Vlaanderen is milieu
Kwaliteit van het zwemwater
2016
VLAAMSE MILIEUMAATSCHAPPIJ
www.vmm.be
DOCUMENTBESCHRIJVING Titel Kwaliteit van het zwemwater in 2016 Samenstellers Afdeling Rapportering Water, VMM Inhoud Bespreking van de kwaliteit van het zwemwater in 2016 Wijze van refereren Vlaamse Milieumaatschappij (2017), Kwaliteit van het zwemwater in 2016 Verantwoordelijke uitgever Michiel Van Peteghem, Vlaamse Milieumaatschappij Vragen in verband met dit rapport Vlaamse Milieumaatschappij Dokter De Moorstraat 24-26 9300 Aalst Tel: 053 72 62 10 info@vmm.be Depotnummer D/2017/6871/018
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 2
Kwaliteit van het zwemwater in 2016
SAMENVATTING De Vlaamse Milieumaatschappij volgt de zwemwaterkwaliteit van de 88 Vlaamse zwemwateren op en beoordeelt ze volgens de Europese zwemwaterrichtlijn 2006/7/EG in samenwerking met het Agentschap Zorg en Gezondheid. Op basis van deze richtlijn wordt het zwemwater ingedeeld in 4 verschillende klassen: uitstekend, goed, aanvaardbaar of slecht. Deze indeling gebeurt op basis van alle bacteriologische resultaten voor de parameters intestinale enterokokken en E. coli van de afgelopen 4 badseizoenen en geeft dus de gemiddelde zwemwaterkwaliteit weer. In 2016 behoorden 79 zwemwateren tot de klasse uitstekend en 7 tot de klasse goed. Net als vorig jaar was er één locatie met een aanvaardbare kwaliteit en één locatie met een slechte kwaliteit. Het aantal uitstekende zwemwateren is het hoogste ooit, vooral door de blijvende verbetering van de zwemwaterkwaliteit aan de kust.
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2016
3
INHOUD 1 Evolutie van de zwemwaterkwaliteit ............................................................................................................ 6 1.1 Globale kwaliteit zwemwater ................................................................................................................ 7 1.2 Zwemwater in het binnenland ............................................................................................................... 8 1.3 Zwemwater aan de kust .......................................................................................................................11 2 Besluit ..........................................................................................................................................................13
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 4
Kwaliteit van het zwemwater in 2016
LIJST VAN TABELLEN Tabel 1: Overzicht van de kwaliteit van de zwemwateren in het binnenland ................................................... 9 Tabel 2: Overzicht van de kwaliteit van de zwemwateren aan de kust ...........................................................12
LIJST VAN FIGUREN Figuur 1: Evolutie van de kwaliteit van het zwemwater .................................................................................... 7 Figuur 2: Evolutie van de kwaliteit van de zwemwateren in het binnenland. ................................................... 8 Figuur 3: Evolutie van de kwaliteit van de zwemwateren aan de kust ............................................................11
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2016
5
1 EVOLUTIE VAN DE ZWEMWATERKWALITEIT Al meer dan 20 jaar volgt de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) de zwemwaterkwaliteit op in samenwerking met het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid. Dit gebeurde aanvankelijk op basis van de zwemwaterrichtlijn 76/160/EEG. Deze richtlijn is vervangen door de Europese zwemwaterrichtlijn 2006/7/EG. Aan de kust start het badseizoen officieel op 1 juni en eindigt op 15 september. Jaarlijks worden per badzone 25 stalen genomen. In de zwemvijvers begint het badseizoen al op 1 mei en eindigt het op 15 september. Er worden per locatie 20 stalen per badseizoen genomen. Op basis van de huidige richtlijn wordt het zwemwater ingedeeld in 4 verschillende klassen: - uitstekend; - goed; - aanvaardbaar; - slecht. Deze indeling gebeurt op basis van alle bacteriologische resultaten voor de parameters intestinale enterokokken en E. coli van de afgelopen 4 badseizoenen. Het resultaat geeft dus de gemiddelde zwemwaterkwaliteit aan van de afgelopen 4 badseizoenen, ingedeeld volgens 4 klassen. Sinds 2011 gebeurt de beoordeling in Vlaanderen volgens deze richtlijn. Omdat daarbij andere parameters en een andere beoordelingsmethode gebruikt worden, kunnen deze resultaten niet ĂŠĂŠnduidig vergeleken worden met de resultaten van voor 2011.
