Issuu

22-06-2004

16:06

Pagina 1

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

activiteitenverslag-Anne 2004

a c t i v i t e i t e nve r s l a g

2002-2003

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 2

woord vooraf

p. 3

• Elisabeth Monard, secretaris

interviews

p. 5 - 25

• Karel Vinck, voorzitter VRWB • hans bracquené, kabinetschef van minister Dirk Van Mechelen

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

• Gilbert Declerck, Algemeen directeur IMEC, lid van het dagelijks bestuur VRWB en voorzitter van de Commissie Technologiebeleid • Godelieve Laureys,hoogleraar Scandinavische Taal- en letterkunde Universiteit Gent en lid van de Commissie Federale en Internationale Samenwerking • Dirk Van Dyck, voorzitter Onderzoeksraad Universiteit Antwerpen, lid van de VRWB en lid van de Commissie Wetenschapsbeleid

markante gebeurtenissen

p. 26 - 35

Bijlagen:

p. 36 - 65

• Historiek • Decreet tot oprichting van de VRWB • Huishoudelijk regelement • Samenstelling VRWB • Samenstelling Commissies • Samenstelling ad-hoc-werkgroepen • VRWB-secretariaat • Adviezen, aanbevelingen, commentaren, memoranda en boodschappenen, studiereeksen, eerdere publicaties, colloquia, onderzoeksprojecten • Gebruikte afkortingen Colofon 2

VRWB activiteitenverslag woord vooraf

p. 64

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 3

woord vooraf

E L I S A B E T H M O N A R D , S E C R E TA R I S

Het is even spannend afwachten geweest wat de mandaatwissel begin 2003 ons zou brengen. Het werd een VRWB met een grondig gewijzigde samenstelling: de industriële aanwezigheid werd versterkt en zowel de onderzoeksinstellingen als de hogescholen zijn nu ook vertegenwoordigd. Nieuw is verder dat na vier academische voorzitters de VRWB nu een voorzitter heeft met een expliciet industrieel profiel, maar met een grote affiniteit met het academisch onderzoek, ir. Karel Vinck, die een indrukwekkende loopbaan als ondernemer kan voorleggen en momenteel gedelegeerd bestuurder is van de NMBS. De uittredende Raad is een zeer dynamische VRWB geweest. Gedurende zijn mandaat, dat afliep in 2002, zijn vele projecten gerealiseerd en nieuwe initiatieven gelanceerd. De uitdaging voor de aantredende Raad en Voorzitter niet min. Maar deze kaap is met veel succes genomen. De nieuwe voorzitter en de nieuw samengestelde Raad hebben het nieuwe mandaat met veel enthousiasme aangevat. En zeer snel was de VRWB weer op kruissnelheid. Opvallend was toch wel de grote dynamiek die meteen in de vier permanente commissies op gang is gekomen. Alle commissieleden, zowel vanuit de academische wereld als vanuit de bedrijfsmiddens, zijn opmerkelijk actief betrokken. Het lanceren van het Innovatiepact is daar niet vreemd aan, het heeft in Vlaanderen zeker een beweging op gang getrokken en is een trigger geweest voor velen om grondig na te denken en te debatteren over welk beleid we in de toekomst wensen voor wetenschap en technologische innovatie. De uitgebreide discussies in alle commissies hebben reeds een neerslag gekregen in het Memorandum dat de VRWB in de aanloop naar de Vlaamse verkiezingen aan de volgende Vlaamse regering en het volgende Vlaamse parlement richt. In de komende maanden wordt de laatste hand gelegd aan de volledige rapportering van de discussies, waarin zeer vele inspirerende pistes voor het beleid worden aangereikt.

In het voorliggend verslag rapporteren wij over alle VRWB-activiteiten in de voorbije twee jaar. Het is een mooi palmares, vele belangrijke adviezen, interessante studies, geanimeerde conferenties, … De volledige lijst vindt u verder in dit rapport. En tevens laten we enkele prominente getuigen aan het woord in een vijftal interviews. Kabinetschef Hans Bracquené belicht voor ons de belangrijkste beleidsrealisaties van de Vlaamse regering in de voorbije legislatuur op het gebied van wetenschap en technologie. Onze voorzitter ir. Karel Vinck deelt met ons zijn visie over de meer proactieve rol van de VRWB als strategische adviesraad. Prof. Gilbert Declerck, algemeen directeur van Vlaanderens grootste onderzoeksinstituut IMEC, pleit voor een bundeling van krachten om de Europese trein niet te missen. Als stem vanuit de humane wetenschappen wijst prof. Godelieve Laureys op de nog steeds groeiende kloof tussen humane en exacte wetenschappen. Tenslotte vernemen we meer over de frisse kijk van prof. Dirk Van Dyck, nieuwkomer in de VRWB en grote pleitbezorger voor het grensverleggend onderzoek. Onze huisjournalist Jan Van Pelt is hierbij de interviewer van dienst. De interviews worden geïllustreerd met afbeeldingen van grote wetenschappers, uit binnen- en buitenland, uit het verre en minder verre verleden. De portretkeuze bij elk interview is willekeurig, er is geen bijzondere relatie. En zoals men vaak in boeken en bij films vermeldt: elke mogelijke gelijkenis berust louter op toeval. De enige boodschap die we met deze foto’s willen geven is de inspirerende kracht, die uitgaat van deze grote voorbeelden. Het leven en werk van de monumenten uit de wetenschapsgeschiedenis kunnen voor alle actoren in het veld, beleidsmensen en onderzoekers, een leidraad zijn en een permanente bron van bezieling voor al hun plannen en acties op het vlak van wetenschap en technologische innovatie.

Elisabeth Monard secretaris

VRWB activiteitenverslag woord vooraf

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 4

Charles Robert Darwin (1809 – 1882) Deze Engelse natuurkundige studeerde eerst geneeskunde en theologie alvorens een lange onderzoeksreis naar Zuid-Amerika te ondernemen. De bevindingen die hij aldaar opdeed, mondden in 1859 uit in de publicatie van zijn bekendste werk ‘On the origin of species by means of natural selection, or the preservation of favoured races in the struggle for life’. Daarin poneerde hij zijn evolutietheorie. Die zegt dat al wat leeft, ontstaan is door evolutie: bepaalde eigenschappen van levende wezens kunnen verloren gaan, andere worden gehandhaafd. Darwins theorie is nu algemeen aanvaard, maar stuitte in zijn tijd op felle kritiek omdat ze in schril contrast stond met de leer van de kerk.

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 5

interview

KAREL VINCK

VOORZITTER

VRWB

Toen Roger Dillemans begin 2003 zijn mandaat als voorzitter van de VRWB neerlegde, wilde de Vlaamse regering eens geen academicus aan het roer aan Vlaanderens adviesorgaan voor wetenschapsbeleid. De minister vond het tijd voor wat meer inbreng vanuit industriële hoek. Karel Vinck werd aangezocht en aanvaardde. Waarom? Karel Vinck: Ik heb de opdracht aanvaard omdat ik vind dat de doelstellingen die de VRWB stelt belangrijk zijn voor het welzijn en de welvaart in Vlaanderen. Ik kan daar nu actief aan meewerken. Vanuit mijn industriële achtergrond en ervaring is het mijn overtuiging dat kennis, onderzoek en ontwikkeling belangrijke elementen zijn in het scheppen van meerwaarde. En als je meerwaarde creëert, dan kan je die ook doorsluizen naar meer welzijn voor de regio. Doe je dat niet, dan ga je op alle vlakken achteruit. En aangezien we niet meer kunnen beschikken over grondstoffen en lage loonvoordelen is er maar één weg: het beleid richten op de groei en de valorisatie van kennis. De vorige voorzitters hadden een hoofdzakelijk academisch curriculum en hechtten veel belang aan het fundamenteel niet-gericht onderzoek.

‘Tijdens de volgende legislatuur zal de Raad een veel meer proactieve koers moeten varen om de voorgestelde beleidsvisie mee vorm te geven’.

Als industrieel is dat voor u niet evident. Vinck: Het is en blijft een moeilijke oefening om de brug te slaan tussen academisch niet-gericht en toepassingsgericht onderzoek. Ik heb er absoluut geen probleem mee om dat te erkennen. In het kader van mijn industriële loopbaan heb ik altijd toepassingsgericht gewerkt. Zo snel mogelijk meerwaarde creëren is de boodschap in de bedrijfswereld. Maar na een jaar voorzitterschap van de VRWB krijg ik een andere kijk op de dingen. Je moet niet alleen het toepassingsgericht onderzoek hebben, maar ook de cruciale rol erkennen van het fundamenteel onderzoek. Er is bovendien nog een ander spanningsveld. Net zoals mijn voorganger, professor Dillemans, ben ik overtuigd dat naast O&O op technologisch vlak, ook grote nood is aan wetenschappelijk onderzoek op maatschappelijk vlak. En vooral dat laatste luik verdient een grotere inspanning.

VRWB activiteitenverslag interviews

22-06-2004

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

activiteitenverslag-Anne 2004

16:07

Pagina 6

Uw voorgangers hadden wel al het pad geëffend. Het innovatiepact is een

Die geïntegreerde visie heeft de VRWB gebundeld in een memorandum

monument in het Vlaamse wetenschapsen technologiebeleid. Het dicteert

met liefst 21 aandachtspunten voor de toekomst. Slaat de Raad daarmee

dat we tegen 2010 de EU-norm van 3% van het BRP halen voor onderzoek.

een nieuwe koers in?

Vlaanderen is ambitieus want het wil die norm al in 2007 halen.

Vinck: De 21 punten die we in het memorandum voorleggen geven

Vinck: Inderdaad, als het innovatiepact er niet geweest was, dan zouden

een geïntegreerde visie op wat het wetenschapsen innovatiebeleid

we er vandaag heel anders voorstaan. Het innovatiepact vormde de basis

de komende jaren zou moeten worden. Het komt er nu op aan dat beleid

bij uitstek waarop we het afgelopen jaar met alle actoren op het terrein op

ook uit te voeren. Moet de VRWB in dat kader een andere koers varen?

een heel interactieve en intensieve manier een geïntegreerde visie hebben

Enigszins wel, ja. Tot nu toe is de VRWB eerder een advies- en opvolgings-

kunnen ontwikkelen voor een toekomstgericht Vlaams wetenschapsen

instrument geweest. Een belangrijke verantwoordelijkheid die de Raad op

innovatiebeleid. Daarnaast hebben we ook een referentie-instrumentarium

een uitstekende wijze op zich heeft genomen. Tijdens de volgende legislatuur

op punt gesteld om de voortgang in de uitvoering van het pact kwantitatief

zal de Raad een veel meer proactieve koers moeten varen om de voorge-

heel nauwkeurig te kunnen opvolgen. Dat we de 3%-norm al in 2007

stelde beleidsvisie mee vorm te geven. Een van de punten op de agenda

willen halen is mooi. Maar de fundamentele vraag rijst of de toekomstige

van de volgende minister voor Wetenschapsbeleid is trouwens de omvor-

regering binnen de huidige budgettaire ruimte de financiële inspanning

ming van de VRWB tot een Strategische Adviesraad. Dat is meer dan

voor haar aandeel van 1 % van het BRP kan blijven opbrengen.

alleen maar een naamswijziging. Dat vraagt commissies van de Raad

Het is belangrijk om een goed en voldoende breed beleid uit te stippelen,

die zich in die proactieve denkoefening actief kunnen engageren.

maar daarnaast moet men ook de middelen garanderen om dat beleid hard te maken. Afwachten dus.

Wat is dan de rol die de nieuwe Strategische Adviesraad zich wil aanmeten? Vinck: 'Het is niet de rol van die Raad om te zeggen in welke strategische gebieden we aan onderzoek en ontwikkeling moeten doen. De initiatieven en antwoorden op die vraag moeten komen vanuit de geïnteresseerde instellingen of de industrie zelf. Maar de Raad moet er wel voor zorgen dat de nodige overlegplatforms gecreëerd worden van waaruit concrete initiatieven kunnen groeien in domeinen waarin Vlaanderen kan uitblinken. Recente voorbeelden zijn Flanders’ Drive, het Vlaams instituut voor de Logistiek, Flanders Mechantronics Technology Centre, het IBBT. Daarvoor werden al de nodige middelen vrijgemaakt. De Raad zal dus een eerder begeleidende en ondersteunende rol moeten spelen om de strategische voorstellen vanuit de basis mee te helpen realiseren.

VRWB activiteitenverslag interviews

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 7

Hoe gaat u dat concreet aanpakken?

Aan welke overkoepelende onderzoeksgebieden denkt u?

Vinck: Het is duidelijk dat we niet alles kunnen doen. De vraag is hoe

Vinck: Ik wil duidelijk niet formaliseren of opdringen, maar wel het

je vanuit de innovatiedoelstellingen met de middelen die we hebben mee

achterliggende idee in de verschillende sectoren aankaarten zodat voor-

het beleid kan bepalen. Een cruciaal wapen zijn de verkenningstudies.

stellen en initiatieven spontaan opwellen. Neem nu nieuwe producten

Er werden er al een paar uitgevoerd zoals in de chemische sector,

op het vlak van de materiaalkunde. In de farmacie bijvoorbeeld doet men

de Agoria-sector, de voedingssector, ICT-learning en Tissue engineering.

minder en minder proeven op dieren en meer rechtstreeks op moleculen.

Die verkenningsstudies moeten voortgezet worden op twee voorwaarden. Ten eerste moet men ze gebruiken als een denkkader om te onderzoeken

Diezelfde techniek zou men ook kunnen gebruiken voor de ontwikkeling

welke samenwerking er mogelijk is tussen universiteiten, hogescholen,

van nieuwe materialen op atomair of nanovlak. Zo heeft men in

onderzoeksinstellingen en bedrijven. Ten tweede mogen we ons in de

Vlaanderen op basis van germanium zonnecellen kunnen produceren

verkenningsstudies niet beperken tot sectoren alleen. We moeten bruggen

die gebruikt worden in de Opportunity die nu op Mars rondrijdt.

bouwen over sectoren heen. Doen we dat niet, dan kapselen we ons in.

Ook bijvoorbeeld de ontwikkeling van de klassieke naar de digitale foto-

Het zijn precies die bruggen over de verschillende sectoren heen die

grafie voor de medische beeldverwerking kwam mee tot stand dankzij

uiteindelijk de ruimte moeten creëren voor onderzoek en innovatie in

visiesystemen die in Vlaanderen ontwikkeld werden. Het is aan ons om

totaal nieuwe gebieden. Het Strategisch Basisonderzoek is hiervoor

na te gaan waar en hoe we bruggen kunnen slaan en wat de toepassingen

zeer belangrijk.

kunnen zijn van het fundamenteel en/of toegepast onderzoek dat plaats vindt aan onderzoekscentra, universiteiten en in de industrie.

In dat verband pleit u in uw memorandum voor meer middelen.

De VRWB, en binnenkort de Strategische Adviesraad, zal daar als

Vinck: Het concept van het Strategisch Basisonderzoek richt zich op de

begeleidend orgaan een belangrijke rol in kunnen spelen.

wetenschappelijke en technologische capaciteit als basis voor mogelijke economische of maatschappelijke toepassingen die nog niet duidelijk

Is in dat concept ook plaats voor niet-technologisch onderzoek?

gedefinieerd zijn bij de aanvang van een onderzoek. Strategisch

Vinck: Ik kom even terug op wat ik aan het begin van dit interview

Basisonderzoek kan zowel gegenereerd worden vanuit om het even welke

gezegd heb. Het gaat uiteraard niet alleen om technologie. Ik zou zeker

onderzoeksgroep als vanuit concrete noden die binnen de maatschappij

niet de indruk willen wekken dat er geen onderzoek zou moeten gebeuren

leven, als vanuit een industriële vraagstelling. Voor de toekomst van

op maatschappelijk vlak. Mede door de globalisering moeten er heel speci-

Vlaanderen is het Strategisch Basisonderzoek zeer belangrijk en daarom

fieke problemen onderzocht en aangepakt worden. Denk maar aan de

pleiten we er ook voor om het bestaande SBO-programma meer middelen

agressie in onze samenleving, de tewerkstellingsproblematiek, de sociale

te geven, alsook snel werk te maken van het nieuwe kanaal,

zekerheid, de pensioenen, interculturele verhoudingen … Daar moet nog

dat de universiteiten toelaat om een eigen beleid inzake Strategisch

heel wat wetenschappelijk onderzoek gebeuren. Benchmarking op dat

Basisonderzoek te voeren (IOF).

vlak is heel belangrijk. Vooral omdat ieder land zo op zichzelf bezig is. Dat soort van onderzoek zou aan de universiteiten kunnen gebeuren. Op basis daarvan kan een beleid worden ontwikkeld en door de regering worden geïmplementeerd. Maar dat is natuurlijk een andere benadering VRWB activiteitenverslag interviews

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 8

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

dan voor technologische innovatie. In dat verband denk ik ook aan het initiatief van Science Sharing dat door professor Dillemans is opgezet. Wij hebben na WO II het ontstaan gekend van het Instituut voor Tropische Geneeskunde, dat uitgegroeid is tot een internationaal excellentiecentrum. Er was zelfs een agronomisch instituut in het voormalige Congo dat fantastisch werk geleverd heeft. Dat zou kunnen of moeten verder gezet worden in het kader van het delen van kennis en ervaring met die landen als partners. In het memorandum besteden we daar dan ook de nodige aandacht aan. Heeft u prioriteiten in petto? Vinck: Nog niet. Als we eenmaal weten of de nieuwe regering onze aanpak ondersteunt en weten of we op dezelfde golflengte zitten, dan is

Men spreekt van zeshonderdduizend! Maar als we ze hier niet vinden,

het aan de minister om in overleg prioriteiten vast te leggen. Het is dui-

dan halen we ze wel naar hier. Ik ben daar geen tegenstander van.

delijk dat we niet alles in één keer kunnen realiseren. We moeten de hele

Vergeet niet dat we een groot reservoir van uitwisselingsmogelijkheden

innovatieketen bekijken, de rol van de universiteiten, de rol van de onder-

met Oost-Europa hebben. In een klassieke sector als de metaalkunde bij-

zoekscentra, de rol van de nieuwe structuur van de associaties met de

voorbeeld leeft er bij ons heel weinig interesse. Maar landen als Bulgarije

hogescholen. Daarnaast moeten we aan benchmarking doen. We moeten

en Polen hebben een belangrijke traditie in dat gebied. Met India is een

nagaan hoe Vlaanderen zich Europees en internationaal kan profileren

gelijkaardige uitwisseling al bezig, met name op het vlak van informatica

en kijken hoe we in Europese en internationale netwerken kunnen stappen

en software. India heeft bovendien het voordeel dat alles in het Engels

om ook in Vlaanderen platforms te ondersteunen en excellentiecentra

kan. Als we platforms en excellentiecentra uit de grond kunnen stampen

te ontwikkelen waarmee we een eigen plek kunnen veroveren.

die trendsettend zijn en over voldoende middelen beschikken, dan komen er ongetwijfeld onderzoekers uit de hele wereld op af en creëren

Dat vereist een permanente opvolging van de programma's?

we welvaart voor Vlaanderen.

Vinck: Ja. Via zijn commissies neemt de Raad de Europese programma’s

VRWB activiteitenverslag interviews

systematisch onder de loep. Hoe Vlaanderen in deze programma’s pres-

U haalt een heikel punt aan. Er is momenteel in Vlaanderen niet al

teert moet regelmatig en minstens voor elk kaderprogramma grondig

te veel enthousiasme voor onderzoekscarrières. We kunnen toch niet alle

geanalyseerd en geëvalueerd worden.

onderzoekers die we nodig hebben uit het buitenland halen?

Waar staan we? Zitten we op het goede spoor? Wat moeten we bijschaven?

Vinck: Je kan er niet omheen dat onze welvaart hoe langer hoe meer zal

Dat is een eerste punt. Ten tweede moeten we geen illusies koesteren

afhangen van wat er op wetenschappelijk en technologisch vlak in de

omtrent het aantal onderzoekers dat Europa tegen 2010 nodig heeft

nabije toekomst gebeurt. Er zijn een aantal landen, die op dat vlak beter

om te kunnen optornen tegen de VS, Australië of Nieuw-Zeeland.

presteren dan wij. Denk aan de Scandinavische landen. Het zou geen

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 9

slecht idee zijn om eens na te gaan waarom en hoe die landen het zover

verouderende bevolking. Daarom willen we op het evenement in het

gebracht hebben en of het mogelijk is om tussen die landen en

najaar ook alle betrokken actoren aan bod laten komen. Ik kijk uit naar

Vlaanderen een pool van creativiteit te ontwikkelen. Het zal dus een

wat het zal opleveren.

belangrijke communicatieoefening worden om jongeren ertoe aan te zetten te kiezen voor dat soort van beroepen, anders zullen we ze

Toch niet zo’n optimistische vooruitzichten voor Vlaanderen?

inderdaad moeten gaan halen buiten Vlaanderen en zelfs buiten Europa.

Vinck: Ik zou daar geen al te grote schrik voor hebben. Wij zijn niet veel

In oktober plant de VRWB daarrond een groot evenement. De bedoeling

kleiner als een land zoals Finland dat bovenaan de Europese top prijkt

is om topondernemers, bedrijfsfederaties, kennisinstellingen, media,

inzake wetenschap en technologie. Waarom zouden wij het niet even

politici, leerkrachten te overtuigen van en enthousiast te maken voor

goed kunnen doen? Maar in tegenstelling tot een land als Finland hebben

het feit dat Vlaanderen zijn welvaarts- en welzijnspeil maar zal kunnen

wij een bijzonder complexe en tijdrovende federale structuur. Die vormt

aanhouden en verbeteren door innovatie, excellentie in nieuwe dingen,

een grote rem want zij bemoeilijkt met name de cruciale toegang tot

creativiteit, en dat er dus grote nood is aan veel jong talent.

de Europese netwerken. Wij moeten hoe dan ook op een meer efficiënte wijze inspraak hebben bij de uitbouw van de European Research Area.

