Issuu

Trendbepaling natuurindicatoren 2018 Ivy Jansen

Auteurs: Ivy Jansen Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek Het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) is het Vlaams onderzoeks- en kenniscentrum voor natuur en het duurzame beheer en gebruik ervan. Het INBO verricht onderzoek en levert kennis aan al wie het beleid voorbereidt, uitvoert of erin geĂŻnteresseerd is. Vestiging: Herman Teirlinckgebouw INBO Brussel Havenlaan 88 bus 73, 1000 Brussel www.inbo.be e-mail: ivy.jansen@inbo.be Wijze van citeren: Jansen I.(2018). Trendbepaling natuurindicatoren 2018. Rapporten van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79). Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, Brussel. DOI: doi.org/10.21436/inbor.15350381 D/2018/3241/281 Rapporten van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79) ISSN: 1782-9054 Verantwoordelijke uitgever: Maurice Hoffmann Foto cover: Herfstschroeforchis R. Verlinde / Vildaphoto

ÂŠ 2018, Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek

TRENDBEPALING NATUURINDICATOREN 2018

Ivy Jansen

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79) doi.org/10.21436/inbor.15350381 D/2018/3241/281

www.inbo.be

Dankwoord Met medewerking van: Raf Bayens, Niko Boone, Lode De Beck, Geert De Knijf, Heidi Demolder, Lieven De Smet, Koen Devos, Caroline Geeraerts, Dirk Maes, Marijke Thoonen, Beatrijs Van der Aa, Wouter Van Landuyt en Jan Van Uytvanck.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 1 van 102

Inhoudsopgave

Dankwoord . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Inhoudsopgave . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Introduc e . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Trendberekeningen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2.1 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.1.4 2.2 2.2.1 2.2.2 2.2.3 2.2.4 2.3 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.3.4 2.4 2.4.1 2.4.2 2.4.3 2.4.4 2.5 2.5.1 2.5.2 2.5.3 2.5.4 2.6 2.6.1 2.6.2 2.6.3 2.6.4 2.7 2.7.1 2.7.2 2.7.3 2.7.4 2.8 2.8.1 2.8.2 2.8.3 2.8.4 2.9 2.9.1 2.9.2

Overwinterende watervogelindex – totaal watervogels . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Soortbeschermingsplannen – aantal soortbeschermingsplannen . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Gesaneerde vismigra eknelpunten (prioriteitsklasse 1) – aantal opgeloste knelpunten Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oppervlakte met eﬀec ef natuurbeheer – totale oppervlakte eﬀec ef natuurbeheer . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwerving natuurgebieden – oppervlakte Vlaamse overheid . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwerving natuurgebieden – oppervlakte terreinbeherende verenigingen . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwerving natuurgebieden – eigen uitgaven Vlaamse overheid . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwerving natuurgebieden – subsidies aan verenigingen . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oppervlakte afgebakend VEN – totale oppervlakte afgebakend VEN . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

8 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

8 8 9 9 9 11 11 11 12 12 13 13 13 14 14 15 15 15 16 16 17 17 17 18 18 19 19 20 20 20 21 21 21 22 22 23 23 24 24 24 25 25 25

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 2 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.9.3 2.9.4 2.10 2.10.1 2.10.2 2.10.3 2.10.4 2.11 2.11.1 2.11.2 2.11.3 2.11.4 2.12 2.12.1 2.12.2 2.12.3 2.12.4 2.13 2.13.1 2.13.2 2.13.3 2.13.4 2.14 2.14.1 2.14.2 2.14.3 2.14.4 2.15 2.15.1 2.15.2 2.15.3 2.15.4 2.16 2.16.1 2.16.2 2.16.3 2.16.4 2.17 2.17.1 2.17.2 2.17.3 2.17.4 2.18 2.18.1 2.18.2 2.18.3 2.18.4 2.19 2.19.1 2.19.2 2.19.3 2.19.4 2.20 2.20.1 2.20.2 2.20.3 2.20.4 2.21 2.21.1

Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oppervlakte afgebakend natuurverwevingsgebied – totale oppervlakte afgebakend natuurverwevingsgebied . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oppervlakte aandeel toegankelijke bossen – totale oppervlakte toegankelijke bossen . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oppervlakte speelzones in bossen en natuurreservaten – totale oppervlakte speelzones . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trend Zuid-Europese libellensoorten – aantal soorten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trend Zuid-Europese libellensoorten – zwervende pantserjuffer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trend Zuid-Europese libellensoorten – gaffelwaterjuffer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trend Zuid-Europese libellensoorten – zuidelijke glazenmaker . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trend Zuid-Europese libellensoorten – zadellibel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trend Zuid-Europese libellensoorten – zuidelijke keizerlibel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trend Zuid-Europese libellensoorten – vuurlibel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trend Zuid-Europese libellensoorten – zuidelijke oeverlibel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trend Zuid-Europese libellensoorten – zuidelijke heidelibel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

26 26 27 27 27 28 28 29 29 29 30 30 31 31 31 32 32 33 33 34 34 34 36 36 37 37 37 39 39 40 40 40 42 42 43 43 43 45 45 46 46 46 48 48 49 49 49 51 51 52 52 52 54 54 55 55 55 57 57

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 3 van 102

2.21.2 2.21.3 2.21.4 2.22 2.22.1 2.22.2 2.22.3 2.22.4 2.23 2.23.1 2.23.2 2.23.3 2.23.4 2.24 2.24.1 2.24.2 2.24.3 2.24.4 2.25 2.25.1 2.25.2 2.25.3 2.25.4 2.26 2.26.1 2.26.2 2.26.3 2.26.4 2.27 2.27.1 2.27.2 2.27.3 2.27.4 2.28 2.28.1 2.28.2 2.28.3 2.28.4 2.29 2.29.1 2.29.2 2.29.3 2.29.4 2.30 2.30.1 2.30.2 2.30.3 2.30.4 2.31 2.31.1 2.31.2 2.31.3 2.31.4 2.32 2.32.1 2.32.2 2.32.3 2.32.4 2.33 2.33.1

Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trend Zuid-Europese libellensoorten – zwervende heidelibel . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bladontwikkeling – beuk bladbegin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bladontwikkeling – beuk bladvol . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bladontwikkeling – eik bladbegin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bladontwikkeling – eik bladvol . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Piekmoment stuifmeelproduc e bij berk en grassen – piek berk . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Piekmoment stuifmeelproduc e bij berk en grassen – piek grassen . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bedreiging door uitheemse plantensoorten – aandeel uitheemse planten Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ontsnippering planologisch groengebied – versnipperingsgraad . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oppervlakte extra planologisch groengebied – bos . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oppervlakte extra planologisch groengebied – natuur en reservaat . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oppervlakte extra planologisch groengebied – overig groen . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

58 58 58 60 60 61 61 61 63 63 63 64 64 65 65 65 66 66 67 67 67 68 68 69 69 69 70 70 71 71 72 72 72 74 74 75 75 75 77 77 78 78 79 80 80 80 81 81 82 82 82 83 83 84 84 84 85 85 86 86

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 4 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.33.2 2.33.3 2.33.4 2.34 2.34.1 2.34.2 2.34.3 2.34.4 2.35 2.35.1 2.35.2 2.35.3 2.35.4 2.36 2.36.1 2.36.2 2.36.3 2.36.4 2.37 2.37.1 2.37.2 2.37.3 2.37.4 2.38 2.38.1 2.38.2 2.38.3 2.38.4 2.39 2.39.1 2.39.2 2.39.3 2.39.4 2.40 2.40.1 2.40.2 2.40.3 2.40.4

Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oppervlakte gerealiseerde natuurinrich ngsprojecten – totale oppervlakte uitgevoerde projecten Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oppervlakte bosbeheerplan – beperkt bosbeheerplan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oppervlakte bosbeheerplan – uitgebreid bosbeheerplan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oppervlakte beheerovereenkomsten – botanisch beheer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oppervlakte beheerovereenkomsten – perceelranden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oppervlakte beheerovereenkomsten – soortbescherming . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ledenaantal – ledenaantal totaal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruwe data . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trendberekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Verwach ng 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

86 87 87 88 88 88 89 89 90 90 90 91 91 92 92 92 93 93 94 94 94 95 95 96 96 96 97 97 98 98 98 99 99 100 100 100 101 101

