Vlaanderen is landbouw & visserij
VLIF-ACTIVITEITENVERSLAG 2021
DEPARTEMENT LANDBOUW & VISSERIJ
www.vlaanderen.be/landbouw
DEPARTEMENT LANDBOUW & VISSERIJ
Activiteitenverslag
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
VLIFACTIVITEITENVERSLAG 2021 15.02.2022 ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
www.vlaanderen.be
Samenstelling Departement Landbouw en Visserij Verantwoordelijke uitgever Patricia De Clercq, Secretaris-generaal Lay-out Departement Landbouw en Visserij Een digitale versie vindt u terug op de website van het Departement Landbouw en Visserij.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 2 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
VOORWOORD Het VLIF blijft een belangrijke speler bij de financiering van investeringen op een land- of tuinbouwbedrijf, en voor de vestiging van jonge landbouwers en tuinders. In 2021 ging 90% van de betaalde steun naar particuliere land- en tuinbouwers in de vorm van investerings- en opstartsteun. De cijfers over zowel betaalde als nieuw toegekende steun illustreren dat die terecht komt bij alle deelsectoren van de Vlaamse land- en tuinbouw. Bovendien blijkt dat meer dan driekwart van de verleende steun naar investeringen gaat die in zeer hoge mate bijdragen aan de verduurzaming van de productie, wat de voornaamste doelstelling is van de steunmaatregel. In die zin beantwoorden de resultaten aan de verwachtingen. Het uitgangspunt was immers dat alle deelsectoren van de Vlaamse land- en tuinbouw investeringsnoden hadden en dat ze alle, via specifieke investeringen, de productie duurzamer konden maken. Hoewel de steunvoorwaarden al selectief zijn en er omwille van de doelmatigheid van de steun bij een gegeven budget een selectieproces moet worden doorlopen, bleven de steunmaatregelen ook in 2021 de professionele land- en tuinbouwers aanspreken. Zij dienden voor in totaal 635 miljoen euro aanvragen voor investeringen in. Voor steunaanvragen ingediend vanaf 1 januari 2021 worden de steuncategorieën 40% en 30% met 10% verhoogd voor jonge landbouwers. Een landbouwbedrijf met een bedrijfsleider die jonger is dan 41 jaar op het moment van het indienen van de VLIF-aanvraag wordt beschouwd als een jonge landbouwer. Van de 9028 geselecteerde investeringen in 30% of 40%, kregen 5685 investeringen een verhoogd steunpercentage. Dit komt neer op 63%. Wat opstartsteun aan jonge landbouwers betreft werden in 2021 178 aanvragen ingediend waarvan 170 geselecteerd. Het budget voor deze maatregel was opnieuw geen beperkende factor. De 8 opstartprojecten die niet geselecteerd werden droegen onvoldoende bij aan de doelstellingen inzake generatiewissel en zeggenschap voor de jonge landbouwer. In de loop van 2021 werd de regelgeving omtrent niet-productieve investeringen aangepast met een uitbreiding van de lijst met subsidiabele investeringen gekoppeld aan verschillende steunpercentages en vereenvoudiging van enkele voorwaarden. Dit heeft tot een duidelijk effect geleid want het aantal investeringen is sindsdien substantieel toegenomen.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 3 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
INHOUD VOORWOORD ........................................................................................................................................................................................ 3 1 VLIF-BEGROTINGSUITVOERING................................................................................................................................ 6 1.1 1.1.1 1.1.2 1.2
ONTVANGSTEN EN UITGAVEN Toelichting bij ontvangsten Toelichting bij uitgaven MACHTIGING
2
TOEGEKENDE VLIF-STEUN ..........................................................................................................................................10
2.1 2.1.1 2.1.2 2.2 2.2.1 2.2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7
INVESTERINGSSTEUN AAN LAND- EN TUINBOUWERS Overzicht toegekende VLIF-steun per provincie Overzicht van de toegekende VLIF-steun per doelstelling OVERNAMESTEUN Overzicht toegekende VLIF-steun per provincie Overzicht toegekende VLIF-steun per steunbedrag STEUN AAN DE AGROVOEDINGSSECTOR STEUN AAN DE OMKADERINGSSECTOR PROJECTSTEUN VOOR INNOVATIES IN DE LANDBOUW STEUN VOOR NIET-PRODUCTIEVE INVESTERINGEN STEUN AAN DE ONTWIKKELING VAN KLEINE LANDBOUWBEDRIJVEN
3
VLIF-STEUN IN 2021: REGELGEVING EN PROCEDURE................................................................................. 16
3.1 3.2 3.3 3.4 3.4.1 3.4.2 3.4.3 3.4.4 3.4.5 3.4.6 3.4.7 3.4.8 3.5 3.5.1
DE VLIF-MAATREGELEN IN DE PDPO III-PERIODE 16 VLIF-STEUNAANVRAGEN 16 SELECTIE VAN VLIF-STEUNAANVRAGEN 17 KORTE BESCHRIJVING VAN DE VLIF-MAATREGELEN 18 Opstartsteun aan de jonge landbouwer 18 Steun aan de investeringen op het landbouwbedrijf 18 VLIF-waarborg voor de investeringen en de overname in de landbouw 19 Steun voor niet-productieve investeringen op het landbouwbedrijf 19 Steun voor de ontwikkeling van kleine landbouwondernemingen 19 Projectsteun voor innovaties in de landbouw 20 Steun aan de agrovoedingsindustrie voor de afzet van land- en tuinbouwproducten 20 Steun aan de omkaderingssector 21 WIJZIGINGEN AAN DE REGELGEVING 21 Besluit van de Vlaamse Regering van 22 januari tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 19 december 2014 betreffende steun aan de investeringen en aan de overname in de landbouw 21 Ministerieel besluit van 15 december 2020 betreffende de tegemoetkoming door het Vlaams Landbouwinvesteringsfonds aan land- en tuinbouwers met liduiditeitsproblemen ten gevolge van de huidige slechte conjunctuur in de land- en tuinbouw 21 Besluit van de Vlaamse Regering van 4 juni 2021 tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 2 oktober 2015 betreffende steun aan niet-productieve investeringen en aan de ontwikkeling van kleine landbouwbedrijven 21 Ministerieel besluit van 11 juni 2021 tot uitvoering van artikel 4 en 9 van het besluit van de Vlaamse Regering van 2 oktober 2015 betreffende steun aan niet-productieve investeringen en aan de ontwikkeling van kleine landbouwbedrijven 22
3.5.2 3.5.3 3.5.4
6 6 7 8 10 10 11 14 14 15 15 15 15 15 15
4
INGEDIENDE VLIF-STEUNAANVRAGEN .............................................................................................................. 23
4.1 4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4 4.1.5 4.1.6 4.1.7 4.2 4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.2.4 4.2.5
AANVRAGEN VOOR INVESTERINGSSTEUN DOOR LAND- EN TUINBOUWERS Toelichting bij de opbouw van de tabellen en betekenis van de kolomvariabelen Algemeen Provincie Hoofdsector Thema’s zoals opgenomen in het besluit van de Vlaamse Regering Hoedanigheid van indieners Leeftijd AANVRAGEN VOOR OPSTARTSTEUN DOOR JONGE LANDBOUWERS Algemeen Overzicht per provincie Overzicht per sector Overzicht per type vestiging Overzicht per leeftijd
23 23 23 24 25 27 32 33 34 34 34 34 35 36
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 4 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
4.3 4.4 4.4.1 4.4.2 4.4.3 4.5 4.6 4.6.1 4.6.2 4.6.3
AANVRAGEN VLIF-WAARBORG AANVRAGEN VOOR NIET-PRODUCTIEVE INVESTERINGEN Algemeen Provincie Type investering AANVRAGEN VOOR DE ONTWIKKELING VAN KLEINE LANDBOUWBEDRIJVEN AANVRAGEN INGEVOLGE OPROEPEN Projectsteun voor innovaties in de landbouw Steun aan de agrovoedingssector Steun aan de omkaderingssector
37 37 37 37 38 39 39 39 40 41
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 5 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
1 VLIF-BEGROTINGSUITVOERING De VLIF-begroting betreft het aandeel in de steun die door het VLIF is toegekend en uitbetaald ten laste van het Vlaamse Gewest. Op een beperkte uitzondering na maken de VLIF-maatregelen immers deel uit van het Vlaams plattelandsontwikkelingsplan (PDPO), waarvoor er in de periode 2015-2020 een EU-medefinanciering van 50% is (voor aanvragen ingediend vanaf 2015). Die PDPO-periode werd verlengd met 2021 en 2022 omdat het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) pas in 2023 start. Bijgevolg zijn alle bedragen in dit hoofdstuk 1 alleen de Vlaamse cofinanciering van toegekende of betaalde VLIF-steun. In de andere hoofdstukken zullen dit de volledige steunbedragen zijn (Vlaamse en Europese cofinanciering samen).
1.1
ONTVANGSTEN EN UITGAVEN
Tabel 1. Begrotingsuitvoering 2021 Ontvangsten
Begrotingsuitvoering (euro)
Toelage 2021 van de Vlaamse overheid
23.503.000
Saldo van eerdere jaren
31.803.849
Toelage 2021 vanuit het Vlaams Klimaatfonds
4.112.471
Eigen ontvangsten 2020
413.064
Totale ontvangsten
59.832.384
Uitgaven
Begrotingsuitvoering (euro)
Producenten: rentesubsidie
6.930.123
Producenten: premies
22.704.849
Producenten: premies met ‘klimaat’-middelen
167.457
Producenten: premies met middelen van eigen ontvangsten 2020
28.369
VLIF-waarborg
21.047
Agrovoeding
662.054
Omkadering
2.046.757
Innovatie
804.268
Niet-productieve investeringen
15.209
Ontwikkeling kleine ondernemingen
2.750
Labokosten
0 Totale uitgaven
1.1.1
33.382.883
Toelichting bij ontvangsten
De ontvangen toelage vanwege de Vlaamse overheid voor 2021 bedroeg 23.503.000 euro, ingeschreven op KB0-1KDB5BW-IS van de algemene uitgavenbegroting van de Vlaamse Gemeenschap (begrotingsaanpassing bij decreet van 9 juli 2021– B.S. 27/09/2021). Bijkomend werd er in 2021 nog 3.000.000 euro overgeheveld vanuit het Vlaams Klimaatfonds, en was er nog 1.112.471 euro beschikbaar van eerdere overhevelingen vanuit het Vlaams Klimaatfonds naar het VLIF.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 6 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
De eigen ontvangsten 2020 bedroegen in totaal 413.064 euro. Voor dit bedrag kon er in 2021 extra steun verleend worden. De 413.064 euro eigen ontvangsten bestaan uit de volgende elementen:
De terugvordering van de uitbetaalde steun voor de periode waarin de VLIFvoorwaarden niet zijn vervuld wanneer een land- of tuinbouwer tijdens de duur van de toegekende rentesubsidie of referentieperiode voor premies niet voldoet aan de algemene of specifieke VLIF-voorwaarden. Zo werd er 350.131 euro ontvangen in 2020.
De terugvordering bij de kredietnemer(s) en de eventuele borgen van de uitbetaalde VLIF-waarborg na een gedwongen of vrijwillige stopzetting van een land- of tuinbouwbedrijf. In 2020 is er op basis van dergelijke terugvorderingen 62.933 euro ontvangen.
