WIJZIGING VAN HET GROEIPAKKETDECREET
Advies van de Vlaamse Raad voor Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, Wetstraat 34-36, 1040 Brussel W www.vlaamseraadwvg.be – T +32 2 209 01 11 – E info@vlaamseraadwvg.be
Adviesvraag
Ontwerp van decreet tot wijziging van artikel 5 van het decreet van 30 april 2004 tot oprichting van het intern verzelfstandigd agentschap met rechtspersoonlijkheid Opgroeien regie en tot wijziging van het Groeipakketdecreet van 2018
Adviesvrager
Wouter Beke - Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebestrijding
Ontvangst adviesvraag
22 december 2021
Decretale opdracht
adviesfunctie
Goedkeuring
Sectorale kamer Gezin en Jongerenwelzijn op 4 februari 2022
Contactpersoon
Annemie Nys
anys@serv.be
Advies Op 17 december 2021 keurde de VR een voorontwerp van decreet goed tot wijziging van artikel 5 van het decreet van 30 april 2004 tot oprichting van het intern verzelfstandigd agentschap met rechtspersoonlijkheid Opgroeien regie en tot wijziging van het Groeipakketdecreet van 2018. Het voorontwerp bevat enerzijds een aantal technische wijzigingen die doorgaans een bestaande praktijk formaliseren. Anderzijds zijn er een aantal inhoudelijke wijzigingen met impact op kinderen en jongeren. Over deze regelgeving ontving de Vlaamse Raad WVG (hierna: de raad) een adviesvraag van Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebestrijding, Wouter Beke. Deze adviesvraag is binnen de raad behandeld door de kamer Gezin en Jongerenwelzijn, die het voorliggende advies in consensus goedkeurde op 4 februari 2022.
Wijzigingen decreet De Vlaamse administratie heeft van bij de start van het Groeipakket gecoördineerd anomalieën in de nieuwe Vlaamse regelgeving getraceerd (project ‘borging van de regelgeving Groeipakket’) en heeft in 2021 het Groeipakket grondig geëvalueerd. Met het voorliggende decreet wordt nu de volgende stap in dit traject gezet, en worden een aantal wijzigingen voorgesteld en een aantal beleidsaanbevelingen ter optimalisatie doorgevoerd. De raad is tevreden met het voorbereidende traject dat werd gelopen voor dit ontwerpdecreet en beoordeelt de voorliggende aanpassingen veelal positief. Hij stelt vast dat met dit decreet een aantal knelpunten (zoals o.a. de omzetting naar interne leerlingen in MFCs, de toekenning van de sociale toeslagen o.b.v. geregistreerde overeenkomsten voor meerderjarige kinderen, … ) worden opgelost. Voor een aantal aspecten had de raad deze regelgeving echter uitgebreider en fundamenteler gewijzigd willen gezien. Daarnaast worden er in de praktijk ook nog steeds problemen vastgesteld die in het voorliggende ontwerpdecreet geen oplossing vinden. De raad gaat er dan ook van uit dat het voorliggende decreet niet het eindpunt is, maar dat het Groeipakket continu gemonitord en geoptimaliseerd zal worden. Hij informeert graag naar de verdere planning over de opvolging die gegeven zal worden aan de punten °2, °3 en °4 van de resolutie 849 en naar het verdere proces van monitoring en evaluatie.