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 5 van 102

INTRODUCTIE

De NARA natuurindicatoren kunnen in 3 grote groepen onderverdeeld worden op basis van de gemeten eenheid: 1. aantallen (Poisson verdeelde gegevens) 2. percentages (binomiaal verdeelde gegevens) 3. oppervlakte, lengte, index (normaal verdeelde gegevens) Voor elk type indicator is een andere aanpak van de trendberekening noodzakelijk: 1. Y = aantal Poisson regressie log(Y ) = a + bX 2. Y = 1 (succes) of Y = 0 (faling), met π = P (Y = 1) = kans op succes Logis sche regressie ( ) π = a + bX logit(π) = log 1−π 3. Y = con nue variabele (normaal verdeeld) lineaire regressie Y = a + bX + ϵ of kwadra sche regressie Y = a + bX + cX 2 + ϵ of kubische regressie Y = a + bX + cX 2 + dX 3 + ϵ of exponen ële regressie log(Y + 1) = a + bX + ϵ waarbij telkens X = Jaartal. In het derde geval wordt op basis van sta s sche testen het beste model geselecteerd. Voor grote aantallen (zoals Ledenaantal) is het niet noodzakelijk om een Poisson regressie uit te voeren, maar kan in vele gevallen een normale benadering gebruikt worden, en kunnen we overschakelen naar de derde methode. Omdat voor bepaalde indicatoren het gekozen model een te sterke vereenvoudiging lijkt van de werkelijke trend, bekijken we ook het model met een smoother doorheen de jd. f (Y ) = a + s(Jaartal, k) + ϵ waarbij het aantal knopen k wel beperkt wordt tot het minimum van 4 en het aantal observa es gedeeld door 2, om te vermijden dat er oversmoothing optreedt. Een op malisa emethode bepaalt uiteindelijk het aantal vrijheidsgraden (edf) voor deze smoother. Ook voor de smoother kiezen we de gepaste verdeling voor de respons via de link-func e f (log-link voor Poisson, logit-link voor binomiaal, iden ty-link voor de normale verdeling). Deze smoother gee voor con nue variabelen ook een indica e welke macht van Jaartal opgenomen moet worden in het model. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 6 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

Voor elke indicator worden de scha ngen van de modelparameters weergegeven, samen met hun signiﬁcan e. Voor de “gewone” modellen werd voor de eenvoud van interpreta e van de parameterscha ngen jaar steeds herschaald zodat de start van de me ngen als referen e genomen wordt, dwz. dat voor de start van de studie jaar = 0, het volgende jaar jaar = 1, …. Dit gee als voordeel dat het intercept (a) van het model al jd de startwaarde van de indicator is, en de helling van de rechte (b) de jaarlijkse wijziging t.o.v. de start weergee . Voor de modellen met smoother gebeurde deze herschaling niet, aangezien daar het intercept steeds de gemiddelde respons is. Voor de smoothers s(Jaartal) zijn de waarden onder Es mate en Std..Error respec evelijk edf (es mated degrees of freedom) en res.df (es mated residual degrees of freedom). Tevens worden per indicator 2 ﬁguren getoond: • sca erplot van de gegevens • berekende trend met een 95% betrouwbaarheidsinterval voor de trendlijn Uiteindelijk wordt er ook nog een verwach ng voor 2020 gegeven. Dit is niets anders dan een predic e interval voor het jaar 2020, bekomen uit het gekozen model.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 7 van 102

TRENDBEREKENINGEN

2.1

OVERWINTERENDE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .WATERVOGELINDEX . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .â€“. .TOTAAL ....... WATERVOGELS ...............

2.1.1

Ruwe data

Jaartal 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2013 2014 2015 2016 2017

index 100.00 156.70 177.00 244.60 297.70 259.00 229.90 322.30 316.30 397.00 478.80 531.00 425.00 452.00 485.00 396.00 403.00 376.00 422.00 384.00 349.00 408.00 359.00 385.00 387.00 367.00

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 8 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

Overwinterende watervogelindex totaal watervogels ●

500

●

● ● ●

400

●

index

●

300

● ●

●

● ●

● ● ● ●

200 ● ●

100

●

1990

1995

2000

2005

2010

2015

jaartal

2.1.2

Trendberekening

Methode: Derdemacht Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 81.85001257 32.19741136 2.542130 1.857157e-02 2 cJaar 58.23060509 11.03491102 5.276944 2.701339e-05 3 cJaar2 -3.07867886 1.00331850 -3.068496 5.623913e-03 4 cJaar3 0.04824724 0.02534732 1.903446 7.014726e-02

Overwinterende watervogelindex totaal watervogels ●

500

●

● ● ●

400

●

● ●

●

index

● ●

300

●

● ● ● ●

200

● ●

100

●

0 1990

1995

2000

2005

2010

2015

jaartal

2.1.3

Verwach ng 2020

[182,535]

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 9 van 102

2.1.4

Conclusie

SigniďŹ cante trend. S jging tot 2005, sindsdien lichte afname.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 10 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.2

SOORTBESCHERMINGSPLANNEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .–. AANTAL ........ SOORTBESCHERMINGSPLANNEN ..................................

2.2.1

Ruwe data

Jaartal 1992 1994 1995 1996 1998 1999 2000 2001 2002 2004 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

aantal 0.00 1.00 2.00 5.00 5.00 6.00 9.00 10.00 11.00 11.00 11.00 12.00 13.00 13.00 18.00 18.00 18.00 18.00 19.00 23.00 27.00 31.00

Soortbeschermingsplannen aantal soortbeschermingsplannen ●

30 ●

●

aantal

● ●

●

● ●

●

● ●

●

● ●

1995

2000

2005

2010

2015

jaartal

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 11 van 102

2.2.2

Trendberekening

Methode: Poisson smoother Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 2.247625 0.08700978 25.83186 3.890405e-147 2 s(Jaartal) 2.847374 2.98152091 83.36319 1.142564e-17

Soortbeschermingsplannen aantal soortbeschermingsplannen 40

●

aantal

●

20 ●

●

1995

2000

2005

2010

2015

jaartal

2.2.3

Verwach ng 2020

[28.6,66.9]

2.2.4

Conclusie

Signiﬁcante toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 12 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.3

GESANEERDE . . . . . . . . . . . . . . .VISMIGRATIEKNELPUNTEN ........................... (PRIORITEITSKLASSE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1). . –. .AANTAL . . . . . . . . .OPGELOSTE ............ KNELPUNTEN ..............

2.3.1

Ruwe data

Jaartal 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

aantal 2.00 2.00 3.00 5.00 6.00 6.00 6.00 7.00 9.00 10.00 10.00 15.00 18.00 18.00 19.00 22.00 27.00

Gesaneerde vismigratieknelpunten (prioriteitsklasse 1) aantal opgeloste knelpunten ●

●

aantal

●

● ● ●

●

● ● ●

●

2005

2010

2015

jaartal

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 13 van 102

2.3.2

Trendberekening

Methode: Poisson Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 0.9852021 0.20647339 4.771569 1.827963e-06 2 cJaar 0.1451207 0.01726846 8.403804 4.322444e-17

Gesaneerde vismigratieknelpunten (prioriteitsklasse 1) aantal opgeloste knelpunten 30 ●

aantal

●

● ●

●

● ● ●

●

● ● ●

●

2005

2010

2015

jaartal

2.3.3

Verwach ng 2020

[31.2,57.1]

2.3.4

Conclusie

Signiﬁcante toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 14 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.4

OPPERVLAKTE . . . . . . . . . . . . . . . .MET . . . . .EFFECTIEF . . . . . . . . . . .NATUURBEHEER . . . . . . . . . . . . . . . . . –. .TOTALE ........ OPPERVLAKTE . . . . . . . . . . . . . . . .EFFECTIEF . . . . . . . . . . .NATUURBEHEER ................

2.4.1

Ruwe data

Jaartal 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

opp in ha 63329.00 67450.60 69897.00 76206.00 79521.00 81699.00 82368.00

Oppervlakte met effectief natuurbeheer totale oppervlakte effectief natuurbeheer ● ●

80000

●

opp in ha

●

75000

70000

●

65000 ●

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

jaartal

2.4.2

Trendberekening

Methode: Lineair Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 64148.89 1116.9863 57.43033 3.02822e-08 2 cJaar 3401.35 309.7963 10.97931 1.09039e-04

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 15 van 102

Oppervlakte met effectief natuurbeheer totale oppervlakte effectief natuurbeheer

●

opp in ha

80000

●

70000

● ●

●

60000

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

jaartal

2.4.3

Verwach ng 2020

[88200,101000]

2.4.4

Conclusie

Signiﬁcante toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 16 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.5

VERWERVING . . . . . . . . . . . . . . .NATUURGEBIEDEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .–. .OPPERVLAKTE .............. VLAAMSE . . . . . . . . . . .OVERHEID ..........