De betaalde bijdrage voor een VLIF-waarborg. In 2020 werden geen waarborgbijdragen ontvangen.
De effectieve eigen ontvangsten 2021, dus waarvoor in 2022 bijkomende steun kan verleend worden, bedroegen 529.041 euro: De terugvorderingen van onterecht uitbetaalde premies: 489.434 euro De terugvorderingen van uitbetaalde VLIF-waarborg: 39.607 euro De waarborgbijdragen: nihil. (er is in 2021 geen VLIF-waarborg toegekend).
1.1.2 Toelichting bij uitgaven Aan de producenten wordt er overname- en investeringssteun gegeven in twee vormen: rentesubsidie en kapitaalpremie:
Rentesubsidies worden gespreid uitbetaald aan de kredietinstellingen over verschillende jaren (tot 15 jaar), parallel aan het aflossingsplan van het betreffende krediet.
Kapitaalpremies worden aan de aanvrager zelf uitbetaald.
Tabel 2 geeft meer details over de Vlaamse uitbetaalde steun aan producenten per maatregel en per steunvorm (rentesubsidie/kapitaalpremie) en financieringsbron op basis van in 2021 of eerder toegekende steun. Tabel 2. Vlaamse betaalde overname- en investeringssteun aan producenten volgens steunvorm en financieringsbron
Totaal Vlaams uitbetaald (euro)
Steunmaatregel Overnamesteun met reguliere middelen (dotatie)
Vlaams uitbetaalde kapitaalpremies Producenten (euro)
Vlaams uitbetaalde rentesubsidies Producenten (euro)
3.441.358
2.914.000
527.358
26.183.988
19.790.849
6.393.139
Investeringspremies met ‘klimaat’-middelen
167.457
167.457
n.v.t.
Investeringspremies met ‘eigen ontvangsten 2020’
28.369
28.369
n.v.t.
9.626
0
9.626
29.830.798
22.900.675
6.930.123
Investeringssteun met reguliere middelen (dotatie)
Toegekend vóór 2007 zonder EU-cofinanciering (investeringen + overnames samen) Totaal
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 7 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
In de dossiers van producenten kan er nog een derde steunvorm zijn, nl. VLIF-waarborg. Deze wordt uitbetaald aan de betrokken kredietinstelling wanneer de land- of tuinbouwer in faling gaat, hetzij via een faillissementsprocedure voor de Ondernemingsrechtbank, hetzij na een kredietopzegging door de bank. In 2021 was dat 21.047 euro. Aan agrovoedingsbedrijven (afzet en verwerking van land- en tuinbouwproducten) en aan de omkaderingssector (proeftuinen en praktijkcentra) kan VLIF-investeringssteun in de vorm van kapitaalpremies worden toegekend. In 2021 werd hiervoor respectievelijk 662.054 euro en 2.046.757 euro uitbetaald. Naast de klassieke VLIF-steun (aan investeringen en overnames) zijn er nog 3 andere VLIFmaatregelen. In 2021 werd hiervoor 804.268 euro innovatiesteun, 15.209 euro voor nietproductieve investeringen en 2.750 euro voor de ontwikkeling van kleine ondernemingen uitbetaald. Voor analyses (cfr. openbare interventie) waren er geen kosten ten laste van de VLIF-begroting 2021.
1.2 MACHTIGING Bij begrotingsartikel KB0-1KDB5BW-IS werd het VLIF gemachtigd om een bedrag van 58.355.000 euro vast te leggen in 2021. Met een vastlegging wordt de Vlaamse cofinanciering van de steun budgettair vastgelegd in het jaar waarin de steun wordt toegekend of geselecteerd voor steun, ook al volgt de (gespreide) betaling later. Vervolgens was het nog mogelijk om 413.064 euro extra vast te leggen op basis van de eigen ontvangsten 2020. Naast deze middelen was er ook een bijkomende machtiging van 3.000.000 euro voor het toekennen (vastleggen) van investeringssteun met middelen uit het Vlaams Klimaatfonds. In totaal kon er dus 61.768.064 euro worden vastgelegd, waarvan 61.767.989 euro effectief werd aangewend, voor het overgrote deel in de vorm van kapitaalpremies (bijna uitsluitend voor dossiers ingediend vanaf 2015) en nog een zeer klein bedrag aan rentesubsidies ten gevolge van een wijziging van de steun toekenning (naar boven) voor een zeer beperkt aantal dossiers van vóór 2015 (zie tabel 3 hieronder).
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 8 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
Tabel 3. Vlaamse vastgelegde steun (= nieuwe verbintenissen) Steunmaatregel
Totaal vastgelegde steun (euro)
Producenten: overnamesteun
4.319.000
Producenten: investeringssteun - rentesubsidie Producenten: investeringssteun
3.289 47.502.483
Producenten: investeringssteun ‘klimaat’-middelen Producenten: investeringssteun met middelen uit eigen ontvangsten 2020 VLIF-waarborg
2.999.979 413.039 21.047
Agrovoeding
1.833.393
Omkadering
3.000.000
Innovatie
1.655.050
Niet-productieve investeringen
15.209
Ontwikkeling kleine ondernemingen
5.500
Labokosten
0 Totaal
61.767.989
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 9 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
2 TOEGEKENDE VLIF-STEUN In dit hoofdstuk wordt gerapporteerd op verrichtingsniveau. Een steunaanvraag kan betrekking hebben op meerdere verrichtingen die niet noodzakelijk gezamenlijk behandeld worden of een gunstige beslissing krijgen.
2.1 INVESTERINGSSTEUN AAN LAND- EN TUINBOUWERS Er werd in 2021 in totaal over 7.617 geselecteerde investeringen een beslissing genomen. Merk op dat in een aantal VLIF-dossiers er meerdere beslissingen kunnen zijn, al dan niet in hetzelfde jaar, omdat bijvoorbeeld een voorwaarde vervuld was die leidde tot een gunstige beslissing in het dossier. In het activiteitenverslag wordt enkel de eerste beslissing behandeld. De volgende beslissingen werden genomen: 91,6% van de investeringen kreeg een gunstige beslissing. De toegekende steun wordt effectief uitbetaald binnen de twee maanden na de beslissing, tenzij de investering aangeduid werd voor een extra controle ter plaatse (5%-controle). Bij beslissingen op het einde van het jaar kan dit mogelijk toch langer duren omdat het VLIF pas uitbetalingen kan uitvoeren nadat het Budgettair Implementatieplan (BIP) werd goedgekeurd. Dat gebeurt in de eerste maanden van elk nieuw jaar. 0,1% kreeg een ongunstige beslissing, maar vatbaar voor herziening. Dit zijn dossiers waar nog een belangrijke VLIF-voorwaarde vervuld moet worden, maar waar de kans eerder klein is dat het nog kan gebeuren. Deze investeringen kunnen dus in principe nog een gunstige beslissing krijgen (tweede beslissing). 8,3% kreeg een ongunstige beslissing, niet vatbaar voor herziening. Die dossiers voldeden niet aan de VLIF-regelgeving. Verder in het overzicht worden onder goedgekeurde investeringen die investeringen verstaan die als beslissing ‘gunstig’ kregen. Samen zijn dit 6.976 goedgekeurde investeringen.
2.1.1 Overzicht toegekende VLIF-steun per provincie Tabel 4. Overzicht toegekende en subsidiabele steun per provincie Provincie
Aantal goedgekeurde investeringen
Subsidiabele investeringskosten (euro)
Toegekende steun (euro)
Antwerpen
1.193
45.280.506
11.949.907
Limburg
606
15.809.443
4.047.973
Oost-Vlaanderen
1.644
36.735.317
8.951.434
Vlaams-Brabant
389
12.763.852
3.031.049
West-Vlaanderen
3.144
74.918.209
18.417.993
Totaal
6.976
185.507.327
46.398.357
Uit tabel 4 is af te leiden dat het hoogste percentage, 40%, van de toegekende steun bestemd is voor landbouwbedrijven in de provincie West-Vlaanderen. Op de tweede plaats volgt de provincie Antwerpen met 26%. Qua aantal goedgekeurde investeringen is West-Vlaanderen eveneens koploper met 45% van het totale aantal.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 10 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
2.1.2 Overzicht van de toegekende VLIF-steun per doelstelling Tabel 5. Subsidiabele kosten per doelstelling zoals opgenomen in het besluit van de Vlaamse Regering van 19 december 2014 betreffende steun aan de investeringen en aan de overname in de landbouw Maatregel 15% aankoop meerjarig plantgoed 15% onroerend structuurverbetering
Aantal goedgekeurde investeringen
Subsidiabele investeringskosten (euro)
7 1.005
Toegekende steun (euro)
245.758
36.864
29.442.561
4.416.385
15% onroerend wettelijke normen mestopslag
153
4.901.167
735.175
15% roerend minimale verduurzaming
691
27.181.017
4.077.153
30% aanplant van beloftevolle fruitvariëteiten
11
410.069
123.021
30% afval en voedselverlies
27
958.458
287.538
30% arbeidskwaliteit en -veiligheid
308
4.204.255
1.262.884
30% automatisatie
696
18.984.727
5.704.668
30% biodiversiteit
110
3.422.066
1.026.620
8
3.506.451
1.051.935
30% bodemkwaliteit
164
2.720.201
816.060
30% bovenwettelijk dierenwelzijn
663
6.882.770
2.064.831
30% emissies ammoniak fijn stof NOX
706
21.372.269
6.410.192
30% hernieuwbare energie: materieel en installaties
28
489.851
146.955
30% precisielandbouw
217
2.408.742
724.122
1.367
41.185.635
12.355.691
30% ruimtelijke kwaliteit
80
1.640.529
492.159
30% verwerking en verkoop hoeveproducten
80
1.675.436
502.631
30% voedselveiligheid
40
626.517
187.955
30% waterkwaliteit en -kwantiteit
612
13.221.809
3.966.543
30% biologische landbouw
30% primaire energiebesparing
30% windenergie en zonneboiler
2
18.400
5.520
40% bovengemiddelde klimaatmitigatie
1
8.640
3.456
185.507.327
46.398.357
Totaal
6.976
Het hoogste percentage van de toegekende steun, 27%, is bestemd voor investeringen in primaire energiebesparing, gevolgd door investeringen voor emissies ammoniak fijn stof NOX met 14%. De 30%-investering voor automatisatie vervolledigt de top 3 met 12%, op de voet gevolgd door de 15%-investering onroerend structuurverbetering met 10%. 80% van de toegekende steun is bestemd voor de 30%- en 40%-investeringscodes.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 11 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
Tabel 6. Subsidiabele kosten per Europese doelstelling Doelstelling
Aantal goedgekeurde investeringen
Subsidiabele investeringskosten (euro)
Toegekende steun (euro)
2A
5.146
127.633.917
29.033.270
5B
1.367
38.405.798
11.522.604
5D
463
19.467.612
5.842.484
6.976
185.507.327
46.398.357
Totaal