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 6
Kwaliteit van het zwemwater in 2016
1.1 Globale kwaliteit zwemwater In Vlaanderen zijn er 88 officiĂŤle zwemwateren, waarvan 42 badzones aan de kust en 46 zwemwateren in het binnenland. Daarvan zijn er in 2016 79 als uitstekend beoordeeld, 7 als goed, 1 als aanvaardbaar en 1 als slecht. Het aantal uitstekende zwemwateren blijft nog jaarlijks toenemen. Alle resultaten kan je terugvinden op de website www.kwaliteitzwemwater.be Figuur 1: Evolutie van de kwaliteit van het zwemwater
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2016
7
1.2 Zwemwater in het binnenland Van de 46 zwemvijvers behoren er: • • • •
41 tot de klasse uitstekend (89,1%) 3 tot de klasse goed (6,5%) 1 tot de klasse aanvaardbaar (2,2%) 1 tot de klasse slecht (2,2%)
Het aantal uitstekende zwemvijvers is even hoog als vorig jaar. Doordat er meer vijvers zijn dan vorig jaar neemt het percentage uitstekende vijvers echter wel af. De zwemwaterlocatie de Langerei in Brugge heeft voor het tweede jaar op rij een slechte waterkwaliteit. Daarom mag er op deze locatie in 2017 niet gezwommen worden. In overleg met de stad Brugge is beslist om deze locatie niet meer op te volgen als zwemwater tot er maatregelen getroffen worden die de waterkwaliteit ter plekke verbeteren. Figuur 2: Evolutie van de kwaliteit van de zwemwateren in het binnenland.
Ondanks de goede bacteriologische resultaten werden er door het Agentschap Zorg en Gezondheid toch acht zwemverboden geadviseerd: - van 13/05 tot en met 20/05 in de Nieuwdonk in Berlare; - van 03/06 tot en met 09/06 in het Batven in Kinrooi; - van 30/07 tot en met 04/08 op het Zilverstrand in Mol; - van 22/08 tot en met 08/09 op het Zilverstrand in Mol; - van 26/08 tot en met 31/08 op Campinastrand in Dessel; - van 30/08 tot en met 07/09 op het Klein Strand te Jabbeke;
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 8
Kwaliteit van het zwemwater in 2016
-
van 12/09 tot en met 24/10 op het Zilverstrand in Mol; van 13/09 tot en met 27/09 op Ter Heide in Rotselaar.
Behalve bij het zwemverbod in Batven te Kinrooi ging het telkens om een drijflaag van cyanobacteriën. Dit zijn bacteriën die, drijvend aan het wateroppervlak, een blauwgroene, soms roodbruine, olieachtige laag vormen op het water. Bij warm weer kunnen ze vooral in stilstaand, voedselrijk oppervlaktewater woekeren. Als de olieachtige laag op het water dikker wordt en het wier dichter op elkaar drijft, sterven de blauwwieren af en komen er giftige stoffen vrij die schadelijk kunnen zijn voor mens en dier. Via de mond, via de huid en bij inademing kunnen er gezondheidsklachten ontstaan zoals diarree en braken, irritatie van de ogen, oren en huid evenals hoofdpijn, luchtwegklachten, allergische reacties en astma. De kwaliteit van de verschillende zwemwateren in het binnenland is als volgt: Tabel 1: Overzicht van de kwaliteit van de zwemwateren in het binnenland
Nummer
Locatie zwemwater
Beoordeling
79300
De Mosten Hoogstraten
Uitstekend
83700
Breebos Rijkevorsel
Uitstekend
87500
Tulderheyde - Ravels
Uitstekend
107760
Goolderheide - Bocholt
Aanvaardbaar
115600
Geerensheide - Kinrooi
Goed
115800
Batven - Kinrooi
Goed
121500
De Steenberg - Kinrooi
Uitstekend
136100
Wouterbron - Maaseik
Uitstekend
139900
Kikmolen - Maasmechelen
Uitstekend
142500
Sonnevijvers (grote vijver) – Lanaken
Uitstekend
142550
Sonnevijvers (Kleine vijver) - Lanaken
Uitstekend
183550
Keienven - Wuustwezel
Uitstekend
201010
De Ster strand – St-Niklaas
Uitstekend
201040
De Ster 50m bad – St-Niklaas
Uitstekend
237500
Diepvennen - Londerzeel
Uitstekend
296500
Lilse Bergen (Kleine)
Uitstekend
296600
Lilse Bergen (Grote)
Uitstekend
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2016
9
Nummer
Locatie zwemwater
Beoordeling
300260
De Hoge Rielen - Kasterlee
Uitstekend
303830
Korte Heide - Kasterlee
Uitstekend
310200
Berkenstrand - Retie
Uitstekend
313600
Zilverstrand - Mol
Uitstekend
324630
Hof Van Eden – Westerlo
Uitstekend
324650
’t Heultje – Westerlo
Uitstekend
377220
De Nekker (grote vijver) – Mechelen
Uitstekend
377240
De Nekker (kleine vijver) - Mechelen
Uitstekend
380150
