijdsgroep 0,00 %
0,00 %
0,31 %
1,23 % <25
8,64 %
20,99 %
10,80 %
25-29 30-34 35-39
40-44 45-49
50-54 12,35 %
55-59 60-64
17,28 %
28,40 %
65 en +
OP2 op 1-2-2018 per leeftijdsgroep 0,00%
22,29%
0,00% <25
4,82% 12,65%
25-29 12,65%
30-34 35-39 40-44 45-49
50-54 7,83%
31,33%
3,01% 5,42%
55-59 60-64 65 en +
137
OP1 op 1-2-2018 per leeftijdsgroep 0,00 % 0,00 %
13,43 %
0,48 % 1,92 %
<25
7,91 %
25-29
14,87 %
30-34
35-39 40-44
45-49 12,47 %
50-54 55-59
30,46 %
60-64 65 en + 18,47 %
5.2.2.3
Administratief en technisch personeel (I): gerealiseerde tewerkstelling op 1-2-2018 en vergelijking met vorige jaren per niveau
De hiernavolgende tabel geeft de geaggregeerde personeelsformatie weer voor het administratief en technisch personeel (I) op het niveau van de tewerkstelling op 1-2-2018 en laat ook de aantallen zien op de 4 vorige telmomenten. Er is een opdeling naar niveau en binnen het niveau naar graad/graden. Het integratiekader ATP is apart gehouden en vindt men dus niet terug in dit subhoofdstukje, maar onder punt 5.2.2.4. Er is wel een minimaal aantal “andere� personeelsleden opgenomen. Dit zijn geen statutairen en ze behoren dus niet tot het integratiekader, maar het gaat eveneens om personeelsleden die van de hogescholen zijn overgekomen, weliswaar zeer beperkt in aantal. PERSONEELSTEWERKSTELLING - ADMINISTRATIEF EN TECHNISCH PERSONEEL I (ATP I) per NIVEAU
Niveau / Graad
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
Niveau A 1.
beheerder, graad 7 t.e.m. graad 17
2.
andere
Totaal
1.503,93
1.599,10
1.655,01
1.717,18
2,00
2,00
2,00
2,00
1.799,03 2,00
1.505,93
1.601,10
1.657,01
1.719,18
1.801,03
2.335,58
2.383,24
2.399,26
2.429,08
2.491,02
4,80
0,50
0,50
0,50
0,50
2.340,38
2.383,74
2.399,76
2.429,58
2.491,52
422,70
389,20
380,55
345,85
319,75
422,70
389,20
380,55
345,85
319,75
73,30
73,50
65,00
60,45
53,50
73,30
73,50
65,00
60,45
53,50
4.342,31
4.447,54
4.502,32
4.555,06
4.665,80
Niveau B 1.
graad 4 t.e.m. graad 6
2.
andere
Totaal Niveau C 1.
graad 3
Totaal Niveau D 1.
graden 1 en 2
Totaal
TOTAAL ADMINISTRATIEF EN TECHNISCH PERSONEEL (I)
138
Op 1-2-2018 waren er 4.665,80 VTE’s ATP (I) tewerkgesteld in de Vlaamse universiteiten of het hoogste aantal sinds de telling van 1-2-2014. Globaal is deze groep binnen het ATP steeds talrijker geworden. De aangroei is bij de jongste telling zelfs weer wat in intensiteit toegenomen. Op 1-2-2018 bedroeg die in vergelijking met een jaar eerder 110,74 VTE’s. Overigens zet een andere tendens zich onverstoorbaar verder. De toename is uitsluitend het gevolg van de stijging van het aantal personeelsleden in niveau A en niveau B. Niveau C neemt opnieuw lichtjes af en niveau D dooft verder uit. De upgrading van het ATP lastens de werking zet zich dus verder door. Binnen dit type ATP blijft de groep van niveau B ontegensprekelijk het talrijkst. De niveaus A en B samen maken op 1-2-2018 92% uit van het globale ATP (I). Hun aandeel was nooit eerder zo groot. De hiernavolgende tabel toont het procentuele aandeel van de verschillende subgroepen door de jaren heen. PERSONEELSTEWERKSTELLING - ADMINISTRATIEF EN TECHNISCH PERSONEEL I (ATP I) per NIVEAU
Niveau / Graad
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
Niveau A 1.
beheerder, graad 7 t.e.m. graad 17
3.
andere
Totaal
34,63 %
35,95 %
36,76 %
37,70 %
0,04 %
0,04 %
0,04 %
38,56 % 0,04 %
34,68 %
36,00 %
36,80 %
37,74 %
38,60 %
53,79 %
53,59 %
53,29 %
53,33 %
53,39 %
0,01 %
0,01 %
0,01 %
0,01 %
53,90 %
53,60 %
53,30 %
53,34 %
53,40 %
9,73 %
8,75 %
8,45 %
7,59 %
6,85 %
9,73 %
8,75 %
8,45 %
7,59 %
6,85 %
1,69 %
1,65 %
1,44 %
1,33 %
1,15 %
1,69 %
1,65 %
1,44 %
1,33 %
1,15 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
Niveau B 1.
graad 4 t.e.m. graad 6
3.
andere
Totaal Niveau C 1.
graad 3
Totaal Niveau D 1.
graden 1 en 2
Totaal
TOTAAL ADMINISTRATIEF EN TECHNISCH PERSONEEL (I)
In de tabel hierna ziet men de leeftijdsstructuur van het administratief en technisch personeel ten laste van de werkingsuitkeringen op het niveau van de tewerkstelling in hoofden. Aangezien er in de statistieken van de VLIR wat de leeftijd betreft, geen aparte vermelding is van de leden van het integratiekader is er ook in dit rapport geen afsplitsing mogelijk. Het betreft dus het volledige ATP (I). PERSONEELSTEWERKSTELLING - ADMINISTRATIEF PERSONEEL I (ATP I) per LEEFTIJDSGROEP
Leeftijd (in hoofden)
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
ATP (I) <25
73
75
55
53
41
25-29
376
366
342
310
288
30-34
728
723
676
599
566
35-39
814
859
917
919
906
40-44
838
862
857
868
901
45-49
813
844
862
838
892
50-54
803
821
856
862
857
55-59
651
684
706
738
798
60-64
298
292
329
370
379
4
6
6
3
5
5.398
5.532
5.606
5.560
5.633
65 en +
TOTAAL ADMINISTRATIEF PERSONEEL (I)
139
Het aantal hoofdelijke leden van het ATP (I) dat bij de vorige telling even was gedaald, zit op 1-2-2018 opnieuw in de lift en kent zijn hoogste score ooit, met 5.633. Dit is 73 personen meer dan een jaar eerder. Per leeftijdscategorie is het beeld genuanceerd en zijn grosso modo de jongere groepen dalend terwijl de oudere groepen in aantal toenemen. Meer bepaald zien we tot de leeftijd van 39 jaar een daling, terwijl de oudere leeftijdsgroepen, met uitzondering van de 50-54 jarigen, allemaal stijgen. De terugval in de jongste categorieĂŤn die nu al enkele jaren aanhoudt, blijft wel opmerkelijk. In het taartdiagram hierna kan men verhoudingsgewijs aflezen in welke mate de verschillende leeftijdsgroepen op 1-2-2018 vertegenwoordigd waren binnen het ATP (I).
ATP (I) op 1-2-2018 per leeftijdsgroep 6,73%
0,09%
0,73%
5,11% 10,05%
<25
14,17%
25-29 16,08%
30-34 35-39 40-44 45-49 50-54
15,21%
55-59 15,84%
5.2.2.4
16,00%
60-64 65 en +
Integratiekader administratief en technisch personeel: gerealiseerde tewerkstelling op 1-22018 en vergelijking met vorige jaren per niveau
De volgende tabel toont de geaggreggeerde personeelsformatie van het integratiekader administratief en technisch personeel op het niveau van de tewerkstelling per niveau. De integratie van de academische hogeschoolopleidingen werd afgerond met ingang van het academiejaar 2013-2014. Er zijn nu dus voor het eerst cijfers beschikbaar voor alle 5 de telmomenten.
140
PERSONEELSTEWERKSTELLING - INTEGRATIEKADER AT-PERSONEEL (ATP) per NIVEAU
Niveau / Graad
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2 februari
2014
2015
2016
2017
2018
Niveau A 1.
graden in A1, A2, A3, A4
Totaal
101,80
89,45
85,70
78,45
79,95
101,80
89,45
85,70
78,45
79,95
95,50
77,15
68,85
65,45
67,25
95,50
77,15
68,85
65,45
67,25
61,45
43,45
34,95
32,95
28,15
61,45
43,45
34,95
32,95
28,15
2,70
2,20
1,20
1,20
1,20
2,70
2,20
1,20
1,20
1,20
261,45
212,25
190,70
178,05
176,55
Niveau B 2.
graden in B1, B2, B3
Totaal Niveau C 3.
graden in C1, C2, (C3)
Totaal Niveau D 4.
graden in D1, D2
Totaal
TOTAAL INTEGRATIEKADER AT-PERSONEEL
Op 1-2-2018 waren er nog 176,55 VTE’s aan de slag in het integratiekader ATP van de Vlaamse universiteiten, of 1,50 VTE’s minder dan een jaar eerder. De trend blijft een daling die reeds eerder verklaard werd. Dat het aantal nu even lijkt te stabiliseren, heeft wellicht vooral met leeftijdscohorten te maken. Binnen dit integratiekader vormt niveau A nog steeds de grootste subgroep met een aandeel van ruim 45%, gevolgd door niveau B met ruim 38%. Niveau C heeft nog een aandeel van bijna 16% terwijl niveau D bijna helemaal verdwenen is. Men vindt de resterende percentages visueel voorgesteld in de hiernavolgende grafiek.
Integratiekader ATP op 1-2-2018 per niveau 15,94%
0,68%
graden in A1, A2, A3, A4 graden in B1, B2, B3 graden in C1, C2 graden in D1, D2 38,09%
45,28%
141
5.2.3
Personeel bezoldigd ten laste van andere financieringsbronnen: gerealiseerde tewerkstelling23
5.2.3.1
Wetenschappelijk personeel: gerealiseerde tewerkstelling op 1-2-2018 en vergelijking met vorige jaren
De hiernavolgende tabel geeft een overzicht van het wetenschappelijk personeel op het niveau van de tewerkstelling op 1-2-2018 en laat ook de aantallen zien op de 4 vorige telmomenten. Hier wordt een onderscheid gemaakt naar contract(duur) toe: bepaalde duur of onbepaalde duur, en naar niveau: doctoraal of post-doctoraal. PERSONEELSTEWERKSTELLING - WETENSCHAPPELIJK PERSONEEL (WP)
Contract / Niveau
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
Onbepaalde duur 1.
Doctoraal niveau
311,60
279,95
267,74
245,89
262,65
2.
Post-doctoraal niveau
506,10
524,86
575,02
592,16
621,83
817,70
804,81
842,76
838,05
884,48
Totaal Bepaalde duur 1.
Doctoraal niveau
1.428,24
1.352,15
1.423,11
1.454,56
1.475,35
2.
Post-doctoraal niveau
1.860,62
2.043,45
2.000,50
1.996,90
2.120,90
3.288,86
3.395,60
3.423,61
3.451,46
3.596,25
6.358,73
6.464,25
6.448,02
6.418,70
6.492,10
464,01
473,40
453,02
485,50
525,50
6.822,74
6.937,65
6.901,04
6.904,20
7.017,60
10.929,30
11.138,06
11.167,41
11.193,71
11.498,33
Totaal Bursalen 1.
Doctoraal niveau
2.