2.5.1

Ruwe data

Jaartal 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

opp in ha 792.00 910.00 1050.00 950.00 1145.00 1209.00 2063.00 1412.00 1233.00 1394.00 1182.00 925.00 1108.00 777.00 881.00 1007.00 896.00 802.00 697.00 351.00 599.00 718.00

Verwerving natuurgebieden oppervlakte Vlaamse overheid ●

opp in ha

2000

1500 ●

●

● ● ●

●

1000 ●

● ●

●

● ●

●

● ●

500 ●

1995

2000

2005

2010

2015

jaartal

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 17 van 102

2.5.2

Trendberekening

Methode: Derdemacht Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 687.7197628 159.6357768 4.308055 0.0004234672 2 cJaar 242.7477998 67.3993316 3.601635 0.0020397662 3 cJaar2 -25.2605337 7.5612645 -3.340782 0.0036383284 4 cJaar3 0.6471777 0.2364297 2.737294 0.0135341026

Verwerving natuurgebieden oppervlakte Vlaamse overheid ●

opp in ha

2000

1500 ●

●

● ● ●

●

1000 ●

● ●

●

● ●

●

● ●

500 ●

1995

2000

2005

2010

2015

jaartal

2.5.3

Verwach ng 2020

[-71.2,1890]

2.5.4

Conclusie

Signiﬁcante trend. S jging tot 2002, afname tot 2015, sindsdien terug een s jging.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 18 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.6

VERWERVING . . . . . . . . . . . . . . .NATUURGEBIEDEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .–. .OPPERVLAKTE .............. TERREINBEHERENDE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .VERENIGINGEN ................

2.6.1

Ruwe data

Jaartal 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

opp in ha 439.00 655.00 480.00 619.00 750.00 852.00 1026.00 814.00 878.00 890.00 690.00 1162.00 587.00 589.00 922.00 578.00 772.00 371.00 478.00 520.00 576.00 676.00 722.00

Verwerving natuurgebieden oppervlakte terreinbeherende verenigingen 1200

●

1000

opp in ha

● ●

●

● ●

800

● ● ● ●

●

● ●

600

●

● ●

●

400

●

1995

2000

2005

2010

2015

jaartal ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 19 van 102

2.6.2

Trendberekening

Methode: Derdemacht Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 375.0769231 109.3444513 3.430233 0.002805778 2 cJaar 165.4604685 44.0204729 3.758716 0.001329282 3 cJaar2 -16.2263801 4.7109554 -3.444393 0.002717226 4 cJaar3 0.4239536 0.1406143 3.015009 0.007120968

Verwerving natuurgebieden oppervlakte terreinbeherende verenigingen 1200

●

opp in ha

900

●

● ●

●

● ●

●

● ●

600

●

● ●

●

● ●

300

1995

2000

2005

2010

2015

jaartal

2.6.3

Verwach ng 2020

[342,1650]

2.6.4

Conclusie

Signiﬁcante trend. S jging tot 2002, afname tot 2013, sindsdien terug een s jging.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 20 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.7

VERWERVING . . . . . . . . . . . . . . .NATUURGEBIEDEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .–. .EIGEN . . . . . . .UITGAVEN .......... VLAAMSE . . . . . . . . . . .OVERHEID ..........

2.7.1

Ruwe data

Jaartal 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

uitgave in (1000) euro 26207.75 18344.34 24571.11 22140.34 17099.30 26119.47 13876.51 16307.73 21535.12 18483.72 17838.07 14178.00 9555.10 17158.00 23051.00

Verwerving natuurgebieden eigen uitgaven Vlaamse overheid ●

●

uitgave in (1000) euro

25000

● ● ● ●

20000 ●

●

● ●

15000 ●

●

10000

●

2005

2010

2015

jaartal

2.7.2

Trendberekening

Methode: Lineair Parameterscha ngen

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 21 van 102

params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 22636.2354 2154.4560 10.506706 1.010969e-07 2 cJaar -505.5044 261.9089 -1.930077 7.570707e-02

Verwerving natuurgebieden eigen uitgaven Vlaamse overheid uitgave in (1000) euro

●

25000

● ● ● ●

20000 ●

●

● ●

15000

●

10000

●

2005

2010

2015

jaartal

2.7.3

Verwach ng 2020

[2750,25300]

2.7.4

Conclusie

Geen signiﬁcante afname.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 22 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.8

VERWERVING . . . . . . . . . . . . . . .NATUURGEBIEDEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .–. .SUBSIDIES . . . . . . . . . . .AAN .... VERENIGINGEN ................

2.8.1

Ruwe data

Jaartal 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

uitgave in (1000) euro 2511.16 4291.04 3696.09 3324.26 5538.37 8195.36 10203.30 10377.00 9370.13 9571.06 8306.29 8304.99 8305.00 9221.00 8527.00 7147.00 7155.00 6757.00 6766.00 6750.00 6780.00 6757.00 9266.00

Verwerving natuurgebieden subsidies aan verenigingen ●

uitgave in (1000) euro

10000

●

● ●

●

8000

●

● ●

●

6000 ●

●

4000

● ●

●

1995

2000

2005

2010

2015

jaartal ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 23 van 102

2.8.2

Trendberekening

Methode: Derdemacht Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 1222.955198 822.625015 1.486650 1.535140e-01 2 cJaar 2142.438047 331.176770 6.469168 3.363864e-06 3 cJaar2 -181.175219 35.441668 -5.111927 6.195452e-05 4 cJaar3 4.444925 1.057876 4.201744 4.833890e-04

Verwerving natuurgebieden subsidies aan verenigingen ●

10000

●

uitgave in (1000) euro

●

● ●

●

7500

●

● ●

●

5000 ● ● ●

2500

●

0 1995

2000

2005

2010

2015

jaartal

2.8.3

Verwach ng 2020

[6090,15900]

2.8.4

Conclusie

Signiﬁcante trend. S jging tot 2004, afname tot 2014, sindsdien terug een s jging.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 24 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.9

OPPERVLAKTE . . . . . . . . . . . . . . . .AFGEBAKEND . . . . . . . . . . . . . .VEN . . . . .–. .TOTALE ....... OPPERVLAKTE . . . . . . . . . . . . . . . .AFGEBAKEND . . . . . . . . . . . . . .VEN ....

2.9.1

Ruwe data

Jaartal 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

opp in ha 84965.00 86772.00 86940.00 87022.00 87045.00 87491.00 89331.00 88972.00 89318.00 89719.00 90006.00 90522.00 91897.00 92220.00 92488.00

Oppervlakte afgebakend VEN totale oppervlakte afgebakend VEN 92500

● ● ●

opp in ha

●

90000

● ● ●

● ●

87500

● ●

85000

●

2005

2010

2015

jaartal

2.9.2

Trendberekening

Methode: Lineair Parameterscha ngen

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 25 van 102

params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 85544.0333 235.98880 362.49192 2.023567e-27 2 cJaar 490.9286 28.68825 17.11253 2.689735e-10

Oppervlakte afgebakend VEN totale oppervlakte afgebakend VEN ● ●

92000

●

opp in ha

●

90000

● ● ●

● ●

88000 ● ●

●

86000 ●

2005

2010

2015

jaartal

2.9.3

Verwach ng 2020

[92700,95100]

2.9.4

Conclusie

Signiﬁcante toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 26 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.10

OPPERVLAKTE . . . . . . . . . . . . . . . .AFGEBAKEND ............. NATUURVERWEVINGSGEBIED . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . –. .TOTALE . . . . . . . . OPPERVLAKTE ............... AFGEBAKEND . . . . . . . . . . . . . . .NATUURVERWEVINGSGEBIED ..............................