3
De raad geeft artikelsgewijs de volgende opmerkingen mee bij de voorliggende wijzigingen: •
Artikel 7 en Artikel 8
Uit de clausule dat de termijn tussen een uit- en inschrijving uitsluitend geldt in de loop van hetzelfde schooljaar, leidt de raad af dat een uitschrijving vóór de zomervakantie nooit voor problemen kan zorgen als de inschrijving in een andere school pas gebeurt na de zomervakantie. Hij vraagt om dit duidelijker op te nemen in het decreet of de memorie van toelichting. De raad wijst er op dat 21 kalenderdagen in bepaalde situaties nog te kort zijn, bijvoorbeeld bij een verlengde kerst- of paasvakantie omwille van Covid-19 maatregelen. Zo duurde de afgelopen kerstvakantie 2021-2022 drie weken. De raad dringt aan om de termijn van 21 dagen te verlengen in dergelijke gevallen en deze uitzondering ook decretaal te verankeren. •
Artikel 12: Kinderen met recht op materiële ondersteuning
Teneinde een gelijke behandeling te voorzien voor alle jongeren/kinderen die ten laste zijn van de openbare overheid (ongeacht welke overheid) regelt artikel 12 de uitbetaling van de gezinsbijslagen wanneer een rechtgevend kind materiële ondersteuning geniet en dus (deels) ten laste valt van de openbare overheid. Deze doelstelling – om alle jongeren/kinderen die ten laste zijn van de openbare overheid gelijk te behandelen – onderschrijft de raad volledig. Het is voor de raad cruciaal dat deze gelijke behandeling voor deze jongeren/kinderen naast dezelfde financiële middelen, ook dezelfde materiele ondersteuning (zorg en ondersteuning) behelst. De raad stelt vast dat de maatregelen in artikel 12 zullen leiden tot een minderuitgave vanuit het Groeipakket voor de kinderen en jongeren die opgevangen worden in de FEDASIL-instellingen en rechtstreeks toegankelijke jeugdhulpvoorzieningen. De raad vraagt uitdrukkelijk dat de doelstelling – om alle jongeren/kinderen die ten laste zijn van de openbare overheid gelijk te behandelen – gehandhaafd wordt en roept de bevoegde instanties op om in samenspraak tot oplossingen te komen die deze gelijke behandeling verzekeren. •
Artikel 12: Pleegzorgtoeslag
Kinderen hebben recht op een stabiele, veilige omgeving om op te groeien, maar ook op een duurzame band met hun biologische ouders. Het is voor de raad belangrijk dat in de driehoek “ouder–kind–pleegouder” een goed evenwicht wordt gezocht tussen de verschillende behoeften en belangen van de drie betrokkenen. Bij de uittekening van het nieuwe Groeipakket werd ervoor gekozen om de pleegzorgtoeslag bij perspectiefbiedende pleegzorg per definitie toe te kennen aan het pleeggezin. Bij perspectiefzoekende pleegzorg wordt deze toeslag in de meeste gevallen uitgekeerd aan de biologische ouders. Het is voor de raad echter belangrijk dat in de beide gevallen van pleegzorg de omgang met de biologische ouders (waar nodig) ondersteund wordt. Hij vraagt dan ook initiatieven van de Vlaamse overheid om ook aan de biologische ouder een ondersteuning toe te kennen bij perspectiefbiedende pleegzorg die deze omgang ondersteunt. 4
•
Artikel 13
De raad is tevreden dat er met artikel 13 meer mogelijkheden ontstaan om de toelagen in het kader van het gezinsbeleid op een tijdige en administratief eenvoudigere wijze uit te betalen. De raad dringt wel aan om bij de bepaling van het alternatief betaalmiddel rekening te houden met de doelgroep en vraagt om in samenspraak met hen te komen (o.a. via armoedeorganisaties, sociale diensten, Huis van het Kind,…) tot een waardig alternatief alvorens de circulaire cheque te vervangen. •
Artikel 20
Artikel 20 biedt een oplossing voor het probleem dat sommige gezinnen (met kinderen geboren voor 1/1/2019) door het overlijden van één van beide ouders minder kinderbijslag ontvangen. De raad vindt het goed dat deze gezinnen, met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2019, hun oude kinderbijslag (basiskinderbijslag +leeftijdsbijslag) mogen behouden. De raad pleit daarnaast ook voor een gelijke(re) behandeling van alle kinderen en gezinnen die in deze kwetsbare situatie belanden en roept de Vlaamse overheid op om oplossingen te zoeken voor de grote verschillen in financiële tegemoetkomingen die er momenteel bestaan voor (half)wezen en hun gezin. •
Artikel 24
Artikel 24 bepaalt op welke datum de andere artikels in voege treden. Voor een aantal artikels ontbreekt echter deze datum. Dat is het geval voor artikel 5 (1° t.e.m. 3°), artikel 11 en artikel 13. De raad verwacht dat ook deze rechtzettingen retroactief ingaan vanaf 1 januari 2019.
Technische opmerkingen Tot slot geeft de raad de volgende technische opmerkingen mee met betrekking tot de memorie van toelichting: •
in de opsomming van de artikels die uitsluitend een technische wijziging inhouden (Mvt p. 2) zijn foutief artikels 3 en 5 opgenomen.
•
in de puntsgewijze opsomming en bespreking van de artikels (Mvt p. 2-3) moet elk nummer van de besproken artikels verhoogd worden met 1: artikel 3 i.p.v. 2, artikel 5 i.p.v. 4, artikels 7 en 8 i.p.v. 6 en 7, artikel 9 i.p.v. 8 en artikel 20 i.p.v. 19.
5