Een zwakke schakel toch in de hele aanpak van het wetenschapsen

Ook bij de organisatie van de op stapel staande European Research

technologiebeleid?

Council moet Vlaanderen zeker betrokken worden om onze onderzoekers

Vinck: Ja, het is een structureel probleem. Het is absoluut noodzakelijk

optimaal te laten meespelen. Anders geraken we gemarginaliseerd.

dat we de jeugd meer gaan sensibiliseren voor wetenschap en onderzoek

Dat moet misschien ook op de agenda komen van de organisatie van

willen we onze welvaart waarborgen voor langere termijn. Maar het is

de Europese regio’s. Want dat soort problemen kennen andere regio’s in

niet alleen een kwestie van sensibilisering. Het is ook een zaak op het

de andere landen ook. Denk maar aan de regio’s in landen als Duitsland,

vlak van de schoolprogramma’s. Een performant innovatiesysteem kan

Frankrijk, Italië, Spanje … die kampen met dezelfde interne problemen.

alleen maar gedragen worden door kwalitatief hoogstaand onderwijs op

Daarom zou er na de regeringsvorming meer klaarheid moeten komen

alle niveaus. Zeker op het niveau van het secundair onderwijs. Maar er is

op het vlak van de verhouding tussen de regio’s en de federale overheid.

nog een andere zwakke schakel. Toen ik VEV-voorzitter was hebben we

De samenwerking tussen de regio’s in het federale België kan heel com-

eens een vergelijkende studie laten uitvoeren van de meest succesvolle

plementair zijn. Er hoeft geen contradictie in de belangenverdediging

regio’s in Europa. Maar in plaats van klassieke parameters zoals econo-

te bestaan op dat vlak. Het enige wat we vragen is dat men ons ten

mische groei e.d. te gebruiken, gooiden we het over een andere boeg.

minste de ruimte geeft om een beleid te voeren zoals wij dat zien.

We gingen sociale verhoudingen vergelijken, culturele elementen, verantwoordelijkheidsgevoel, vertrouwen in de besteding van de middelen voor wetenschap en technologie. Vlaanderen scoorde zeer goed, maar er was

Jan Van Pelt

een opvallende zwakke schakel. Vlaanderen bleek bijzonder zwak als het aankwam op ondernemerschap. Blijkbaar deinst de Vlaming terug voor het ondernemersrisico of is het klimaat daarvoor niet gunstig. Daar moeten we rekening mee houden, zeker met het beeld voor ogen van een snel VRWB activiteitenverslag interviews

111

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 10

Andreas Vesalius (1514 – 1564) Andries Van Wesel (zoals Vesalius’ echte naam luidt) werd in Brussel geboren, volgde een klassieke opleiding aan de Leuvense universiteit en promoveerde aan de universiteit van Padua. Hij was een van de grondleggers van de anatomie. Zijn boek ‘De humanis corporis fabrica libri septem’, het eerste complete werk over de menselijke anatomie, is voor de geneeskunde van grote waarde gebleken. Vesalius was naast hoogleraar ook de persoonlijke lijfarts van Keizer Karel V en diens zoon Filips II. Tijdens zijn leven kregen zijn vernieuwende inzichten echter felle tegenkanting waardoor hij zijn academische carrière besloot op te geven. Bij zijn terugkeer van een pelgrimstocht naar Jeruzalem overleed hij nabij het Griekse eiland Zakynthos.

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

HANS BRACQUENÉ

16:07

Pagina 11

KABINETSCHEF VAN MINISTER

DIRK VAN MECHELEN

Bracquené: ‘Op termijn is die inhoudelijke ondersteuning wellicht nog

‘Basisonderzoek, toegepast onderzoek met economische

belangrijker. Zo voerden we het éénloketsysteem in voor steun aan de

finaliteit en industriële return blijven de essentiële

industrie, ter vereenvoudiging van het bestaande scala aan kanalen.

ingrediënten voor een consistent Vlaams innovatiebeleid.’

Nu is er bijvoorbeeld één groot kmo-programma dat gestuurd wordt vanuit het IWT. Het gevolg is dat er sindsdien bijna drie keer meer kmo’s bij het IWT aankloppen voor O&O-steun. Die vereenvoudiging werkt dus. Daarnaast hebben we ook gezocht naar oplossingen voor een aantal andere hiaten. Bijvoorbeeld financiering voor grotere onderzoeksprojecten gericht op langere termijn, zonder dat dit dadelijk moet leiden tot producten of diensten. Het zogenoemde SBO (programma Strategisch Basisonderzoek). Het grootste programma dat Vlaanderen tot dusver heeft uitgebouwd. Gemiddeld 35 miljoen € per jaar sinds 2003. Dat zijn grote budgetten.’ Fundamenteel versus toepassingsgericht onderzoek Anderzijds klaagt de academische wereld erover dat het fundamenteel onderzoek verhoudingsgewijs niet even sterk gegroeid is als het industrieel onderzoek. ‘De cijfers spreken dat tegen’, stelt Bracquené. ‘Wij hebben in onze beleidsnota gezegd dat we de stijging van de financiering zo evenwichtig mogelijk zouden verdelen. Dit is in de voorbije legislatuur grosso modo ook gebeurd. Ik wil hier trouwens onderstrepen dat de autonomie van de universiteiten bij het besteden van de middelen zeer groot is.

Onder het mandaat van Vlaams minister voor Wetenschapsen Innovatiebeleid Dirk Van Mechelen is de begroting verder blijven stijgen. Van 198 miljoen euro in 1995 tot zelfs 550 miljoen euro in 2004. Dat is een stijging met 175%. Kijken we naar de gezamenlijke investeringen van overheid en industrie, dan zit Vlaanderen op dit ogenblik aan 2,64% van het BRP. De Europese 3%-norm komt dus in zicht. Met die prestatie zit Vlaanderen na de Scandinavische landen duidelijk in de kop van het peloton. Een prestatie die kan tellen, vindt Hans Bracquené, zeker in het kader van de budgettaire krapte waarmee de voorbije legislatuur te kampen had. Maar een goed beleid gaat niet alleen over centen. Ook is er hard gewerkt aan het instrumentarium om dat beleid inhoudelijk te ondersteunen.

Het is dus ook aan de universiteiten zelf om keuzes te maken en middelen voor fundamenteel onderzoek te verdelen. Ik verwijs bijvoorbeeld naar de impulsfinanciering voor zware apparatuur. De besteding daarvan is volledig autonoom door de universiteiten gebeurd en zij konden dit zonder problemen volledig voorbehouden aan fundamenteel onderzoek. De overheid beslist dus echt niet alleen over de verdeling van de middelen die naar het academisch onderzoek gaan.’

VRWB activiteitenverslag interviews

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 12

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

Excellentiepolen

de op het vlak van wetenschap en innovatie. ‘Die klaagzang is stilaan verdwenen’, onderstreept Bracquené. ‘Haar engagement in het kader

Een andere grote uitdaging is het

van het innovatiepact is de overheid tot nu toe nagekomen. Het pact had

versterken van een aantal excellen-

de bedoeling om het onderzoek in Vlaanderen te stroomlijnen, het over-

tiepolen. De impulsprogramma’s

heidsbeleid en de inbreng van de onderzoekswereld en de industrie op

als beleidsinstrument werden

mekaar af te stemmen. En wat zien we vandaag? Vlaanderen is intussen

afgeschaft. ‘Maar dat betekent niet

uitgegroeid tot een voorbeeldregio. We willen onze troeven kunnen uit-

dat er geen impulsen kunnen

spelen door het uitbouwen van initiatieven waarbij we de experts die

gegeven worden op specifieke ter-

Vlaanderen rijk is willen samenbrengen in excellentiepolen. Het nieuwe

reinen’, zegt Bracquené. ‘Er zijn

onderzoeksproject van de VRWB om een aantal technologisch-economi-

niet alleen bestaande realisaties

sche opportuniteiten voor Vlaanderen in kaart te brengen, kan het beslis-

zoals VIB, VITO of IMEC.

singsproces binnen de Vlaamse regering in ieder geval mee voeden.

We hebben ook een aantal nieuwe

We zijn op de goede weg.’

initiatieven in het leven geroepen, zonder die evenwel zelf uit te kiezen.

Proactieve adviesraad

Het gaat telkens om projecten die vanuit de sector zelf gekomen zijn

In die uitbouw van het wetenschapsen innovatiebeleid heeft de VRWB

en die, als ze goed bevonden wer-

een belangrijke rol gespeeld. De Raad kreeg met name de opdracht om

den, ook gesteund werden.

de opvolging van het innovatiepact mee gestalte te geven en de uitvoering

Natuurlijk wil elke sector zijn eigen

ervan mee op te volgen. Volgens Bracquené ligt de overstap naar de nieuwe

IMEC of VIB hebben. Maar dat

Strategische Adviesraad volledig in die lijn. ‘Als je het Vlaamse landschap

kan natuurlijk niet. Het gaat om

vandaag bekijkt is er meer dan ooit nood aan een orgaan dat aan het

veel bescheidener impulsen.

beleid duidelijke proactieve standpunten voorlegt. De huidige decretaal

Ik denk aan Mechatronica, het

bepaalde rol van de VRWB is eerder evaluerend geweest. Het is dan ook

Vlaams Instituut voor de Logistiek,

de bedoeling geweest van minister Van Mechelen om een meer proactief

Flanders’ Drive voor de autotoele-

beleidsvoorbereidend adviesorgaan uit te bouwen om top-down en bottom-up

veranciers, … We werken ook hard

samen te brengen. De impulsen die vanuit het terrein naar boven komen

aan een initiatief in de voedings-

moeten gestructureerd kunnen worden in beleidsopties waaruit de

sector en één voor materialen.’

beleidsmakers dan een keuze moeten maken. De Strategische Adviesraad zal de rol die de VRWB vandaag vervult dus versterken. Maar dat is een

Tot voor een paar jaar hoorde men in Vlaanderen steevast de klaagzang dat er veel te weinig gebeur12

VRWB activiteitenverslag interviews

opdracht voor de volgende legislatuur’.

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 13

Teer punt

de federale overheid. Dat moet

noodzaak. Tot nu toe konden we dat voor een stuk opvangen dankzij

veel efficiënter kunnen gebeuren.’

een goede samenwerking en verstandhouding met Philippe Busquin.’

Ondanks de verhoudingsgewijs

Misschien dat de komende Europese verkiezingen een doorbraak teweeg

sterke prestatie van de Vlaamse

Bracquené beweert niet dat

regio vergeleken met groten als

Vlaanderen vanuit federale hoek

Frankrijk en Duitsland, bestaat er

tegengewerkt wordt. Sinds het

volgens Bracquené toch nog een teer

aantreden van Fientje Moerman

punt. Vlaanderen kent weliswaar

als federaal minister voor Weten-

Wil Vlaanderen koploper worden in wetenschap en innovatie, dan moet

een heel sterk autonoom beleid,

schapsbeleid wordt het beleid

het zijn eigen kennis verankeren. Hoe gaan we de kenniscreatie hier houden

maar ondervindt een grote handicap

meer en meer gericht op fiscale

en vermijden dat ze naar het buitenland verdwijnt? Dat is de grote uitda-

wanneer het banden wil smeden

maatregelen en niet meer op

ging. Een succesverhaal dat menige EU-lidstaat ons benijdt is ongetwij-

met de internationale onderzoeks-

de inhoudelijke invulling zoals

feld IMEC. IMEC is wellicht de grootste investering in onderzoek ooit in

gemeenschap. We moeten allianties

voordien. Een goede zaak vindt

België. Het is vandaag ook uitgegroeid tot een van de grote onderzoeks-

kunnen sluiten met Europese part-

Bracquené. Maar het gaat volgens

centra in micro-elektronica in Europa. Bracquené glundert: ‘We zijn er

ners. Niet alleen binnen het 6de

hem veel meer om de bijzonder

toch maar in geslaagd om dat in Vlaanderen te doen. Een prestatie die

en het 7de kaderprogramma, maar

omslachtige interne procedures.

kan tellen. Temeer daar de inbreng van de overheid vrij beperkt is, met

ook in de totaliteit van het econo-

‘Wanneer een gewest geen stand-

name 21% van het totale budget. We moesten beslissen over een investe-

mische gebeuren. Willen wij de

punt inneemt, dan neemt België

ring van 37,5 miljoen € in nieuwe infrastructuur op een ogenblik dat de

kenniseconomie uitbouwen, dan

ook geen standpunt in. Dan zitten

economie slabakte, dat niemand echt geloofde in de kenniseconomie en

moeten we noodzakelijkerwijs

we klem. Als ik een advies zou

dat IMEC nog geen enkel contract had ondertekend. Vanuit Europa kwam

komen tot intensieve samenwer-

willen geven aan de komende

er geen cent. Toch is het gebeurd en dat rendeert nu. Op die manier zijn

king. Bracquené: ‘Wanneer wij

regeringsploeg, dan is het wel

toch al heel wat kennisinvesteringen naar hier gehaald. Hetzelfde gebeurt

een Vlaams standpunt willen laten

dat ze dat tere punt op de agenda

met het VIB en meer en meer ook met de VITO. Basisonderzoek, toegepast

doorklinken in de EU, dan doen

moet plaatsen. De samenwerkings-

onderzoek met economische finaliteit en industriële return blijven hoe

we dat officieus via de contacten

akkoorden tussen gewesten,

dan ook de essentiële ingrediënten voor een consistent innovatiebeleid.’

met de kabinetten en de ambtena-

gemeenschappen en de federale

ren. Maar als het gaat om het for-

overheid voor de standpuntbepa-

muleren van officiële, eensgezinde

ling binnen de Europese raden en

Belgische standpunten bij de

afgeleide organen voor onderzoek

Europese instanties, dan krijgen

moeten herzien worden. Dat is

we niet voldoende steun vanwege

een dringende en dwingende

brengen. Kennisverankering

Jan Van Pelt

VRWB activiteitenverslag interviews

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 14

Marie Curie (1867 â€“ 1934) Marie Curie werd als Maria Sklodowska in Polen geboren. Ze trok naar de Parijse universiteit Sorbonne om er natuur- en scheikunde te studeren. Nadat ze als doctoranda voor Antoine Becquerel (ontdekker van straling in uranium) werkte, concentreerde ze zich op de studie van radioactieve materialen. Ze slaagt erin om uit uraniet twee nieuwe scheikundige elementen te isoleren: radium en polonium. Dat laatste element noemde ze overigens naar haar vaderland. In 1903 won ze de Nobelprijs voor natuurkunde met haar echtgenoot Pierre Curie, met wie ze professioneel nauw samenwerkte, en in 1911 de Nobelprijs voor chemie.

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 15

GILBERT DECLERCK

ALGEMEEN DIRECTEUR

VRWB

IMEC,

LID VAN HET DAGELIJKS BESTUUR

E N V O O R Z I T T E R VA N D E C O M M I S S I E T E C H N O L O G I E B E L E I D

Europa en de hele westerse wereld leven vandaag boven hun stand. Europa

we het niet. Dan komen de grote

heeft last van ‘burn out’. De hoge productiviteitsgroei gaat gepaard met

spelers niet meer naar ons om

een lage arbeidsparticipatie en een hoge uitstoot van arbeid. Aanvankelijk

hier onderzoek te laten doen.’

dachten we onze mondiale competitiviteit te kunnen verdedigen door ons te concentreren op kennis. Maar, ondanks een verregaande automatisering

Wat moeten wij dan concreet doen

van de productie, kan Europa niet optornen tegen het Aziatische geweld.

om het tij te doen keren?

En nu verdwijnt ook nog de kennis. Multinationals verplaatsen hun O&O-

Europa hinkt achterop omdat we

centra naar landen waar het kennisniveau gelijkaardig is aan het onze,

nog altijd niet geleerd hebben om

maar de lonen lager en de werktijden langer zijn. Heeft Europa nog een

op Europees vlak efficiënt samen

toekomst? Heeft Vlaanderen nog een toekomst?

te werken. Dat is de stellige over-

‘Wij maken vandaag een spreiding van de rijkdom mee’ concludeert

tuiging van Declerck. ‘In Europa

‘Het is enkel door proactief na te denken en vooral

Gilbert Declerck als hij na een van zijn vele reizen terugblikt op de toe-

zijn het nog altijd de grote landen

te handelen dat we mee op de Europese trein kunnen springen

stand in landen als China, India, Maleisië, Taiwan en andere Zuidoost-

als Frankrijk en Duitsland die de

en de concurrentie op wereldschaal succesvol aangaan.’

Aziatische tijgers. ‘Wij in West-Europa hebben het goed. De vraag is of

scepter zwaaien. De kleintjes

we die welvaart de komende jaren kunnen aanhouden. Het wordt alsmaar

mogen meespelen. We moeten

moeilijker om die rijkdom met steeds minder actieven op te brengen.

opletten dat we niet door hen

Zij daarentegen beschikken over een groot potentieel aan knappe onder-

gedomineerd worden. Zij kunnen

zoekers. Ze zijn geselecteerd uit miljoenen jonge mensen die gestudeerd

immers meer lobbywerk doen,

hebben aan goede universiteiten en tegen veel lagere lonen dan in het

veel meer gewicht in de schaal

westen hard willen werken en vooruit willen komen. Velen zijn naar

leggen omdat hun nationale

Californië getrokken, hebben daar aan de Amerikaanse topuniversiteiten

onderzoeksbudgetten veel groter

een PhD behaald. Ze hebben daar tien, twintig jaar in de boomende

zijn. Als we in het kader van de

informaticaindustrie gewerkt en keren terug. Eens terug richten ze in

verschillende Europese kaderpro-

eigen land bedrijfjes op en kiezen resoluut voor de wereldcompetitie.

gramma’s met de overheden van

En reken maar dat hen dat ook zal lukken.’

de verschillende EU-lidstaten rond de tafel gaan zitten om de koek te

Wat is dan de boodschap die u in de VRWB wil laten doorklinken?

verdelen, wie denk je dat er dan

Declerck: ‘Wel, blijf niet onder jullie kerktorens zitten, verschans jullie

met het grootste stuk gaat lopen?

niet in jullie lokale universiteiten, maar bundel de krachten en zorg

De vertegenwoordiger van de

ervoor dat je in specifieke niches gewoon de beste bent. We kunnen er

Vlaamse regio of die van

wel degelijk iets aan doen als we in specifieke domeinen aan de top

Duitsland of Frankrijk? Ik hoop

staan. Maar, als we alleen maar de nummer 5 willen zijn, dan halen

dat Europa daar uit geraakt. VRWB activiteitenverslag interviews

22-06-2004

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

activiteitenverslag-Anne 2004

16:07

Pagina 16

De EU mag niet het Europa van alleen maar de grote landen worden.

industrie. We kunnen spin-offs uit de grond stampen. Investeren in

De kleintjes moeten daar ook hun zeg in hebben. Dat is vechten. Zien dat je

speerpunten dus, zaken waarin we goed zijn. Geen ’me too’-activiteiten.’

op de Europese kaart staat. Het kan niet zijn dat de grote landen met hun grote budgetten alle programma’s inpalmen en dus ook de beste onder-

Zijn daar al voorbeelden van?

zoekers in de interessante onderzoeksdomeinen kunnen aantrekken.

Declerck: ‘Ja, ik denk aan het nieuwe Vlaams Instituut voor Breedband-

Dat is een constante zorg. Het enige wat we kunnen doen in Vlaanderen

technologie (IBBT), een initiatief van professor Paul Lagasse, en een

is aan de top staan, zien dat ze ons niet kunnen voorbijsteken. De Europese

goede actie van de overheid. Professor Lagasse heeft onderzocht welke

overheid zal ons ongetwijfeld steunen, op voorwaarde dat we een ‘center

expertise er aan de verschillende onderzoekscentra en universiteiten

of excellence’ zijn in Europa. En dat kunnen we maar als we in Vlaanderen

op dat vlak aanwezig is. Hij heeft die groepen dan samengebracht in

de krachten bundelen.’

een nieuw virtueel instituut. Een heel flexibele formule waarin groepen kunnen wegvallen en andere bijkomen naargelang hun sterktes en

Hoe wil u dat naar de Vlaamse context vertalen?

prestaties. Dat soort initiatieven moeten we in Vlaanderen meer ontwik-

Declerck: ‘In Vlaanderen betekent dat inderdaad het stimuleren van excel-

kelen. Het heeft geen zin om lokale groepen mekaar te laten beconcurre-

lentiecentra. Maar niet met de blik op Vlaanderen gericht, wel op de

ren. Pas als we samenwerken betekenen we ook Europees iets. Overal in

wereld. We moeten investeren in zaken waarin we op wereldschaal aan

Europa bundelt men immers de krachten. Als we daar regionaal niet

de top staan. Dat wil zeggen vooruitlopen op China, India, Zuidoost-Azië.

in slagen, dan betekenen we ook Europees niets.’

Dat is mogelijk als we keuzes maken in een klein aantal gebieden. We moeten ook voortdurend in de gaten houden wat anderen aan

Heeft een initiatief als het IBBT slaagkansen?

het doen zijn. Dat is nu eenmaal wereldwijde competitie.’