2.10.1

Ruwe data

Jaartal 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2014 2015 2016 2017

opp in ha 0.00 768.00 768.00 934.00 934.00 1992.00 3094.00 3203.00 3974.00 3964.00 4089.39 4441.00 4337.77 5084.00 5084.00 5103.00

Oppervlakte afgebakend natuurverwevingsgebied totale oppervlakte afgebakend natuurverwevingsgebied ●

5000

●

● ●

opp in ha

4000

●

3000 2000

●

1000 0

●

● ●

●

2005

2010

2015

jaartal

2.10.2

Trendberekening

Methode: Derdemacht ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 27 van 102

Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic 1 Intercept 111.727728 279.537151 0.3996883 2 cJaar 227.164055 176.280186 1.2886534 3 cJaar2 46.462853 29.489418 1.5755771 4 cJaar3 -2.682932 1.378572 -1.9461672

p.value 0.69640881 0.22180913 0.14110639 0.07542977

Oppervlakte afgebakend natuurverwevingsgebied totale oppervlakte afgebakend natuurverwevingsgebied ●

●

● ●

opp in ha

4000

●

2000

●

● ●

●

2005

2010

2015

jaartal

2.10.3

Verwach ng 2020

[1810,6630]

2.10.4

Conclusie

Signiﬁcante toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 28 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.11

OPPERVLAKTE . . . . . . . . . . . . . . . .AANDEEL . . . . . . . . . .TOEGANKELIJKE . . . . . . . . . . . . . . . . .BOSSEN . . . . . . . . .–. TOTALE . . . . . . . . OPPERVLAKTE . . . . . . . . . . . . . . . .TOEGANKELIJKE . . . . . . . . . . . . . . . . .BOSSEN ........

2.11.1

Ruwe data

Jaartal 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

opp in ha 433.21 1075.00 2422.00 6289.00 14630.00 25834.00 31106.00 34408.00 36116.00

Oppervlakte aandeel toegankelijke bossen totale oppervlakte toegankelijke bossen ● ● ●

30000

opp in ha

●

20000 ●

10000 ●

●

2010

2012

2014

2016

jaartal

2.11.2

Trendberekening

Methode: Derdemacht Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 1275.1601 1496.04256 0.8523555 0.432937117 2 cJaar -4710.0994 1726.64927 -2.7278843 0.041384392 3 cJaar2 3032.6342 521.32001 5.8172219 0.002119314 4 cJaar3 -237.8526 42.76153 -5.5623042 0.002583942

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 29 van 102

Oppervlakte aandeel toegankelijke bossen totale oppervlakte toegankelijke bossen 40000 ● ● ●

30000

opp in ha

●

20000 ●

10000 ● ●

●

2010

2012

2014

2016

jaartal

2.11.3

Verwach ng 2020

[-31000,30700]

2.11.4

Conclusie

Signiﬁcante toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 30 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.12

OPPERVLAKTE . . . . . . . . . . . . . . . .SPEELZONES . . . . . . . . . . . . .IN . . .BOSSEN . . . . . . . . .EN .. NATUURRESERVATEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .–. .TOTALE . . . . . . . .OPPERVLAKTE .............. SPEELZONES .............

2.12.1

Ruwe data

Jaartal 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

opp in ha 2048.50 2141.46 2362.29 2452.61 2433.69 2475.30 2388.65 2336.78 2318.99 2642.00 2720.00

Oppervlakte speelzones in bossen en natuurreservaten totale oppervlakte speelzones ●

●

opp in ha

2600 ● ● ●

2400

● ● ●

●

2200 ●

●

2008

2010

2012

2014

2016

jaartal

2.12.2

Trendberekening

Methode: Derdemacht Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 1994.55285 67.7782448 29.427626 1.347752e-08 2 cJaar 298.34110 61.7205056 4.833744 1.891308e-03 ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 31 van 102

3 4

cJaar2 cJaar3

-63.88806 14.7822428 -4.321946 3.471904e-03 4.15482 0.9700837 4.282950 3.642134e-03

Oppervlakte speelzones in bossen en natuurreservaten totale oppervlakte speelzones

●

2700

opp in ha

●

2400

● ● ●

●

2100

●

1800 2008

2010

2012

2014

2016

jaartal

2.12.3

Verwach ng 2020

[3260,5140]

2.12.4

Conclusie

Signiﬁcante toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 32 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.13

TREND . . . . . . . .ZUID-EUROPESE . . . . . . . . . . . . . . . . .LIBELLENSOORTEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .â€“. .AANTAL ........ SOORTEN ..........

2.13.1

Ruwe data

Jaartal 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1987 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

aantal 0.00 0.00 0.00 0.00 3.00 1.00 1.00 2.00 1.00 3.00 2.00 2.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 6.00 5.00 6.00 8.00 8.00 7.00 8.00 8.00 9.00 8.00 8.00 8.00 8.00 8.00 8.00 9.00 10.00 9.00

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 33 van 102

Trend Zuid−Europese libellensoorten aantal soorten 10.0

●

7.5

aantal

●

5.0

●

2.5 ●

●

0.0

●

1980

1990

2000

2010

jaartal

2.13.2

Trendberekening

Methode: Poisson smoother Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 1.341571 0.1044828 12.84012 9.772725e-38 2 s(Jaartal) 2.313506 2.6824396 49.88556 1.807948e-10

Trend Zuid−Europese libellensoorten aantal soorten

● ●

aantal

●

● ●

●

● ●

●

● ●

●

1980

●

● ●

●

1990

2000

2010

jaartal

2.13.3

Verwach ng 2020

[5.91,15]

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 34 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.13.4

Conclusie

SigniďŹ cante toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 35 van 102

2.14

TREND . . . . . . . .ZUID-EUROPESE . . . . . . . . . . . . . . . . .LIBELLENSOORTEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .â€“. ZWERVENDE . . . . . . . . . . . . . .PANTSERJUFFER ................

2.14.1

Ruwe data

Jaartal 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1987 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

aantal 0.00 0.00 0.00 0.00 1.00 3.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 5.00 55.00 12.00 30.00 17.00 26.00 24.00 7.00 13.00 23.00 17.00 22.00 45.00 33.00 35.00 30.00 58.00 36.00 48.00 64.00 53.00 31.00 84.00 57.00

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 36 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

Trend Zuid−Europese libellensoorten zwervende pantserjuffer ●

80 ●

●

aantal

●

● ● ●

40 ●

●

● ●

●

● ●

1980

●

● ●

●

● ●

●

1990

2000

2010

jaartal

2.14.2

Trendberekening

Methode: Poisson smoother Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 2.066529 0.1471233 14.04624 8.123409e-45 2 s(Jaartal) 2.960020 2.9985835 289.87068 4.938759e-61

Trend Zuid−Europese libellensoorten zwervende pantserjuffer ●

80 ●

●

aantal

●

● ● ●

40 ● ●

● ●

●

1980

●

1990

●

● ●

●

2000

2010

jaartal

2.14.3

Verwach ng 2020

[75.7,119]

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 37 van 102

2.14.4

Conclusie

SigniďŹ cante exponen ĂŤle toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 38 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.15

TREND . . . . . . . .ZUID-EUROPESE . . . . . . . . . . . . . . . . .LIBELLENSOORTEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .â€“. GAFFELWATERJUFFER ......................

2.15.1

Ruwe data

Jaartal 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1987 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

aantal 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 1.00 0.00 0.00 0.00 1.00 1.00 0.00 4.00 15.00 23.00 37.00 52.00 49.00 57.00 69.00 80.00 88.00 128.00 139.00

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 39 van 102

Trend Zuid−Europese libellensoorten gaffelwaterjuffer ● ●

100

aantal

● ● ● ● ●

●

● ●

●

1980

●

1990

●

● ●

2000

2010

jaartal

2.15.2

Trendberekening

Methode: Poisson smoother Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept -4.674618 2.301825 -2.030831 4.227210e-02 2 s(Jaartal) 2.000854 2.088734 351.596106 5.161338e-53

Trend Zuid−Europese libellensoorten gaffelwaterjuffer 150 ● ●

aantal

100 ● ● ● ● ●

●

● ● ●

●

1980

●

1990

●

2000

●

● ●

2010

jaartal

2.15.3

Verwach ng 2020

[152,241]

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 40 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.15.4

Conclusie

SigniďŹ cante exponen ĂŤle toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 41 van 102

2.16

TREND . . . . . . . .ZUID-EUROPESE . . . . . . . . . . . . . . . . .LIBELLENSOORTEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .â€“. .ZUIDELIJKE ........... GLAZENMAKER ................

2.16.1

Ruwe data

Jaartal 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1987 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

aantal 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 1.00 0.00 0.00 1.00 17.00 2.00 2.00 1.00 0.00 2.00 1.00 1.00 7.00 8.00 8.00 13.00 0.00 7.00 14.00 18.00 0.00 3.00 15.00 12.00 8.00 12.00 13.00

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 42 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

Trend Zuid−Europese libellensoorten zuidelijke glazenmaker ● ●

● ● ●

●

aantal

●

10 ●

●

5 ● ● ●

●

1980

●

● ●

●

1990

●

2000

2010

jaartal

2.16.2

Trendberekening

Methode: Poisson smoother Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 0.6592133 0.2376128 2.774317 5.531774e-03 2 s(Jaartal) 2.6838102 2.9186089 67.427910 2.164431e-12

Trend Zuid−Europese libellensoorten zuidelijke glazenmaker ● ●

● ● ●

●

aantal

●

10 ●

●

5 ● ● ●

●

1980

●

1990

● ●

●

● ●

2000

● ●

●

2010

jaartal

2.16.3

Verwach ng 2020

[9.08,24.2]

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 43 van 102

2.16.4

Conclusie

SigniďŹ cante toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 44 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.17

TREND . . . . . . . .ZUID-EUROPESE . . . . . . . . . . . . . . . . .LIBELLENSOORTEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .â€“. .ZADELLIBEL ............