Post-doctoraal niveau
Totaal
TOTAAL WETENSCHAPPELIJK PERSONEEL
Op 1-2-2018 waren er 11.498,33 personeelsleden WP tewerkgesteld aan de universiteiten, d.i. in vergelijking met het vorige telmoment opnieuw een grotere toename, dit keer met 304,62 VTE’s24. De toename manifesteert zich dit keer bij alle contractsoorten. In alle drie de hoofdgroepen worden de historische piekaantallen verbeterd. De bursalen blijven met 7.017,60 VTE’s veruit het talrijkst binnen het WP. Hun aandeel bedraagt ruim 61% van het globaal wetenschappelijk personeel. Dit hoge cijfer is ongetwijfeld toe te schrijven aan de aanzienlijk lagere loonlast25. Binnen de groep bursalen vormen deze op doctoraal niveau met 6.492,10 VTE’s nog steeds veruit de grootste subgroep binnen het WP. Hun aantal is zelfs nog toegenomen. Dit is logisch aangezien het precies de (goedkopere) doctoraatsbursalen zijn die nog moeten doctoreren. Bursalen op post-doctoraal niveau hebben betrekking op heel specifieke of gespecialiseerde opdrachten en zijn daarom veel minder frequent. De twee andere hoofdgroepen zijn verhoudingsgewijs een stuk kleiner (contracten bepaalde duur met een aandeel van iets meer dan 31%) of zelfs minimaal (contracten onbepaalde duur met een aandeel van ruim 7,5%). In beide groepen blijven de postdocs het talrijkst. De hiernavolgende tabel toont het procentuele aandeel van de verschillende subgroepen door de jaren heen. 23
Ook in dit hoofdstuk worden de gegevens in VTE weergegeven, behoudens waar expliciet vermeld. Hier zitten ook een aantal niet-statutaire onderzoekers afkomstig van de hogescholen in (cfr. de integratie van de academische hogeschoolopleidingen), maar deze zijn niet apart herkenbaar in de VLIR-statistieken en dus ook niet in dit rapport. 25 Voor bursalen dient er geen bedrijfsvoorheffing te worden betaald. 24
142
PERSONEELSTEWERKSTELLING - WETENSCHAPPELIJK PERSONEEL (WP)
Contract / Niveau
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
Onbepaalde duur 1.
Doctoraal niveau
2,85 %
2,51 %
2,40 %
2,20 %
2,28 %
2.
Post-doctoraal niveau
4,63 %
4,71 %
5,15 %
5,29 %
5,41 %
7,48 %
7,23 %
7,55 %
7,49 %
7,69 %
Totaal Bepaalde duur 1.
Doctoraal niveau
13,07 %
12,14 %
12,74 %
12,99 %
12,83 %
2.
Post-doctoraal niveau
17,02 %
18,35 %
17,91 %
17,84 %
18,45 %
30,09 %
30,49 %
30,66 %
30,83 %
31,28 %
58,18 %
57,90 %
57,74 %
57,34 %
56,46 %
4,25 %
4,25 %
4,06 %
4,34 %
4,57 %
62,43 %
62,29 %
61,80 %
61,68 %
61,03 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
Totaal Bursalen 1.
Doctoraal niveau
2.
Post-doctoraal niveau
Totaal
TOTAAL WETENSCHAPPELIJK PERSONEEL
Omdat het bij het WP toch over een zeer groot en gediversifieerd aantal personeelsleden gaat, kijken we voor wat 1-2-2018 betreft tot op het niveau van de nationale en internationale programma’s binnen de verschillende contracttypes. Aldus ontstaat de volgende top 10 inzake aantal vte’s. Bij de contracten van onbepaalde duur zijn er geen uitschieters, vandaar dat ze niet opduiken in de hiernavolgende tabel.
PERSONEELSTEWERKSTELLING - WETENSCHAPPELIJK PERSONEEL (WP)
Programma's in VTE per contract
1 februari 2018
Bepaalde duur 1.
Internationale en Europese programma's (Doctoraal niveau)
250,65
2.
Internationale en Europese programma's (Post-doctoraal niveau)
220,13
3.
FWO (Post-doctoraal niveau)
806,00
Bursalen 1.
Internationale en Europese programma's (Doctoraal niveau)
442,33
2.
FWO (Doctoraal niveau)
890,00
3.
Onderzoeksprojecten FWO (Doctoraal niveau)
917,35
4.
FWO toegepast (voorheen deel van IWT) (Doctoraal niveau)
597,00
5.
Subsidies toegepast onderzoek FWO/VLAIO (voorheen fondsen IWT) (Doctoraal niveau)
259,16
6.
BOF (Doctoraal niveau)
7.
Patrimonium (Doctoraal niveau)
1.654,01 368,31
In de tabel hierna ziet men de leeftijdsstructuur van het wetenschappelijk personeel op het niveau van de tewerkstelling in hoofden.
143
PERSONEELSTEWERKSTELLING - WETENSCHAPPELIJK PERSONEEL (WP) per LEEFTIJDSGROEP
Leeftijd (in hoofden)
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
WP <25
1.950
1.842
1.733
1.679
2.041
25-29
5.238
5.460
5.497
5.526
5.344
30-34
2.680
2.702
2.756
2.752
2.847
35-39
1.118
1.200
1.233
1.229
1.232
40-44
419
451
499
548
591
45-49
259
253
249
243
269
50-54
196
201
218
202
187
55-59
103
120
132
137
136
60-64
65
57
59
64
65
65 en +
13
22
16
22
19
12.041
12.308
12.392
12.402
12.731
TOTAAL WETENSCHAPPELIJK PERSONEEL
Het aantal leden wetenschappelijk personeel uitgedrukt in hoofden blijft ieder jaar stijgen, op 1-2-2018 is de toename zelfs nog iets groter dan een jaar eerder. Dit sluit aan bij de vaststelling inzake het aantal VTE’s. Zo waren er op 1-2-2018 329 personen meer in het WP tewerkgesteld dan een jaar eerder. Het vorige jaar ging het slechts om +10. De stijging op 1-2-2018 geldt voor 6 van de 10 leeftijdsgroepen, en is ook verspreid over deze leeftijdsgroepen. Meestal is de schommeling, hetzij in plus of in min, echter vooral beperkt. Uitschieter is de toename in de jongste categorie, namelijk van 362 personen bij de <25-jarigen, daar waar er de vorige jaren telkens een (lichte) afname was in deze subgroep. In de subgroep daar net boven (25-29 jarigen) doet zich het omgekeerde voor. Globaal blijft de traditionele vaststelling overeind dat het WP in tegenstelling tot het AP en ATP een groot contingent aan jonge personeelsleden (minder dan 30 jaar oud) telt. Met 7.385 personeelsleden op een totaal van 12.731 maakte deze subgroep net als de vorige keer 58% uit van het gehele WP. Wanneer men uitbreidt tot de groep <40-jarigen komt men zelfs aan ruim 90%. Jonge wetenschappers blijven alle kansen krijgen. De vaststelling dat het aantal WP-leden grosso modo met de leeftijd afneemt (40 jaar en ouder), blijft ook bij de telling van 1-2-2018 volledig overeind. In het taartdiagram hierna kan men verhoudingsgewijs aflezen in welke mate de verschillende leeftijdsgroepen op 1-2-2018 vertegenwoordigd zijn binnen het WP.
144
WP op 1-2-2018 per leeftijdsgroep 4,64%
2,11%
1,47% 1,07%
0,51% <25
0,15% 16,03%
25-29
9,68%
30-34 35-39 40-44 45-49 50-54 55-59
60-64
22,36%
65 en +
41,98%
5.2.3.2
Administratief en technisch personeel (II): gerealiseerde tewerkstelling op 1-2-2018 en vergelijking met vorige jaren
De hiernavolgende tabel geeft een overzicht van het administratief en technisch personeel (II). Het gaat hier dus over het ATP ten laste van andere financieringsbronnen dan de werkingsmiddelen, op het niveau van de tewerkstelling op 1-2-2018 en aangevuld met de aantallen op de vorige 4 telmomenten. Er wordt daarbij een onderscheid gemaakt naar contract(duur) toe, maar hierbinnen wordt niet verder gediversifieerd. PERSONEELSTEWERKSTELLING - ADMINISTRATIEF EN TECHNISCH PERSONEEL II (ATP II)
Contract
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
Onbepaalde duur
1.954,90
2.027,37
2.168,00
2.873,81
3.119,51
Bepaalde duur
1.227,86
1.185,76
1.105,04
597,74
438,22
TOTAAL ADMINISTRATIEF PERSONEEL (II)
3.182,76
3.213,13
3.273,04
3.471,55
3.557,73
Op 1-2-2018 waren er 3.557,73 personeelsleden ATP (II) tewerkgesteld op de universiteiten. Dit zijn er 86,18 meer dan een jaar eerder, opnieuw een toename dus, zij het dit keer een vrij beperkte. De vaststelling dat de toename zich uitsluitend manifesteert in de groep van de contracten van onbepaalde duur blijft onverminderd gelden. Bij de jongste telling zijn er hier opnieuw 245,70 VTE’s bij gekomen. Bij de contracten van bepaalde duur zien we precies de omgekeerde evolutie (op 1-2-2018 was er opnieuw een daling met 159,52 VTE’s). Het verschil tussen beide neemt dus overhand toe. Zoals blijkt uit de hiernavolgende tabel waarin het procentuele aandeel van de twee contracttypes sinds 1-2-2014 wordt weergegeven, is de verhouding thans 87,68% onbepaalde versus 12,32% bepaalde duur. Op deze wijze wordt duidelijk meer werkzekerheid en continuïteit gegeven aan het ATP (II).
145
PERSONEELSTEWERKSTELLING - ADMINISTRATIEF EN TECHNISCH PERSONEEL II (ATP II)
Contract
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
Onbepaalde duur
61,42 %
63,10 %
66,24 %
82,78 %
87,68 %
Bepaalde duur
38,58 %
36,90 %
33,76 %
17,22 %
12,32 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
100,00 %
TOTAAL ADMINISTRATIEF PERSONEEL (II)
In de tabel hierna ziet men de leeftijdsstructuur van het administratief en technisch personeel dat niet ten laste is van de werkingsuitkeringen op het niveau van de tewerkstelling in hoofden. PERSONEELSTEWERKSTELLING - ADMINISTRATIEF PERSONEEL II (ATP II) per LEEFTIJDSGROEP
Leeftijd (in hoofden)
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
1 februari
2014
2015
2016
2017
2018
ATP (II) <25
256
252
244
208
195
25-29
715
706
676
671
663
30-34
693
688
677
726
705
35-39
525
549
572
675
711
40-44
519
527
482
489
519
45-49
504
503
524
538
531
50-54
401
409
425
452
471
55-59
292
296
320
351
379
60-64
115
118
141
159
188
11
18
18
20
19
4.031
4.066
4.079
4.289
4.381
65 en +
TOTAAL ADMINISTRATIEF PERSONEEL (II)
Het aantal ATP (II)-leden uitgedrukt in hoofden blijft ook ieder jaar stijgen, op 1-2-2018 met 92 personen. Dit is minder spectaculair dan een jaar eerder, maar toen leek dit op een compensatie voor het dalende aantal ATP (I)-leden. Nu is er een stijging in beide geledingen van het ATP. Naar leeftijdsgroepen toe is het beeld wel heterogeen. In de helft ervan is er een stijging en dit behoorlijk verspreid over de hele leeftijdspiramide. We vestigen nogmaals de bijzondere aandacht op de allerjongste categorie, de <25-jarigen. De consequente daling sinds 1-2-2014 blijft zich manifesteren (-13 in vergelijking met 1-2-2017). De grootste aantallen situeren zich in de groepen 25 tot 39 jaar, samen goed voor 2.079 personen. Het blijft een trend dat er binnen het ATP (II) minder ruimte (of keuze) is voor de rekrutering van zeer jonge elementen. In het taartdiagram hierna kan men verhoudingsgewijs aflezen in welke mate de verschillende leeftijdsgroepen op 1-2-2018 vertegenwoordigd zijn binnen het ATP (II).
