Uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/067
Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2020/067
DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande procedure Op 13 februari 2020 dienden xxx een verzoek in bij Vlaams minister Matthias Diependaele om een afschrift te verkrijgen van alle gegevens met betrekking tot de impact van de nieuwe berekening voor huurprijzen. De minister weigerde op 4 maart 2020 een afschrift van de gevraagde gegevens. Op 6 maart 2020 dienden xxx beroep in bij de beroepsinstantie tegen voormelde weigeringsbeslissing. Dit beroep werd geregistreerd op 9 maart 2020. In toepassing van artikel II.50, ยง1, tweede lid van het Bestuursdecreet van 7 december 2018, verlengde de beroepsinstantie bij beslissing van 7 april 2020 haar beslissingstermijn van dertig kalenderdagen tot een termijn van vijfenveertig kalenderdagen. Omwille van de gevolgen door de coronacrisis, was het voor de beroepsinstantie niet mogelijk om binnen de verlengde termijn een beslissing te nemen. Ontvankelijkheid van het beroep De aangevochten beslissing van 4 maart 2020 maakt geen melding van de beroepsmogelijkheden en modaliteiten, zoals voorgeschreven in artikel II.43, ยง1, derde lid van het Bestuursdecreet. De termijn om
www.vlaanderen.be
beroep in te stellen start dan ook pas vier maanden na de kennisgeving van de beslissing. Het beroepschrift van 6 maart 2020 is tijdig en ontvankelijk. Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals gestipuleerd in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.
1.
Het oorspronkelijk verzoek
In hun oorspronkelijk verzoek van 13 februari 2020 vroegen xxx een afschrift van alle gegevens met betrekking tot de impact van de nieuwe berekening voor huurprijzen. Zij verduidelijken hun vraag als volgt: - In de tabel die u vrijgaf over marktwaardes en reële huurprijzen werden de huisvestingsmaatschappijen geanonimiseerd en staat geen informatie over het precieze aantal woningen, terwijl de bescherming van persoonsgegevens niet in het gedrang komt als deze gegevens worden vrijgegeven. - Er ontbreken cijfers, per huisvestingsmaatschappij, over de impact van de energiecorrectie, het meetellen van inkomensvervanging en het meetellen van inkomens van inwonende 65-plussers. - Er ontbreken cijfers over de bijkomende verhuurinkomsten die door de nieuwe huurprijsberekening, per huisvestingsmaatschappij, gegenereerd werden. - In de commissie Wonen en Onroerend Erfgoed was er sprake van een juridisch advies van de privacycommissie omtrent de cijfers. Wij willen u vragen ook dit juridisch advies aan ons over te maken.
2. Inhoud van de bestreden beslissing Op 4 maart 2020 liet minister Diependaele weten dat hij steeds zeer transparant is geweest over de evaluatie en de toepassing van de nieuwe huurprijsberekening. Een groot aantal cijfers zijn dan ook reeds aan het parlement bezorgd en, zoals aangegeven in de debatten, zal er de komende weken worden verder gewerkt aan een grondige evaluatie die, van zodra ze is afgerond, zal worden meegedeeld aan het Vlaams Parlement. De adviesaanvraag bij de Gegevensbeschermingsautoriteit was op 4 maart 2020 nog hangende, zodat de minister pas een antwoord zou kunnen formuleren nadat hij zekerheid heeft dat de gevraagde gegevens niet in conflict zijn met de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Tot slot acht de minister het verzoek van de PVDA-fractieleden in het kader van openbaarheid van bestuur een weinig hoffelijke aanpak van het parlementair debat, zodat de minister, van zodra hij over de cijfers
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/067
pagina 2 van 5
beschikt, deze zal overmaken aan de voorzitter van het Vlaams Parlement om de informatie gelijktijdig aan alle parlementsleden te bezorgen.
3. Inhoud van het beroepschrift Verzoekers nemen geen genoegen met deze beslissing en stellen beroep in tegen de weigering, aangezien zij van oordeel zijn dat de gevraagde gegevens overeenstemmen met de definitie van bestuursdocumenten zoals voorzien in het Bestuursdecreet en dat zij geen persoonsgegevens van huurders opvragen, zodat de bescherming van de persoonlijke levenssfeer niet in het gedrang komt.
4. Toelichting door de minister Op basis van het advies van de Gegevensbeschermingsautoriteit d.d. 16 maart 2020 handhaaft de minister zijn beslissing dat de opgevraagde dataset minstens gepseudonimiseerd of geanonimiseerd moet worden alvorens te kunnen worden openbaar gemaakt. Een dergelijk gepseudonimiseerde of geanonimiseerde versie kan worden aangemaakt maar dat vergt nieuwe handelingen, wat in het kader van openbaarheid van bestuur niet kan worden gevraagd aangezien het verzoek moet betrekking hebben op bestaande documenten. De minister achtte de vraag niettemin terecht en gaf daarom opdracht aan zijn administratie om een evaluatierapport op te stellen na analyse van de door de sociale huisvestingsmaatschappijen beschikbaar gestelde data. Dit op 26 maart 2020 opgestelde evaluatierapport werd inmiddels ook via de voorzitter van het parlement overgemaakt aan haar parlement, inclusief beide verzoekers.