2.17.1

Ruwe data

Jaartal 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1987 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

aantal 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 1.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 1.00 0.00 1.00 1.00 0.00 0.00 7.00 0.00 0.00 0.00 7.00 1.00 3.00

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 45 van 102

Trend Zuid−Europese libellensoorten zadellibel ●

●

aantal

4 ●

2 ●

●

1980

●

1990

●

2000

●

2010

jaartal

2.17.2

Trendberekening

Methode: Poisson Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept -5.5185239 1.33212183 -4.142657 3.433051e-05 2 cJaar 0.1846365 0.04091783 4.512372 6.410668e-06

Trend Zuid−Europese libellensoorten zadellibel ●

●

aantal

4 ●

2 ●

●

1980

●

1990

●

2000

●

2010

jaartal

2.17.3

Verwach ng 2020

[3.04,13.8]

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 46 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.17.4

Conclusie

SigniďŹ cante toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 47 van 102

2.18

TREND . . . . . . . .ZUID-EUROPESE . . . . . . . . . . . . . . . . .LIBELLENSOORTEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .â€“. .ZUIDELIJKE ........... KEIZERLIBEL ............

2.18.1

Ruwe data

Jaartal 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1987 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

aantal 0.00 0.00 0.00 0.00 1.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 4.00 3.00 0.00 1.00 5.00 2.00 12.00 9.00 5.00 15.00 10.00 23.00 24.00 23.00 40.00 48.00 73.00 71.00 105.00

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 48 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

Trend Zuid−Europese libellensoorten zuidelijke keizerlibel ●

100

aantal

●

● ●

●

● ●

●

● ●

●

1980

●

1990

●

● ●

●

2000

2010

jaartal

2.18.2

Trendberekening

Methode: Poisson Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept -4.3703462 0.38044670 -11.48741 1.526241e-30 2 cJaar 0.2432163 0.01131416 21.49663 1.674288e-102

Trend Zuid−Europese libellensoorten zuidelijke keizerlibel 120 ●

aantal

●

60 ● ●

30 ● ●

●

1980

●

● ●

●

1990

●

● ●

2000

●

● ●

2010

jaartal

2.18.3

Verwach ng 2020

[179,252]

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 49 van 102

2.18.4

Conclusie

SigniďŹ cante exponen ĂŤle toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 50 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.19

TREND . . . . . . . .ZUID-EUROPESE . . . . . . . . . . . . . . . . .LIBELLENSOORTEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .â€“. .VUURLIBEL ...........

2.19.1

Ruwe data

Jaartal 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1987 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

aantal 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 1.00 1.00 1.00 4.00 5.00 6.00 20.00 13.00 10.00 12.00 4.00 26.00 25.00 14.00 26.00 53.00 25.00 35.00 70.00 55.00 116.00 132.00 138.00 96.00 140.00 197.00 177.00 190.00 214.00 312.00

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 51 van 102

Trend Zuid−Europese libellensoorten vuurlibel ●

300

●

200

aantal

●

● ●

●

100

● ● ●

●

1980

●

● ●

●

● ●

1990

2000

2010

jaartal

2.19.2

Trendberekening

Methode: Poisson smoother Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 2.685921 0.09174566 29.27573 2.113173e-188 2 s(Jaartal) 2.405760 2.72591939 1707.69690 4.719052e-257

Trend Zuid−Europese libellensoorten vuurlibel ●

300

●

200

aantal

●

● ●

●

100

● ● ●

●

1980

●

1990

●

● ●

●

● ●

2000

2010

jaartal

2.19.3

Verwach ng 2020

[362,457]

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 52 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.19.4

Conclusie

SigniďŹ cante exponen ĂŤle toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 53 van 102

2.20

TREND . . . . . . . .ZUID-EUROPESE . . . . . . . . . . . . . . . . .LIBELLENSOORTEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .â€“. .ZUIDELIJKE ........... OEVERLIBEL ............

2.20.1

Ruwe data

Jaartal 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1987 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

aantal 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 1.00 1.00 1.00 1.00 0.00 0.00 0.00 2.00 1.00 2.00 6.00 1.00 8.00 3.00 6.00 8.00 5.00 6.00 11.00 13.00 17.00 14.00 22.00 20.00

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 54 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

Trend Zuid−Europese libellensoorten zuidelijke oeverlibel ●

●

aantal

● ● ●

10 ●

●

● ● ● ●

●

1980

●

● ●

●

1990

●

2000

2010

jaartal

2.20.2

Trendberekening

Methode: Poisson smoother Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept -0.09951352 0.2813092 -0.3537514 7.235252e-01 2 s(Jaartal) 1.51191467 1.8159830 146.5550204 3.169479e-18

Trend Zuid−Europese libellensoorten zuidelijke oeverlibel 30

●

aantal

●

● ● ●

10 ●

●

● ●

●

1980

●

1990

●

● ●

●

2000

2010

jaartal

2.20.3

Verwach ng 2020

[25.9,52.7]

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 55 van 102

2.20.4

Conclusie

SigniďŹ cante exponen ĂŤle toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 56 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.21

TREND . . . . . . . .ZUID-EUROPESE . . . . . . . . . . . . . . . . .LIBELLENSOORTEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .â€“. .ZUIDELIJKE ........... HEIDELIBEL ............

2.21.1

Ruwe data

Jaartal 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1987 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

aantal 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 2.00 1.00 0.00 3.00 2.00 0.00 4.00 3.00 3.00 12.00 8.00 4.00 4.00 30.00 17.00 14.00 20.00 18.00

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 57 van 102

Trend Zuid−Europese libellensoorten zuidelijke heidelibel 30

●

aantal

● ●

10 ●

● ● ●

● ●

●

● ●

●

1980

●

1990

●

2000

2010

jaartal

2.21.2

Trendberekening

Methode: Poisson smoother Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept -1.578810 0.8902336 -1.773479 7.614939e-02 2 s(Jaartal) 1.912815 2.1516947 94.777758 1.546163e-15

Trend Zuid−Europese libellensoorten zuidelijke heidelibel 30

●

aantal

● ●

10 ●

● ● ●

● ●

●

● ●

●

1980

●

1990

●

2000

●

2010

jaartal

2.21.3

Verwach ng 2020

[21.5,52.1]

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 58 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.21.4

Conclusie

SigniďŹ cante exponen ĂŤle toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 59 van 102

2.22

TREND . . . . . . . .ZUID-EUROPESE . . . . . . . . . . . . . . . . .LIBELLENSOORTEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .â€“. ZWERVENDE . . . . . . . . . . . . . .HEIDELIBEL ...........

2.22.1

Ruwe data

Jaartal 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1987 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

aantal 0.00 0.00 0.00 0.00 1.00 0.00 0.00 1.00 0.00 1.00 2.00 2.00 2.00 1.00 16.00 8.00 5.00 10.00 8.00 0.00 16.00 19.00 8.00 9.00 36.00 56.00 22.00 75.00 20.00 22.00 106.00 82.00 43.00 150.00 44.00 220.00

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 60 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

Trend Zuid−Europese libellensoorten zwervende heidelibel ●

200

aantal

150

●

100

● ● ●

●

● ● ●

● ●

●

1980

●

1990

●

2000

2010

jaartal

2.22.2

Trendberekening

Methode: Poisson smoother Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 1.755172 0.1750245 10.02815 1.146446e-23 2 s(Jaartal) 2.745576 2.9440811 898.99366 7.374493e-158

Trend Zuid−Europese libellensoorten zwervende heidelibel ●

200

aantal

150

●

100

● ● ●

●

● ●

●

1980

●

1990

●

● ●

●

2000

2010

jaartal

2.22.3

Verwach ng 2020

[219,310]

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 61 van 102

2.22.4

Conclusie

SigniďŹ cante exponen ĂŤle toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 62 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.23

BLADONTWIKKELING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .–. .BEUK . . . . . .BLADBEGIN ...........