De VLIF-steun voor land- en tuinbouwbedrijven is bij Europa aangemeld onder de volgende drie prioriteiten: 2A) De economische prestaties van alle landbouwbedrijven verbeteren en de herstructurering en modernisering van landbouwbedrijven faciliteren, met name met het doel de marktdeelname en -gerichtheid en de landbouwdiversificatie te vergroten. 5B) Een efficiënter energiegebruik in de landbouw- en de voedselverwerkingssector bevorderen. 5D) De uitstoot van broeikasgassen en ammoniak door de landbouw verminderen. De meeste VLIF-steun (63%) is bestemd voor prioriteit 2A. Belangrijk om op te merken is dat er ook heel wat 30%-investeringen opgenomen zijn onder deze prioriteit 2A met een duidelijke milieucomponent of een component in sociale duurzaamheid. Het gaat dan onder meer om investeringen in waterkwaliteit- en kwantiteit, bodemkwaliteit, precisielandbouw, biodiversiteit, afval- en voedselverlies, biologische landbouw, bovenwettelijk dierenwelzijn en ruimtelijke kwaliteit. Tabel 7. Overzicht van de toegekende VLIF-steun per hoofdsector Sector
Aantal goedgekeurde investeringen
Subsidiabele investeringskosten (euro)
Toegekende steun (euro)
Akkerbouw
189
7.124.378
1.744.347
Boomkwekerij en sierteelt open lucht
64
1.732.342
414.950
Gemengd gewassen-veeteelt
388
9.405.031
2.187.942
Gemengd rundvee
251
4.885.097
1.188.525
Gemengde bedrijven veeteelt
636
12.074.348
2.991.531
Glasgroenten of sierteelt onder glas
464
24.875.288
6.860.871
Groenten open lucht of fruit
149
7.360.054
1.988.641
Intensieve veehouderij
1.664
53.230.448
13.468.177
Melkvee
2.372
42.490.271
10.275.278
Niet-geclassificeerd
2
137.500
41.250
Overige gewassen gemengd
117
3.719.251
910.360
Overige graasdieren
59
1.299.133
263.422
Overige tuinbouw
38
1.308.668
290.877
Vleesvee
218
6.192.876
1.382.821
Onbekend
365
9.672.643
2.389.364
6.976
185.507.327
46.398.357
Totaal
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 12 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
Het grootste deel van de toegekende steun was bestemd voor intensieve veehouderij (29%), gevolgd door steun voor melkveebedrijven met 22% en steun voor glasgroenten of sierteelt onder glas met 15%. Voor dit activiteitenverslag werd gebruik gemaakt van de ‘berekende’ bedrijfstypen zoals sinds 2017 opgenomen in de identificatiedatabank van het Departement Landbouw en Visserij. Elk bedrijf krijgt een bedrijfstype toegekend op basis van de berekende omzet per bedrijfstak op dat landbouwbedrijf. Het aandeel van de omzet van elke bedrijfstak in de totale omzet van het landbouwbedrijf is bepalend voor het bedrijfstype. Over deze toekenningsregels werden op Europees niveau afspraken gemaakt en wordt de eveneens afgesproken Europese nomenclatuur van bedrijfstypen gevolgd. De omzet per individueel landbouwbedrijf per bedrijfstak wordt ingeschat door de standaardopbrengsten per teelt en per diersoort, die berekend worden op basis van het Landbouwmonitoringsnetwerk (LMN), te linken met de individuele per bedrijf beschikbare areaalgegevens uit de verzamelaanvraag, en de diergegevens die beschikbaar zijn bij de Mestbank en Sanitel. Voor 365 investeringen is geen bedrijfstype bekend. Dit komt voornamelijk doordat het over nieuw opgerichte bedrijven gaat waarvan nog niet voldoende gegevens beschikbaar zijn om het bedrijfstype te kunnen berekenen, of omdat het begunstigden betreft zoals machineringen waarvan geen bedrijfstype bepaald kan worden.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 13 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
2.2 OVERNAMESTEUN Er zijn in 2021 in totaal 86 dossiers behandeld. Zoals al eerder vermeld, kunnen er in een aantal VLIF-dossiers meerdere beslissingen zijn, al dan niet in hetzelfde jaar. In het activiteitenverslag wordt enkel de eerste beslissing behandeld. De volgende beslissingen werden genomen: 76% van de investeringen kreeg een gunstige beslissing met inkomensvoorwaarden. Dit betekent dat de eerste twee van de vijf schijven maar met een tussenperiode van zes maanden uitbetaald kunnen worden. De derde en volgende schijven kunnen pas uitbetaald worden als de jonge landbouwer heeft aangetoond dat hij ook aan de inkomensvoorwaarden kan voldoen. Na de gunstige beslissing wordt de eerste schijf uitbetaald binnen de twee maanden na die beslissing, tenzij de investering aangeduid werd voor een extra controle ter plaatse (5%-controle). 19% van de investeringen kreeg een gunstige beslissing met voorwaarden. De beslissing ‘gunstig met voorwaarden’ wordt gegeven als het bijna zeker is dat de voorwaarden later vervuld zullen kunnen worden. De betaling van de eerste schijf wordt uitgevoerd zodra de voorwaarden vervuld zijn, eventueel met uitzondering van de inkomensvoorwaarden. 5% kreeg een ongunstige beslissing. Deze dossiers kunnen niet voldoen aan één of meerdere VLIF-voorwaarden of de jonge landbouwer is hiertoe niet bereid. Verder in het overzicht worden onder goedgekeurde investeringen die investeringen verstaan die als beslissing ‘gunstig’ of ‘gunstig met (inkomens)voorwaarden’ kregen. Samen zijn dit 82 goedgekeurde investeringen.
2.2.1 Overzicht toegekende VLIF-steun per provincie Tabel 8. Overzicht per provincie Provincie
Aantal goedgekeurde aanvragen
Toegekende steun (euro)
Antwerpen
18
1.005.000
Limburg
16
925.000
Oost-Vlaanderen
15
870.000
Vlaams-Brabant
6
255.000
West-Vlaanderen
27
1.425.000
82
4.480.000
Totaal
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 14 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
2.2.2 Overzicht toegekende VLIF-steun per steunbedrag Tabel 9. Overzicht per steunbedrag Steunbedrag
Aantal goedgekeurde aanvragen
Toegekende steun (euro)
40.000
32
1.280.000
55.000
20
1.100.000
70.000
30
2.100.000
82
4.480.000
Totaal
De toegekende steun wordt berekend op basis van het bruto-bedrijfsresultaat van het overgenomen bedrijf. In 39% van de goedgekeurde dossiers was dit 40.000 euro, in 24% was dit 55.000 euro en in 37% was dit 70.000 euro.
2.3 STEUN AAN DE AGROVOEDINGSSECTOR In 2021 werden 6 aanvragen behandeld. Alle 6 aanvragen werden gunstig beslist en er werd een totaal steunbedrag van 1.324.108 euro toegekend.
2.4 STEUN AAN DE OMKADERINGSSECTOR In 2021 werd een totaal steunbedrag van 2.046.757,97 euro uitbetaald voor 19 dossiers, waarvan één saldo voor een afgerond project.
2.5 PROJECTSTEUN VOOR INNOVATIES IN DE LANDBOUW In 2021 werden 16 aanvragen behandeld. Alle aanvragen werden gunstig beslist en er werd een totaal steunbedrag van 1.608.535 euro toegekend.
2.6 STEUN VOOR NIET-PRODUCTIEVE INVESTERINGEN In 2021 werden 20 aanvragen behandeld. Over 16 aanvragen werd gunstig beslist en er werd een totaal steunbedrag van 30.418 euro toegekend.
2.7 STEUN AAN DE ONTWIKKELING VAN KLEINE LANDBOUWBEDRIJVEN In 2021 werd 1 aanvraag behandeld. De aanvraag werd gunstig beslist en er werd een totaal steunbedrag van 11.000 euro toegekend.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 15 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
3 VLIF-STEUN IN 2021: REGELGEVING EN PROCEDURE 3.1 DE VLIF-MAATREGELEN IN DE PDPO III-PERIODE Voor de periode 2015-2020 is het derde Vlaams programma voor plattelandsontwikkeling (PDPO III) goedgekeurd door de Europese Commissie. Deze goedkeuring is essentieel, omdat de VLIFmaatregelen mee worden gefinancierd met Europese middelen uit het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO). Voor 2021 en 2022 werd een overgangsregeling goedgekeurd omdat het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) pas van start gaat in 2023. De VLIF-waarborg en steun aan de omkaderingssector zijn Vlaamse maatregelen zonder medefinanciering van Europa, en werden bijgevolg niet opgenomen in PDPO III. Land- en tuinbouwers kunnen op elk ogenblik een steunaanvraag indienen voor de volgende VLIF-maatregelen: Opstartsteun voor de jonge landbouwer Investeringssteun op het land- en tuinbouwbedrijf VLIF-waarborg voor investeringen en overnames in de landbouw Steun voor niet-productieve investeringen op het landbouwbedrijf Steun voor de ontwikkeling van een kleine landbouwonderneming Voor de land- en tuinbouwsector werden via een oproep de volgende maatregelen behouden: Steun voor verwerking en afzet van land- en tuinbouwproducten aan de agrovoedingsindustrie Projectsteun voor innovaties in de landbouw Steun aan de omkaderingssector Een beschrijving van de VLIF-maatregelen volgt verder in dit hoofdstuk. Meer informatie over voorwaarden en procedures is te vinden op de VLIF-webpagina’s
3.2 VLIF-STEUNAANVRAGEN Sinds 5 januari 2015 verlopen de VLIF-steunaanvragen uitsluitend via het e-loket voor Landbouw en Visserij. Voor investeringssteun duren de indienperiodes in de regel maximaal drie maanden. In 2021 waren er de volgende indienperiodes: Blok 1 van 1 januari tot 31 maart Blok 2 van 1 april tot 30 juni Blok 3 van 1 juli tot 30 september Blok 4 van 1 oktober tot 17 december Door de wijziging van de regelgeving en de aanpassing van de toepassing die daarvoor moest gebeuren startte de eerste indienperiode in 2021 pas op 25 februari. Voor opstartsteun duren de indienperiodes maximaal één maand. In de regel starten ze telkens de eerste dag van de maand en worden ze de laatste dag van de maand afgesloten. Uitzondering hierop was de afsluitingsdatum op 17 december. Voor VLIF-steun voor niet-productieve investeringen duren de indienperiodes in de regel maximaal drie maanden. In 2021 waren er de volgende indienperiodes: ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 16 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
Blok 1 van 1 januari tot 29 februari Blok 2 van 1 maart tot 31 mei Blok 3 van 1 juli tot 30 september Blok 4 van 1 oktober tot 17 december
Door de wijziging van de regelgeving (zie 3.5.3) vallen de indienperiodes voor niet-productieve investeringen sinds 1 juli 2021 samen met de indienperiodes voor VLIF investeringssteun. In de maand juni 2021 konden dan ook geen aanvragen worden ingediend. Voor VLIF-steun voor de ontwikkeling van een kleine landbouwonderneming duren de indienperiodes in de regel maximaal drie maanden. In 2021 waren hiervoor volgende indienperiodes: Blok 1 van 1 januari tot 31 maart Blok 2 van 1 april tot 30 juni Blok 3 van 1 juli tot 30 september Blok 4 van 1 oktober tot 17 december Voor VLIF-projectsteun voor innovaties in de landbouw was er in 2021 een aanvraagperiode. Deze liep van 17 maart tot en met 30 april. Voor VLIF-projectsteun voor agrovoeding was er in 2021 een aanvraagperiode. Deze liep van 8 otober tot en met 9 november.