5. Standpunt van de beroepsinstantie Per mailbericht van 8 april 2020 werd de beroepsinstantie in kennis gesteld van het door de Gegevensbeschermingsautoriteit op 16 maart 2020 verstrekte advies en het op 26 maart 2020 opgestelde rapport over de globale evaluatie van de huurprijsberekening. Inzake het door de Gegevensbeschermingsautoriteit verstrekte advies maakt de minister geen bezwaar tegen de openbaarmaking. De beroepsinstantie ziet evenmin een in het Bestuursdecreet voorziene uitzonderingsgrond, zodat het beroep wat dit onderdeel betreft als gegrond wordt beschouwd. In antwoord op de vragen inzake ontbrekende gegevens over het aantal woningen, de impact van de energiecorrectie, het meetellen van inkomensvervanging, het meetellen van inkomens van inwonende 65plussers en over de bijkomende verhuurinkomsten, verwijst de minister naar het op 26 maart 2020 opgestelde globaal evaluatierapport van de huurprijsberekening. Hoewel de beroepsinstantie vaststelt dat dit over 39 pagina’s uitgestrekte evaluatierapport inderdaad een antwoord biedt op voormelde vragen, moet zij erop wijzen dat het voorwerp van het verzoek strikt gezien de gegevens op zich zijn en niet de verwerking ervan in een uitvoerig evaluatierapport. Naar aanleiding van het verzoek van de beroepsinstantie om de originele gegevens te bezorgen, uit het kabinet van de minister de bezorgdheid omtrent enerzijds de schending van privacy van de in de dataset vermelde personen en anderzijds de moeilijkheid om de datasets over te maken omwille van de grootte
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/067
pagina 3 van 5
van de bestanden en hun tekstformaat. Om aan die bezorgdheid tegemoet te komen, maakt het kabinet van de minister op 24 april 2020 vier EXCEL-bestanden over die telkens een geanonimiseerd staal bevatten van de vier datasets die gebruikt werden bij de analyse van de huurprijsberekening. Omdat de originele bestanden in txt-formaat zijn, worden de datasets omwille van de leesbaarheid in Excelformaat overgemaakt. Excel gaat evenwel anders om met de formattering waardoor de bedragen (bvb. een inkomen of een huurprijs) verkeerd weergegeven worden. Hoewel het kabinet de onleesbaarheid van de originele txt-bestanden benadrukt, dringt de beroepsinstantie toch aan om deze te bezorgen aangezien verzoekers niet gebaat zijn met -door de formattering- verkeerd weergegeven bedragen. Bovendien kunnen strikt gezien enkel de originele datasets beschouwd worden als het voorwerp uitmakend van het verzoek. Op 28 april 2020 ontvangt de beroepsinstantie een geanonimiseerde versie van de datasets in het originele txt-formaat. De beroepsinstantie bevestigt dat het tekstformaat van de txt-bestanden heel onoverzichtelijk is. Zonder de aangepaste software om txtbestanden te lezen, zijn deze dan ook niet heel moeilijk, zo niet onmogelijk volledig te doorgronden. De beroepsinstantie kan zoals werd aangegeven bij het overmaken, vaststellen dat een aantal gegevens werden geanonimiseerd waaronder de namen, de volledige adressen, de rijksregisternummers en geboortedata van alle bewoners. Deze gegevens raken de persoonlijke levenssfeer en worden terecht door de bestuursinstantie geanonimiseerd. Aangezien verzoekers uitdrukkelijk verklaren geen persoonsgegevens op te vragen, concludeert de beroepsinstantie dat deze weggelaten gegevens evenmin het voorwerp uitmaken van het beroep. Verder ziet de beroepsinstantie geen uitzondering op grond waarvan de openbaarmaking van de geanonimiseerde versie van de datasets moet worden geweigerd. Het tekstformaat of de grootte van de opgevraagde documenten vormen mogelijks wel een praktische belemmering, doch geen in het Bestuursdecreet voorziene uitzonderingsgrond. En hoewel de vraag of verzoekers over de nodige software beschikken om de gevraagde gegevens te openen en te lezen niet door de beroepsinstantie moet worden onderzocht noch beantwoord, acht zij het in dit geval raadzaam om dit vooraf na te gaan om zo eventueel verzoekers de kans te geven om de vorm van de openbaarmaking nog te wijzigen naar inzage van de gevraagde gegevens. Om voormelde reden wordt het beroep inzake de originele datasets met betrekking tot de impact van de nieuwe huurprijsberekening als gegrond beschouwd. Na beraadslaging,
BESLUIT: Het beroepschrift van xxx d.d. 6 maart 2020 tegen de beslissing van Vlaams minister Matthias Diependaele dd. 4 maart 2020 wordt als ontvankelijk en gegrond beschouwd.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/067
pagina 4 van 5
Bijgevolg moet de minister aan verzoekers een afschrift bezorgen van het op 16 maart 2020 door de Gegevensbeschermingsautoriteit verstrekte advies en eveneens van de geanonimiseerde versie van de originele datasets met betrekking tot de impact van de huurprijsberekening.
Geen toestemming tot hergebruik van bestuursdocumenten In zoverre dit beroep geheel of gedeeltelijk gegrond werd verklaard, geldt dat deze inwilliging van de aanvraag tot openbaarmaking GEEN toestemming inhoudt om de gevraagde bestuursdocumenten te hergebruiken, als vermeld in titel II, hoofdstuk 4 van het Bestuursdecreet van 7 december 2018. Brussel, 29 april 2020 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur, Bruno ASSCHERICKX Voorzitter
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/067
pagina 5 van 5