146
ATP (II) op 1-2-2018 per leeftijdsgroep 0,43%
4,29%
4,45%
8,65%
<25
15,13%
25-29
10,75%
30-34 35-39 40-44
45-49
12,12%
50-54
16,09%
55-59 60-64 65 en +
16,23% 11,85%
5.2.4
Voltijdse eenheden personeel per subcategorie per universiteit
De tabel hierna geeft per universiteit een overzicht van het aantal VTE’s personeelsleden op 1-2-2018, opgedeeld naar bezoldiging op werking en op andere financieringsbronnen met de respectieve subcategorieÍn ZAP, AAP, integratiekader OP, ATP (I), integratiekader ATP, WP en ATP (II). PERSONEELSTEWERKSTELLING - Indeling per personeelscategorie per universiteit
1-2-2018
(aantal VTE)
Bezoldigd lastens andere financieringsbronnen
Totaal
110,25
4.258,75
5.119,94
1.417,93
6.537,87
10.796,62
708,65
6,75
1.599,40
1.300,44
466,50
1.766,94
3.366,34
1.025,70
935,60
139,55
1.306,85
47,10
3.454,80
3.360,65
1.001,79
4.362,44
7.817,24
Universiteit Hasselt
170,00
111,50
33,30
169,71
7,70
492,21
472,10
159,87
631,97
1.124,18
Vrije Universiteit Brussel
419,83
139,90
13,65
466,54
4,75
1.044,67
1.245,20
511,64
1.756,84
2.801,51
3.444,28
1.921,20
642,00
4.665,80
176,55
10.849,83
11.498,33
3.557,73
15.056,06
25.905,89
Universiteit Gent
Totaal
ATP (II)
2.014,05
103,55
WP
351,95
274,60
Universiteit Antwerpen
Totaal op werking
ATP (I)
459,60
505,85
KU Leuven
AAP
1.322,90
ZAP
integratiekader OP
integratiekader ATP
Bezoldigd ten laste van de werkingsmiddelen
Totaal op andere financieringsbronnen
Personeelstewerkstelling per categorie
147
Grafisch voorgesteld levert dit per universiteit het volgende beeld op.
KU Leuven - tewerkstelling in VTE op 1-2-2018 1.417,93
1.322,90 459,60
ZAP AAP
351,95
INT OP ATP (I)
2.014,05
INT ATP WP ATP (II)
5.119,94
110,25
Universiteit Antwerpen tewerkstelling in VTE op 1-2-2018 466,50
505,85 ZAP 274,60
AAP INT OP
103,55
ATP (I) INT ATP WP
1.300,44
708,65
ATP (II)
6,75
148
Universiteit Gent - tewerkstelling in VTE op 1-2-2018 1.025,70 1.001,79
ZAP 935,60
AAP INT OP ATP (I)
139,55
INT ATP WP
1.306,85
3.360,65
ATP (II)
47,10
Universiteit Hasselt tewerkstelling in VTE op 1-2-2018 159,87
170,00 ZAP 111,50
AAP INT OP ATP (I)
33,30
INT ATP WP ATP (II)
472,10
169,71 7,70
149
Vrije Universiteit Brussel tewerkstelling in VTE op 1-2-2018 419,83
511,64 ZAP 139,90
AAP
13,65
INT OP ATP (I) INT ATP WP
466,54
ATP (II)
1.245,20 4,75
Voor de volledigheid volgen hierna ook nog de tabellen op basis van de 4 vorige telmomenten. PERSONEELSTEWERKSTELLING - Indeling per personeelscategorie per universiteit
1-2-2014
(aantal VTE)
Bezoldigd lastens andere financieringsbronnen
Totaal
4.128,10
4.775,28
1.294,37
6.069,65
10.197,75
54,20
1.532,17
1.184,03
431,96
1.615,99
3.148,16
Universiteit Gent
900,45
913,80
218,75
1.302,11
52,95
3.388,06
3.331,82
924,25
4.256,07
7.644,13
Universiteit Hasselt
152,30
77,21
60,75
150,75
21,60
462,61
413,60
119,80
533,40
996,01
Vrije Universiteit Brussel
364,86
154,05
40,10
494,22
4,75
1.057,98
1.224,57
412,38
1.636,95
2.694,93
3.007,70
1.858,71
1.098,75
4.342,31
261,45
10.568,92
10.929,30
3.182,76
14.112,06
24.680,98
Totaal
ATP (II)
127,95
599,63
WP
1.795,60
157,90
Totaal op werking
integratiekader ATP
621,25
238,50
integratiekader OP
475,15
481,94
KU Leuven
AAP
1.108,15
Universiteit Antwerpen
ZAP
ATP (I)
Bezoldigd ten laste van de werkingsmiddelen
Totaal op andere financieringsbronnen
Personeelstewerkstelling per categorie
150
PERSONEELSTEWERKSTELLING - Indeling per personeelscategorie per universiteit
Personeelstewerkstelling per categorie
1-2-2015 Bezoldigd lastens andere financieringsbronnen
Totaal
114,75
4.134,95
4.873,84
1.314,51
6.188,35
10.323,30
654,07
18,25
1.539,77
1.223,15
420,16
1.643,31
3.183,08
Universiteit Gent
920,39
961,50
184,60
1.354,78
51,90
3.473,17
3.318,72
921,86
4.240,58
7.713,75
Universiteit Hasselt
158,35
79,96
48,40
141,50
22,00
450,21
451,75
137,85
589,60
1.039,81
Vrije Universiteit Brussel
384,95
153,15
23,20
486,99
5,75
1.054,04
1.270,60
418,75
1.689,35
2.743,39
3.197,09
1.901,66
893,20
4.447,54
212,65
10.652,14
11.138,06
3.213,13
14.351,19
25.003,33
Totaal
ATP (II)
1.810,20
141,00
WP
496,00
235,85
Totaal op werking
ATP (I)
471,20
490,60
KU Leuven
AAP
1.242,80
Universiteit Antwerpen
ZAP
integratiekader OP
integratiekader ATP
Bezoldigd ten laste van de werkingsmiddelen
Totaal op andere financieringsbronnen
(aantal VTE)
PERSONEELSTEWERKSTELLING - Indeling per personeelscategorie per universiteit
1-2-2016
(aantal VTE)
Bezoldigd lastens andere financieringsbronnen
Totaal
114,95
4.150,05
4.896,51
1.347,90
6.244,41
10.394,46
655,43
11,05
1.541,98
1.277,43
430,16
1.707,59
3.249,57
Universiteit Gent
960,95
948,60
158,20
1.375,70
49,25
3.492,70
3.308,44
903,35
4.211,79
7.704,49
Universiteit Hasselt
160,85
96,20
40,00
154,25
9,70
461,00
450,08
144,51
594,59
1.055,59
Vrije Universiteit Brussel
401,22
139,25
16,60
471,19
5,75
1.034,01
1.234,95
447,12
1.682,07
2.716,08
3.303,07
1.896,40
787,25
4.502,32
190,70
10.679,74
11.167,41
3.273,04
14.440,45
25.120,19
Totaal
ATP (II)
1.845,75
126,65
WP
445,80
241,35
Totaal op werking
ATP (I)
471,00
507,50
KU Leuven
AAP
1.272,55
Universiteit Antwerpen
ZAP
integratiekader OP
integratiekader ATP
Bezoldigd ten laste van de werkingsmiddelen
Totaal op andere financieringsbronnen
Personeelstewerkstelling per categorie
PERSONEELSTEWERKSTELLING - Indeling per personeelscategorie per universiteit
1-2-2017
(aantal VTE)
Bezoldigd lastens andere financieringsbronnen
Totaal
106,95
4.216,65
4.934,10
1.377,89
6.311,99
10.528,64
693,61
9,05
1.574,21
1.306,30
438,75
1.745,05
3.319,26
1.007,05
963,35
148,55
1.280,80
48,50
3.448,25
3.309,40
1.045,43
4.354,83
7.803,08
Universiteit Hasselt
165,65
109,90
35,10
168,56
7,80
487,01
432,81
143,20
576,01
1.063,02
Vrije Universiteit Brussel
420,63
146,45
14,90
462,64
5,75
1.050,37
1.211,10
466,28
1.677,38
2.727,75
3.384,88
1.950,90
707,60
4.555,06
178,05
10.776,49
11.193,71
3.471,55
14.665,26
25.441,75
Universiteit Gent
Totaal
ATP (II)
1.949,45
117,55
WP
391,50
252,15
Universiteit Antwerpen
Totaal op werking
ATP (I)
479,05
501,85
KU Leuven
AAP
1.289,70
ZAP
integratiekader OP
integratiekader ATP
Bezoldigd ten laste van de werkingsmiddelen
Totaal op andere financieringsbronnen
Personeelstewerkstelling per categorie
151
5.2.5
Enkele gendergegevens per universiteit (op 1-2-2018)26
De tabel hierna geeft per universiteit27 een overzicht van het aantal VTE’s personeelsleden op 1-2-2017, met per subcategorie een opdeling in mannen en vrouwen. Op deze wijze krijgt men een algemeen beeld van het aantal personeelsleden naar gender in het ZAP, AAP, integratiekader OP, ATP (I), integratiekader ATP, WP en ATP (II). PERSONEELSTEWERKSTELLING NAAR GENDER - Indeling per personeelscategorie per universiteit Personeelstewerkstelling per categorie (aantal VTE) naar gender
vrouwen
mannen
vrouwen
mannen
vrouwen
mannen
vrouwen
mannen
ATP (II)
WP
integratiekader ATP
ATP (I)
AAP
ZAP mannen
integratiekader OP
1-2-2018
vrouwen
KU Leuven
963,55
359,35
191,70
267,90
225,90
126,05
861,35
1.152,70
31,10
79,15
Universiteit Antwerpen
366,25
139,60
129,55
145,05
67,85
35,70
278,70
429,95
2,00
4,75
Universiteit Gent
750,60
275,10
427,80
507,80
79,05
60,50
561,47
745,38
9,70
37,40
Universiteit Hasselt
118,60
51,40
46,80
64,70
17,90
15,40
60,00
109,71
5,40
2,30
Vrije Universiteit Brussel
295,04
124,79
57,20
82,70
6,50
7,15
211,60
254,94
0,25
4,50
mannen 2.894,89
vrouwen
mannen
vrouwen
Totaal
2.225,05
471,86
946,07
10.796,62
655,82
643,62
136,95
329,55
3.366,34
1.854,60
1.506,05
324,20
677,59
7.817,24
249,05
223,05
40,75
119,12
1.124,18
706,60
538,60
190,62
321,02
2.801,51
In percentages geeft dit het volgende per subcategorie. PERSONEELSTEWERKSTELLING NAAR GENDER - Indeling per personeelscategorie per universiteit
Personeelstewerkstelling per categorie (percentage VTE) naar gender
vrouwen
mannen
vrouwen
mannen
vrouwen
mannen
vrouwen
mannen
ATP (II)
WP
integratiekader ATP
ATP (I)
AAP
ZAP mannen
integratiekader OP
1-2-2018
vrouwen
mannen
vrouwen
mannen
vrouwen
KU Leuven
72,84 %
27,16 %
41,71 %
58,29 %
64,19 %
35,81 %
42,77 %
57,23 %
28,21 %
71,79 %
56,54 %
43,46 %
33,28 %
66,72 %
Universiteit Antwerpen
72,40 %
27,60 %
47,18 %
52,82 %
65,52 %
34,48 %
39,33 %
60,67 %
29,63 %
70,37 %
50,47 %
49,53 %
29,36 %
70,64 %
Universiteit Gent
73,18 %
26,82 %
45,72 %
54,28 %
56,65 %
43,35 %
42,96 %
57,04 %
20,59 %
79,41 %
55,19 %
44,81 %
32,36 %
67,64 %
Universiteit Hasselt
69,76 %
30,24 %
41,97 %
58,03 %
53,75 %
46,25 %
35,35 %
64,65 %
70,13 %
29,87 %
52,75 %
47,25 %
25,49 %
74,51 %
Vrije Universiteit Brussel
70,28 %
29,72 %
40,89 %
59,11 %
47,62 %
52,38 %
46,36 %
54,64 %
5,26 %
94,74 %
56,75 %
43,25 %
37,26 %
62,74 %
Vooreerst valt op dat er voor alle universiteiten een zeer gelijklopend patroon opduikt. De vaststelling dat de mannen talrijker vertegenwoordigd zijn in het ZAP, het integratiekader OP en het WP, terwijl het AAP, ATP (I) en (II) en het integratiekader ATP meer door vrouwen wordt bevolkt, geldt voor nagenoeg alle universiteiten. Al dient gezegd dat de meerderheid inzake mannelijk WP aan de UA en UH zeer krap is. We vinden slechts 2 echte uitzonderingen op de algemene vaststelling: bij het integratiekader OP aan de VUB waar er een meerderheid vrouwen is en bij het integratiekader ATP aan de UH waar er een meerderheid mannen is. In beide gevallen gaat het wel telkens om zeer kleine aantallen. Hoe dan ook lijkt het er, net als vorig jaar trouwens, sterk op dat vooral de UH voor afwijkingen op de algemene regel zorgt.
