Issuu

Wat na het secundair onderwijs? - najaar 2006 -

- najaar 2006 -

Wat na het secundair onderwijs

WAT VIND JE IN DEZE BROCHURE? Enkele tips voor je start . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2

DEEL 1: WAT KAN JE ZOAL STUDEREN? EEN OVERZICHT VAN DE STUDIEMOGELIJKHEDEN 1. De bama-structuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 2. Professioneel gerichte bacheloropleidingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 3. Academisch gerichte bachelor- en masteropleidingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 3A. Studiemogelijkheden aan de hogescholen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 3B. Studiemogelijkheden aan de universiteiten. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 4. Vierde graad beroepssecundair onderwijs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 5. Andere opleidingsvormen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 5A. Opleidingen tot uniformberoepen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 5B. Kerkelijk hoger onderwijs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 5C. Secundair onderwijs specialisatiejaren. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 5D. Secundair onderwijs voorbereidend jaar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 5E. Secundair onderwijs derde graad . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 5F. Onderwijs voor sociale promotie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 5G. Syntra-opleidingen (ondernemersopleidingen) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 5H. Opleidingen ingericht door de VDAB . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 5I. PrivĂŠ-onderwijs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 5J. Begeleid Individueel Studeren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 6. Examencommissies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37

DEEL 2: WAAR KAN JE STUDEREN? LIJST VAN DE ONDERWIJSINSTELLINGEN 1. Universiteiten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 2. Hogescholen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 3. Vierde graad . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 4. Uniformberoepen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68 5. Syntra-opleidingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69

DEEL 3: HELPFILES Handige hulp: de Centra voor Leerlingenbegeleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72 Voor wie dieper wil graven . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75 BAMA-opleidingen van A tot Z . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 Tips voor een doordachte studiekeuze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 (Checklist) Voor je naar de SID-in trekt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83

Een SID-in in elke provincie: programma 2006-2007 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84

Enkele tips voor je start EnkeletipsvoorjestartEnkeletipsvoorjes Levenslang?

Je staat voor een belangrijke keuze. Wat je nu kiest, heeft een blijvende invloed op de rest van je leven. Je kent natuurlijk de verhalen uit de krant: de cafébaas die gouverneur wordt, de arbeider die het tot schatrijk ondernemer schopt. Dat zijn de uitzonderingen. De regel is dat je later doorbouwt op wat je nu kiest. Je kan heel veel wegen uit. Misschien ben jij iemand die van zijn twaalfde al wist dat hij politieagent of apotheker zou worden. Dan heb je snel gekozen. Misschien ben jij iemand die twijfelt, voor en tegen van verschillende opties afweegt zoals Sven en Annelies. Lees over hun keuzedilemma’s.

Kelner of ingenieur? Sven zit in 6 Latijn-wiskunde. Hij worstelt met volgende keuzes. 1 Stopt hij gewoon en wordt hij kelner? De vorige zomervakanties werkte hij als hulpkelner in een klasse-restaurant aan de kust. Hij heeft er gezien hoe de kelners fors geld verdienen. Hij hoorde hun verhalen: “Wij moeten maar een maand of drie-vier hard werken. Voor de rest af en toe een weekend meedraaien.” Waarom zou hij eigenlijk verder studeren? 2 Sven houdt van lezen en schrijven. Hij verslindt een boek of twee per week en is ‘hoofdredacteur’ van de maandelijkse familiekrant. Ook aan de schoolkrant werkt hij mee. Vandaar zijn droom om talen en literatuur te studeren en later leraar te worden. Maar bij de kerstexamens haalde hij een tekort voor Engels en Duits. Hij begreep er niks van. Maar ja, punten zijn punten. Toch blijft dat zijn voorkeurkeuze.

3 Voor wiskunde haalt Sven altijd erg goede cijfers. Daarom heeft zijn klastitularis (ook wiskundeleraar) hem al een paar keer aangesproken: “Sven, man, jij moet toch voor burgerlijk ingenieur gaan! Een gegarandeerde toekomst vol uitdagingen!” Maar zijn 10 jaar oudere broer is ingenieur en Sven vindt hem een saaie kerel, zonder enige interesse in cultuur. Die weg wil hij zeker niet op. Wat kiezen: snel geld? de uitdaging als ingenieur? zijn droom?

Zelfkennis Studiekeuze vraagt zelfkennis. Weten wie je bent, waar je (niet) goed in bent, waar je met je leven naar toe wil. Die vragen moet je eerst beantwoorden. Wat kan ik? Ben ik handig of verstandig? Scoor ik met mijn handen of met mijn hersenen? Leraren kunnen je helpen om je kennis en vaardigheden af te bakenen. Maar ook je ouders, broers en zussen, vrienden, de baas op je vakantiewerk. Een constante dit jaar wordt de vraag “En? Wat ga jij studeren?” Vaak heb je een hekel aan die vragen. Maak van de nood een deugd en gebruik de techniek van de verkoper: beantwoord een vraag met een vraag. Reageer dus: “Waar denk jij dat ik goed in ben?” Met een beetje geluk leer je uit een aantal antwoorden bij over jezelf. Wat wil ik? Een vraag met veel facetten. Wil je veel geld verdienen? Wil je een beroep waar je andere mensen kan helpen? Wil je een “9 to 5” job: na de werkdag thuiskomen en alle tijd hebben voor je hobby’s en interesses, partner en kinderen? Wil je veel vakantie? Of wil je proberen invloed te hebben op de maatschappij? Wil je liefst naar het buitenland? Wil je zelfstandig zijn? Allemaal factoren die je keuze beïnvloeden, beperken misschien.

Informeren Kiezen gaat beter als je over goede informatie beschikt. Hoe kom je aan die informatie? Je kan deze brochure grondig doornemen. Maar dat is maar een vertrekbasis. De school, de leraren zijn een belangrijke informatiebron. Zij hebben de taak je in de voorbereiding op je studiekeuze te begeleiden. Gebeurt er niets op jouw school? Dan moet je er maar eens op de leerlingenraad over beginnen. Bij de tips achteraan deze brochure vind je een opsomming van wat de school kan doen. Het Centrum voor Leerlingenbegeleiding (CLB) ondersteunt de school en leraren in die begeleiding. Je kan ook zelf rechtstreeks een beroep op hen doen als je op je vragen geen antwoord vindt. Het adres van het CLB van jouw school vind je in deze brochure.

Waar begin je? Als je weet wat je kan en wil, moet je op zoek naar het aanbod. Welke opleidingen vallen binnen jouw interessesfeer? Wat is de moeilijkheidsgraad ervan? Maak een inventaris van alle mogelijkheden. Maak een eerste keuze. Bespreek de twee of drie opleidingen bovenaan je lijst: thuis, met leraren, met vrienden en kennissen. Bezoek de SID-in informatiedagen. Neem contact met de opleidingsinstituten en vraag meer details. Ga naar hun informatiedagen. Je zal merken dat veel opleidingen bijna hetzelfde aanbieden: de naam verschilt en de inhoud van enkele vakken. Dan kunnen ook andere factoren meespelen bij je keuze. Zoals de plaats die vaak de kostprijs bepaalt - voor jou of voor je ouders. Als je echt een bepaalde richting uit wil en die opleiding wordt maar op één plaats gegeven, dan mag de afstand je niet tegenhouden.

Universiteit of hogeschool? Als jij straks aan hoger onderwijs begint, start je met een opleiding tot “bachelor”. Je zal misschien aan je ouders moeten uitleggen hoe het hoger onderwijs nu in elkaar zit. Niet alle ouders hebben de recente omschakeling gevolgd. Er is een onderscheid tussen een “professionele” en een “academische” bachelor. De professionele bachelor bereidt voor om na drie jaar in een job te stappen. Je ouders kennen dat beter als een graduaatopleiding of een opleiding tot regent, onderwijzer, verpleger, … Daarnaast heb je de “academische bachelor” die voorbereidt op een vervolgstudie tot “master”.

jestartEnkeletipsvoorjestartEnkeletipsv Andere opleidingsvormen

Naast het dagonderwijs zijn er andere opleidingsvormen waarmee je een erkend diploma kan behalen. Je kan met een opleidingsinstituut een contract op jouw maat afsluiten. Dat kan bijvoorbeeld een combinatie zijn van zelfstudie en het volgen van een aantal cursussen of praktijkoefeningen. Bijvoorbeeld terwijl je werkt. Je kiest voor een ‘creditcontract’ als je bijvoorbeeld van studierichting wil veranderen of als aanvulling op een buitenlandse studie. Na het volgen van enkele aanvullende vakken en het afleggen van een examen, kun je een erkend diploma behalen. Wil je een diploma halen via zelfstudie? Sluit dan een examencontract af met een hogeschool of universiteit. Dit vervangt de vroegere ‘centrale examencommissie’. Of kies voor afstandsonderwijs: je volgt een vak of een opleiding in je eigen tempo. Je wordt schriftelijk of via internet door een coach begeleid. Kijk eens naar het aanbod van het ministerie van Onderwijs en Vorming op www.bis.vlaanderen.be

Toonbank of operatietafel?

Zie je voltijds onderwijs niet zitten? Een aantal onderwijsinstellingen hebben ook een aanbod voor deeltijds onderwijs. Praat er met hen over.

Annelies zit in 6 Moderne Talenwetenschappen. Haar dilemma?

Studietoelagen

1 De mama van Annelies runt een kleine keten van kledingzaken. In de vakanties werkt Annelies er als verkoopster. Ze doet dat graag - maar voor een tijdje. Ze is weer blij als de vakantiejob voorbij is. Haar moeder wil haar liefst in een van de winkels zetten en haar voorbereiden om later de hele zaak over te nemen. Fors geld verdienen en je eigen baas zijn. Dat lokt wel. Maar ook keihard werken en risico’s nemen.

Als het inkomen van je ouders (of van jezelf als je onafhankelijk bent) een bepaalde grens niet overschrijdt, heb je recht op een studiefinancieringskrediet. Daarmee kun je twee bachelors, een master, één voorbereidingsprogramma, één schakelprogramma en één lerarenopleiding als vervolgopleiding volgen. Het aantal studiepunten waarvoor je bent ingeschreven, bepaalt mee de hoogte van de studietoelagen. Het jokerkrediet geeft je recht op één bijkomend jaar financiering als je niet slaagde, van studierichting verandert of ingeschreven bent in een diplomajaar ook als je studiekrediet opgebruikt is. Wil je elders binnen de ‘Europese Hogeronderwijsruimte’ (45 landen) studeren? Neem dan je studiefinanciering mee. Meer informatie vind je op de website: www.studietoelagen.be Of bel gratis naar de Vlaamse Infolijn: 0800 - 3 02 01

Surf je wijs Elke hogeschool en universiteit heeft een eigen website met informatie. Surf naar www.ond.vlaanderen.be/hogeronderwijs/studenten of www.hogeronderwijsregister.be voor de juiste gegevens. In deze brochure vind je geen uitleg over studeren in het buitenland. Maar je vindt veel uitleg op websites. Wil je informatie over studiemogelijkheden binnen de Europese Unie? Surf naar www.europa.eu.int/ploteus/portal/home.jsp Wil je in de Verenigde Staten studeren? Kijk dan eerst op www.kbr.be/cas/general_info.html

SID-in In elke Vlaamse provincie gaat een SID-in door. Op deze StudieInformatiedagen hebben alle Vlaamse onderwijsinstellingen een infostand. De Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB) helpen je graag verder. De data waarop de SID-in-informatiedagen in jouw buurt komt, vind je op bladzijde 84 en op de website: www.ond.vlaanderen.be/sidin De meeste secundaire scholen organiseren een klasbezoek op donderdag of vrijdag. Is dat niet het geval, zet het op de agenda van de leerlingenraad. Je kan ook zelf langskomen op zaterdag Veel succes ermee!

De gegevens werden bijgewerkt tot 15 juni 2006 op basis van gegevens ons ter beschikking gesteld door de onderwijsinstellingen. Aanvullingen op deze publicatie vind je op www.ond.vlaanderen.be/sidin

3 Haar leraren zien haar eerder als verpleegster: “Je bent zo sociaal, Annelies. Je hebt zoveel aandacht voor anderen. En daar zijn de wetenschappen niet zo zwaar.” Maar als kind al werd Annelies ziek van de geur in een ziekenhuiskamer … Is dat wel iets voor haar? Wat kiezen: de verzekerde toekomst? toch doen wat leraren afraden? kiezen voor wat je spontaan niet zint?

Een nieuwe editie is gepland in september 2007.

2 Ze is gek op dieren en wil eigenlijk dolgraag veearts worden. De leraren op school twijfelen in hun commentaren: “Zal dat niet te zwaar zijn voor jou, Annelies? De eerste jaren is dat stevig blokken en je scores voor wetenschappen zijn nu niet om “u” tegen te zeggen.” Maar Annelies weet dat ze reserves heeft. Ze blokt nu enkel om erdoor te zijn.

Deel 1 Wat kan je zoal studeren? EnkeletipsvoorjestartEnkeletipsvoorjes 1. DE BAMA-STRUCTUUR

De Europese landen sloten de Bologna-akkoorden om zo tot een meer eenvormige structuur van het hoger onderwijs te komen. Pijler is de ba(chelor)ma(ster)-structuur. Hierdoor kent het hoger onderwijs in vlaanderen nog twee soorten onderwijs: - het hoger professioneel onderwijs - het academisch onderwijs Het hoger professioneel onderwijs bevat alleen bacheloropleidingen en wordt enkel georganiseerd aan de hogescholen. Het academisch onderwijs bevat bachelor- en masteropleidingen. Het academisch onderwijs wordt georganiseerd aan universiteiten en aan de hogescholen binnen het kader van een associatie. Een associatie is een samenwerkingsverband tussen universiteiten en hogescholen. Ze maken een betere wisselwerking mogelijk tussen onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in de opleidingen aan de hogescholen. Er zijn vijf associaties in Vlaanderen : - Associatie K.U.Leuven - Associatie Universiteit-Hogescholen Limburg - Associatie Universiteit Gent - Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen - Universitaire Associatie Brussel

MASTER NA MASTER (MANAMA) Duur: min. 60 studiepunten

VOORBEREIDINGSPROGRAMMA DUUR:*

BACHELOR NA BACHELOR

MASTER (MA)

(BANABA) Hogeschool

Hogeschool in associatieverband met universiteit of universiteit

Duur: min. 60 studiepunten

VOORBEREIDINGSPROGRAMMA DUUR:*

SCHAKELPROGRAMMA

PROFESSIONEEL GERICHTE BACHELOR

VOORBEREIDINGSPROGRAMMA DUUR:*

ACADEMISCH GERICHTE BACHELOR

(PBA)

(ABA)

Hogeschool

Hogeschool of universiteit

Duur: 180 studiepunten

*: In de voorbereidingsprogrammaâ€™s zijn de studiepunten vrij te bepalen door de onderwijsinstellingen.

Afkortingen en termen BA: bachelor (vroeger: graduaat, kandidatuur, lerarenopleiding, â€Ś). Een professionele BA (PBA) leidt op tot een beroep, een academische BA (ABA) bereidt voor op een masteropleiding.

MA: master (vroeger: licentiaat): de studieomvang bedraagt ten minste 60 studiepunten en sluit aan op een academische bacheloropleiding, een schakelprogramma of een andere master.

BANABA of BNB staat voor bachelor na bachelor: bacheloropleiding van ten minste 60 studiepunten die aansluit op een andere bacheloropleiding, bv. specialisatie intensieve zorgen en spoedgevallenzorg na een verpleegkundige opleiding.

MANAMA of MNM staat voor master na master: een masteropleiding nadat je al een master behaalde.

Overzicht van de studiemogelijkheden Dit deel geeft een opsomming van alle studiemogelijkheden, ingedeeld volgens de onderwijsstructuren. De codes in de tabellen verwijzen naar deel 2, waar je informatie vindt over de onderwijsinstellingen.

jestartEnkeletipsvoorjestartEnkeletipsv 2. PROFESSIONEEL GERICHTE BACHELOROPLEIDINGEN

Een professioneel gerichte bacheloropleiding omvat minstens 180 studiepunten (komt overeen met ongeveer 3 studiejaren) en bereidt rechtstreeks voor op een job onmiddellijk na de studie (vandaar: “professioneel”). Deze opleidingen vind je in hogescholen.

Inhoud In de theorielessen is de benadering van de leerstof eerder concreet. Je bespreekt theoretische modellen en hun toepassingsmogelijkheden in de dagelijkse praktijk. Hoe zit iets in elkaar? Hoe ontstaat iets? Hoe herken je het? Hoe kan je het herstellen? Hoe kan je erop inwerken? Welke zijn vooren nadelen? Welke technieken kan je gebruiken? In de praktijklessen ga je proefondervindelijk om met de materie die in de theoretische lessen aan bod is gekomen. Vaak worden er specifieke beroepsvaardigheden aangeleerd en getraind. Tijdens de stageperiode maak je uitgebreid kennis met je toekomstige werkveld en leer je omgaan met beroepseigen mogelijkheden en moeilijkheden (stress, werken tijdsdruk, organisatieproblemen, beperkte financiële middelen, …).

Moeilijkheidsgraad Je krijgt meer leerstof te verwerken dan in het secundair onderwijs. Meestal krijg je een goed aaneensluitend geheel van lessen en stages. De lessen hebben meestal plaats in kleinere groepen. De afstand tussen student en docent is klein. Er wordt een beroep gedaan op je redeneer- en vooral op je werkvermogen.

Onderverdeling Professioneel gerichte bacheloropleidingen vind je in volgende studiegebieden: architectuur, audiovisuele en beeldende kunst, biotechniek, gezondheidszorg, handelswetenschappen en bedrijfskunde, industriële wetenschappen technologie en nautische wetenschappen, muziek en podiumkunsten, onderwijs, toegepaste taalkunde.

Vervolgopleidingen Na een professioneel gerichte bacheloropleiding kan je: - een andere professioneel gerichte bacheloropleiding volgen - na het succesvol beëindigen van een schakelprogramma kan je een masteropleiding volgen (45 tot 90 studiepunten).

Schakelprogramma: overgangsprogramma tussen professionele bachelor en master met een studieomvang van ten minste 45 studiepunten en ten hoogste 90 studiepunten.

Studiepunt of credit: maat voor studiebelasting waarbij één studiepunt gelijk is aan 25-30 uur studie, oefeningen, hoorcollege, labo,… De studieomvang van elke opleiding/opleidingonderdeel wordt in studiepunten uitgedrukt.

Voorbereidingsprogramma/individueel opleidingsprogramma: overgangsprogramma tussen een academisch gerichte bachelor en master, eventueel te volgen wanneer de bachelor niet rechtstreeks aansluit bij de master. Een individueel opleidingsprogramma mag niet meer dan 15 studiepunten bedragen.

Studiemogelijkheden De cijfers en letters na elke opleiding verwijzen naar deel 2 met de lijst van onderwijsinstellingen vanaf p. 39. Per studiegebied zijn alle basisopleidingen (vet gedrukt) aangevuld met de afstudeerrichtingen (niet vet gedrukt en voorafgegaan door een liggend streepje).

Architectuur Specifieke accenten: tekenen, ontwerpen, vormstudie, toegepaste wetenschappen. Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

Architectuur-assistentie

West-Vlaanderen

26B

Interieurvormgeving

13C

Landschaps- en tuinarchitectuur

17G 24A

15J

24M

Audiovisuele en beeldende kunst Specifieke accenten: kunst, culturele vorming, tekenen, grafiek. Antwerpen

Brabant

Limburg

Beeldende vormgeving

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

17H

Biotechniek Specifieke accenten: toegepaste wetenschappen, landen tuinbouw, bedrijfseconomie. Antwerpen

Agro- en biotechnologie

Brabant

12A

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

22F

24M 25C

28E

25C

28E

- Agro-industrie - Biotechnologie

12A

- Dierenzorg

12A

22F

- Groenmanagement

22F

- Landbouw

12A

- Tuinbouw

12A

- Voedingsmiddelentechnologie

12A

28E 24M 25C

28E

24M 25C

28E

24M 25C

28E 28E

24M

Gezondheidszorg Specifieke accenten: toegepaste wetenschappen, medische wetenschappen (anatomie, fysiologie/pathologie), mensen maatschappijvakken. Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

9I 11A 12A

15H 19A

21F

24F 25A

26B 27B

- Farmaceutische en biologische laboratoriumtechnologie

9I 11A 12A

15H 19A

24F 25A

26B

- Medische laboratoriumtechnologie

9I 11A 12A

15H 19A

21F

24F 25A

26B 27B

8K 12A

14B

22B

23E 24F

26D 27B

Biomedische laboratoriumtechnologie

Ergotherapie

Antwerpen

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

10B

23E 24F

27B

- Audiologie

10B

23E 24F

27B

- Logopedie

10B

23E 24F

27B

Logopedie en audiologie

Brabant

Medische beeldvorming

14B

Optiek & optometrie

14B

Orthopedie

Limburg

12A

- Orthopedische technologie

12A

- Schoentechnologie voor sport en revalidatie

12A

Podologie Verpleegkunde

23E 8L 9B 12B 12D 13D

14B 15H 19B

21A 22B

23B 24F 25C 25D

26C 27B 28B 28E

- Geriatrische verpleegkunde

8L 9B 12B 12D

14B 15H 19B

21A

24F 25D

27B 28E

- Kinderverpleegkunde

8L 9B 12B 12D 13D

14B 15H 19B

21A 22B

23B 24F

27B 28B 28E

- Psychiatrische verpleegkunde

8L 9B 12B 12D 13D

14B 15H 19B

21A 22B

23B 24F 25C

26C 27B 28B 28E

- Sociale verpleegkunde

8L 9B 12B 12D 13D

15H 19B

21A 22B

23B 24F 25C

26C 27B 28B

- Ziekenhuisverpleegkunde

8L 9B 12B 12D 13D

14B 15H 19B

21A 22B

23B 24F 25C 25D

26C 27B 28B 28E

11A 12A

15H 19A

24F 25A

27B

8L 9B 12B 12D

15H 19B

21A 22B

23B 25C

27B 28B

Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

8I 9A 11B 12A 12C 13D

17C 19C

20A 21E 22C

23F 24C 24N 25D

26B 27B 28A

8I 9A 12A 12C 13D

17C 19C

20A 21E 22C

23F 24C 24N 25D

26B 27B 28A

Voedings- en dieetkunde Vroedkunde

Handelswetenschappen en bedrijfskunde Specifieke accenten: economie, boekhouden, talen, recht, toegepaste informatica.

Bedrijfsmanagement - Accountancy-fiscaliteit - Eventmanagement - Financie- en verzekeringswezen - Internationaal ondernemen - KMO-management

28A 8I 9A 12A 12C 13D

17C 19C

20A 21E 22C

23F 24C 24N

26B 28A

8I 9A 11B 13D 9A

24C

- Logistiek management

8I 9A 12A 13D

17C

21E 22C

24C 24N

26B 28A

- Marketing

8I 9A 12A 12C 13D

17C 19C

21E 22C

23F 24C 24N 25D

26B 28A

21E

24C

9A 11B 12A 12C

21E 22C

23F 24C

- Milieumanagement - Rechtspraktijk

27B

- Sport- en cultuurmanagement

27B

Communicatiemanagement - CommerciĂŤle communicatie - Event, concept en organisatie - Public relations en voorlichting Hotelmanagement Informatiemanagement en informatiesystemen Journalistiek

Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

11B 13B

15A

20A

23A

26D

11B 13B

15A

20A

23A

26D

11B 13B

15A

20A

23A

26D

11B

15E

13B 27B

13B 11B 13B

15A

20A

23A

Netwerkeconomie Office management - Bedrijfsvertaler en -tolk - Commercial support - Event- en projectmanagement - Intercultural relations management

26B 8I 9A 11B 12A 12C 13B

15A 17C 19A 19C

20A 21E 22C

23F 24B 24N 25D

26B 26D 27B 28A

9A 12A

15A 19C

20A 21E 22C

24B 24N

26D 27B

12A 9A 12C

23F

13B

- Management assistant

8I 9A 11B 12A 12C 13B

- Medical management assistant

9A 11B 12C

19A

8I 9A 12A

15F 17C 19A

Toegepaste informatica - Applicatieontwikkeling

9A 12A

- Softwaremanagement - Systemen en netwerkbeheer Toerisme en recreatiemanagement

26D

15A 17C 19C

20A 21E 22C

23F 24B 24N 25D

26B 26D 27B 28A

22C

24B 25D

26B 26D

20D 22C

24B 24N

26B 28D

20D 22C

28D

9A 12A

22C

28D

9A 12A

20D 22C

13A

15E

20A

26D 27B

IndustriĂŤle wetenschappen en technologie en nautische wetenschappen Specifieke accenten: toegepaste wetenschappen, toegepaste wiskunde, grondstoffenleer, materialenleer, technologie. Antwerpen

Audiovisuele technieken: assistentie - Assistentie audiovisueel

15C

- Podiumtechnieken

15C 15C

- Geluid

15C

- Montage

15C

Audiovisuele technieken: film, tv en video Autotechnologie

West-Vlaanderen

17D 9D

17D

9I 17E

- Auto-elektronica

- Bedrijfsvoertuigen

- Mototechnologie

- Personenwagens

Bouw Chemie

Oost-Vlaanderen

15C

- Beeld

Audiovisuele technieken: fotografie

Limburg

15C

Audiovisuele technieken: beeld-geluid-montage

Brabant

8P 9I 11A 12A

28D

20E

25D

19A

21F

24L 25A

27C

- Biochemie - Chemie - Milieuzorg - Procestechnologie Elektromechanica - Automatisering - Elektromechanica

Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

9I 11A 12A

19A

21F

24L 25A

8P 9I 11A 12A

19A

21F

24L 25A

27C

24L 25A

27C

24L 25D

27C 28D

9I 12A

19A

9I 11A 12A

19A

21F

9I 11C 12A 17E

20E 21F

11C 17E

21F

24L

27C 28D

12A

21F

24L 25D

27C 28D

- Industrial management - Klimatisering

28D 9I 11C 12A 17E

20E 21F

- Medische instrumentatie - Onderhoudstechnologie - Procesautomatisering - Technisch-commercieel adviseur Elektronica - ICT

West-Vlaanderen

24L 25D

28D

25D 11C 12A 17E

20E 21F

9I 11C 12A

25D

11C 8P 12A 17E

20E 21F

25B

27C 28D

- Elektronica

8P 12A 17E

21F

25B

27C 28D

- ICT

8P 12A 17E

21F

25B

27C 28D

Elektrotechniek

12A

21F

25B

28D

Facilitair management

25C

Grafische en digitale media

23G

- Crossmedia ontwerp

23G

- Grafimediabeleid

23G

- Grafimediatechnologie

23G

- Multimediaproductie

23G

Houttechnologie

24L

Logistiek

12A

Luchtvaart

27C

- Aspirant - lijnpiloot

27C

- Luchtvaarttechnologie

27C

Mechanische ontwerpen productietechnologie

17E

28D 28D

- Mechanische ontwerpen productietechnologie

28D

Milieuzorg

15J

Modetechnologie

21F 24L

Multimedia en communicatietechnologie

26E

- Digital arts and entertainment

26E

- Industrieel productontwerpen

26E

- Multimedia en communicatietechnologie

26E

Scheepswerktuigkunde

(1)

Textieltechnologie Vastgoed

24L 8P

24L 25D

- Landmeten

24L

- Makelaardij

24L

ook in het Frans te volgen aan 7

(1)

25B

- Kunststofverwerking

Muziek en podiumkunsten Specifieke accenten: lichaamsontwikkeling, danstechniek, danspraktijk, medialeer, repertoirestudie. Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

Onderwijs: kleuteronderwijs

8D 8O 9F 12F 13D

14B 15I 18A 19D 19F

20B 21B

23H 24I 25D

26A 27A 28G

Onderwijs: lager onderwijs

8D 8O 9F 12E 12F 13D

14B 15I 18A 19D 19F

20B 21B

23C 24I 25C 25D

26A 27A 28F 28G

Onderwijs: secundair onderwijs

8D 8O 9G 11A 12E 12F 13D

14B 14D 15I 18A 19D

20B 21C 22D

23C 24I 25C

26A 27A 28F

- Algemene vakken (1)

8D 8O* 9G 12E 12F 13D

14B 15I 18A 19D

20B 21C 22D

23C 24I 25C

26A 27A 28F

Dans

Onderwijs Specifieke accenten: pedagogie, psychologie, didactiek, vakkenopleiding.