3.3 SELECTIE VAN VLIF-STEUNAANVRAGEN De goedkeuring van de VLIF-steunmaatregelen binnen PDPO III werd door de Europese Commissie afhankelijk gemaakt van de invoering van een selectiesysteem. In de ELFPO-verordening wordt bepaald dat de selectiecriteria borg moeten staan voor: De gelijke behandeling van de aanvragers Het beter gebruik van de financiële middelen Het uitvoeren van de EU-prioriteiten voor plattelandsontwikkeling Voor iedere VLIF-maatregel zijn er selectiecriteria uitgewerkt die bijdragen tot de doelmatigheid ervan. Het selectiesysteem voor de investeringssteun werkt als volgt: Het totale VLIF-budget voor de gehele PDPO III periode ligt per maatregel vast. Een steunaanvraag kan bestaan uit verschillende verrichtingslijnen die elk afzonderlijk een score krijgen op basis van de selectiecriteria. Zo wordt bij de steunaanvraag om een stal te bouwen, de stal opgedeeld in meerdere investeringslijnen. Na het afsluiten van een blokperiode worden alle, via het e-loket voor Landbouw en Visserij, ingediende verrichtingslijnen gerangschikt volgens hun score. Bij eenzelfde score bepaalt de leeftijd van de aanvrager-landbouwer de volgorde. De jongste landbouwer krijgt voorrang. Daarnaast wordt, rekening houdend met de wettelijk bepaalde normbedragen, het subsidie-equivalent berekend. Ook wordt gecontroleerd of de berekende subsidie-equivalenten binnen een steunaanvraag voldoende hoog zijn conform de wettelijk bepaalde minimaal subsidiabele investeringskosten. Tot slot wordt het vooraf bepaald beschikbare budget vergeleken met de som van de ingediende subsidie-equivalenten:
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 17 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
Indien de som van de aangemelde subsidie-equivalenten binnen een blokperiode hoger is dan het vooraf vastgelegd budget, komen de verrichtingen met de laagste scores niet in aanmerking voor VLIF-steun o Indien de som van de aangemelde subsidie-equivalenten binnen een blokperiode lager is dan het vooraf vastgelegd budget, wordt het beschikbaar budget gereduceerd tot 98% van de som van de aangemelde subsidie-equivalenten. De scores zijn bepaald op basis van onderzoek over de effecten van de investeringen. Objectieve criteria vermijden dat verrichtingen of sectoren kunstmatig bevoordeeld worden. o
3.4 KORTE BESCHRIJVING VAN DE VLIF-MAATREGELEN 3.4.1 Opstartsteun aan de jonge landbouwer Opstartsteun heeft tot doel een jonge landbouwer te ondersteunen wanneer hij zich voor het eerst vestigt als bedrijfsleider op een bestaand land- of tuinbouwbedrijf. De doelmatigheidsscore bestaat uit vier scores die de eerste vestiging beoordelen op volgende criteria: Het aandeel dat de landbouwer die zich voor het eerst vestigt als bedrijfshoofd heeft in het geheel van het landbouwbedrijf. De mate waarin de verrichting samengaat met een aantoonbare generatiewissel.
3.4.2 Steun aan de investeringen op het landbouwbedrijf Het VLIF verleent steun aan investeringen op land- en tuinbouwbedrijven die bijdragen tot: Het verhogen van de weerbaarheid Het efficiënter energiegebruik Het reduceren van uitstoot van broeikasgassen en ammoniak en het verbeteren van de luchtkwaliteit De doelmatigheidsscore van elke investeringslijn wordt samengesteld uit vijf scores die een investering beoordelen. Volgende criteria bepalen de bijdrage aan de verduurzaming van de landbouwsector: 1. het economisch criterium, ofwel de ‘profit’-score. Dit is de mate waarin de investering innovatief is, bijdraagt tot de creatie van toegevoegde waarde, een verbeterd inkomen of een verbeterde concurrentiepositie. 2. het ecologisch criterium, ofwel de ‘planet’-score. Dit is de mate waarin de investering gericht is op een verminderd of rationeler gebruik van energie, water, meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen, een verbetering van het klimaat, een verhoogde biodiversiteit, de reductie van afval en voedselverlies en de voorkoming van erosie. 3. het sociaal criterium, of de ‘people’-score. Dit is de mate waarin de investering bijdraagt tot de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit, het imago en het maatschappelijk draagvlak van de sector, de arbeidsrationalisatie en -veiligheid en de voedselveiligheid. De hierboven vermelde scores krijgen elk eenzelfde gewicht en bepalen de steunintensiteit. Investeringen die sterk bijdragen aan de verduurzaming van de land- en tuinbouwsector komen in aanmerking voor 30% of 40% steun. Investeringen die minder bijdragen aan de verduurzaming komen in aanmerking voor 15% steun. Het vierde criterium is een score op ‘good governance’. De mate waarin er een ‘dead weight’ is, namelijk de kans dat de investering ook zonder subsidie zou worden uitgevoerd, omdat er bijvoorbeeld een korte terugverdientijd is van de investering. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 18 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
Het vijfde criterium, de leeftijd van de aanvrager, is het enige criterium dat gekoppeld is aan de aanvrager en niet aan de investeringslijn. De leeftijd van de bedrijfsleider of de leeftijd van de jongste landbouwer binnen een vennootschap of maatschap geeft de jongere landbouwers een selectief voordeel. Die werkwijze past bij de Europese doelstelling om de verjonging in de landbouwsector te bevorderen.
3.4.3 VLIF-waarborg voor de investeringen en de overname in de landbouw De VLIF-waarborg heeft als doel de land- en tuinbouwer makkelijker toegang te geven tot krediet. De kredieten die in aanmerking komen voor waarborg moeten bij een door het VLIF erkende kredietinstelling aangegaan worden. Daarnaast waarborgt het VLIF het kredietgedeelte dat wordt gebruikt om subsidiabele investeringen uit te voeren. De te waarborgen verrichting hoeft niet geselecteerd te worden voor subsidie om in aanmerking te komen voor VLIFwaarborg. De waarborg is een aanvulling op de gestelde zekerheden van de land- of tuinbouwer. Daarnaast moet deze ook voldoen aan de VLIF-voorwaarden voor investeringssteun of opstartsteun.
3.4.4 Steun voor niet-productieve investeringen op het landbouwbedrijf Een landbouwer leeft en werkt in de open ruimte en maakt hierbij gebruik van de aanwezige elementen zoals bodem en water. Hij of zij kan ervoor kiezen om investeringen te doen die bijdragen tot een verbeterde biodiversiteit, landschaps-, bodem- of waterkwaliteit … Het gaat vooral om investeringen rond natuur- en landschapsbeheer die van de landbouwer wel inspanningen vergen, maar die geen aanzienlijke inkomsten opleveren. Ook investeringen rond erosiebestrijding en waterbeheer komen in aanmerking: daarvan plukken niet zozeer de individuele landbouwers, maar eerder de buurtbewoners, de maatschappij of het ecosysteem de vruchten. Om landbouwers aan te moedigen toch de stap te zetten, kunnen zij hiervoor steun genieten. De doelmatigheidsscore is de resultante van drie scores. Die volgen uit een beoordeling van de mate waarin de investering bijdraagt aan de volgende criteria: 1. de realisatie van de doelstellingen inzake biodiversiteit en habitatbescherming en van landschappelijke waarde is; 2. een verbetering van de waterkwaliteit en -beheer; 3. de verbetering van de bodemkwaliteit en erosievermindering.
3.4.5 Steun voor de ontwikkeling van kleine landbouwondernemingen Aanvullend op de maatregel ‘Opstartsteun voor jonge landbouwers’ wil Vlaanderen ook kleine landbouwbedrijven die zich verder willen ontwikkelen, ondersteunen. Voor bepaalde types van bedrijven en subsectoren zijn de voorwaarden om de opstartsteun of investeringssteun te kunnen genieten niet haalbaar. Dikwijls gaat het om bedrijven die nieuwe teelten of alternatieve vormen van productiemethodes en commercialisatiestructuren ontwikkelen. De doelmatigheidsscore bestaat uit vier scores die de omschakeling beoordelen op basis van de volgende criteria: 1. de mate waarin het uitvoeren van de verrichting of investering bepaald wordt door het verkrijgen van steun, rekening houdend met de terugverdientijd 2. de mate waarin de verrichting of investering gericht is op de ontwikkeling van zeldzame, nieuwe of weinig beoefende landbouwactiviteiten, alternatieve ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 19 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
commercialisatiemethodes en de verbetering van het imago en het maatschappelijke draagvlak van de sector 3. de mate waarin de verrichting of investering gericht is op de ontwikkeling van milieuvriendelijke productietechnieken 4. de leeftijd, waarbij de jonge landbouwer een voordeel heeft tegenover de gevestigde landbouwer. Een jonge landbouwer is een landbouwer (natuurlijke persoon) die jonger is dan veertig jaar op het tijdstip van de steunaanvraag.
3.4.6 Projectsteun voor innovaties in de landbouw Deze maatregel stimuleert pure innovatie en vernieuwing op het land- en tuinbouwbedrijf en vormt een aanvulling op de maatregel ’Steun aan de investeringen op het landbouwbedrijf’. Via deze projectsteun wil het VLIF innovatieve ideeën en concepten op het vlak van productie, verwerking en afzet van landbouwproducten realiseren. Door deze maatregel zijn innovatieve investeringstypes subsidiabel die nog niet zijn opgenomen op de limitatieve lijst van subsidiabele investeringen. Daarnaast kan er ook steun gevraagd worden voor investeringstypes die al opgenomen zijn op de VLIF-lijst, maar die tegelijk een duidelijk aantoonbare innovatie inhouden. Innovaties in een eindfase van de ontwikkeling en die uitgetest worden in praktijkomstandigheden op land- en tuinbouwbedrijven zijn eveneens subsidiabel via deze maatregel. Deze maatregel wordt telkens voor een beperkte tijd opengesteld via de publicatie van een ministerieel besluit. Daarnaast wordt de budgettaire enveloppe bepaald om de maatregel open te stellen. De selectiecriteria zijn:: 1. de mate van innovatie 2. de mate van economische, sociale of ecologische impact 3. de mate waarin het project concreet, realistisch en uitvoerbaar is 4. de mate waarin de investering aansluit bij een samenwerking in de keten of keten overschrijdend is. De scores worden toegekend door een beoordelingscollege bestaande uit experten van het beleidsdomein Landbouw en Visserij.
3.4.7 Steun aan de agrovoedingsindustrie voor de afzet van land- en tuinbouwproducten Investeringen in de verwerking en afzet van land- en tuinbouwproducten komen in aanmerking voor VLIF-steun op voorwaarde dat ze een directe en positieve impact hebben op de aangeleverde land- en tuinbouwproducten. In hoofdzaak hebben de subsidiabele investeringen betrekking op de eerste fase van het verwerkings- en vermarktingsproces en op de kwaliteit van de land- en tuinbouwproducten. Het gaat dan bijvoorbeeld om transport en aanlevering, classificatie en kwaliteitscontrole en voorbereiding van het verwerkingsproces. Het doel van deze maatregel is enerzijds de kwaliteit, de voedselveiligheid en de toegevoegde waarde van land- en tuinbouwproducten te verhogen, en anderzijds de synergie tussen de landbouwsector en de verwerking/afzet te versterken. Deze maatregel wordt telkens voor een beperkte tijd opengesteld via de publicatie van een ministerieel besluit. Daarnaast wordt de budgettaire enveloppe bepaald om de maatregel open te stellen.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 20 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
3.4.8 Steun aan de omkaderingssector Voor iedere Vlaamse teler is de ondersteuning van een innovatief en goed uitgerust praktijkcentrum van groot belang. De omkaderingssector biedt immers antwoorden op de actuele uitdagingen met betrekking tot productiemethodes waarmee de land- en tuinbouwsector geconfronteerd wordt. Dit gebeurt door het onderzoek toe te spitsen op de nieuwe evoluties. De omkaderingssector omvat hoofdzakelijk proeftuinen en -centra, zowel uit de plantaardige als de dierlijke sector, die een dienstverlenende bijdrage leveren aan de ontwikkeling van de land- en tuinbouwsector en/of de begeleiding van activiteiten op land- en tuinbouwbedrijven. Deze maatregel wordt telkens voor een beperkte tijd opengesteld via de publicatie van een oproep. Daarnaast wordt de budgettaire enveloppe bepaald om de maatregel open te stellen.