26
De optelsom van de verschillende subgroepen bij de Universiteit Antwerpen verschilt in één eenheid met het totale personeelsaantal van deze universiteit omdat één personeelslid met geslacht “X” werd geregistreerd. Zie ook voetnoot 10. 27 KU Leuven (KU Leuven), Universiteit Antwerpen (UA), Universiteit Gent (UGent), Universiteit Hasselt (UH) en Vrije Universiteit Brussel (VUB).
152
Los van deze globale vaststelling zijn ook de volgende zaken opvallend. Het verschil in aantal mannen en vrouwen bij het ZAP is in iedere universiteit nog zeer groot. De UGent spant de kroon met 73,18% mannen, maar ook daar waar het aantal mannen het laagst is, in de UH, gaat het nog steeds om 69,76% wat eveneens een hoog percentage is. Ook bij het enigszins vergelijkbare integratiekader OP zien we, vooral bij de KU Leuven en de UA, een grote meerderheid aan mannen. Dit is minder uitgesproken bij de overige universiteiten en zoals vermeld andersom bij de VUB. Bij het WP is er doorgaans meer evenwicht met een verhouding variĂŤrend van ongeveer 50,5% tot bijna 57% mannen tegenover een goede 49% tot ruim 43% vrouwen. Ook bij de UGent is de situatie, in tegenstelling tot de vorige telling, vergelijkbaar. In het AAP zijn de vrouwen dan weer in de meerderheid. Een verklaring hiervoor zou o.m. kunnen zijn dat hier meer jonge personeelsleden aan het werk zijn dan in het ZAP. Bij de VUB gaat het zelfs om ruim 59% vrouwen. In de categorieĂŤn van het ATP is deze meerderheid er ook. Ze is het duidelijkst bij het integratiekader ATP waar met uitzondering van de UH in iedere universiteit de vrouwen 70% of meer van de dienst uitmaken. Zoals bekend gaat het hier wel om kleine personeelsaantallen. Ook bij het ATP (II) is het verschil vrij groot met minimaal ruim 62,5% vrouwen en in sommige universiteiten meer dan 70,5% (UA) tot zelfs 74,5% (UH). Bij het ATP (I) is hun overwicht niet altijd even uitgesproken, al halen ze met name aan de UH toch meer dan 64,5%. In de grafieken hierna ziet men de globale verdeling in mannen / vrouwen bij de verschillende universiteiten, respectievelijk in aantallen en percentages. Hieruit blijkt dat de percentages weliswaar niet extreem ver uit elkaar liggen, maar dat er toch een onderscheid is tussen de UA en de UH enerzijds en de KU Leuven, de UGent en de VUB anderzijds. UA en UH blijken de meest vrouwvriendelijke universiteiten, met allebei meer vrouwen dan mannen in hun personeelskorps (51,35% bij de UA en 52,10% in het geval van de UH). Bij de andere 3 universiteiten is het andersom. Wel dient er te worden opgemerkt dat de uitschieter bij UGent met bijna 60% mannen op 1-2-2017 verdwenen is. Met 51,26% mannen op 1-2-2018 bevindt de UGent zich in dezelfde zone als de KU Leuven en de VUB.
153
Personeel op 1-2-2018 per universiteit (naar gender) 6.000,00
Aantal VTE
5.000,00 4.000,00 3.000,00 2.000,00
1.000,00 0,00 KU Leuven
Universiteit Antwerpen
Universiteit Gent
Universiteit Hasselt
Vrije Universiteit Brussel
mannen
5.640,35
1.637,12
4.007,42
538,50
1.467,81
vrouwen
5.156,27
1.728,22
3.809,82
585,68
1.333,70
Percentage VTE
Personeel op 1-2-2018 per universiteit (naar gender) 55,00% 54,00% 53,00% 52,00% 51,00% 50,00% 49,00% 48,00% 47,00% 46,00% 45,00% 44,00% 43,00% 42,00% 41,00% 40,00% KU Leuven
Universiteit Antwerpen
Universiteit Gent
Universiteit Hasselt
Vrije Universiteit Brussel
mannen
52,24%
48,65%
51,26%
47,90%
52,39%
vrouwen
47,76%
51,35%
48,74%
52,10%
47,61%
154
5.3 STUDENTENINSCHRIJVINGEN EN PERSONEELSTEWERKSTELLING Sinds het jaarverslag over 2010 bevat dit rapport een luik waarin de evolutie van het aantal studenten tegenover de evolutie van het aantal personeelsleden wordt geplaatst. Dit levert een indicatie op van de evolutie van de werkdruk. De cijfers van de gebruikte studentenaantallen zijn afkomstig van AHOVOKS. Het betreft de unieke studenten (fysieke personen) per universiteit onder diplomacontract voor de periode academiejaar 2013-2014 tot en met academiejaar 2017-2018 zoals ze uit de Databank Hoger Onderwijs zijn gehaald. Voor het boekjaar t zijn de inschrijvingscijfers van het academiejaar t-1/t gehanteerd omdat ze voor ¾ (9 maanden) de taakbelasting van het boekjaar bepalen.28 De unieke studenten zijn gebaseerd op alle actieve en uitgeschreven studenten onder diplomacontract die (nog) financiering gegenereerd hebben. De student die uitgeschreven is voor de opleiding én voor alle opleidingsonderdelen komt dus niet voor in de tabel. Voor gezamenlijk georganiseerde opleidingen werden de studenten aan de betrokken universiteiten toegewezen met toepassing van de in de overeenkomst vastgelegde verdeelsleutel. De keuze voor het aantal actieve inschrijvingen onder diplomacontract sluit aan bij de rapporteringswijze van AHOVOKS in hun jaarlijkse publicatie ”Hoger onderwijs in cijfers” bij de aanvang van het academiejaar.
5.3.1
Evolutie inschrijvingen periode 2014 tot en met 2018
De hiernavolgende tabel geeft het aantal unieke studenten per universiteit onder diplomacontract weer omgezet naar boekjaren (2014-2018) volgens voormeld principe. STUDENTEN UNIVERSITEITEN
Aantal studenten onder diplomacontract
2015
2016
2017
2018
KU Leuven
41.592
41.817
41.214
40.762
40.976
Universiteit Antwerpen
15.344
15.169
15.117
15.098
15.322
Universiteit Gent
32.585
32.505
32.543
32.763
33.662
Universiteit Hasselt
3.546
3.580
3.918
3.868
4.091
Vrije Universiteit Brussel
9.958
9.957
10.239
10.513
10.925
103.025
103.028
103.031
103.004
104.976
Alle universiteiten
28
2014
2014: academiejaar 2013-2014/ 2015: academiejaar 2014-2015/ 2016: academiejaar 2015-2016/ 2017: academiejaar 2016-2017/2018: academiejaar 2017-2018.
155
Aantal studenten onder diplomacontract 110.000
i ns chrijvingen
100.000
90.000
80.000
70.000 Inschrijvingen globaal universiteiten
2014
2015
2016
2017
2018
103.025
103.028
103.031
103.004
104.976
Na de integratie van de academische hogeschoolopleidingen in 2014 zien we in bovenstaande grafiek dat het aantal studenten onder diplomacontract enkele jaren status quo is gebleven met zelfs een lichte daling in 2017. Voor 2018 kunnen we gerust weer van een kleine explosie van de studentaantallen spreken. Het aantal studenten nam toe met 1.972 eenheden. Concreet is het aantal inschrijvingen van het aantal studenten onder diplomacontract sinds 2014 van jaar tot jaar met de volgende percentages geĂŤvolueerd.
5.3.2
Jaar
Procentuele toename/afname
2014
-
2015
0,003%
2016
0,003%
2017
-0,026%
2018
1,914%
Evolutie geaggregeerde personeelstewerkstelling 1-2-2014 tot en met 1-2-201829
De historische evolutie van het aantal VTE’s inzake personeelstewerkstelling tussen de beide telmomenten over alle universiteiten wordt hierna grafisch weergegeven. Aangezien deze aantallen bedoeld zijn om de ratio inschrijvingen student / VTE’s personeel te bepalen en er in de studentencijfers rekening werd gehouden met het integratiekader nemen we ook voor de personeelsgegevens de aantallen inclusief het
29
Omdat de studiecijfers, met name in 2018, zoals hiervoor uiteengezet eigenlijk betrekking hebben op het academiejaar 2017-2018, nemen we 1-2-2018 als vergelijkingsbasis voor de studenten van 2018 (2017-2018).
156
integratiekader. Deze evolutie vertoont in de beschouwde periode zoals bekend een voortdurend stijgende lijn.
Personeel in VTE - alle universiteiten 26.000,00
a a ntal VTE's
25.500,00 25.000,00 24.500,00 24.000,00 1 februari 2014
1 februari 2015
1 februari 2016
1 februari 2017
1 februari 2018
personeel globaal 24.680,98 universiteiten
25.003,33
25.120,19
25.441,75
25.905,89
De toename van ca 320 VTE’s op 1-2-2015 en op 1-2-2017 was vergelijkbaar (ca 320 VTE’s). Op 1-2-2016 was de toename minder uitgesproken. Op 1-2-2018 stellen we opnieuw een sterkere stijging vast. Concreet is het aantal VTE’s sinds 1-2-2014 van telmoment tot telmoment met de volgende percentages toegenomen.
Telmoment
Procentuele toename
01-02-14
-
01-02-15
+ 1,31 %
01-02-16
+ 0,47 %
01-02-17
+ 1,28 %
01-02-18
+ 1,82 %
5.3.3
Evolutie inschrijvingen versus evolutie geaggregeerde tewerkstelling
De gegevens m.b.t. de inschrijvingen hebben, zoals vermeld in de inleiding van punt 5.3, in wezen betrekking op academiejaren. De gegevens inzake personeelsaantallen, zoals gegenereerd in de VLIR-statistieken, hebben betrekking op momentopnames, namelijk telkens 1 februari van een bepaald jaar. Dit betekent dat er geen één op één vergelijking mogelijk is, doch slechts een indicatie kan worden gegeven van beide evoluties en van de manier waarop de universiteiten in hun personeelsbeleid zijn omgegaan met de wijzigende omstandigheden als onderwijsverstrekker, in casu in het licht van de evolutie van de studentenpopulatie.
157
Wanneer de evolutie van de VTE’s personeelstewerkstelling geplaatst wordt tegenover de evolutie van de studenteninschrijvingen (diplomacontracten) in de periode 2014 – 2018 worden de volgende percentages verkregen.
Evolutie VTE's personeel - inschrijvingen studenten
1-2-2014 / 2014
VTE's personeel studenten onder diplomacontract
1-2-2015 / 2015
1-2-2016 / 2016
1-2-2017 / 2017
1-2-2018 / 2018
Evolutie in beschouwde periode
24.680,98
25.003,00
25.120,19
25.441,75
25.905,89
4,96 %
103.025
103.028
103.031
103.004
104.976
1,89 %
De VTE’s tewerkstelling zijn jaarlijks toegenomen, zij het niet altijd in dezelfde mate. Op 1-2-2018 bleek de aangroei in de beschouwde periode het grootst. De evolutie van het aantal studenten onder diplomacontract verloopt parallel, met uitzondering van 2017 waarin we een lichte daling hebben vastgesteld (27 studenten minder). Het dient gezegd dat ook de vorige 2 jaren de aangroei al bijna tot stilstand was gekomen. Maar ook bij de studenten zien we dat de 2018 de grootste toename in de beschouwde periode aangeeft. Over de 5 beschouwde “jaren” steeg de tewerkstelling inzake VTE personeel met 4,96%. Het aantal inschrijvingen zoals in dit verslag gedefinieerd nam toe met 1,89%. Nu de integratie van de academische hogeschoolopleidingen volledig opgenomen is in de beschouwde periode, ligt het groeipercentage voor deze periode als geheel uiteraard een stuk lager. De volgende tabel plaatst de jaarlijkse procentuele wijziging van de VTE’s personeelstewerkstelling tegenover deze van de studenteninschrijvingen.