Declerck: ‘Absoluut. Er is veel kennis aanwezig. Nu komt het erop aan via een goed management de juiste beslissingen te nemen, de beste groepen

Welke keuzes?

te selecteren, beloftevolle programma’s op te starten, contracten in de

Zonder directief te willen zijn denkt Declerck bijvoorbeeld aan nanotech-

wacht te slepen en te trachten in dat domein vanuit Vlaanderen Europees

nologie. ‘Nanotechnologie is zeer ruim en heeft toepassingen in een

mee te spelen. Daarvoor krijgt het IBBT een overheidsdotatie van 15 mio

brede waaier van disciplines. Wereldwijd werken duizenden onderzoekers

euro per jaar.’

in dat gebied. Daarbinnen moeten we strategische keuzes maken. Andere

VRWB activiteitenverslag interviews

domeinen? Biotechnologie zit in de lift en dan vooral de convergentie tussen

Declerck weet waarover hij praat want twintig jaar geleden startte IMEC,

bijvoorbeeld de biotechnologie en de nanotechnologie. Toepassingen ont-

waar hij nu algemeen directeur is, met een jaarlijkse dotatie van 20 mio

wikkelen die kunnen gebruikt worden in de gezondheidszorg. Sensoren,

euro. Vandaag vertegenwoordigt die dotatie (34 mio euro in 2004) nog

drugs screeningmethoden. Daarvoor heb je mensen nodig die met mekaar

maar 21% van het totaal budget van 160 mio euro. 80% van de inkom-

kunnen praten: ingenieurs met biotechnologen, elektronici met medici.

sten wordt verdiend met contractonderzoek waarvan 54% afkomstig is

In Vlaanderen moeten we in de universiteiten en de onderzoekcentra kijken

uit het buitenland, 16% uit de Europese projecten en 25% uit industrie in

waar de sterktes zitten. Die moeten we bundelen. Van daaruit kunnen we

Vlaanderen. IMEC had vorig jaar ook meer dan 100 samenwerkingsak-

regionale programma’s opzetten al dan niet in samenwerking met de

koorden met Vlaamse kmo’s. Declerck: ‘Wil je succesvol zijn, dan moet je

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 17

een succesvol team hebben. Je ziet nu in centra als IMEC, VIB en aan

In de VS hebben de directeurs van de vijf grootste bedrijven waaronder

bepaalde universitaire laboratoria tientallen nationaliteiten, mensen die

Intel, Microsoft en Cisco een actie gestart om de eigen competitiviteit

hier een PhD behalen, en nadien een paar jaar blijven werken. Als die

te herwinnen en de competitie aan te gaan met China en India.

onderzoekers terug naar hun geboorteland gaan, dan komt het erop aan

Hoe staat u daar tegenover?

die band niet te verliezen. Zo ontstaan samenwerkingsverbanden. Dat is

Declerck: ‘Met brute kracht halen we het niet meer. Deze oproep is erop

belangrijk. Die kritische massa hebben wij nodig.

gericht om China en India te counteren. Deze landen investeren enorm

Er komt enorm veel enthousiasme uit een multinationaal team.

in kennis. Ze bouwen ook laboratoria. Grote bedrijven hebben hun

Zo’n teams produceren uitvindingen, octrooien en die geven dan weer

ontwerpcenters naar Azië verhuisd. De wereld is aan het veranderen.

aanleiding tot spin-offs, waardoor de kennis in Vlaanderen kan blijven.’

We moeten onze plaats in de wereld opnieuw veroveren. Redenen genoeg om bezorgd te zijn. Maar geen reden om de kop in het zand te steken.’

Netwerken

‘De Chinese markt is onmetelijk groot’, onderstreept Declerck. ‘Er zijn in China 400 miljoen mensen met een redelijk inkomen die kunnen consu-

Als voorzitter van de commissie Technologiebeleid wil Declerck een

meren. Dat is meer dan in Europa. Daarnaast zijn er wel 700 miljoen die

gesprek op gang brengen om te komen tot een consensus over het te voeren

niet veel hebben, maar daar spreekt men niet over. Het zijn die 400 miljoen

beleid. Want in zo’n commissie wil iedereen natuurlijk zijn gram thuis-

die de economie trekken. China staat aan het begin van een gigantisch

halen. Het komt er dus op aan een grootste gemene deler te vinden.

avontuur. En wij? Bij ons zijn de bronnen van de staat stilaan opgedroogd.

Declerck: ‘Er is in ieder geval een consensus over het feit dat Vlaanderen

Het komt niet zomaar uit de lucht vallen. Over vijf jaar, tien jaar is onze

Europees moet meespelen in gebieden waar het iets kan betekenen.

westerse maatschappij nog diepgaander veranderd dan vandaag.

Het gaat vooral om technologieplatformen in domeinen waarin we expertise

Dat moeten we beseffen. We zijn in een nieuwe fase terechtgekomen.

hebben. Hoe je het ook draait of keert, het gaat altijd om hetzelfde ver-

Het is enkel door proactief na te denken en vooral te handelen dat we mee

haal: kritische massa. Buitenlandse partners komen maar als je iets kunt

op de Europese trein kunnen springen en de concurrentie op wereldschaal

aanbieden wat ze niet hebben. Beter mensen van verschillende onder-

succesvol aangaan.’

zoeksgroepen samen zetten rond een programma zodat je kan optornen tegen de buitenwereld. Vlaanderen scoort goed in embedded systems, in elektronica, … Als Vlaanderen ervoor kiest om te investeren in bijvoorbeeld

Jan Van Pelt

‘embedded systems’, en er bestaat op dat vlak een Vlaams technologieplatform, dan moeten we zorgen dat we ook in zo’n Europees netwerk zitten. Daarnaast plegen de overheidsinstellingen binnen Europa overleg over hun eigen nationale programma’s. Vlaanderen moet daarin kunnen meepraten. Er zijn nu toch al een 24-tal ERA-netwerken goedgekeurd en Vlaanderen doet momenteel al mee aan 9 ervan. Dat is uitstekend. En er komen er nog aan. Het is aan de onderzoekscentra en aan onze overheid om dat te stimuleren, anders valt Vlaanderen uit de Europese boot.’ VRWB activiteitenverslag interviews

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 18

Gerard Mercator (1512 â€“ 1594) Gerard Mercator Rupelmundanus werkte aan de wetenschappelijke centra van Leuven en Duisburg. Als rasechte humanist verdiepte hij zich in verschillende takken van de wetenschap. Toch verwierf Mercator vooral als cartograaf wereldfaam. Zijn kaart van Europa (1554) en zijn wereldkaart (1569) zorgden voor grote vernieuwing op het vlak van navigatie dankzij het toepassen van cilinderprojectie met wassende breedtegraden.

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

GODELIEVE LAUREYS UNIVERSITEIT GENT

Pagina 19

S C A N D I N AV I S C H E TA A L - E N L E T T E R K U N D E C O M M I S S I E F E D E R A L E E N I N T E R N AT I O N A L E S A M E N W E R K I N G

HOOGLERAAR

EN LID VAN DE

Het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek van de Nationale Bank van Zweden is een van de belangrijkste actoren in het veld van de humane wetenschappen in Zweden. In de beoordelingscommissies heeft telkens ‘De humane wetenschappen strijden een ongelijke strijd.

één lid uit een ander Scandinavisch land en één uit een ander Europees

Ze kunnen niet volgen in de race vanwege hun beperkte schaal-

land zitting. De faculteitsbrede visitatiecommissie in de humane weten-

grootte. Laten we als maatschappij de humane wetenschappen

schappen nam in 1997-1998 onder leiding van Laureys alle letterenfacul-

echter uit de boot vallen, dan komen we in een catastrofe-

teiten van Nederland onder de loep, zowel inzake onderzoek als onder-

scenario terecht.’

wijs. Laureys heeft dus heel wat competentie verworven in assessment van onderzoek in de humane wetenschappen. Scandinavische zorgzaamheid

Godelieve Laureys is al een aantal jaren sterk betrokken bij wetenschapsbeleid in humane wetenschappen. Als buitenlands expert was ze van 1998 tot 2002 lid van het Fonds voor wetenschappelijk onderzoek van de Nationale Bank van Zweden. In 1997-1998 was ze ook voorzitster van de grootste visitatiecommissie die Nederland ooit heeft gekend, met name de faculteitsbrede commissie humane wetenschappen. Op dit ogenblijk is ze lid van de beoordelingscommissie ingesteld door de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen, die zich buigt over de tweejarige onderzoeksmasterprogramma’s. Dank zij deze internationale activiteiten verwierf Laureys een sterk onderbouwde kijk op het hele landschap van de humane wetenschappen. Toen men haar vroeg lid te worden van de commissie Federale en Internationale Samenwerking zei ze doelbewust ‘ja’.

Scandinavië staat in Europa aan de top inzake onderzoeksgeld per capita. Vooral Finland en Zweden zijn koplopers. Laureys: ‘Dat is historisch zo gegroeid. Scandinavië heeft al ruim 200 jaar een stevige traditie opgebouwd van opleiding, volwassenenonderwijs, permanente vorming, levenslang leren en is dus goed gewapend de kennismaatschappij binnengestapt. In die sector gaat zeer veel geld om. Anderzijds is er ook het Scandinavische maatschappijmodel dat gebaseerd is op de vrije markteconomie, maar gekenmerkt wordt door sterke correcties vanwege de overheid. Voor de humane wetenschappen ontwikkelde men vanuit die maatschappijvisie een flankerend beleid. De redenering is eenvoudig. De maatschappij kan geen of onvoldoende geld genereren voor humane wetenschappen, dus daar ligt een taak voor de overheid. ’ Het Zweedse fonds waar Laureys lid van was spendeerde in 2003 maar liefst 27 miljoen euro onderzoeksgeld aan projecten in de alfawetenschappen, vooral in het gebied van de humane en de sociale wetenschappen. Een aanzienlijk deel van het budget gaat naar infrastructurele voorzieningen. Zo is men in Zweden erg begaan met de digitalisering van allerlei archieven, catalogi, handschriften enz. ‘En dat is nog maar een derde van het totale budget want er zijn in Zweden drie dergelijke fondVRWB activiteitenverslag interviews

22-06-2004

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

activiteitenverslag-Anne 2004

16:07

Pagina 20

sen’, stelt Laureys. ‘Men mag het bedrag van 25 miljoen euro gerust met

Laureys: ‘In Nederland heeft men daarvoor de zogenoemde Landelijke

een factor 2.5 vermenigvuldigen.’ Waar komen die gelden dan vandaan?

Onderzoeksscholen opgericht. Zoiets als onze IMEC en VIB, maar dan

Laureys: ‘Het basisfonds is een donatie van de Nationale Bank naar

voor humane wetenschappen. Daar wordt het onderzoeksbeleid niet

aanleiding van haar honderdjarig bestaan, maar sinds het begin van de

bepaald door de universitaire faculteiten, maar voor het grootste deel door

jaren ’90 heeft de overheid beslist dat de pensioenfondsen voor een stuk

die scholen zelf. Let wel, ik pleit helemaal niet voor het kopiëren van het

moesten investeren in onderzoek en met name in die sectoren waar

Nederlandse model. Maar ik blijf er wel bij dat we meer bescherming

de markt faalt. Men heeft dus vrij aanzienlijke bedragen toegewezen aan

zouden moeten krijgen, zodat we beter in staat kunnen zijn om aan

onderzoek in de humane wetenschappen.’

onderzoek te doen. Een soort van artificiële markt creëren zoals in Zweden en Nederland, waarbinnen dan onderzoek geleverd moet worden

Het Nederlandse model

dat wel aan dezelfde scherpe eisen moet beantwoorden en onder dezelfde premissen fungeert als de bètawetenschappen. Pas als men de randvoor-

Ook in Nederland kwam er in de recente periode een behoorlijk aggregatie-

waarden heeft bijgesteld kan men de lat gelijk leggen. Het is een maat-

niveau tot stand, waardoor men organisatorisch met grotere eenheden

schappelijke verantwoordelijkheid. Ik zeg altijd, als we de humane weten-

kon gaan werken. In Nederland is vrijwel alle onderzoek gealloceerd in

schappen wegsnijden, dan weten we meteen in welk catastrofescenario

onderzoeksscholen. Het betreft interuniversitaire groepen die een vrij grote

we terechtkomen. Het prestige van de humane wetenschappen is hoog,

thematische coherentie vertonen, en die werken met een langetermijnvisie.

maar het blijft teveel bij lippendienst.’

‘Daardoor krijgt men meer ademruimte’, onderstreept Laureys. In Vlaanderen is de versnippering te groot en daardoor de continuïteit te

Ongelijke strijd

klein. De senior researcher die de onderzoeksaanvragen formuleert, staat er teveel alleen voor, want in de meeste gevallen zijn de jonge onderzoekers

Volgens Laureys ligt een heel stuk van de problematiek in Vlaanderen in

slechts voor een korte periode benoemd. De problematiek van de postdoc-

de meetinstrumenten die men hanteert en het geheel van het beslissings-

torale onderzoekers in de humane wetenschappen is een tere plek.

proces. ‘De algemene perceptie binnen de humane wetenschappen is

Het ontbreekt echt aan een middenkader. Maar daarvoor is er hier

toch dat heel deze instrumentatie zeer sterk vanuit de bètawetenschappen

gewoon geen geld. Dat de financiering via BOF en FWO voor humane

is gegroeid’, vindt Laureys. ‘Je zit voortdurend aan te hikken tegen een

wetenschappen verhoogd moet worden vind ik dan ook evident.’

onevenwichtige schaalgrootte. Tenminste, dat is toch mijn eerste indruk na de eerste drie commissievergaderingen van de VRWB die ik bijgewoond heb.

VRWB activiteitenverslag interviews

De laatste jaren heeft men in Nederland nogal sterk gehamerd op

Er wordt in volumes gesproken, zowel op het vlak van geld als van man-

contractonderzoek, ook op het vlak van de humane wetenschappen.

kracht, die buiten de horizont van de humane wetenschappen vallen.

Laureys citeert daarbij domeinen zoals taaltechnologie, ethisch onderzoek

De grootste aandacht gaat naar exacte wetenschappen en technologie.

i.v.m. biogenetica, geschiedkundig onderzoek van grote concerns, gemeenten

De opsplitsing van de bètawetenschappen in subcommissies in de meeste

en steden. Maar ze vindt ook dat de minder fortuinlijke disciplines in het

gremia is bovendien veel groter. Er wordt veel meer aandacht besteed aan

gebied van de humane wetenschappen meer armslag moeten krijgen en

de specifieke onderzoeksgebieden binnen de exacte en de technologische

meer financiële ondersteuning.

wetenschappen. Ondanks de grote diversiteit worden de humane weten-

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 21

schappen teveel als een groep beschouwd. Ook dat is niet correct.’

het onderwijs en ook de samenwerking op het gebied van onderzoek

Onterecht vindt Laureys het trouwens niet dat men vandaag zeer grote

bevorderd. In het 6de kaderprogramma heeft Philippe Busquin trouwens

nadruk legt op de economische en de maatschappelijke relevantie en de

sterk gepleit voor de noodzaak dat ook de sociale en de humane weten-

output van onderzoek. Ze heeft er niets op tegen dat contractonderzoek

schappen daar zoveel mogelijk aan bod moeten kunnen komen.’

meer en meer veld wint. Maar ze vindt wel dat de strijd ongelijk gestreden wordt: ‘Door deze evolutie komt er voor de exacte wetenschappen en

Ere-voorzitter Roger Dillemans was een gedreven pleitbezorger voor de

technologie geld beschikbaar voor mankracht en een delegatiestructuur

humane wetenschappen. Maar ook VRWB-voorzitter Karel Vinck wil de

met mensen die opportuniteiten opsporen, anderen die lopend onder-

nodige aandacht besteden aan de humane wetenschappen. Hij verwacht

zoek superviseren en nog anderen die uitvoeren. Dat betekent dat er

dat de VRWB onder zijn mandaat een proactieve houding zal aannemen.

beleidsprioriteiten worden gelegd die voor ons allerminst evident zijn.

Hij verwacht dus met name suggesties en voorstellen. Misschien is nu

Waar blijven de humane wetenschappen? De kloof tussen beide richtingen

het moment gekomen om de verzuchtingen van de sector te bundelen, in

vergroot alleen maar. Ik vind dat er in de humane wetenschappen zeer

de commissie te bespreken, ze te vertalen in adviezen en die voor te leg-

veel onderzoek is dat maatschappelijk relevant is en vaak zelfs een econo-

gen aan de beleids-makers. Aan u om ze te formuleren, niet?

mische finaliteit heeft. Maar het is niet het kenmerk bij uitstek van het

Bedachtzaam antwoordt Laureys: ‘Hier ligt inderdaad een uitdaging. In

humane onderzoek.’

de afgelopen maanden heb ik vooral geluisterd, maar mijn inloopperiode is nu wel voorbij.’

En de remedie? Het resultaat van deze ongelijke strijd is dat men in de humane weten-

Jan Van Pelt

schappen op alle manieren tegen dit onevenwicht gaat spartelen. Laureys vindt dat geen goede houding: ‘De toestand is wat hij is. De humane wetenschappen moeten echt nog hun plaats veroveren in het discours dat binnen de commissie gevoerd wordt. Je bereikt niets door aan de klaagmuur te staan. Er moet een meer assertieve cultuur komen. Ook al zijn de kansen niet zo groot, dit doemdenken en die achterstand moeten doorbroken worden. Daarom moeten we volgens mij in de eerste plaats goed gaan nadenken over wat de eigenheid van de humane wetenschappen is. In welk opzicht is onderzoek verschillend en wat moet daar als instrumentatie tegenover staan’. Europese netwerken? ‘Netwerking is een heel goed spoor’, vindt ook Laureys. ‘We moeten er veel actiever op inspelen. In veel vakgebieden is er een internationalisering bezig. Socrates en Erasmus hebben in ieder geval een flinke duw in de rug gegeven aan de internationalisering van VRWB activiteitenverslag interviews

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 22

Albert Einstein (1879 â€“ 1955) Deze Joodse wetenschapper werd in Duitsland geboren, leefde ook in Zwitserland en emigreerde in 1933 om politieke redenen naar de Verenigde Staten. Als fysicus genereerde hij vele baanbrekende inzichten rond onder meer de Brownse beweging van moleculen en de kwantumtheorie van het licht. Naast een groot wetenschapper was Einstein ook een man die vaak uitgesproken politieke standpunten innam. In 1921 kreeg hij de Nobelprijs voor natuurkunde.

E=mc

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

DIRK VAN DYCK

16:07

Pagina 23

VOORZITTER EN LID VAN

ONDERZOEKSRAAD UNIVERSITEIT ANTWERPEN, DE COMMISSIE WETENSCHAPSBELEID Betalen voor kenniscreatie

LID VAN DE

VRWB

overheadkosten verrekend die de echte kosten dekken en waarvoor de universiteit dus zelf moet opdraaien. Van Dyck trekt een vergelijking tussen

Een van de dingen die Dirk Van

Nederland en Vlaanderen: ‘Als een universiteit in Vlaanderen per student

Dyck nauw aan het hart ligt is het

100 euro krijgt, dan krijgt men in Nederland 160 euro. Met dat verschil

feit dat de kennis die men aan de

zou je hier in Vlaanderen veel kunnen doen’, knikt Van Dyck. Hij spreekt

universiteit genereert gratis ter

uit ervaring: ‘Als ik als academicus advies geef aan een bedrijf, dan is

‘Elektriciteit is niet ontdekt door het verbeteren van

beschikking staat aan de gemeen-

daarin ook de gegenereerde kennis mee verrekend. Als aan de univer-

de kaars. Je moet altijd wedden op het echte onderzoek

schap. Het streven naar de 3%-norm

siteit onderzoek wordt uitgevoerd dan worden alleen de reële kosten

uit nieuwsgierigheid. Daar ligt onze meerwaarde.’

voor O&O vindt Van Dyck zeer

verrekend maar niet voor de kennis die wordt gebruikt. Door die toestand

goed, maar hij zou willen dat daar-

komen de middelen voor fundamenteel onderzoek eigenlijk in het gedrang.

van een stukje naar de universiteiten

Ik pleit er dus voor om in het kader van het Innovatiepact de BOF-midde-

gaat als vergoeding voor die kennis

len en de FWO-middelen op te trekken. Daarmee zouden onze universitei-

vooral omdat de middelen voor

ten beter het hoofd boven water kunnen houden.’

fundamenteel onderzoek (werkingsmiddelen van de universiteiten,

Professor Dirk Van Dyck is sinds 10 maart 2004 lid van de commissie Wetenschapsbeleid van de VRWB en volgt ook Josse Van Steenberge op in de VRWB. Van opleiding theoretisch fysicus, is hij momenteel de eerste vice-rector onderzoek van de eengemaakte UA. Hij is dus vertrouwd met het fundamenteel onderzoek. Maar daarnaast is Dirk Van Dyck ook uitvinder en ondernemer. Hij heeft een paar octrooien op zijn naam staan en is stichter van vier spin-offs. Hij kent de universiteit en de ondernemerswereld. Hij weet dus wat valorisatie van onderzoek betekent.

Technology brooking

BOF, FWO) geen gelijke tred houden en onvoldoende zijn om

Dat het fundamenteel onderzoek hoe dan ook moet gevrijwaard worden

nieuwe kennis te genereren voor

staat voor Van Dyck buiten kijf. Anderzijds juicht hij ook de invoering

de toekomst. Daar wil hij in de

van het steunkanaal voor Strategisch Basisonderzoek toe. Een goede zaak

VRWB een lans voor breken.

vindt hij: ‘Onze bedrijven moeten kunnen gebruik maken van de kennis

Van Dyck: ‘De werkingskredieten

die in Vlaanderen gecreëerd wordt. De grote bedrijven weten waar ze de

die via de onderwijskanalen aan

mosterd moeten halen. Maar Vlaanderen telt ongeveer 97% kmo’s.

de Vlaamse universiteiten verstrekt

Daar is de drempel naar het wetenschappelijk onderzoek vaak te hoog.

worden blijven beperkt omdat in

Daar ligt een interessante niche. Op dat vlak kunnen universiteiten en

Vlaanderen al 44% van het budget

hogescholen mekaar aanvullen. De universiteiten genereren kennis.

naar onderwijs gaat. Elke univer-

Hogescholen moeten leren die kennis te gebruiken in industriële toepas-

siteit is bovendien verplicht om

singen en samen kunnen ze in bepaalde niches geïntegreerde oplossingen

12% uit eigen middelen bij te leg-

aanbieden aan bedrijven.

gen bij de BOF-middelen.