2.23.1

Ruwe data

Jaartal 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2014 2015 2016 2017

week van het jaar 17.30 17.70 16.80 18.30 17.50 16.80 17.80 16.50 18.30 16.20 18.00 18.10 16.00 17.40 17.40 17.70 17.70

Bladontwikkeling beuk bladbegin ●

● ●

week van het jaar

● ● ●

●

● ●

●

17 ●

●

2005

2010

2015

jaartal

2.23.2

Trendberekening

Methode: Lineair Parameterscha ngen ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 63 van 102

params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 17.390366408 0.34434427 50.50284814 3.627699e-18 2 cJaar -0.001032052 0.03816359 -0.02704284 9.787821e-01

Bladontwikkeling beuk bladbegin ●

● ●

week van het jaar

● ● ●

●

● ●

●

17 ●

●

2005

2010

2015

jaartal

2.23.3

Verwach ng 2020

[15.6,19.2]

2.23.4

Conclusie

Geen signiﬁcante trend (p = 0.98).

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 64 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.24

BLADONTWIKKELING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .–. .BEUK . . . . . .BLADVOL .........

2.24.1

Ruwe data

Jaartal 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2014 2015 2016 2017

week van het jaar 20.00 18.90 18.30 19.60 18.90 17.80 18.60 17.60 19.50 17.60 19.30 19.10 17.60 18.80 18.80 19.30 19.30

Bladontwikkeling beuk bladvol 20

●

week van het jaar

● ● ●

●

● ●

●

18 ● ●

2005

●

2010

●

2015

jaartal

2.24.2

Trendberekening

Methode: Gaussian smoother Parameterscha ngen ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 65 van 102

params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 18.764706 0.1731834 108.35161 3.772540e-22 2 s(Jaartal) 1.780416 2.1632351 1.09959 3.436039e-01

Bladontwikkeling beuk bladvol

week van het jaar

●

● ● ●

●

● ●

●

18 ● ●

2005

●

2010

●

2015

jaartal

2.24.3

Verwach ng 2020

[17.9,20.8]

2.24.4

Conclusie

Geen signiﬁcante trend (p = 0.34).

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 66 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.25

BLADONTWIKKELING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .–. .EIK . . . BLADBEGIN ............

2.25.1

Ruwe data

Jaartal 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2014 2015 2016 2017

week van het jaar 17.50 18.10 17.80 19.50 16.20 18.00 17.10 18.40 16.70 17.00 18.80 16.30 17.60 17.60 16.90 16.90

Bladontwikkeling eik bladbegin ●

week van het jaar

19 ●

● ●

● ● ●

●

● ●

●

● ●

2005

2010

2015

jaartal

2.25.2

Trendberekening

Methode: Lineair Parameterscha ngen params

Estimate Std..Error statistic

p.value

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 67 van 102

1 Intercept 18.00423744 0.43130859 41.743286 4.295395e-16 2 cJaar -0.06610172 0.05118691 -1.291379 2.174872e-01

Bladontwikkeling eik bladbegin ●

week van het jaar

19 ●

● ●

● ● ●

●

● ●

●

● ●

2005

2010

2015

jaartal

2.25.3

Verwach ng 2020

[14.7,19.1]

2.25.4

Conclusie

Geen signiﬁcante trend (p = 0.22).

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 68 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.26

BLADONTWIKKELING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .–. .EIK . . . BLADVOL ..........

2.26.1

Ruwe data

Jaartal 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2013 2014 2014 2015 2016 2017

week van het jaar 19.40 20.40 20.80 21.00 17.80 20.00 19.90 21.80 21.40 19.00 20.00 20.00 21.10 21.10

Bladontwikkeling eik bladvol ●

week van het jaar

●

18 ●

2005

2010

2015

jaartal

2.26.2

Trendberekening

Methode: Lineair Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 19.90611284 0.53099022 37.488662 8.337331e-14 2 cJaar 0.05065068 0.06311226 0.802549 4.378417e-01 ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 69 van 102

Bladontwikkeling eik bladvol ●

week van het jaar

●

18 ●

2005

2010

2015

jaartal

2.26.3

Verwach ng 2020

[18,23.6]

2.26.4

Conclusie

Geen signiﬁcante trend (p = 0.44).

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 70 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.27

PIEKMOMENT . . . . . . . . . . . . . . . .STUIFMEELPRODUCTIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .BIJ . . .BERK . . . . . .EN ... GRASSEN . . . . . . . . . . .â€“. PIEK . . . . . BERK ......

2.27.1

Ruwe data

Jaartal 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014

dag van het jaar 95.00 117.00 109.00 122.00 113.00 104.00 122.00 99.00 109.00 114.00 114.00 107.00 122.00 107.00 109.00 99.00 91.00 100.00 102.00 109.00 112.00 112.00 111.00 92.00 112.00 95.00 99.00 121.00 91.00 103.00 104.00 93.00 113.00 102.00 112.00 99.00 102.00 91.00 94.00 113.00 92.00

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 71 van 102

2015 2016 2017

105.00 101.00 89.00

Piekmoment stuifmeelproductie bij berk en grassen piek berk ●

01−05

●

● ●

dag van het jaar

● ● ● ●

● ● ●

●

● ●

●

● ●

15−04

●

● ●

●

● ● ●

●

● ●

●

● ● ● ●

01−04

●

● ●

1980

1990

2000

2010

jaartal

2.27.2

Trendberekening

Methode: Lineair Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 111.7484848 2.5469334 43.875699 1.023738e-36 2 cJaar -0.3117689 0.1019998 -3.056563 3.883306e-03

Piekmoment stuifmeelproductie bij berk en grassen piek berk ●

01−05

●

● ●

dag van het jaar

● ● ● ●

● ● ●

●

● ●

●

● ●

15−04

●

● ●

●

● ● ●

●

● ●

●

● ● ● ●

01−04

●

● ●

1980

1990

2000

2010

jaartal

2.27.3

Verwach ng 2020

[79.2,116] ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 72 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.27.4

Conclusie

SigniďŹ cante afname.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 73 van 102

2.28

PIEKMOMENT . . . . . . . . . . . . . . . .STUIFMEELPRODUCTIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .BIJ . . .BERK . . . . . .EN ... GRASSEN . . . . . . . . . . .â€“. PIEK . . . . . GRASSEN ..........

2.28.1

Ruwe data

dag van het jaar 163.00 163.00 160.00 174.00 164.00 160.00 165.00 164.00 156.00 169.00 177.00 153.00 165.00 171.00 165.00 162.00 192.00 186.00 158.00 155.00 173.00 170.00 159.00 160.00 149.00 152.00 160.00 155.00 164.00 157.00 160.00 159.00 162.00 143.00 160.00 149.00 165.00 152.00 150.00 169.00 157.00

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 74 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2015 2016 2017

174.00 157.00 152.00

Piekmoment stuifmeelproductie bij berk en grassen piek grassen ●

dag van het jaar

●

01−07 ● ●

15−06

●

● ●

●

● ●

●

● ●

●

● ●

●

● ●

●

01−06

● ●

●

● ●

●

1980

1990

2000

2010

jaartal

2.28.2

Trendberekening

Methode: Lineair Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 167.3424242 2.6919036 62.165088 5.632038e-43 2 cJaar -0.2463707 0.1078056 -2.285324 2.740774e-02

Piekmoment stuifmeelproductie bij berk en grassen piek grassen ●

dag van het jaar

●

01−07 ● ●

●

15−06

●

● ●

●

● ●

●

● ●

●

● ●

●

● ●

●

01−06

●

● ●

●

1980

1990

2000

2010

jaartal

2.28.3

Verwach ng 2020

[137,175] ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 75 van 102

2.28.4

Conclusie

SigniďŹ cante afname.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 76 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.29

BEDREIGING . . . . . . . . . . . . . .DOOR . . . . . . .UITHEEMSE . . . . . . . . . . . . PLANTENSOORTEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .â€“. AANDEEL . . . . . . . . . . .UITHEEMSE . . . . . . . . . . . . PLANTEN ..........