- Bio-esthetiek & haartooi

15I

- Biotechnieken - landen tuinbouw

18A

- Handel-burotica - Hout-bouw

8D 12E 13D

23C 21C 22D

23C 24I

28F

23C 24I

26A 28F

8O 9G

- Lichamelijke opvoeding

8D 9G 12E

14D 15I 18A 19D

20B 21C

- Mechanica-elektriciteit

8O 13D

18A

21C

- Muzikale opvoeding

- Plastische opvoeding

9G 12E

- Voeding/verzorging - Voeding/verzorging - kleding

27A

21C

23C 24I

14B 18A

21C 22D

23C 24I

19D

21C

23C

8O 11A

27A

24I

(1)

Latijn 9I, 14B, 19D, 21C, 23C Islamitische godsdienst 15I * enkel technisch-technologische opvoeding

Sociaal-agogisch werk Specifieke accenten: mensen maatschappijvakken, psychologie, recht, statistiek, beroepsmethodiek. Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

Maatschappelijke veiligheid Orthopedagogie

9H 11B

14D

21D

24K

28C

8G 9H 12A

14C 15G 19E

20C

23D 24K

26C 26D 28C

8G 9H 12A

14C 15G 19E

20C

23D 24K

26C 26D 28C

9H 12A

15G 19E

23D 24K

26D 28C

- Toegepaste (jeugd)criminologie

- Maatschappelijk werk

28C

- Orthopedagogie Sociaal werk - Maatschappelijke advisering

West-Vlaanderen

Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

- Personeelswerk

8G 9H 12A

14C 19E

20C

23D 24K

28C

- Sociaal-cultureel werk

8G 9H 12A

14C 15G 19E

23D 24K

26D 28C

- Syndicaal werk en sociaal beleid Toegepaste psychologie

23D 10B

26C 28C

- Arbeids- en organisatiepsychologie

10B

28C

- Klinische psychologie

10B

28C

- Schoolpsychologie en pedagogische psychologie

10B

28C

3. ACADEMISCH GERICHTE BACHELOR- EN MASTEROPLEIDINGEN ACADEMISCH GERICHTE BACHELOROPLEIDINGEN Een academisch gerichte bacheloropleiding omvat eveneens 180 studiepunten (komt overeen met ongeveer 3 studiejaren). De opleidingen leggen de nadruk op een brede academische (theoretische) vorming of een vorming in de kunsten. Ze zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en bereiden je voor op een masteropleiding. Die opleidingen vind je aan universiteiten en een aantal hogescholen.

Inhoud Aan de hogescholen zijn de academische bacheloropleidingen in hoofdzaak toegepast-wetenschappelijk. Het gaat niet zozeer om fundamenteel onderzoek (de wetenschap zelf vooruit helpen), maar wel om toegepast onderzoek (het werken in het arbeids- of toepassingsveld vooruit helpen). De theorie brengt een ruim begrippenkader, concepten, modellen en visies. De praktijk kan bestaan uit stages, ateliers, afstudeerprojecten, training en practica, taallabo en vertaaloefeningen, een praktijkopleiding ter zee … Aan de universiteiten verwerf je - een overzicht van de inhoud van de eigen wetenschap (domein, doelstellingen, probleemzones …), - een uitgebreid begrippenkader, - een specifieke wetenschapstaal, - een overzicht van belangrijke stromingen, theorieën en denkmodellen, - het gebruik van een eigen onderzoeksmethodologie en -technieken. Je maakt ook kennis met een aantal hulpwetenschappen. Als je bv. pedagogische wetenschappen studeert, heb je ook inzichten nodig uit filosofie, psychologie en biologie. Je kan geografie maar echt bestuderen als je een ruime notie hebt van natuurkunde, scheikunde, wiskunde, plant- en dierkunde.

Moeilijkheidsgraad Er komt heel wat denkwerk bij kijken. Het soort denkactiviteiten verschilt van richting tot richting. Je hebt een goed begrips- en redeneervermogen nodig. Daarnaast moet je ook over een stevig geheugen beschikken, want je krijgt beduidend meer leerstof te verwerken dan in het secundair onderwijs. Bovendien wordt er bij het instuderen en het verwerken van de leerstof een grote zelfstandigheid verondersteld. De leerstof bestaat vaak uit wetenschappelijke teksten waarin complexe concepten en modellen worden behandeld.

Onderverdeling Elke opleiding behoort tot een studiegebied. Een studiegebied bundelt aanverwante opleidingen. Academisch gerichte bacheloropleidingen aan de hogescholen vind je in volgende studiegebieden: architectuur; audiovisuele en beeldende kunst; biotechniek; gezondheidszorg; handelswetenschappen en bedrijfskunde; industriële wetenschappen en technologie en nautisch wetenschappen; muziek en podiumkunsten; onderwijs; toegepaste taalkunde. Academisch gerichte bacheloropleidingen aan de universiteiten vind je in volgende studiegebieden: archeologie en kunstwetenschappen; biomedische wetenschappen; diergeneeskunde; economische en toegepaste economische wetenschappen, farmaceutische wetenschappen; geneeskunde; geschiedenis; godgeleerdheid, godsdienstwetenschappen en kerkelijk recht; lichamelijke opvoeding, revalidatiewetenschappen en kinesitherapie; politieke en sociale wetenschappen; psychologie en pedagogische wetenschappen; rechten, notariaat en criminologische wetenschappen; sociale gezondheidswetenschappen; taal- en letterkunde; tandheelkunde; toegepaste biologische wetenschappen; toegepaste wetenschappen; wetenschappen; wijsbegeerte en moraalwetenschappen.

Vervolgopleidingen Na een academisch gerichte bacheloropleiding volg je : - een aansluitende masteropleiding, - een niet-aansluitende masteropleiding, na het volgen van een geïndividualiseerd opleidingsprogramma (maximum 15 studiepunten) of een voorbereidingsprogramma, - een andere academisch gerichte bacheloropleiding, al dan niet met studieduurverkorting.

MASTEROPLEIDINGEN De masteropleiding omvat tenminste 60 studiepunten. De opleidingen leggen de nadruk op gevorderde wetenschappelijke of artistieke kennis en competenties die je nodig hebt voor het zelfstandig beoefenen van wetenschap of kunst, of voor het uitoefenen van een beroep. Het uiteindelijke doel is de vorming van een onderzoeker. De masteropleidingen worden afgesloten met een masterproef. Masteropleidingen vind je aan universiteiten en een aantal hogescholen.

3A. STUDIEMOGELIJKHEDEN AAN DE HOGESCHOLEN De cijfers en letters na elke opleiding verwijzen naar deel 2 met de lijst van onderwijsinstellingen vanaf p. 39 Per studiegebied zijn alle basisopleidingen (vet gedrukt) aangevuld met de afstudeerrichtingen (niet vet gedrukt en voorafgegaan door een liggend streepje). Een bachelor-masteropleiding telt 240 studiepunten. Uitzonderingen hierop zijn vermeld in de tabellen. Alle masteropleidingen starten in 2007-2008, behalve Sociaal werk, Toerisme, Verpleegkunde en vroedkunde die in 2005-2006 startten.

Architectuur Specifieke accenten: (kunst)geschiedenis, bouwtechniek, wiskunde, fysica, scheikunde, ontwerpen, technisch tekenen. Antwerpen

Architectuur

(1)

(5 jaar)

Interieurarchitectuur

Limburg

Oost-Vlaanderen

MA 8C

BA 17A

MA 17A

BA 22E

MA 22E

BA 17G

MA 17G

17A

22E

17G

Monumenten- en landschapszorg

Stedenbouw en ruimtelijke planning

(1)

Brabant

BA 8C

West-Vlaanderen

17G

enkel de master ook in het Engels te volgen aan 17A: Master of Architecture

Audiovisuele en beeldende kunst Specifieke accenten: humane wetenschappen, (kunst)geschiedenis, kunsttechnieken. Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

BA 15C 16

MA 15C 16

BA 21G

MA 21G

BA 24A

MA 24A

15C 16

21G

24A

21G

- Documentaire

15C

- Film

15C 16

24A

- Radio

15C

- Schrijven

15C

- Televisie

15C

15C 21G

21G

21G 22A

17H 24A

17H 24A*

21G

24A

21G 22A

17H 24A

Audiovisuele kunsten - Animatiefilm - Communicatie- en multimediadesign

- Televisie-film Beeldende kunsten - Fotografie

8A 9C 8A* 9E 9C 9E 8A

- Grafisch ontwerp

8A 9C

- Juweelontwerp en edelsmeedkunst

8A 9C

- Mode - Multimediale vormgeving

West-Vlaanderen

17H

24A 17H 24A

17H

Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

- Textielontwerp - Theaterkostuum

17H 24A

17H

17H 24A

17H

West-Vlaanderen

- Vrije kunsten

8A 9E

Conservatie/Restauratie

Productdesign (5 jaar)

22A

21G

* geĂŻndividualiseerde afstudeerrichtingen

Biotechniek Specifieke accenten: wetenschappen (fysica, chemie, elektromechanica), wiskunde, toegepaste wetenschappen, bedrijfseconomie, ontwerpen. Antwerpen

Biowetenschappen (industrieel ingenieur)

BA 12A

Biowetenschappen: landbouwkunde

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

BA 24E

12A

- Animal life

12A

- Plantaardige en dierlijke productie

12A

West-Vlaanderen

24E 24E

- Tropische plantaardige productie

24E

Biowetenschappen: tuinbouwkunde

12A

- Natuur en milieu

12A

- Tuinbouwkunde

12A

Biowetenschappen: voedingsindustrie

24E

12A

24E

- Toegepaste cel- en gentechnologie

24E

- Voedingsmiddelentechnologie

12A

24E

Gezondheidszorg Specifieke accenten: toegepaste wetenschappen, medische wetenschappen (anatomie, fysiologie/pathologie), mensen maatschappijvakken. Antwerpen

Milieu- en preventiemanagement Kinesitherapie

Brabant

BA 14A

MA 14A

Limburg

22B

Revalidatiewetenschappen en kinesitherapie Verpleegkunde en vroedkunde

(1)

8L 8P 9B 12B 12D 13D

14B 15H 19B

21A

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

23E*

27B**

23B 24F 25C 25D

26C 28B 28E

* in samenwerking met UGent ** in samenwerking met K.U.Leuven (1) wordt gezamenlijk georganiseerd door: Associatie Universiteit Gent, Associatie K.U.Leuven, Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen en Universitaire Associatie Brussel

Handelswetenschappen en bedrijfskunde Specifieke accenten: humane wetenschappen, (bedrijfs)economie, recht, wiskunde/statistiek, talen. Antwerpen

Brabant

Bedrijfsbeleid

MA 17B

Bedrijfscommunicatie

17B

Bestuurlijke informatiesystemen

14A

Limburg

Bestuurskunde en publiek management Handelsingenieur (5 jaar)

14A

- Information engineering

14A

- Problem analysis

14A

Handelswetenschappen

10A

- Accountancy - Accountancy & fiscaliteit

14A* 17B

10A

14A 17B 17B

- Bedrijfsmanagement

14A

- Familiebedrijven

14A

- Finance & risk management

10A

24G

17B 14A 17B 14A

10A

- Internationale betrekkingen

17B 14A

- Management en informatica

24G

- Marketing management

10A

- Operations management

10A

14A 17B

24G

- Strategisch management

24G

- Strategisch management en ondernemersschap

17B

Politieke en sociale economie Toerisme (2)

24G

14A

- Informatica management - Internationaal zakenwezen

24G

14A 10A

- Fiscale wetenschappen - Human resources management

14A

- Bedrijfseconomische informatica

- Financieel management

West-Vlaanderen

14A

- Business engineering

(1)

Oost-Vlaanderen

14A 13A

15E

20A

26D 27B

* Kan in de voormiddag, namiddag of avond gevolgd worden (1) aan 14A ook in het Engels te volgen: Bachelor/Master of Business Administration (2) gezamenlijk georganiseerd door: Erasmushogeschool, Hogeschool West-Vlaanderen, Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende, Katholieke Hogeschool Mechelen, Katholieke Universiteit Leuven, Universiteit Gent, Vrije Universiteit Brussel en Xios Hogeschool Limburg

Industriële wetenschappen en technologie en nautische wetenschappen Specifieke accenten: wetenschappen (fysica, chemie), wiskunde, toegepaste wetenschappen (elektriciteit, mechanica), labo, bedrijfseconomie. Antwerpen

Industriële wetenschappen (Industrieel ingenieur)

Brabant

BA 15F

- Elektromechanica

15F

- Elektronica - ICT

15F

- Stedenbouw, ruimtelijke planning en duurzaamheid

15F

Industriële wetenschappen: biochemie (1)

9I 17E

Industriële wetenschappen: bouwkunde Industriële wetenschappen: chemie (1) Industriële wetenschappen: elektromechanica (1)

8E 17E

8E 9I 17E

18B

8E 9I 12A 17E

18B

8E 9I 12A

- Automotive engineering

9I 17E

- Elektromechanica

Oost-Vlaanderen

BA 25D*

21F

West-Vlaanderen

24H 25B

26E

20E

24H 25B

27C

18B

21F

24H 25B

26E

15F 18B

20E 21F

24H 25B

26E 27C

21F

26E 27C

15F (1)

- Automotive engineering

8E 9I 8E 9I 12A 17E 12A 17E

18B

15F 18B

27C 20E 21F

20E 21F

24H 25B

26E 27C

9I 12A 17E

- ICT

9I 12A 17E

15F

21F

24H 25B

26E 27C

21F

24H 25B

26E 27C

- Multimedia- en informatietechnologie

26E 12A 17E

21F

24H 25B

26E 27C

- Automatisering

12A 17E

21F

24H 25B

26E 27C

- Elektrotechniek

12A 17E

21F

24H 25B

26E 27C

Industriële wetenschappen: industrieel ontwerpen Industriële wetenschappen: informatica

24H

Industriële wetenschappen: landmeten

17E

26E

27C

24H 25B

Industriële wetenschappen: milieukunde Industriële wetenschappen: nucleaire technologie

26E 24H

Industriële wetenschappen: kunststofverwerking

26E 27C

- Elektronica

Industriële wetenschappen: elektrotechniek

20E

15F

8E 9I 12A 17E

- Luchtvaarttechnologie Industriële wetenschappen: elektronica - ICT

18B

8E 17E

- Automatisering

Limburg

27C 26E

20E

- Milieutechnologie - radiochemie

20E

- Nucleaire technieken / medische nucleaire technieken

20E

26E

Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

IndustriĂŤle wetenschappen: textieltechnologie

24H

IndustriĂŤle wetenschappen: verpakkingstechnologie Nautische wetenschappen (2)

20E 7

West-Vlaanderen

24H

20E

Stedenbouw

24H

Stedenbouw en ruimtelijke planning

15F

- Duurzaamheid

15F

- Landschapsarchitectuur

15F

- Stedenbouwkunde

15F

* eerste jaar en eerste trimester van het tweede jaar (1) ook in het Engels aan 18B: Master of Industrial Sciences: Biochemical Engineering; Bachelor/Master of Industrial Sciences: Chemical Engineering, Electromechanical Engineering, Electronic Engineering (2) ook in het Frans te volgen aan 7

Muziek en podiumkunsten Specifieke accenten: (vak)cultuur, humane wetenschappen, lichaamstraining, repertoirestudie, vocale en muzikale vorming. Antwerpen

Brabant

BA 8H

MA 8H

BA 15B 15C 17F

MA 15B 15C 17F

- Acteren

15C

- Kleinkunst

- Musical

15B

- Regie/Schrijven

15C

Limburg

MA 24J

24J

- Scheppende muziek

24J

- Uitvoerende muziek

24J

- Woordkunst

17F

15B 17F

- Compositie

15B 17F

- Directie

15B 17F

Muziek (5 jaar)

- Instrumentenbouw - Instrument/zang

15B 17F

- Jazz/lichte muziek

15B 17F

17F

15B

17F

- Muziekpedagogie - Muziektheorie/schriftuur - Muziektherapie

Oost-Vlaanderen

BA 24J

Drama

West-Vlaanderen

Productontwikkeling Specifieke accenten: mensen maatschappijvakken, wiskunde, economie, toegepaste wetenschappen (fysica, mechanica, materiaalkunde), ontwerpen. Antwerpen

Productontwikkeling (5 jaar)

BA 8F

Brabant

MA 8F

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

Sociaal-agogisch werk Specifieke accenten: mensen maatschappijvakken, psychologie, recht, statistiek, beroepsmethodiek. Antwerpen

BA Sociaal werk (1)

(1)

MA 8G 9H 12A

Brabant

MA 14C 19E

Limburg

Oost-Vlaanderen

MA 23D 24K

West-Vlaanderen

MA 28C

wordt gezamenlijk georganiseerd door: - Associatie K.U.Leuven: Europese Hogeschool Brussel, Katholieke Hogeschool Zuid-West-Vlaanderen, Katholieke Hogeschool Kempen, Katholieke Hogeschool Leuven, Katholieke Universiteit Leuven - Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen: Hogeschool Antwerpen, Karel de Grote-Hogeschool, Universiteit Antwerpen - Associatie Universiteit Gent: Arteveldehogeschool, Hogeschool Gent, Hogeschool West-Vlaanderen, Universiteit Gent

Toegepaste taalkunde Specifieke accenten: Nederlands, twee vreemde talen (taalkunde, terminologie, taalcontext, vertaalstudie) recht, economie, sociale wetenschappen. Antwerpen

BA Journalistiek Meertalige communicatie Toegepaste taalkunde (1)

Brabant

10C 8B 10C

MA 15A 15D 17B

Limburg

Oost-Vlaanderen

17B 15D 17B

24D 24D

Tolken (1)

8B 10C

15D 17B

24D

Vertalen (1)

8B 10C

15D 17B

24D

(1)

MA 10C

volgende talen worden aan de verschillende instellingen aangeboden: 8B: Nederlands, Duits, Engels, Frans, Spaans, Italiaans, Portugees, Nieuwgrieks, Deens, Pools, Russisch, Arabisch, Chinees 10C: Nederlands, Duits, Engels, Frans, Spaans, Italiaans, Portugees, Nieuwgrieks, Pools, Hongaars, Russisch, Turks, Marokkaans Arabisch 15D: Nederlands, Duits, Engels, Frans, Spaans, Italiaans, Portugees, Nieuwgrieks, Deens, Zweeds, Pools, Russisch, Turks 17B: Nederlands, Duits, Engels, Frans, Spaans, Italiaans, Pools, Russisch, Turks, Litouws 24D: Nederlands, Duits, Engels, Frans, Spaans, Hongaars, Russisch, Tsjechisch, Turks

West-Vlaanderen

3B. STUDIEMOGELIJKHEDEN AAN DE UNIVERSITEITEN De cijfers bovenaan de tabellen verwijzen naar de universitaire instellingen in deel 2. Zie hiervoor vanaf p. 38 De cijfers in de tabellen geven de studieduur aan in jaren. Eén academiejaar staat voor 60 studiepunten. Alle masteropleidingen starten in 2007-2008, behalve Sociaal werk, Toerisme, Verpleegkunde en vroedkunde die in 2005-2006 startten. Bij sommige opleidingen staat (E) en/of (F) : de onderwijstaal van die opleiding is het Engels en/of het Frans. De bestaande studiegebieden zijn in deze brochure ondergebracht in tien domeinen. Andere verwijzingen i.v.m. de opleidingen vind je terug onderaan elke tabel.

Archeologie, Geschiedenis, Kunstwetenschappen, Taal- en letterkunde Specifieke accenten: taalkunde (woord- en zinsleer, tekststructuur, semantiek), letterkunde, taalbeheersing (woordenschat, spreken, schrijven, uitspraak), cultuurstudie, (kunst)geschiedenis, archeologie, economie, (taal)sociologie, recht, wijsbegeerte, bronnenstudie, methodologie. 2

Afrikaanse talen en culturen Archeologie Bedrijfscommunicatie

Europese studies: Europese cultuur en maatschappij (1)

1 3

Geschiedenis van de Oudheid

1 3

Kunstwetenschappen en archeologie Literatuur van de moderniteit

Meertalige professionele communicatie

Moderne geschiedenis Musicologie

Historische taal- en letterkunde Kunstwetenschappen

Culturele studies Geschiedenis

1 3

Oosterse talen en culturen

Oost-Europese talen en culturen

Taal- en regiostudies: Arabistiek en Islamkunde

Japanologie

Oude Nabije Oosten

Sinologie

Slavistiek en Oost-Europakunde Taal- en letterkunde: 2 talen (2) (3) te kiezen uit Nederlands, Frans, Engels, Duits, Latijn, Grieks, Italiaans, Spaans, Zweeds Taalkunde

3**

Theaterwetenschap

Vergelijkende moderne letterkunde Westerse literatuur

1 1

* enkel 1ste en 2de bachelor ** aan de UA kan je voor de BA Taal en letterkunde naast de combinatie van 2 talen ook 1 taal combineren met Theater-, film- en literatuurwetenschap. (1) ook in het Engels te volgen aan K.U.Leuven: Master of European Studies: European Culture and Society (2) voor Master ten minste één taal te kiezen

(3)

Talenaanbod per universiteit: K.U.Leuven: alle talen behalve Zweeds UGent: alle talen VUB: alle talen behalve Grieks en Zweeds UA: alle talen behalve Latijn, Grieks en Zweeds. Combinatie Italiaans en Spaans wordt niet aangeboden. K.U.Leuven campus Kortrijk: alle talen behalve Latijn, Grieks en Zweeds K.U.Brussel: Nederlands, Engels en Duits

Criminologische wetenschappen, Rechten Specifieke accenten: menswetenschappen, economie, diverse rechtsvakken, rechtsregels, criminologische onderzoeksmethodiek, (talen). 2

Criminologische wetenschappen

(1)

Economie, recht en bedrijfskunde Rechten

2 3

* enkel 1ste en 2de bachelor (1) enkel de Master ook in het Engels aan K.U.Leuven: Master of Criminology

Economische en Toegepaste economische wetenschappen en Verkeerskunde Specifieke accenten: macro- en micro-economie, bedrijfseconomie, boekhouden, recht, menswetenschappen, (toegepaste) wiskunde, talen, (exacte) wetenschappen. 2

BA Accountancy en revisoraat

Bedrijfseconomie

Bedrijfskunde

Economie, recht en bedrijfskunde Economische wetenschappen

2 3

Information management

Management

1**

(1)

Toegepaste economische wetenschappen

1 3

Toegepaste economische wetenschappen: bedrijfskunde

Toegepaste economische wetenschappen: economisch beleid (1)

Toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur (2)

Toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica

Verkeerskunde

Cultuurmanagement (1)

Toerisme (3)

Beleidseconomie

Algemene economie

Management en communicatie

Verzekeringen

* enkel 1ste en 2de bachelor ** enkel in het Engels aan UHasselt: Master of Management (1) ook in het Engels: Master of Culture Management, Master of Management and Communication, Master of Economic Policy (2) wordt ook in het Engels aangeboden aan VUB: International Master Programme in Management Science (3) gezamenlijk georganiseerd door Erasmushogeschool, Hogeschool West-Vlaanderen, Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende, Katholieke Hogeschool Mechelen, Katholieke Universiteit Leuven, Universiteit Gent, Vrije Universiteit Brussel, Xios Hogeschool Limburg

Godsdienst, Moraal en Wijsbegeerte Specifieke accenten: bijbelstudie, theologisch onderzoek, bronnenstudie, menswetenschappen. K.U.Leuven

UGent

VUB

ETF (2)

K.U.Brussel

UFPG (3)

CTS (4)

Bible and Applied Theology (E) (F) Divinity

(E)

Godgeleerdheid en godsdienstwetenschappen

(1)

Moraalwetenschappen

3 3

Protestantse godgeleerdheid Recht, religie en samenleving Theology

3 (1)

(E)

Wereldgodsdiensten, interreligieuze dialoog en religiestudie Wijsbegeerte (1)

1 3

Wijsbegeerte en moraalwetenschappen

(1)

ook in het Engels te volgen aan K.U.Leuven: Bachelor/Master of Theology and Religious Studies; Master of Law, Religion and Society; Bachelor/Master of Philosophy Evangelische Theologische Faculteit, St. Jansbergsesteenweg 97, 3001 Leuven - www.etf.edu - Tel. 016 20 08 95 - Fax 016 20 09 43 - info@etf.edu (3) Universitaire Faculteit voor Protestantse Godgeleerdheid, Bollandistenstraat 40, 1040 Brussel - www.protestafac.ac.be - Tel. 02 735 67 46 - Fax 02 735 47 41 info@protestafac.ac.be (4) Continental Theological Seminary, Kasteelstraat 48, 1600 Sint-Pieters-Leeuw - www.ctsem.edu - Tel. 02 334 85 55 - Fax 02 334 85 59 - info@ctsem.edu (2)

Medische en Paramedische wetenschappen Specifieke accenten: natuurkunde, biologie, scheikunde, biochemie, anatomie, fysiologie, cel- en weefselleer, wiskunde, farmacie, genetica, ziekteleer, dierkunde, plantkunde, biomedisch onderzoek, psychologie. 2

Biomedische wetenschappen

Geneesmiddelenontwikkeling

3 2

4 2

3 4 2 1

2 3

3 2

4 2

2 3

4 2

Gezondheidsvoorlichting en -bevordering

Farmaceutische zorg Geneeskunde

Diergeneeskunde Farmaceutische wetenschappen

BA Human Ecology

(E)

Lichamelijke opvoeding en bewegingswetenschappen

Logopedische en audiologische wetenschappen

Management en beleid van gezondheidszorg

Management, zorg en beleid in de gerontologie

Revalidatiewetenschappen en kinesitherapie (1)

3**

3°

1°

Tandheelkunde

Verpleegkunde en vroedkunde

(2)

Voedings- en gezondheidswetenschappen

* enkel 1ste en 2de bachelor ** de eerste twee jaren ook te volgen aan KHBO (27B) ° gezamenlijke opleiding i.s.m. Arteveldehogeschool (23E) (1) ook in het Engels te volgen aan K.U.Leuven: Master of Rehabilitation Sciences and Physiotherapy (2) wordt gezamenlijk georganiseerd door: - Associatie Universiteit Gent: Arteveldehogeschool, Hogeschool Gent, Hogeschool West-Vlaanderen, Universiteit Gent - Associatie K.U.Leuven: Europese Hogeschool Brussel, Katholieke Hogeschool Sint-Lieven, Katholieke HogeschoolZuid-West-Vlaanderen, Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende, Katholieke Hogeschool Kempen, Katholieke Hogeschool Leuven, Katholieke Hogeschool Limburg, Katholieke Hogeschool Mechelen, Katholieke Universiteit Leuven - Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen: Hogeschool Antwerpen, Karel de Grote-Hogeschool, Universiteit Antwerpen - Universitaire Associatie Brussel: Erasmushogeschool Brussel, Vrije Universiteit Brussel