Toch vindt Van Dyck dat er iets ontbreekt aan de innovatieketen: ‘Ik ben

Maar niet alle universiteiten zijn

een absoluut voorstander van wat ik technology brookers noem. Een soort

daartoe in staat. Bovendien zijn in

van middenkader van wetenschappelijk hoog opgeleide mensen, liefst

de FWO en BOF-kredieten voor

met bedrijfservaring, die zelf niet meer aan wetenschappelijk onderzoek

fundamenteel onderzoek nooit

doen maar zich volledig toeleggen op het verwerven en managen van proVRWB activiteitenverslag interviews

22-06-2004

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

activiteitenverslag-Anne 2004

16:07

Pagina 24

jecten. Mensen die ook actief bij bedrijven prospecteren naar problemen

met het gros van de aandelen lopen. Ik heb ondervonden dat de

waarvoor er wetenschappelijke oplossingen bestaan en daarvoor de nodi-

combinatie ‘uitvinder en geld’ relatief weinig slaagkansen oplevert.

ge competentie samenbrengen in universiteiten en hogescholen.’

Het is immers niet voldoende om over risicokapitaal te beschikken, je moet

‘Aan onze universiteiten hebben we wel onderzoekers en een administra-

ook de goede mensen hebben om het hele proces te ondersteunen.’

tie, maar dat soort brookers hebben we nog niet’ stelt Van Dyck.

De success rate van zulke spin-offs is gemiddeld 20%. Dat is de reden

‘Zij kunnen onze onderzoekers via allerlei bedrijfskundige technieken

waarom risicokapitaalverschaffers een grote winstmarge rekenen.

helpen met het indienen en managen van hun projecten, met lobbywerk,

Maar als men zo’n initiatief echt professioneel ondersteunt en aan

uitschrijven van vooruitgangs- en evaluatierapporten voor de kapitaalver-

risicobeheer doet, dan stijgen de slaagkansen tot maar liefst 80%.

schaffers enzovoort. Het schort onze toponderzoekers immers niet

Het idee achter het Antwerps Innovatiecentrum is heel eenvoudig:

zozeer aan geld, maar wel aan tijd, kostbare tijd. Dat probleem verergert

alle vindingen die toebehoren aan de universiteit worden exclusief over-

nog door de toenemende regelgeving en papierwerk. Onderzoekers moeten

gedragen aan het Antwerps Innovatiecentrum. Daarin heeft de universiteit

terug meer tijd krijgen voor eigen creatief werk, voor het leiden en coachen

50% van de aandelen en de rest is in handen van risicokapitaalverschaffers

van hun onderzoeksteam in de competitie met andere al dan niet interna-

die bovendien 90% van de middelen inbrengen. De missie van het

tionale ploegen, keuzes maken enzovoort.’

Antwerps Innovatiecentrum is dus: technology brooking. Het centrum spoort vindingen op, vormt rond elk project of een cluster van projecten

De case van het Antwerps Innovatiecentrum

een ondersteunend team, zoekt een manager, doet marktstudies, neemt patenten, enz. Een project wordt zeer nauwlettend en professioneel

Wat gebeurt er als een onderzoeker of een onderzoeksteam een uitvin-

opgevolgd. Als het slaagt, dan wordt op het juiste moment een bedrijfje

ding op het spoor is of een prototype ontwikkeld heeft en die wil valorise-

gestart. Van Dyck: ‘Het gaat niet alleen om de 3 F's - the fools, the family

ren? Hij trekt er in een prille fase mee naar een risicokapitaalverschaffer.

and the friends - en dan zien of het zaakje zal draaien. Neen. Het gaat

‘Dat is een zeer ongelijke situatie’ vindt Van Dyck. ‘Geld is duur en je vin-

erom een idee marktrijp te maken. De echte begunstigde is de Vlaamse

ding moet zijn nut nog bewijzen. Op dat moment wordt van de uitvinder

gemeenschap. Die moet er wel bij varen. Elke euro die je daaraan besteedt

of het team verwacht dat ze al het werk zelf doen en ook zelf risico

heeft een grote meerwaarde. Dat is strategisch basisonderzoek par excel-

nemen. Als in het beste geval het jonge bedrijfje een succes wordt en

lence.’ Het grote probleem in Vlaanderen op dit ogenblik is dat nagenoeg

gaat groeien, dan heeft de vinder zelf daarvoor geen middelen en moet

geen risicokapitaal beschikbaar is. De grote banken zijn eigenlijk geen

hij weer bij de geldschieter aankloppen. Uiteindelijk gaat de financier zelf

goede ondernemers. Fundamentele meerwaarde Als je Dirk Van Dyck vraagt naar de huidige algemene trend van de uitstoot van arbeid en de verhuis van kenniscentra naar lageloonlanden als India en China, dan steekt hij opnieuw een hart onder de riem van het fundamenteel onderzoek.’ Onder druk van de competitie zijn bedrijven

VRWB activiteitenverslag interviews

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 25

E=mc verplicht hun investeringshorizon

ingevoerd waarin brede vorming (universitas), wetenschappelijk onder-

positief geweest. Leerlingen hebben nu verschillende keuzemomenten

zodanig te verkorten dat er bijna

zoek en academische vrijheid centraal staan. Na de nederlaag van de

tijdens hun studie op een leeftijd waar ze erg beïnvloedbaar zijn. Dat was

geen ruimte blijft voor diepgaand

Fransen in de oorlog van 1870 bleek duidelijk de suprematie van de

vroeger niet het geval. Dat heeft zijn weerslag gehad op de dalende keuze

onderzoek. Daarom probeert men

Duitsers op wetenschappelijk en technologisch gebied en besliste

bij humaniorastudenten voor de moeilijkere, harde wetenschappelijke

het onderzoek uit te besteden.

minister Victor Cousin om ook universiteiten naar Duits voorbeeld op te

richtingen. Dan krijg je een andere uitstroom van het secundair onder-

De overheid stimuleert de oprichting

richten. Omdat westerse bedrijven tegenwoordig ook verplicht worden een

wijs. Dat heeft op zijn beurt zijn weerslag op de slaagcijfers aan de uni-

van kenniscentra waarin bedrijven

gedeelte van hun investeringen in bv. China te doen in infrastructuur

versiteiten. Stilaan krijg je dan een soort van Amerikaans systeem.

en kennisinstellingen samenwer-

voor wetenschappelijk onderzoek zullen die landen ons op gebied van het

De druk om de slaagcijfers te verhogen neemt toe. In Nederland hebben

ken. Dat is een goed initiatief dat

toegepast onderzoek snel bijbenen. Onze competitieve kracht op termijn

de universiteiten zelfs convenanten moeten aangaan met de overheid om

de Vlaamse economie zeker ten

ligt daarom in het fundamenteel onderzoek dat niet doelgericht is maar

de slaagcijfers te verhogen. Zonder verbetering aan de inputzijde loopt

goede komt. Maar we moeten ons

gedreven is door nieuwsgierigheid. Daar ligt onze meerwaarde.’

men het gevaar dat maar de kwaliteit van de opleidingen verlaagt.

hele hebben en houden niet alleen richten op de bestaande Vlaamse

‘Daar verzet ik me tegen’ argumenteert Van Dyck. ‘Wij moeten blijven Zaaien om te oogsten

economie. Dan zou Paul Janssen

waken over de kwaliteit van het universitair onderwijs. Dat heeft op zijn beurt een weerslag op de kwaliteit van het fundamenteel onderzoek.’

nooit zijn Janssen Pharmaceutica

Het is geweten, volgens Philippe Busquin zou Europa tegen 2010 zo’n

hebben kunnen starten.‘Ook is het

600.000 tot 700.000 nieuwe, jonge onderzoekers moeten kunnen mobi-

Concrete ideeën? Dat er momenteel te weinig goede studenten instromen

mijn overtuiging dat een overdre-

liseren om het peil van de VS, Australië of Nieuw-Zeeland te halen.

staat voor Dirk Van Dyck als een paal boven water. ‘Dus’, zegt hij, ‘in

ven evolutie naar directe toepas-

In Europa wordt het als een algemeen probleem aanzien dat te weinig

afwachting dat de toestand hier verbetert moeten we onze toevlucht zoeken

baarheid voor de kennisinstellin-

studenten aan de universiteit kiezen voor een opleiding in de weten-

tot goede onderzoekers in het buitenland. Nu kan dat nog, maar over 10,

gen op termijn nefast is. Immers

schappen. Binnen Europa bengelt België aan de staart. De participatie

20 jaar al misschien niet meer. Intussen mogen we hier niet bij de pakken

goede ideeën ontstaan niet op

in de exacte wetenschappen aan de universiteiten bedraagt in België 24%,

blijven zitten. Ook moet het ondernemerschap aangemoedigd worden.

bestelling. Om een Frans weten-

in Portugal 30% en in Finland 54% tot 60%. Het aantal fysici per hoofd

We moeten via het genereren van meer spin-off bedrijven met weten-

schapsminister te citeren: ‘elektri-

van de bevolking ligt in Duitsland 3 keer hoger dan in België en in

schappers aan potentiele studenten tonen dat een wetenschappelijke oplei-

citeit is niet ontdekt door het ver-

Scandinavië is dat zelfs 10 keer hoger.’

ding interessante carrieremogelijkheden kan bieden waar men nog geld

beteren van de kaars.’

‘Fysica, mijn eigen discipline, is een echte ramp’. Het aantal fysici dat

mee kan verdienen ook! Dat moet meer en meer in de verf gezet worden.

We kunnen nochtans lessen trekken

per jaar in België afstudeert bedraagt nauwelijks 80! Dat is een fractie

Wij moeten terug leren zaaien om later te kunnen oogsten, opportuniteiten

uit de geschiedenis. In 1793 wer-

van de vrijkomende vacatures voor leraren fysica. 60% van de vakken

ontdekken en kansen creëren. We moeten heel alert zijn om de kwaliteit

den in Frankrijk door het schrik-

fysica in het Antwerpse wordt niet meer door fysici gegeven. Een vicieuze

bij jonge onderzoekers op te sporen en die ook kansen te geven.

bewind de universiteiten gesloten

cirkel. Dat is ook voor chemie zo en wiskunde. Minder voor biologie.

Ik sta dus voor honderd procent achter het VRWB-initiatief om dit najaar

wegens niet nuttig voor het volk

Een dramatische toestand die volgens Dirk Van Dyck in de eerste plaats

een groots evenement te organiseren rond het mobiliseren van jongeren

en vervangen door ingenieurs-

het gevolg is van een negatieve maatschappelijke perceptie van exacte

voor wetenschap en technologie.’

scholen, terwijl in Duitsland het

wetenschappen bij de jeugd. Hoe krijg je zo’n situatie? De laatste decennia

concept van Von Humboldt werd

zijn volgens Van Dyck niet alle onderwijsprojecten en -experimenten even

Jan Van Pelt

VRWB activiteitenverslag interviews

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 26

De Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid (1985 â€“ nu) Deze autonome Raad adviseert de Vlaamse regering en het Vlaams parlement bij het wetenschapsen technologiebeleid. Zo speelt ze een cruciale rol in de uitbouw van een langetermijnvisie voor het Vlaamse onderzoekslandschap. Ook de voorbije werkjaren zetten 'markante gebeurtenissen' mee de lijnen uit voor de toekomst en ontwikkeling van onderzoek en technologie in onze regio.

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 27

markante gebeurtenissen 2002 - 2003 Niettegenstaande de mandaatwissel in de periode 2002-2003

In de zomer van 2002 loopt het vierde mandaat van de Raad ten einde:

kan de VRWB terugblikken op twee zeer productieve jaren.

belangrijke topics worden afgerond - het proces doctoreren, de verdere

Diverse projecten zijn gerealiseerd en steeds meer

gewenste ontwikkeling van de begroting WTI, … - en nieuwe initiatieven

ambities zijn waargemaakt.

worden gelanceerd (science sharing, verkenningen, …) Op 24 maart 2003 begint de VRWB aan zijn vijfde mandaat en krijgt meteen zijn vijfde voorzitter, Karel Vinck. Hij neemt de voorzittershamer over van professor Roger Dillemans die tot nu als voorzitter van de VRWB, de langste staat van dienst kan voorleggen, zeven jaar. Na vier academische voorzitters, staat nu een belangrijke 'captain of industry' aan het hoofd van de Raad. Bij de samenstelling zijn nieuwe accenten gelegd. Er is gezocht naar een beter evenwicht tussen bedrijfswereld, kennisinstellingen en maatschappelijke geledingen. En de VRWB krijgt nieuwe taken toebedeeld, in het bijzonder als voorloper van de Strategische Adviesraad voor het beleidsdomein Wetenschappen en Technologische Innovatie. De nieuw samengestelde VRWB heeft om te beginnen zijn werkzaamheden georganiseerd. Er is een werkprogramma opgesteld, waarin plaats is voor zeer verscheiden thema’s binnen de diverse domeinen van het W&TIbestel. De permanente commissies, de commissie Wetenschapsbeleid, Technologiebeleid, Begroting en Financiën en Federale en Internationale Samenwerking zijn opnieuw samengesteld met bekende en minder bekende gezichten. Ook het Dagelijks Bestuur heeft een volledig nieuwe samenstelling. Het resultaat van deze twee zeer actieve jaren vindt zijn neerslag in 10 adviezen, 2 aanbevelingen, 2 commentaren, 10 nummers in de VRWBStudiereeks, 5 ‘nota bene’ s en 3 conferenties. Een bloemlezing.

ARTIKEL

DE TIJD,

APRIL

2003

VRWB activiteitenverslag markante gebeurtenissen

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 28

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

Innovatiepact De Vlaamse regering start het project Kleurrijk Vlaanderen op met als een eerste belangrijk resultaat het Pact van Vilvoorde met zijn 21 doelstellingen voor de 21ste eeuw. Het Innovatiepact voegt een 22ste doelstelling toe, zoals door de Vlaamse Raad voor Wetenshapsbeleid wordt aanbevolen (Commentaar 10 - januari 2002). Het Vlaams Innovatiepact wordt ondertekend door de Vlaamse overheid, het bedrijfsleven en de onderzoekswereld, die het belangrijk engagement aangaan om in Vlaanderen in 2010 3% van het Bruto Regionaal Product (BRP) te besteden aan Onderzoek en Ontwikkeling. In de ondernemingsconferentie vervroegt de Vlaamse regering deze doelstelling naar 2007. De VRWB krijgt de belangrijke taak jaarlijks de uitvoering van het pact te evalueren. De Raad heeft reeds een voorstel van referentie-instrumentarium ontwikkeld met 11 kernindicatoren (tabel), waarmee we de evolutie van het Innovatiepact kwantitatief zullen kunnen volgen. (Aanbeveling 22 - januari 2004). Maar er is meer: in de commissies loopt ook een inhoudelijk debat over het te voeren W&TI-beleid voor de komende jaren en de kwalitatief/ inhoudelijke invulling, opvolging en evaluatie van het Innovatiepact. Deze discussies zijn een belangrijke input voor het Memorandum van 15 april 2004. Een uitgebreid rapport zal later volgen. I N N O V AT I E P A C T : S TA N D A A R D M A G A Z I N E ,

DECEMBER

2003

Begroting Al in 2002 , in zijn 'grote' begrotingsadvies wetenschapsen technologisch innovatiebeleid (advies 79 - 13 juni 2002), verschenen als achtste nummer in de VRWB- Studiereeks, rekent de VRWB voor dat de Vlaamse regering de volgende acht jaar cumulatief 94 miljoen euro extra zal moeten investeren in Onderzoek en Ontwikkeling wil Vlaanderen in 2010 de vooropgestelde Europese O&O-norm van 3% behalen.

VRWB activiteitenverslag markante gebeurtenissen

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 29

REFERENTIE-INSTRUMENTARIUM

MET

11 KERNINDICATOREN

Kernindicator I

GERD: Gross Expenditures on R&D of BUOO: Bruto Binnenlandse Uitgaven voor Onderzoek en Ontwikkeling, uitgedrukt als % van het BBPR (ook wel O&O-intensiteit genoemd) De 3%-norm vooropgesteld tijdens de Raad van Barcelona (maart 2002) slaat op deze maatstaf.

GBOARD: Government Budget Outlays or Appropriations on R&D of Overheidskredieten voor O&O

III

Totaal O&O-personeel in % van de beroepsbevolking

Nieuwe W&T-gediplomeerden (â€° leeftijdsgroep 20-29 jaar)

Totaal aantal innoverende bedrijven (% van aantal bedrijven in de industrie- en dienstensector)

Investering van risicokapitaal in hightechsectoren (% van het BBP)

VII

Aantal aangevraagde EPO-octrooien met Vlaamse uitvinder/ miljoen inwoners

VIII

Nieuwe producten (% van de totale omzet van de industriĂŤle en diensten bedrijven)

Tewerkstellingsgraad - in medium-hightech en hightech industrie; - in hightech diensten (uitgedrukt in % totale beroepsbevolking)

Groei van het Bruto Binnenlands Product per Regio (BBPR)

Exportaandeel van de hightech sectoren in Vlaanderen

VRWB activiteitenverslag markante gebeurtenissen

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:07

Pagina 30

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

In het Innovatiepact van maart 2003 engageert de Vlaamse Overheid zich tot een jaarlijkse extra investering van 60 miljoen euro voor WTI. De VRWB verwelkomt dan ook graag in het begrotingsprogramma voor Wetenschap en Innovatie 2004, de belangrijke budgetstijging van 93 miljoen euro in een nochtans moeilijke budgettaire context. Een aanzienlijk deel van de bijkomende middelen heeft evenwel een ĂŠĂŠnmalig karakter. Deze vaststelling mag geen afbreuk doen aan de budgettaire doelstelling vastgelegd in het Innovatiepact en bijgesteld in de Ondernemingsconferentie - om in 2007 de 3%-norm te halen voor Onderzoek en Ontwikkeling. Daarom is het noodzakelijk dat de Vlaamse regering in de volgende jaren voldoende structurele extra middelen reserveert om haar engagement te kunnen blijven waarmaken (Advies 85 - januari 2004). Doctoreren in Vlaanderen Zijn wetenschappers een luxe of een noodzaak? Voor de VRWB een belangrijke vraag, zo belangrijk dat de Raad rond deze vraag in juni 2002 haar zesde colloquium organiseert. Het is tevens de gelegenheid om de resultaten van een reeks onderzoeksprojecten - waarvan een aantal in opdracht van de VRWB - rond het doctoraatsproces aan een breder publiek voor te stellen. Het samenleggen van deze onderzoeksresultaten schetst een totaalbeeld van het doctoraatsproces, vanaf de instroom van jonge onderzoekers, het verloop van het doctoraatsproces, de vorming, opleiding en begeleiding, tot en met de perspectieven op de arbeidsmarkt. De instroom van jonge onderzoekers aan de Vlaamse universiteiten en het mogelijke tekort komen aan bod in een onderzoeksproject binnen het programma Onderwijskundig Beleids- en Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek. ARTIKEL

VRWB activiteitenverslag markante gebeurtenissen

DE TIJD,

JULI

2002

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 31

Het onderzoeksproject 'Doctoreren van onderzoekers aan de Vlaamse universiteiten', in het kader van het Programma Beleidsgericht Onderzoek (PBO), richt zich vooral op het proces van het doctoreren zelf en de doorstroom binnen de universiteit. lucht

aarde

water

wetenschap

V R W B

C O L L O Q U I U M

2002

De bredere loopbaanperspectieven van vandaag hebben een weerslag op WETENSCHAPPERS LUXE

de opleiding en vorming van de doctorandi. Onderzoekers vervolmaken

NOODZAAK

zich niet alleen op wetenschappelijk vlak, maar zullen zich ook belangrijke vaardigheden eigen moeten maken die in de brede arbeidsmarkt een toegevoegde waarde kunnen betekenen. Of en hoe de opleiding van de

FOLDER COLLOQUIUM

onderzoekers/doctorandi hier op inspeelt, is het onderwerp van het derde project Doctoraatsopleidingen aan de Vlaamse universiteiten' in opdracht van de VRWB (nummer 7 in de VRWB-studiereeks, december 2002). Voor meer gegevens over de sectoren en beroepsprofielen waarin onderzoekers, uitgestroomd uit de universiteiten terechtkomen, zorgt de onderzoeksopdracht 'Perspectieven uitgestroomde wetenschappers op de arbeidsmarkt', eveneens in opdracht van de VRWB (nummer 6 in de VRWB-studiereeks). Voor onderzoekers liggen verschillende wegen open. Traditioneel is het doctoraat gericht op een academische loopbaan. Vandaag behoort het wetenschappelijk onderzoek in een onderzoeksinstituut of een industriĂŤle onderzoeksafdeling meer en meer tot de mogelijkheden. Gepromoveerden komen ook steeds meer terecht in kaderfuncties in de industrie, de overheid of de dienstensector. Tijdens het colloquium worden de onderzoeksresultaten verder aangevuld met en getoetst aan getuigenissen uit de ruime beroepswereld. Ook de maatschappij - kritische functie van een wetenschapper krijgt aandacht, evenals de rol van de onderzoeker in de Europese Onderzoeksruimte. De acta van dit colloquium verschijnen als nummer 9 in de VRWB-studiereeks. Tot slot resulteert dit alles in Aanbeveling 20: Doctoreren in Vlaanderen

VRWB activiteitenverslag markante gebeurtenissen

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 32

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

(juni 2002), waarin de VRWB pleit voor het verbeteren van het statuut van de onderzoeker, het optimaliseren van het doctoraatsproces en het meer focussen op valorisatie van doctoraten. Technologische verkenningsstudies Op 1 juli 2002 start de VRWB twee technologische verkenningsstudies voor de sectoren Chemie en Voeding in Vlaanderen. Naar analogie van de verkenningsstudie uitgevoerd voor Agoria-Vlaanderen, en voortbouwend op de methodologie ontwikkeld in het kader van het gelijknamige PBOproject, worden de te verwachten nieuwe ontwikkelingen en trends geĂŻdentificeerd voor de chemische en voedingssector. Bij deze technologieverkenningen doen de onderzoekers een beroep op recente verkenningsstudies in buurlanden, en op de expertise en de toekomstvisies van domeinexperts uit het bedrijfsleven, kenniscentra en belangenverenigingen in eigen land. De beide eindrapporten verschijnen als de nummers 11 en 12 in de VRWB-studiereeks. De rapporten worden bij de betrokken beroepsfederaties Fedichem en Fevia-Vlaanderen zeer positief onthaald en krijgen zonder twijfel een vervolg. Fundamenteel onderzoek In het nieuwe reglement voor de Bijzondere Onderzoeksfondsen aan de universiteiten wordt voor het eerst in de verdeling van onderzoeksfondsen tussen de universiteiten rekening gehouden met de wetenschappelijke productiviteit en zichtbaarheid. Het aantal brutopublicaties en -citaties wordt hiervoor als parameters gebruikt. In het voorgestelde systeem voor het berekenen van deze parameters zitten nog veel onvolmaaktheden. Toch vindt de VRWB (Advies 80 - augustus 2002) dat nu reeds kan gestart worden, mits een snelle evaluatie en bijsturing, in elk geval binnen de drie jaar.