Evolutie VTE's personeel - inschrijvingen studenten
1-2-2014 / 2014
1-2-2015 / 2015
1-2-2016 / 2016
1-2-2017 / 2017
1-2-2018 / 2018
VTE's personeel
0,00
1,31 %
0,47 %
1,28 %
1,82 %
studenten onder diplomacontract
0,00
0,003 %
0,003 %
- 0,026 %
1,91 %
Tot en met 2017 konden we vaststellen dat de personeelsaantallen en studentenaantallen divergeerden. Tot en met 2016 betekende dit een grotere toename van personeel gepaard gaand met een kleinere toename van het studentenaantal. In 2017 manifesteerde dit zich nog iets radicaler: de toename van het personeelskorps tegenover een lichte daling van de studenteninschrijvingen. Des te opmerkelijker is het dat er in 2018 niet alleen opnieuw een toename van studenten is, maar dat deze toename zelfs licht groter is dan die bij het personeel, licht inderdaad, maar wel voor het eerst. De details worden weergegeven in het volgende luikje.
5.3.4
Evolutie aantal inschrijvingen per VTE tewerkstelling
De voorgaande cijfers rond inschrijvingen en VTE’s personeel kunnen worden samengebracht in één grafiek door het aantal inschrijvingen per VTE tewerkstelling te berekenen.
158
Aantal inschrijvingen per VTE personeel tewerkstelling 4,40 4,20
4,00 3,80 3,60 3,40 3,20 3,00
Aantal inschrijvingen per vte tewerkstelling
1-2-2014 / 2014
1-2-2015 / 2015
1-2-2016 / 2016
1-2-2017 / 2017
1-2-2018 / 2018
4,17
4,12
4,10
4,049
4,052
In de beschouwde periode is deze ratio met 0,118 inschrijvingen per VTE gedaald. De daling geldt niet voor 2018. Hier zien we een stijging die evenwel zo minimaal is dat we eigenlijk kunnen spreken van een status quo (+0,03). Wanneer de ratio daalt, betekent dit dat de aangroei van het aantal personeelsleden relatief hoger is dan de toename van het aantal studenteninschrijvingen. Dit was dus zo van 2014 tot en met 2017. Daarvoor zagen we eerder het omgekeerde. We hebben dus achtereenvolgens een divergentie van personeels- en studentenaantallen (tot en met 2013), een lichte convergentie ervan (tot en met 2017) en ten slotte nagenoeg een status quo (2018) in de verhouding tussen beide groepen gezien. Ter vergelijking, bij de hogescholen ligt deze ratio een stuk hoger, namelijk 12,15 in 2018. In vergelijking met 2016 zien we ook daar een daling, namelijk met 0,33 studenten per VTE personeel.30 In de hiernavolgende tabel ziet men de jaarlijkse relatieve wijziging van de ratio.
Jaarlijkse relatieve wijziging
Ratio inschrijvingen student/VTE's personeel
1-2-2015 / 2015 - 1,29 %
1-2-2016/ 2016 - 0,46 %
1-2-2017/ 2017 - 1,29 %
1-2-2018 / 2018 0,09 %
Evolutie in beschouwde periode
- 2,92 %
Na de lichte dalingen tot en met 2017 zien we in 2018 een zeer beperkte stijging met 0,09%. EĂŠn en ander betekent dat over de volledige beschouwde periode (2015-2018) het aantal studenten per VTE personeel gedaald is met 2,92%. Dit mag als een gunstige evolutie beschouwd worden (iets kleinere studentengroepen kunnen bijdragen aan de daling van de werkdruk bij het personeel en het studiecomfort van de studenten zelf).
30
Zie Deel 1: Sector hogescholen, p. 72.
159
5.3.5
Evolutie inschrijvingen per VTE AP/OP tewerkstelling
Veruit het gros van de onderwijsopdrachten situeert zich bij het academisch personeel. Daarom is het nuttig om ook voor het ZAP/AAP (aangevuld met het integratiekader OP dat evenzeer vooral gericht is op onderwijstaken) dezelfde oefening te doen als voor het voltallige personeel.
Evolutie VTE's personeel AP/OP - inschrijvingen studenten
1-2-2014 / 2014
1-2-2015 / 2015
1-2-2016 / 2016
1-2-2017 / 2017
1-2-2018 / 2018
Evolutie in beschouwde periode
VTE's personeel
5.965,16
5.991,95
6.043,38
6.007,48
5.979,72
0,24 %
studenten onder diplomacontract
103.025
103.028
103.031
103.004
104.976
1,89 %
Evolutie VTE's personeel AP/OP - inschrijvingen studenten
1-2-2014 / 2014
1-2-2015 / 2015
1-2-2016 / 2016
1-2-2017 / 2017
1-2-2018 / 2018
VTE's personeel
0,00
0,45 %
0,86 %
- 0,59 %
- 0,46 %
studenten onder diplomacontract
0,00
0,003 %
0,003 %
- 0,026 %
1,914 %
Wanneer men de gegevens van bovenstaande twee tabellen samenbrengt, verkrijgt men volgende grafiek.
Aantal inschrijvingen per VTE personeel AP/OP tewerkstelling 18,00 17,50 17,00 16,50 16,00 15,50 15,00
Aantal inschrijvingen per vte tewerkstelling
1-2-2014 / 2014
1-2-2015 / 2015
1-2-2016 / 2016
1-2-2017 / 2017
1-2-2018 / 2018
17,27
17,19
17,05
17,15
17,56
Deze ratio (17,56 in 2018) ligt vanzelfsprekend heel wat hoger dan wanneer we het gehele personeelskorps (4,052 in 2018) in aanmerking nemen. Na gedurende enkele jaren licht te zijn afgenomen, is de ratio sinds 2017 opnieuw toegenomen, om in 2018 haar voorlopige piek (17,56) te bereiken. De (lichte) convergentie tussen de categorie die het grootste aantal eigenlijke lesgevers bevat en het aantal inschrijvingen is dus weer omgebogen in een divergentie wat betekent dat er weer meer studenten per lesgever zijn. Opmerkelijk is dat de vergelijkbare ratio bij de hogescholen (OP versus studenten) nu wel ongeveer even hoog is als bij de universiteiten, namelijk 17,45 in het jaar 2018.31 Over het geheel van de beschouwde periode (2014-2018) is deze ratio bij de universiteiten toegenomen met 0,29 inschrijvingen per VTE ZAP + AAP (+ integratiekader OP). 31
Zie Deel 1: Sector hogescholen, p. 73.
160
In de hiernavolgende tabel ziet men de jaarlijkse relatieve wijziging van de ratio. 1-2-2015 / 2015
Jaarlijkse relatieve wijziging
Ratio inschrijvingen student/VTE's personeel
1-2-2016 / 2016
- 0,44 %
- 0,85 %
1-2-2017 / 2017 0,57 %
1-2-2018 / 2018
Evolutie in beschouwde periode
1,65 %
2,39 %
Tot en met 2016 was er een lichte daling. In 2017 steeg de ratio lichtjes met 0,57%. In 2018 zien we een duidelijker stijging met 2,93%. Geaggregeerd over de gehele beschouwde periode (2015-2018) stellen we een stijging vast met 1,65%. Er is dus opnieuw iets minder evenwicht ontstaan tussen de aangroei van het AP + integratiekader OP en die van het aantal studenteninschrijvingen.
5.3.6
Evolutie inschrijvingen per VTE WP tewerkstelling
We kunnen dezelfde oefening doen voor het WP.
Evolutie VTE's personeel WP - inschrijvingen studenten
1-2-2014 / 2014
VTE's personeel studenten onder diplomacontract
1-2-2015 / 2015
1-2-2016 / 2016
1-2-2017 / 2017
1-2-2018 / 2018
Evolutie in beschouwde periode
10.929,30
11.138,06
11.167,41
11.193,71
11.498,33
5,21 %
103.025
103.028
103.031
103.004
104.976
1,89 %
Evolutie VTE's personeel WP - inschrijvingen studenten
1-2-2014 / 2014
1-2-2015 / 2015
1-2-2016 / 2016
1-2-2017 / 2017
1-2-2018 / 2018
VTE's personeel
0,00
1,91 %
0,26 %
0,24 %
2,72 %
studenten onder diplomacontract
0,00
0,003 %
0,003 %
- 0,026 %
1,914 %
Wanneer men de gegevens van bovenstaande twee tabellen samenbrengt, verkrijgt men volgende grafiek.
Aantal inschrijvingen per VTE personeel tewerkstelling WP 10,00 9,80
9,60 9,40 9,20 9,00 8,80 8,60
Aantal inschrijvingen per vte tewerkstelling
1-2-2014 / 2014
1-2-2015 / 2015
1-2-2016 / 2016
1-2-2017 / 2017
1-2-2018 / 2018
9,43
9,25
9,23
9,20
9,13 161
Deze ratio (9,13 in 2018) houdt logischer wijze het midden tussen de situatie m.b.t. het voltallige personeel en die m.b.t. het AP + INT OP, aangezien het aantal personeelsleden WP ook het midden houdt tussen het totaal aantal personeelsleden en het aantal leden AP + INT OP. We zien dat de ratio afneemt, en dit voor het vierde(!) opeenvolgende jaar. Een vergelijking met de hogescholen is hier niet mogelijk omdat men er geen specifieke categorie WP heeft. Over het geheel van de beschouwde periode is deze ratio bij de universiteiten afgenomen met 0,30 inschrijvingen per VTE WP. Dit betekent dus dat er een convergentie is tussen het aantal studenten en het aantal personeelsleden WP. In de hiernavolgende tabel ziet men de jaarlijkse relatieve wijziging van de ratio.
Jaarlijkse relatieve wijziging
1-2-2015 / 2015
Ratio inschrijvingen student/VTE's personeel
5.3.7
- 1,87 %
1-2-2016 / 2016 - 0,26 %
1-2-2017 / 2017 - 0,26 %
1-2-2018 / 2018
Evolutie in beschouwde periode
- 3,15 %
- 0,79 %
Evolutie inschrijvingen per VTE ATP tewerkstelling
Voor de volledigheid maken we ten slotte ook nog de oefening voor het ATP.
Evolutie VTE's personeel ATP - inschrijvingen studenten
1-2-2014 / 2014
1-2-2015 / 2015
1-2-2016 / 2016
1-2-2017 / 2017
1-2-2018 / 2018
Evolutie in beschouwde periode
VTE's personeel
7.786,52
7.873,32
7.966,06
8.204,66
8.400,08
7,88 %
studenten onder diplomacontract
103.025
103.028
103.031
103.004
104.976
1,89 %
Evolutie VTE's personeel ATP - inschrijvingen studenten
1-2-2014 / 2014
1-2-2015 / 2015
1-2-2016 / 2016
1-2-2017 / 2017
1-2-2018 / 2018
VTE's personeel
0,00
1,11 %
1,18 %
3,00 %
2,38 %
studenten onder diplomacontract
0,00
0,003 %
0,003 %
- 0,026 %
1,914 %
Wanneer de gegevens van deze twee tabellen worden samengebracht, verkrijgt men volgende grafiek.
162
Aantal inschrijvingen per VTE personeel tewerkstelling ATP 15,00 13,00 11,00 9,00 7,00 5,00 3,00
Aantal inschrijvingen per vte tewerkstelling
1-2-2014 / 2014
1-2-2015 / 2015
1-2-2016 / 2016
1-2-2017 / 2017
1-2-2018 / 2018
13,23
13,09
12,93
12,55
12,50
Hier is de ratio 12,50 voor 2018. Ook hier is er voor het vierde opeenvolgende jaar een convergentie tussen personeelscategorie en studenten. Over het geheel van de beschouwde periode is deze ratio bij de universiteiten afgenomen met 0,73 inschrijvingen per VTE ATP. Ter vergelijking, bij de hogescholen bedraagt de ratio in 2018 39,98. Dit is een zeer opmerkelijk verschil.32 In de hiernavolgende tabel ziet men nog de jaarlijkse relatieve wijziging van de ratio bij het ATP universiteiten.
Jaarlijkse relatieve wijziging
Ratio inschrijvingen student/VTE's personeel
1-2-2015 / 2015 - 1,10 %
1-2-2016 / 2016 - 1,16 %
1-2-2017 / 2017 - 2,93 %
1-2-2018 / 2018
Evolutie in beschouwde periode
- 0,46 %
- 5,55 %
Uit dit alles blijkt dat de verhouding personeelsaantallen / ingeschreven studenten globaal ongeveer gelijk blijft, maar dat de situatie verschilt naar gelang van de personeelscategorie. Wanneer men het WP of het ATP afzet tegenover het studentenaantal zien we een kleine convergentie. Dit betekent een lagere ratio, wat een positieve invloed kan uitoefenen op de werkdruk van het personeel en ook gunstiger kan zijn voor de studenten die verhoudingsgewijs meer personeel tot hun beschikking hebben. Wanneer men de vergelijking maakt tussen het AP/integratiekader OP en het studentenaantal zien we evenwel het omgekeerde. Het betreft hier natuurlijk wel de groep binnen het personeel die het meest bij het verstrekken van onderwijs betrokken is. Voor deze personeelscategorie blijft de veelgehoorde opmerking dan ook terecht dat het personeelskorps niet is mee geĂŤvolueerd met de studentenaantallen aan de universiteiten.
