Kind in Beeld
Gezondheid en verzorging
Inhoud Opvolging na de geboorte
4
In bad
6
Propere luier
7
Neus
7
Oren
8
Nagels
8
Tanden
9
Geneesmiddelen
11
Koorts
12
Infecties voorkomen
13
Vaccinaties
15
Legende Aandachtspunt Niet doen Zo is het goed Zo is het niet goed
Opgelet! Arts en/of vroedvrouw
40° C 0° C -20° C
Temperatuur Lichaamstemperatuur Vaccin Lepel Betalend Bacterie Geboorte Kalender Zeep geschikt voor baby’s Badolie geschikt voor baby’s Waslotion geschikt voor baby’s Overdag Voor het slapengaan Dienstverlening Kind en Gezin
Opvolging na de geboorte dag dag dag dag dag dag dag
Nazorg baby
1
2
3 4 5 6
7
Piek tussen dag 3 of dag 4 na de geboorte babyblues
lichaamstemperatuur
gewicht
in bad
rust
Opvolging gezondheid mama
navelverzorging
Je vruchtbaarheid herstelt in de eerste weken na de bevalling. Wil je niet (meteen) zwanger worden, bespreek dan met je arts of vroedvrouw. welke contraceptie je kan gebruiken.
? veilig slapen
luier verschonen
vitamines
aangeboren aandoeningen opsporen met prik in de hand dag
1
kinesitherapie
dag dag dag dag
2 3 44 5
6 7
dag 3 of dag 4 na de geboorte
> 7 dagen
medisch onderzoek
dag dag
seksualiteit en contraceptie
huisbezoek
gehoortest als baby tussen 2 en 4 weken oud is
Nazorg mama
misselijkheid en maagpijn
hoofdpijn
troebel zicht
hevig bloedverlies
> 38 °C
hartslag
lichaamstemperatuur
bloeddruk
baarmoederhoogte
hygiëne
naweeën
vochtophopingen in ledematen en gezicht
kortademigheid
pijn, roodheid of zwelling aan kuit
pijn aan hechting, borsten, bij plassen, ...
aanhoudende koorts
week 1 week 2 week 3 week 4 week 5 week 6
bloedverlies
4
> 14 dagen
post-partumdepressie?
5
In bad
Je kan een baby op elk moment van de dag een bad geven, maar best niet net na de maaltijd. Zorg dat je alle spullen verzamelt voor je begint. Zorg dat het water niet te warm is.
Propere luier
Geef je baby regelmatig een propere luier. Maak de billetjes schoon met water. Bij stoelgang gebruik je water en zeep of waslotion. Als er geen water en zeep voorhanden is (bv. op verplaatsing) gebruik dan vochtige doekjes.
40° C 0° C -20° C
37 °C geen badschuim
1
2
3
Rode billetjes OF 1
2
1
2
3
4
irritatie
beschermende crème
Neus
Maak het neusje voorzichtig vrij met een wattenstaafje, opgerold gaasje of zakdoekje gedrenkt in een zoutoplossing (fysiologisch serum), of met druppeltjes. Gebruik een neusspray enkel op doktersadvies.
OF 3
6
4
7
8
5
9 voeg badolie toe
1 10
11
12
13
2
3
met opgerold zakdoekje
OF
15
14
1
Navelverzorging
1 navelstomp niet ontsmetten
2
met wattenstaafje
2 navelstomp niet bedekken, ook niet met luier
neusspray
6
7
Oren
Reinig de oorschelp. Vergeet ook het vuil achter de oren niet te verwijderen.
Tanden Doorbraak melktanden
1 babyolie
2
3
in het oor
achter het oor
Rond de leeftijd van 2,5 jaar is het melkgebit volledig gevormd.
Eerste tandje rond de leeftijd van 6 maanden
Volgende ongemakken kunnen de doorbraak van tanden aankondigen.
<38°C geen wattenstaafjes
lichte verhoging van lichaamstemperatuur
Nagels
Als de nagels van je baby te lang worden of als je baby zich begint te krabben, vijl of knip je voorzichtig de nagels.
geen eetlust
Hoe kan je ongemak verlichten?