VRWB activiteitenverslag markante gebeurtenissen

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 33

De Beheersovereenkomst 2002 - 2007 voor het FWO-Vlaanderen (Advies

drempel zou zijn, vooral voor kmo’s, zouden de bijdragen bv. ook in natura,

82 - november 2003) bevestigt het FWO-Vlaanderen als uniek financie-

onder de vorm van diensten, … moeten kunnen. En in het geval van een

ringskanaal voor het grensverleggend niet-gericht onderzoek op initiatief

consortium zal een passende overeenkomst moeten worden

van de vorser, met interuniversitaire wetenschappelijke competitie.

afgesloten, waarbij alle innovatie-actoren projectaanvrager kunnen zijn.

De VRWB onderschrijft deze nieuwe beheersovereenkomst, die verder nog kredieten voor middelzware uitrusting mogelijk maakt, iets waar

Science Sharing

de VRWB al lang voor pleit. De VRWB stelt wel een aantal aanpassingen voor, onder meer inzake de bepalingen voor de beoordeling van projecten

De VRWB vindt dat er ruimte moet gecreëerd worden voor initiatieven

door de wetenschappelijke commissies.

die zich richten op Science Sharing, het delen van het wetenschappelijk potentieel met andere landen, vooral ontwikkelingslanden. De VRWB,

Strategisch Basisonderzoek

als adviesorgaan voor de Vlaamse overheid, wil hierin een stimulerende, anticiperende en sensibiliserende rol spelen en heeft een onderzoekspro-

Het SBO-programma is een nieuw financieringskanaal voor het

ject opgestart. Een multidisciplinair onderzoeksteam heeft een inventari-

Strategisch Basisonderzoek in Vlaanderen. De VRWB staat achter dit

satie opgesteld van de Vlaamse onderzoeksactiviteiten die van belang

voorstel, maar tegelijkertijd bepleit de Raad (Advies 81 - oktober 2002) zeer

kunnen zijn in de grote wereldvraagstukken en de specifieke problemen

sterk om voor het Strategisch Basisonderzoek een dubbel steunmodel in

voor ontwikkelingslanden. Ze hebben de voornaamste Vlaamse actoren

te voeren, analoog aan het FWO-BOF-systeem, waar een open competitie

op dit terrein geïdentificeerd alsook de belangrijkste actievelden waarin

naast een intra-universitair instrument staat, dat een eigen specifiek

onderzoek wordt verricht. Tijdens de workshop op 5 december 2003 zijn

intern beleid toelaat.

de resultaten van deze inventarisatie voorgesteld aan wetenschappers en beleidsmakers die tevens geconfronteerd zijn met de vraag naar de ont-

Technologietransfer

wikkelingsrelevantie van de bestaande wetenschappelijke ontwikkelingssamenwerking. De workshop is vooral een moment van kritische reflectie

Het TETRA-fonds is een nieuw programma voor technologiegedreven

geweest.

kennisoverdracht vanuit de hogescholen en universiteiten naar bedrijven,

Het eindrapport dat binnenkort klaar zal zijn, kan als een belangrijk

en in het bijzonder naar de minder innovatieve kmo's. Het bouwt voort

basisdocument beschouwd worden. Het bevat aanbevelingen voor de

op de positieve ervaringen van het HOBU-fonds, maar breidt de moge-

Vlaamse overheden ter stimulering van onderzoek voor de ontwikkelings-

lijkheden uit en legt tegelijk enkele nieuwe accenten.

landen, maar tevens heel wat informatie om te sensibiliseren en om

De VRWB staat positief (Advies 83 - december 2003) tegenover het TETRA-

deze thematiek verder uit te diepen.

fonds, in de eerste plaats omdat de steunverlening voor dit type projecten hiermee een stabiele en meer permanente basis krijgt. Er zijn wel enkele kanttekeningen. De goedgekeurde projecten worden voor 90% gesubsidieerd; voor de resterende 10% wordt gerekend op een supplementaire inbreng van bedrijven en andere geïnteresseerde organisaties. Opdat dit geen VRWB activiteitenverslag markante gebeurtenissen

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 34

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

'Bibliometrie als prestatiemaat voor cultuur- en gedragswetenschappen?'

te gebruiken zal er méér transparantie zijn, meer uitwisselbaarheid, betere leesbaarheid van bestanden en bestandsformaten, verbetering

Het meten van de kwaliteit en performantie van onderzoeksgroepen,

van de interfaces. In haar communicatie met de burger moet de Vlaamse

en de criteria die hiervoor (dienen) gebruikt (te) worden, is een thema

overheid er weliswaar naar streven om zo veel mogelijk gebruik te maken

waarover al heel wat nagedacht en gediscussieerd is.

van open standaarden, maar op het vlak van normering is Europa het

Bibliometrische data, het aantal publicaties en citaties, zijn hierbij

aangewezen beslissingsniveau.

de gangbaar geachte meetinstrumenten. Bij de natuur- en biomedische wetenschappen zijn publicaties in gespecialiseerde tijdschriften al lang

Beter Bestuurlijk Beleid

ingeburgerd als een substantieel deel van de wetenschappelijke output. In de humane wetenschappen is dit ook zo, maar heeft ook de publicatie

De VRWB laat ook zijn stem horen bij het project van de Vlaamse

van boeken een belangrijke authentieke inbreng. De vraag kan dus gesteld

regering Beter Bestuurlijk Beleid. De VRWB begrijpt de onderliggende

worden of de volledig op de ISI-selectie van tijdschriften gebaseerde

rationale niet van de omvorming van het Instituut voor Innovatie door

bibliometrie als prestatiemaat wel geschikt is voor de cultuur- en gedrags-

Wetenschap en Technologie (IWT) tot een Intern Verzelfstandigd

wetenschappen.

Agentschap (IVA) met rechtspersoonlijkheid. Integendeel, de VRWB is zoals trouwens ook de SERV en het IWT zelf - unaniem voorstander

Op 10 december 2003 heeft de VRWB in samenwerking met de VLIR,

(Advies 84 - januari 2004) van een statuut van Extern Verzelfstandigd

de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en

Agentschap (EVA) voor het IWT, met behoud van een Raad van Bestuur.

Kunsten, het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek en het Steunpunt

De Raad brengt hiervoor als belangrijkste argumenten aan: een EVA biedt

O&O-statistieken de workshop georganiseerd: 'Bibliometrie als prestatie-

meer garanties voor een onafhankelijke en transparante besluitvorming én

maat voor cultuur-en gedragswetenschappen?'

voor de geloofwaardigheid, een IVA is een grote stap terug in het verle-

Deze workshop heeft een forum geboden voor het uitwisselen van informatie

den en maakt het besluitvormingsproces erg complex. Ondanks deze

omtrent lopende initiatieven in de ontwikkeling van die bibliometrische

adviezen blijft de Vlaamse regering bij haar oorspronkelijk voorstel:

instrumenten voor sommige alfadisciplines.

IWT wordt IVA.

Open Source Software

De plannen voor de omvorming van het FWO tot een IVA vinden evenmin steun bij de VRWB. In een brief aan de betrokken ministers spreekt

Hierom gevraagd, buigt de VRWB zich eveneens over de thematiek

de VRWB zich uit tegen deze plannen en zit hiermee op de lijn van de

van Open Source Software. De Raad meent (Advies 86 - januari 2004)

onderzoeksgemeenschap. Gelukkig komt de Vlaamse regering op haar

dat voor Open Source Software er geen wetgevend initiatief gewenst is.

voornemen terug en blijft het FWO een instelling 'sui generis'.

Dit zou een precedent kunnen zijn om een bepaalde technologie te

Ook voor VITO is de VRWB geen voorstander van het IVA-statuut,

bevoordelen. Open Source Software moet op basis van analoge criteria

maar deze beslissing is nog niet gevallen.

worden beoordeeld als commerciële software. Wel wordt gepleit voor een beleid dat open standaarden stimuleert. Door meer open standaarden 34

VRWB activiteitenverslag markante gebeurtenissen

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 35

Memorandum Met het oog op de Vlaamse verkiezingen in juni 2004 richt de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid een krachtige boodschap aan het nieuwe Vlaamse parlement en de nieuwe Vlaamse regering. Het Memorandum bundelt 21 centrale aandachtspunten in vijf thema's voor het Vlaamse beleid inzake wetenschap en technologische innovatie. Rond die aandachtspunten verwacht de VRWB dat de nieuwe Vlaamse regering de komende vijf jaar sterke en toekomstgerichte beleidsacties zal voeren.

VRWB activiteitenverslag markante gebeurtenissen

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 36

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 37

Bijlagen HISTORIEK

De Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid (VRWB) werd aanvankelijk opgericht bij besluit van de Vlaamse regering van 17 juli 1985. De allereerste VRWB werd plechtig geïnstalleerd op 18 februari 1986. De toenmalige voorzitter van de Vlaamse regering gaf destijds reeds als belangrijk thema in de werking van de VRWB aan: toekomstverkenningen aan de hand van een langetermijnvisie. Door allerlei problemen inzake ondersteuning, kwam de Raad pas echt uit de startblokken midden 1988, toen de Raad een eigen secretariaat kreeg, eerst in de VLIR, later in het ministerie van de Vlaamse Gemeenschap. Sindsdien heeft de VRWB zich gestadig kunnen ontplooien tot een volwaardig adviesinstrument in de besluitvorming t.a.v. het Vlaamse wetenschapsbeleid. De erkenning van zijn status kreeg de VRWB van het Vlaams Parlement, dat op 15 december 1993 een decreet goedkeurde tot oprichting van de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid. De VRWB kon nu steunen op een stevige juridische basis met meer autonomie en een beklemtoning van de globale beleidsaspecten in zijn opdracht. Door de wijziging aan het decreet van 18 mei 1999 werd nog eens expliciet bevestigd dat de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid één van de adviesorganen is die rechtstreeks toegankelijk moeten zijn vanuit het Vlaams Parlement.

In het kader van de reorganisatie van het Vlaams overheidsapparaat (Beter Bestuurlijk Beleid) heeft de Vlaamse regering een aantal beslissingen genomen die impact zullen hebben op de werking en organisatie van de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid in de toekomst. Zo besliste de Vlaamse regering tot een stroomlijning van het adviesstelsel via een decretale kaderregeling die de algemene principes voor adviesverlening vastlegt en een transparant, eenvoudig en doelmatig adviesstelsel beoogt. Per homogeen beleidsdomein zal één strategische adviesraad worden opgericht. Het ligt in de lijn der verwachtingen dat de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid zal omgevormd worden tot de strategische adviesraad voor het domein ‘Wetenschap en Technologische Innovatie’, één van de 13 gedefinieerde beleidsdomeinen. De opeenvolgende voorzitters van de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid zijn prof. Theo Peeters, prof. Jef Roos, prof. André Oosterlinck, prof. em. Roger Dillemans, ir. Karel Vinck, de huidige VRWB-voorzitter.

Einde 1997 stelde de Vlaamse regering de personeelsformatie vast van het VRWB-secretariaat, met drie wetenschappelijke en drie administratieve personeelsleden. Tevens kreeg het secretariaat formeel een plaats in het organogram van het ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, meer bepaald rechtstreeks bij het secretariaat-generaal van het departement Wetenschap, Innovatie en Media (WIM).

VRWB activiteitenverslag bijlagen - historiek

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

VLAAMSE RAAD

VOOR

Pagina 38

DECREET T O T O P R I C H T I N G VA N D E

W E T E N S C H A P S B E L E I D - 15 december 1993 (B.S., 26 maart 1994)

Gewijzigd bij:

• de globale beleidslijnen en prioriteiten van het wetenschapsbeleid;

• Decreet van 18 mei 1999 houdende wijziging van sommige decreten

• de vorming van het onderzoekspersoneel;

betreffende de raadpleging van adviesorganen door het Vlaams Parlement (B.S., 15 juli 1999). Wijzigt artikel 3.

• de grote trends in het wetenschapsbeleid en acties op federaal en internationaal vlak; • het toetsen van de doelmatigheid van de organisatie van het wetenschaps-

HOOFDSTUK I

beleid; • het toetsen van het wetenschapsbeleid aan de ontwikkelingen op sociaal,

Algemeen

economisch, technologisch en cultureel vlak en het formuleren van Artikel 1

behoeften die daaruit voortvloeien.

Dit decreet regelt aangelegenheden als bedoeld in artikel 59bis en artikel 107quater van de Grondwet. (Lees: de artikelen 39 en 127 van de gecoördi-

§ 3. Vóór 30 september van elk jaar brengt de Raad een met redenen

neerde Grondwet)

omkleed advies uit over het gevoerde en het te voeren begrotingsbeleid inzake het wetenschapsbeleid. Het advies wordt toegezonden aan de HOOFDSTUK II

Vlaamse regering.

Oprichting van de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid § 4. De Vlaamse regering is verplicht vooraf het advies van de Raad in te Artikel 2

winnen over:

Voor de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest wordt een Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid opgericht, hierna te noemen de Raad.

• alle voorontwerpen van decreet en ontwerpen van reglementaire besluiten van de Vlaamse regering inzake wetenschapsbeleid die algemene

HOOFDSTUK III Bevoegdheid van de Raad

aangelegenheden regelen waarvoor de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest bevoegd zijn, met uitzondering van de voorontwerpen van decreet die de begroting betreffen;

Artikel 3

• alle voorontwerpen van decreet of besluiten houdende de oprichting,

§ 1. De Raad is bevoegd om inzake elke aangelegenheid betreffende het

afschaffing of verandering van bevoegdheden van instellingen die

wetenschapsbeleid, met inbegrip van het technologiebeleid, op eigen ini-

instaan voor materies inzake wetenschapsbeleid waarvoor de Vlaamse

tiatief aanbevelingen te formuleren en studies te verrichten en om, op

Gemeenschap en het Vlaamse Gewest bevoegd zijn;

verzoek van de Vlaamse regering en de in § 5 vermelde overheden, over die aangelegenheden advies te verstrekken.

• alle belangrijke niet-gereglementeerde acties en initiatieven inzake wetenschapsbeleid, met inbegrip van acties van de Vlaamse regering op federaal en internationaal vlak.

§ 2. Meer in het bijzonder kan de Raad advies verstrekken, aanbevelingen formuleren en studies verrichten in verband met:

VRWB activiteitenverslag bijlagen - decreet

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 39

§ 5. Het advies van de Raad kan gevraagd worden door:

§ 2. De adviezen, aanbevelingen en studies van de Raad zijn openbaar, tien werkdagen nadat ze medegedeeld zijn aan de Vlaamse regering.

• de Vlaamse Raad; • de Vlaamse minister, bevoegd voor het wetenschapsbeleid of, bij ont-

Artikel 5

stentenis van de expliciete toewijzing van deze bevoegdheid, de minister-

§ 1. De Raad legt jaarlijks aan de Vlaamse regering een verslag voor van

president van de Vlaamse regering;

zijn werkzaamheden. De Vlaamse regering overhandigt dit verslag aan

• elke Vlaamse minister voor wat zijn bevoegdheden betreft.

de Vlaamse Raad.

§ 6. De adviezen, bedoeld in § § 4 en 5, dienen te worden verstrekt binnen

§ 2. De Raad kan steeds bijzondere verslagen opstellen over bepaalde

een termijn van twee maanden, te rekenen vanaf de aanvraag. In geval

vraagstukken inzake wetenschapsbeleid.

van spoed kan de Vlaamse minister bevoegd voor het wetenschapsbeleid, of bij ontstentenis van de expliciete toewijzing van deze bevoegdheid, de minister-president van de Vlaamse regering, de termijn inkorten met

HOOFDSTUK V Samenstelling van de Raad

dien verstande dat die niet minder dan tien werkdagen mag bedragen. Artikel 6 [Het Vlaams Parlement kan een andere termijn bepalen, die niet korter

§ 1. De Raad is samengesteld uit een voorzitter en zestien leden, allen

mag zijn dan dertig dagen (ingevolge het decreet van 18 mei 1999, art.11).]

benoemd om hun deskundigheid op grond van en hun betrokkenheid bij het wetenschapsbeleid in de Vlaamse Gemeenschap of het Vlaamse Gewest.

Het in vorig lid bedoeld advies wordt geacht te zijn gegeven indien het niet binnen bovengenoemde termijn is verstrekt.

Ten minste acht leden van de Raad, alsook de voorzitter, zijn personen die ervaring hebben met of hoofdzakelijk actief zijn in het wetenschappelijk

§ 7. De Raad treedt op als Vlaamse gesprekspartner en kan als vertegen-

onderzoek.

woordiger van Vlaanderen worden betrokken bij gelijkaardige federale en internationale adviesorganen.

De Raad dient evenwichtig samengesteld te zijn uit deskundigen op het gebied van de cultuur- en de gedragswetenschappen, de toegepaste,

HOOFDSTUK IV

de exacte en de biomedische wetenschappen.

Informatiedoorstroming en verslaggeving § 2. Zes leden zijn actief in of hebben ervaring met het universitair Artikel 4

onderwijs of het wetenschappelijk onderzoek. Zij worden voorgedragen

§ 1. De Vlaamse regering stelt de Raad de noodzakelijke informatie ter beschik-

door de Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR).

king om hem in staat te stellen zijn opdrachten naar behoren te vervullen.

VRWB activiteitenverslag bijlagen - decreet

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

VLAAMSE RAAD

VOOR

Pagina 40

DECREET T O T O P R I C H T I N G VA N D E

W E T E N S C H A P S B E L E I D - 15 december 1993 (B.S.,

26 maart 1994)

§ 3. Zes leden worden voorgedragen door de werkgevers- en werknemers-

§ 2. De Raad kan in zijn huishoudelijk reglement zelf bepalen of hij voor

organisaties die vertegenwoordigd zijn in de Sociaal-Economische Raad

de in § l van dit artikel genoemde ambtenaren plaatsvervangers kan toela-

van Vlaanderen (SERV).

ten, alsook of hij, in bepaalde omstandigheden en onder bepaalde voorwaarden, andere personen met raadgevende stem wenst te laten deelnemen

§ 4. De voorzitter en vier leden worden voorgedragen door de Vlaamse minister

aan de vergaderingen.

bevoegd voor het wetenschapsbeleid of, bij ontstentenis van de expliciete toewijzing van deze bevoegdheid, de minister-president van de Vlaamse regering.

HOOFDSTUK VI De werking van de Raad

§ 5. De voorzitter en de leden van de Raad worden benoemd door de Vlaamse regering.

Artikel 8 De Raad kan, binnen de mogelijkheden van zijn dotatie, voor het onderzoek

§ 6. De duur van het mandaat van de voorzitter en van de leden bedraagt

van bijzondere vraagstukken of voor het uitvoeren van studieopdrachten,

vier jaar. Het mandaat is éénmaal hernieuwbaar. Indien een lid zijn man-

een beroep doen op permanente commissies of ad-hocwerkgroepen,

daat niet beëindigt, wordt een nieuw lid benoemd conform de bovenge-

bestaande uit leden benoemd door de Raad, of op externe deskundigen,

noemde bepalingen. Dit lid zal het desbetreffende mandaat voltooien en

onder de voorwaarden bepaald in het huishoudelijk reglement.

kan slechts één nieuw mandaat innemen. Artikel 9 Artikel 7

De Raad stelt, binnen een termijn van 3 maanden na de inwerkingtreding

§ 1. Aan de Raad nemen met raadgevende stem deel:

van dit decreet, een huishoudelijk reglement op, dat minstens regelt:

• de secretaris-generaal van het departement Onderwijs; • de secretaris-generaal van het departement Economie, Werkgelegenheid en Binnenlandse Aangelegenheden; • de eerste opdrachthouder van de administratie voor de Programmatie

1. de bevoegdheden van de voorzitter; 2. de samenstelling en de bevoegdheden van het eventuele dagelijks bestuur van de Raad;

van het Wetenschapsbeleid bij het departement Coördinatie;

3. de wijze van bijeenroeping en beraadslaging;

(nu: Administratie Wetenschap en Innovatie, departement Wetenschap,

4. de frequentie van vergaderen;

Innovatie en Media)

5. de bekendmaking van de handelingen;

• de directeur-generaal van het Instituut voor de bevordering van het

6.de voorwaarden waaronder de Raad een beroep kan doen op externe

Wetenschappelijk-Technologisch onderzoek in de industrie (IWT);

deskundigen, permanente commissies of ad-hocwerkgroepen,

(Nu: IWT-Vlaanderen, het Instituut voor de aanmoediging van

overeenkomstig artikel 8;

Innovatie door wetenschap en technologie in Vlaanderen) • de secretaris-generaal van de Vlaamse raad van bestuur van het

7. de voorwaarden waaronder de Raad een beroep kan doen op personen, zoals vermeld in artikel 7, § 2.

Nationaal Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (NFWO). (nu: FWO-Vlaanderen) 40

VRWB activiteitenverslag bijlagen - decreet

Dit reglement is onderworpen aan de goedkeuring van de Vlaamse regering.