32
Zie Deel 1: Sector hogescholen, p. 74.
163
6 CONCLUSIES 6.1 FINANCIEEL LUIK -
De inkomsten die door de universiteiten gegenereerd worden via verschillende geldstromen worden niet door alle instellingen op dezelfde wijze geboekt.
-
In 2018 liggen de geaggregeerde bedrijfsopbrengsten 5,99% hoger dan in 2017. Vertaald in een absoluut cijfer betekent dit een meeropbrengst van 135.580.736 EUR. De universiteiten realiseren de geaggregeerde bedrijfsopbrengsten in 2017 voor 94,70% met de opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening. De basisfinanciering door de overheid is hierbij de belangrijkste opbrengstenbron. Giften, schenkingen en legaten vormen slechts 1,00% van de totale bedrijfsopbrengsten. In 2018 realiseren de universiteiten de geaggregeerde bedrijfsopbrengsten voor 95,29% met de opbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening. Dit is iets meer dan in 2017. De basisfinanciering door de overheid blijft de belangrijkste opbrengstenbron. Giften, schenkingen en legaten stijgen tot 1,05% van de totale bedrijfsopbrengsten. We stellen vast dat in 2018 de geaggregeerde bedrijfsopbrengsten 5,62% hoger liggen dan de gebudgetteerde bedrijfsopbrengsten. De opbrengsten werden dus onderschat bij de begrotingsopmaak. Deze afwijking is hoofdzakelijk toe te schrijven aan de aanzienlijke meeropbrengsten verbonden aan onderwijs, onderzoek en dienstverlening. Uit de verticale analyse blijkt dat de verhouding tussen de verschillende rubrieken van de bedrijfsopbrengsten in de jaarrekening 2018 de begrote structuur vrij goed benadert.
-
In 2018 liggen de geaggregeerde bedrijfskosten 3,77% hoger dan in 2017. Vertaald in een absoluut cijfer betekent dit een meerkost van 82.643.036 EUR. Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen maken in 2017 niet minder dan 65,77% van het totale kostenplaatje uit, gevolgd door diensten en diverse goederen met 25,67%. In 2018 nemen de bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen 65,71% voor hun rekening en de diensten en diverse goederen 26,11%.
164
De reële bedrijfskosten liggen net boven het begrote niveau in 2018. Het werkelijke kostenbedrag is 0,09% hoger dan het geraamde bedrag. In een absoluut cijfer stemt dit overeen met een meerkost van 1.995.582 EUR. Overbesteding van de voorziene budgetten is in absolute cijfers het grootst bij de rubriek ‘bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen’ met 11.706.666 EUR, gevolgd door de rubriek ‘voorzieningen voor risico’s en kosten’ met 11.290.942 EUR. Een onderbesteding van het begrote budget situeert zich echter in 4 van de 7 rubrieken van de bedrijfskosten. In absolute cijfers is zij het grootst voor de rubriek ‘aankopen van goederen’ met 12.116.814 EUR, gevolgd door de rubriek ‘diensten en diverse goederen’ met 10.531.322 EUR. Uit de verticale analyse blijkt dat de begrote structuur van de bedrijfskosten van het boekjaar 2018 goed aansluit bij de werkelijke kostenstructuur. De uitvoering van de begroting heeft geen fundamentele verschuivingen in de structuur van de bedrijfskosten veroorzaakt. -
In het boekjaar 2017 realiseerde de sector een bedrijfsoverschot van 74.876.607 EUR. In het boekjaar 2018 zien we het bedrijfsoverschot met 70,70% stijgen naar 127.814.308 EUR. Ten opzichte van de begroting 2018 valt het effectief gerealiseerde bedrijfsoverschot in 2018 gunstig uit. Met een afwijking van 125.785.440 EUR of 6.199,79% doet de sector het heel wat beter dan voorzien. De bedrijfsopbrengsten werden in de begroting met 5,62% onderschat.
-
In 2018 dalen de financiële opbrengsten met 32,18% en de financiële kosten stijgen met 178,97%. Het geaggregeerd financieel resultaat vertoonde in 2018 dan ook een daling met 81,15% t.o.v. 2017. Ten opzichte van de begroting 2018 valt het effectief geaggregeerd financieel resultaat lager uit. De overschatting van het financieel resultaat in 2018 bedraagt 14.983.734 EUR of 69,07%.
-
In 2018 realiseerden de universiteiten samen een uitzonderlijk resultaat dat 89,99% lager ligt dan in 2017.
-
Het geaggregeerd resultaat van het boekjaar dat de universiteiten behalen uit al hun activiteiten, is positief. Zowel in 2017 als in 2018 kunnen ze hun boekjaar samen afsluiten met een overschot. Dit overschot van het boekjaar is opgebouwd uit 3 componenten: het bedrijfsoverschot (70/64), het financieel resultaat (75/65) en het uitzonderlijk resultaat (76/66). Ondanks het feit dat het financieel en uitzonderlijk resultaat veel lager ligt dan in 2017 stellen we in 2018 toch een vooruitgang vast van het geaggregeerd resultaat van het boekjaar met 3,30%. Dit is toe te schrijven aan de sterke stijging van het bedrijfsoverschot met 70,70%. Het positieve resultaat dat de universiteiten in 2018 behaalden is veel gunstiger dan in de begroting 2018 werd voorzien. Het effectief gerealiseerde resultaat ligt 506,36% hoger dan begroot. Het bedrijfsoverschot ligt namelijk substantieel hoger dan voorzien. 165
-
De universiteiten investeerden tijdens het boekjaar 2018 samen 192.965.650 EUR. Dit is een daling van de geaggregeerde investeringen met 7,41% t.o.v. het boekjaar 2017. De afname van de investeringen is in absolute cijfers het grootst bij de materiële vaste activa en dit respectievelijk in de rubriek ‘terreinen en gebouwen’, ‘meubilair en rollend materieel’ en ‘activa in aanbouw en vooruitbetalingen’. De investeringen in de rubriek ‘installaties, machines en uitrusting’, ‘leasing en soortgelijke rechten’ en ‘overige materiële vast activa’ stijgen wel. Evenals de materiële vaste activa dalen ook de financiële vaste activa. De universiteiten hadden samen voor het boekjaar 2018 een bedrag aan investeringen begroot van 252.095.039 EUR. In werkelijkheid werd er echter voor slechts 192.965.650 EUR geïnvesteerd. Dit is 23,46% minder dan begroot. De posten waar de meest significante afwijkingen werden vastgesteld tussen de begrote bedragen voor 2018 en de effectief geboekte bedragen zijn enerzijds ‘terreinen en gebouwen’ en anderzijds ‘installaties, machines en uitrusting’. Er werd in realiteit veel minder geïnvesteerd in ‘terreinen en gebouwen’ (-85.611.505 EUR) dan initieel werd begroot en veel meer in ‘installaties, machine en uitrusting’ (+9.918.388 EUR). Tijdens het boekjaar 2017 had 58,42% van de investeringen betrekking op onroerende goederen. Om tot dit percentage te komen werd de som gemaakt van de investeringen in ‘terreinen en gebouwen’ (30,17%), ‘overige materiële vaste activa’ (4,84%) en ‘activa in aanbouw en vooruitbetalingen’ (23,41%). Het aandeel van de investeringen in ‘installaties, machines en uitrusting’ bedraagt 27,97%, dat in ‘meubilair en rollend materieel’ 3,33%. Na het maken van de som van de investeringen in ‘terreinen en gebouwen’ (22,81%), ‘overige materiële vaste activa’ (6,29%) en ‘activa in aanbouw en vooruitbetaling’ (24,79%) blijkt dat tijdens het boekjaar 2018 de investeringen die betrekking hadden op onroerende goederen gedaald zijn naar 53,89%. Het aandeel van de investeringen in ‘installaties, machines en uitrusting’ bedraagt 33,75%, dat in ‘meubilair en rollend materieel’ 1,80%. De universiteiten financieren in 2018 het leeuwenaandeel van hun investeringen met eigen middelen (73,89%) en met kapitaalsubsidies (12,45%). Alleen door de UA en de VUB werd er in 2018 een beroep gedaan op vreemde middelen. De vroeger opgebouwde financiële reserves (geldbeleggingen en liquide middelen) worden nog steeds eerst aangesproken om de investeringen te financieren. Ten opzichte van 2017 is de financiering van de investeringen met eigen middelen gedaald met 16.756.727 EUR of 10,52%. De financiering met kapitaalsubsidies is gestegen met 676.198 EUR of 2,90%. Zowel in het boekjaar 2017 als in het boekjaar 2018 gebruikten alle universiteiten eigen middelen voor de financiering van hun investeringen. In 2017 deed alleen de VUB een beroep op vreemde middelen, in 2018 was dit zowel de VUB als de UA.
166
In 2017 wenden alle universiteiten kapitaalsubsidies aan. In 2018 financierden vier universiteiten hiermee hun investeringen. De UHasselt financierde hiermee niet minder dan 54,97% van haar investeringsvolume, gevolgd door de KU Leuven met 22,40%, de VUB met 6,06% en ten slotte de UGent met 1,02%. Zowel in 2017 als in 2018 doen alleen de KU Leuven en de UHasselt een beroep op andere financieringsmiddelen. -
De totale balanswaarde van alle universiteiten samen bedraagt eind 2018 de som van 4.473.076.135 EUR tegenover 4.286.283.145 EUR op 31 december 2017. Dit is een stijging met 186.792.991 EUR of 4,36%. Zowel de vaste activa als de vlottende activa leverden een bijdrage aan deze groei. De geaggregeerde vaste activa bedragen op 31 december 2018 de som van 1.701.904.240 EUR. Dit is een stijging t.o.v. 2017 met 42.062.756 EUR of 2,53%. Deze stijging is te verklaren door een substantiële toename van de materiële vaste activa en een kleine toename van de financiële vaste activa. De immateriële vaste activa dalen echter licht. Binnen de geaggregeerde materiële vaste activa is er een toename in absolute cijfers respectievelijk van de post ‘activa in aanbouw en vooruitbetalingen’ (+23.841.432 EUR), ‘installaties, machines en uitrusting’ (+9.752.875 EUR), ‘leasing en soortgelijke rechten’ (+3.507.396 EUR), ’meubilair en rollend materieel’ (+1.471.903 EUR), ‘overige materiële vaste activa’ (+1.322.245 EUR). De post ‘terreinen en gebouwen’ (-5.176.445 EUR) is de enige post die in waarde daalt. Opvallend binnen de geaggregeerde vlottende activa is het grote bedrag aan geldbeleggingen en liquide middelen. De som van de geldbeleggingen en liquide middelen bedraagt in 2017 op geaggregeerd niveau 2.372.313.817 EUR en stijgt in 2018 met 126.204.039 EUR of 5,32% naar 2.498.517.856 EUR. In de begroting 2018 stellen we voor de geaggregeerde vaste activa een overschatting met 61.089.667 EUR of 3,47% vast. De geaggregeerde materiële vaste activa werden namelijk met 65.445.067 EUR overbegroot. De geaggregeerde vlottende activa werden in de begroting 2018 onderschat en dit ter waarde van 271.843.322 EUR of 10,88%. De vaste activa bedragen 38,72% van het balanstotaal in de jaarrekening 2017 en 38,05% van het balanstotaal in de jaarrekening 2018. De vlottende activa bedragen 61,28% in 2017 en 61,95% in 2018. De verhouding vast/vlottend blijft dus ongeveer dezelfde. Bij de vaste activa valt het grote aandeel op van de materiële vaste activa. Vooral de component ‘terreinen en gebouwen’ is hiervoor verantwoordelijk. Bij de vlottende activa springt het grote aandeel van de ‘geldbeleggingen’ in het oog.