3.5 WIJZIGINGEN AAN DE REGELGEVING 3.5.1 Besluit van de Vlaamse Regering van 22 januari tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 19 december 2014 betreffende steun aan de investeringen en aan de overname in de landbouw Dit besluit werd gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 24 februari 2021. De volgende wijzigingen van de regelgeving traden hierdoor in werking voor aanvragen ingediend vanaf 1 januari 2021: Het maximum subsidiabel investeringsbedrag per onderneming van 1 miljoen euro voor de periode 2015-2020 werd verhoogd tot 1,35 miljoen euro voor de periode 2015-2022. De mogelijkheid op het verkrijgen van rentesubsidie werd geschrapt. Voor jonge landbouwers werd het steunpercentage van investeringen die in aanmerking komen voor 30% en 40% verhoogd tot respectievelijk 40% en 50%. Binnen de 5 maanden vanaf de eerste dag na de blokperiode waarin de steunaanvraag is ingediend, moet de aanvrager aantonen dat de werken van de uitvoering gestart zijn.
3.5.2 Ministerieel besluit van 15 december 2020 betreffende de tegemoetkoming door het Vlaams Landbouwinvesteringsfonds aan landen tuinbouwers met liduiditeitsproblemen ten gevolge van de huidige slechte conjunctuur in de land- en tuinbouw Dit besluit werd gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 22 december 2020. Hierdoor trad voor alle land- en tuinbouwbedrijven de tijdelijke waarborgregeling op overbruggingskredieten in werking. Deze waarborg kon worden verleend voor kredieten met het oog op de verhoging van werkingsmiddelen, die operationele kosten financieren.
3.5.3 Besluit van de Vlaamse Regering van 4 juni 2021 tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 2 oktober 2015 betreffende steun aan niet-productieve investeringen en aan de ontwikkeling van kleine landbouwbedrijven Dit besluit werd gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 16 juni 2021. De volgende wijzigingen van de regelgeving traden hierdoor in werking voor aanvragen ingediend vanaf 1 juli 2021: De uitbreiding van de lijst met niet-productieve investeringen Welke investeringen aan 100%, 75% of 50%* gesubsubsidieerd worden De lijst met investeringen waarvoor een technisch verantwoordingsadvies (TVA) nodig is De omschrijving van wat een technisch verantwoordingsadvies inhoudt, namelijk dat de investering geografisch en in omvang te verantwoorden is. De aanvaardbare ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 21 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
investeringskosten bestaan voor maximaal 10% uit kosten voor het technische verantwoordingsadvies. De aanpassing van enkele toegangsvoorwaarden. * De investeringen met 50% steun treden pas in werking na de goedkeuring van de Europese Commissie, die door de minister bekrachtigd wordt (voorzien voor 2022).
3.5.4 Ministerieel besluit van 11 juni 2021 tot uitvoering van artikel 4 en 9 van het besluit van de Vlaamse Regering van 2 oktober 2015 betreffende steun aan niet-productieve investeringen en aan de ontwikkeling van kleine landbouwbedrijven Dit besluit werd gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 28 juni 2021. Het omvat de uitvoeringsmodaliteiten van het besluit van de Vlaamse regering van 4 juni. De volgende wijzigingen van de regelgeving traden hierdoor in werking voor aanvragen ingediend vanaf 1 juli 2021: Specifieke voorwaarden voor elke NPI (Bijlage 5) Inhoud van het technsich verantwoordingsadvies per (groep van) NPI’s (Bijlage 1) Normbedragen van de NPI’s per normeenheid (Bijlage 3) Lijst met plantgoed (Bijlage 2)
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 22 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
4 INGEDIENDE VLIF-STEUNAANVRAGEN 4.1 AANVRAGEN VOOR INVESTERINGSSTEUN DOOR LAND- EN TUINBOUWERS 4.1.1 Toelichting bij de opbouw van de tabellen en betekenis van de kolomvariabelen Er worden per alinea telkens twee tabellen getoond. De eerste tabel bevat gegevens over de aanvragen, de tweede tabel over de selectie. De eerste kolomvariabele is het aantal ingediende investeringstypes (eerste tabel) en het aantal geselecteerde investeringstypes (tweede tabel). De tweede kolomvariabele is het aantal aanvragen (eerste tabel) en het aantal geselecteerde aanvragen (tweede tabel). Een steunaanvraag bevat één of meer investeringslijnen. De derde kolomvariabele geeft de investeringskosten weer voor alle aangevraagde investeringstypes (eerste tabel) en voor de geselecteerde investeringstypes (tweede tabel). De investeringskosten zijn de kosten van de investering exclusief btw zoals door de aanvrager opgegeven werd. Tijdens het invullen van de steunaanvraag op het e-loket kan de aanvrager het voorgestelde investeringsbedrag aanvaarden, ofwel een offertebedrag opgeven. De vierde kolomvariabele behandelt de subsidiabele investeringskosten van alle aangevraagde investeringstypes (eerste tabel) en van de geselecteerde investeringstypes (tweede tabel). De subsidiabele investeringskosten worden berekend door op de aangevraagde investeringskosten normbedragen toe te passen. Het is op dit bedrag dat, afhankelijk van het investeringstype, de subsidie aan 15%, 30% of 40% berekend wordt. Dit is de vijfde kolomvariabele. In de eerste tabel wordt dit de gevraagde subsidie genoemd, in de tweede tabel het selectiebedrag, namelijk de gevraagde subsidie voor alle geselecteerde investeringstypes. Dit bedrag is de maximaal mogelijke toegekende steun. De effectief toegekende steun wordt berekend tijdens de dossierbehandeling, door de gerealiseerde projecten en de gerealiseerde losse investeringen rechtstreeks in rekening te brengen met de aangevraagde projecten en de losse investeringen. Alle bedragen zijn in euro uitgedrukt. In de tabellen werd de herkansing niet in rekening gebracht. Dat betekent dat alle aanvragen opgenomen werden, ook al werden deze in de volgende blokperiode herkanst.
4.1.2 Algemeen Tabel 10. Ingediende steunaanvragen
Investeringskosten
Subsidiabele investeringskosten
Gevraagde subsidie (15%, 30% of 40% van subsidiabele investeringskosten)
1.067
250.607.813
243.791.533
66.823.453
3.357
751
148.557.172
144.085.509
37.401.215
Blok 3
2.265
618
108.200.598
104.993.674
26.475.219
Blok 4
3.016
695
147.092.801
142.325.644
36.937.582
14.225
3.131
654.458.384
635.196.361
167.637.469
Aantal ingediende investeringen
Aantal aanvragen
Blok 1
5.587
Blok 2
Blokperiode
Totaal
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 23 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
Tabel 11. Geselecteerde steunaanvragen Aantal geselecteerde investeringen
Aantal geselecteerde aanvragen
Blok 1
3.558
Blok 2
Investeringskosten
Subsidiabele investeringskosten
634
124.800.640
121.881.448
44.693.987
2.618
510
103.381.653
100.116.779
30.896.049
Blok 3
1.973
506
90.029.983
87.297.110
23.867.639
Blok 4
1.825
376
65.533.204
63.070.191
23.000.725
9.974
2.026
383.745.480
372.365.529
122.458.400
Blokperiode
Totaal
Selectiebedrag
Uit de tabellen blijkt dat 70% van de investeringstypes geselecteerd werd, en 65% van de aanvragen. 73% van de gevraagde subsidie werd door het toepassen van de selectie geselecteerd. Dit komt overeen met 59% van de subsidiabele investeringskosten.