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 41

Artikel 10

HOOFDSTUK VII

De Vlaamse regering stelt aan de Raad een permanent secretariaat ter

Het statuut van de Voorzitter, van de leden en van de personen die aan

beschikking, dat naast personeel met een administratieve opleiding even-

de Raad hun medewerking verlenen

eens personeel met een wetenschappelijke opleiding omvat, en bepaalt het aantal, de loopbaan en de bezoldigingsregeling in overeenstemming

Artikel 14

met de aard van de functie en de gevraagde kwalificaties.

Inzake protocollaire en administratieve aangelegenheden wordt de voorzitter gelijkgesteld met een ambtenaar van rang 17 en worden de leden

De Vlaamse regering kan voor het voormeld secretariaat van de Raad

van de Raad gelijkgesteld met ambtenaren van rang 16.

onder meer een beroep doen op gespecialiseerd personeel, statutair of contractueel, in dienst genomen in overeenstemming met de bepalingen

De leden van commissies of werkgroepen die door de Raad worden opge-

van de artikelen 88, 89 en 90 van het decreet van 12 december 1990

richt, worden gelijkgesteld met een ambtenaar van rang 15.

betreffende het bestuurlijk beleid. De ambtenaren die met raadgevende stem deelnemen aan de Raad of Het secretariaat wordt onder het gezag van de voorzitter van de Raad

aan de commissies of werkgroepen, behouden de rang die zij bekleden

geleid door een secretaris.

in hun administratie.

Artikel 11

Artikel 15

Het departement Coรถrdinatie van het ministerie van de Vlaamse

ยง 1. De Vlaamse regering bepaalt het presentiegeld en de geldelijke ver-

Gemeenschap stelt lokalen ter beschikking voor de huisvesting van het

goedingen die aan de voorzitter en de leden van de Raad kunnen worden

secretariaat van de Raad en verleent het alle logistieke steun.

toegekend.

Artikel 12

ยง 2. De Raad bepaalt, binnen de perken van zijn werkingsmiddelen, de

Voor de leden van de Raad en van het secretariaat van de Raad en voor

geldelijke vergoedingen van de voorzitters en de leden van de permanen-

alle personen die aan de Raad hun medewerking verlenen, gelden de

te commissies en ad-hocwerkgroepen en van de externe deskundigen.

bepalingen van Titel I, Hoofdstuk II, artikel 3 van het koninklijk besluit van 22 november 1991 tot bepaling van de algemene principes van het administratief en geldelijk statuut van de rijksambtenaren die van toepas-

H O O F D ST U K

V I I I

Slotbepaling

sing zijn op het personeel van de regeringen en van de publiekrechtelijke rechtspersonen die ervan afhangen.

Artikel 16 (niet opgenomen)

Artikel 13

(Het besluit van de Vlaamse regering van 17 juli 1985 houdende oprich-

De Raad beschikt voor het uitvoeren van zijn opdrachten over een dotatie die

ting van een Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid, wordt opgeheven.)

jaarlijks ingeschreven wordt in de begroting van de Vlaamse Gemeenschap. VRWB activiteitenverslag bijlagen - decreet

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 42

HUISHOUDELIJK REGLEMENT VA N D E

VLAAMSE RAAD

VOOR

WETENSCHAPSBELEID

Ter uitvoering van artikel 9 van het decreet van 15 december 1993

Ze worden bijeengeroepen door hun voorzitter, hetzij ter uitvoering van

tot oprichting van de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid.

een beslissing van de Raad, hetzij op verzoek van de voorzitter van de

Gecoördineerde versie (goedgekeurd bij besluit van 29 juni 1994 en

Raad, hetzij op eigen initiatief, hetzij op schriftelijke aanvraag van ten

besluit van 29 maart 1995 van de Vlaamse regering).

minste twee leden van de Raad.

HOOFDSTUK I

Artikel 3 De uitnodigingen voor de vergaderingen van de Raad worden ten minste

Definities

veertien dagen vóór de vergadering verstuurd. Voor de toepassing van dit huishoudelijk reglement wordt verstaan onder: In geval van spoed, zoals vermeld in § 6 van art. 3 van het decreet, kan Decreet: decreet van 15 december 1993 tot oprichting van de Vlaamse

deze termijn tot vier dagen teruggebracht worden.

Raad voor Wetenschapsbeleid (B.S. van 26 maart 1994) Raad: de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid

Artikel 4

Voorzitter: de voorzitter van de Raad

§ 1. De vergaderingen van de Raad of van zijn organen zijn niet openbaar.

Leden: leden die krachtens artikel 6 van het decreet benoemd zijn tot lid van de Raad

§ 2. De secretaris van de Raad woont de vergaderingen van de Raad bij.

Raadgevende leden: de ambtenaren die uit hoofde van hun functie en krachtens art. 7 van het decreet met raadgevende stem deel nemen aan de Raad.

HOOFDSTUK III Agenda

HOOFDSTUK II Vergaderingen en bijeenroepingen

Artikel 5 De voorzitter stelt de agenda van de vergaderingen van de Raad vast, het-

Artikel 1

zij ter uitvoering van beslissingen genomen tijdens een vorige vergade-

De Raad vergadert ten minste vijfmaal per jaar in de lokalen van het

ring, hetzij op eigen initiatief, hetzij op aanvraag van één van de organen

ministerie van de Vlaamse Gemeenschap in Brussel.

van de Raad, of van een lid van de Raad. In dit laatste geval dienen ten minste twee andere leden de bespreking van dit punt mee te ondersteunen

De voorzitter roept de Raad bijeen, hetzij op eigen initiatief, hetzij op

bij het begin van de vergadering.

schriftelijke aanvraag van ten minste drie leden van de Raad. Artikel 6

Artikel 2

Voor de andere organen van de Raad stelt de voorzitter van het betrokken

De organen die door de Raad zijn opgericht en die in zijn schoot werken,

orgaan de agenda van de vergaderingen vast, hetzij ter uitvoering van

vergaderen eveneens in de lokalen van het ministerie van de Vlaamse

beslissingen van de Raad, hetzij ter uitvoering van beslissingen genomen

Gemeenschap.

tijdens een vroegere vergadering van het betrokken orgaan,

VRWB activiteitenverslag bijlagen - huishoudelijk reglement

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 43

hetzij op aanvraag van een van de leden van het betrokken orgaan, hetzij

Artikel 11

op eigen initiatief.

De beslissingen, adviezen, aanbevelingen, verslagen en notulen van de Raad of van zijn organen worden vastgesteld bij meerderheid van de aan-

Artikel 7

wezige leden, behoudens strijdige bepaling van dit reglement. De voorzitter

De agenda wordt gevoegd bij de uitnodiging bepaald in art. 3.

neemt normaal niet deel aan de stemming, maar bij staking van stemmen is zijn stem beslissend. Bij afwezigheid van de voorzitter neemt de plaats-

Artikel 8

vervangend voorzitter wel deel aan de normale stemming. Bij staking van

In geval van spoed kan de agenda tot bij de opening van de vergadering

stemmen wordt dan het voorstel tot een volgende vergadering verdaagd.

worden gewijzigd of aangevuld. Artikel 12 Eens de vergadering geopend, kan de agenda nog slechts worden gewijzigd of

De stemmingen geschieden bij handopsteken. Op verzoek van een lid

aangevuld krachtens een beslissing van de Raad of van het betrokken orgaan.

kan tot de naamafroeping worden overgegaan. Indien er wordt gestemd over persoonskwesties, waar de betrokkene geen rechten kan doen gelden,

Artikel 9

is de stemming evenwel geheim.

De bescheiden betreffende de kwesties die op de agenda van een vergadering van de Raad of van een van zijn organen voorkomen, worden aan de

Elk lid dat zich op een zitting bij een stemming onthoudt, kan na de

leden van de Raad of van het betrokken orgaan bezorgd bij de uitnodi-

stemming zijn onthouding verklaren. Als een uitgebracht advies of aan-

ging bepaald in art. 3.

beveling niet unaniem goedgekeurd is, kan een minderheidsnota worden bijgevoegd, als deze door ten minste drie leden ondertekend is.

In geval van spoed kan de voorzitter deze termijn verkorten. HOOFDSTUK V HOOFDSTUK IV

Notulen

Beraadslagingen Artikel 13 Artikel 10

Elke vergadering van de Raad of van een van zijn organen wordt vastge-

De Raad kan slechts geldig beraadslagen, als de meerderheid van de

steld in de notulen. De Raad kan voor sommige organen een afwijking

leden aanwezig is.

toestaan.

Wanneer het quorum niet bereikt is om geldig over bepaalde punten van

Artikel 14

de agenda te beraadslagen, kan de voorzitter deze punten tot de volgende

Als het om een vergadering van de Raad gaat, wordt de tekst van de notulen

vergadering verdagen. Deze vergadering kan hierover dan geldig beraad-

meegedeeld aan de leden en de raadgevende leden van de Raad. Als het

slagen ongeacht het aantal aanwezigen op deze vergadering. Dit zal op

een vergadering van een orgaan van de Raad betreft, wordt de tekst van

de uitnodiging uitdrukkelijk worden vermeld. VRWB activiteitenverslag bijlagen - huishoudelijk reglement

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 44

HUISHOUDELIJK REGLEMENT VA N D E

VLAAMSE RAAD

VOOR

WETENSCHAPSBELEID

de notulen meegedeeld aan de leden van het betrokken orgaan en aan de

Artikel 19

voorzitter van de Raad.

De Raad kan ad-hocwerkgroepen oprichten, wanneer hij dit nodig acht.

Artikel 15

Artikel 20

De notulen worden pas definitief na goedkeuring.

De Raad bepaalt voor elke commissie en ad-hocwerkgroep de wijze van samenstelling en stelt de leden en de voorzitter aan.

HOOFDSTUK VI Artikel 21

Handtekeningen

De voorzitters van de permanente commissies zijn leden van de Raad. Artikel 16

In principe maken twee leden van de Raad altijd deel uit van de commissies

De voorzitter en de secretaris van de Raad ondertekenen de beslissingen,

en ad-hocwerkgroepen. De leden en de raadgevende leden van de Raad

adviezen, aanbevelingen, verslagen en notulen van de Raad.

kunnen steeds deelnemen aan de vergaderingen van de commissies en ad-hocwerkgroepen.

HOOFDSTUK VII Artikel 22

Voorzitterschap

Op voorstel van een lid of de voorzitter van een commissie dan wel een Artikel 17

ad-hocwerkgroep, kan de Raad ten allen tijde zowel leden van de betreffende

De voorzitter zit de vergaderingen van de Raad voor, neemt deel aan de

commissie of ad-hocwerkgroep schrappen, als bijkomende leden coรถpteren.

beraadslagingen, ziet toe op de naleving van de organieke besluiten en van de reglementen van de Raad. Hij vertegenwoordigt de Raad bij de Vlaamse

Artikel 23

regering en bij elke andere openbare en private instelling. Het secretariaat

De commissies en de ad-hocwerkgroepen voeren hun werkzaamheden

van de Raad, dat geleid wordt door de secretaris, staat onder het gezag van

uit onder het toezicht en de controle van de Raad.

de voorzitter. De voorzitter brengt bij de Raad verslag uit over zijn activiteiten.

De Raad bepaalt hun opdrachten en bevoegdheden.

HOOFDSTUK VIII Organen van de Raad

Artikel 24 De Raadsleden, de commissies en ad-hocwerkgroepen treden niet naar buiten met adviezen, aanbevelingen, verslagen of publicaties.

Artikel 18 Om de werkzaamheden van de Raad voor te bereiden en om bijzondere vraagstukken te onderzoeken worden permanente commissies ingesteld.

VRWB activiteitenverslag bijlagen - huishoudelijk reglement

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 45

HOOFDSTUK IX

Artikel 30 Bij afwezigheid of onbeschikbaarheid van de voorzitter wordt hij vervan-

Dagelijks bestuur

gen door het oudste beschikbare lid van het dagelijks bestuur. In deze Artikel 25

hoedanigheid neemt dit lid alle bevoegdheden van de voorzitter over.

De Raad stelt een dagelijks bestuur samen waarin de voorzitter van de Raad en de voorzitters van de permanente commissies zitting hebben.

Artikel 31

De secretaris van de Raad staat het dagelijks bestuur bij.

ยง 1. De leden van de commissies en ad-hocwerkgroepen kunnen zich laten vervangen.

Artikel 26 Onder leiding van de voorzitter bereidt het dagelijks bestuur de onder-

ยง 2. Deze plaatsvervangingen dienen evenwel vooraf te worden meege-

werpen voor die aan de Raad worden voorgelegd, en het ziet toe op de

deeld aan de voorzitter van het betreffende orgaan. De voorzitter van het

uitvoering van de beslissingen van de Raad. De Raad kan andere

betrokken orgaan kan in overleg met de voorzitter van de Raad een

bevoegdheden aan het dagelijks bestuur overdragen.

plaatsvervanger wraken.

Artikel 27

ยง 3. Bij afwezigheid of onbeschikbaarheid van de voorzitter van een com-

Het dagelijks bestuur treedt niet zelf naar buiten met adviezen, aanbeve-

missie of ad-hocwerkgroep, wijst de voorzitter van de Raad een plaatsver-

lingen, verslagen of publicaties.

vanger aan.

HOOFDSTUK X

HOOFDSTUK XII

Bekendmaking

Raadpleging experts

Artikel 28

Artikel 32

De Raad kan zijn beslissingen, adviezen en aanbevelingen openbaar

De Raad kan op voorstel van de voorzitter of van ten minste twee leden,

maken tien dagen nadat ze meegedeeld zijn aan de Vlaamse regering.

deskundigen ad hoc uitnodigen om met raadgevende stem aan de Raad deel te nemen.

HOOFDSTUK XI Plaatsvervanging

Artikel 33 De commissies en ad-hocwerkgroepen kunnen op verzoek van de Raad

Artikel 29

of op eigen initiatief en na goedkeuring door de Raad, deskundigen ad

De leden en de raadgevende leden van de Raad kunnen zich niet laten

hoc uitnodigen om met raadgevende stem aan de werkzaamheden deel

vervangen voor de vergaderingen van de Raad.

te nemen.

VRWB activiteitenverslag bijlagen - huishoudelijk reglement

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 46

HUISHOUDELIJK REGLEMENT VA N D E

VLAAMSE RAAD

VOOR

WETENSCHAPSBELEID

HOOFDSTUK XIII

HOOFDSTUK XIV

Begroting

Vergoedingen

Artikel 34

Artikel 36

§ 1. De Raad keurt, na vaststelling van de jaarlijkse dotatie van de

De Raad bepaalt jaarlijks, binnen de perken van zijn werkingsmiddelen,

Vlaamse Raad, de begroting goed voor zijn werking in het betrokken jaar.

de vergoedingen voor de voorzitters en de leden van de commissies en ad-hocwerkgroepen.

§ 2. Het dagelijks bestuur bereidt het begrotingsvoorstel voor. HOOFDSTUK XV Artikel 35

Bijzondere bepalingen

§ 1. Het dagelijks bestuur stelt de jaarrekening op. Artikel 37 § 2. De jaarrekening wordt ter goedkeuring aan de Raad voorgelegd.

De Raad kan bij de Vlaamse regering en de Vlaamse Raad een delegatie onder leiding van de voorzitter afvaardigen voor contact omtrent bepaalde

Artikel 35 bis

thema's. De samenstelling hangt af van het te bespreken onderwerp.

§ 1. Binnen de perken van de dotatie toegekend aan de Raad ter uitvoering van het decreet, inzonderheid van artikel 13 van het decreet, mag de voorzitter in overleg met het dagelijks bestuur contracten afsluiten en

HOOFDSTUK XVI Wijzigingen van het huishoudelijk reglement

financiële verbintenissen aangaan namens en voor de Raad voor alle prestaties die nodig zijn voor het uitvoeren en het ondersteunen van

Artikel 38

de werkzaamheden van de Raad.

De Raad kan het huishoudelijk reglement wijzigen. De Raad kan niet beraadslagen over een voorstel tot wijziging van het huishoudelijk regle-

§ 2. De secretaris kan contractuele en financiële verplichtingen aangaan

ment, zo het niet op de agenda werd ingeschreven krachtens een beslis-

voor zover het om bedragen gaat niet hoger dan vier procent (4%) van

sing van de Raad in een vroegere vergadering.

het totale bedrag van de jaarlijkse dotatie. De wijziging van het huishoudelijk reglement is slechts mogelijk bij § 3. De secretaris wordt aangeduid als ordonnateur van de rekening,

goedkeuring door twee derden van de uitgebrachte stemmen en onder

waarop de dotatie wordt gestort en zal in overleg met de voorzitter,

voorbehoud van goedkeuring door de Vlaamse regering.

een administratief personeelslid van het VRWB-secretariaat aanduiden als rekenplichtige.

VRWB activiteitenverslag bijlagen - huishoudelijk reglement

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 47

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

SAMENSTELLING VLAAMSE RAAD VOOR WETENSCHAPSBELEID1

Voorzitter: Karel Vinck2 gedelegeerd bestuurder, NMBS Zes leden voorgedragen door de VLIR

Vier leden rechtstreeks benoemd door de Vlaamse regering

• Roger Bouillon2, coördinator Onderzoeksbeleid, K.U.Leuven

• Gilbert Declerck2, algemeen directeur IMEC

• Jan Cornelis, vice-rector Onderzoek, VUB

• Ann De Clercq, Europees en Belgisch octrooigemachtigde, De Clercq,

• Andreas De Leenheer , rector Universiteit Gent 2

Brants & Partners

• Paul Janssen, ondervoorzitter Onderzoeksraad LUC

• Carine Smolders, hoofddocent Hogeschool Gent

• André Oosterlinck, rector K.U.Leuven

• Ludo Verhoeven, CEO en president Agfa-Gevaert Groep

• Dirk Van Dyck, voorzitter Onderzoeksraad UA (vanaf 1 juni 2004, in opvolging van Josse Van Steenberge)

Leden die ambtshalve lid zijn met raadgevende stem

Drie leden voorgedragen door de werkgeversorganisaties vertegenwoordigd

• Veerle Lories, wnd. eerste opdrachthouder, AWI

in de SERV

• Maurice Pensaert, secretaris-generaal, FWO-Vlaanderen

• Viviane Camphyn, directeur Vormelek

• Wilfried Terryn, wnd. secretaris-generaal, departement EWBL

(vanaf 1 januari 2004, in opvolging van Jossé Traest) • Barbara Tan2, adviseur kenniscentrum Voka • Annie Van Broekhoven, directeur Biologicals Operations, Innogenetics nv

(vanaf 1 januari 2004, in opvolging van Alfons Maes) • Ludy Van Buyten, wnd. secretaris-generaal, departement Onderwijs • Paul Zeeuwts, directievoorzitter, IWT-Vlaanderen

Drie leden voorgedragen door de werknemersorganisaties vertegenwoordigd in de SERV

• waarnemer: Freddy Colson, wnd. secretaris-generaal, departement WIM

• Geert Campaert, adviseur studiedienst Vlaams ABVV • Ann Verreth, studiedienst ACW (vanaf 1 juni 2004, in opvolging van An De Moor) • Jeroen Roskams, studiedienst ACV (vanaf 1 juni 2004, in opvolging van Koen Engels)

Beslissing van de Vlaamse regering van 14 februari 2003. Toestand op 6 mei 2004. Lid van het dagelijks bestuur van de VRWB.