2.29.1

Ruwe data

Jaartal 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012

Aandeel 5.55 6.43 6.13 6.26 5.79 5.99 7.32 8.06 8.10 8.18 8.69 9.85 9.96 11.36 11.07 11.44 11.45 10.94 14.06 12.29 11.95 12.39 12.82 11.18 10.95 12.52 13.12 13.09 12.22 12.62 13.49 13.73 13.22 14.48 15.26 15.75 15.61 16.37 14.83 16.05 17.41

Totaal 140 133 137 140 137 137 139 143 141 150 152 146 157 156 155 160 159 151 175 167 164 164 163 159 154 163 159 156 152 154 154 158 164 161 165 160 159 164 157 167 169

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 77 van 102

2013 2014 2015 2016 2017

17.23 15.42 11.20 14.40 13.94

175 165 144 162 157

Bedreiging door uitheemse plantensoorten aandeel uitheemse planten ●

10%

● ●

●

● ●

percentage

● ● ●

● ●

●

● ● ●

●

● ●

● ● ● ●

● ●

6% ●

●

● ●

● ● ● ● ●

●

1970

1980

1990

2000

2010

jaartal

2.29.2

Trendberekening

Methode: Binomial Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept -2.92581438 0.099750594 -29.331298 4.139019e-189 2 cJaar 0.01734083 0.003481835 4.980371 6.346260e-07

Bedreiging door uitheemse plantensoorten aandeel uitheemse planten 12%

●

percentage

10%

● ● ●

●

● ●

●

● ●

●

● ●

● ● ● ●

● ● ●

● ●

●

● ●

●

● ● ●

● ●

● ● ●

● ●

● ● ●

4% 1970

●

1980

1990

2000

2010

jaartal

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 78 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.29.3

Verwach ng 2020

[9.37,12.8]

2.29.4

Conclusie

SigniďŹ cante toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 79 van 102

2.30

ONTSNIPPERING . . . . . . . . . . . . . . . . . .PLANOLOGISCH . . . . . . . . . . . . . . . . .GROENGEBIED . . . . . . . . . . . . . . . .–. VERSNIPPERINGSGRAAD .........................

2.30.1

Ruwe data

Jaartal 1994 1996 1999 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

opp in ha 33.23 33.77 33.95 34.23 34.50 35.28 35.50 35.71 35.63 35.48 35.60 35.84 35.83 35.84 35.66 35.57 35.47 35.43 35.51 35.52

Ontsnippering planologisch groengebied versnipperingsgraad ●

●

● ● ●

● ●

●

opp in ha

●

35 ●

●

● ●

●

1995

2000

2005

2010

2015

jaartal

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 80 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.30.2

Trendberekening

Methode: Kwadra sch Parameterscha ngen params Estimate 1 Intercept 33.010140781 2 cJaar 0.312428083 3 cJaar2 -0.009030899

Std..Error statistic p.value 0.188475467 175.142905 3.976834e-29 0.033151451 9.424266 3.665922e-08 0.001322553 -6.828385 2.935643e-06

Ontsnippering planologisch groengebied versnipperingsgraad 36

● ●

●

● ●

●

opp in ha

35 ● ●

● ●

●

1995

2000

2005

2010

2015

jaartal

2.30.3

Verwach ng 2020

[34.3,35.8]

2.30.4

Conclusie

Signiﬁcante trend. Afname sinds 2011.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 81 van 102

2.31

OPPERVLAKTE . . . . . . . . . . . . . . . .EXTRA . . . . . . .PLANOLOGISCH . . . . . . . . . . . . . . . . .GROENGEBIED . . . . . . . . . . . . . . . –. BOS ....

2.31.1

Ruwe data

Jaartal 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

opp in ha 1100.00 1173.00 1481.00 1384.00 1396.00 1372.00 1900.00 2000.00 2000.00 2300.00 2300.00 2200.00 2100.00 2400.00 2500.00 3100.00 3200.00 3200.00 3200.00

Oppervlakte extra planologisch groengebied bos ●

●

opp in ha

3000

2500

● ● ●

2000

●

1500

● ●

●

● ●

1000 2000

2005

2010

2015

jaartal

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 82 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.31.2

Trendberekening

Methode: Lineair Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 1041.7316 82.875585 12.56982 4.932599e-10 2 cJaar 119.9596 7.866202 15.25001 2.381132e-11

Oppervlakte extra planologisch groengebied bos 3500 ●

●

opp in ha

3000 2500

● ● ●

2000

●

1500

● ●

●

● ●

1000 2000

2005

2010

2015

jaartal

2.31.3

Verwach ng 2020

[3110,4010]

2.31.4

Conclusie

Signiﬁcante toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 83 van 102

2.32

OPPERVLAKTE . . . . . . . . . . . . . . . .EXTRA . . . . . . .PLANOLOGISCH . . . . . . . . . . . . . . . . .GROENGEBIED . . . . . . . . . . . . . . . –. NATUUR . . . . . . . . . .EN . . .RESERVAAT ............

2.32.1

Ruwe data

Jaartal 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

opp in ha 4797.00 6411.00 8641.00 8717.00 8587.00 10760.00 11500.00 11500.00 11500.00 12300.00 13500.00 14600.00 15500.00 15600.00 16400.00 16000.00 16800.00 16900.00 16600.00

Oppervlakte extra planologisch groengebied natuur en reservaat 17500 ● ●

●

● ●

15000

●

opp in ha

●

12500

● ●

●

10000 ●

●

7500 ●

5000

●

2000

2005

2010

2015

jaartal

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 84 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.32.2

Trendberekening

Methode: Kwadra sch Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 5422.15789 381.045455 14.22969 1.680069e-10 2 cJaar 1070.41125 98.143136 10.90663 8.105226e-09 3 cJaar2 -23.44634 5.262537 -4.45533 3.987545e-04

Oppervlakte extra planologisch groengebied natuur en reservaat ● ●

16000

●

● ●

●

opp in ha

● ● ●

12000

●

8000 ●

●

4000 2000

2005

2010

2015

jaartal

2.32.3

Verwach ng 2020

[15600,19500]

2.32.4

Conclusie

Signiﬁcante toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 85 van 102

2.33

OPPERVLAKTE . . . . . . . . . . . . . . . .EXTRA . . . . . . .PLANOLOGISCH . . . . . . . . . . . . . . . . .GROENGEBIED . . . . . . . . . . . . . . . –. OVERIG . . . . . . . . .GROEN .......

2.33.1

Ruwe data

Jaartal 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

opp in ha -102.00 -545.00 -518.00 210.00 189.00 147.00 -700.00 -1000.00 -1000.00 -1100.00 -1200.00 -1200.00 -1000.00 -900.00 -1500.00 -1200.00 -1100.00 -800.00 -400.00

Oppervlakte extra planologisch groengebied overig groen ●

●

opp in ha

●

−500

●

● ● ●

−1000

●

● ●

●

−1500

●

2000

2005

2010

2015

jaartal

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 86 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.33.2

Trendberekening

Methode: Derdemacht Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept -292.637731 235.7093385 -1.241519 0.23347803 2 cJaar 152.045530 116.5616441 1.304422 0.21175042 3 cJaar2 -40.979246 15.2926003 -2.679678 0.01714284 4 cJaar3 1.787441 0.5578015 3.204439 0.00590989

Oppervlakte extra planologisch groengebied overig groen ●

●

opp in ha

●

−500

●

● ● ●

−1000

●

● ●

●

−1500

●

2000

2005

2010

2015

jaartal

2.33.3

Verwach ng 2020

[-242,3010]

2.33.4

Conclusie

Signiﬁcante trend. S jging tot 2001, afname tot 2012, sindsdien terug een s jging.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 87 van 102

2.34

OPPERVLAKTE . . . . . . . . . . . . . . . .GEREALISEERDE ................ NATUURINRICHTINGSPROJECTEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .–. .TOTALE ....... OPPERVLAKTE . . . . . . . . . . . . . . . .UITGEVOERDE . . . . . . . . . . . . . . .PROJECTEN ............

2.34.1

Ruwe data

Jaartal 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2015 2016 2017

opp in ha 87.00 87.00 275.00 664.00 664.00 1071.00 1071.00 1204.00 1885.00 3093.00 3093.00 3790.00 4441.00 5769.00 6092.00

Oppervlakte gerealiseerde natuurinrichtingsprojecten totale oppervlakte uitgevoerde projecten ●

6000

●

opp in ha

●

4000

●

2000

●

● ●

●

2005

2010

2015

jaartal

2.34.2

Trendberekening

Methode: Kwadra sch Parameterscha ngen ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 88 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 50.55793 186.851310 0.2705784 7.913130e-01 2 cJaar 69.65357 57.857628 1.2038788 2.518469e-01 3 cJaar2 22.81482 3.708604 6.1518621 4.932372e-05

Oppervlakte gerealiseerde natuurinrichtingsprojecten totale oppervlakte uitgevoerde projecten ●

6000

●

opp in ha

●

4000

●

2000

●

● ●

●

2005

2010

2015

jaartal

2.34.3

Verwach ng 2020

[7670,9720]

2.34.4

Conclusie

Signiﬁcante kwadra sche toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 89 van 102

2.35

OPPERVLAKTE . . . . . . . . . . . . . . . .BOSBEHEERPLAN . . . . . . . . . . . . . . . . . .–. .BEPERKT ......... BOSBEHEERPLAN ..................