Pedagogische wetenschappen en Psychologie Specifieke accenten: pedagogiek, psychologie, didactiek, filosofie, statistiek, fysiologie. 2

Agogische wetenschappen Educatieve studies

(1)

Onderwijskunde

Opleidings- en onderwijswetenschappen

Pedagogische wetenschappen

Psychologie

Sociale en culturele antropologie (1)

ook in het Engels aan K.U.Leuven: Master of Educational Studies

Politieke en Sociale wetenschappen Specifieke accenten: recht, economie, menswetenschappen, wijsbegeerte, geschiedenis, communicatieleer, politicologie, bestuurskunde, statistiek, (talen). 2

Communicatiewetenschappen

E-communicatiemanagement EU-studies

1 1

BA 3

BA Informatie- en bibliotheekwetenschappen

(1)

Overheidsmanagement en -beleid

Politieke communicatie

Politieke en sociale wetenschappen

Politieke wetenschappen

Sociaal-economische wetenschappen (2)

Sociologie

Vrouwenstudies (1)

(2)

Overheidsmanagement

(1)

Internationale politiek

Sociaal werk

1 3

interuniversitaire samenwerking wordt gezamenlijk georganiseerd door: - Associatie K.U.Leuven: Europese Hogeschool Brussel, Katholieke Hogeschool Zuid-West-Vlaanderen, Katholieke Hogeschool Kempen, Katholieke Hogeschool Leuven, Katholieke Universiteit Leuven - Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen: Hogeschool Antwerpen, Karel de Grote-Hogeschool, Universiteit Antwerpen - Associatie Universiteit Gent: Arteveldehogeschool, Hogeschool Gent, Hogeschool West-Vlaanderen, Universiteit Gent (aangeboden door de faculteit Pedagogische wetenschappen en Psychologie)

Toegepaste biologische wetenschappen Specifieke accenten: scheikunde, biologie (plant- en dierkunde), wiskunde, natuurkunde, aardwetenschappen, economie. 2

Aquaculture (E)

Bio-informatica (1)

Bio-ingenieurswetenschappen (bio-ingenieur):

bioproceskunde 2

bodem- en waterbeheer

bos- en natuurbeheer

cel- en genbiotechnologie

chemie en bioprocestechnologie 2

landbouwkunde

landen bosbeheer

levensmiddelentechnologie

levensmiddelenwetenschappen en voeding

milieutechnologie

3 (E)

2 2

Milieutechnologie

katalytische technologie

(E)

2 2

chemie en voedingstechnologie

Environmental Sanitation

3 2

biosysteemtechniek

Food Technology

BA Molecular Biology

(E)

Physical Land Resources

(E)

Rural Development and Nutrition (E)

Tropical Natural Resources Management (E) (1)

ook in het Engels aan K.U.Leuven: Master of Bio-Informatics

Toegepaste wetenschappen Specifieke accenten: wiskunde, wetenschappelijk tekenen, natuurkunde, mechanica, dynamica, organische en anorganische scheikunde, materiaalkunde. 2

Ingenieurswetenschappen (burgerlijk ingenieur): architectuur

biomedische ingenieurstechnieken

chemische technologie

2 2

3 2

energie

fotonica

geotechniek en mijnbouwkunde

materiaalkunde

scheikunde en materiaalkunde

toegepaste computerwetenschappen

toegepaste natuurkunde verkeerskunde

werktuigkunde

werktuigkunde - elektrotechniek wiskundige ingenieurstechnieken Nanowetenschappen en nanotechnologie (1) Ruimtelijke planning en stedenbouw Veiligheidstechniek

elektrotechniek (ICT)

Textile Engineering

elektronica en informatietechnologie elektrotechniek

bouwkunde

computerwetenschappen

bedrijfskundige systeemtechnieken en operationeel onderzoek

chemische technologie en materiaalkunde

biomedische technologie

(1)

(E)

2 2 2 2 1

ook in het Engels aan K.U.Leuven: Master of Nanosciences and Nanotechnology; ook aangeboden als Erasmus Mundus Master of Nanosciences and Nanotechnology (samenwerking met drie buitenlandse universiteiten)

Wetenschappen Specifieke accenten: natuurkunde, biologie, scheikunde, biochemie, wiskunde, labo: plant- en dierkunde, aardkunde, informatica. 2

Applied Statistics (E) Biochemie en biotechnologie

1 (1)

Biologie

Biomoleculaire wetenschappen (2)

2**

Chemie

Computerwetenschappen Ecological and Marine Management

(E)

Fysica

2 3

Fysica en sterrenkunde

Geografie

Geografie en geomatica

2 3

2**

2 1

Geologie

Geomatica en landmeetkunde

2 1

Informatica

Kennistechnologie Milieuwetenschappen (2) Nematology

Sterrenkunde

Toegepaste informatica

Wiskundige informatica

1 1

Statistiek

Wetenschap van de zachte materie

3 3

(E)

Wiskunde

1 (3)

2 3

* enkel 1ste en 2de bachelor ** vanaf 2007-2008 wordt ook de 2de de bachelor aangeboden (1) enkel de Master ook in het Engels aan K.U.Leuven: Master of Molecular and Cellular Biophysics (2) ook in het Engels aan VUB: Master of Biomolecular Sciences / Environmental Sciences (3) ook in het Engels aan K.U.Leuven: Master of Soft Condensed Matter Science

4. VIERDE GRAAD BEROEPSSECUNDAIR ONDERWIJS Deze opleidingen duren twee of drie jaar, meestal in een modulaire structuur. De klemtoon ligt op de praktijk. De opleidingen zijn duidelijk minder zwaar dan soortgelijke opleidingen in het hoger professioneel onderwijs. Surf naar www.ond.vlaanderen.be/onderwijsaanbod/so/gewoon.htm De cijfers in de tabel na elke opleiding verwijzen naar deel 2 met de lijst van onderwijsinstellingen vanaf p. 64. Antwerpen

Modevormgeving (2 jaar)

29-30

Plastische kunsten (2 jaar)

Verpleegkunde (3 jaar - modulair)

33-34-35 36-37-38

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

31 38A-39-40

41-42-43

44-45-45A45B-45C-4647-49A-49B

48-48A-48B49-49C-5051-52-52A

5. ANDERE OPLEIDINGSVORMEN 5A. OPLEIDINGEN TOT UNIFORMBEROEPEN De opleidingen tot uniformberoepen (politie, leger) zijn pas toegankelijk na een bepaalde toelatingsprocedure (selectieproeven of toelatingsexamens). Alle info is terug te vinden op www.mil.be en www.jobpol.be Voor de lijst met de informatieadressen voor elke opleiding verwijzen we naar deel 2 met de lijst van onderwijsinstellingen op p. 68.

1. DEFENSIE A. OFFICIER Officier Koninklijke Militaire School - Polytechnische faculteit (burgerlijk ingenieur)

5 jaar

- Faculteit sociale en militaire wetenschappen (master)

4 jaar

Universiteit naar keuze - Apotheker

5 jaar

- Arts

7 jaar

- Dierenarts

6 jaar

- Tandarts

5 jaar

Industriële hogeschool - Industriële wetenschappen (industrieel ingenieur)

4 jaar

Hogere zeevaartschool - Dekofficier

4 jaar

Officier-Piloot in het hulpkader

+ 3 jaar

Officier korte termijn

± 1 jaar

Aanvullingsofficier via uitzonderlijke werving

2 jaar

B. ONDEROFFICIER Vorming niveau 2

4 jaar

Vorming niveau 2+

4 jaar

Opleidingen Defensie

Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

53A

53B 53C

53D

53E

53F

2. POLITIE Inspecteur van politie

Opleidingen Politie

1 jaar

Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

54A

54B 54C

54D

54E

54F

5B. KERKELIJK HOGER ONDERWIJS Deze opleidingen veronderstellen een sterk religieuze ingesteldheid. Zij leiden naar een taak als bedienaar of naar onderwijsberoepen.

1. ROOMS-KATHOLIEKE GODSDIENST Priester

7 jaar

De opleiding tot priester kan gevolgd worden aan het: * Grootseminarie, Potterierei 72, 8000 Brugge - Tel. 050 44 49 50 of 050 44 49 56 - www.grootseminariebrugge.be * Johannes XXIII-Seminarie , Herestraat 51, 3000 Leuven - Tel. 016 31 02 00 - Fax 016 31 02 08

2. PROTESTANTSE GODSDIENST Bedienaar

4 jaar

â€œDienst des Herenâ€?

2/3 jaar

Godsdienstleraar - voor het lager onderwijs

2 jaar

- voor het secundair onderwijs

3 jaar

De opleidingen Bedienaar en Dienst des Heren worden aangeboden in: * Het Instituut voor Bijbelse Vorming, Sint-Janbergsesteenweg 97, 3001 Leuven Tel. 016 20 02 95 - Fax 016 20 09 43 www.ibvleuven.be - info@ibvleuven.be * Evangelische Theologische Faculteit, Sint-Janbergsesteenweg 97, 3001 Leuven Tel. 016 20 02 95 - Fax 016 20 09 43 - www.etf.edu - info@etf.edu * Universitaire Faculteit voor Protestantse Godgeleerdheid, Bollandistenstraat 40, 1040 Brussel Tel. 02 735 67 46 - www.protestafac.ac.be Godsdienstleraar voor het lager onderwijs kan enkel gevolgd worden aan: * Het Instituut voor Bijbelse Vorming, Sint-Janbergsesteenweg 97, 3001 Leuven Tel. 016 20 02 95 - Fax 016 20 09 43 - www.etf.edu - info@etf.edu Godsdienstleraar voor het secundair onderwijs kan gevolgd worden aan: * Evangelische Theologische Faculteit, Sint-Janbergsesteenweg 97, 3001 Leuven Tel. 016 20 02 95 - Fax 016 20 09 43 - www.etf.edu - info@etf.edu * Universitaire Faculteit voor Protestantse Godgeleerdheid, Bollandistenstraat 40, 1040 Brussel Tel. 02 735 67 46 - www.protestafac.ac.be

5C. SECUNDAIR ONDERWIJS SPECIALISATIEJAREN Na bepaalde secundaire studierichtingen (vooral in TSO, KSO en BSO) kan je een aansluitend zevende specialisatiejaar volgen (derde leerjaar van de derde graad). De toelating tot een zevende jaar is beperkt tot studierichtingen van hetzelfde studiegebied. Overstappen naar een zevende specialisatiejaar van een ander studiegebied kan enkel mits gunstige beslissing van de toelatingsklassenraad van het specialisatiejaar. Specialisatiejaren hebben als doel leerlingen een bijkomende en meer gespecialiseerde vorming te geven en op die manier beter voor te bereiden op de arbeidsmarkt. Er bestaat ook een zevende jaar BSO (naamloos leerjaar) dat alleen de bedoeling heeft te leiden tot het diploma secundair onderwijs. De aandacht gaat naar praktijkvakken en stages, naast een beperkt aantal uren algemene vorming. Vraag na bij je school of CLB-medewerker welke zevende jaren aansluiten bij je huidige studierichting.

7de specialisatiejaren TSO en KSO Administratie vrije beroepen

Apotheekassistent

Architecturale vormgeving

Audio-, video- en teletechnieken

Audiovisuele vormgeving

Bakkerijtechnieken

Bedrijfsleiding landen tuinbouw

Biochemie

Bouw constructieen planningstechnieken

Butler-Intendant

Chemische procestechnieken

Commercieel webverkeer

Computergestuurde mechanische productietechnieken

Contactologie-optometrie

Creatie en patroonontwerpen

Dentaaltechnieken en supra-structuren

Drogisterij-cosmetica

Esthetische lichaamsverzorging

Gestandaardiseerde en geprogrammeerde druktechnieken

Grafische vormgeving

Grime

Haventechnieken

Hotelbeheer

Hout constructieen planningstechnieken

Immobiliënbeheer

Industriële bouwtechnieken

Industriële computertechnieken

Industriële elektronicatechnieken

Industriële koeltechnieken

Industriële kunst

Industriële onderhoudstechnieken

Industriële warmtetechnieken

Interactieve multimediatechnieken

Internaatswerking

Internationaal transport en goederenverzending

KMO-administratie

KMO-ondernemerschap

Kunststofvormgevingstechnieken

Landbouwmechanisatie

Leefgroepenwerking

Mechanica constructieen planningstechnieken

Medico-sociale administratie

Netwerkbeheer

Orthopedische instrumenten

Public relations

Regeltechnieken

Rotatiedruktechnieken

Ruimtelijke vormgeving

Sport- en vrijetijdsanimatie

Stuur- en beveiligingstechnieken

Tekst- en beeldintegratietechnieken

Textielveredeling en breikunde

Textielvormgevingstechnieken

Toegepaste autotechnieken

Toerisme en organisatie

Toerisme en recreatie

Verkoop en distributie

Vleeswarentechnieken

Voedselbehandeling

Water- en luchtbeheersingstechnieken

Agromanagement

Auto-elektriciteit

Banketaannemer-traiteur

Banketbakkerij-chocoladebewerking

Bedrijfsgrafiek

Bedrijfsvloeren en waterdichte bekuipingen

Bedrijfsvoertuigen

Beperkte kustvaart

Bijzonder transport

Bijzondere schrijnwerkconstructies

Bloemsierkunst

Bosbouw

Carrosserie- en spuitwerk

Composietverwerking

Computergestuurde werktuigmachines

Dakwerken

Decor- en standenbouw

Decoratie en restauratie schilderwerk

Dieetbakkerij

Diesel- en LPG-motoren

Fotolassen

Geautomatiseerde diamantbewerking en kwaliteitsanalyse

Gemeenschapsrestauratie

Grafische opmaaksystemen

Groenbeheer en -verfraaiing

Haarstilist

Hotelonthaal

Industrieel onderhoud

Industriële elektriciteit

Industriële houtbewerking

Instellen van textielmachines

Interieurinrichting

Juwelencreatie

Weg- en waterbouwtechnieken 7de specialisatiejaren BSO

Kinderzorg

Koeltechnische installaties

Labo-glasinstrumentenbouw

Land- en tuinbouwmechanisatie

Landbouwdiversificatie

Logistiek

Manegehouder-rijmeester

Matrijzenbouw

Mechanische en hydraulische kranen

Meerkleurendruk-drukwerkveredeling

Metaal- en kunststofschrijnwerk

Meubelgarneren

Mode- en maatkleding heren

Modelmakerij

Modespecialisatie en trendstudie

Mode-verkoop

Non-ferro metalen dakbedekkingen

Organisatie-assistentie

Pijpfitten-lassen-monteren

Publiciteit en illustratie

Renovatie bouw

Restaurantbedrijf en drankenkennis

Restauratie bouw

Restauratie muziekinstrumenten

Restauratie van meubelen

Restauratie van schrijnwerk

Scheeps- en havenwerk

Slagerij-fijnkosttraiteur

Specialiteitenrestaurant

Stijl- en designmeubelen

Thuis- en bejaardenzorg

Tuinbouwmechanisatie

Tuinbouwteelten

Uurwerkherstelling

Veehouderij en landbouwteelten

Kantooradministratie en gegevensbeheer

Verkoop en vertegenwoordiging

Verwarmingsinstallaties

Wegenbouwmachines

Wereldgastronomie

Winkelbeheer en etalage

Zeefdruk

5D. SECUNDAIR ONDERWIJS VOORBEREIDEND JAAR Bepaalde studierichtingen uit het hoger onderwijs veronderstellen heel wat voorkennis of vaardigheden vanuit het secundair onderwijs. Voor wie deze onvoldoende in de gevolgde studierichting heeft kunnen verwerven, bestaan er voorbereidende jaren. Ze bereiden meestal voor op studierichtingen waarvoor er bijzondere toelatingsvoorwaarden worden gesteld (bv. in de vorm van een toelatingsexamen). De voorbereidende jaren duren één jaar. Bijzondere wetenschappelijke vorming Bijzondere beeldende vorming Bijzondere muzikale vorming Voorbereidende divisie van de militaire school

5E. SECUNDAIR ONDERWIJS DERDE GRAAD Leerlingen die in het secundair onderwijs de derde graad van het ASO, TSO, BSO of KSO beëindigd hebben, kunnen opnieuw starten in een eerste jaar of in een tweede jaar (onder bepaalde voorwaarden) van de derde graad van het TSO, het KSO of het BSO. Hierna geven wij opsomming van alle bestaande studierichtingen in de derde graad TSO, KSO en BSO. BSO 3de graad Auto

Bloemsierkunst

Bouwplaatsmachinist

Brood- en banketbakkerij en confiserie

Carrosserie

Centrale verwarming en sanitaire installaties

Diamantbewerking

Dierenzorg

Drukken en afwerken

Drukvoorbereiding

Elektrische installaties

Etalage en standendecoratie

Glasinstrumentenbouw

Goud en juwelen

Grootkeuken

Haarzorg

Houtbewerking

Houtbewerking-snijwerk

Kantoor

Koelinstallaties

Kunststofverwerking

Landbouw

Lassen-constructie

Moderealisatie en -verkoop

Muziekinstrumentenbouw

Organisatiehulp

Paardrijden en -verzorgen

Productieoperator

Publiciteitsgrafiek

Restaurant en keuken

Rijn- en binnenvaart

Ruwbouw

Ruwbouwafwerking

Schilderwerk en decoratie

Slagerij en verkoopsklare gerechten

Steen- en marmerbewerking

Textiel

Tuinbouw

Tweewielers en lichte verbrandingsmotoren

Uurwerkmaken

Verkoop

Verzorging

Vrachtwagenchauffeur

Werktuigmachines

TSO 3de graad Autotechnieken

Biotechnische wetenschappen

Boekhouden-informatica

Bouw- en houtkunde

Bouwtechnieken

Brood en banket

Chemie

Creatie en mode

Dek

Dierenzorgtechnieken

Druk- en afwerkingstechnieken

Drukvoorbereidingstechnieken

Elektriciteit-elektronica

Elektrische installatietechnieken

Elektromechanica

Elektronica militaire wapensystemen

Elektronische installatietechnieken

Farmaceutisch-technisch assistent

Fotografie

Gezondheids- en welzijnswetenschappen

Glastechnieken

Grafische technieken

Grafische wetenschappen

Handel

Handel-topsport

Hospitality

Hotel

Houttechnieken

Industriële ICT

Industriële wetenschappen

Informaticabeheer

Jeugd- en gehandicaptenzorg

Koel- en warmtechnieken

Kunststoftechnieken

Landbouwtechnieken

Lichamelijke opvoeding en sport

Mechanische vormgevingstechnieken

Militaire bewapeningstechnieken

Militaire en sociale wetenschappen

Motoren

Multimediatechnieken

Natuur- en landschapsbeheertechnieken

Onthaal en public relations

Optiektechnieken

Orthopedietechnieken

Podiumtechnieken

Schoonheidsverzorging

Secretariaat-talen

Slagerij en vleeswaren

Sociale en technische wetenschappen

Tandtechnieken

Techniek-wetenschappen

Textiel- en chemische technieken

Textiel- en designtechnieken

Textielproductietechnieken

Toerisme

Topsport

Tuinbouwtechnieken

Vliegtuigtechnieken

Voedingstechnieken

Architecturale en binnenhuiskunst

Architecturale vorming

Artistieke opleiding

Audiovisuele vorming

Ballet

Beeldende vorming

Dans

Industriële kunst

Modern ballet

Muziek

Toegepaste beeldende kunst

Vrije beeldende kunst

KSO 3de graad

Woordkunst-drama

5F. ONDERWIJS VOOR SOCIALE PROMOTIE Dit onderwijs wordt meestal avond- of volwassenenonderwijs genoemd. Het bestaat zowel op het niveau van het secundair als van het hoger onderwijs. Enkele opleidingen worden overdag gegeven. De opleidingen zijn meestal zeer vakgericht. Sommige opleidingen worden modulair georganiseerd (MOD in de tabel). Dit betekent dat ze opgesplitst worden in kleine eenheden die je achtereenvolgens (en volgens eigen behoefte) kan volgen. Surf naar www.ond.vlaanderen.be/onderwijsaanbod/osp of www.wordwatjewil.be Artistiek hoger onderwijs korte type Bouwkunde

Openbare werken

Bank, Beurs, Financiën

MOD

Economisch hoger onderwijs korte type Arbeidsorganisatie Bedrijfsorganisatie

3/MOD

Bedrijfsbeleid

MOD

Beurs en financiën

Boekhouden

3/MOD

Boekhouden - Fiscaliteit

Fiscale wetenschappen

2/3/MOD

Fiscale wetgeving

MOD

Informatica

3/MOD

Informatica-programmering

Logistiek, transport en mobiliteit

Marketing

3/MOD

Meertalig secretariaat

MOD

Niet-commercieel management

Ondernemingscommunicatie

MOD

Openbare besturen

MOD

Rechtspraktijk

MOD

Reclame, Marketing en Public relations

Toeristische gidsen

Verkeerskunde

3/MOD

Verzekeringen

2/MOD

Bijscholing verpleegkunde geestelijke gezondheidszorg

MOD

Gezondheidszorg voor bejaarden

MOD

Kaderopl. nursing gegrad. psychiatrische verpl.

Kaderopl. nursing gegrad. ziekenhuisverpleging

Kaderopl. nursing geriatrie en bejaardenzorg

Orthoptie

Paramedisch hoger onderwijs korte type

Pedagogisch hoger onderwijs korte type MOD

Getuigschrift pedagogische bekwaamheid

Sociaal hoger onderwijs korte type Agogische bijscholing orthopedagogie

MOD

Assistent in de psychologie

Bibliotheekwezen documentaire informatiekunde

MOD

Gezinswetenschappen

Maatschappelijk werk

MOD

Orthopedagogie

3/MOD

Personeelswerk

MOD

Seniorenconsulentenvorming

MOD

Sociaal cultureel werk

MOD

Sociale readaptatiewetenschappen

Syndicaal werk

MOD

Tolk voor doven

MOD

Auto-expertise

Bedrijfsautomatisatie

2/3/MOD

Biotechnologie

Bouw- en houtconstructies

CAD/CAM confectie en textieltechniek

Chemie- en kunststoffentechnologie

Elektriciteit

Elektromechanica

2/3/MOD

Elektronica

Technisch hoger onderwijs korte type

2/3/MOD

Industriële elektronica

Industriële informatica

2/MOD

Koel- en verwarmingstechnieken

MOD

Luchtvaarttechnologie

MOD

Mechanica

MOD

Cosmetische wetenschappen

MOD

Motorvoertuigentechniek

Scheikunde

2/3

Telecommunicatietechnieken

Design en Textiel

Textielproductietechnieken

MOD

Topografie

Chemie en Textiel

MOD

5G. SYNTRA-OPLEIDINGEN (ONDERNEMERSOPLEIDINGEN) We beperken ons hier tot de basisopleidingen Leertijd en Ondernemingsopleiding.

LEERTIJD In de leertijd word je voorbereid op de uitoefening van een zelfstandig beroep. De leertijd koppelt praktische werkervaring bij een ondernemer aan een beperkte theoretische opleiding (meestal 1 dag per week) in een Syntra-opleidingscentrum. Leertijdopleidingen gaan overdag door. De leertijd kan 1 tot 3 jaar bedragen. Voor de meeste beroepen voldoet het getuigschrift van de leertijd aan de vestigingsreglementering.

ONDERNEMERSOPLEIDING Een eigen zaak opzetten, leiden en uitbouwen, leer je in de ondernemingsopleidingen. Ondernemingsopleidingen omvatten zowel een cursus bedrijfsbeheer als technische vorming. De meeste ondernemingsopleidingen duren 2 tot 3 jaar en kunnen zowel overdag als ‘s avonds gevolgd worden. Jongeren vanaf 18 jaar, die hun leerplicht vervuld hebben, kunnen een stageovereenkomst afsluiten. Dit is een combinatie van een praktijkopleiding in een bedrijf met een ondernemersopleiding. Er is een tendens naar modulaire opleidingen. Surf naar www.syntra.be of contacteer een syntra-opleidingscentrum om te weten welke opleidingen waar gegeven worden. L = Leertijd

O = Ondernemersopleiding L

Aannemer constructeur van aluminium ramen en deuren

Aannemer dichtingswerken

Aannemer van sloopwerken

Aannemer-restaurateur van gebouwen

Aluminiumconstructeur

Ambachtelijk Chocoladebewerker

Analist-programmeur

Artisanaal kaarsenmaker

Ambulante handelaar op de openbare markten

Antiekhandelaar

Assistent Podiumtechnicus

Autobekleder

X X

Auto-elektronicus

Auto-expert

Bandagist

Basiskennis bedrijfsbeheer

Basisveiligheidscoördinatie door aannemers

Bedrijfsmanagement voor KMO

Begrafenisondernemer

Beheerder van bossen, parken en groenzones

Beheerder van kampeerterreinen

Beheerder van rust- en bejaardentehuizen

Beheerder woon-en zorgcentra

Bekleder met warmteisolerend materiaal

Bereider van wild en gevogelte Bewerker van thermoplastische kunststoffen (vacuümprocédé)

X X

Beveiligingsadviseur

Binnenvaartondernemer

Bloemen- en plantenteler

Boekhouder

Boomkweker

Boomverzorger

Bosbouwuitbater

Bouwer en hersteller van muziekinstrumenten: Optie Akoestische gitaren

Bouwpromotor-projectontwikkelaar

Bromfietsmecanicien

Brood- en banketbakker

Café-uitbater

Carrosseriehersteller

Ceremoniemeester

Commercieel afgevaardigde Constructeur van polyvinylchloride ramen, deuren en luiken

Constructeur van gebinten

Consulent in gezonde leefgewoonten

Copywriter

Dakdekker-plaatser van niet metalen dakbedekkingen van gebouwen

Dameskleermaker

Decorateur van textiel

Decoratieschilder

Decorbouwer

Edelsteenzetter

X X

Dekvloerlegger

Dichtingswerker-asfaltwerker

Elektriciteit basis (H.B.)

Elektriciteit polyvalent sterkstroom

Elektriciteit polyvalent zwakstroom

Elektronicamonteur

Elektrotechnisch installateur

Exploitant kleinschalig verblijftoerisme en plattelandstoerisme Fietsmecanicien

Fiscalist 2-jarige opleiding

Etaleur

Fabrikant-installateur van lichtreclames

Fiscalist

Florist

Fotograaf

Frituuruitbater

Garagehouder-hersteller

Gareelmaker

X X

Desktop publisher

X X

X X X X X

X X

Geluidstechnicus

Gespecialiseerde voetverzorger

Gezondheidscoach

Glasblazer van sier- en gebruiksvoorwerpen

Glazenier

Glazenmaker

Grafisch vormgever

Groenteteler

Groothandelaar in bier, mineraal water en limonades

Groothandelaar in (experimenteel)

Groothandelaar in...

Habilitatie

Handelaar in tweedehandse autovoertuigen

Herenkleermaker

Hersteller van elektrische huishoudapparaten

Hersteller van muziekinstrumenten

Hersteller-restaurateur van koetsen

Hoefsmid

Handboekbinder - moderne technieken Herborist

Hondenfokker

Hondentrimmer

Hotelhouder

Horlogemaker-hersteller Houtbeeldhouwer-ornamentwerker Huisschilder

Ichtyoloog

X X

Houtdraaier

Hygiëneconsulent in de voedingssector

Ijsbereider

Inlijster

Inrichter van motorhomes, caravans, woonwagens, wooncellen en marktwagens

Installateur industriële automatisatie

Installateur van centrale verwarming

Interieurinrichter

Juwelier-goudsmid

Kassei- en klinkerlegger

Kledingdeskundige

Kleinhandelaar in vleeswaren

Kleur- en stijlconsulent

Koeltechnicus/frigorist

Korsettenmaker

Kruidenteler

Installateur van gasverwarming met individuele toestellen

Journalist Kapper Keramist Kleinhandelaar (in....)