Domein Hofstade - Zemst
Uitstekend
407800
Ter Heide – Rotselaar
Uitstekend
416310
Paalse Plas – Beringen
Uitstekend
422700
Fonteintje - Beringen
Uitstekend
454650
De Plas - HH
Uitstekend
454840
Heidestrand – Zonhoven
Uitstekend
531735
De Gavers – Geraardsbergen
Uitstekend
542500
Nieuwdonk - Berlare
Uitstekend
570130
Blaarmeersen zwemsportzone – Gent
Uitstekend
570150
Blaarmeersen strand-badzone – Gent
Uitstekend
570165
Blaarmeersen Peuterspeelkreek - Gent
Uitstekend
590010
Vosselaere Put - Deinze
Uitstekend
633055
De Gavers - Harelbeke
Uitstekend
774055
Langerei - Brugge
Slecht
842720
Baalse hei - Turnhout
Uitstekend
843600
Zilvermeer - Mol
Uitstekend
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 10
Kwaliteit van het zwemwater in 2016
Nummer
Locatie zwemwater
Beoordeling
848760
Nuclea - Mol
Uitstekend
848775
Campinastrand - Dessel
Goed
848795
Familiestrand Postel – Mol
Uitstekend
871500
Klein Strand - Jabbeke
Uitstekend
875460
Sint Pietersplas - Brugge
Uitstekend
1.3 Zwemwater aan de kust Van de 42 badzones aan de kust behoren er: • 38 tot de klasse uitstekend (90,5%) • 4 tot de klasse goed (9,5%) De zwemwaterkwaliteit aan de kust blijft verbeteren. Bijna alle zwemwateren aan de kust behoren tot de klasse ‘uitstekend’. Dit is het beste resultaat sinds het begin van deze beoordelingswijze (2011). Er was in 2016 ook geen enkel zwemverbod aan de kust. Figuur 3: Evolutie van de kwaliteit van de zwemwateren aan de kust
Na felle regenbuien stellen we soms tijdelijk een minder goede waterkwaliteit vast. Bij overvloedige regen kan de riolerings- en zuiveringsinfrastructuur de grote hoeveelheid regenwater vaak niet aan. Hierdoor treedt er overstortwerking op, waarbij ongezuiverd afvalwater in de waterlopen en havens terechtkomt.
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2016
11
De kwaliteit van de verschillende zwemwateren aan de kust is als volgt: Tabel 2: Overzicht van de kwaliteit van de zwemwateren aan de kust
Nummer
Locatie zwemwater
Beoordeling
10 20 30 40 50 60 70 80 100 110 115 120 130 140 150 155 160 162 170 180 185 190 193 200 210 220 230 240 250 260 270 280 290 297 300 310 320 330 340 360 380 390
De Panne Leopold De Panne Canadezenplein Koksijde St-Idesbald Koksijde Ster Der Zee Koksijde Hoge Dijk Koksijde Vredestraat Koksijde St-Andre Koksijde Centrum (Oostduinkerke) Koksijde Duinpark (Oostduinkerke) Koksijde Groenendijk (Oostduinkerke) Nieuwpoort Leopoldplein Nieuwpoort Badinstallatie Middelkerke St-Laureins Middelkerke Meeuwenlaan Middelkerke Rotonde Middelkerke Houyouxstraat Middelkerke Casino-West Middelkerke Excelsior Oostende Raversijde-bad Oostende Diksmuide Oostende Northlaan Oostende Koninginnelaan Oostende Noodstrand Christinastraat Oostende Duin en Zee Bredene Turkeyen Bredene Duingat Bredene Astrid Bredene Droge Opgang Bredene De Duinpan De Haan Vosseslag De Haan Centrum De Haan Wenduine De Haan Harendijke Blankenberge Weststraat Blankenberge Kerkstraat Blankenberge Artanhelling Brugge Westkant (Zeebrugge) Knokke-Heist Centrum Heist Knokke-Heist Duinbergen Knokke-Heist Casino Knokke-Heist Zoute Knokke-Heist Lekkerbek
Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Goed Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Goed Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Goed Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Goed Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 12
Kwaliteit van het zwemwater in 2016
2 BESLUIT De Vlaamse Milieumaatschappij volgde in 2016 de zwemwaterkwaliteit op van 88 locaties. De resultaten van de afgelopen 4 jaar werden gebruikt om de zwemwaterkwaliteit te beoordelen volgens de EU richtlijn 2006/7/EG. De zwemwaterkwaliteit in 2016 is de beste sinds 2011. Zo is het percentage uitstekende zwemwateren toegenomen tot 89,8%. De verbetering is vooral toe te schrijven aan de blijvende verbetering van de kwaliteit van de kustwateren waardoor er voor het eerst ooit procentueel gezien meer uitstekende zwemwateren aan de kust zijn dan in het binnenland.
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2016
13
Vlaamse Milieumaatschappij Dokter De Moorstraat 24-26 9300 Aalst www.vmm.be