2.35.1

Ruwe data

Jaartal 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

opp in ha 21725.00 22025.00 22408.00 22748.00 23167.00 22794.00 21136.00 20695.00 17965.00 15834.00

Oppervlakte bosbeheerplan beperkt bosbeheerplan ● ●

● ●

22000

● ●

opp in ha

● ●

20000

18000

●

16000

●

2008

2010

2012

2014

2016

jaartal

2.35.2

Trendberekening

Methode: Derdemacht Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 21598.186014 346.183235 62.38946258 1.139936e-09 2 cJaar 556.625874 352.387423 1.57958496 1.652822e-01 3 cJaar2 -1.991259 94.124116 -0.02115567 9.838075e-01 4 cJaar3 -14.797786 6.862882 -2.15620584 7.446572e-02

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 90 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

Oppervlakte bosbeheerplan beperkt bosbeheerplan ● ●

● ●

22000

● ● ●

opp in ha

●

20000

18000

●

16000

●

2008

2010

2012

2014

2016

jaartal

2.35.3

Verwach ng 2020

[-3310,8150]

2.35.4

Conclusie

Signiﬁcante trend. Afname sinds 2011.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 91 van 102

2.36

OPPERVLAKTE . . . . . . . . . . . . . . . .BOSBEHEERPLAN . . . . . . . . . . . . . . . . . .–. .UITGEBREID ............ BOSBEHEERPLAN ..................

2.36.1

Ruwe data

Jaartal 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

opp in ha 13827.00 16022.00 18941.00 24119.00 26623.00 28484.00 36147.00 38445.00 39106.00 39478.00

Oppervlakte bosbeheerplan uitgebreid bosbeheerplan 40000 ●

●

opp in ha

●

30000 ● ●

●

20000

●

● ●

2008

2010

2012

2014

2016

jaartal

2.36.2

Trendberekening

Methode: Derdemacht Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic 1 Intercept 14009.38182 1236.07022 11.333807 2 cJaar 1273.46465 1258.22269 1.012114 3 cJaar2 740.74242 336.07640 2.204089 4 cJaar3 -62.87374 24.50437 -2.565817

p.value 2.824724e-05 3.505442e-01 6.970841e-02 4.257399e-02

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 92 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

Oppervlakte bosbeheerplan uitgebreid bosbeheerplan 40000 ●

●

opp in ha

●

30000

● ● ●

20000

● ● ●

10000 2008

2010

2012

2014

2016

jaartal

2.36.3

Verwach ng 2020

[6860,47800]

2.36.4

Conclusie

Signiﬁcante toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 93 van 102

2.37

OPPERVLAKTE . . . . . . . . . . . . . . . .BEHEEROVEREENKOMSTEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . –. . BOTANISCH ............ BEHEER ........

2.37.1

Ruwe data

Jaartal 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

opp in m2 1362.00 1597.00 1722.00 1789.00 2173.00 1414.00 1749.00 1745.00 1557.00 1368.00 1179.00 515.00 304.00 316.00 316.00 300.00 331.00 381.81

Oppervlakte beheerovereenkomsten botanisch beheer ●

2000 ●

●

opp in m2

●

1500

●

● ●

●

1000

500

● ● ●

2000

2005

2010

●

2015

jaartal

2.37.2

Trendberekening

Methode: Derdemacht ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 94 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 1274.362807 155.2895849 8.206364 1.016837e-06 2 cJaar 381.141021 81.4424136 4.679884 3.544294e-04 3 cJaar2 -63.845913 11.3248484 -5.637684 6.123595e-05 4 cJaar3 2.256852 0.4373539 5.160243 1.447489e-04

Oppervlakte beheerovereenkomsten botanisch beheer ●

2000 ●

●

opp in m2

●

1500

● ●

●

● ●

1000

500

●

0 2000

2005

2010

2015

jaartal

2.37.3

Verwach ng 2020

[290,2540]

2.37.4

Conclusie

Signiﬁcante trend. S jging tot 2004, afname tot 2015, sindsdien terug een s jging.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 95 van 102

2.38

OPPERVLAKTE . . . . . . . . . . . . . . . .BEHEEROVEREENKOMSTEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . –. PERCEELRANDEN ..................

2.38.1

Ruwe data

Jaartal 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

opp in m2 35.00 87.00 204.00 306.00 376.00 496.00 1313.00 1236.00 1304.00 1372.00 1441.00 1445.00 1192.00 1173.00 1173.00 1263.00 1385.00 1539.15

Oppervlakte beheerovereenkomsten perceelranden ●

1500

●

● ●

●

opp in m2

●

1000

500

● ● ● ● ● ●

2000

2005

2010

2015

jaartal

2.38.2

Trendberekening

Methode: Kwadra sch ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 96 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept -137.431576 136.549116 -1.006463 0.3301538094 2 cJaar 228.280210 37.247778 6.128693 0.0000193027 3 cJaar2 -8.466641 2.114395 -4.004285 0.0011492574

Oppervlakte beheerovereenkomsten perceelranden ●

1500

●

● ●

●

opp in m2

1000

500

● ● ● ●

●

−500 2000

2005

2010

2015

jaartal

2.38.3

Verwach ng 2020

[331,1750]

2.38.4

Conclusie

Signiﬁcante trend. Afname sinds 2013.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 97 van 102

2.39

OPPERVLAKTE . . . . . . . . . . . . . . . .BEHEEROVEREENKOMSTEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . –. SOORTBESCHERMING .......................

2.39.1

Ruwe data

Jaartal 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

opp in m2 152.00 236.00 426.00 501.00 630.00 786.00 730.00 560.00 559.00 558.00 557.00 964.00 2188.00 1296.00 1296.00 1723.00 2560.00 3110.97

Oppervlakte beheerovereenkomsten soortbescherming ●

3000 ●

opp in m2

●

2000 ●

●

1000

●

● ● ● ●

● ●

●

● ●

2000

2005

2010

2015

jaartal

2.39.2

Trendberekening

Methode: Derdemacht ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 98 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 131.868307 258.0320531 0.511054 0.61727730 2 cJaar 199.097729 135.3262243 1.471243 0.16334385 3 cJaar2 -28.450796 18.8175781 -1.511927 0.15279368 4 cJaar3 1.571278 0.7267154 2.162165 0.04840679

Oppervlakte beheerovereenkomsten soortbescherming ●

3000

opp in m2

● ●

2000 ●

●

1000

●

● ● ● ●

● ●

●

0 2000

2005

2010

2015

jaartal

2.39.3

Verwach ng 2020

[3440,7170]

2.39.4

Conclusie

Signiﬁcante toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 99 van 102

2.40

LEDENAANTAL . . . . . . . . . . . . . . . .–. .LEDENAANTAL . . . . . . . . . . . . . . .TOTAAL ........

2.40.1

Ruwe data

Jaartal 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

aantal 34744.00 37622.00 77719.00 80960.00 86847.00 93136.00 101524.00 108280.00 110236.00 115830.00 157679.00 166747.00 172185.00 181121.00 136097.00 195746.00 198333.00 197347.00 199399.00 211124.00 228468.00 240987.00 247992.00 255500.00

Ledenaantal ledenaantal totaal ●

250000

● ● ● ●

200000

●

aantal

● ●

●

150000

●

100000

●

● ● ● ●

●

50000 ●

●

1995

2000

2005

2010

2015

jaartal

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 100 van 102

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

www.inbo.be

2.40.2

Trendberekening

Methode: Lineair Parameterscha ngen params Estimate Std..Error statistic p.value 1 Intercept 46530.997 5427.4794 8.573224 1.836482e-08 2 cJaar 9126.373 404.3533 22.570297 1.049653e-16

Ledenaantal ledenaantal totaal ● ● ● ● ●

2e+05

●

aantal

● ●

●

● ●

●

1e+05

●

● ● ●

●

1995

2000

2005

2010

2015

jaartal

2.40.3

Verwach ng 2020

[252000,315000]

2.40.4

Conclusie

Signiﬁcante toename.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.inbo.be

Rapporten van het Ins tuut voor Natuur- en Bosonderzoek 2018 (79)

pagina 101 van 102