167
De begrote balansstructuur wijkt enigszins af van wat effectief in 2018 gerealiseerd werd. In de begroting 2018 was een verschuiving van vlottende naar vaste activa voorzien. In realiteit zien we de omgekeerde beweging. Het geaggregeerde eigen vermogen van de sector bedraagt 3.133.604.255 EUR in 2017 en stijgt met 4,90% naar 3.287.002.709 EUR in 2018. Bij het opstellen van de begroting 2018 werd het geaggregeerde eigen vermogen onderschat met 5,66%. De geaggregeerde voorzieningen voor risico’s en kosten stijgen in 2018 met 1,43%. Ze werden onderbegroot met 4,41%. De geaggregeerde schulden liggen 3,42% hoger in 2018 dan in 2017. De geaggregeerde schulden vallen in de realiteit 2,54% hoger uit dan begroot in 2018. In 2017 bestaan de passiva voor 73,11% uit eigen vermogen, 7,01% uit voorzieningen en 19,88% uit schulden. De structuuranalyse van de passiva in 2018 toont kleine verschuivingen met 73,48% eigen vermogen, 6,82% voorzieningen en 19,70% schulden. Het eigen vermogen van de sector blijft aanzienlijk en de financiële onafhankelijkheid groot. -
De geaggregeerde netto-werkingsmiddelen van de universiteiten bedragen 2.022.363.701 EUR voor het boekjaar 2018 ten opzichte van 1.936.160.632 EUR in 2017. Dit betekent een stijging met 86.203.069 EUR of 4,45%. De sector beschikt dus over een stevige buffer om een eventuele vertraging in de inning van de kortetermijnvorderingen op te vangen zonder dat dit de betaling van de kortetermijnverbintenissen in gevaar brengt. De bekomen waarde duidt op een stevige liquiditeitspositie. De berekening van de netto-werkingsmiddelen leverde voor alle universiteiten een positief resultaat op.
-
Er waren eind 2018 voldoende middelen voorhanden om 3,85 maal de lopende kortetermijnverplichtingen te dekken. Dit is een sterke quick ratio. De reële noden werden dus ruimschoots gedekt voor de sector in zijn geheel. Bij gepaste financiering van de geplande investeringen hoeft de sector in de nabije toekomst geen betalingsproblemen te vrezen.
-
Het aantal dagen leverancierskrediet voor de sector bedraagt 51 in het boekjaar 2018 tegenover 59 in het boekjaar 2017. Het kortere betalingsuitstel kan geïnterpreteerd worden als een blijk van dalend vertrouwen van de leveranciers in de universiteiten.
-
In het boekjaar 2018 financieren de universiteiten zich samen voor 73,48% met eigen vermogen. De sector is dus slechts voor 26,52% afhankelijk van vreemd vermogen en beschikt dus over een sterke financiële onafhankelijkheid.
-
Berekend op de geaggregeerde balansgegevens toont de algemene schuldgraad aan dat in de jaarrekening 2018 tegenover elke 100 EUR eigen vermogen er 36,08 EUR schulden staan. De gemiddelde algemene schuldgraad bedraagt 33,11%.
168
-
De geaggregeerde netto-marges geven een positief beeld. De rentabiliteitspositie voor het boekjaar 2018 van de individuele universiteiten is positief.
-
In bijkomende orde merken we op dat voor het IJS en het IOB zowel de inkomsten als de uitgaven opgenomen zijn in de exploitatierekeningen van de initiërende universiteit. Voor het IES is dit niet het geval. Een uniforme benadering is in de toekomst aangewezen.
6.2 PERSONEELSBESTAND -
De gegevens in het hoofdstuk over de analyse van de evolutie van het personeelsbestand hebben in de eerste plaats betrekking op de telling van 1 februari 2018 en worden vergeleken met deze van 1 februari 2014, 1 februari 2015, 1 februari 2016 en 1 februari 2017. De personeelsgegevens hebben als bron de jaarlijkse VLIR-publicatie “Statistische gegevens betreffende het personeel aan de Vlaamse universiteiten” waarbij ook de terminologie van de VLIR-publicatie zoveel mogelijk wordt gebruikt.
-
Op 1-2-2018 waren er aan de Vlaamse universiteiten over alle personeelscategorieën en statuten heen 25.905,89 VTE’s tewerkgesteld. Sinds de telling van 1-2-2014 is het globale personeelsaantal telkens toegenomen, weliswaar niet elk jaar in dezelfde mate. Ten opzichte van de vorige telling was er op 1-22018 wel weer een meer uitgesproken stijging met 464,14 VTE’s of 1,82%. Zowel het AP, het WP als het ATP zijn nogmaals (licht) in aantal toegenomen, waarbij het WP het sterkst groeide. Het integratiekader is zowel bij het OP als het ATP gedaald, maar dit is logisch aangezien dit kader uitdovend is. Bovendien heeft een aantal van deze personeelsleden inmiddels een plaats op het kader van de universiteiten zelf heeft gekregen. In deze zin fungeren de verschillende groepen ten dele als communicerende vaten.
-
Op 1-2-2018 bedroeg het aantal AP-leden 5.365,48 VTE’s. Hiermee steeg deze groep ten opzichte van het jaar voordien nog eens licht met 29,70 VTE’s of 0,56%. In vergelijking met de vorige telling nam de groep van het WP vrij sterk toe met 304,62 VTE’s of 2,72% en de groep van het ATP iets minder uitgesproken met 196,92 VTE’s of 2,45%. De personeelsaantallen in al deze groepen waren sinds de telling van 1 februari 2014 nooit eerder zo hoog. Het integratiekader (OP) was op 1-2-2018 nog goed voor 642 VTE’s en het integratiekader (ATP) telde nog 176,55 VTE’s. Meer dan 23% van het universiteitspersoneel behoort tot de categorie van het ZAP of AAP (inclusief integratiekader OP). Ruim 44% van het globale korps behoort tot het WP – dit is dus de grootste groep – en meer dan 32% is lid van het ATP (inclusief integratiekader ATP).
-
Naar hoofden waren er op 1-2-2018 32.702 personen, hetzij voltijds, hetzij deeltijds tewerkgesteld. Ten opzichte van de vorige telling was er een globale stijging met 508 personen of 1,58%. De stijging is bijna dubbel zo groot als de vorige keer en geldt opnieuw (soms licht) voor alle personeelscategorieën (met uitzondering van het integratiekader).
169
Over alle personeelscategorieën en statuten heen waren er 21.111 voltijdse personeelsleden tewerkgesteld op 1-2-2018. Het aantal voltijdse personeelsleden is sinds de telling van 1-2-2014 steeds – hoewel niet altijd in dezelfde mate – toegenomen. De stijging op 1-2-2018 bedroeg 419 personen of 2,02% in vergelijking met de telling op 1-2-2017. -
Wat het deeltijds personeel betreft, waren er over alle personeelscategorieën en statuten heen 11.591 personeelsleden tewerkgesteld op 1-2-2018, een stijging met 89 personen of 0,77% in vergelijking met een jaar eerder. Niet indrukwekkend, maar de daling op 1-2-2017 blijkt voorlopig toch eenmalig te zijn geweest. Per personeelscategorie is de situatie genuanceerder. Zowel het ZAP + AP, tevens de grootste groep, als het WP bevatten meer deeltijdse personeelsleden dan de vorige keer. Het ATP is dan weer in aantal gedaald, zij het met slechts één persoon. Wanneer we de voltijdse en deeltijdse personeelsleden tegenover elkaar afzetten is er op 1-2-2018 opnieuw een zeer lichte afname van deeltijdse arbeid zichtbaar. Waar er op 1-2-2017 35,73% van het globale personeelsbestand deeltijds werkte, is dit op 1-2-2018 nog 35,44%. Het deeltijds werken varieert wel zeer sterk per personeelscategorie, nl. van 53,13% (AP) tot 17,12% (WP). De cijfers zeggen natuurlijk niets over eventueel andere beroepsactiviteiten buiten het onderwijs die een aantal personeelsleden ongetwijfeld zullen (gehad) hebben.
-
Bij het voltijds werkende personeel ziet men opnieuw een aangroei van zowel de mannen (naar 11.615) als de vrouwen (naar 9.495). In vergelijking met de daaraan voorafgaande telling steeg het mannelijk personeel op 1-2-2018 met 182 leden. Het vrouwelijk personeel nam toe met 236 leden. De mannen blijven globaal in de meerderheid, maar het verschil tussen beide seksen is op 1-2-2018 dus iets gedaald, van 2.174 naar 2.120. Per personeelscategorie kan het volgende worden vastgesteld. Bij het AP is er een kleine divergentie tussen het aantal voltijds werkende mannen en vrouwen: op 1-2-2018 telden we 1.228 meer mannen dan vrouwen (op 1-2-2017 bedroeg het verschil 1.208). Dit komt volledig op het conto van de mannen aangezien het aantal vrouwen exact hetzelfde bleef. Bij het WP is er een lichte convergentie. Het verschil tussen beide groepen is op 1-2-2018 verminderd van 1.322 naar 1.273, steeds in het voordeel van de mannen. Bij het ATP is de situatie geheel anders. De vrouwen zijn er traditioneel in de meerderheid. Het verschil is op 1-2-2018 zelfs nog heel licht toegenomen (+462 i.p.v. +456 in het voordeel van de vrouwen). De enigszins verrassende toename van het aantal voltijdse vrouwen in het integratiekader ATP heeft vooral met een verschuiving voltijdsen / deeltijdsen te maken. Wat het deeltijds werkende personeel betreft, wekt het ook nu geen verbazing dat over het algemeen het vrouwelijk korps in de meerderheid is. Op 1-2-2018 waren er 1.369 meer deeltijds werkende vrouwen dan mannen. Het verschil is sinds de vorige telling zelfs nog licht toegenomen (toen +1.336). De algemene vaststelling dat de deeltijdse arbeid op 1-2-2018 verhoudingsgewijs opnieuw zeer licht is afgenomen, wordt wel bevestigd aangezien de deeltijdse arbeid bij beide seksen daalt. 170
Het verhoudingsgewijs hoger aantal deeltijds werkende vrouwen dan mannen vindt zijn oorsprong nog steeds in de categorie van het ATP, waar het aantal vrouwelijke deeltijdse personeelsleden bijna 3,9 keer zo hoog ligt als bij de mannen. Bij het integratiekader ATP is de verhouding zelfs 1 op 7. Uit dit alles blijkt enerzijds een lichte afname van het deeltijds werken en anderzijds dat er op 1-2-2018 nog steeds meer vrouwen dan mannen deeltijds werkten, zij het niet in alle personeelscategorieën. De genderverhoudingen bleven tussen 2014 en 2018 vrij constant. Enkel met betrekking tot het ZAP en AAP kan men sinds 2014 van een lichte toename van het aandeel vrouwen spreken (2014: 63,95% / 36,05%). -
Het aandeel van het personeel bezoldigd ten laste van de werking bleek op 1-2-2018, geheel in de lijn van de vorige jaren, een stuk kleiner dan dat van het personeel bezoldigd via andere financieringsbronnen. Beide personeelsgroepen zijn overhand toegenomen in de periode 1-2-2014 tot 1-2-2018. Op deze laatste teldatum werden 10.849,83 VTE’s van het globale personeel van de universiteiten bezoldigd via de werking en 15.056,06 VTE’s via andere financieringsbronnen. Het verschil tussen beide groepen is, na een kortstondige daling, sinds 1-2-2015 opnieuw gestegen. Op 1-2-2018 bedroeg het 4.206,23 VTE’s in het voordeel van het deel niet-werking. Het groter aantal personeelsleden ten laste van andere financieringsbronnen dan deze op werking is vooral toe te schrijven aan het feit dat de universiteiten ten aanzien van dit personeel een veel flexibeler beleid kunnen hanteren en niet of minder aan (decretale) regels gebonden zijn. Wellicht speelt ook de beperking qua overheidsmiddelen een rol.