VRWB activiteitenverslag samenstelling VRWB

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 48

SAMENSTELLING COMMISSIES COMMISSIE WETENSCHAPSBELEID - 6

MEI

2004

Commissievoorzitter: Roger Bouillon Coördinator Onderzoeksbeleid, K.U.Leuven • Staf Borghs, IMEC • Herwig Bruneel, vakgroep Telecommunicatie en Informatieverwerking, UGent

K.U.Leuven

• Yvan Bruynseraede, departement Natuurkunde, K.U.Leuven

• Dirk Packet, R&D-manager, Oleon

• Christine Buelens, gedelegeerd bestuurder, Metalogic

• Eric Spruyt, departementshoofd Onderzoek, Rectoraat UA

• Jo Bury, algemeen directeur, VIB

• Jan Steyaert, vakgroep Toegepaste Biologische Wetenschappen, VUB

• Hubert Cossey, algemeen directeur, HIVA

• Hugo Tas, VITO

• Jan Danckaert, vakgroep Toegepaste Natuurkunde en Fotonica, VUB

• Leo Van de Loock, directeur Evaluatie en Opvolging, IWT-Vlaanderen

• René Dekeyzer, manager external E&D-materials, Agfa-Gevaert

• Dirk Van Dyck, voorzitter Onderzoeksraad, UA

• Marc De Mey, vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschappen, UGent

(vanaf 10 maart 2004, in opvolging van Alain Verschoren)

• Mia Douterlungne, administratief directeur, HIVA

• Pieter Vanhecke, Economisch adviseur studiedienst, UNIZO

• Freddy Dumortier, vice-rector, LUC

• Jan Van Heuverswyn, afdelingshoofd Wetenschappen, AWI

• Marleen Easton, dept. Handelswetenschappen en Bestuurskunde, Hogeschool Gent • Mieke Gijsemans, onderzoekscoördinator R&D departement, VUB • Stefaan Gijssels, VP Public Affairs, Johnson en Johnson (vanaf 6 november 2003, in opvolging van Didier de Chaffoy) • Danielle Gilliot, stafmedewerker onderzoeksbeleid, VLIR • Benno Hinnekint, directeur, FWO-Vlaanderen • Ignace Lemahieu, directeur Directie Onderzoeksaangelegenheden, UGent

• Christelle Maeyaert, stafmedewerker dienst Onderzoekscoördinatie,

VRWB activiteitenverslag bijlagen - samenstelling commissies

(vanaf 25 september 2003 in opvolging van Koen Verlaeckt) • Noël Vercruysse, afdelingshoofd Universiteiten, dept. Onderwijs (vanaf 10 maart 2004, in opvolging van Kaat Matthijs) • Ann Verreth, adviseur, ACW-studiedienst • Stefaan Verschaeve, directeur Kwaliteit en Onderzoek, bestuurder, Brouwerijen Alken-Maes

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 49

SAMENSTELLING COMMISSIES

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

C O M M I S S I E T E C H N O LO G I E B E L E I D - 6

MEI

2004

Commissievoorzitter: Gilbert Declerck algemeen directeur, IMEC • Roger Beirnaert, engineering manager, Clayton of Belgium

• Luc Kupers, Genzyme Flanders

• Paul Berckmans, directeur, STV-Innovatie & Arbeid

• Paul Lagasse, vakgroep Informatietechnologie, UGent

• Guido Bresseleers, R&D-manager, Ter Beke Waarschoot

• Niceas Schamp, vast secretaris, KVAB

• Geert Campaert, adviseur, studiedienst Vlaams ABVV

• Jan Sijnave, External Relations manager Technology, Bekaert nv

• Viviane Camphyn, directeur, Vormelek • Dirk Carrez, adviseur Innovatie, Wetenschap en Technologie, Fedichem Vlaanderen • Christine Claus, directeur-generaal, Centexbel • André Convents, section head New Technologies/Enzymes, Procter & Gamble, Eurocor nv • Koenraad Debackere, dept. Toegepaste Economische Wetenschappen, K.U.Leuven

(vanaf 22 januari 2004, in opvolging van Ignace Lefever) • Monika Sormann, navorser, AWI • Jean-Marie Stassart, coördinator Wetenschappelijk Onderzoek & Dienstverlening, Prov. Hogeschool Limburg • Barbara Tan, adviseur kenniscentrum Voka • Marc Van Boven, coördinator Innovatiepolitiek, UA • Hendrik Van Brussel, afdeling PMA, K.U.Leuven • Herman Van der Auweraer, RTD-manager, LMS International

• Rudy Dekeyser, vice-algemeen directeur, VIB

• Christian Van de Sande, sr. vice-president R&D-materials, Agfa-Gevaert

• Bernard De Potter, directeur Innovatiestimulering, IWT-Vlaanderen

• An Van de Vel, adjunct-directeur, Agoria-Vlaanderen

• Gilbert Devos, senior vice-president, Proviron

• Joos Vandewalle, afdeling ESAT - SCD, K.U.Leuven

• Luc De Vuyst, vakgroep Toegepaste Biologische Wetenschappen, VUB

• Johan Van Helleputte, directeur Strategische Ontwikkeling, IMEC

• Marc D’Olieslaeger, afdelingshoofd analyse MAF,

• Jos Van Sas, R&D External Affairs manager, Alcatel Bell

IMO- IMOMEC- LUC- IMEC vzw

• Guido Vermeylen, vice-president, Umicore

• Sonja Haesen, coördinator Interface Cel, R&D departement, VUB

• Gino Verwimp, dept. Onderzoek, Rectoraat UA

• Benno Hinnekint, directeur, FWO-Vlaanderen

• Bart Wallaeys, IDC manager, Recticel

• Jan Kretzschmar, onderzoeksdirecteur, VITO

• Michel Waroquier, vakgroep Subatomaire- en Stralingsfysica, UGent

VRWB activiteitenverslag bijlagen - samenstelling commissies

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 50

SAMENSTELLING COMMISSIES COMMISSIE FEDERALE

I N T E R N AT I O N A L E S A M E N W E R K I N G - 6

MEI

2004

Commissievoorzitter: Andreas De Leenheer rector UGent • Anne Adams, stafmedewerker Onderzoek en Interface, UA

• Jan Laperre, R&D-manager, Centexbel

• Claire Bosch, algemeen afgevaardigde, Fevia-Vlaanderen

• Godelieve Laureys, vakgroep Scandinavistiek en Noord-Europakunde, UGent

• Jan Buysse, kenniscentrum Voka

• Jozef Maes, commercieel directeur, Asco Industries

• Gerard Cielen, stafmedewerker dienst Onderzoekscoördinatie, K.U.Leuven

• Guy Marin, vakgroep Chemische Proceskunde en Technische Chemie, UGent

• Hubert Cossey, algemeen directeur, HIVA

• Lieve Ongena, VIB

• An De Backer, stafmedewerker Onderzoekscoördinatie, LUC

• Niceas Schamp, vast secretaris, KVAB

• Catherine De Clercq, vakgroep Natuurkunde, VUB

• Francis Vanderhaeghen, directeur Business en marktstrategie, VITO

• Alain Deleener, coördinator Europese en Internationale programma’s,

• Pieter Vanhecke, Economisch adviseur studiedienst, UNIZO

IWT-Vlaanderen

• Cynthia Van Hulle, dept. Toegepaste Economische Wetenschappen, K.U.Leuven

• Herman Derache, directeur, WTCM-Vlaanderen,

• Chris Van Keer, adjunct departementshoofd Industrieel Ingenieur, KAHO Sint Lieven

(vanaf 22 januari 2004 in opvolging van Jos Pinte) • Martine Follet, coördinator Europese Onderzoeksinitiatieven, R&D departement, VUB • Ludo Froyen, dept. Metaalkunde en Toegepaste Materiaalkunde, K.U.Leuven • Danielle Gilliot, stafmedewerker Onderzoeksbeleid, VLIR • Benno Hinnekint, directeur, FWO-Vlaanderen

(vanaf 10 maart 2004, in opvolging van Geert Temmerman)

• Kristin De Meyer, strategische coördinatie doctoraatsonderzoek, IMEC

VRWB activiteitenverslag bijlagen - samenstelling commissies

• Harry Van Onckelen, dept. Biologie, UA (vanaf 27 april 2004, in opvolging van Josse Van Steenberge) • Noël Vercruysse, afdelingshoofd universiteiten, dept. Onderwijs, (vanaf 10 maart 2004, in opvolging van Kaat Matthijs) • Koen Verlaeckt, afdelingshoofd a.i. Technologie en Innovatie, AWI (vanaf 25 september 2003, in opvolging van Jan Vanhellemont)

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 51

SAMENSTELLING COMMISSIES

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

COMMISSIE BEGROTING

FINANCIËN - 6

MEI

2004

Commissievoorzitter: Barbara Tan adviseur kenniscentrum Voka • Geert Bouckaert, Instituut voor de Overheid, K.U.Leuven

• Louis Marissens, hoofd financiële diensten, FWO-Vlaanderen

• Geert Campaert, adviseur, studiedienst Vlaams ABVV

• Etienne Poelvoorde, SERV

• Dirk Carrez, adviseur Innovatie, Wetenschap en Technologie,

• Niceas Schamp, vast secretaris, KVAB

Fedichem Vlaanderen

• Marian Schoenmaekers, dienst Onderzoekscoördinatie, K.U.Leuven

• Wim Claeskens, adjunct van de directeur, dept. Onderwijs

• Serge Simon, beheerder UA

• Christine Claus, directeur-generaal, Centexbel

• Marc Smeyers, Onderzoekscoördinatie, LUC

• Gonda Cock, directeur Financiën, UGent

• Eric Spruyt, departementshoofd Onderzoek, Rectoraat UA

• Karl Collaerts, adviseur kenniscentrum, Voka

• Nic Van Craen, financieel beheerder, VUB

• Ina Dambre, stafmedewerker Personeel & Financiën, VLIR

• An Van de Vel, adjunct-directeur, Agoria-Vlaanderen

• Ann Demeulemeester, algemeen secretaris, ACW

• Marie Claire Van de Velde, stafmedewerker Rector, UGent

• Alain De Waele, directeur Financiën, Autonome Hogeschool Antwerpen

• Pieter Vanhecke, Economisch adviseur studiedienst, UNIZO

• Mia Douterlungne, administratief directeur, HIVA

• Greta Vervliet, adjunct-eerste opdrachthouder, AWI

• Bert Hoogewijs, academisch beheerder, UGent

• Reinhilde Veugelers, dept. Toegepaste Economische Wetenschappen,

• Marc Jegers, vakgroep Micro-economie voor Profit en Non-profit Sector, VUB • Jan Larosse, coördinator IWT-observatorium, IWT-Vlaanderen

K.U.Leuven • André Vinck, directeur Budget en Financiën, IMEC vzw

VRWB activiteitenverslag bijlagen - samenstelling commissies

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 52

SAMENSTELLING AD-HOCWERKGROEPEN STUURGROEP SCIENCE SHARING - 6

MEI

2004

Voorzitter: Roger Dillemans Ererector K.U.Leuven • Jean Berlamont, voorzitter werkgroep Ontwikkelingssamenwerking, K.U.Leuven • Willy Blockx, secretaris-generaal VVOB • Annick Clauwaert, Vlaams ABVV • Marie Claire Foblets, K.U.Leuven • Nico Koedam, Faculteit Wetenschappen, VUB • Filip Reyntjens, voorzitter IOB-UA • Georges Stoops, Faculteit Wetenschappen, UGent • Els Torreele, Artsen Zonder Grenzen • Dominique Willems, Faculteit Letteren en Wijsbegeerte, UGent • Peter Wollaert, KAURI vzw

W E R K G R O E P O P E N S O U R C E S O F T WA R E - 6

MEI

2004

Voorzitter: Barbara Tan adviseur kenniscentrum Voka • Willy Baute, directeur Studie- en Informaticadienst, VLHORA

• Marc Govaerts, stafmedewerker Bibliotheek, LUC

• Herman Bruyninckx, dept. Werktuigkunde, afdeling PMA, K.U.Leuven

• Eric Joris, Lead Technologist, EDS nv

• Jean-Claude Burgelman, vakgroep Communicatiewetenschappen, VUB,

• Kim Lauwers, adviseur, afdeling Media, Innovatie en Vergunningen, MVG

IPTS-Sevilla

• Freddy Librecht, general manager, Agfa-Gevaert

• Annie Cuyt, dept. Wiskunde-Informatica – CANT, UA

• Carine Lucas, wetenschappelijk adviseur, IWT-Vlaanderen

• Koenraad De Bosschere, ELIS, UGent

• Marc Nyssen, vakgroep Biostatistiek en Gegevensverwerking, VUB

• Serge Demeyer, Lab on Reengineering, UA

• Bart Preneel, afdeling ESAT - COSIC, K.U.Leuven

• Jan Demuynck, secretaris, Belgische Federatie van Computerdealers

• Serge Simon, beheerder, UA

• Luc Desimpelaere, Barco Projection Systems

• Paul Vandeloo, IT-manager, IMEC

• Thierry de Vries, secretaris-generaal, Real Software

• Paul Van den Keybus, entiteit Sturing en Controle ICT, MVG

• Bart Dhoedt, vakgroep Informatietechnologie, UGent

• Freddy Van den Wyngaert, general manager, Agfa-Gevaert

• Frank Gielen, vakgroep Informatietechnologie, UGent

• Geert Van Grootel, navorser, AWI

VRWB activiteitenverslag bijlagen - samenstelling ad-hocwerkgroepen

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 53

SAMENSTELLING AD-HOCWERKGROEPEN

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

BEGELEIDINGSCOMITÉ

VOOR

T E C H N O LO G I S C H E V E R K E N N I N G E N - 6

MEI

2004

Voorzitter: Eric Vermeylen directeur Kenniscentrum Voka • Claire Bosch, algemeen afgevaardigde, FEVIA Vlaanderen • Dirk Carrez, adviseur Innovatie, Wetenschap en Technologie, Fedichem Vlaanderen • Gilbert Devos, senior vice-president PROVIRON • Lieven Ex, adviseur VEV-studiedienst (tot eind januari 2003) • Dirk Packet, R&D-manager Oleon nv • An Van de Vel, adjunct-directeur, Agoria Vlaanderen

I N T E R U N I V E R S I TA I R E

WERKGROEP DOCTOREREN IN

VLAANDEREN - 6

MEI

2004

Voorzitter: Elisabeth Monard directeur Kenniscentrum Voka • Roger Bouillon, coördinator Onderzoeksbeleid, K.U.Leuven • An De Backer, stafmedewerker Onderzoekscoördinatie, LUC • Mieke Gijsemans, onderzoekscoördinator R&D-departement, VUB • Josée Houben, dienst Onderzoekscoördinatie, K.U.Leuven • Eric Spruyt, departementshoofd Onderzoek, Rectoraat UA • Marie Claire Van de Velde, stafmedewerker rector, UGent • Ann Verlinden, dienst Onderzoekscoördinatie, K.U.Leuven

VRWB activiteitenverslag bijlagen - samenstelling ad-hocwerkgroepen

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 54

V R W B - S E C R E TA R I A AT

Team Stafleden: • dr. ir. Elisabeth Monard, secretaris • dr. Danielle Raspoet, navorser • dr. Kristien Vercoutere, navorser Communicatie: • Isabel Paeme, adjunct van de directeur Administratieve ondersteuning: • Nicole Bogaerts, administratief medewerker • Carine Brackenier, administratief medewerker

VRWB activiteitenverslag VRWB-secretariaat

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 55

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

ADVIEZEN Adviezen Advies 86 Open source software (22 januari 2004) Advies 85 Begroting Wetenschap en Technologische Innovatie 2004 (22 januari 2004) Advies 84 Oprichten van het intern verzelfstandigd agentschap ‘Instituut voor Innovatie door Wetenschap en Technologie’ (22 januari 2004) Advies 83 TETRA-Technologietransfer door instellingen voor Hoger Onderwijs (4 december 2003) Advies 82 FWO-Vlaanderen - Beheersovereenkomst 2003-2007 (6 november 2003) Advies 71ter Steunpunten beleidsrelevant onderzoek - voorontwerp van tweede wijzigend besluit (22 oktober 2002) Advies 81 Strategisch Basisonderzoek in Vlaanderen (11 oktober 2002) Advies 80 Bijzondere onderzoeksfondsen aan de universiteiten (28 augustus 2002) Advies 79 Het ‘grote’ begrotingsadvies Wetenschaps- en Technologisch Innovatiebeleid 2002 (13 juni 2002) Advies 78bis Contractueel Landbouwkundig Onderzoek 2003 (4 juli 2002) Advies 78 Contractueel Landbouwkundig Onderzoek 2002 (4 juli 2002) Advies 77bis Beleidsbrief 2001-2002 'Wetenschaps- en Technologisch Innovatiebeleid - Hoofdlijnen (24 januari 2002)

Advies 77 Beleidsbrief 2001-2002 'Wetenschaps- en Technologisch Innovatiebeleid (13 december 2001) Advies 76 Ondersteuning Interfaceactiviteiten Vlaamse universiteiten - voorontwerp van besluit (13 december 2001) Advies 75 Zesde EU-Kaderprogramma en zijn nieuwe instrumenten: Ondersteuningsmethodes Vlaamse deelname (13 september 2001) Advies 74 Verdere gewenste ontwikkeling van de begroting wetenschapsen technologiebeleid (14 juni 2001) Advies 73 Beleidsplan 2001-2005 van het FWO-Vlaanderen (8 maart 2001) Advies 72 Beleidsbrieven 2000-2001 'Wetenschaps- en Technologisch Innovatiebeleid' en 'Onderwijs (luik tertiair onderwijs)' (25 januari 2001) Advies 71 Steunpunten beleidsrelevant onderzoek - voorontwerp van besluit (4 januari 2001) Advies 70 Vlaamse Innovatiesamenwerkingsverbanden - reglementair besluit (9 november 2000) Advies 69 Gelijke kansen voor vrouwen en mannen aan Vlaamse universiteiten (28 september 2000) Advies 68 Advies bij het ontwerp-besluit van de Vlaamse Regering betreffende de financiering van de bijzondere onderzoeksfondsen aan de universiteiten in de Vlaamse Gemeenschap en het ontwerp-besluit van de Vlaamse regering tot wijziging van het besluit van 17 december 1996 houdende vaststelling van de voorwaarden van subsidieverlening aan

VRWB activiteitenverslag adviezen

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 56

ADVIEZEN het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen en tot wijziging van de beheersovereenkomst 1997-2001 tussen de Vlaamse Gemeenschap en het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek Vlaanderen (29 juni 2000) Advies 67 Ontwerp van reglementair besluit van de Vlaamse regering tot regeling van de steun aan projecten van technologisch onderzoek en ontwikkeling van het bedrijfsleven in Vlaanderen - Advies (8 juni 2000) Advies 66 Advies bij de mededeling van de Europese Commissie ‘naar een Europese Onderzoeksruimte’ (11 mei 2000) Advies 65 Advies inzake genetisch gemodificeerde organismen (15 maart 2000) Advies 64 Advies bij de beleidsnota’s ‘Onderwijs en Vorming 2000-2004, partim tertiair onderwijs’ en ‘Wetenschaps- en Technologiebeleid 2000-2004’. (23 maart 2000) Advies 63 Advies bij de begrotingsvoorstellen wetenschapsen technologiebeleid 2000 (9 december 1999) Advies 62 Advies omtrent de appreciatie van maatschappelijk en beleidsgericht onderzoek in de loopbaanopbouw van onderzoekers (24 juni 1999) Advies 61 Advies bij de Vlaamse Horizontale Begrotingsprogramma’s Wetenschapsbeleid 1998 en 1999, en een evaluatie van 4 jaar inhaalbeweging (6 mei 1999) Advies 60 Advies naar aanleiding van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de wettelijke bescherming van biotechnologische uitvindingen. Op vraag van mevrouw Cecile Verwimp-Sillis, Vlaams volksvertegenwoordiger. (25 maart 1999) Advies 59 Advies bij ‘Het Vlaams wetenschaps-, technologie- en innovatiebeleid. Beleidsbrief voor het jaar 1999.’ (25 maart 1999) 56

VRWB activiteitenverslag adviezen

Advies 58 Advies bij het voorontwerp van decreet betreffende het voeren van een beleid ter aanmoediging van technologische innovatie (26 maart 1998) Advies 57 Advies bij het programma ‘Strategische technologieën voor welzijn en welvaart’ (26 maart 1998) Advies 56 Advies bij de beleidsbrief wetenschapsen technologiebeleid in Vlaanderen. Beleidsprioriteiten 1998 (26 maart 1998) Advies 55 Advies bij de universitaire beurssystemen voor doctorandi (30 oktober 1997) Advies 54 Advies bij het Vlaamse Horizontale Begrotingsprogramma Wetenschapsbeleid 1997 (26 juni 1997) Advies 53 Advies bij de beleidsbrief ‘Wetenschaps- en Technologiebeleid in Vlaanderen – Beleidsprioriteiten 1997’ m.i.v. de begroting wetenschapsbeleid 1997 (24 april 1997) Advies 52 Advies bij het Speurboekje 1996: Wetenschap, technologie en innovatie (24 april 1997) Advies 51 Advies bij het voorstel van de Europese Commissie inzake het vijfde kaderprogramma van de Europese Unie voor onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie-activiteiten (1998-2002) (24 april 1997) Advies 50 Advies betreffende de problematiek rond rekrutering van wetenschappers in het algemeen en ingenieurs in het bijzonder (23 januari 1997) Advies 49 Tweede specifiek advies bij ‘Het Wetenschaps- en Technologiebeleid in Vlaanderen – Beleidsprioriteiten 1995-1999’. Beleidsbrief neergelegd door de heer Luc Van den Brande, minister-president van de Vlaamse regering in de commissie Onderwijs, Vorming en Wetenschapsbeleid van het Vlaams Parlement (12 september 1996)

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 57

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

ADVIEZEN Advies 48 Advies bij de begroting wetenschapsbeleid 1996 (12 september 1996) Advies 47 Eerste specifiek advies bij ‘Het wetenschapsen Technologiebeleid in Vlaanderen – Beleidsprioriteiten 1995-1999’. Beleidsbrief neergelegd door de heer Luc Van den Brande, minister-president van de Vlaamse regering in de commissie Onderwijs, Vorming en Wetenschapsbeleid van het Vlaams Parlement (6 juni 1996)

Advies 39 Advies inzake het ontwerp-besluit van de Vlaamse regering tot regeling van de procedure van het beleidsgericht onderwijskundig wetenschappelijk onderzoek op initiatief van de Vlaamse minister bevoegd voor onderwijs (14 juni 1994) Advies 38 Advies betreffende het onderzoeksinitiatief rond ‘Spraak- en Taaltechnologie’ voor het Nederlands (22 maart 1994)

Advies 46 Advies betreffende het federaal impulsprogramma ‘Plan voor wetenschappelijke ondersteuning van een beleid gericht op duurzame ontwikkeling’ (25 april 1996)

Advies 37 Advies betreffende de nieuwe regeling voor de cofinanciering van deelname van Vlaamse universitaire onderzoeksploegen aan Europese onderzoeksprogramma’s (22 maart 1994)

Advies 45 Advies naar aanleiding van de ontwerpen van koninklijke besluiten tot oprichting van de Federale Raad voor Wetenschapsbeleid (FRWB) (15 april 1996)

Advies 36 Advies inzake het ontwerp van besluit van de Vlaamse regering betreffende de financiering van de geconcerteerde onderzoeksacties en van de speciale fondsen voor onderzoek in de universiteiten van de Vlaamse Gemeenschap (24 februari 1994)

Advies 44 Eerste globaal advies bij de beleidsbrief ‘Het Wetenschaps- en Technologiebeleid in Vlaanderen. Beleidsprioriteiten 1995- 1999’. Beleidsbrief neergelegd door de heer Luc Van den Brande, ministerpresident van de Vlaamse regering in de commissie Onderwijs, Vorming en Wetenschapsbeleid van het Vlaams Parlement (25 januari 1996) Advies 43 Advies betreffende de Vlaamse Horizontale Begrotingsprogramma’s Wetenschapsbeleid 1994 en 1995 (28 juni 1995) Advies 42 Advies over de implicaties van ‘Nieuwe diensten op kabel en/of telefoonlijnen’ voor de Vlaamse wetenschappelijke wereld (28 juni 1995) Advies 41 Advies inzake het ontwerp-besluit van de Vlaamse regering betreffende de toekenningsvoorwaarden van de jaarlijkse toelagen van de Vlaamse Gemeenschap aan het Nationaal Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek en de erbij geassocieerde onderzoeksfondsen (8 september 1994)