Kruidenverwerker Kunstsmid

Lijstenmaker-vergulder Manager voor het automobiel bedrijf

X X

X X X

Kunstnagelstyling

Lichttechnicus

Maatschappijgerichte vorming

Manager voor het automotive bedrijf

Manegehouder

Marketing- en salesverantwoordelijke

Marmerbewerker

Marokijnbewerker

Mecanicien

Mecanicien voor landbouw- en tuinbouwtrekkers en -machines

Mecanicien voor lichte schroefvliegtuigen

Mecanicien voor pleziervaartuigen

Meertalig management assistent

Metaalconstructeur

X X

Metselaar-betonwerker

Meubelmaker

Modeontwerper

Monteur-hersteller in toegepaste elektronica

Monteur-hersteller van hydraulische vrachtwagenkranen

X X

Monteur-hersteller van antidiefstalsystemen

Monteur-hersteller van liften

Motorfietsmecanicien

Multimedia realisator

Naaister

X X

Meubelstoffeerder Modiste

X X

Netwerkbeheerder

Offsetdrukker

Ondernemer E-commerce

Onthaal- en PR-assistent

Ontwerper van sieraden

Openbaar autobusondernemer

Operator van onderwaterwerken

Opticien-brillenmaker

Opticien-optometrist

Organisator van evenementen

Orthesist

Orthopedie-schoentechnicus

Paardenhouder

Paardenfokker

Parketvloerlegger

Patroontekenaar

PCP

PC-technicus

Persfotograaf

Pianostemmer en hersteller

Plaatser van industriële vloeren

Plaatser van systeemwanden en -plafonds

X X X

X X

Plaatser-hersteller van banden met stuurinrichtingscorrectie

Plafonneerder-cementwerker

Polyvalent administratief dienstverlener

Polyvalent administratief KMO-medewerker

Polyvalent handboekbinder

Polyvalent lasser

Pottenbakker

PR-adviseur

Privé-detective

Programmeur

Publiciteitsconsulent

Publiciteitstekenaar

Radio- en televisietechnicus-hersteller

Realisator van videoproducties Reisagent & agentschapverantwoordelijke

Reisbureauhouder

Reisleider

Renovatie- en herstellingswerken in de bouw

Residentieel elektrotechnisch installateur

Radio- en televisiemonteur-hersteller

Realisator van animatieproducties Reclameschilder

Restauranthouder

Restaurateur van antieke meubelen

Restaurateur van boeken

Restaurateur van fineer en marqueterie

Restaurateur van keramische voorwerpen

Restaurateur van papier

Restaurateur van schilderijen op geweven dragers

Restaurateur van schilderijen, andere dragers

Restauratievakman massieve meubelen

Restauratievakman schilderijen geweven dragers

Riet- en wissenvlechter

Sanitair installateur-loodgieter

Schoenmaker en -hersteller

Schoonheidsspecialiste

Schrijnwerker-timmerman

Slager-spekslager

Slotenmaker beveiliger van gebouwen

Snackbarexploitant

Sociaal consulent

Sportverzorger

Steenhouwer

Stripauteur

Suiker- en chocoladebewerker

Systeemanalist

Tandprothesetechnicus

Technicus bedrijfselektriciteit

Technicus brandbeveiliging

Technicus domotica

Technicus elektro hydraulica

Technicus elektro-pneumatica

Technicus in industriële elektronica

Technicus in meet- en regeltechnieken

Technicus in nieuwe energiewinningen

Technicus in telematica

Technicus industriële hydraulica en pneumatica Tegelzetter

Trainer van dravers

Technicus klimaatbeheersing - airconditioning

Thanatopractor

Traiteur-banketaannemer

Transportorganisator

Tuinaannemer

Tuinontwerper

Tuinverzorger

Uitbater van café-snack-tearoom

Uitbater van een callcenter

Uitbater van een dierenpension

Uitbater van een fitnesscentrum

Uitbater van een kunstgalerij

Valkenier

Vastgoedexpert

Vastgoedmakelaar

Vastgoedpromotor

Verantwoord ondernemen

Verantwoordelijke kinderopvang

Verhuizer

Verlichtingsadviseur

Vervaardiger en hersteller van tuig en zadels voor rijtuigen

Vervaardiger van houten speelgoed

Vervaardiger van betonnen stukken

Vervaardiger van keuken- en badkamermeubelen Vervaardiger van plastieken voorwerpen, apparaten en buizen

Vervaardiger van keukenmeubelen

Vervaardiger-hersteller van poppen

Verzekeringstussenpersoon

Visual merchandiser

Vlasser

Voeger

Wand- en vloerbekleder

Vulcaniseerder

Webdesigner Woningstoffeerder

X X

Zelfstandig instructeur paardrijden

Middenstandsopleidingen

Webprogrammeur

X X

Zelfstandig hondeninstructeur

Zinkwerker-plaatser van metalen dakbedekkingen van gebouwen

X X

Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

55A 55B 55C 55D

55E 56A 56B 57A

58A 58B 58C 58D

57B 57C 57D 57E

59A 59B 59C 59D 59E 59F

5H. OPLEIDINGEN INGERICHT DOOR DE VDAB De Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB) biedt opleidingen aan die zich zowel richten naar werkzoekenden als naar wie werkt maar zich wil omscholen. Voor uitvoerige info surf je naar www.vdab.be. Op deze website kan je via de rubriek ‘Opleidingen’ (meer dan 1.200) zoeken via vakgebied, via trefwoorden of via opleidingscentra. De opleidingen variëren in duur van enkele dagen tot enkele weken. Om deel te nemen doe je een gemotiveerde aanvraag of doorloop je een selectieprocedure. De VDAB biedt tevens de mogelijkheid om cursussen te volgen via het internet (bv. Windows, alle Office-paketten, boekhouden, enz….)

5I. PRIVÉ-ONDERWIJS Het privé-onderwijs (al dan niet schriftelijk) levert diploma’s, attesten of getuigschriften af, die niet gelijkwaardig zijn aan de diploma’s die door de erkende onderwijsinstellingen worden afgeleverd. Het aanbod is zeer verscheiden, zowel naar de aard van de opleidingen, de lesmodaliteiten als de prijs. Als voorbeeld vermelden wij hier de opleidingen tot piloot en osteopaat.

5J. BEGELEID INDIVIDUEEL STUDEREN Begeleid individueel studeren of BIS is het officiële afstandonderwijs van de Vlaamse Gemeenschap. Iedereen kan een cursus volgen bij BIS, leeftijd of behaalde diploma’s spelen geen rol. Het cursusaanbod van BIS is heel ruim : vreemde talen (Frans, Engels, Duits, Spaans, Italiaans en Portugees) Nederlands, informatica, economie, recht, menswetenschappen en techniek. BIS biedt nu ook cursussen via het internet aan. Via deze methode kun je Spaans, Frans, Engels, Duits, preventie & bescherming op het werk en aardrijkskunde volgen. Het aanbod wordt regelmatig uitgebreid. Meer informatie over BIS kan je vinden via www.bis.vlaanderen.be

Je kan ook bellen op het gratis nummer: 0800-92 370 of mailen naar bis@vlaanderen.be

6. EXAMENCOMMISSIES Een aantal studietitels en bekwaamheidsbewijzen kun je voor een examencommissie behalen. Deze examens worden door diverse overheidsdiensten gereglementeerd en/of georganiseerd. Sommige diplomaâ€™s zijn gelijkwaardig aan diplomaâ€™s behaald in een onderwijsinstelling. De meeste examens worden in het Belgisch Staatsblad aangekondigd. Voor alle bachelor- en masteropleidingen moet elke universiteit of hogeschool op vraag van een student een examencommissie organiseren.

MEER INFO : Voor het hoger onderwijs: Het Hogeronderwijsregister bevat inlichtingen over alle in Vlaanderen aangeboden bachelor- en masteropleidingen die geaccrediteerd zijn of erkend zijn. Algemeen : www.hogeronderwijsregister.be Definities : www.hogeronderwijsregister.be/content.php?section=pagina&id=129 De soorten opleidingen : www.hogeronderwijsregister.be/content.php?section=pagina&id=15 Voor de gereglementeerde beroepen (vestigingswet): www.unizo.be/ Voor de studierichting Verpleegkunde (4de graad BSO): www.ond.vlaanderen.be/examencommissieSO/afdeling4.htm Voor de beroepen Bandagist, Gehoorprothesist, Orthopedist: www.svmb.be/svmb_info/NL/starters/vrije_beroepen/bandagiste_prothesisten_orthopedisten.cfm Voor het toelatingsexamen 1ste leerjaar 4de graad BSO: www.ond.vlaanderen.be/examencommissieSO/afdeling4.htm

Deel 2 Waar kan je studeren? EnkeletipsvoorjestartEnkeletipsvoorjes 1. UNIVERSITEITEN 1KUBrussel

Katholieke Universiteit Brussel CENTRUM STUDIE- EN STUDENTENBEGELEIDING Vrijheidslaan 17 Tel. 02 412 42 11 www.kubrussel.ac.be

2KULeuven

1081 Brussel Fax 02 412 42 00 info@kubrussel.ac.be

Katholieke Universiteit Leuven DIENST STUDIEADVIES - ATRECHTCOLLEGE Naamsestraat 63 3000 Leuven Tel. 016 32 43 11 Fax 016 32 43 30 www.kuleuven.be studieadvies@kuleuven.be

2A KULeuven campus Kortrijk

Kuleuven Campus Kortrijk DIENST VOOR STUDIEADVIES E. Sabbelaan 53 - Lokaal A111 8500 Kortrijk Tel. 056 24 61 38 Fax 056 24 69 99 www.kulak.be info@kulak.be

3 - UHasselt Universiteit Hasselt CAMPUS DIEPENBEEK Agoralaan - Gebouw D 3590 Diepenbeek Tel. 011 26 81 11 Fax 011 26 81 99 www.uhasselt.be www.tul.edu studentensecretariaat@uhasselt.be

4 - UGent Universiteit Gent ADVIESCENTRUM VOOR STUDENTEN St.-Pietersplein 7 Tel. 09 264 70 00 www.ugent.be

9000 Gent Fax 09 264 35 79 acs@ugent.be

5 - UA Universiteit Antwerpen CAMPUS MIDDELHEIM/CAMPUS GROENENBORGER STUDENTENINFORMATIEPUNT Groenenborgerlaan 171 Tel. 03 265 35 24

2020 Antwerpen Fax 03 265 35 06

STADSCAMPUS STUDENTENINFORMATIEPUNT Prinsstraat 13 Tel. 03 220 48 72

2000 Antwerpen Fax 03 220 48 65

CAMPUS DRIE EIKEN STUDENTENINFORMATIEPUNT Universiteitsplein 1 2610 Antwerpen-Wilrijk Tel. 03 820 20 09 Fax 03 820 20 92

www.virtuelecampus.be

stip@ua.ac.be

Lijst van de onderwijsinstellingen Dit deel bevat een overzicht van de onderwijsinstellingen. Je vindt er achtereenvolgens de universiteiten, de hogescholenstudieaanbod) en de secundaire scholen met een vierde graad beroepssecundair onderwijs, alfabetisch gerangschikt per provincie

jestartEnkeletipsvoorjestartEnkeletipsv 6 - VUB Vrije Universiteit Brussel DIENST VOOR STUDIEADVIES Pleinlaan 2 Tel. 02 629 23 18 www.vub.ac.be

1050 Brussel Fax 02 629 39 77 studieadvies@vub.ac.be

2. HOGESCHOLEN 7 – HZS Hogere Zeevaartschool Noordkasteel-Oost 6 Tel. 03 205 64 30 www.hzs.be

2030 Antwerpen Fax 03 225 06 39 info@hzs.be INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN Nautische wetenschappen (ABA + MA) Scheepswerktuigkunde (PBA)

8 – HA Hogeschool Antwerpen Keizerstraat 15 Tel. 03 213 93 00 www.ha.be

2000 Antwerpen Fax 03 213 93 41 info@ha.be

8 A CAMPUS KONINKLIJKE ACADEMIE VOOR SCHONE KUNSTEN Mutsaardstraat 31 Tel. 03 213 71 00

2000 Antwerpen Fax 03 213 71 19

8 B HOGER INSTITUUT VOOR VERTALERS EN TOLKEN Schildersstraat 41 Tel. 03 240 19 02

2000 Antwerpen Fax 03 248 19 07

8 C HOGER INSTITUUT VOOR ARCHITECTUURWETENSCHAPPEN HENRY VAN DE VELDE Mutsaardstraat 31 Tel. 03 205 61 70

2000 Antwerpen Fax 03 226 04 11

AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST Beeldende Kunsten (ABA) - Fotografie - Grafisch ontwerp - Juweelontwerp en edelsmeedkunst - Mode - Theaterkostuum - Vrije kunsten Beeldende kunsten (MA) Conservatie en restauratie (ABA + MA)

TOEGEPASTE TAALKUNDE Toegepaste taalkunde (ABA) Tolken (MA) Vertalen (MA)

ARCHITECTUUR Architectuur (ABA + MA) Interieurarchitectuur (ABA + MA) Monumenten- landschapszorg (MA) Stedenbouw en ruimtelijke planning (MA)

ONDERWIJS

8 D CAMPUS ‘T ZUID Verschansingsstraat 29 Tel. 03 259 01 20

2000 Antwerpen Fax 03 259 01 22

8 E CAMPUS PAARDENMARKT Paardenmarkt 92 Tel. 03 213 79 10

2000 Antwerpen Fax 03 231 86 70

8 F HOGER INSTITUUT VOOR INTEGRALE PRODUCTONTWIKKELING Ambtmanstraat 1 Tel. 03 205 61 70

2000 Antwerpen Fax 03 232 22 34

2000 Antwerpen Fax 03 259 08 18

8 J KONINKLIJK VLAAMS CONSERVATORIUM Desguinlei 25 Tel. 03 244 18 00

2018 Antwerpen Fax 03 238 90 17

8 K HOGER INSTITUUT VOOR KINESITHERAPIE EN ERGOTHERAPIE Van Aertselaerstraat 31 Tel. 03 641 82 65

2170 Merksem Fax 03 641 82 70

8 L HOGER INSTITUUT VOOR VERPLEEGKUNDE EN VROEDKUNDE

J. De Boeckstraat 10 Tel. 03 641 82 41

PRODUCTONTWIKKELING Productontwikkeling (ABA + MA)

Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijk werk - Personeelswerk - Sociaal-cultureel werk

MUZIEK EN PODIUMKUNSTEN Drama (ABA + MA) - Acteren - Kleinkunst - Woordkunst

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

8 I CAMPUS ‘T ZUID Bouwmeesterstraat 3 Tel. 03 259 08 00

Industriële wetenschappen: bouwkunde (ABA + MA) Industriële wetenschappen: chemie (ABA + MA) Industriële wetenschappen: elektromechanica (ABA) Industriële wetenschappen: elektromechanica (MA) - Automatisering - Elektromechanica Industriële wetenschappen: elektronica - ICT (ABA + MA)

SOCIAAL-AGOGISCH WERK 2000 Antwerpen Fax 03 259 01 22

8 H HERMAN TEIRLINCK INSTITUUT Maarsch. Gérardstraat 4 Tel. 03 231 54 65

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN

2000 Antwerpen Fax 03 226 04 11

8 G CAMPUS ‘T ZUID Kasteelstraat 17 Tel. 03 259 01 20

Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Handel-burotica - Lichamelijke opvoeding - Muzikale opvoeding

2170 Merksem Fax 03 641 82 71

Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy - fiscaliteit - Financie- en verzekeringswezen - Internationaal ondernemen - Logistiek management - Marketing Office management (PBA) - Management assistant Toegepaste informatica (PBA)

MUZIEK EN PODIUMKUNSTEN Muziek (ABA + MA) - Instrument/zang - Jazz/lichte muziek - Muziektheorie/schriftuur

GEZONDHEIDSZORG Ergotherapie (PBA) Kinesitherapie (ABA + MA)

GEZONDHEIDSZORG Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Vroedkunde (PBA)

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN

8 M CAMPUS BLAIRON Campus Blairon 555 Tel. 014 47 03 40

2300 Turnhout Fax 014 41 89 64

8 N CAMPUS HOGER INSTITUUT VOOR DANS Kluizeplein 8 Tel. 03 489 39 48

2500 Lier Fax 03 489 08 33

8 O CAMPUS LERARENOPLEIDING LIER Berlaarsestraat 31 Tel. 03 490 00 50

2500 Lier Fax 03 490 00 51

Grafische en digitale media (PBA) - Cross-media ontwerp - Grafimediabeleid - Grafimediatechnologie

MUZIEK EN PODIUMKUNSTEN Dans (PBA)

ONDERWIJS Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken (enkel TTO) - Hout-bouw - Mechanica-elektriciteit - Voeding/verzorging-kleding

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN

8 P CAMPUS DODOENS Leopoldstraat 42 Tel. 015 41 22 11

2800 Mechelen Fax 015 43 64 62

Chemie (PBA) - Chemie Elektronica-ICT (PBA) - Elektronica - ICT Vastgoed (PBA) - Landmeten - Makelaardij

9 – KdG Karel de Grote-Hogeschool Van Schoonbekestraat 143 2018 Antwerpen Tel. 03 241 03 00 Fax 03 241 03 01 www.kdg.be info@kdg.be

9 A CAMPUS GROENPLAATS Nationalestraat 5 Tel. 03 205 18 00

2000 Antwerpen Fax 03 205 18 44

9 B CAMPUS MARKGRAVE Van Schoonbekestraat 143 2018 Antwerpen Tel. 03 259 01 40 Fax 03 259 01 60

studie-informatielijn Tel. 03 213 2626 HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy - fiscaliteit - Financie- en verzekeringswezen - Internationaal ondernemen - KMO-management - Logistiek management - Marketing - Milieumanagement - Rechtspraktijk Office management (PBA) - Bedrijfsvertaler-tolk - Event- en projectmanagement - Management assistant - Medical management assistant Toegepaste informatica (PBA) - Applicatie-ontwikkeling - Software-management - Systemen en netwerkbeheer

GEZONDHEIDSZORG Verplee,gkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Vroedkunde (PBA)

AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST

9 C CAMPUS SINT-LUCAS St.-Jozefstraat 35 Tel. 03 223 69 70

2018 Antwerpen Fax 03 223 69 89

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN

9 D CAMPUS LINKEROEVER Louis Frarynlaan 30 Tel. 03 219 26 72

2050 Antwerpen Fax 03 293 34 08 2060 Antwerpen Fax 03 235 89 56 2060 Antwerpen Fax 03 201 16 21 2060 Antwerpen Fax 03 217 42 20

2018 Antwerpen Fax 03 248 49 10

Orthopedagogie (PBA) - Orthopedagogie - Toegepaste (jeugd)criminologie Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijk werk - Maatschappelijke advisering - Personeelswerk - Sociaal-cultureel werk

GEZONDHEIDSZORG

9 I CAMPUS HOBOKEN Salesianenlaan 30 Tel. 03 820 67 67

Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Hout-bouw - Lichamelijke opvoeding - Plastische opvoeding

SOCIAAL-AGOGISCH WERK

9 H CAMPUS ZUID Brusselstraat 23 Tel. 03 237 52 55

Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA)

ONDERWIJS

9 G CAMPUS NOORD 1 Pothoekstraat 125 Tel. 03 217 42 00

Beeldende kunsten (ABA + MA) - Vrije kunsten

ONDERWIJS

9 F CAMPUS NOORD 2 Oudesteenweg 81 Tel. 03 201 16 20

Audiovisuele technieken: fotografie (PBA)

AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST

9 E CAMPUS CONGRES Kerkstraat 45 Tel. 03 272 25 41

Beeldende kunsten (ABA + MA) - Grafisch ontwerp - Juweelontwerp en edelsmeedkunst

2660 Hoboken Fax 03 828 57 49

Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) - Farmaceutische en biologische laboratoriumtechnologie - Medische laboratoriumtechnologie

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN

Autotechnologie (PBA) - Auto-elektronica - Bedrijfsvoertuigen - Mototechnologie - Personenwagens Chemie (PBA) - Biochemie - Chemie - Milieuzorg - Procestechnologie Elektromechanica (PBA) - Klimatisering - Procesautomatisering Industriële wetenschappen: biochemie (MA) Industriële wetenschappen: chemie (ABA + MA) Industriële wetenschappen: elektromechanica (ABA) Industriële wetenschappen: elektromechanica (MA) - Automatisering - Automotive engineering - Elektromechanica Industriële wetenschappen: elektronica-ICT (ABA) Industriële wetenschappen: elektronica-ICT (MA) - Automotive engineering - Elektronica - ICT Multimedia en communicatietechnologie (PBA)

10 – LHO Lessius Hogeschool J. De Bomstraat 11 Tel. 03 206 04 80 www.lessius-ho.be

2018 Antwerpen Fax 03 206 04 81 lessius@lessius-ho.be

10 A CAMPUS HANDELSHOGESCHOOL Korte Nieuwstraat 33 Tel. 03 201 18 00

2000 Antwerpen Fax 03 201 18 09

Handelswetenschappen (ABA) Handelswetenschappen (MA) - Accountancy - fiscaliteit - Financieel management - Human Resources Management - Internationaal zakenwezen - Marketing management - Operations management

GEZONDHEIDSZORG

10 B CAMPUS SANDERUS Sanderusstraat 45 Tel. 03 241 08 29

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

2018 Antwerpen Fax 03 206 04 81

Logopedie en audiologie (PBA) - Audiologie - Logopedie

SOCIAAL-AGOGISCH WERK Toegepaste psychologie (PBA) - Arbeids- en organisatiepsychologie - Klinische psychologie - Schoolpsychologie en pedagogische psychologie

TOEGEPASTE TAALKUNDE

10 C CAMPUS SINT-ANDRIES St. Andriesstraat 2 Tel. 03 206 04 91

2000 Antwerpen Fax 03 206 04 99

Journalistiek (MA) Meertalige communicatie (MA) Toegepaste taalkunde (ABA) Tolken (MA) Vertalen (MA)

11 – PLANT Plantijnhogeschool van de provincie Antwerpen Meistraat 5 Tel. 03 221 07 00 www.plantijn.be

2000 Antwerpen Fax 03 221 07 01 info@plantijn.be GEZONDHEIDSZORG

11 A CAMPUS KRONENBURG Kronenburgstraat 47 Tel. 03 259 14 00

2000 Antwerpen Fax 03 259 14 01

Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) - Farmaceutische en biologische laboratoriumtechnologie - Medische laboratoriumtechnologie Voedings- en dieetkunde (PBA)

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN Chemie (PBA) - Biochemie - Chemie - Procestechnologie

ONDERWIJS Secundair onderwijs (PBA) - Voeding/verzorging-kleding

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

11 B CAMPUS MEISTRAAT Meistraat 5 Tel. 03 221 07 00

2000 Antwerpen Fax 03 221 07 01

Bedrijfsmanagement (PBA) - Internationaal ondernemen - Rechtspraktijk Communicatiemanagement (PBA) - Commerciële communicatie - Public relations en voorlichting Hotelmanagement (PBA) Journalistiek (PBA) Office management (PBA) - Management assistant - Medical management assistant

SOCIAAL-AGOGISCH WERK Orthopedagogie (PBA)

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN

11 C CAMPUS BOOM Van Leriuslaan 227 Tel. 03 880 52 60

2850 Boom Fax 03 880 52 61

Elektromechanica (PBA) - Automatisering - Klimatisering - Onderhoudstechnologie - Procesautomatisering - Technisch commercieel adviseur

12 – KHK Katholieke Hogeschool Kempen Kleinhoefstraat 4 Tel. 014 56 23 10 www.khk.be

2440 Geel Fax 014 58 48 59 info@khk.be BIOTECHNIEK

12 A CAMPUS GEEL DEPARTEMENT HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE DEPARTEMENT INDUSTRIEEL INGENIEUR EN BIOTECHNIEK DEPARTEMENT SOCIAAL WERK DEPARTEMENT TECHNISCHE WETENSCHAPPEN DEPARTEMENT GEZONDHEIDSZORG EN CHEMIE Kleinhoefstraat 4 Tel. 014 56 23 10

2440 Geel Fax 014 58 48 59

Agro- en biotechnologie (PBA) - Biotechnologie - Dierenzorg - Landbouw - Tuinbouw - Voedingsmiddelentechnologie Biowetenschappen (ABA) Biowetenschappen: landbouwkunde (MA) - Animal life - Plantaardige en dierlijke productie Biowetenschappen: tuinbouwkunde (MA) - Natuur en milieu - Tuinbouwkunde Biowetenschappen: voedingsindustrie (MA) - Voedingsmiddelentechnologie

GEZONDHEIDSZORG Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) - Farmaceutische en biologische laboratoriumtechnologie - Medische laboratoriumtechnologie Ergotherapie (PBA) Orthopedie (PBA) - Orthopedische technologie - Schoentechnologie voor sport en revalidatie Voedings- en dieetkunde (PBA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy - fiscaliteit - Financie- en verzekeringswezen - Logistiek management - Marketing - Rechtspraktijk Office management (PBA) - Bedrijfsvertaler-tolk - Commercial support - Management assistant Toegepaste informatica (PBA) - Applicatie-ontwikkeling - Software-management - Systemen en netwerkbeheer

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN Chemie (PBA) - Biochemie - Chemie - Milieuzrog - Procestechnologive Elektromechanica (PBA) - Elektromechanica - Klimatisering - Onderhoudstechnologie - Procesautomatisering Elektronica-ICT (PBA) - Elektronica - ICT

Elektrotechniek (PBA) Logistiek (PBA) Industriële wetenschappen: elektromechanica (ABA) Industriële wetenschappen: elektromechanica (MA) - Automatisering - Elektromechanica Industriële wetenschappen: elektronica-ICT (ABA) Industriële wetenschappen: elektronica-ICT (MA) - Elektronica - ICT Industriële wetenschappen: elektrotechniek (MA) - Automatisering - Elektrotechniek

SOCIAAL-AGOGISCH WERK Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijk werk - Maatschappelijke advisering - Personeelswerk - Sociaal-cultureel werk

GEZONDHEIDSZORG

12 B CAMPUS LIER DEPARTEMENT GEZONDHEIDSZORG Antwerpsestraat 99 Tel. 03 480 29 10

2500 Lier Fax 03 488 15 63

12 C CAMPUS TURNHOUT DEPARTEMENT HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Begijnendreef 25 Tel. 014 42 66 01

2300 Turnhout Fax 014 43 52 64

DEPARTEMENT GEZONDHEIDSZORG 2300 Turnhout Fax 014 42 54 12

DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING 2300 Turnhout Fax 014 47 90 66

Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Vroedkunde (PBA)

Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken (enkel TTO) - Handel-burotica - Lichamelijke opvoeding - Plastische opvoeding

ONDERWIJS

12 F CAMPUS VORSELAAR DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING Lepelstraat 2 Tel. 014 50 81 60

Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy - fiscaliteit - Financie- en verzekeringswezen - Marketing - Rechtspraktijk Office management (PBA) - Event- en projectmanagement - Management assistant - Medical management assistant

ONDERWIJS

12 E CAMPUS TURNHOUT Paterstraat 26 Tel. 014 41 54 68

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

GEZONDHEIDSZORG

12 D CAMPUS TURNHOUT Herentalsstraat 70 Tel. 014 47 13 00

Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Vroedkunde (PBA)