4.1.3 Provincie Tabel 12. Ingediende steunaanvragen Aantal aanvragen
Antwerpen
2.360
548
147.734.541
141.823.656
38.489.767
Limburg
1.159
345
48.118.082
46.975.769
12.145.356
3.105
653
134.250.729
129.397.842
33.590.608
1.393
276
62.392.498
60.420.622
16.626.571
6.208
1.309
261.962.535
256.578.472
66.785.168
14.225
3.131
654.458.384
635.196.361
167.637.469
OostVlaanderen VlaamsBrabant WestVlaanderen Totaal
Aangevraagde investeringskosten
Subsidiabele investeringskosten
Gevraagde subsidie (15%, 30% of 40% van subsidiabele investeringskosten)
Aantal ingediende investeringen
Provincie
Tabel 13. Geselecteerde steunaanvragen Aantal geselecteerde investeringen
Aantal geselecteerde aanvragen
Antwerpen
1.655
Limburg
Provincie
OostVlaanderen VlaamsBrabant WestVlaanderen Totaal
Aangevraagde investeringskosten
Subsidiabele investeringskosten
367
88.355.340
84.754.476
28.937.271
754
228
25.013.944
24.494.419
7.859.063
2.159
413
79.069.238
75.818.676
24.215.927
950
170
34.479.613
33.790.985
11.584.549
4.456
848
156.827.345
153.506.973
49.861.590
9.974
2.026
383.745.480
372.365.529
122.458.400
Selectiebedrag
Uit tabel 13 is af te leiden dat 41% van het totale selectiebedrag bestemd is voor landbouwbedrijven in de provincie West-Vlaanderen. Op de tweede plaats volgt de provincie Antwerpen met 24%. Het percentage selectiebedrag/gevraagde subsidie ligt per provincie tussen de 65% en 75%. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 24 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
4.1.4 Hoofdsector Tabel 14. Ingediende steunaanvragen
Sector Akkerbouw
Aantal ingediende investeringen
Aangevraagde investeringskosten
Subsidiabele investeringskosten
Gevraagde subsidie (15%, 30% of 40% van subsidiabele investeringskosten)
659
42.676.897
41.301.844
11.092.910
248
10.485.305
10.211.489
2.008.284
957
34.890.370
34.243.039
9.286.325
435
13.608.577
13.267.969
3.451.631
884
26.063.950
25.563.280
6.528.591
719
83.906.804
79.598.198
21.520.323
835
46.141.538
44.963.476
12.387.358
Intensieve veehouderij
1.901
75.935.403
74.236.889
19.394.250
Melkvee
4.338
135.609.415
131.917.003
34.643.466
Niet-geclassificeerd
42
3.224.228
3.197.732
781.640
Overige gewassen gemengd
278
15.765.344
15.173.835
4.007.861
Overige graasdieren
149
4.310.458
4.115.023
1.112.497
Overige tuinbouw
225
15.499.357
14.684.555
3.429.854
Vleesvee
601
22.790.946
21.769.967
5.459.764
Onbekend
1.954
123.549.792
120.952.060
32.532.715
14.225
654.458.384
635.196.361
167.637.469
Boomkwekerij & sierteelt open lucht Gemengd gewassenveeteelt Gemengd rundvee Gemengde bedrijven veeteelt Glasgroenten of sierteelt onder glas Groenten open lucht of fruit
Totaal
Tabel 15. Geselecteerde steunaanvragen
Sector Akkerbouw
Aantal geselecteerde investeringen
Aangevraagde investeringskosten
Subsidiabele investeringskosten
Selectiebedrag
454
24.197.889
23.482.293
8.238.182
137
3.662.531
3.557.167
1.008.336
661
19.782.177
19.377.654
6.765.180
320
7.831.339
7.593.629
2.493.140
640
14.043.846
13.679.738
4.595.613
495
59.372.366
56.105.554
17.775.854
511
26.825.328
26.126.342
8.372.978
Intensieve veehouderij
1.409
46.008.674
44.952.846
14.912.604
Melkvee
3.087
73.539.241
71.516.548
23.679.734
30
2.131.200
2.130.204
621.511
Boomkwekerij & sierteelt open lucht Gemengd gewassenveeteelt Gemengd rundvee Gemengde bedrijven veeteelt Glasgroenten of sierteelt onder glas Groenten open lucht of fruit
Niet-geclassificeerd
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 25 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
Sector
Aantal geselecteerde investeringen
Aangevraagde investeringskosten
Subsidiabele investeringskosten
Selectiebedrag
Overige gewassen gemengd
174
8.320.370
8.057.833
2.818.018
Overige graasdieren
114
2.650.320
2.459.170
793.259
Overige tuinbouw
134
7.243.587
7.104.402
2.210.831
Vleesvee
373
10.561.631
10.086.768
3.457.079
Onbekend
1.435
77.574.982
76.135.380
24.716.080
9.974
383.745.480
372.365.529
122.458.400
Totaal
Voor dit activiteitenverslag werd gebruik gemaakt van de ‘berekende’ bedrijfstypen zoals sinds 2017 opgenomen in de identificatiedatabank van het Departement Landbouw en Visserij. Elk bedrijf krijgt een bedrijfstype toegekend op basis van de berekende omzet per bedrijfstak op dat landbouwbedrijf. Het aandeel van de omzet van elke bedrijfstak in de totale omzet van het landbouwbedrijf is bepalend voor het bedrijfstype. Over deze toekenningsregels werden op Europees niveau afspraken gemaakt en wordt de eveneens afgesproken Europese nomenclatuur van bedrijfstypen gevolgd. Om de omzet per individueel landbouwbedrijf per bedrijfstak in te schatten, worden de standaardopbrengsten per teelt en per diersoort, die berekend worden op basis van het Landbouwmonitoringsnetwerk (LMN), gelinkt met de individueel per bedrijf beschikbare areaalgegevens uit de verzamelaanvraag, en de diergegevens beschikbaar bij de Mestbank en Sanitel. Voor ca. 14% van de investeringen is geen bedrijfstype bekend. Dit komt voornamelijk doordat het over nieuw opgerichte bedrijven gaat waarvan nog niet voldoende gegevens beschikbaar zijn om het bedrijfstype te kunnen berekenen, of omdat het over begunstigden gaat waarvan geen bedrijfstype berekend kan worden zoals machineringen. Het hoogste percentage van het selectiebedrag is bestemd voor de melkveehouderij met 19%, gevolgd door glasgroenten of sierteelt onder glas met 15% en de intensieve veehouderij (varkens en kippen) met 12%. Het percentage selectiebedrag/gevraagde subsidie is het laagst voor de sector boomkwekerij & sierteelt in open lucht (50%) en het hoogst voor de sector glasgroenten of sierteelt onder glas (83%).
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 26 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
4.1.5 Thema’s zoals opgenomen in het besluit van de Vlaamse Regering Tabel 16. Ingediende steunaanvragen
Aantal ingediende investeringen
Thema
Aangevraagde investeringskosten
Gevraagde subsidie (15% 30% of 40% van subsidiabele investeringskosten)
Subsidiabele investeringskosten
0% niet-subsidiabele investering
73
3.536.456
3.161.590
0
15% aankoop meerjarig plantgoed
18
264.140
264.140
39.621
180.521.682
173.423.827
26.013.575
7.816.411
7.077.895
1.061.684
111.680.980
111.457.133
16.718.570
15% onroerend structuurverbetering
1.949
15% onroerend wettelijke normen mestopslag 15% roerend minimale verduurzaming
121 2.456
30% aanplant van beloftevolle fruitvariëteiten
33
1.267.400
1.267.400
395.340
niet verhoogd
26
1.116.200
1.116.200
334.860
verhoogd steunpercentage
7
151.200
151.200
60.480
106
9.098.010
9.098.010
3.109.088
niet verhoogd
59
5.301.160
5.301.160
1.590.348
verhoogd steunpercentage
47
3.796.850
3.796.850
1.518.740
994
20.976.947
20.963.022
7.413.125
niet verhoogd
436
9.726.761
9.720.836
2.916.251
verhoogd steunpercentage
558
11.250.186
11.242.186
4.496.874
1.221
60.083.507
58.617.191
21.591.886
niet verhoogd
399
18.811.078
18.549.910
5.564.973
verhoogd steunpercentage
822
41.272.429
40.067.282
16.026.913
1
225.000
225.000
67.500
niet verhoogd
1
225.000
225.000
67.500
verhoogd steunpercentage
0
0
0
0
274
16.532.904
16.167.314
6.076.509
niet verhoogd
121
3.927.385
3.904.170
1.171.251
verhoogd steunpercentage
153
12.605.519
12.263.144
4.905.258
20
5.529.485
5.529.485
2.062.394
niet verhoogd
8
1.494.000
1.494.000
448.200
verhoogd steunpercentage
12
4.035.485
4.035.485
1.614.194
420
9.415.912
9.415.912
3.399.862
174
3.665.032
3.665.032
1.099.510
30% afval en voedselverlies
30% arbeidskwaliteit en-veiligheid
30% automatisatie
30% bijzondere dierlijke productie
30% biodiversiteit
30% biologische landbouw
30% bodemkwaliteit niet verhoogd
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 27 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
Aantal ingediende investeringen
Thema
Aangevraagde investeringskosten
Gevraagde subsidie (15% 30% of 40% van subsidiabele investeringskosten)
Subsidiabele investeringskosten
246
5.750.880
5.750.880
2.300.352
956
14.641.068
14.310.901
5.368.774
niet verhoogd
310
3.622.577
3.555.860
1.066.758
verhoogd steunpercentage
646
11.018.490
10.755.041
4.302.016
1.070
49.237.350
47.472.658
17.483.413
niet verhoogd
333
15.509.942
15.056.500
4.516.950
verhoogd steunpercentage
737
33.727.409
32.416.158
12.966.463
111
4.472.100
4.390.815
1.654.000
niet verhoogd
27
1.054.260
1.023.260
306.978
verhoogd steunpercentage
84
3.417.840
3.367.555
1.347.022
570
7.578.142
7.079.443
2.534.747
niet verhoogd
243
3.153.194
2.970.300
891.090
verhoogd steunpercentage
327
4.424.948
4.109.143
1.643.657
2.255
93.802.864
89.471.889
32.083.971
niet verhoogd
844
39.920.983
37.047.847
11.114.354
verhoogd steunpercentage
1.411
53.881.880
52.424.042
20.969.617
130
9.051.627
8.886.486
3.130.912
niet verhoogd
51
4.363.380
4.236.824
1.271.047
verhoogd steunpercentage
79
4.688.247
4.649.663
1.859.865
312
14.396.740
14.396.740
5.044.328
niet verhoogd
133
7.143.683
7.143.683
2.143.105
verhoogd steunpercentage
179
7.253.057
7.253.057
2.901.223
86
1.197.142
1.157.098
420.776
niet verhoogd
28
459.386
420.630
126.189
verhoogd steunpercentage
58
737.756
736.468
294.587
951
29.174.190
28.283.985
10.580.400
niet verhoogd
355
7.688.187
7.331.943
2.199.583
verhoogd steunpercentage
596
21.486.003
20.952.042
8.380.817
7
205.500
205.000
82.000
0
0
0
0
verhoogd steunpercentage 30% bovenwettelijk dierenwelzijn
30% emissies ammoniak fijn stof NOX
30% hernieuwbare energie: materieel en installaties
30% precisielandbouw
30% primaire energiebesparing
30% ruimtelijke kwaliteit
30% verwerking en verkoop hoeveproducten
30% voedselveiligheid
30% waterkwaliteit en -kwantiteit
30% windenergie en zonneboiler niet verhoogd
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 28 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
Aantal ingediende investeringen
Thema
verhoogd steunpercentage
Aangevraagde investeringskosten
Subsidiabele investeringskosten
Gevraagde subsidie (15% 30% of 40% van subsidiabele investeringskosten)
7
205.500
205.000
82.000
67
1.732.970
1.487.454
693.906
niet verhoogd
27
653.610
498.215
199.286
verhoogd steunpercentage
40
1.079.360
989.239
494.620
24
2.019.859
1.385.974
611.090
niet verhoogd
14
1.173.759
818.974
327.590
verhoogd steunpercentage
10
846.100
567.000
283.500
654.458.384
635.196.361
167.637.469
Subsidiabele investeringskoste n
Selectiebedra g
101.500
101.500
15.225
534
44.956.108
44.003.967
6.600.595
mestopslag
45
2.684.391
2.468.496
370.274
15% roerend minimale verduurzaming
361
15.540.946
15.363.872
2.304.581
13
516.000
516.000
162.400
niet verhoogd
11
440.000
440.000
132.000
verhoogd steunpercentage
2
76.000
76.000
30.400
52
4.522.150
4.522.150
1.588.480
niet verhoogd
24
2.203.800
2.203.800
661.140
verhoogd steunpercentage
28
2.318.350
2.318.350
927.340
928
20.359.342
20.345.417
7.181.645
niet verhoogd
414
9.571.146
9.565.221
2.869.566
verhoogd steunpercentage
514
10.788.196
10.780.196
4.312.079
926
39.910.261
38.901.797
14.308.484
niet verhoogd
295
12.728.848
12.522.352
3.756.706
verhoogd steunpercentage
631
27.181.414
26.379.445
10.551.778
1
225.000
225.000
67.500
40% bovengemiddelde klimaatmitigatie
40% kleine en middelgrote windturbines
Totaal
14.225
Tabel 17. Geselecteerde steunaanvragen Aantal geselecteerde investeringen