Advies 35 Advies inzake het convenant ‘Vlaamse Textielmachine- en Systeembouw’ (10 juni 1993) Advies 34 Advies inzake de instelling van een Vlaams Impulsprogramma Natuurontwikkeling (4 februari 1993) Advies 33 Advies inzake de Vlaamse Horizontale Begrotingsprogramma’s Wetenschapsbeleid 1992 en 1993 (28 januari 1993) Advies 32 Advies inzake ‘steun aan Vlaamse Gemeenschappelijke Industriële Impulsacties’ (10 december 1992) Advies 31 Advies betreffende het voorstel tot verderzetting van de financiering van de ‘Emerging Technology Centers’ in het kader van het Vlaams Actieprogramma voor Biotechnologie (10 december 1992)

Advies 40 Advies betreffende de ‘Technologienota Vlaanderen 2002’ (30 juni 1994)

VRWB activiteitenverslag adviezen

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 58

ADVIEZEN Advies 30 Advies betreffende het voorontwerp van decreet tot oprichting van de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid en het voorontwerp van memorie van toelichting (1 oktober 1992) Advies 29 Advies betreffende het ‘Report of the Temporary International Consultative Committee on New Organisational Forms of Graduate Research Training’ (26 maart 1992)

Advies 20 Advies betreffende de Sectoriële Collectieve Centra (21 mei 1990) Advies 19 Advies betreffende het Vlaamse Horizontaal Begrotingsprogramma Wetenschapsbeleid 1990 (18 januari 1990)

Advies 28 Advies omtrent de deelname van Vlaamse Researchgroepen in de Europese Onderzoeksprogramma’s (12 december 1991)

Advies 18 Advies betreffende het Vlaams Impulsprogramma Milieutechnologie (29 januari 1990)

Advies 27 Advies betreffende het Vlaams Impulsprogramma Energietechnologie (20 november 1991)

Advies 17 Advies van de VRWB betreffende het Nationaal Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (18 januari 1990)

Advies 26 Advies inzake het Vlaams Horizontaal Begrotingsprogramma Wetenschapsbeleid 1991 (19 september 1991)

Advies 16 Advies betreffende een "geheroriënteerd Vlaams Actieprogramma Biotechnologie" (6 december 1989)

Advies 25 Advies inzake het ontwerp van decreet betreffende de universiteiten in de Vlaamse Gemeenschap en het ontwerp van bijzonder decreet betreffende de "universiteit Gent" en het "universitair centrum Antwerpen" (18 februari 1991)

Advies 15 Advies betreffende de organisatie van informatie en de bevordering van de Vlaamse participatie inzake de Europese R&D-programma’s (16 november 1989)

Advies 24 Advies betreffende de verder uitgewerkte voorstellen voor het Impulsprogramma Nieuwe Materialen (18 juni 1991) Advies 23 Advies betreffende het voorontwerp van decreet houdende de oprichting van de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek, de VITO (12 oktober 1990) Advies 22 Advies betreffende het voorontwerp van decreet tot oprichting van het Vlaams Instituut voor de bevordering van het WetenschappelijkTechnologisch Onderzoek in de Industrie, het IWT (28 september 1990)

Advies 21 Advies betreffende het onderzoeksprogramma EUCLID (20 juni 1990)

VRWB activiteitenverslag memoranda en boodschappen - studiereeksen

Advies 14 Advies betreffende het beleid en de beleidsstructuur inzake het industrieel onderzoek in Vlaanderen (21 september 1989) Advies 13 VRWB-advies betreffende de EUREKA-dossiers (28 september 1989) Advies 12 VRWB-advies betreffende de nieuwe universitaire expansie (15 juni 1989) Advies 11 Advies inzake de uitbouw van een centrale administratieve structuur voor wetenschapsbeleid en technologie (23 mei 1989)

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 59

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

ADVIEZEN

AANBEVELINGEN

Advies 10 Advies betreffende het voorstel tot oprichting van een instelling van openbaar nut: "Nationaal Centrum voor Wetenschappelijke en Technische Documentatie" (13 april 1989)

Aanbevelingen

Advies 9 Advies betreffende de opmaak, de inhoud en de voorstelling van de Begroting Wetenschapsbeleid van de Vlaamse Gemeenschap (18 januari 1989)

Aanbeveling 21 Herstructurering van het Hoger Onderwijs in Vlaanderen (13 juni 2002)

Advies 8 Advies betreffende de evaluatie- en beheerstructuur voor het Vlaams Actieprogramma Biotechnologie (15 december 1988) Advies 7 Advies betreffende de regionalisering en communautarisering van het wetenschapsbeleid (20 oktober 1988) Advies 6 Advies betreffende een "Vlaams Actieprogramma Biotechnologie" (4 oktober 1988) Advies 5 Advies inzake het rapport betreffende oprichting van een onderzoekscentrum keramische materialen in Limburg (24 mei 1988) Advies 4 Commentaar op het voorlopig advies van de Raad voor de Nederlandse Taal en Letteren inzake wetenschappelijk onderzoek (4 maart 1987) Advies 3 Advies inzake wetenschappelijke anciĂŤnniteit verworven in wetenschappelijke instellingen (11 december 1986) Advies 2 Advies inzake het voorontwerp van decreet houdende de oprichting van een Fonds tot Bevordering van het Industrieel Onderzoek in Vlaanderen (24 september 1986) Advies 1 Advies van de VRWB inzake de DIRV-commissies (28 mei 1996)

Aanbeveling 22 Innovatiepact - referentie-instrumentarium voor de kwantitatieve evaluatie (22 januari 2004)

Aanbeveling 20 Doctoreren in Vlaanderen (13 juni 2002) Aanbeveling 19 Het 6de EU-kaderprogramma (2002-2006). Voorstel van de Europese Commissie (8 maart 2001) Aanbeveling 18 Aanbeveling aangaande de overheveling van de permanente FWO-mandaten naar het kader van het zelfstandig academisch personeel van de universiteiten (23 september 1999) Aanbeveling 17 Intellectuele eigendomsrechten bij het valoriseren van onderzoeksresultaten (24 juni 1999) Aanbeveling 16 Aanbeveling aangaande het Europese opleidings- en mobiliteitsprogramma voor onderzoekers (26 maart 1998) Aanbeveling 15 Evaluatie van onderzoek. Kwaliteitszorg in het universitaire onderzoek (26 maart 1998) Aanbeveling 14 Aanbeveling bij de loopbaanproblematiek van de vorser in de hogescholen (15 januari 1998) Aanbeveling 13 Tweede aanbeveling betreffende de Vlaamse deelname aan ruimteonderzoek in het kader van ESA, met tweede analyserapport (26 juni 1997)

VRWB activiteitenverslag adviezen - aanbevelingen

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 60

AANBEVELINGEN Aanbeveling 12 Aanbeveling omtrent het instrument IWETO ‘Inventaris wetenschappelijk en technologisch onderzoek Vlaanderen’ (23 januari 1997)

Aanbeveling 3 De Vlaamse deelname aan ruimteonderzoek in het kader van ESA, met analyserapport (22 april 1993)

Aanbeveling 11 Aanbeveling bij de nieuwe procedure voor de bilaterale wetenschappelijke en technologische samenwerking tussen Vlaanderen en de prioritaire partners (23 januari 1997)

Aanbeveling 2 Aanbeveling bij de studie ‘De loopbaan van een wetenschappelijk onderzoeker’, uitgevoerd door de administratie voor de Programmatie van het Wetenschapsbeleid (26 oktober 1992)

Aanbeveling 10 Aanbeveling bij het Groenboek voor Innovatie van de EU-commissie: kritische prioriteiten voor de Vlaamse regering (6 december 1996)

Aanbeveling 1 Aanbeveling bij het St.-Michielsakkoord: politieke voorstellen tot vervollediging van de federale structuur: bevoegdheid wetenschapsbeleid (29 oktober 1992)

Aanbeveling 9 Aanbeveling bij het beleidsplan 1996-2000 van het Nationaal Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (25 april 1996) Aanbeveling 8 Aanbeveling bij het IWT-rapport: ‘Toekenning van de specialisatiebeurzen voor het academiejaar 1994-1995’ (26 oktober 1995) Aanbeveling 7 Aanbeveling inzake het stimuleren van de cultuur- en gedragswetenschappen naar aanleiding van de studie ‘Wetenschap als Cultuur’. (14 september 1995) Aanbeveling 6 Aanbeveling betreffende de Vlaamse deelname aan Europese onderzoeksprogramma’s (14 september 1995) Aanbeveling 5 Aanbeveling bij de beleidsbrief ‘Het wetenschapsbeleid in Vlaanderen – beleidsbrief voor 1995’ neergelegd door de heer L. Van den Brande, minister-president van de Vlaamse regering in de commissie Onderwijs, Vorming en Wetenschapsbeleid van de Vlaamse Raad, Brussel, oktober 1994 (28 juni 1995) Aanbeveling 4 Aanbeveling bij het voorontwerp van decreet betreffende de hogescholen in de Vlaamse Gemeenschap (28 oktober 1993)

VRWB activiteitenverslag commentaren

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 61

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

C O M M E N TA R E N

MEMORANDA EN BOODSCHAPPEN

Commentaren Commentaar 11 Herstructurering van het Vlaams adviesstelsel (25 april 2002) Commentaar 10 Kleurrijk Vlaanderen - 21 doelstellingen voor de 21ste eeuw Doelstelling voor Onderzoek en Ontwikkeling (24 januari 2002) Commentaar 9 Aandeel humane wetenschappen in de voornaamste financieringskanalen (8 november 2001) Commentaar 8 Collectieve Centra - Nieuwe vormen van intergewestelijke samenwerking (8 november 2001) Commentaar 7 Bij het werkdocument van de Europese Commissie ‘Wetenschap, samenleving en burgers in Europa’ (14 juni 2001) Commentaar 6 Wetenschappelijk Onderzoek: Maatschappelijke dialoog, onafhankelijkheid en vorming (14 juni 2001)

Commentaar 4 Commentaar bij het voorontwerp van decreet betreffende het onderwijs X, artikel V.1: aspect intellectuele eigendomsrechten. Voorstel van amendement (10 december 1998) Commentaar 3 Commentaar bij de aanwezigheid van buitenlandse vorsers aan de Vlaamse universiteiten (26 maart 1998) Commentaar 2 Intellectuele eigendomsrechten (IPR): Commentaar bij deze problematiek en in het bijzonder bij het voorstel van regelgeving voor vindingen aan universiteiten (voorontwerp van decreet betreffende het onderwijs IX) (11 december 1997) Commentaar 1 Commentaar bij de oproep van de onderwijsministers aan de hoger onderwijs- en onderzoeksinstellingen in de regio’s Bremen, Nederland, Nedersaksen, Noordrijn-Westfalen en Vlaanderen betreffende de grensoverschrijdende samenwerking in het hoger onderwijs en het wetenschappelijk onderzoek (7 december 1995)

Commentaar 5 EU-Conferentie over grote apparatuur - Straatsburg, 18-20 september 2000. Ter voorbereiding van het Vlaams standpunt (29 juni 2000)

Memoranda en boodschappen Memorandum 2 Wetenschap en Technologische Innovatie 2004-2010 - eenentwintig aandachtspunten in vijf thema’s (april 2004) Boodschap 2 VRWB-boodschap voor het Vlaams wetenschapsen technologiebeleid in de nieuwe legislatuur (juni 1999) Boodschap 1 Boodschap aan de nieuwe Vlaamse regering met betrekking tot het Vlaams wetenschapsbeleid (30 mei 1995) VRWB activiteitenverslag commentaren - memoranda en boodschappen

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

STUDIEREEKSEN

16:08

Pagina 62

COLLOQUIA

Studiereeksen Studiereeks 12 De voedingsindustrie in Vlaanderen (maart 2004) Studiereeks 11 De chemische industrie in Vlaanderen (maart 2004) Studiereeks 10 Samenwerking tussen kennisinstellingen en bedrijven inzake onderzoek(sresultaten): intellectuele eigendomsrechten, conflicten en interfaces (april 2003) Studiereeks 9 Wetenschappers: Luxe of noodzaak? Acta van het colloquium (februari 2003) Studiereeks 8 Het ‘grote’ begrotingsadvies wetenschapsen technologisch innovatiebeleid 2002 (december 2002) Studiereeks 7 Doctoraatsopleidingen aan de Vlaamse universiteiten (juli 2002)

Studiereeks 6 Perspectieven uitgestroomde wetenschappers op de arbeidsmarkt (juli 2002) Studiereeks 5 Biotechnologische uitvindingen, octrooien en informed consent (juli 2002) Studiereeks 4 Wetenschappelijk onderzoek en de Genderproblematiek (juni 2002) Studiereeks 3 O&O-bestedingen van de Vlaamse universiteiten. Annalyse (juni 2002) Studiereeks 2 Wetenschappelijk Onderzoek: Tussen Sturen en Stuwen. Acta van het colloquium (januari 2002) Studiereeks 1 Het ontwikkelen van een deflator voor O&O-uitgaven (april 2001)

Colloquia 7.‘Bibliometrie als prestatiemaat voor cultuur- en gedragswetenschappen?’ (in samenwerking met Vlir, KVABWK, FWO en Steunpunt O&O-statistieken). (10 december 2003)

3. ‘Universitair Onderzoek in Beweging’ (28 januari 1998)

6.‘Wetenschappers: Luxe of Noodzaak?’(6 mei 2002)

1. ‘Onderzoek naar de Vlaamse deelname in de Europese onderzoeksprogramma’s’ (22 april 1991)

5. ‘Wetenschappelijk Onderzoek: tussen sturen en stuwen?‘ (14 december 2000) 4.‘Vlaanderen koploper in wetenschap en technologie? Beleidsvisie voor de toekomst’ (20 oktober 1999)

VRWB activiteitenverslag studiereeksen - colloquia

2. ‘Wetenschap als cultuur’ (22 oktober 1996)

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 63

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

E E R D E R E P U B L I C AT I E S

ONDERZOEKSPROJECTEN

Eerdere publicaties (vóór 2001)

Onderzoeksprojecten

11. Vlaanderen koploper in wetenschap en technologie? Evaluatie van 4 jaar inhaalbeweging en beleidsvisie voor de toekomst, oktober 1999, 179 blz.

9. Uitbreiding en vervolg doctoreren aan Vlaamse Universiteiten (2004) Promotor: VRWB en Vlaamse Universiteiten Onderzoekers: Henk Moed, CWTS Leiden en Vlaamse Universiteiten

10. Tweede aanbeveling betreffende de Vlaamse deelname aan ruimteonderzoek in het kader van ESA, met tweede analyserapport, 26 juni 1997, 80 blz. 9. Advies bij het Vlaamse Horizontale Begrotingsprogramma Wetenschapsbeleid 1997, 26 juni 1997, 68 blz. 8. Rapport m.b.t. de loopbaanmogelijkheden van de Vlaamse onderzoeker, 12 december 1996) 7. Wetenschap als Cultuur, Acta van het colloquium ter gelegenheid van het tienjarig bestaan van de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid, 22 oktober 1996, 126 blz. 6. Syntheserapport: De internationale onderzoeksorganisaties, 12 september 1996, 128 blz.

8. Vlaams wetenschappelijk onderzoek en Science sharing (2003) Hoofdpromotor: Marleen Temmerman, UGent Onderzoekscoördinator: Lou Dierick, UGent 7. Wetenschaps- en Technologieverkenningen voor de sector voeding en chemie (2002) Promotor: Koenraad Debackere, K.U.Leuven Onderzoeker: Arnold Verbeek, K.U.Leuven 6. Ondersteuning van de ad-hocwerkgroep Doctoraatsopleidingen (2001) Promotor: Henri Eisendrath, VUB Onderzoeker: Jacqueline Couder, VUB

5. Advies inzake de Vlaamse Horizontale Begrotingsprogramma’s Wetenschapsbeleid 1994 en 1995, 28 juni 1995, 46 blz.

5. Octrooieerbaarheid van Biotechnologische uitvindingen: vrije en geïnformeerde toestemming (2000) Promotor: Geertrui van Overwalle, K.U.Leuven Onderzoeker: Pierre Saelen, K.U.Leuven

4. Wetenschap als Cultuur, rapport van een studie in opdracht van de VRWB betreffende ‘de impact van de wetenschappen op de hedendaagse cultuur en de bijzondere problematiek van de cultuur- en gedragswetenschappen’, Marc De Mey, Johan Braeckman en Tom Claes, december 1994, 271 blz.

4. Toekomst van vorsers in de wetenschappelijke en technologische richtingen (1999) Promotors: Rosette S’Jegers, VUB en Johan Braeckman, UGent Onderzoekers: Lucia Smit, VUB en Tom Speelman, UGent

3. Aanbeveling betreffende de Vlaamse deelname aan ruimteonderzoek in het kader van ESA, met analyserapport, 22 april 1993, 96 blz.

3. Ontwikkelen van een prijsdeflator voor O&O-uitgaven (1999) Promotor: Ann Gaeremynck, K.U.Leuven Onderzoeker: Jorn De Boeck, K.U.Leuven

2. Advies inzake de Vlaamse Horizontale Begrotingsprogramma’s Wetenschapsbeleid 1992 en 1993, 28 januari 1993, 40 blz. 1. ‘Een onderzoek naar de Vlaamse deelname aan het Europees Kaderprogramma’, A. Adams i.s.m. C. Appels, G. Eggermont, E. Monard en J. Van de Vijvere, 22 april 1991, 35 blz.

2. De impact van de wetenschappen op de hedendaagse cultuur en de bijzondere problematiek van de cultuur- en gedragswetenschappen (1994) Promotor: Marc De Mey, UGent Onderzoekers: Tom Claeys en Johan Braeckman, UGent 1. Vlaamse deelname in de Europese onderzoeksprogramma’s (1991) Promotor: Cyriel Appels, K.VIV Onderzoeker: Anne Adams, K.VIV

VRWB activiteitenverslag eerdere publicaties (voor 2001)

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 64

GEBRUIKTE AFKORTINGEN BIJ

V R W B - U I T G AV E : AC T I V I T E I T E N V E R S L AG 2 0 0 2 - 2 0 0 3

ABVV:

Algemeen Belgisch Vakverbond

K.B.:

ACV:

Algemeen Christelijk Vakverbond van BelgiĂŤ

KMO:

Kleine en Middelgrote Ondernemingen

ACW:

Algemeen Christelijk Werkliedenverbond

6de KP:

zesde Kaderprogramma van de EU voor Onderzoek,

AWI:

Administratie Wetenschap en Innovatie

Koninklijk Besluit

Technologische Ontwikkeling en Demonstratie-activiteiten K.U. BRUSSEL:

BOF:

Bijzondere Onderzoeksfondsen aan de Vlaamse universiteiten

BRP:

Bruto Regionaal Product

B.S.:

Belgisch Staatsblad

Katholieke Universiteit Brussel K.U. LEUVEN: Katholieke Universiteit Leuven KVAB:

Koninklijke Vlaamse Academie van BelgiĂŤ voor Wetenschappen

CFIS:

Commissie Federale en Internationale Samenwerking

CWTS:

Centrum voor Wetenschaps-en Technologiestudies

KVIV:

Koninklijke Vlaamse Ingenieursvereniging

ERA:

European Research Area

LUC:

Limburgs Universitair Centrum

EVA:

Extern Verzelfstandigd Agentschap

EWBL:

Departement Economie, Werkgelegenheid, Binnenlandse

MVG:

Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap

NMBS:

Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen

OESO:

Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling

en Kunsten

Aangelegenheden en Landbouw FEVIA:

Federatie Voedingsindustrie

FRWB:

Federale Raad voor Wetenschapsbeleid

OND:

Onderwijs

Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek-Vlaanderen

O&O:

Onderzoek en Ontwikkeling

HIVA:

Hoger Instituut voor de Arbeid

PBO:

Programma Beleidsgericht Onderzoek

HOBU:

Hoger Onderwijs buiten de Universiteit R&D:

Research and Development

RTD:

Research & Technological Development

FWO-Vlaanderen:

IBBT:

Interdisciplinair instituut voor BreedBandTechnologie

ICT:

Informatie- en Communicatietechnologie

IMEC:

Interuniversitair Micro-Electronica Centrum

SBO:

Programma Strategisch Basisonderzoek

ISI:

Institute for scientific information

SERV:

Sociaal Economische Raad van Vlaanderen

IVA:

Intern Verzelfstandigd Agentschap

STV:

Stichting Technologie Vlaanderen

IWT-Vlaanderen: Instituut voor de aanmoediging van Innovatie door Wetenschap en Technologie in Vlaanderen 64

VRWB activiteitenverslag gebruikte afkortingen

TETRA-Fonds: Technologietransferfonds

vlaamse raad voor wetenschapsbeleid

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 65

UA:

Universiteit Antwerpen

UGent:

Universiteit Gent

UNIZO:

Unie van Zelfstandige Ondernemers

VEV:

Vlaams Economisch Verbond (nu: Voka)

VLHORA: Vlaamse Hogescholenraad VIB:

Vlaams Interuniversitair Instituut voor Biotechnologie

VITO:

Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek

VLIR:

Vlaamse Interuniversitaire Raad

Voka:

Vlaams netwerk van ondernemingen (vroeger: VEV)

VRWB:

Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid

VUB:

Vrije Universiteit Brussel

VVOB:

Vlaamse vereniging voor Ontwikkelingssamenwerking en technische Bijstand

WIM:

Departement Wetenschap, Innovatie en Media

WTCM:

Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor de Metaalnijverheid

WTI:

Wetenschap en Technologische Innovatie

VRWB activiteitenverslag gebruikte afkortingen

activiteitenverslag-Anne 2004

22-06-2004

16:08

Pagina 68

Colofon Uitgave van de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid (VRWB) K. Vinck, voorzitter E. Monard, secretaris VRWB-secretariaat North Plaza B Koning Albert II-laan 7 (4e verdieping) 1210 Brussel Tel: +32(0)2 553 45 20 Fax: +32(0)2 553 45 23 E-mail: vrwb@vlaanderen.be Website: www.vrwb.vlaanderen.be Depotnummer: D/2004/3241/141