2290 Vorselaar Fax 014 50 81 61

Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken

13 – KHM Katholieke Hogeschool Mechelen 2800 Mechelen Fax 015 369 109 info@khm.be

Zandpoortvest 13 Tel. 015 369 100 www.khm.be

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

13 A CAMPUS COLOMA Colomalaan 1 Tel. 015 369 220

2800 Mechelen Fax 015 369 229

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

13 B CAMPUS DE HAM Raghenoplein 21bis Tel. 015 369 150

2800 Mechelen Fax 015 369 159

13 C CAMPUS LUCAS FAYDHERBE Zandpoortvest 16 Tel. 015 369 240

2800 Mechelen Fax 015 369 249

Communicatiemanagement (PBA) - Commerciële communicatie - Event, concept en organisatie - Public relations en voorlichting Informatiemanagement en informatiesystemen (PBA) Journalistiek (PBA) Office management (PBA) - Intercultural relations management - Management assistant

ARCHITECTUUR Interieurvormgeving (PBA)

GEZONDHEIDSZORG

13 D CAMPUS DE VEST Zandpoortvest 60 Tel. 015 369 250

Toerisme- en recreatiemanagement (PBA)

2800 Mechelen Fax 015 369 259

Verpleegkunde (PBA) - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy - fiscaliteit - Financie- en verzekeringswezen - Internationaal ondernemen - Logistiek management - Marketing

ONDERWIJS Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken (enkel TTO) - Handel-burotica - Mechanica-elektriciteit

14 – EHSAL Ehsal - Europese Hogeschool Brussel Stormstraat 2 Tel. 02 210 12 11 www.ehsal.be

1000 Brussel Fax 02 217 64 64 info@ehsal.be

14 A CAMPUS ECONOMISCHE HOGESCHOOL

Stormstraat 2 Tel. 02 210 12 11

1000 Brussel Fax 02 217 64 64

GEZONDHEIDSZORG Milieu- en preventiemanagement (ABA + MA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Bestuurlijke informatiesystemen (MA) Handelsingenieur (ABA) Handelsingenieur (MA) - Business engineering - Information Engineering - Problem Analysis Handelswetenschappen (ABA) Handelswetenschappen (MA) - Accountancy - Accountancy - fiscaliteit - Bedrijfsmanagement - Familiebedrijven - Finance and Risk management - Fiscale wetenschappen - Human Resources Management - Informatica management - Internationale betrekkingen - Marketing management Politieke en sociale economie (MA) Business Administration (E) (ABA + MA) Business Information Systems (E) (MA)

GEZONDHEIDSZORG

14 B CAMPUS NIEUWLAND Nieuwland 198 Tel. 02 512 32 59

1000 Brussel Fax 02 512 80 14

Ergotherapie (PBA) Medische beeldvorming (PBA) Optiek en optometrie (PBA) Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde

ONDERWIJS Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Plastische opvoeding

14 C CAMPUS SOCIALE HOGESCHOOL Prinsenstraat 8 Tel. 02 227 52 20

1000 Brussel Fax 02 218 57 99

Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijk werk - Personeelswerk - Sociaal-cultureel werk

ONDERWIJS

14 D CAMPUS PARNAS Stationsstraat 301 Tel. 02 466 51 51

SOCIAAL-AGOGISCH WERK

1700 Dilbeek Fax 02 466 24 75

Secundair onderwijs (PBA) - Lichamelijke opvoeding

SOCIAAL-AGOGISCH WERK Orthopedagogie (PBA)

15 – EhB Erasmushogeschool Brussel Nijverheidskaai 170 Tel. 02 523 37 37 www.ehb.be

1070 Brussel Fax 02 523 37 57 info@ehb.be

15 A DEPARTEMENT COMMUNICATIE Zespenningenstraat 70 Tel. 02 511 48 47

1000 Brussel Fax 02 502 73 29

15 B DEPARTEMENT KONINKLIJK CONSERVATORIUM BRUSSEL Regentschapsstraat 30 Tel. 02 513 45 87

1000 Brussel Fax 02 513 22 53

Communicatiemanagement (PBA) - Commerciële communicatie - Public relations en voorlichting Journalistiek (PBA) Journalistiek (MA) Office management (PBA) - Bedrijfsvertaler-tolk - Management assistant

MUZIEK EN PODIUMKUNSTEN Drama (ABA + MA) - Musical Muziek (ABA + MA) - Compositie - Directie - Instrument/zang - Jazz/lichte muziek - Muziektheorie/schriftuur

AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST

15 C DEPARTEMENT RITS A. Dansaertstraat 70 Tel. 02 507 14 11

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

1000 Brussel Fax 02 507 14 56

Audiovisuele kunsten (ABA + MA) - Animatiefilm - Documentaire - Film - Radio - Schrijven - Televisie

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN Audiovisuele technieken: assistentie (PBA) - Assistentie Audiovisueel - Podiumtechnieken

Audiovisuele technieken: beeld-geluid-montage (PBA) - Beeld - Geluid - Montage

MUZIEK EN PODIUMKUNSTEN Drama (ABA + MA) - Acteren - Regie/schrijven

15 D DEPARTEMENT TOEGEPASTE TAALKUNDE Trierstraat 84 Tel. 02 230 12 60

1040 Brussel Fax 02 230 99 90

15 E DEPARTEMENT HOTEL & TOERISME Zespenningenstraat 70 Tel. 02 526 76 80

1000 Brussel Fax 02 526 76 86

15 F DEPARTEMENT INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Nijverheidskaai 170 Tel. 02 520 18 10

1070 Brussel (Anderlecht) Fax 02 520 71 23

15 G DEPARTEMENT SOCIAAL-AGOGISCH WERK Zespenningenstraat 70 Tel. 02 523 94 90

1000 Brussel Fax 02 522 23 61

15 H DEPARTEMENT GEZONDHEIDSZORG Laarbeeklaan 121 Tel. 02 479 18 90

1090 Brussel (Jette) Fax 02 479 71 02

15 I DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING Laarbeeklaan 121 Tel. 02 476 16 30

1090 Brussel (Jette) Fax 02 479 71 02

15 J DEPARTEMENT HORTECO

de Bavaylei 116 Tel. 02 254 31 43

1800 Vilvoorde Fax 02 253 75 15

TOEGEPASTE TAALKUNDE Journalistiek (MA) Toegepaste taalkunde (ABA) Tolken (MA) Vertalen (MA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Hotelmanagement (PBA) Toerisme en recreatiemanagement (PBA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Toegepaste informatica (PBA)

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN Industriële wetenschappen (ABA) - Elektromechanica - Elektronica-ICT - Stedenbouw, ruimtelijke planning en duurzaamheid Industriële wetenschappen: electromechanica (MA) - Elektromechanica - Luchtvaarttechnologie Industriële wetenschappen: electronica-ICT (MA) - ICT Stedenbouw en ruimtelijke planning (MA) - Duurzaamheid - Landschapsarchitectuur - Stedenbouwkunde

SOCIAAL-AGOGISCH WERK Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijk werk - Maatschappelijke advisering - Sociaal-cultureel werk

GEZONDHEIDSZORG Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) - Farmaceutisch en biologische laboratoriumtechnologie - Medische laboratoriumtechnologie Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Voedings- en dieetkunde Vroedkunde (PBA)

ONDERWIJS Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Bio-esthetiek-haartooi - Lichamelijke opvoeding

ARCHITECTUUR Landschaps- en tuinarchitectuur (PBA)

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN Milieuzorg (PBA)

16 – STLUK Hogeschool Sint-Lukas Brussel Paleizenstraat 70 Tel. 02 250 11 00 www.sintlukas.be

1030 Brussel Fax 02 250 11 11 info@sintlukas.be ARCHITECTUUR Interieurvormgeving(PBA)

AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST Audiovisule kunsten (ABA + MA) - Animatiefilm - Film Beeldende kunsten (ABA + MA) - Fotografie - Grafisch ontwerp - Vrije kunsten

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN Bouw (PBA)

17 – Hogeschool voor Wetenschap & Kunst W & K Koningsstraat 328 1030 Brussel Tel. 02 250 15 11 Fax 02 218 58 39 www.wenk.be info@directoraat.wenk.be

17 A CAMPUS SINT-LUCAS ARCHITECTUUR BRUSSEL Paleizenstraat 65-67 Tel. 02 242 00 00

1030 Brussel Fax 02 245 14 04

Architectuur (ABA+ MA) Interieurarchitectuur (ABA + MA) Architecture (E) (MA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

17 B CAMPUS VLEKHO Koningsstraat 336 Tel. 02 221 12 11

ARCHITECTUUR

1030 Brussel Fax 02 221 12 68

Bedrijfsbeleid (MA) Bedrijfscommunicatie (MA) Business administration (ABA) Handelswetenschappen (ABA) Handelswetenschappen (MA) - Accountancy en fiscaliteit - Bedrijfseconomische informatica - Financieel management - Human Resources Management - Internationaal zakenwezen - Marketing management - Strategisch management en ondernemerschap

TOEGEPASTE TAALKUNDE Journalistiek (MA) Meertalige communicatie (MA) Toegepaste taalkunde (ABA) Tolken (MA) Vertalen (MA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

17 C CAMPUS HONIM Vrijheidslaan 17 Tel. 02 412 51 00

1081 Brussel Fax 02 412 51 20

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN

17 D CAMPUS NARAFI Victor Rousseaulaan 75 Tel. 02 340 10 20

Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy-fiscaliteit - Financie- en verzekeringswezen - Logistiek management - Marketing Office management (PBA) - Management assistent Toegepaste informatica

1190 Brussel Fax 02 340 10 21

Audiovisuele technieken: film, tv en video (PBA) Audiovisuele technieken: fotografie (PBA)

17 E CAMPUS DE NAYER INSTITUUT Jan De Nayerlaan 5 Tel. 015 31 69 44

2860 St.-Katelijne-Waver Fax 015 31 74 53

17 F CAMPUS LEMMENSINSTITUUT Herestraat 53 Tel. 016 23 39 67

3000 Leuven Fax 016 22 24 77

17 G CAMPUS SINT-LUCAS ARCHITECTUUR GENT Hoogstraat 51 Tel. 09 225 10 00

9000 Gent Fax 09 225 80 00

17 H CAMPUS SINT-LUCAS BEELDENDE KUNST Zwarte Zustersstraat 34 Tel. 09 225 42 90

9000 Gent Fax 09 223 46 36

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN Autotechnologie (PBA) Electromechanica (PBA) - Automatisering - Klimatisering - Onderhoudstechnologie Electronica-ICT (PBA) - Electronica - ICT Industriële wetenschappen: biochemie (MA) Industriële wetenschappen: bouwkunde (ABA + MA) Industriële wetenschappen: chemie (ABA + MA) Industriële wetenschappen: elektromechanica (ABA) Industriële wetenschappen: elektromechanica (MA) - Automotive engineering - Elektromechanica Industriële wetenschappen: elektronica-ICT (ABA) Industriële wetenschappen: elektronica-ICT (MA) - Electronica - ICT Industriële wetenschappen: elektrotechniek (MA) - Automatisering - Elektrotechniek Industriële wetenschappen: landmeten (MA) Mechanische ontwerpen productietechnologie (PBA)

MUZIEK EN PODIUMKUNSTEN Drama (ABA + MA) - Woordkunst Muziek (ABA + MA) - Compositie - Directie - Instrument/zang - Jazz/lichte muziek - Muziekpedagogie - Muziektherapie

ARCHITECTUUR Architectuur (ABA + MA) Interieurarchitectuur (ABA + MA) Interieurvormgeving (PBA) Stedenbouw en ruimtelijke planning (MA)

AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST Beeldende kunsten (ABA + MA) - Grafisch ontwerp - Multimediale vormgeving - Textielontwerp - Vrije kunsten Beeldende vormgeving (PBA)

18 – Groep T- Leuven Hogeschool GRP-T Vesaliusstraat 13 3000 Leuven Tel. 016 30 10 30 www.groept.be

Fax 016 30 10 40 groept@groept.be

18 A LEUVEN EDUCATING SCHOOL

Tiensevest 60 Tel. 016 30 10 30

3000 Leuven Fax 016 30 10 40

ONDERWIJS Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Biotechnieken- landen tuinbouw - Lichamelijke opvoeding - Mechanica- electriciteit - Plastische opvoeding

18 B LEUVEN ENGINEERING SCHOOL Vesaliusstraat 13 Tel. 016 30 10 30

3000 Leuven Fax 016 30 10 40

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN Industriële wetenschappen: biochemie (MA) Industriële wetenschappen: chemie (ABA + MA) Industriële wetenschappen: elektromechanica (ABA + MA) Industriële wetenschappen: elektronica-ICT (ABA + MA) Industriële wetenschappen: Biochemical engineering (E) (MA) Industriële wetenschappen: Chemical engineering (E) (ABA + MA) Industriële wetenschappen: Elektromechanical engineering (E) (ABA + MA) Industriële wetenschappen: Electronics engineering (E) (ABA + MA)

19 – Katholieke Hogeschool Leuven KHLeuven Abdij van Park 9 3001 Leuven-Heverlee Tel. 016 39 86 60 www.khleuven.be

Fax 016 39 86 66 info@khleuven.be GEZONDHEIDSZORG

19 A DEPARTEMENT REGA Sint Maartensstraat 55d Tel. 016 29 85 11

3000 Leuven Fax 016 20 44 17

Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) - Farmaceutisch en biologische laboratoriumtechnologie - Medische laboratoriumtechnologie Voedings- en dieetkunde (PBA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Office management (PBA) - Medical management assistant

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN Chemie (PBA) - Biochemie - Chemie - Milieuzrog - Procestechnologie

19 B DEPARTEMENT VERPLEEGKUNDE EN VROEDKUNDE Kapucijnenvoer 39 Tel. 016 23 83 11

3000 Leuven Fax 016 22 45 10

19 C DEPARTEMENT ECONOMISCH HOGER ONDERWIJS (ECHO) Hertogstraat 178 Tel. 016 39 92 92

3001 Heverlee Fax 016 40 42 83

19 D DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING CAMPUS HEVERLEE Naamsesteenweg 355 Tel. 016 39 92 00

3001 Heverlee Fax 016 40 70 87

19 E DEPARTEMENT SOCIALE SCHOOL HEVERLEE Groeneweg 151 Tel. 016 23 45 41

3001 Heverlee Fax 016 23 80 37

GEZONDHEIDSZORG Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Vroedkunde (PBA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy-fiscaliteit - Financie- en verzekeringswezen - Marketing Office management (PBA) - Bedrijfsvertaler-tolk - Management assistent

ONDERWIJS Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Lichamelijke opvoeding - Voeding-verzorging

SOCIAAL WERK Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijk werk - Maatschappelijke advisering - Personeelswerk - Sociaal-cultureel werk

ONDERWIJS

19 F DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING

Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA)

CAMPUS DIEST Weerstandsplein 2 Tel. 013 35 06 90

3290 Diest Fax 013 33 54 01

20 – XIOS XIOS Hogeschool Limburg Universitaire Campus Gebouw H Tel 011 26 00 46 www.xios.be

3590 Diepenbeek Fax 011 85 10 52 info@xios.be HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

20 A DEPARTEMENT HANDELSWETENSCHAPPEN

Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy-fiscaliteit - Financie- en verzekeringswezen Communicatiemanagement (PBA) - Commerciële communicatie - Public relations en voorlichting Journalistiek (PBA) Office management (PBA) - Bedrijfsvertaler-tolk - Management assistant Toerisme- en recreatiemanagement (PBA)

EN BEDRIJFSKUNDE CAMPUS HASSELT Vildersstraat 5 Tel. 011 85 95 61

3500 Hasselt Fax 011 85 95 84

ONDERWIJS

20 B DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING Vildersstraat 5 Tel. 011 85 95 51

Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Lichamelijke opvoeding

3500 Hasselt Fax 011 85 95 82

SOCIAAL-AGOGISCH WERK

20 C DEPARTEMENT SOCIAAL-AGOGISCH WERK Vildersstraat 5 Tel. 011 85 95 71

Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijk werk - Personeelswerk

3500 Hasselt Fax 011 85 95 86

20 D DEPARTEMENT HANDELSWETENSCHAPPEN

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

Toegepaste informatica (PBA) - Applicatie-ontwikkeling - Systemen en netwerkbeheer

EN BEDRIJFSKUNDE CAMPUS DIEPENBEEK Universitaire Campus Gebouw H Tel. 011 26 00 33

3590 Diepenbeek Fax 011 26 00 54

20 E DEPARTEMENT INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN

EN TECHNOLOGIE Universitaire Campus Gebouw H Tel. 011 26 00 39

3590 Diepenbeek Fax 011 26 00 54

21 – KHLim Katholieke Hogeschool Limburg UNIVERSITAIRE CAMPUS

Gebouw B Bus 1 Tel. 011 23 07 70 www.khlim.be

3590 Diepenbeek Fax 011 23 07 89 informatie@ad.khlim.be

Gratis tel 0800 93060

Bouw (PBA) Electromechanica (PBA) - Klimatisering - Onderhoudstechnologie Electronica-ICT (PBA) Industriële wetenschappen: bouwkunde (ABA + MA) Industriële wetenschappen: elektromechanica (ABA + MA) Industriële wetenschappen: elektronica-ICT (ABA + MA) Industriële wetenschappen: nucleaire technologie (ABA) Industriële wetenschappen: nucleaire technologie (MA) - Milieutechnologie-radiochemie - Nucleaire technieken/medisch-nucleaire technieken Industriële wetenschappen: verpakkingstechnologie (ABA + MA)

21 A DEPARTEMENT GEZONDHEIDSZORG Oude Luikerbaan 79 Tel. 011 28 82 60

3500 Hasselt Fax 011 28 82 60

21 B DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING Campus Hemelrijk Hemelrijk 25 Tel. 011 30 04 90

3500 Hasselt Fax 011 30 04 99

21 C DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING Universitaire Campus Gebouw B Bus 4 Tel. 011 56 15 70

3590 Diepenbeek Fax 011 56 15 79

21 D DEPARTEMENT SOCIAAL-AGOGISCH WERK Oude Luikerbaan 79 Tel. 011 28 82 70

3500 Hasselt Fax 011 28 82 69

21 E DEPARTEMENT HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Universitaire Campus Gebouw B Bus 2 Tel. 011 23 08 90

3590 Diepenbeek Fax 011 23 08 99

21 F DEPARTEMENT INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Universitaire Campus Gebouw B Bus 3 Tel. 011 23 07 90

3590 Diepenbeek Fax 011 23 07 99

GEZONDHEIDSZORG Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Vroedkunde (PBA)

ONDERWIJS Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA)

ONDERWIJS Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Handel-burotica - Lichamelijke opvoeding - Mechanica-electriciteit - Muzikale opvoeding - Plastische opvoeding - Voeding-verzorging

SOCIAAL-AGOGISCH WERK Orthopedagogie (PBA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy-fiscaliteit - Financie- en verzekeringswezen - Logistiek management - Marketing - Milieumanagement - Rechtspraktijk Office management (PBA) - Bedrijfsvertaler-tolk - Management assistant

GEZONDHEIDSZORG Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) - Medische laboratoriumtechnologie

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN

Chemie (PBA) - Biochemie - Chemie - Procestechnologie Elektromechanica (PBA) - Automatisering - Elektromechanica - Klimatisering - Onderhoudstechnologie Elektronica-ICT (PBA) - Elektronica - ICT Elektrotechniek (PBA) Industriële wetenschappen: biochemie (MA) Industriële wetenschappen: chemie (ABA + MA) Industriële wetenschappen: elektromechanica (ABA) Industriële wetenschappen: elektromechanica (MA) - Elektromechanica Industriële wetenschappen: elektronica-ICT (ABA) Industriële wetenschappen: elektronica-ICT (MA) - Electronica - ICT Industriële wetenschappen: elektrotechniek (MA) - Automatisering - Elektrotechniek Milieuzorg (PBA)

21 G DEPARTEMENT MEDIA & DESIGN ACADEMIE Weg Naar As 50 Tel. 089 30 08 50

3600 Genk Fax 089 30 08 59

AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST Audiovisuele kunsten (ABA + MA) - Animatiefilm - Communicatie en multimediadesign - Televisie-film Beeldende kunsten (ABA + MA) - Fotografie - Grafische ontwerp Productdesign

22 â€“ PHL Provinciale Hogeschool Limburg Elfde Liniestraat 24 Tel. 011 23 88 88 www.phlimburg.be

3500 Hasselt Fax 011 23 88 89 phl@phlimburg.be

22 A DEPARTEMENT ARCHITECTUUR EN BEELDENDE KUNST Elfde Liniestraat 25 Tel. 011 23 88 30

3500 Hasselt Fax 011 23 88 39

22 B DEPARTEMENT GEZONDHEIDSZORG Guffenslaan 39 Tel. 011 29 49 50

3500 Hasselt Fax 011 29 49 53

22 C DEPARTEMENT HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Elfde Liniestraat 26 Tel. 011 23 87 77

3500 Hasselt Fax 011 23 87 90

22 D DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING Elfde Liniestraat 26 Tel. 011 23 88 15

3500 Hasselt Fax 011 23 88 20

22 E DEPARTEMENT ARCHITECTUUR EN BEELDENDE KUNST Universitaire Campus gebouw E Tel. 011 26 92 00

Beeldende kunsten (ABA+ MA) - Grafisch ontwerp - Vrije kunsten

GEZONDHEIDSZORG Ergotherapie (PBA) Kinesitherapie (ABA + MA) Verpleegkunde ( PBA) - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Vroedkunde (PBA) Handelswetenschappen en bedrijfskunde Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy-fiscaliteit - Financie- en verzekeringswezen - Logistiek management - Marketing - Rechtspraktijk Office management (PBA) - Bedrijfsvertaler-tolk - Management assistant - Medical management assistant Toegepaste informatica (PBA) - Applicatieontwikkeling - Softwaremanagement - Systemen en netwerkbeheer

ONDERWIJS Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Handel-burotica - Plastische opvoeding

ARCHITECTUUR Architectuur (ABA + MA) Interieurarchitectuur (ABA + MA)

3590 Diepenbeek Fax 011 26 92 01

22 F DEPARTEMENT BIOTECHNIEK Universitaire Campus gebouw E Tel. 011 24 92 10

AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST

3590 Diepenbeek Fax 011-24 92 11

BIOTECHNIEK Agro- en biotechnologie (PBA) - Biotechnologie - Groenmanagement

23 – AH Arteveldehogeschool Hoogpoort 15 Tel. 09 235 20 00 www.arteveldehs.be

9000 Gent Fax 09 235 20 01 info@arteveldehs.be HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

23 A CAMPUS BIJLOKEHOF Bijlokehof 4 Tel. 09 265 77 80

9000 Gent Fax 09 265 77 88

23 B CAMPUS BRUSSELSEPOORT Brusselsepoortstraat 93 Tel. 09 265 98 30

9000 Gent Fax 09 265 98 31

9000 Gent Fax 09 269 98 31

23 D CAMPUS SINT-ANNAPLEIN Sint-Annaplein 31 Tel. 09 223 59 05

9000 Gent Fax 09 223 59 04

23 E CAMPUS SINT-LIEVENSPOORT Sint-Lievenspoortstraat 143 9000 Gent Tel. 09 269 91 91 Fax 09 269 91 92

23 F CAMPUS SINT-PIETERSNIEUWSTRAAT Sint-Pietersnieuwstraat 160 9000 Gent Tel. 09 269 16 50 Fax 09 233 09 49

Verpleegkunde (PBA) - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Vroedkunde (PBA)

Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Bio-esthetiek-haartooi - Handel-burotica - Lichamelijke opvoeding - Muzikale opvoeding - Plastische opvoeding - Voeding-verzorging

SOCIAAL-AGOGISCH WERK Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijk werk - Maatschappelijke advisering - Personeelswerk - Sociaal-cultureel werk - Syndicaal werk en sociaal beleid

GEZONDHEIDSZORG Ergotherapie (PBA) Logopedie en audiologie (PBA) - Audiologie - Logopedie Podologie (PBA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy-fiscalilteit - Financie- en verzekeringswezen - Marketing - Rechtspraktijk Office management (PBA) - Event-en projectmanagement - Intercultural relations management

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN

23 G CAMPUS MARIAKERKE Industrieweg 228 Tel. 09 216 36 16

GEZONDHEIDSZORG

ONDERWIJS

23 C CAMPUS KATTENBERG Kattenberg 9 Tel. 09 269 98 00

Communicatiemanagement (PBA) - Commerciële communicatie - Public relations en voorlichting Journalistiek (PBA)

9030 Mariakerke Fax 09 216 36 17

Grafische en digitale media (PBA) - Cross-media ontwerp - Grafimediabeleid - Grafimediatechnologie - Multimediaproductie

23 H CAMPUS SINT-AMANDSBERG Joseph Gerardstraat 18 9040 Sint-Amandsberg Tel. 09 218 73 73 Fax 09 218 73 70

ONDERWIJS Kleuteronderwijs

24 – HG Hogeschool Gent J. Kluyskensstraat 2 Tel. 09 266 08 00 www.hogent.be

9000 Gent Fax 09 266 08 01 info@hogent.be ARCHITECTUUR

24 A CAMPUS BIJLOKE DEPARTEMENT ARCHITECTUUR, AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST J. Kluyskensstraat 2 Tel. 09 266 08 00

9000 Gent Fax 09 266 08 01

DEPARTEMENT BEDRIJFSKUNDE BME 9000 Gent Fax 09 243 87 77

DEPARTEMENT BEDRIJFSKUNDE BMER 9000 Gent Fax 09 267 11 01

DEPARTEMENT VERTAALKUNDE 9000 Gent Fax 09 224 97 01

DEPARTEMENT BIOTECHNOLOGISCHE WETENSCHAPPEN, LANDSCHAPSBEHEER EN LANDBOUW 9000 Gent Fax 09 242 42 79

DEPARTEMENT GEZONDHEIDSZORG

Biowetenschappen (ABA) Biowetenschappen: landbouwkunde (MA) - Plantaardige en dierlijke productie - Tropische plantaardige productie Biowetenschappen: tuinbouwkunde (MA) Biowetenschappen: voedingsindustrie (MA) - Toegepaste cel- en gentechnologie - Voedingsmiddelentechnologie

GEZONDHEIDSZORG

24 F CAMPUS VESALIUS Keramiekstraat 80 Tel. 09 221 77 51

Meertalige communicatie (MA) Toegepaste taalkunde (ABA) Tolken (MA) Vertalen (MA)

BIOTECHNIEK

24 E CAMPUS BME - CTL

Voskenslaan 270 Tel. 09 242 42 42

Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy-fiscalilteit - Financie- en verzekeringswezen - KMO-management - Logistiek management - Marketing - Milieumanagement - Rechtspraktijk

TOEGEPASTE TAALKUNDE

24 D CAMPUS MERCATOR Groot-Brittanniëlaan 45 Tel. 09 224 97 00

Office management (PBA) - Bedrijfsvertaler-tolk - Management assistant - Medical management assistant Toegepaste informatica (PBA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

24 C CAMPUS MERCATOR Henleykaai 84 Tel. 09 267 11 00

Audiovisuele kunsten (ABA + MA) - Animatiefilm - Film Beeldende kusnten (ABA) - Fotografie - Grafisch ontwerp - Mode - Multimediale vormgeving - Textielontwerp - Vrije kunsten Beeldende kunsten (MA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

24 B CAMPUS BME - CTL Schoonmeersstraat 52 Tel. 09 243 87 87

Interieurvormgeving (PBA)

AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST

9000 Gent Fax 09 220 17 26

Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) - Farmaceutisch en biologische laboratoriumtechnologie - Medische laboratoriumtechnologie Ergotherapie (PBA) Logopedie en audiologie (PBA) - Audiologie - Logopedie

Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Voedings- en dieetkunde (PBA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

24 G CAMPUS BME - CTL DEPARTEMENT HANDELSWETENSCHAPPEN EN BESTUURSKUNDE Voskenslaan 270 Tel. 09 242 42 42

9000 Gent Fax 09 242 42 09

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN

24 H CAMPUS BME - CTL DEPARTEMENT INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN Schoonmeersstraat 52 Tel. 09 243 87 87

9000 Gent Fax 09 243 87 77

DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING 9000 Gent Fax 09 220 50 68

24 J CAMPUS CONSERVATORIUM DEPARTEMENT CONSERVATORIUM MUZIEK EN DRAMATISCHE KUNST Hoogpoort 64 Tel. 09 269 20 00

9000 Gent Fax 09 269 20 08

24 K CAMPUS TEXTIELINSTITUUT DEPARTEMENT SOCIAAL-AGOGISCH WERK Voskenslaan 362 Tel. 09 242 42 82

9000 Gent Fax 09 243 87 93

Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Handel-burotica - Lichamelijke opvoeding - Muzikale opvoeding - Plastische opvoeding - Voeding/verzorging-kleding

MUZIEK EN PODIUMKUNSTEN Drama (ABA + MA) Muziek (ABA + MA) - Instrumentenbouwer - Muziektheorie/schriftcultuur - Scheppende muziek - Uitvoerende muziek

SOCIAAL-AGOGISCH WERK Orthopedagogie (PBA) Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijk werk - Maatschappelijke advisering - Personeelswerk - Sociaal-cultureel werk

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN

24 L CAMPUS BME - CTL DEPARTEMENT TECHNOLOGIE Voskenslaan 270 Tel. 09 242 42 42

Industriële wetenschappen: biochemie (MA) Industriële wetenschappen: bouwkunde (ABA + MA) Industriële wetenschappen: chemie (ABA + MA) Industriële wetenschappen: elektromechanica (ABA + MA) Industriële wetenschappen: elektronica-ICT (ABA) Industriële wetenschappen: elektronica-ICT (MA) - Elektronica - ICT Industriële wetenschappen: elektrotechniek (MA) - Automatisering - Elektrotechniek Industriële wetenschappen: informatica (ABA + MA) Industriële wetenschappen: landmeten (MA) Industriële wetenschappen: textieltechnologie (ABA + MA) Stedenbouw (MA)

ONDERWIJS

24 I CAMPUS LEDEGANCK K. Ledeganckstraat 8 Tel. 09 243 93 50

Bestuurskunde en publiek management (ABA + MA) Handelswetenschappen (ABA) Handelswetenschappen (MA) - Accountancy en fiscaliteit - Finance en Risk Management - Management en informatica - Marketing management - Strategisch management

9000 Gent Fax 09 243 87 79

Chemie (PBA) - Biochemie - Chemie - Milieuzorg

Elektromechanica (PBA) - Automatisering - Elektromechanica - Klimatisering Houttechnologie (PBA) Modetechnologie (PBA) Textieltechnologie (PBA) Vastgoed (PBA) - Landmeten - Makelaardij

ARCHITECTUUR

24 M CAMPUS MELLE DEPARTEMENT BIOTECHNOLOGISCHE WETENSCHAPPEN, LANDSCHAPSBEHEER EN LANDBOUW Brusselsesteenweg 161 Tel. 09 210 45 00

9090 Melle Fax 09 210 45 09

Agro- en biotechnologie (PBA) - Dierenzorg - Groenmanagement - Landbouw - Voedingsmiddelentechnologie

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

24 N CAMPUS AALST DEPARTEMENT BEDRIJFSKUNDE Arbeidstraat 14 Tel. 053 73 07 00

Landschaps- en tuinarchitectuur (PBA)

BIOTECHNIEK

9300 Aalst Fax 053 73 07 01

Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy-fiscaliteit - Financie- en verzekeringswezen - Logistiek management - Marketing Office management (PBA) - Bedrijfsvertaler-tolk - Management assistent Toegepaste informatica (PBA)

25 - Katholieke Hogeschool Sint-Lieven KAHOSL Gebroeders Desmetstraat 1 9000 Gent Tel. 09 265 86 10 www.kahosl.be

Fax 09 225 62 69 info@kahosl.be

25 A DEPARTEMENT GENT CAMPUS GILDESTRAAT Gildestraat 17 Tel. 09 223 20 57

9000 Gent Fax 09 233 49 75

GEZONDHEIDSZORG Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) - Farmaceutische en biologische laboratoriumtechnologie - Medische laboratoriumtechnologie Voedings- en dieetkunde (PBA)

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN Chemie (PBA) - Biochemie - Chemie - Milieuzorg

25 B DEPARTEMENT GENT EN DEPARTEMENT INDUSTRIEEL INGENIEUR CAMPUS RABOT

Gebr. Desmetstraat 1 Tel. 09 265 86 10

9000 Gent Fax 09 225 62 69

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN Elektronica-ICT (PBA) - Elektronica - ICT Elektrotechniek (PBA) Industriële wetenschappen: biochemie (MA) Industriële wetenschappen: bouwkunde (ABA + MA) Industriële wetenschappen: chemie (ABA + MA) Industriële wetenschappen: elektromechanica (ABA + MA) Industriële wetenschappen: elektronica-ICT (ABA) Industriële wetenschappen: elektronica-ICT (MA) - Elektronica - ICT Industriële wetenschappen: elektrotechniek (MA) - Automatisering - Elektrotechniek Industriële wetenschappen: landmeten (MA) Mechanische ontwerpen productietechnologie (PBA)

25 C DEPARTEMENT SINT-NIKLAAS CAMPUS WAAS Hospitaalstraat 23 Tel. 03 776 43 48

9100 Sint Niklaas Fax 03 766 34 62

BIOTECHNIEK Agro- en biotechnologie (PBA) - Agro-industrie - Dierenzorg - Groenmanagement - Landbouw

GEZONDHEIDSZORG Verpleegkunde (PBA) - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Vroedkunde (PBA)

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN Facilitair management (PBA)

ONDERWIJS Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken

25 D DEPARTEMENT AALST CAMPUS DIRK MARTENS Kwalestraat 92-94 9320 Aalst (Nieuwerkerken) Tel. 053 72 71 70 Fax 053 72 71 00

GEZONDHEIDSZORG Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy-fiscaliteit - Marketing Office management (PBA) - Management assistent - Medical management assistent

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN Bouw (PBA) Elektromechanica (PBA) - Elektromechanica - Klimatisering - Medische instrumentatie - Procesautomatisering Industriële wetenschappen (ABA eerste drie semesters) Vastgoed (PBA)

ONDERWIJS Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA)

26 - Hogeschool West-Vlaanderen HOWEST Sint-Martens-Latemlaan 2a 8500 Kortrijk Tel. 056 24 12 90 www.howest.be

Fax 056 24 12 92 info@howest.be

26 A DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING Sint-Jorisstraat 71 Tel. 050 33 32 68

8000 Brugge Fax 050 34 62 54

26 B DEPARTEMENT SIMON STEVIN Rijselstraat 5 8200 Brugge (Sint-Michiels) Tel. 050 38 12 77 Fax 050 38 11 71

ONDERWIJS Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Lichamelijke opvoeding

ARCHITECTUUR Architectuur-assistentie (PBA)

GEZONDHEIDSZORG Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) - Farmaceutische en biologische laboratoriumtechnologie - Medische laboratoriumtechnologie

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountacy-fiscaliteit - Financie- en verzekeringswezen - Logistiek management - Marketing Netwerkeconomie (PBA) Office management (PBA) - Management assistant - Medical management assistant Toegepaste informatica (PBA)

26 C DEPARTEMENT VESALIUS - HISS Leffingestraat 1 Tel. 059 70 40 03

8400 Oostende Fax 059 80 94 48

GEZONDHEIDSZORG Verpleegkunde (PBA) - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde

SOCIAAL-AGOGISCH WERK Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijk werk Toegepaste psychologie (PBA)

GEZONDHEIDSZORG

26 D DEPARTEMENT HIEPSO R. de Rudderlaan 6 Tel. 056 23 98 60

8500 Kortrijk Fax 056 23 98 80

Ergotherapie (PBA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Communicatiemanagement (PBA) - Commerciële communicatie - Public relations en voorlichting Journalistiek (PBA) Office management (PBA) - Bedrijfsvertaler-tolk - Management assistant - Medical management assistant (PBA) Toerisme en recreatiemanagement (PBA)

SOCIAAL-AGOGISCH WERK Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijk werk - Maatschappelijke advisering - Sociaal-cultureel werk

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN

26 E DEPARTEMENT PIH Graaf Karel de Goedelaan 5 8500 Kortrijk Tel. 056 24 12 11 Fax 056 24 12 24

Industriële wetenschappen: biochemie (MA) Industriële wetenschappen: chemie (ABA + MA) Industriële wetenschappen: elektromechanica (ABA) Industriële wetenschappen: elektromechanica (MA) - Elektromechanica Industriële wetenschappen: elektronica-ICT (ABA) Industriële wetenschappen: elektronica-ICT (MA) - Elektronica - ICT - Multimedia en informatietechnologie Industriële wetenschappen: elektrotechniek (MA) - Automatisering - Elektrotechniek Industriële wetenschappen: industrieel ontwerpen (ABA + MA) Industriële wetenschappen: milieukunde (ABA + MA) Multimedia en communicatietechnologie (PBA) - Digital arts and entertainment - Industrieel productontwerpen - Multimedia en communicatietechnologie

27 - KHBO Katholieke Hogeschool Brugge - Oostende

Oostmeers 27 Tel. 050 47 18 00 www.khbo.be

8000 Brugge Fax 050 47 18 10 info@khbo.be

27 A CAMPUS SINT-ANDREAS BRUGGE DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING Garenmarkt 8 Tel. 050 47 09 70

8000 Brugge Fax 050 47 09 77

27 B CAMPUS SINT-MICHIEL BRUGGE DEPARTEMENT GEZONDHEIDSZORG, HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Spoorwegstraat 12 Tel. 050 40 51 20

8200 Brugge Fax 050 40 51 30

ONDERWIJS Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Mechanica-elektriciteit - Plastische opvoeding

GEZONDHEIDSZORG Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) - Medische laboratoriumtechnologie Ergotherapie (PBA) Logopedie en audiologie (PBA) - Audiologie - Logopedie Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Voedings- en dieetkunde (PBA) Vroedkunde (PBA) Revalidatiewetenschappen en kinesitherapie (ABA + MA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountacy-fiscaliteit - Rechtspraktijk - Sport- en cultuurmanagement Hotelmanagement (PBA) Office management (PBA) - Bedrijfsvertaler-tolk - Management assistant Toerisme en recreatiemanagement (PBA)

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN

27 C CAMPUS OOSTENDE DEPARTEMENT INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Zeedijk 101 Tel. 059 56 90 00

8400 Oostende Fax 059 56 90 01

Chemie (PBA) - Chemie - Milieuzorg Elektromechanica (PBA) - Automatisering - Elektromechanica Elektronica-ICT (PBA) - Elektronica - ICT Industriële wetenschappen:bouwkunde (ABA + MA) Industriële wetenschappen: elektromechanica (ABA) Industriële wetenschappen: elektromechanica (MA) - Elektromechanica - Luchtvaarttechnologie Industriële wetenschappen: elektronica-ICT (ABA) Industriële wetenschappen: elektronica-ICT (MA) - Electronica - ICT Industriële wetenschappen: elektrotechniek (MA) - Automatisering - Elektrotechniek Industriële wetenschappen: kunststofverwerking (ABA + MA) Industriële wetenschappen: landmeten (MA) Luchtvaart (PBA) - Aspirant-lijnpiloot - Luchtvaarttechnologie

28 - KATHO Katholieke Hogeschool Zuid-West-Vlaanderen Katho Doorniksesteenweg 145 8500 Kortrijk Tel. 056 26 41 60 Fax 056 26 41 75 www.katho.be bachelor@katho.be HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

28 A DEPARTEMENT HANTAL Doorniksesteenweg 145 Tel. 056 26 41 40

8500 Kortrijk Fax 056 21 58 02

GEZONDHEIDSZORG

28 B DEPARTEMENT HIVV Doorniksesteenweg 145 Tel. 056 26 41 10

8500 Kortrijk Fax 056 20 46 89

8500 Kortrijk Fax 056 21 58 03

Maatschappelijke veiligheid (PBA) Orthopedagogie (PBA) Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijk werk - Maatschappelijke advisering - Personeelswerk - Sociaal-cultureel werk Toegepaste psychologie (PBA) - Arbeids- en organisatiepsychologie - Klinische psychologie - Schoolpsychologie en pedagogische psychologie

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

28 D DEPARTEMENT VHTI Doorniksesteenweg 145 Tel. 056 26 41 20

Verpleegkunde (PBA) - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Vroedkunde (PBA)

SOCIAAL-AGOGISCH WERK

28 C DEPARTEMENT IPSOC Doorniksesteenweg 145 Tel. 056 26 41 50

Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountacy-fiscaliteit - Eventmanagement - Financie- en verzekeringswezen - Logistiek management - Marketing Office management (PBA) - Management assistant

8500 Kortrijk Fax 056 21 98 67

Toegepaste informatica (PBA) - Applicatie-ontwikkeling - Software-management

INDUSTRIÃ‹LE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE EN NAUTISCHE WETENSCHAPPEN Autotechnologie (PBA) Electromechanica (PBA) - Automatisering - Elektromechanica - Industrial management - Klimatisering Electronica-ICT (PBA) - Electronica - ICT Elektrotechniek (PBA) Mechanische ontwerpen productietechnologie (PBA) - Kunststofverwerking - Mechanische ontwerpen productietechnologie

BIOTECHNIEK

28 E DEPARTEMENT HIVB Wilgenstraat 32 Tel. 051 23 23 30

8800 Roeselare Fax 051 22 82 58

Agro- en biotechnologie (PBA) - Agro-industrie - Biotechnologie - Dierenzorg - Groenmanagement - Landbouw - Tuinbouw

GEZONDHEIDSZORG Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde

ONDERWIJS

28 F DEPARTEMENT RENO Sint-Jozefstraat 1 Tel. 050 23 10 30

8820 Torhout Fax 050 23 10 40

ONDERWIJS

28 G DEPARTEMENT PHO Beernegemstraat 10 Tel. 051 40 02 40

Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Handel-burotica - Lichamelijke opvoeding

8700 Tielt Fax 051 40 89 13

Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA)

3. VIERDE GRAAD STUDIERICHTING MODEVORMGEVING 29 Instituut Maris Stella - Sint-Agnes Turnhoutsebaan 226 Tel. 03 236 91 07

2140 Antwerpen Borgerhout Fax 03 236 40 35

30 Ursulinen Mechelen Hoogstraat 35 Tel. 015 42 35 42 www.ursulinenmechelen.be

2800 Mechelen Fax 015 42 35 43

31 Technisch Instituut Heilige Familie Oude Zak 38 Tel. 050 44 59 59 www.tihf.be

8000 Brugge Fax 050 44 59 58

STUDIERICHTING PLASTISCHE KUNSTEN 32 Instituut Sint-Maria Sint-Willibrordusstraat 39 Tel. 03 235 37 35 www.instituutsintmaria.be

2060 Antwerpen Fax 03 235 62 06

STUDIERICHTING VERPLEEGKUNDE 33 Sint-Norbertusinstituut - Studierichting Verpleegkunde Lokkaardstraat 6 Tel. 03 238 43 73 www.sint-norbertus.be

2018 Antwerpen Fax 03 238 53 97

34 Stedelijk Instituut voor Technisch Onderwijs Lange Beeldekensstraat 267 Tel. 03 217 71 16 www.sito7.be

2060 Antwerpen Fax 03 217 71 18

35 Instituut voor Verpleegkunde Sint-Elisabeth Herentalsstraat 70 Tel. 014 47 13 00 www.hivset.be

2300 Turnhout Fax 014 42 54 12

36 Sint-Aloysiusinstituut voor Verpleegkunde Kolveniersvest 24 Tel. 03 480 17 66 www.sal.be

2500 Lier Fax 03 491 97 90

37 Sint-Norbertusinstituut voor Verpleegkunde Stationsstraat 6 2570 Duffel Tel. 015 30 38 58 Fax 015 30 38 95 http://sint-norbertus-duffel.telenet.be

38 Koninklijk Technisch Atheneum - Paramedisch Instituut Augustijnenstraat 92 Tel. 015 29 01 36 www.paramedischinstituut.be

2800 Mechelen Fax 015 20 63 18

38A KONINKLIJK TECHNISCH ATHENEUM - PARAMEDISCH INSTITUUT Laarbeeklaan 121 Tel. 02/479 18 90 www.paramedischinstituut.be

1090 Brussel - Jette Fax 02/479 71 02

39 Sint-Guido Instituut Sainte-Adresseplein 12 Tel. 02 520 86 30 http://sintguido.vgc.be

1070 Anderlecht Fax 02 520 86 30

40 Sint-Franciscusinstituut voor Verpleegkunde Naamsestraat 105 Tel. 016 23 07 66 www.stfran.be

3000 Leuven Fax 016 20 67 16

41 Provinciale Secundaire School - Afdeling Verpleegkunde Kunstlaan 1 Tel. 011 26 05 10 www.pivh.be

3500 Hasselt Fax 011 22 62 14

42 Vrij Technisch Instituut - Afdeling Verpleegkunde Salvatorstraat 20 Tel. 011 24 62 40 www.vti-hasselt.be

3500 Hasselt Fax 011 32 52 64

43 Regina Mundi Verpleegopleiding Weg naar As 62 Tel. 089 35 69 25 www.verpleegopleiding-genk.be

3600 Genk Fax 089 30 54 47

44 Sint-Geertruidisinstituut Campus Maria Middelares Kortrijksesteenweg 1024 Tel. 09 222 37 82 www.sint-geertruid.be

9000 Gent Fax 09 220 68 61

45 Instituut voor Verpleegkunde Sint-Vincentius Campus Sint-Vincentius Gent Molenaarsstraat 22 Tel. 09 235 82 40 www.vincentius.zvl.org

9000 Gent Fax 09 235 82 41

45A INSTITUUT VOOR VERPLEEGKUNDE SINT-VINCENTIUS Campus Guislain Jozef Guislainstraat 43 Tel. 09 216 35 50 www.vincentius.zvl.org

9000 Gent Fax 09 216 35 51

45B INSTITUUT VOOR VERPLEEGKUNDE SINT-VINCENTIUS 9700 Oudenaarde Fax 055 30 12 57

Campus Sint-Elisabeth Sint-Walburgastraat 9 Tel. 055 31 13 94 www.vincentius.zvl.org

45C INSTITUUT VOOR VERPLEEGKUNDE SINT-VINCENTIUS Campus Sint-Vincentius Eeklo Zuidmoerstraat 125 Tel. 09 341 82 29 www.vincentius.zvl.org

9900 Eeklo Fax 09 341 82 14

46 Technisch Instituut Sint-Carolus - Afdeling Verpleging Hospitaalstraat 23 Tel. 03 780 89 07 www.sint-carolus.be

9100 Sint-Niklaas Fax 03 766 34 62

47 Sint-Augustinusinstituut voor Verpleegkunde Leopoldlaan 9 Tel. 053 70 33 79 www.sai-aalst.be

9300 Aalst Fax 053 78 23 57

48 Hogere Beroepsopleidingvoor Verpleegkunde St.-Jan-St.-Jozef Koning Albert I-laan 6 Tel. 050 39 18 95 www.hbov.be

8200 Brugge Sint-Michiels Fax 050 30 18 97

48A HOGERE BEROEPSOPLEIDING VOOR VERPLEEGKUNDE ST. -JAN - ST.-JOZEF Zonnekemeers 18 Tel. 050 34 75 89 www.hbov.be

8000 Brugge Fax 050 34 75 89

48B HOGERE BEROEPSOPLEIDING VOOR VERPLEEGKUNDE ST.-JAN - ST.-JOZEF FrÃ¨re Orbanstraat 147 Tel. 059 80 17 57 www.hbov.be

8400 Oostende Fax 059 80 17 57

49 KTA Vesalius Instituut Oostende Leffingestraat 1 Tel. 059 70 68 70 www.vesaliusinstituut.be

8400 Oostende Fax 059 70 99 72

49A KTA VESALIUS INSTITUUT Keramiekstraat 80 Tel. 09 222 40 15 www.vesaliusinstituut.be

9000 Gent Fax 09 222 40 15

49B KTA VESALIUS INSTITUUT Ninovestraat 161 Tel. 055 23 53 92 www.vesaliusinstituut.be

9600 Ronse Fax 055 23 53 99

49C KTA VESALIUS INSTITUUT Rijselstraat 7 Tel. 050 38 82 88 www.vesaliusinstituut.be

8200 Brugge Sint-Andries

50 Sint-Niklaasinstituut 4de Graad Verpleegkunde Doorniksesteenweg 145 Tel. 056 26 41 10 www.siniko.be

8500 Kortrijk Fax 056 20 46 89

51 Instituut voor Verpleegkunde Ic-dien Westlaan 99 Tel. 051 20 73 54 www.icdien.be

8800 Roeselare Fax 051 24 70 45

52 Instituut voor Verpleegkunde Aleydis Vijfseweg 2 Tel. 056 60 24 68 www.aleydis.be

8790 Waregem Fax. 056 60 81 71

52A INSTITUUT VOOR VERPLEEGKUNDE ALEYDIS Grote Hulststraat 55 Tel. 051 40 27 65 www.aleydis.be

8700 Tielt Fax. 051 40 82 10

4. UNIFORMBEROEPEN 53 Defensie Informatie- en inschrijvingsbureaus defensiehuizen Everestraat 1 Kwartier Koningin Elisabeth 5 1140 Brussel Gratis nummer: 0800 14936 www.mil.be

53 A

Rooseveltplaats 10 Tel. 03 231 24 20

2018 Antwerpen Fax 03 231 19 36

53 B

Oud Korenhuis 27 Tel. 02 502 65 04

1000 Brussel Fax 02 502 40 22

53 C

Bondgenotenlaan 175 Tel. 016 70 10 60

3000 Leuven Fax 016 70 10 69

53 D

Guffenslaan 42 Tel. 011 28 88 70

3500 Hasselt Fax 011 28 88 79

53 E

Voskenslaan 228 Tel. 09 222 62 61

9000 Gent Fax 09 220 84 84

53 F

Kraanplein 1 Tel. 050 47 67 23

8000 Brugge Fax 050 47 67 22

54 Politie

Directie van de rekrutering en van de selectie Fritz Toussaintstraat 47 1050 Brussel Gratis nummer: 0800 99 404 www.jobpol.be

54 A

Politie Opleidings-, Trainings- en Vormingscentrum Antwerpen Noorderlaan 500 2030 Antwerpen Tel. 03 544 43 33 Fax 03 544 98 79

54 B

Gewestelijke en Intercommunale Politieschool Glibertstraat 1 1030 Brussel Tel. 02 201 16 16 Fax 02 201 14 58

54 C

Trainings- en Opleidingscentrum voor Politie Relegemsestraat 40 1731 Relegem Tel. 02 456 89 20 Fax 02 456 89 21

54 D

Provincie Limburg Opleiding en Training M. Habetslaan 7 3600 Genk Tel. 089 77 82 50 Fax 089 77 82 82

54 E

Oost-Vlaamse Politieacademie Sprendonkstraat 5 Tel. 09 345 69 64

9042 Mendonk Fax 09 342 82 09

54 F

West-Vlaamse Politieschool K. Leopold III- laan 41 Tel. 050 40 45 40

8200 Brugge Fax 050 39 38 79

5. SYNTRA-OPLEIDINGEN 55 SYNTRA Antwerpen en Vlaams-Brabant www.syntra-ab.be

55 A

Lange Leemstraat 133–137 Tel. 03 230 20 72 metropool@syntra-ab.be

2018 Antwerpen Fax 03 281 03 41

55 B

Prins Boudewijnlaan 24A Tel. 03 451 99 00 metropool@syntra-ab.be

2550 Kontich Fax 03 235 65 20

55 C

Kempenlaan 36 Tel. 014 41 40 21 kempen@syntra-ab.be

2300 Turnhout Fax 014-42 09 04

55 D

Industriepark Noord – Oude Baan 2 2800 Mechelen Tel. 015 29 39 80 Fax 015 29 39 81 mechelen@syntra-ab.be

55 E

Geldenaaksebaan 327 Tel. 016 40 02 78 leuven@syntra-ab.be

3001 Heverlee Fax 016 40 03 17

56 SYNTRA Brussel www.syntrabrussel.be

56 A

Stallestraat 292 Tel. 02 331 68 01 info@syntrabrussel.be

56 B

Campus Tour & Taxis Havenlaan 86c bus 209

1180 Brussel Fax 02 331 68 04

1000 Brussel

57 SYNTRA Midden-Vlaanderen www.syntra-mvl.be

57 A

Assesteenweg 41 Tel. 02 452 63 72 asse@syntra-mvl.be

1730 Asse-Mollem Fax 02 452 85 79

57 B

Autoweg Zuid 3 Tel. 09 222 85 81 gent@syntra-mvl.be

9051 Gent (Afsnee) Fax 09 220 43 29

57 C

Hogekouter 1 Tel. 03 760 08 20 sint-niklaas@syntra-mvl.be

9100 Sint-Niklaas Fax 03 760 08 30

57 D

Wijngaardveld 9 Tel. 053 70 40 60 aalst@syntra-mvl.be

9300 Aalst Fax 053 78 17 25

57 E

De Bruwaan 1 Tel. 055 33 10 20 oudenaarde@syntra-mvl.be

9700 Oudenaarde Fax 055 33 10 29

58 SYNTRA Limburg www.syntra-limburg.be

58 A

Gouverneur Verwilghensingel 40 Tel. 011 30 32 32 infohasselt@syntra-limburg.be

3500 Hasselt Fax 011 22 98 69

58 B

Kerkstraat 1 Tel. 089 35 46 16 infogenk@syntra-limburg.be

3600 Genk Fax 089 35 30 42

58 C

Overhaemlaan 11 Tel. 012 23 47 60 infotongeren@syntra-limburg.be

3700 Tongeren Fax 012 23 54 28

58 D

Hoekstraat 50 Tel. 011 64 26 63 infoneerpelt@syntra-limburg.be

3910 Neerpelt Fax 011 64 60 12

59 SYNTRA West

www.syntrawest.be

59 A

Spoorwegstraat 14 Tel. 050 40 30 60 brugge@syntrawest.be

8200 Brugge Fax 050 40 30 61

59 B

Gen. Jungbluthlaan 2 Tel. 059 56 43 50 oostende@syntrawest.be

8400 Oostende Fax 059 56 43 59

59 C

Doorniksesteenweg 220 Tel. 056 26 02 00 kortrijk@syntrawest.be

8500 Kortrijk Fax 056 22 81 07

59 D

Sint-Idesbaldusstraat 2 Tel. 058 62 28 00 veurne@syntrawest.be

8630 Veurne Fax 056 62 28 09

59 E

Oostnieuwkerkesteenweg 111 Tel. 051 26 87 50 roeselare@syntrawest.be

8800 Roeselare Fax 051 26 87 59

59 F

Ter Waarde 2 Tel. 057 35 29 00 ieper@syntrawest.be

8900 Ieper Fax 057 35 29 09

Deel 3 Helpfiles EnkeletipsvoorjestartEnkeletipsvoorjes HANDIGE HULP: DE CENTRA VOOR LEERLINGENBEGELEIDING Een overzicht van de CLBâ€™s en de vestigingsplaatsen met vakantiepermanentie