-
Op 1-2-2018 waren er 5.365,48 VTE’s academisch personeel aan de slag in de Vlaamse universiteiten. Binnen het AP vormde het ZAP traditioneel de grootste groep: met 3.444,28 VTE’s (het hoogste ooit) maakt het ZAP op 1-2-2018 ruim 64% van het globaal AP uit. Tot het AAP behoorden 1.921,20 VTE’s (een lichte daling), of iets minder dan 36% van het totale AP. Binnen het ZAP namen de hoofddocenten met 995,45 VTE’s opnieuw het grootste aandeel voor hun rekening, terwijl bij het AAP de assistenten met 954,75 VTE’s nog steeds het talrijkst bleken te zijn. De sterkst gestegen personeelscategorie in VTE’s situeert zich binnen het ZAP, en meer bepaald bij de hoogleraar (+ 49,60 VTE’s). De vastgestelde stijging in hoofden van het globaal aantal leden van het academisch personeel op 1-22018 kan men doortrekken naar 60% van de leeftijdsgroepen. Binnen het ZAP vormden de uiterste leeftijden (jonger dan 30 enerzijds en 65 of ouder anderzijds) de kleinste groepen. Om tot een graad in het ZAP te kunnen toetreden, dient men immers eerst een doctoraat te behalen. Binnen de groep 65+ merken we op 1-2-2018 opnieuw een stijging, wat volledig spoort met het feit dat men langer gaat werken. De jongste vertegenwoordigers waren nog steeds veel talrijker in het AAP dan in het ZAP. Hoewel licht dalend blijft daarin de groep 25 tot 29 jarigen met 1.062 personen opmerkelijk en uitgesproken de grootste. 171
-
Op 1-2-2018 waren er nog 642,60 VTE’s tewerkgesteld in het integratiekader OP, afkomstig uit de geïntegreerde academische hogeschoolopleidingen. Dit is 65,60 VTE’s minder dan een jaar eerder. Het uitdovend karakter van het integratiekader is hiervoor de belangrijkste verklaring. Het zogeheten OP3 (gewoon hoogleraar, hoogleraar, hoofddocent en docent) was met ruim 41% van de leden nog steeds het talrijkst. De lectoren spanden op 1-2-2018 nog de kroon met bijna 25,5% van het totale integratiekader van het OP. Atypisch lijkt de toename van 2 categorieën. Het betreft evenwel de bevorderingsambten hoofddocent en hoofdlector. Logischer wijze is het aantal docenten en lectoren dan ook afgenomen. De groep 55 tot 59 jarigen bleek het talrijkst in het integratiekader OP. De toevoer van de geïntegreerde academische hogeschoolopleidingen had immers voor een groot deel betrekking op een eerder ouder personeelscontingent.
-
Op 1-2-2018 waren er 4.665,80 VTE’s administratief en technisch personeel (type I) (exclusief integratiekader) tewerkgesteld in de universiteiten. Globaal is het ATP (I) tussen 1-2-2014 en 1-2-2018 steeds in aantal VTE’s toegenomen. De aangroei is bij de jongste telling op 1-2-2018 zelfs weer wat toegenomen, met 110,74 VTE’s. De upgrading van het ATP lastens de werking zet zich verder door. Zowel de personeelsaantallen in niveau A als in niveau B zijn tussen 1-2-2014 en 1-2-2018 overhand toegenomen. Samen maken de personeelsleden van niveau A en B op 1-2-2018 92% van het globale ATP (I) uit, dit is zonder meer indrukwekkend. Hierbinnen spant niveau B nog eens de kroon met ruim 53% van het totale ATP (I). Het aantal hoofdelijke leden van het ATP (I) (inclusief integratiekader) dat de vorige keer licht was teruggevallen, is op 1-2-2018 weer gestegen naar 5.633, het hoogste aantal ooit. De terugval in de jongste categorieën blijft wel bevestigd en opmerkelijk.
-
Ook het integratiekader ATP bestaat hoofdzakelijk uit personeelsleden van niveau A en B (samen een aandeel van ruim 83%). Niveau A is met 79,95 VTE’s daarbij nog steeds het talrijkst.
-
Op 1-2-2018 waren er 11.498,33 VTE’s wetenschappelijk personeel tewerkgesteld in de universiteiten. In vergelijking met het vorige telmoment is het globaal aantal WP-leden op 1-2-2018 opnieuw wat sterker toegenomen met 304,62 VTE’s. De groep bursalen vormt nog steeds de grootste groep binnen het WP. Hun aantal is op 1-2-2018 met 7.017,60 VTE’s goed voor ruim 61,% van het totale WP. Het hoge aantal bursalen is ongetwijfeld toe te schrijven aan de aanzienlijk lagere loonlast (er dient geen bedrijfsvoorheffing te worden betaald). De twee andere subgroepen zijn verhoudingsgewijs kleiner (contracten bepaalde duur met een aandeel van iets meer dan 31% ) of minimaal (contracten onbepaalde duur met een aandeel van ruim 7,5%). Terwijl bij de bursalen de contracten op doctoraal niveau het talrijkst zijn, bleken dit bij de andere 2 subgroepen de postdocs te zijn.
172
Op het niveau van de nationale en internationale programma’s binnen de contracttypes manifesteren de hoogste personeelsaantallen zich dan ook logischer wijze bij de bursalen op doctoraal niveau. Programma’s in het kader van het FWO en het BOF zijn daarbij nog eens uitschieters. Het aantal leden wetenschappelijk personeel uitgedrukt in hoofden blijft ieder jaar stijgen. Zo waren er op 1-2-2018 met 12.731 personen, in vergelijking met een jaar eerder, 329 personen meer tewerkgesteld. De stijging geldt voor 6 van de 10 leeftijdsgroepen. Het wetenschappelijk personeel bleef, in tegenstelling tot het AP en het ATP, een zeer groot contingent aan jonge personeelsleden tellen. Zo zien we dat de <40-jarigen op 1-2-2018 meer dan 90% van het totale WP uitmaken. Jonge wetenschappers blijven dus alle kansen krijgen. -
Op 1-2-2018 waren er 3.557,73 personeelsleden administratief en technisch personeel (type II) tewerkgesteld in de universiteiten. Dat betekende in vergelijking met de voorgaande telling een kleine toename met 86,18 VTE’s. De groep contracten met onbepaalde duur bleek daarbij meer dan ooit in de meerderheid. Met 3.119,51 VTE’s nam deze subgroep ruim 87,5% van het ATP (II) voor haar rekening. Op deze wijze wordt in deze subgroep duidelijk meer werkzekerheid en continuïteit geboden. Het aantal ATP (II)-leden uitgedrukt in hoofden blijft ook ieder jaar stijgen. Op 1-2-2018 met 92 personen. Dat is minder spectaculair dan een jaar eerder, maar toen leek dit eerder op een compensatie voor het dalende aantal ATP (I)-leden. Bij het ATP (II) bleek er in 5 van de 10 leeftijdsgroepen een toename. Traditioneel niet in de jongste categorieën (tot 34 jaar). Dit lijkt er opnieuw op te wijzen dat er in deze groep minder ruimte (of keuze) is voor de rekrutering van (zeer) jonge elementen.
-
Wat de gegevens per universiteit betreft, beperken wij ons in de conclusies tot een korte beschouwing van de genderproblematiek, een gegeven waaraan de regeringscommissarissen de jongste jaren extra aandacht hebben besteed. Zoals de vorige jaren komt het patroon “meer mannen bij ZAP, WP en integratiekader OP” en “meer vrouwen bij AAP, ATP en integratiekader ATP” zowat bij iedere universiteit terug. Al dient gezegd dat de meerderheid inzake mannelijk WP aan de UA en UH zeer krap is. Op 1-22018 golden als enige echte uitzonderingen het integratiekader OP aan de VUB waar er een meerderheid vrouwen was en het integratiekader ATP aan de UH waar er een meerderheid mannen was. Wat het aantal personeelsleden betreft, blijkt dat de UA en de UH op 1-2-2018 opnieuw de meest “vrouwvriendelijke” universiteiten waren, met net meer vrouwen in hun personeelskorps dan mannen (respectievelijk 51,35% en 52,10%). Opmerkelijk – en dat is anders dan vorig jaar – bij de UGent blijkt het evenwicht tussen mannen en vrouwen (51,26% respectievelijk 48,74%) zo goed als hersteld.
-
De vergelijking van het aantal inschrijvingen (van 2014 tot en met 2018) met het evoluerend aantal personeelsleden (volgens de tellingen van 1 februari 2014, 2015, 2016, 2017 en 2018) kan tot op zekere hoogte een beperkte indicatie geven over de wijze waarop de universiteiten in hun personeelsbeleid zijn omgegaan met de wijzigende omstandigheden als onderwijsverstrekker. Er werd opnieuw gewerkt met de “unieke studenten (fysieke personen) per universiteit onder diplomacontract zoals ze uit de databank
173
Hoger Onderwijs werden gehaald33. Zo leren we dat in de beschouwde periode het personeelskorps achtereenvolgens met 1,31% (2015), met 0,47% (2016), met 1,28% (2017) en met 1,82% (2018) is toegenomen, terwijl het aantal inschrijvingen achtereenvolgens is gestegen met 0,003% (2015), nogmaals met 0,003% (2016), maar gedaald is met 0,03% (2017) en opnieuw gestegen is met 1,914% in 2018. De geringe stijging in 2015 en 2016 duidt erop dat er zowel inzake personeel als inzake studenteninschrijvingen een zekere stagnatie is opgetreden. Dit werd bevestigd in 2017 waar we zelfs een daling zien van het studentenaantal. Maar in 2018 krijgen we weer een ander beeld en stijgen beide groepen opnieuw. Hieruit kan een ratio student/personeel worden afgeleid die 4,17 (voor 2014), 4,12 (voor 2015), 4,10 (voor 2016), 4,049 (voor 2017) en 4,052 (voor 2018) is. De ratio, die over de hele periode met 0,118 inschrijvingen per VTE personeel is gedaald, is tot en met 2017 lichtjes afgenomen. De minimale toename in 2018 - drie cijfers na de komma waren nodig om het verschil van +0,003 zichtbaar te maken - kan dan ook eerder als een status quo beschouwd worden. Over de volledige beschouwde periode (2015-2018) is het aantal studenten per VTE personeel met 2,92% gedaald. Dit mag als een gunstige evolutie beschouwd worden (iets kleinere studentengroepen kunnen bijdragen aan de daling van de werkdruk bij het personeel en het studiecomfort van de studenten zelf). Wanneer we de ratio enkel toepassen op het ZAP + AAP (inclusief integratiekader OP) krijgen we natuurlijk een veel hoger getal. De ratio die geëvolueerd is van 17,27 (2014) naar 17,19 (2015), 17,05 (2016), is sinds 2017 (17,15) zelfs toegenomen en bereikte in 2018 haar voorlopige piek met 17,56. Dit betekent opnieuw een divergentie tussen de categorie die het grootste aantal eigenlijke lesgevers bevat en het aantal inschrijvingen en dus weer meer studenten per lesgever. Over de volledige beschouwde periode is deze ratio met 0,29 inschrijvingen per VTE gestegen. De wijziging over de verschillende jaren evolueerde van -0,44% -0,85%, +0,57% tot +2,39%. Indien de ratio wordt toegepast op het WP is de evolutie 9,43 (2014), 9,25 (2015), 9,23 (2016), 9,20 (2017) en 9,13 (2018). Over de hele periode is er een daling van 0,30. Past men de ratio ten slotte toe op het ATP, dan is de evolutie 13,23 (2014), 13,09 (2015), 12,93 (2016), 12,55 (2017) en 12,50 (2018). Over de hele periode is er een daling van 0,73. De verhouding personeelsaantallen / ingeschreven studenten blijft globaal ongeveer gelijk, maar de situatie verschilt naar gelang van de personeelscategorie. Wanneer men het WP of het ATP afzet tegenover het studentenaantal zien we een kleine convergentie. Dit betekent een lagere ratio, wat een positieve invloed kan uitoefenen op de werkdruk van het personeel en ook gunstiger kan zijn voor de studenten die verhoudingsgewijs meer personeel tot hun beschikking hebben. Wanneer men de vergelijking maakt tussen het AP/integratiekader OP en het studentenaantal zien we evenwel het omgekeerde. Het betreft hier nu juist wel de groep binnen het personeel die het meest bij het verstrekken van onderwijs betrokken is. Voor deze personeelscategorie blijft de veelgehoorde opmerking dan ook terecht dat het personeelskorps niet is mee geëvolueerd met de studentenaantallen aan de universiteiten.
33
Voor het boekjaar t zijn de inschrijvingscijfers van het academiejaar t-1/t gehanteerd omdat ze voor ¾ (9 maanden) de taakbelasting van het boekjaar t bepalen.
174