Thema 15% aankoop meerjarig plantgoed
6
15% onroerend structuurverbetering 15% onroerend wettelijke normen
30% aanplant van beloftevolle fruitvariëteiten
30% afval en voedselverlies
30% arbeidskwaliteit en-veiligheid
30% automatisatie
30% bijzondere dierlijke productie
Aangevraagde investeringskosten
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 29 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
Aantal geselecteerde investeringen
Thema
Aangevraagde investeringskosten
Subsidiabele investeringskoste n
Selectiebedra g
niet verhoogd
1
225.000
225.000
67.500
verhoogd steunpercentage
0
0
0
0
271
16.521.404
16.155.814
6.072.609
niet verhoogd
119
3.920.385
3.897.170
1.169.151
verhoogd steunpercentage
152
12.601.019
12.258.644
4.903.458
20
5.529.485
5.529.485
2.062.394
niet verhoogd
8
1.494.000
1.494.000
448.200
verhoogd steunpercentage
12
4.035.485
4.035.485
1.614.194
419
9.411.912
9.411.912
3.398.662
niet verhoogd
173
3.661.032
3.661.032
1.098.310
verhoogd steunpercentage
246
5.750.880
5.750.880
2.300.352
950
14.499.068
14.173.901
5.327.444
niet verhoogd
306
3.487.877
3.421.160
1.026.348
verhoogd steunpercentage
644
11.011.190
10.752.741
4.301.096
1.016
47.619.948
45.937.218
16.937.076
niet verhoogd
295
14.760.758
14.378.119
4.313.436
verhoogd steunpercentage
721
32.859.190
31.559.100
12.623.640
111
4.472.100
4.390.815
1.654.000
niet verhoogd
27
1.054.260
1.023.260
306.978
verhoogd steunpercentage
84
3.417.840
3.367.555
1.347.022
569
7.574.642
7.075.943
2.533.697
niet verhoogd
242
3.149.694
2.966.800
890.040
verhoogd steunpercentage
327
4.424.948
4.109.143
1.643.657
2.246
93.754.464
89.438.609
32.073.737
837
39.881.083
37.017.066
11.105.120
1.409
53.873.380
52.421.542
20.968.617
129
9.049.127
8.883.986
3.130.162
niet verhoogd
50
4.360.880
4.234.324
1.270.297
verhoogd steunpercentage
79
4.688.247
4.649.663
1.859.865
30% verwerking en verkoop hoeveproducten
311
14.395.140
14.395.140
5.043.688
niet verhoogd
133
7.143.683
7.143.683
2.143.105
30% biodiversiteit
30% biologische landbouw
30% bodemkwaliteit
30% bovenwettelijk dierenwelzijn
30% emissies ammoniak fijn stof NOX
30% hernieuwbare energie: materieel en installaties
30% precisielandbouw
30% primaire energiebesparing niet verhoogd verhoogd steunpercentage 30% ruimtelijke kwaliteit
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 30 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
Aantal geselecteerde investeringen
Thema verhoogd steunpercentage
Aangevraagde investeringskosten
Subsidiabele investeringskoste n
Selectiebedra g
178
7.251.457
7.251.457
2.900.583
85
1.193.142
1.153.246
419.235
niet verhoogd
28
459.386
420.630
126.189
verhoogd steunpercentage
57
733.756
732.616
293.046
883
26.951.022
26.292.834
9.819.518
niet verhoogd
339
7.270.287
6.976.158
2.092.847
verhoogd steunpercentage
544
19.680.735
19.316.677
7.726.671
7
205.500
205.000
82.000
niet verhoogd
0
0
0
0
verhoogd steunpercentage
7
205.500
205.000
82.000
67
1.732.970
1.487.454
693.906
niet verhoogd
27
653.610
498.215
199.286
verhoogd steunpercentage
40
1.079.360
989.239
494.620
24
2.019.859
1.385.974
611.090
niet verhoogd
14
1.173.759
818.974
327.590
verhoogd steunpercentage
10
846.100
567.000
283.500
383.745.480
372.365.529
122.458.400
30% voedselveiligheid
30% waterkwaliteit en -kwantiteit
30% windenergie en zonneboiler
40% bovengemiddelde klimaatmitigatie
40% kleine en middelgrote windturbines
Totaal
9.974
Het hoogste percentage van het selectiebedrag (26%) is bestemd voor investeringen in de primaire energiebesparing, gevolgd door investeringen om de emissies van ammoniak/fijn stof/stikstofdioxiden terug te dringen (14%) en investeringen aangaande automatisatie met 12%. Binnen de 30%- en 40%-investeringen is er de mogelijkheid dat het steunpercentage 10% stijgt omwille van jonge landbouwer. Van de 9028 geselecteerde investeringen in 30% of 40%, kregen 5685 investeringen een verhoogd steunpercentage. Dit komt neer op 63%.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 31 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
4.1.6 Hoedanigheid van indieners Tabel 18. Ingediende steunaanvragen
Type aanvrager
Aantal ingediende investeringen
Aangevraagde investeringskosten
Subsidiabele investeringskosten
Gevraagde subsidie (15%, 30% of 40% van subsidiabele investeringskosten)
Eenmanszaak
6.696
232.612.020
226.472.997
56.579.246
Maatschap (samen- uitbating)
2.117
79.736.321
76.764.735
20.743.665
Machinering
104
4.849.438
4.805.523
1.126.663
Sociale instelling (VZW)
13
282.000
277.960
60.944
Vennootschap - LV
2.194
97.553.350
95.387.819
26.556.421
Vennootschap - BVBA
1.124
103.671.814
99.230.293
26.604.300
1.977
135.753.441
132.257.034
35.966.231
14.225
654.458.384
635.196.361
167.637.469
Vennootschap – Rest (EBVBA, GCV, NV, CVBA, CVOA, VOF) Totaal
Tabel 19. Geselecteerde steunaanvragen Type aanvrager
Aantal geselecteerde investeringen
Aangevraagde investeringskosten
Subsidiabele investeringskosten
Selectiebedrag
Eenmanszaak
4.596
130.668.170
127.098.415
39.984.784
Maatschap (samen- uitbating)
1.502
43.774.280
42.446.082
14.549.624
Machinering
81
3.247.113
3.203.198
885.189
Sociale instelling (VZW)
5
69.000
69.000
14.725
Vennootschap - LV
1.571
53.984.138
52.431.496
18.668.929
Vennootschap - BVBA
770
65.751.546
62.888.133
20.510.641
1.449
86.251.233
84.229.205
27.844.507
9.974
383.745.480
372.365.529
122.458.400
Vennootschap – Rest (EBVBA, GCV, NV, CVBA, CVOA, VOF) Totaal
33% van het selectiebedrag is bestemd voor aanvragen door eenmanszaken. Daarna volgen de bedrijven met als juridische structuur een vennootschapsvorm (m.u.v. LV en BVBA) met 23%, de BVBA’s met 17% en vervolgens de landbouwvennootschap (LV) met 15% en de maatschappen met 12%.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 32 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
4.1.7 Leeftijd Tabel 20. Percentage selectiebedrag/gevraagde subsidie (hierna selectiepercentage genoemd) opgedeeld per leeftijdscategorie en volgens de aard van de investeringen zoals vermeld in de bijlage bij het besluit van de Vlaamse Regering van 19 december 2014 betreffende steun aan de investeringen en aan de overname in de landbouw. Thema
Tem 30
31-40
41-50
51-60
>60
15% aankoop meerjarig plantgoed
38
79
50
0
0
15% onroerend structuurverbetering
31
25
16
24
28
15% onroerend wettelijke normen mestopslag
36
33
29
53
-
15% roerend minimale verduurzaming
27
23
3
1
1
-
50
47
36
0
30% afval en voedselverlies
96
50
53
24
10
30% arbeidskwaliteit en -veiligheid
97
95
99
98
100
30% automatisatie
81
60
70
63
100
30% bijzondere dierlijke productie
-
-
-
100
-
30% biodiversiteit
100
100
100
100
100
30% biologische landbouw
100
100
100
100
-
30% bodemkwaliteit
100
100
100
100
100
30% bovenwettelijk dierenwelzijn
100
100
94
100
100
30% emissies ammoniak fijn stof NOX
97
97
96
94
100
30% hernieuwbare energie: materieel en installaties
100
100
100
100
-
30% precisielandbouw
100
100
100
100
100
30% primaire energiebesparing
100
100
100
100
100
30% ruimtelijke kwaliteit
100
100
100
100
-
30% verwerking en verkoop hoeveproducten
100
100
100
100
100
30% voedselveiligheid
100
99
100
100
-
30% waterkwaliteit en –kwantiteit
94
91
95
95
100
30% windenergie en zonneboiler
100
100
-
-
-
40% bovengemiddelde klimaatmitigatie
100
100
100
100
-
40% kleine en middelgrote windturbines
100
100
100
100
-
30% aanplant van beloftevolle fruitvariëteiten
Alle 40%-investeringen en vele 30%-investeringen hebben een selectiepercentage van 100%. Bij die investeringen is er bijgevolg geen leeftijdseffect waar te nemen. Bij de overige 30%-investeringen is er wel een leeftijdseffect waar te nemen. Hoe jonger de aanvrager van de subsidie, hoe groter het selectiepercentage. Ook bij de 15%-investeringen is dit het geval.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 33 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
4.2 AANVRAGEN VOOR OPSTARTSTEUN DOOR JONGE LANDBOUWERS 4.2.1 Algemeen Er werden 178 aanvragen ingediend in 2021. Hiervan werden er 170 geselecteerd.
4.2.2 Overzicht per provincie Tabel 21. Aantal aanvragen en aantal geselecteerde aanvragen voor opstartsteun per provincie Provincie
Aantal aanvragen
Aantal geselecteerde aanvragen
Antwerpen
22
21
Limburg
21
20
Oost-Vlaanderen
44
41
Vlaams-Brabant
15
15
West-Vlaanderen
76
73
178
170
Totaal
De meeste aanvragen voor opstartsteun komen uit West-Vlaanderen (43%), gevolgd door OostVlaanderen (25%).
4.2.3 Overzicht per sector Tabel 22. Aantal aanvragen en aantal geselecteerde aanvragen voor opstartsteun per sector Sector
Aantal aanvragen
Aantal geselecteerde aanvragen
100
95
Andere
2
2
Bio
1
1
Paarden
1
1
Pluimvee
9
9
Rundvee
39
37
Tuinbouw
19
19
Varkens
7
6
178
170
Akkerbouw
Totaal
De meeste aanvragen voor opstartsteun gaan over een eerste vestiging op een akkerbouwbedrijf (56%), gevolgd door rundvee- en tuinbouwbedrijven met respectievelijk 22% en 11%. Er moet wel opgemerkt worden dat deze indeling weergeeft hoe de jonge landbouwer het bedrijf zelf gerangschikt heeft bij zijn aanvraag.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 34 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
4.2.4 Overzicht per type vestiging Tabel 23. Aantal aanvragen en aantal geselecteerde aanvragen voor opstartsteun per type vestiging Aantal aanvragen
Aantal geselecteerde aanvragen
74
69
65
65
Overname van de bedrijfsbekleding gevolgd door een exploitatie met een maatschap
39
36
Totaal
178
170
Type vestiging Overname van aandelen Overname van de bedrijfsbekleding gevolgd door een exploitatie als eenmanszaak
Een eerste vestiging door de overname van aandelen en de aanstelling als mandataris van een vennootschap is goed voor 41%. In 38% van de gevallen vestigt de jonge landbouwer zich via de overname van de bedrijfsbekleding, waarna hij of zij het bedrijf exploiteert als een eenmanszaak. In 21% van de gevallen vestigt de jonge landbouwer zich via de overname van de bedrijfsbekleding, waarna hij of zij het bedrijf samen met een of meer vennoten exploiteert in de vorm van een maatschap.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 35 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
4.2.5 Overzicht per leeftijd Tabel 24. Aantal aanvragen en aantal geselecteerde aanvragen voor opstartsteun per leeftijd Leeftijd
Aantal aanvragen
Aantal geselecteerde aanvragen
18
2
2
20
4
4
21
7
6
22
6
5
23
13
12
24
10
9
25
18
18
26
16
15
27
12
12
28
12
11
29
12
12
30
17
17
31
8
8
32
8
8
33
9
8
34
6
6
35
7
7
36
2
2
37
1
1
38
4
4
39
4
3
178
170
Totaal
62% van de jonge landbouwers vestigt zich voor zijn dertigste als bedrijfsleider.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 36 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
4.3 AANVRAGEN VLIF-WAARBORG Met het besluit van de Vlaamse Regering van 11 december 2015 betreffende de taken, het beheer en de werkwijze van het Vlaams Landbouwinvesteringsfonds werd in de mogelijkheid voorzien om een waarborgadvies te vragen, in afwachting van de formele toekenning van de waarborg. In 2021 waren er geen formele VLIF-waarborgtoekenningen zodat er ook geen ontvangsten van waarborgbijdragen waren. Er waren in 2021 geen vragen voor waarborgadvies.