GEMEENSCHAPSONDERWIJS Antwerpen 2220 Heist-op-den-Berg

Fr. Coeckelbergstraat 15

015 24 14 49

2800 Mechelen

Zandpoortvest 9a

015 45 32 32

2300 Turnhout

Waterheidestraat 19

014 41 33 30

2850 Boom

Beukenlaan 54

03 888 24 21

2500 Lier

Berlaarsestraat 29

03 480 17 81

2930 Brasschaat

Van Hemelrycklei 81

03 651 79 11

2600 Antwerpen

Berchemstadionstraat 1

03 232 23 82

3140 Keerbergen

Vlieghavenlaan 1

015 51 22 49

Vlaams Brabant en Brussel 1090 Jette

Dieleghemsesteenweg 24 26

02 479 25 05

3000 Leuven

Redingenstraat 86

016 22 81 95

1500 Halle

Willamekaai 19

02 356 38 58

3010 Kessel-Lo

Jeugdplein 23

016 25 78 02

1800 Vilvoorde

Ridderstraat 7-9

02 251 44 25

3300 Tienen

Oude Vestenstraat 14

016 81 58 18

3500 Hasselt

Luikersteenweg 56

011 22 17 38

3620 Lanaken

Koning Albertlaan 58

089 71 43 10

3500 Hasselt

Vildersstraat 2

011 21 02 69

3700 Tongeren

Sacramentstraat 70

012 23 12 39

3582 Beringen

Sint Margrietstraat 13

011 45 62 70

3800 Sint-Truiden

Breendonkstraat 21A

011 68 28 91

3600 Genk

Weg naar As 199 A

089 35 50 61

9000 Gent

Voskenslaan 262

09 243 79 70

9220 Hamme

Zouavenstraat z.n

052 47 94 06

9000 Gent

Voskenslaan 145

09 221 23 22

9230 Wetteren

Noordlaan z.n

09 369 02 70

9000 Gent

Schoonmeersstraat 26

09 242 48 63

9300 Aalst

Zonnestraat 25

053 60 32 80

9000 Gent

Kortrijksesteenweg 32

09 222 74 11

9470 Denderleeuw

Steenveldlaan 32

053 66 91 26

9030 Mariakerke

Groenestaakstraat 45

09 227 84 11

9700 Oudenaarde

Eindrieskaai 11

055 33 74 70

9040 Sint-Amandsberg

Adolf Baeyensstraat 125

09 228 14 45

9800 Deinze

Tolpoortstraat 68

09 386 29 37

9050 Gentbrugge

Ooievaarsnest 1

09 230 10 60

9820 Merelbeke

Zwijnaardsesteenweg 6

09 230 83 69

9100 Sint-Niklaas

Dr. A. Verdurmenstraat 2

03 776 37 98

9900 Eeklo

Eikelstraat 42

09 377 36 93

9160 Lokeren

Schoolstraat 32

09 348 15 82

9940 Evergem

Hofbilkstraat 21

09 253 81 34

9200 Dendermonde

Grote Markt 25

052 21 54 33

8000 Brugge

Klaverstraat 49

050 44 50 10

8630 Veurne

Smissestraat 10

058 31 10 75

8400 Oostende

Hennepstraat 53

059 70 21 00

8800 Roeselare

H. Verrieststraat 36

051 22 64 54

8500 Kortrijk

Burg. Nolfstraat 11 13

056 22 56 61

8900 Ieper

Minneplein 42

057 20 08 95

8500 Kortrijk

F. de Bethunelaan 4a

056 20 23 14

8930 Menen

Stationsstraat 43

056 51 28 55

8600 Diksmuide

Kaaskerkestraat 22 Bus 2

051 51 92 00

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

Dit deel bevat alle informatie om je studiekeuze verder voor te bereiden.

jestartEnkeletipsvoorjestartEnkeletipsv GESUBSIDIEERD OFFICIEEL ONDERWIJS 1082 Sint-Agatha-Berchem (Brussel)

CLB Vlaamse Gemeenschapscommissie

Technologiestraat 1

02 482 05 72

2000 Antwerpen

Stedelijk CLB Antwerpen

Lange Gasthuisstraat 24

03 206 13 11

2018 Antwerpen

Provinciaal CLB Antwerpen

Markgravelei 86

03 241 05 00

3500 Hasselt

Provinciaal CLB Limburg

Stadsomvaart 9

011 23 07 20

9000 Gent

Interstedelijk CLB Gent

Jubileumlaan 215 - 2e verd.

09 235 09 00

GESUBSIDIEERD VRIJ ONDERWIJS Antwerpen 2020 Antwerpen

Boomsesteenweg 265

03 216 29 38

2440 Geel

Stationsstraat 160

014 58 85 34

2100 Deurne

Hallershofstraat 7

03 637 50 60

2500 Lier

Kardinaal Mercierplein 13

03 480 80 18

2110 Wijnegem

Kerkhofstraat 29

03 353 93 91

2550 Kontich

Holle Weg 9

03 458 58 58

2170 Merksem

Gagelveldenstraat 54

03 640 38 90

2600 Berchem

Lysenstraat 36

03 285 34 50

2180 Ekeren

Markt 3

03 542 21 55

2640 Mortsel

Heilig Kruisstraat 15

03 443 90 20

2200 Herentals

Hellekensstraat 2

014 21 59 01

2640 Mortsel

Edegemsestraat 36

03 443 90 20

2220 Heist-opden-Berg

Fr. Coeckelbergsstraat 4

015 24 81 10

2800 Mechelen

Vijfhoek 1 bus A

015 41 89 11

2260 Westerlo

de Merodedreef 106

014 54 57 36

2830 Willebroek

Overwinningsstraat 15

03 886 76 04

2290 Vorselaar

Mgr. Donchelei 9

014 50 74 00

2910 Essen

Kerkeneind 1 bus 4

03 667 28 28

2300 Turnhout

Begijnenstraat 50

014 47 27 60

2930 Brasschaat

De Zwaan 28

03 651 88 85

2320 Hoogstraten

Gr. Elisabethlaan 2

03 314 39 70

2980 Zoersel

BethaniĂŤnlei 2

03 380 38 00

2400 Mol

Edmond Van Hoofstraat 8

014 33 76 20

Vlaams-Brabant en Brussel 1000 Brussel

Dinantstraat 39

02 512 30 05

1800 Vilvoorde

Gendarmeriestraat 63

02 251 15 55

1030 Schaarbeek

E. Demolderlaan 1/1

02 216 57 24

3000 Leuven

Minderbroedersstraat 23

016 31 46 00

1070 Anderlecht

Ninoofsesteenweg 339

02 411 97 14

3001 Heverlee

Naamsesteenweg 355

016 39 90 00

1080 Sint-JansMolenbeek

De Geneffestraat 12

02 411 44 75

3150 Haacht

Werchtersesteenweg 46

016 60 21 86

1500 Halle

Steenweg naar Ninove 7

02 356 55 23

3200 Aarschot

Bekaflaan 63

016 56 72 39

1702 Groot-Bijgaarden

Brusselstraat 270

02 569 61 72

3290 Diest

MariĂŤndaalstraat 35

013 31 27 29

1730 Asse

Weversstraat 1 A

02 452 79 95

3300 Tienen

Veldbornstraat 18

016 81 31 05

Limburg 3500 Hasselt

Kempische Steenweg 404

011 37 94 90

3700 Tongeren

Dirikenlaan 4

012 39 83 40

3540 Herk-de-Stad

Zoutbrugstraat 5

013 55 46 56

3740 Bilzen

Tweevoetjesweg 2

089 51 07 90

3550 Heusden

Kerkenblookstraat 7

011 42 29 96

3800 Sint Truiden

Luikersteenweg 7 bus 1

011 58 62 10

3580 Beringen

Sint-Catharinastraat 8

011 45 63 10

3910 Neerpelt

Bermstraat 9 bus 1

011 80 59 00

3600 Genk

Zevenbonderstraat 80

089 56 93 20

3960 Bree

Grauwe Torenwal 11

089 46 97 30

3630 Maasmechelen

Deken Bernardstraat 4

089 77 97 30

3980 Tessenderlo

Stationstraat 77

013 66 87 83

3680 Maaseik

Vossenbergstraat 12

089 36 57 80

3990 Peer

Nieuwstraat 19 bus 1

011 61 13 44

Marialand 29

09 266 16 60

9300 Aalst

Langestraat 12

053 78 85 10

Oost-Vlaanderen 9000 Gent 9000 Gent

Holstraat 95

09 269 89 00

9400 Ninove

Kluisweg 13

054 33 90 19

9040 Sint-Amandsberg

Halvemaanstraat 96

09 218 98 10

9500 Geraardsbergen

Vierwindenstraat 1 A

054 41 17 75

9100 Sint-Niklaas

Ankerstraat 63

03 780 66 30

9600 Ronse

Abeelstraat 35

055 23 71 11

9120 Beveren

Ciamberlanidreef 250

03 755 58 69

9620 Zottegem

Kastanjelaan 8

09 361 14 01

9160 Lokeren

Grote Kaai 7 bus 2

09 348 25 62

9700 Oudenaarde

Burgschelde 7

055 31 38 62

9200 Dendermonde

Dijkstraat 43

052 21 52 54

9800 Deinze

Kattestraat 22

09 381 06 80

9220 Hamme

Kaaiplein 29

052 47 74 62

9900 Eeklo

Visstraat 14

09 376 70 50

9230 Wetteren

Hoenderstraat 53

09 369 22 21

8000 Brugge

Sint Maartensbilk 2

050 44 02 20

8790 Waregem

Zuiderlaan 42

056 60 23 93

8370 Blankenberge

Astridlaan 35

050 41 84 22

8800 Roeselare

Kattenstraat 65

051 25 98 50

8400 Oostende

FrĂ¨re Orbanstraat 145

059 50 68 01

8820 Torhout

Papebrugstraat 8

050 23 15 17

8500 Kortrijk

Kasteelstraat 29

056 24 09 11

8870 Izegem

Meensestraat 171

051 30 13 61

8550 Zwevegem

Deerlijkstraat 133

056 75 50 73

8900 Ieper

Bukkersstraat 38

057 21 60 48

West-Vlaanderen

8600 Diksmuide

Vismarkt 5

051 50 02 63

8930 Menen

Oude Leielaan 83 A

056 23 72 50

8630 Veurne

Oude Beestenmarkt 6

058 31 16 14

8970 Poperinge

Rekhof 22

057 33 43 28

8700 Tielt

Grote Hulststraat 55

051 42 66 42

VOOR WIE DIEPER WIL GRAVEN - UITGEBREIDE INFORMATIE PUBLICATIES VAN DE VRIJE-CLB-KOEPEL VZW Verruim je horizon (cd-rom) Met het programma “Verruim je horizon” kan je op eigen houtje basisinformatie raadplegen, zowel over de verschillende vormen van hoger onderwijs en aanverwante, als over de 7de specialisatiejaren en de vierde graad beroepsonderwijs. Het programma werkt als een website en draait onder een webbrowser zoals Netscape of Explorer. De informatie is zeer gebruiksvriendelijk en bereikbaar vanuit verschillende invalshoeken: alfabetisch, naar onderwijsstructuren, vanuit belangstellingsdomeinen en vanuit schoolvakken. Het programma verwijst naar de informatiemappen van de uniforme infotheek die in een aantal vrije CLB’s beschikbaar zijn. Verschijnt in de loop van het schooljaar 2006 -2007.

Boek Hoger Onderwijs in Vlaanderen Is een boek waarin alle bachelors van het hoger onderwijs uitvoerig worden besproken: toelatingsvoorwaarden, studieduur, klemtonen, beroepsbeschrijving, uitwegen, afstudeerrichtingen, vervolgopleidingen en instellingen. Verschijnt in de loop van het schooljaar 2006-2007.

Wat na een praktische opleiding ? Is een brochure bedoeld voor laatstejaarsstudenten uit het BSO en de praktische TSO-studierichtingen. De brochure gaat over de logisch aansluitende opleidingsmogelijkheden, zowel voltijds als deeltijds onderwijs, en over werken.

Steekkaarten zevende jaren secundair onderwijs Is een losbladig vademecum waarin alle zevende specialisatiejaren van het TSO, KSO en BSO uitvoerig worden besproken: toelatingsvoorwaarden, typelessentabel, beschrijving, klemtonen, logische uitwegen en aandachtspunten. Kostprijs € 33,38 (verzendingskosten inbegrepen).

Op stap naar hoger onderwijs of andere opleidingen Deze werkmap is bedoeld voor studenten van het zesde jaar secundair onderwijs van het ASO, van doorstromingsrichtingen van het KSO en het TSO. Ze bereidt studenten voor op een studiekeuze naar hoger onderwijs of andere opleidingen. Ze wordt gebruikt in samenhang met deze brochure. Kostprijs € 3,92 (verzendingskosten inbegrepen).

Op stap naar een job of verdere opleiding Deze werkmap is bedoeld voor studenten uit de praktische studierichtingen TSO en BSO en behandelt onder meer: kiezen, kijken naar werk, solliciteren en rechten en plichten als schoolverlater. Deze bundel kan gebruikt worden in samenhang met de brochure “Wat na een praktische opleiding?”. Kostprijs € 3,89 (verzendingskosten inbegrepen).

Kostprijs € 2,99 (verzendingskosten inbegrepen).

Zevende jaren secundair onderwijs Is een brochure waarin de zevende specialisatiejaren na TSO, KSO en BSO uitvoerig worden besproken: toelatingsvoorwaarden, studie-inhoud, scholen. Kostprijs € 7,32 (verzendingskosten inbegrepen).

De publicaties zijn verkrijgbaar door overschrijving van het respectieve bedrag op rekeningnummer 778-5906998-44 van VCLB Service cvba, Anatole Francestraat 119, bus 2, 1030 Brussel, met vermelding van de titel van de uitgave.

Interessante websites

http://www.vclb-koepel.be http://www.studiekiezer.be

PUBLICATIES VAN DE CLB’S VAN HET GEMEENSCHAPSONDERWIJS Onderwijsgids

Beroepenwoordenboek

De “Onderwijsgids” is een internetapplicatie die op een eenvoudige, snelle en accurate wijze informatie geeft over het onderwijs- en opleidingsaanbod in Vlaanderen.

Het beroepenwoordenboek geeft een overzicht van een negenhonderdtal beroepen en vermeldt meer dan duizend beroepsnamen. Van elk beroep wordt een korte definitie gegeven en wordt vermeld welk niveau nodig of wenselijk is om in dat beroep goed te functioneren.

Alle door het ministerie van Onderwijs en Vorming erkende opleidingen zijn erin opgenomen, evenals de opleidingen georganiseerd door de VDAB en het VIZO. Alle gegevens worden regelmatig geactualiseerd. De structuur en de internetlay-out maken het programma zo gebruiksvriendelijk dat het ook door niet-onderwijs-kenners gemakkelijk gebruikt kan worden. De Onderwijsgids kan geraadpleegd worden in elk CLB van het Gemeenschapsonderwijs. Informatie over hoe je het programma kan aanschaffen, vind je op de website van de CLB’s van het Gemeenschapsonderwijs: www.go-clb.be

Labyrint - werkboek In zijn historische betekenis staat het labyrint symbool voor het doordringen tot de kern der dingen. Voor jongeren van de derde graad secundair onderwijs die voor een belangrijke studie- en beroepskeuze staan is het noodzakelijk om naar de kern van de zaak te gaan, willen zij tot een doordachte keuze komen. Het werkboek helpt je om je een duidelijker beeld te vormen van je vaardigheden, je belangstelling en je waarden. Hierdoor kan je je beter situeren in de complexe wereld van studie- en beroepsmogelijkheden en krijg je inzicht in aspecten die van belang zijn om zelfstandig tot een verantwoorde beslissing te komen, om zelf je leven richting te geven. Het DOE-boek sluit ook aan bij het beroepenwoordenboek.

VORMINGSCENTRUM CLB’s van het GO - ISBN 90-5350-581-4, 96 blz., Leuven, Garant, €8,60.

Bij alle beroepen staat ook een code die een verband legt met aangewezen persoonlijkheidskenmerken. Een andere code verwijst naar verwante beroepen die tot dezelfde sector behoren. Een verwijzingssysteem legt verbanden tussen beroepen en helpt je de structuur van de beroepenwereld te doorgronden. Het beroepenwoordenboek helpt je bij het uitbouwen van je eigen levensstijl, meer bepaald bij het kiezen van de plaats die jij hierin wil geven aan beroepsactiviteiten en aan studies die daartoe kunnen leiden. Het sluit aan bij het Labyrint-werkboek. VORMINGSCENTRUM CLB’s van het GO - tweede volledig herwerkte druk, ISBN 90-5350-781-7, XIV+82 blz., Leuven, Garant, 1999, €7,30.

BAMA-OPLEIDINGEN VAN A TOT Z

15 15 20 7 17 19 22 6 6 20 10 14 13 8 25 23 11 19 24 13 6 9 8 7 13 8 8 8 8 8 16 16 9 16 16 8 15 15 19 20 15 20

24 15 7

Bedrijfsvertaler-tolk (PBA) (zie Office management) Bedrijfsvoertuigen (PBA) (zie Autotechnologie) Beeld (PBA) (zie Audiovisuele technieken: beeld-geluid-montage) Beeldende kunsten (ABA+MA) Beeldende vormgeving (PBA) Beleidseconomie (MA) Bestuurlijke informatiesystemen (MA) Bestuurskunde en publiek management (ABA+MA) Bible and applied Theology (ABA) Biochemie (MA) (zie Industriële wetenschappen: biochemie) Biochemie (PBA) (zie Chemie) Biochemie en biotechnologie (ABA + MA) Bio-esthetiek & haartooi (PBA) (zie Onderwijs: secundair onderwijs) Bio-informatica (MA) Bio-ingenieur (zie bio-ingenieurswetenschappen) Bio-ingenieurswetenschappen (ABA) Biologie (ABA + MA) Biomedische ingenieurstechnieken (MA) (zie Ingenieurswetenschappen: biomedische ingenieurstechnieken) Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) Biomedische technologie (MA) (zie Ingenieurswetenschappen: biomedische technologie) Biomedische wetenschappen (ABA + MA) Biomoleculaire wetenschappen (MA) Bioproceskunde (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen: bioproceskunde) Biosysteemtechniek (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen: biosysteemtechniek) Biotechnieken – landen tuinbouw (PBA) (zie Onderwijs: secundair onderwijs) Biotechnologie (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) Biowetenschappen (industrieel ingenieur) (ABA) Biowetenschappen: Landbouwkunde (MA) Biowetenschappen: Tuinbouwkunde (MA) Biowetenschappen: Voedingsindustrie (MA) Bodem- en waterbeheer (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen: bodem- en waterbeheer) Bos- en natuurbeheer (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen: bos- en natuurbeheer) Bouw (PBA) Bouwkunde (ABA +MA) (zie Ingenieurswetenschappen: bouwkunde) Bouwkunde (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen: bouwkunde) Burgerlijk ingenieur (zie Ingenieurswetenschappen) Business engineering (MA) (zie Handelsingenieur) Cel- en genbiotechnologie (ABA + MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen: cel- en genbiotechnologie) Chemie (ABA + MA) Chemie (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen: chemie) Chemie (PBA)

8 8 8 13 6 20 15 15 21 16 9 25 10 23 23 23 25 24 6 24 21 25 23 23 10 6 14 14 14 14 23 23 8 24 16 24 15 23 25 16 9

Accountancy (MA) (zie Handelswetenschappen) Accountancy en fiscaliteit (MA) (zie Handelswetenschappen) Accountancy en revisoraat (MA) Accountancy-fiscaliteit (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) Acteren (ABA + MA) (zie Drama) Afrikaanse talen en culturen (ABA + MA) Agogische wetenschappen (ABA + MA) Agro- en biotechnologie (PBA) Agro-industrie (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) Algemene economie (MA) Algemene vakken (PBA) (zie Onderwijs: secundair onderwijs) Animal life (MA) (zie Biowetenschappen: Landbouwkunde) Animatiefilm (ABA+MA) (zie Audiovisuele kunsten) Applicatieontwikkeling (PBA) (zie Toegepaste informatica) Applied Statistics (MA) Aquaculture (MA) Arbeids- en organisatiepsychologie (PBA) (zie Toegepaste psychologie) Archeologie (ABA + MA) Architectuur (ABA + MA) (zie Ingenieurswetenschappen: architectuur) Architectuur (ABA+MA) Architectuur-assistentie (PBA) Aspirant-lijnpiloot (PBA) (zie Luchtvaart) Assistentie audiovisueel (PBA) (zie Audiovisuele technieken: assistentie) Audiologie (PBA) (zie Logopedie en audiologie) Audiovisuele kunsten (ABA+MA) Audiovisuele technieken: assistentie (PBA) Audiovisuele technieken: beeld-geluid-montage (PBA) Audiovisuele technieken: film, tv en video (PBA) Audiovisuele technieken: fotografie (PBA) Auto-elektronica (PBA) (zie Autotechnologie) Automatisering (MA) (zie Industriële wetenschappen: elektromechanica) Automatisering (MA) (zie Industriële wetenschappen: elektrotechniek) Automatisering (PBA) (zie Elektromechanica) Automotive engineering (MA) (zie Industriële wetenschappen: elektromechanica) Automotive engineering (MA) (zie Industriële wetenschappen: elektronica-ICT) Autotechnologie (PBA) Bedrijfsbeleid (MA) Bedrijfscommunicatie (MA) Bedrijfscommunicatie (MA) Bedrijfseconomie (MA) Bedrijfseconomische informatica (MA) (zie Handelswetenschappen) Bedrijfskunde (MA) Bedrijfskundige systeemtechnieken en operationeel onderzoek (MA) (zie Ingenieurswetenschappen: bedrijfskundige systeemtechnieken en operationeel onderzoek) Bedrijfsmanagement (MA) (zie Handelswetenschappen) Bedrijfsmanagement (PBA)

Chemie (PBA) (zie Chemie) Chemie en bioprocestechnologie (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen: chemie en bioprocestechnologie) Chemie en voedingstechnologie (ABA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen: chemie en voedingstechnologie) Chemische technologie (ABA +MA) (zie Ingenieurswetenschappen: chemische technologie) Chemische technologie en materiaalkunde (MA) (zie Ingenieurswetenschappen: chemische technologie en materiaalkunde) Commercial support (PBA) (zie Office management) Commerciële communicatie (PBA) (zie Communicatiemanagement) Communicatie- en multimediadesign (ABA+MA) (zie Audiovisuele kunsten) Communicatiemanagement (PBA) Communicatiewetenschappen (ABA + MA) Compositie (ABA + MA) (zie Muziek) Computerwetenschappen (ABA +MA) (zie Ingenieurswetenschappen: computerwetenschappen) Conservatie/Restauratie (ABA+MA) Criminologische wetenschappen (ABA + MA) Cross-media ontwerp (PBA) (zie Grafische en digitale media) Culturele studies (MA) Cultuurmanagement (MA) Dans (PBA) Dierenzorg (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) Diergeneeskunde (ABA + MA) Digital arts and entertainment (PBA) (zie Multimedia en communicatietechnologie) Directie (ABA + MA) (zie Muziek) Divinity (ABA) Documentaire (ABA+MA) (zie Audiovisuele kunsten) Drama (ABA + MA) Duurzaamheid (MA) (zie Stedenbouw en ruimtelijke planning) Ecological and Marine Management (MA) E-communicatiemanagement (MA) Economie, recht en bedrijfskunde (MA) (komt voor in 2 domeinen) Economische wetenschappen (ABA + MA) Educatieve studies (MA) Elektromechanica (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen: elektromechanica) Elektromechanica (ABA) (zie Industriële wetenschappen) Elektromechanica (MA) (zie Industriële wetenschappen: elektromechanica) Elektromechanica (PBA) Elektromechanica (PBA) (zie Elektromechanica) Elektronica – ICT (ABA) (zie Industriële wetenschappen) Elektronica (MA) (zie Industriële wetenschappen: elektronica-ICT) Elektronica (PBA) (zie Elektronica-ICT) Elektronica en informatietechnologie (MA) (zie Ingenieurswetenschappen: elektronica en informatietechnologie)

8 23 23 24

24 8 8 13 8 22 17 24 14 20 9 19 20 10 6 21 9 17 21 13 17 17 25 22 20 20 22 16 16 16 9 9 16 16 9 24

Elektronica-ICT (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen: elektronica-ICT) Elektronica-ICT (PBA) Elektrotechniek (ABA +MA) (zie Ingenieurswetenschappen: elektrotechniek) Elektrotechniek (ICT) (MA) (zie Ingenieurswetenschappen: elektrotechniek (ICT)) Elektrotechniek (MA) (zie Industriële wetenschappen: elektrotechniek) Elektrotechniek (PBA) Energie (MA) (zie Ingenieurswetenschappen: energie) Environmental Sanitation (MA) Ergotherapie (PBA) Europese studies: Europese cultuur en maatschappij (MA) EU-studies (MA) Event- en projectmanagement (PBA) (zie Office management) Event, concept en organisatie (PBA) (zie Communicatiemanagement) Eventmanagement (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) Facilitair management (PBA) Familiebedrijven (MA) (zie Handelswetenschappen) Farmaceutische en biologische laboratoriumtechnologie (PBA) (zie Biomedische laboratoriumtechnologie) Farmaceutische wetenschappen (ABA) Farmaceutische zorg (MA) Film (ABA+MA) (zie Audiovisuele kunsten) Finance and risk management (MA) (zie Handelswetenschappen) Financie- en verzekeringswezen (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) Financieel management (MA) (zie Handelswetenschappen) Fiscale wetenschappen (MA) (zie Handelswetenschappen) Food Technology (MA) Fotografie (ABA+MA) (zie Beeldende kunsten) Fotonica (MA) (zie Ingenieurswetenschappen: fotonica) Fysica (ABA + MA) Fysica en sterrenkunde (ABA + MA) Geluid (PBA) (zie Audiovisuele technieken: beeld-geluid-montage) Geneeskunde (ABA + MA) Geneesmiddelenontwikkeling (MA) Geografie (ABA + MA) Geografie en geomatica (ABA) Geologie (ABA + MA) Geomatica en landmeetkunde (MA) Geotechniek en mijnbouwkunde (ABA +MA) (zie Ingenieurswetenschappen: geotechniek en mijnbouwkunde) Geriatrische verpleegkunde (PBA) (zie Verpleegkunde) Geschiedenis (ABA + MA) Geschiedenis van de Oudheid (MA) Gezondheidsvoorlichting en –bevordering (MA) Godgeleerdheid en godsdienstwetenschappen (ABA + MA) Grafimediabeleid (PBA) (zie Grafische en digitale media) Grafimediatechnologie (PBA) (zie Grafische en digitale media) Grafisch ontwerp (ABA+MA) (zie Beeldende kunsten) Grafische en digitale media (PBA)

16 9 24 24 16 9 24 23 6 19 22 8 8 7 9 15 6 21 21 13 15 7 15 15 23 13 24 25 25 8 21 21 25 25 25 25 24 7 19 19 21 21 9 9 13 9

h i

j k

6 10 15 15 19 8 10 9 22 15 16 9 9 16 16 9 16 25 16 15 23 8 15 20 24 17 17 8 13 6 7 15 15 23 17 18 8 13 23 25 7 14 17 9 11 7 16