Jonger dan 1 maand
OF
tandvlees masseren
1 vijl
2
(gekoelde) bijtring
in de koelkast - niet in de diepvries
Fopspeen
recht vijlen
Gebruik een fopspeen enkel voor het slaap- en bedritueel.
Vanaf 1 maand OF
1 stompe punt
baby slaapt = fopspeen weg
schaar ontsmetten met ontsmettingsalcohol (70%)
2
Geen honing, stropen, alcohol of suiker op de fopspeen.
recht knippen
8
7 9
Poetsen
Naar de tandarts
Vanaf de doorbraak van het 1ste tandje moet je poetsen.
Ga op de leeftijd van 2 jaar met je kind naar de tandarts voor een mondonderzoek. Als het eerste mondonderzoek gebeurt voor er gaatjes zijn, is je kind nadien minder bang om naar de tandarts te gaan.
Waarom poetsen?
Vanaf 2 jaar
Door te poetsen verwijder je tandplaque. De fluoride in de tandpasta maakt de tanden sterker. 1000 ppm tot 6 jaar
Hoeveel tandpasta? 0-2 jaar rijstkorrel 1000ppm fluor
2-6 jaar erwt 1000ppm fluor
+6 jaar 1-2cm 1450ppm fluor
kindertandpasta met fluor
Hoe poetsen? Het is belangrijk de tanden op de juiste manier te poetsen. Poets 2 x per dag,
en
net voor het slapen.
Na een val Valt je kind op zijn of haar tanden, ga dan naar de tandarts.
1
0-2 jaar: de ouder poetst
2
en
2
1 2-6 jaar: kind poetst
ouder poetst
Poetsbeweging
Geneesmiddelen heen weer
op neer
Poets elke tand tot aan de vleesrand.
© Gezonde Mond, 2021
Volg bij het poetsen de 3 B’s: • binnen • buiten • boven
Maak het tandenpoetsen leuk
Vraag raad aan je arts of apotheker voor je geneesmiddelen aan je kind geeft.
Jodiumtabletten
Ga samen naar de badkamer, kies een leuke tandenborstel, …
OF APOTHEEK
reageer enthousiast als je kind zijn of haar tanden poetst
kies een leuke tandenborstel
10
Gezinnen met kinderen tot 18 jaar, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, halen best jodiumtabletten in huis om bij een nucleair ongeval te nemen wanneer de overheid het vraagt. Jodiumtabletten zijn gratis te verkrijgen in elke apotheek in België. Meer informatie op nucleairrisico.be
11 12
Wat doen bij koorts thuis?
Meet de lichaamstemperatuur van je kind als je ongerust bent, als je kind warm aanvoelt of zich anders gedraagt dan normaal.
Infecties voorkomen Lichaamstemperatuur ≥38°C
Breng je kind met koorts niet naar de kinderopvang.
OBSERVATIE handen wassen
eet of drinkt niet meer of te weinig
onvoldoende plasluiers of diarree
abnormaal huilen of pijn
ademt anders dan normaal
bleke of grauwe kleur
niet actief of niet alert
Handen wassen Correct handen wassen met water en zeep in 40 à 60 seconden
ÉÉN VAN DEZE ALARMSIGNALEN
112
JA
• • •
suf of moeilijk te wekken verward moeilijk ademen, kreunen
NEE
grauwe kleur
blauwrode puntvormige huidbloedingen
112 BELLEN OF DRINGEND ARTS CONTACTEREN
kind < 3 maand
kind > 3 maand
ZEEP
1
2
3 Wrijf de handpalmen tegen elkaar.
Bevochtig de handen met water en neem een voldoende hoeveelheid vloeibare zeep.
Wrijf de rechter handpalm over de linker handrug en omgekeerd.
BEN JE ONGERUST OF ZIJN ER ERNSTIGE TEKENEN: • uitdroging • snel uitbreidende huiduitslag • kind is anders ziek of zieker dan je gewend bent • kind wordt steeds zieker • kind heeft >3 dagen na elkaar koorts
CONSULTEER VANDAAG EEN DOKTER
JA
Na een uur opnieuw de temperatuur meten
Wrijf de rechter handpalm tegen de linker handpalm met de vingers van beide handen tussen elkaar.
NEE
Je kan één dosis paracetamol geven als je kind zich niet goed voelt*
*
4
6
5
Wrijf de duim van elke hand in met de palm van de andere hand.