4.4 AANVRAGEN VOOR NIET-PRODUCTIEVE INVESTERINGEN 4.4.1 Algemeen In de loop van 2021 werd de regelgeving omtrent NPI aangepast. Dit maakt dat de cijfers opgesplitst moeten worden tussen de oude en de nieuwe regelgeving. In de oude regelgeving werden er 6 dossiers ingediend, goed voor 13 investeringen. Alle aangevraagde investeringen werden geselecteerd. Het selectiebedrag was 19.745 euro. In de nieuwe regelgeving (kwartalen 3 en 4) werden er 289 dossiers ingediend, goed voor 757 investeringen. Op 2 dossiers met 3 investeringen na, werden alle investeringen geselecteerd. Het gaat dus in totaal over 754 geselecteerde investeringstypes, verdeeld over 287 aanvragen. Het selectiebedrag was 4.034.396 euro.
4.4.2 Provincie Tabel 25. Geselecteerde steunaanvragen (oude regelgeving)
Provincie
Aantal investeringen
Subsidiabele investeringskosten
Selectiebedrag
Antwerpen
0
0
0
Limburg
8
10.639
10.639
Oost-Vlaanderen
0
0
0
Vlaams-Brabant
4
6.853
6.853
West-Vlaanderen
1
2.253
2.253
Totaal
13
19.745
19.745
Er is een lichte daling tegenover 2020, van 17 naar 13 geselecteerde investeringen. Enkel in de provincies, Limburg, Vlaams-Brabant en West-Vlaanderen werden aanvragen ingediend.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 37 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
Tabel 26. Geselecteerde steunaanvragen (nieuwe regelgeving) Subsidiabele investeringskosten
Aantal investeringen
Provincie
Selectiebedrag
Antwerpen
137
536.138
503.677
Limburg
94
360.987
237.166
Oost-Vlaanderen
117
739.559
565.985
Vlaams-Brabant
91
299.141
252.770
West-Vlaanderen
315
2.487.547
2.474.798
Totaal
754
4.423.371
4.034.396
Het aantal investeringen in NPI kent een enorme boost sinds de inwerkingtreding van de nieuwe regelgeving. De provincie West-Vlaanderen is koploper met 42% van het totaal aantal investeringen, gevolgd door Antwerpen (18%) en Oost-Vlaanderen (16%).
4.4.3 Type investering Tabel 27. Geselecteerde steunaanvragen (oude regelgeving) Investeringstype
Aantal investeringen
Subsidiabele investeringskosten
Selectiebedrag
Aanleg haag
7
7.599
7.599
Aanleg hag autochtoon
2
5.292
5.292
4
6.853
6.853
13
19.745
19.745
Aanleg haag autochtoon met bescherming tegen vee Totaal
Tabel 28. Geselecteerde steunaanvragen (nieuwe regelgeving) Categorie NPI NPI-biodiversiteit
Aantal investeringen 376
Subsidiabele investeringskosten
Selectiebedrag
1.012.330
382.897
NPI-bodem
3
2.765
8.350
NPI-water
54
2.075.977
2.060.059
NPI-landschap
321
1.332.300
1.583.090
754
4.423.371
4.034.396
Totaal
Het overgrote deel van de geselecteerde investeringen behoort tot de NPI-categorieën biodiversiteit en landschap. Investeringen die het meest werden aangevraagd zijn: bijenkasten, nestkasten en investeringen voor de landschappelijke integratie van bedrijfsgebouwen. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 38 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
4.5 AANVRAGEN VOOR DE ONTWIKKELING VAN KLEINE LANDBOUWBEDRIJVEN In 2021 waren er vier steunaanvragen voor de ontwikkeling van kleine landbouwbedrijven. Drie aanvragen werden geselecteerd. Voor alle aanvragen ging het om een omschakeling naar afzet via de korte keten.
4.6 AANVRAGEN INGEVOLGE OPROEPEN 4.6.1 Projectsteun voor innovaties in de landbouw In 2021 werd opnieuw een oproep VLIF-projectsteun innovatie gelanceerd. In totaal waren er 48 aanvragen, waarvan er 30 geselecteerd werden. Tabel 29. Overzicht van de aanvragen opgedeeld per provincie Provincie
Aantal ingediende investeringen
Aangevraagde investeringskosten
Subsidiabele investeringskosten
Gevraagde subsidie (40% van subsidiabele investeringskosten)
Antwerpen
19
7.246.347
2.948.330
1.179.332
Limburg
0
0
0
0
Oost- Vlaanderen
9
6.508.581
1.839.581
735.833
Vlaams-Brabant
7
1.776.949
917.137
366.855
West-Vlaanderen
13
5.145.868
2.570.202
1.028.081
48
20.677.745
8.275.251
3.310.100
Totaal
Tabel 30. Overzicht van de geselecteerde investeringen opgedeeld per provincie Provincie
Aantal geselecteerde investeringen
Aangevraagde investeringskosten
Subsidiabele investeringskosten
Selectiebedrag
Antwerpen
12
3.269.277
2.948.330
1.179.332
Limburg
0
0
0
0
Oost-Vlaanderen
5
5.487.407
1.839.581
735.833
Vlaams-Brabant
5
1.278.829
917.137
366.855
West-Vlaanderen
8
2.911.683
2.570.202
1.028.081
30
12.947.196
8.275.251
3.310.100
Totaal
De meeste geselecteerde projecten situeren zich in Antwerpen en West-Vlaanderen, met respectievelijk 40% en 27%. In Limburg werden geen projecten ingediend. Qua selectiebedrag is er 36% bestemd voor projecten in de provincie Antwerpen en 31% voor West-Vlaanderen.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 39 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
In de oproep voor 2021 was er speciale aandacht voor innovatieve investeringen in het kader van economische relance om de gevolgen van de coronacrisis te milderen. Het overblijvende budget stond open voor alle innovaties. Hieronder worden enkele thema’s weergegeven van geselecteerde projecten:
Zeekraalteelt in een zilte vertical farm innovatieve teelt in innovatieve opstelling Vermoezen en fermenteren van groentestromen als recuperatie van nutriënten voor varkensvoeder Mobiele eiwittoaster maakt bedrijfsvoering van akkerbouwer en rundveehouder circulair UV-robot voor de behandeling van meeldauw in de beschutte aardbeiteelt Innovatieve looftrekker, rooier en mobiele was- en drooginstallatie voor automatisatie van de teelt van bataat
4.6.2 Steun aan de agrovoedingssector In 2021 werd ook een oproep VLIF-projectsteun agrovoeding gelanceerd. In totaal waren er 31 aanvragen, waarvan er 13 geselecteerd werden. Tabel 31. Overzicht van de aanvragen opgedeeld per provincie Provincie
Aantal ingediende investeringen
Aangevraagde investeringskosten
Subsidiabele investeringskosten
Gevraagde subsidie (30% van subsidiabele investeringskosten)
Antwerpen
6
3.719.782
0
0
Limburg
0
0
0
0
Oost- Vlaanderen
13
9.774.386
3.712.854
1.113.856
Vlaams-Brabant
0
0
0
0
West-Vlaanderen
12
13.759.394
5.804.812
1.741.443
31
27.253.562
9.517.665
2.855.300
Totaal
Tabel 32. Overzicht van de geselecteerde investeringen opgedeeld per provincie Provinscie
Aantal geselecteerde investeringen
Aangevraagde investeringskosten
Subsidiabele investeringskosten
Selectiebedrag
Antwerpen
0
0
0
0
Limburg
0
0
0
0
Oost-Vlaanderen
6
7.402.962
3.712.854
1.113.856
Vlaams-Brabant
0
0
0
0
West-Vlaanderen
7
10.383.285
5.804.812
1.741.443
13
17.786.246
9.517.665
2.855.300
Totaal
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 40 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022
De geselecteerde projecten situeren zich in West-Vlaanderen en Oost-Vlaanderen. In Antwerpen werd geen enkel project geselecteerd. In Limburg en Vlaams-Brabant werden geen aanvragen ingediend. De thema’s van de oproep voor 2021 waren ‘circulaire economie’ en ‘economische relance’. Van de 13 geselecteerde projecten vielen er 3 onder de categorie ‘circulaire economie’ en 3 onder de categorie ‘economische relance’. Hieronder worden enkele thema’s weergegeven van geselecteerde projecten:
Nieuw duurzaam bedrijfsgebouw met innovatieve verwerkingslijn voor het fractioneren van volledige bloemkolen en broccoli’s voor het vierde gamma Automatische uitpekellijn voor kwaliteitsvollere kaas Optimalisatie van de aardappelverwerking met als doel een verhoging van de toegevoegde waarde van het veldgewas en een verbeterde voedselveiligheid van het eindproduct Automatisering koude bereiding: koordbindmachines voor ontbeende producten
4.6.3 Steun aan de omkaderingssector In 2021 was er een oproep voor steun aan de omkaderingssector voor de praktijkcentra in de plantaardige en in de dierlijke sector. De volgende investeringen kwamen in aanmerking: de oprichting en uitrusting van bedrijfsgebouwen en -constructies bestemd voor de uitvoering van de onderzoeksactiviteiten. Ook de aanpassing, nl. het verbeteren, van bestaande infrastructuur valt hieronder; de aankoop van machines en rollend materieel, specifiek bestemd voor de uitvoering van de onderzoeksactiviteiten; studies en erelonen voor de uitvoering van de investeringen, vermeld in het eerste punt, evenwel beperkt tot maximaal 10% van het totale subsidiabele investeringsbedrag. De investeringen beogen alle faciliteiten ter ondersteuning van de dienstverlenende bijdrage die de centra leveren tot de ontwikkeling van de land- en tuinbouwsector of tot de begeleiding van activiteiten op land- en tuinbouwbedrijven. Er werd voorrang verleend aan investeringen die de innovatie in de land- en tuinbouw stimuleren en een voortrekkersrol spelen op het vlak van duurzame vernieuwende teelttechnieken en -toepassingen. De investeringen moeten het mogelijk maken om voor actuele problemen en noden in de sector een oplossing te zoeken. Investeringen in onderzoeksinfrastructuur krijgen voorrang op investeringen in gebouwen voor administratieve doeleinden. Door samenwerking met andere onderzoeks- en voorlichtingsinstellingen moet de infrastructuur zo optimaal mogelijk benut worden. Er was voor de oproep een budget van 3.000.000 euro voorzien. Er werden acht projectvoorstellen ingediend, voor een totaal investeringsbedrag van 13.129.428,36 euro. Na onderzoek werd aan één project in totaal 3.000.000 euro subsidie toegewezen op een totaal aanvaard investeringsbedrag van 6.195.967,00 euro. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 41 van 41
VLIF-activiteitenverslag 2021
15.02.2022