Kunststofverwerking (PBA) (zie Mechanische ontwerpen productietechnologie) Kunstwetenschappen (ABA + MA) Kunstwetenschappen en archeologie (ABA + MA) Land- en bosbeheer (ABA + MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen: landen bosbeheer) Landbouw (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) Landbouwkunde (ABA + MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen: landbouwkunde) Landmeten (MA) (zie Industriële wetenschappen: landmeten) Landmeten (PBA) (zie Vastgoed) Landschaps- en tuinarchitectuur (PBA) Landschapsarchitectuur (MA) (zie Stedenbouw en ruimtelijke planning) Levensmiddelentechnologie (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen: levensmiddelentechnologie) Levensmiddelenwetenschappen en voeding (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen: levensmiddelenwetenschappen en voeding) Lichamelijke opvoeding (PBA) (zie Onderwijs: secundair onderwijs) Lichamelijke opvoeding en bewegingswetenschappen (ABA + MA) Literatuur van de moderniteit (MA) Logistiek (PBA) Logistiek management (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) Logopedie (PBA) (zie Logopedie en audiologie) Logopedie en audiologie (PBA) Logopedische en audiologische wetenschappen (ABA + MA) Luchtvaart (PBA) Luchtvaarttechnologie (MA) (zie Industriële wetenschappen: elektromechanica) Luchtvaarttechnologie (PBA) (zie Luchtvaart) Maatschappelijk werk (PBA) (zie Sociaal werk) Maatschappelijke advisering (PBA) (zie Sociaal werk) Maatschappelijke veiligheid (PBA) Makelaardij (PBA) (zie Vastgoed) Management (MA) Management assistant (PBA) (zie Office management) Management en beleid van gezondheidszorg (MA) Management en communicatie (MA) Management en informatica (MA) (zie Handelswetenschappen) Management, zorg en beleid in de gerontologie (MA) Marketing (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) Marketing management (MA) (zie Handelswetenschappen) Materiaalkunde (ABA +MA) (zie Ingenieurswetenschappen: materiaalkunde) Mechanica - elektriciteit (PBA) (zie Onderwijs: secundair onderwijs) Mechanische ontwerpen productietechnologie (PBA) Mechanische ontwerpen productietechnologie (PBA) (zie Mechanische ontwerpen productietechnologie) Medical management assistant (PBA) (zie Office management) Medische beeldvorming (PBA) Medische instrumentatie (PBA) (zie Elektromechanica)

9 19 19 23 6 23 16 9 6 17 23

23 10 22 19 9 7 7 7 22 9 16 9 10 10 10 9 20 8 22 20 15 22 7 15 24 10 9 9 8 7 9

Groenmanagement (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) Handel-burotica (PBA) (zie Onderwijs: secundair onderwijs) Handelsingenieur (ABA+MA) Handelswetenschappen (ABA + MA) Historische taal- en letterkunde (MA) Hotelmanagement (PBA) Hout-bouw (PBA) (zie Onderwijs: secundair onderwijs) Houttechnologie (PBA) Human Ecology (MA) Human resources management (MA) (zie Handelswetenschappen) ICT (MA) (zie Industriële wetenschappen: elektronica-ICT) ICT (PBA) (zie Elektronica-ICT) Industrial management (PBA) (zie Elektromechanica) Industrieel ingenieur (zie Industriële wetenschappen) Industrieel ontwerpen (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen: industrieel ontwerpen) Industrieel productontwerpen (PBA) (zie Multimedia en communicatietechnologie) Industriële wetenschappen (ABA + MA) Informatica (ABA + MA) Informatica (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen: informatica) Informatica management (MA) (zie Handelswetenschappen) Informatie- en bibliotheekwetenschappen (MA) Informatiemanagement en informatiesystemen (PBA) Information engineering (MA) (zie Handelsingenieur) Information management (MA) Ingenieurswetenschappen (ABA) Instrument/zang (ABA + MA) (zie Muziek) Instrumentenbouw (ABA + MA) (zie Muziek) Intercultural relations management (PBA) (zie Office management) Interieurarchitectuur (ABA+MA) Interieurvormgeving (PBA) Internationaal ondernemen (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) Internationaal zakenwezen (MA) (zie Handelswetenschappen) Internationale betrekkingen (MA) (zie Handelswetenschappen) Internationale politiek (MA) Jazz/lichte muziek (ABA + MA) (zie Muziek) Journalistiek (MA) Journalistiek (PBA) Juweelontwerp en edelsmeedkunst (ABA+MA) (zie Beeldende kunsten) Katalytische technologie (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen: katalytische technologie) Kennistechnologie (ABA + MA) Kinderverpleegkunde (PBA) (zie Verpleegkunde) Kinesitherapie (ABA+MA) Kleinkunst (ABA + MA) (zie Drama) Klimatisering (PBA) (zie Elektromechanica) Klinische psychologie (PBA) (zie Toegepaste psychologie) KMO-management (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) Kunststofverwerking (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen: kunststofverwerking)

Medische laboratoriumtechnologie (PBA) (zie Biomedische laboratoriumtechnologie) Meertalige communicatie (MA) Meertalige professionele communicatie (MA) Milieu- en preventiemanagement (ABA+MA) Milieukunde (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen: milieukunde) Milieumanagement (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) Milieutechnologie (ABA + MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen: milieutechnologie) Milieutechnologie (MA) Milieutechnologie-radiochemie (MA) (zie Industriële wetenschappen: nucleaire technologie) Milieuwetenschappen (MA) Milieuzorg (PBA) Milieuzorg (PBA) (zie Chemie) Mode (ABA) (zie Beeldende kunsten) Moderne geschiedenis (MA) Modetechnologie (PBA) Molecular Biology (MA) Montage (PBA) (zie Audiovisuele technieken: beeld-geluid-montage) Monumenten- en landschapszorg (MA) Moraalwetenschappen (ABA + MA) Mototechnologie (PBA) (zie Autotechnologie) Multimedia en communicatietechnologie (PBA) Multimedia en communicatietechnologie (PBA) (zie Multimedia en communicatietechnologie) Multimedia en informatietechnologie (MA) (zie Industriële wetenschappen: elektronica-ICT) Multimediale vormgeving (ABA+MA) (zie Beeldende kunsten) Multimediaproductie (PBA) (zie Grafische en digitale media) Musical (ABA + MA) (zie Drama) Musicologie (ABA + MA) Muziek (ABA + MA) Muziekpedagogie (ABA + MA) (zie Muziek) Muziektheorie/schriftuur (ABA + MA) (zie Muziek) Muziektherapie (ABA + MA) (zie Muziek) Muzikale opvoeding (PBA) (zie Onderwijs: secundair onderwijs) Nanowetenschappen en nanotechnologie (MA) Natuur en milieu (MA) (zie Biowetenschappen: Tuinbouwkunde) Nautische wetenschappen (ABA + MA) Nematology (MA) Netwerkeconomie (PBA) Nucleaire technieken /medische nucleaire technieken (MA) (zie Industriële wetenschappen: nucleaire technologie) Nucleaire technologie (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen: nucleaire technologie) Office management (PBA) Onderhoudstechnologie (PBA) (zie Elektromechanica) Onderwijs: kleuteronderwijs (PBA) Onderwijs: lager onderwijs (PBA) Onderwijs: secundair onderwijs (PBA)

6 18 19 14 16 7 23 23 16 25 9 9 13 19 9 24 8 13 21 8 9 9 16 13 9 17 19 17 17 17 17 10 24 14 17 25 8 16 16 8 9 10 10 10

Onderwijskunde (ABA + MA) 22 Oosterse talen en culturen 19 Oost-Europese talen en culturen (ABA + MA) 19 Operations management (MA) (zie Handelswetenschappen) 15 Opleidings- en onderwijswetenschappen (MA) 22 Optiek & Optometrie (PBA) 7 Orthopedagogie (PBA) 10 Orthopedie (PBA) 7 Orthopedische technologie (PBA) (zie Orthopedie) 7 Overheidsmanagement (MA) 23 Overheidsmanagement en -beleid (MA) 23 Pedagogische wetenschappen (ABA + MA) 22 Personeelswerk (PBA) (zie Sociaal werk) 11 Personenwagens (PBA) (zie Autotechnologie) 8 Physical Land Resources (MA) 24 Plantaardige en dierlijke productie (MA) (zie Biowetenschappen: Landbouwkunde) 14 Plastische opvoeding (PBA) (zie Onderwijs: secundair onderwijs) 10 Podiumtechnieken (PBA) (zie Audiovisuele technieken: assistentie) 8 Podologie (PBA) 7 Politieke communicatie (MA) 23 Politieke en sociale economie (MA) 15 Politieke en sociale wetenschappen (ABA) 23 Politieke wetenschappen (ABA + MA) 23 Problem analysis (MA) (zie Handelsingenieur) 15 Procesautomatisering (PBA) (zie Elektromechanica) 9 Procestechnologie (PBA) (zie Chemie) 9 Productdesign (5 jaar) (ABA+MA) 14 Productontwikkeling (ABA + MA) 18 Protestantse godgeleerdheid (ABA + MA) 21 Psychiatrische verpleegkunde (PBA) (zie Verpleegkunde) 7 Psychologie (ABA + MA) 22 Public relations en voorlichting (PBA) (zie Communicatiemanagement) 8 Radio (ABA+MA) (zie Audiovisuele kunsten) 13 Recht, religie en samenleving (MA) 21 Rechten (ABA + MA) 20 Rechtspraktijk (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Regie/Schrijven (ABA + MA) (zie Drama) 17 Revalidatiewetenschappen en kinesitherapie (ABA + MA) 14, 22 Ruimtelijke planning en stedenbouw (MA) 24 Rural Development and Nutrition (MA) 24 Scheepswerktuigkunde (PBA) 9 Scheikunde en materiaalkunde (MA) (zie Ingenieurswetenschappen: scheikunde en materiaalkunde) 24 Scheppende muziek (ABA + MA) (zie Muziek) 17 Schoentechnologie voor sport en revalidatie (PBA) (zie Orthopedie) 7 Schoolpsychologie en pedagogische psychologie (PBA) (zie Toegepaste psychologie) 11 Schrijven (ABA+MA) (zie Audiovisuele kunsten) 13 Sociaal werk (MA) 13 Sociaal werk (MA) 18, 23

Toegepaste informatica (MA) 25 Toegepaste informatica (PBA) 8 Toegepaste natuurkunde (ABA +MA) (zie Ingenieurswetenschappen: toegepaste natuurkunde) 24 Toegepaste psychologie (PBA) 11 Toegepaste taalkunde (ABA) 18 Toerisme (MA) 20 Toerisme en recreatiemanagement (PBA) 8 Tolken (MA) 18 Tropical Natural Resources Management (MA) 24 Tropische plantaardige productie (MA) (zie Biowetenschappen: Landbouwkunde) 14 Tuinbouw (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) 6 Tuinbouwkunde (MA) (zie Biowetenschappen: Tuinbouwkunde) 14 Uitvoerende muziek (ABA + MA) (zie Muziek) 17 Vastgoed (PBA) 9 Veiligheidstechniek (MA) 24 Vergelijkende moderne letterkunde (MA) 19 Verkeerskunde (ABA + MA) 20 Verkeerskunde (MA) (zie Ingenieurswetenschappen: verkeerskunde) 24 Verpakkingstechnologie (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen: verpakkingstechnologie) 17 Verpleegkunde (PBA) 7 Verpleegkunde en vroedkunde (MA) 14, 22 Vertalen (MA) 18 Verzekeringen (MA) 21 Voeding/verzorging - kleding (PBA) (zie Onderwijs: secundair onderwijs) 10 Voeding/verzorging (PBA) (zie Onderwijs: secundair onderwijs) 10 Voedings- en dieetkunde (PBA) 7 Voedings- en gezondheidswetenschappen (MA) 22 Voedingsmiddelentechnologie (MA) (zie Biowetenschappen: Voedingsindustrie) 14 Voedingsmiddelentechnologie (PBA) 6 Vrije kunsten (ABA+MA) (zie Beeldende kunsten) 14 Vroedkunde (PBA) 7 Vrouwenstudies (MA) 23 Wereldgodsdiensten, interreligieuze dialoog en religiestudie (MA) 21 Werktuigkunde (ABA +MA) (zie Ingenieurswetenschappen: werktuigkunde) 24 Werktuigkunde – elektrotechniek (ABA +MA) (zie Ingenieurswetenschappen: werktuigkunde – elektrotechniek) 24 Westerse literatuur (MA) 19 Wetenschap van de zachte materie (MA) 25 Wijsbegeerte (ABA + MA) 21 Wijsbegeerte en moraalwetenschappen (ABA + MA) 21 Wiskunde (ABA + MA) 25 Wiskundige informatica (MA) 25 Wiskundige ingenieurstechnieken (MA) (zie Ingenieurswetenschappen: wiskundige ingenieurstechnieken) 24 Woordkunst (ABA + MA) (zie Drama) 17 Ziekenhuisverpleegkunde (PBA) (zie Verpleegkunde) 7

u v

Sociaal werk (PBA) 10 Sociaal-cultureel werk (PBA) (zie Sociaal werk) 11 Sociaal-economische wetenschappen (ABA + MA) 23 Sociale en culturele antropologie (MA) 22 Sociale verpleegkunde (PBA) (zie Verpleegkunde) 7 Sociologie (ABA + MA) 23 Softwaremanagement (PBA) (zie Toegepaste informatica) 8 Sport- en cultuurmanagement (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Statistiek (MA) 25 Stedenbouw (MA) 17 Stedenbouw en ruimtelijke planning (MA) 13,17 Stedenbouw, ruimtelijke planning en duurzaamheid (ABA) (zie Industriële wetenschappen) 17 Stedenbouwkunde (MA) (zie Stedenbouw en ruimtelijke planning) 17 Sterrenkunde (MA) 25 Strategisch management (MA) (zie Handelswetenschappen) 15 Strategisch management en ondernemersschap (MA) (zie Handelswetenschappen) 15 Syndicaal werk en sociaal beleid (PBA) (zie sociaal werk) 11 Systemen en netwerkbeheer (PBA) (zie Toegepaste informatica) 8 Taal- en letterkunde: 2 talen (ABA + MA) 19 Taal- en regiostudies: Arabistiek en islamkunde (ABA + MA) 19 Taal- en regiostudies: Japanologie (ABA + MA) 19 Taal- en regiostudies: Oude Nabije Oosten (ABA + MA) 19 Taal- en regiostudies: Sinologie (ABA + MA) 19 Taal- en regiostudies: Slavistiek en Oost-Europakunde (ABA + MA) 19 Taalkunde (MA) 19 Tandheelkunde (ABA + MA) 22 Technisch-commercieel adviseur (PBA) (zie Elektromechanica) 9 Televisie (ABA+MA) (zie Audiovisuele kunsten) 13 Televisie-film (ABA+MA) (zie Audiovisuele kunsten) 13 Textielontwerp (ABA+MA) (zie Beeldende kunsten) 14 Textieltechnologie (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen: textieltechnologie) 17 Textieltechnologie (PBA) 9 Textile Engineering (MA) 24 Theaterkostuum (ABA) (zie Beeldende kunsten) 14 Theaterwetenschap (MA) 19 Theology (MA) 21 Toegepaste (jeugd)criminologie (PBA) (zie Orthopedagogie) 10 Toegepaste cel- en gentechnologie (MA) (zie Biowetenschappen: Voedingsindustrie) 14 Toegepaste computerwetenschappen (MA) (zie Ingenieurswetenschappen: toegepaste computerwetenschappen) 24 Toegepaste economische wetenschappen (ABA + MA) 20 Toegepaste economische wetenschappen: bedrijfskunde (ABA + MA) 20 Toegepaste economische wetenschappen: economisch beleid (ABA + MA) 20 Toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur (ABA + MA) 20 Toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica (ABA + MA) 20

TIPS VOOR EEN DOORDACHTE STUDIEKEUZE ✘

Jij moet een keuze maken. Niet anderen voor jou. Luister wel naar je omgeving: je kan er altijd wat van opsteken. ‘Kiezen’ gaat niet vanzelf … het vraagt tijd en inspanning. Begin er dus op tijd mee en doe het actief en grondig.

✘ Je moet eerst en vooral jezelf goed kennen: wie ben ik? wat wil ik? wat kan ik? Dat zijn de drie kernvragen. Hopelijk stimuleert ook jouw school je al langer dan nu in het zoeken naar een antwoord op die vragen. Is dat niet gebeurd? Speel je sociale rol: zorg er met de leerlingenraad voor dat de leerlingen na jou daar wel vanaf de eerste of tweede graad aan beginnen. ✘ Om jezelf te kennen moet je nadenken over wie je bent, wat je doet en waarom. Luister vooral ook naar je omgeving: hoe reageert die op jou? hoe ervaart die jouw aanwezigheid? Familie, vrienden, kennissen zullen je steeds weer vragen: “wat ga je volgend jaar studeren?” Antwoord met een vraag: “Waar denk jij dat ik goed in ben?” De helft zal stilvallen, niet weten wat zeggen. Geen probleem, daar ben je meteen vanaf zonder dat je zelf steeds weer hetzelfde verhaal moet doen. Een kwart zal je vertellen dat je moet kiezen voor wat zij leuk vinden. Ook die groep laat je voor wat ze is. Maar een kwart (of minder of meer) zal ernstig antwoorden: daaruit leer je vaak heel wat over jezelf. Ze kunnen je helpen meer inzicht te krijgen in je mogelijkheden, interesses en studiehouding. Ga met hen het gesprek aan over wat zij denken en wat jij voelt en wil kiezen. Maar natuurlijk: jij beslist aan het eind van de rit. ✘ Kijk naar je capaciteiten, interesses, vaardigheden en talenten en vergelijk deze met de eisen die aan bepaalde opleidingen worden gesteld. Wees je ook bewust van je zwakke punten. Meestal is het beter dat je afstudeert als de beste kandidaat in een opleiding van een lager niveau dan als een grijze muis in een opleiding van een hoger niveau. Wie vaardig met zijn handen is, kiest vaak beter voor een eerder technische dan een theoretische opleiding. Beter een uitstekend loodgieter dan een klungelend ingenieur. ✘ Bevraag oud-leerlingen van je school. De ene school is de andere niet. Daarom is het zinvol uit te zoeken welke problemen oud-leerlingen van jouw school ondervinden in hun verdere studies en hun beroep. Veel scholen organiseren dat overleg. Ze beleggen een avond of namiddag met twee groepen: - oud-leerlingen die nu bezig zijn met studies in het hoger onderwijs: zij kunnen je informatie geven over de sterke en zwakke punten van je vooropleiding, de problemen die ze ondervonden - het zijn ideale tipgevers; - oud-leerlingen die een beroep uitoefenen dat jij ambieert of dat aansluit op de studies van je keuze: zij kunnen je realiteitszin aanscherpen over wat de beroepsrealiteit inhoudt.

Je school organiseert dat niet? Trek met een paar vrienden naar de directeur met een voorstel. Of pak het aan via de leerlingenraad.

✘ Analyseer kritisch je studiehouding en schoolresultaten: wat leren ze je over je prestaties? Zit je aan het eind van je mogelijkheden? Studeer je nu eigenlijk niet zoveel en heb je nog reserves die je kan aanspreken? Ben je bereid meer tijd aan je studies te besteden dan nu het geval is? Ben je voldoende gemotiveerd? Heb je een goede studiemethode? ✘ Kan je moeilijk kiezen tussen twee of meer studierichtingen ? Maak dan voor elke studierichting een lijstje met pro’s en contra’s. Overloop hierbij hoe het zit met je kennis, vaardigheden, studiehouding, studiemethode die nodig zijn om die studie te volgen. Ook de toekomstperspectieven die het diploma je kan geven en de kostprijs en duur van de studie mag je niet uit het oog verliezen. Vul deze lijsten regelmatig aan en overweeg alle pro’s en contra’s bij je definitieve keuze. ✘ Geloof in jezelf, maak een tijdschema en een concreet stappenplan om tot een weloverwogen beslissing te komen. ✘ Wat doet je school? Wat verwacht je ervan? Bekijk het onderstaande lijstje. Vind je dat de school je onvoldoende ondersteunt in je studiekeuze, agendeer dit item dan op de leerlingenraad. Zoek daar uit wie nog vindt dat de school daar wat moet/kan aan doen. Bespreek dit ook met leraren en directie. - Stelt je school informatiemateriaal over studiekeuzes ter beschikking ? - Informeert je school waar je welke informatie kunt vinden ? - Organiseert je school klassikaal bezoek aan Studie-informatiedagen ? - Organiseert je school een ontmoetingsavond waar je in contact kunt komen met oud-leerlingen die een bepaalde studie volgen of het beroep uitoefenen waar de studie toe opleidt ? - Geven je leraren feedback op je studiekeuze ? - Krijg je te horen voor welke informatie en ondersteuning je bij het CLB terecht kunt ? - Verspreidt je school informatie over informatiedagen aan hogescholen en universiteiten ? - Geeft je school je de kans een proefdag te volgen in het opleidingsinstituut van je keuze ? ✘ Besteed de nodige aandacht aan de praktische uitvoering van je plan (inschrijving, verplaatsing/huisvesting, financiën…).

VOOR JE NAAR DE SID-IN TREKT ✘ Moet je rekening houden met de tewerkstellingskansen na de studie van je keuze? Een aartsmoeilijke vraag. Ze is ook dubbel: - Het soort werk waar deze studie toe opleidt, ligt mij dat? - Zijn er arbeidsplaatsen en toekomstmogelijkheden in die sector? Misschien trekt de inhoud van een onderwijsopleiding je aan, maar wil je nooit leraar worden. Je wil journalistiek studeren al is het aantal plaatsen voor journalisten erg beperkt. Hou daarbij rekening met twee factoren: - Heel wat mensen die een bepaalde studie volgen, komen uiteindelijk in een totaal andere sector terecht. Hoeveel verkopers hebben dat vak gestudeerd? Hoeveel mensen werken met een onderwijsdiploma in de bank- of verzekeringssector? Ga zo maar door. Anders gezegd: de tewerkstellingskansen hangen niet altijd af van de vooropleiding die je hebt gevolgd, maar van wie je geworden bent en waar je je wil voor inzetten. - Je kan nu kiezen voor een beroep waar een grote vraag is naar afgestudeerden. Maar misschien is die vraag er niet meer binnen 3, 4 of 5 jaar als jij afgestudeerd bent. Of omgekeerd: er is nu een tekort, maar over 4 jaar is er een teveel aan afgestudeerden. Dat is bijvoorbeeld gebeurd met informaticaprogrammeurs: eerst waren er te weinig, daarna was er een groot overschot. Laat je dus in je keuze vooral leiden door wat je graag doet, wat je boeit. ✘ Laat je niet opjutten door je omgeving die vindt dat je in maart of april al moet hebben beslist. De meeste inschrijvingen lopen tot september. En een studentenkamer vind je heus ook dan nog - al is de keuze dan beperkter. Je beslist beter wat later en overtuigd, dan dat je te vroeg een verkeerde keuze maakt. Je moet natuurlijk wel opletten: soms laten opleidingsinstituten slechts een beperkt aantal kandidaten tot de opleiding toe. Dan moet je er natuurlijk wel tijdig bij zijn. Je informeren is ook hier de boodschap.

CHECKLIST Je bent reeds geruime tijd bezig met het uitstippelen van je (studie)loopbaan. In het secundair onderwijs heb je immers al gekozen voor een specifieke onderwijsvorm of studierichting. Nu sta je voor een heel belangrijke stap in dit keuzeproces. Door deze keuze geef je richting aan je verdere leven. Wie een goede beslissing wil nemen, moet zich goed informeren. De SID-in helpt je daarbij. De verschillende onderwijsinstellingen en de CLB’s geven er informatie over de opleidingsmogelijkheden in Vlaanderen. Deze brochure bekijk je best voor je de SID-in bezoekt, zodat je voorbereid bent en weet over welke opleidingen je meer informatie wil en welke onderwijsinstellingen je op de SID-in wil bezoeken. De volgende vragen kunnen je helpen bij het verzamelen van de nodige studie-informatie. Kies uit onderstaande lijst de vragen waarop na je bezoek aan de SID-in een antwoord wil hebben. Neem dat vragenlijstje mee naar de SID-in en bestook er de informanten mee. ✘ Hoe lang duurt de opleiding? ✘ Welke zijn de toelatingsvoorwaarden? Welke voorkennis moet ik hebben? Is er een ingangsexamen of toelatingsproef? Wanneer gaat die door en hoe kan ik me er op voorbereiden? ✘ Welke vakken krijg ik en wat houden ze in? ✘ Zijn er keuzerichtingen en vanaf wanneer? ✘ Krijg ik stages? Hoeveel? ✘ Hoe is de opleiding opgevat? Theoretisch, praktisch of een combinatie? ✘ Wat is uniek, typisch, aantrekkelijk, … aan deze onderwijsinstelling? ✘ Hoe werkt het examensysteem? ✘ Hoe lopen de contacten met professoren, docenten, assistenten ...? Zijn er mogelijkheden tot studiebegeleiding? ✘ Organiseert de onderwijsinstelling activiteiten in het kader van de internationale uitwisselingsprogramma’s? ✘ Wat zijn mogelijke uitwegen na de studies? Wat zijn de huidige tewerkstellingsperspectieven? ✘ In welke onderwijsinstellingen kan ik de richting van mijn keuze volgen? ✘ Wanneer zijn er info- en opendeurdagen? ✘ Hoe hoog zijn de studiekosten? ✘ Welke sociale voorzieningen zijn er? ✘ Hoe zit het met de bereikbaarheid van de onderwijsinstelling? Welke verblijfsmogelijkheden zijn er? ✘ Tot welke datum kan ik me inschrijven? Is er een inschrijvingsstop?

EEN SID-IN IN ELKE PROVINCIE: PROGRAMMA 2006 - 2007 WEST-VLAANDEREN Expohallen Roeselare

Donderdag 11 januari 2007:

9u - 12u en 13u - 16u

Diksmuidsesteenweg 400

Vrijdag 12 januari 2007:

9u - 12u en 13u - 16u

8800 ROESELARE

Zaterdag 13 januari 2007:

10u - 16u

VLAAMS-BRABANT EN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST Brabanthal

Donderdag 18 januari 2007:

9u - 12u en 13u - 16u

Brabantlaan 1

Vrijdag 19 januari 2007:

9u - 12u en 13u - 16u

3053 HAASRODE

Zaterdag 20 januari 2007:

10u - 16u

Donderdag 1 februari 2007:

9u - 12u en 13u - 16u

OOST-VLAANDEREN Flanders Expo Maaltekouter 1

Vrijdag 2 februari i 2007:

9u - 12u en 13u - 16u

9051 GENT

Zaterdag 3 februari 2007:

10u - 16u

Limburghal

Donderdag 8 februari 2007:

9u - 12u en 13u - 16u

Jaarbeurslaan 6

Vrijdag 9 februari 2007:

9u - 12u en 13u - 16u

3600 GENK

Zaterdag 10 februari 2007:

10u - 16u

Antwerp Expo (Bouwcentrum)

Donderdag 8 maart 2007:

9u - 12u en 13u - 16u

Jan Van Rijswijcklaan191

Vrijdag 9 maart 2007:

9u - 12u en 13u - 16u

2020 ANTWERPEN

Zaterdag 10 maart 2007:

10u - 16u

LIMBURG

ANTWERPEN

Schoolbezoeken op donderdag en vrijdag Vrij bezoek op zaterdag

Meer info op www.ond.vlaanderen.be/sidin

Colofon Samenstelling

Centra voor Leerlingenbegeleiding

Productcoรถrdinatie Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming Agentschap voor onderwijscommunicatie Verantwoordelijke uitgever Frieda Minne, afdelingshoofd Koning Albert II-laan 15, B-1210 Brussel Vormgeving Druk Depotnummer

Artefact De Bie D/2006/3241/195