Breng de achterkant van de vingers in de andere handpalm en wrijf de vingers tegen deze handpalm heen en weer.
8
9
Spoel de handen goed af zodat alle zeepresten verwijderd worden.
Droog de handen af met een wegwerphanddoekje.
10 Sluit de kraan met het handdoekje zodat je handen niet opnieuw besmet geraken.
bij volgende symptomen: huilerig pijn, ongemak, minder eetlust, minder actief
12
13
7 Wrijf de vingertoppen van elke hand draaiend in, in de palm van de andere hand.
Vaccinaties
Infecties voorkomen
Het is belangrijk om je kind op de aanbevolen leeftijden te laten vaccineren waardoor het op jonge leeftijd beschermd wordt tegen gevaarlijke infecties. Kind en Gezin beveelt het volledige schema aan.
Vaccinatie tegen Poliomyelitis
8 weken
12 weken
16 weken
12 maand
15 maand(1)
5-7 jaar
10-13 jaar (4)
14-16 jaar
Difterie (kroep) Tetanus (klem)
reinig regelmatig materiaal dat in contact komt met lichaamsvocht van kinderen (bv. speeksel, urine, ...) met water en allesreiniger
verzorgingskussen reinigen
Pertussis (kinkhoest)
regelmatig lakens verschonen en spijlen van het bed reinigen
Haemophilus influenzae B (hersenvliesontsteking) Hepatitis B (geelzucht) Pneumokokken (13-serotypes)
(1)
(1)
Rotavirus (2) Mazelen Bof (dikoor) Rodehond (rubella) Meningokokken type C of ACWY (3) (hersenvliesontsteking) Humaan papillomavirus (4)
eigen fopspeen
niet in mond
fopspeen valt
niet wisselen van fopspeen
De poliovaccinatie is wettelijk verplicht. Je moet het attest afgeven op het gemeentehuis voor je kind 18 maanden is.
gratis
niet gratis (1) Bij een zwangerschapsduur van minder dan 37 weken: • Wordt er een extra dosis tegen pneumokokken toegediend op de leeftijd van 12 weken. combinatievaccin: 1 spuitje • Worden de vaccins van 15 maanden vervroegd naar 13 maanden. (2) Het rotavirusvaccin kost ongeveer € 12, op doktersvoorschrift. In de koelkast bewaren (2-8°C). Er zijn 2 of 3 dosissen nodig, afhankelijk van het merk. (3) De Hoge Gezondheidsraad beveelt vaccinatie tegen meningokokken ACWY aan, in plaats van enkel tegen meningokokken C. Het ACWY-vaccin kost ongeveer € 53, op doktersvoorschrift. In de koelkast bewaren (2-8°C). (4) 1ste jaar secundair onderwijs. 2 dossissen met een interval van 6 maanden.
Plaats van vaccinatie proeven
lepel niet aan kind geven
kind heeft eigen lepel
Van 0 tot 12 maanden
Vanaf 12 maanden
bovenbeen
bovenarm
Kinderopvang Vang een ziek kind thuis op. Zo voorkom je dat het andere kinderen in de kinderopvang besmet.
Vaccin tegen rotavirus
en meningokokken ACWY 40° C 0° C
Hoesten en niezen 1
2
3
arts geeft voorschrift
in de koelkast bewaren
OF Nies of hoest niet in de richting van een ander.
Hou een hand of zakdoek voor je mond bij niezen of hoesten. Nies of hoest eventueel in je elleboog.
± 5 °C
-20° C
Gebruik altijd papieren zakdoeken en gooi die meteen na gebruik weg in een afsluitbare afvalbak.
14
Was of ontsmet de handen na niezen, hoesten of snuiten.
5 4
15
AGENTSCHAP ZORG & GEZONDHEID
Hallepoortlaan 27 l 1060 BRUSSEL kindengezin.be Kind en Gezin-Lijn: 078 150 100 (zonaal tarief) of chat via onze website
Volg ons op
Verantwoordelijke uitgever: Katrien Verhegge, administrateur-generaal Opgroeien, Hallepoortlaan 27, 1060 Brussel. Editie 2021 D/2021/4112/10
met medewerking van