WAT NA HET SECUNDAIR ONDERWIJS? Najaar 2017
WAT NA HET SECUNDAIR ONDERWIJS?
Najaar 2017
Inhoud TIPS VOOR EEN DOORDACHTE STUDIE- OF BEROEPSKEUZE ..................................... 6 EFFICIËNTER NAAR DE STUDIE-INFORMATIEDAGEN (SID-INS) ................................... 9 Je wil verder studeren maar je weet nog van niets ................................................................................................. 10 Je wil verder studeren en je hebt verschillende stappen ondernomen ........................................................ 12 Je wil verder studeren en je bent al zeker van je studiekeuze ............................................................................ 13
ONDERWIJSKIEZER.BE HELPT JE KIEZEN .......................................................................... 14
Info over alle studiemogelijkheden ..................................................................................................................................... 14
SCHEMA ‘WAT NA HET SECUNDAIR ONDERWIJS?’ ....................................................... 16
Hoger onderwijs in Vlaanderen ............................................................................................................................................. 16 Andere mogelijkheden ................................................................................................................................................................. 17
INHOUD
RAAK WEGWIJS IN HET HOGER ONDERWIJS ................................................................. 18
4
Volg een professionele bachelor ............................................................................................................................................ 18 Na je professionele bachelor ................................................................................................................................................... 18 Volg een academische bachelor ............................................................................................................................................ 18 Na je academische bachelor .................................................................................................................................................... 18 Doctoreren? ....................................................................................................................................................................................... 18 Naar het Hoger beroepsonderwijs (hbo5) ........................................................................................................................ 19
TOELATINGSVOORWAARDEN .............................................................................................. 20 Voor hbo5 ......................................................................................................................................................................................... 20 Voor bachelor ................................................................................................................................................................................. 20 Voor master ..................................................................................................................................................................................... 20 Lerarenopleiding ........................................................................................................................................................................... 20 Flexibele leertrajecten ................................................................................................................................................................ 21 Open Universiteit (afstandsonderwijs volwassenen) ............................................................................................... 21
VEEL GEBRUIKTE WOORDEN EN TERMEN IN HET HOGER ONDERWIJS ................ 22 TOELATINGSPROEVEN EN INSTAPTOETSEN .................................................................... 24
Instaptoets lerarenopleiding .................................................................................................................................................. 24 Toelatingsexamen arts en tandarts .................................................................................................................................... 24 Inschrijven bij kunstopleidingen .......................................................................................................................................... 24 Columbus ........................................................................................................................................................................................... 25 Ijkingstoets wetenschappen en technologie ................................................................................................................. 25
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS OP SID-IN .............................................................. 26
Universiteiten en hogescholen .............................................................................................................................................. 26 Samenwerkingsverbanden hbo5 ........................................................................................................................................... 31 Uniformberoepen .......................................................................................................................................................................... 36
HANDIG OM WETEN ............................................................................................................... 37
Wat is leerkrediet? ........................................................................................................................................................................ 37 Studietoelage hoger onderwijs aanvragen ..................................................................................................................... 38 Studeren met een functiebeperking ................................................................................................................................... 38
VERDER STUDEREN IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS ................................................. 39
Secundair-na-secundair (Se-n-Se) ......................................................................................................................................... 39 Voorbereidend jaar hoger onderwijs ................................................................................................................................. 39 Specialisatiejaren derde graad voor beroepssecundair onderwijs ................................................................... 39 Secundair volwassenenonderwijs ...................................................................................................................................... 40 Deeltijds leren en werken ........................................................................................................................................................ 40 Leer op school en werkvloer (proefproject ‘Duaal leren’) ..................................................................................... 40
OPLEIDINGEN TOT UNIFORMBEROEPEN .......................................................................... 41
KERKELIJK HOGER ONDERWIJS .......................................................................................... 43
Rooms-Katholieke godsdienst ............................................................................................................................................... 43 Protestantse godsdienst ........................................................................................................................................................... 43
SYNTRA-OPLEIDINGEN VOLGEN ......................................................................................... 44 EXAMENS AFLEGGEN VIA EXAMENCOMMISSIE ............................................................... 45 IN HET BUITENLAND STUDEREN OF STAGE LOPEN ...................................................... 46 INFO OVER JE TOEKOMSTIGE JOB OP ONDERWIJSKIEZER.BE ................................... 49 CLB HELPT JE VERDER BIJ STUDIE- OF BEROEPSKEUZE ............................................ 50 OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN .............................................................................. 52 KOM MEER TE WETEN OVER DE SPRONG NAAR DE ARBEIDSMARKT (VDAB) .... 69
INHOUD
Aan de slag bij politie ................................................................................................................................................................. 41 Aan de slag bij luchtvaart ......................................................................................................................................................... 41 Aan de slag bij brandweer ...................................................................................................................................................... 42 Aan de slag bij defensie ............................................................................................................................................................ 42
5
TIPS VOOR STUDIE- OF BEROEPSKEUZE
Kiezen en beslissen? Dat doe je zo!
6
Tips voor een doordachte studieof beroepskeuze
Binnenkort heb je je diploma secundair onderwijs op zak. Proficiat! Je zal een belangrijke keuze moeten maken: verder studeren of gaan werken. Gezien het ruime aanbod aan mogelijkheden, is het in de praktijk niet gemakkelijk kiezen. Er komt veel denkwerk bij kijken en je zal zelf acties moeten ondernemen. Het feit dat je deze brochure aan het lezen bent, is zeker al een goede start! We willen jou graag een aantal belangrijke tips meegeven over het maken van een doordachte studie- of beroepskeuze. Je mag deze tips als cruciale ‘acties’ in jouw dynamisch keuzeproces beschouwen die niet noodzakelijk chronologisch zijn, maar in elkaar kunnen overvloeien en elkaar kunnen beïnvloeden.
Neem en gebruik je tijd Voor het maken van een studie- of beroepskeuze die bij je past ga je uiteraard niet over één nacht ijs: denk goed na en neem de nodige tijd! Het is normaal dat er spanning en onzekerheid in de lucht hangt. Bekijk het rustig en ga met mensen praten die je wegwijs kunnen maken.
Ken jezelf Het is van belang een opleiding of beroep te kiezen dat volledig bij jou past. Om deze keuze te maken, is het belangrijk om jezelf goed te kennen. Onderstaande vragen kunnen je hierbij helpen. De antwoorden erop kan je vinden door zelfreflectie en aftoetsing met anderen. »» Wie ben ik? Wat zijn jouw belangrijkste persoonlijkheidskenmerken en waarden? Wat boeit je persoonlijk, geeft je energie en motiveert je? Hoe sta je tegenover ‘leren’ en hoe pak je dit voor jezelf praktisch aan? Hoe zien familieleden en vrienden je als persoon? »» Wat kan ik? Hoe goed ben je in jouw schoolvakken en welke doe je ook graag? Waar ben je sterk in buiten de schoolmuren, op basis van jouw hobby’s, tijdelijke jobs, ervaringen uit je naaste omgeving? Welke talenten heb je volgens jouw familieleden en vrienden? »» Wat wil ik? Wat wil je precies doen later? Met welke activiteiten wil je dagelijks bezig zijn? Welke opleiding of beroep past écht bij jouw interesses? Wat zijn jouw dromen voor de toekomst? Wat vinden familieleden en vrienden daarvan? Om je te helpen met deze vragen, bestaan er (gratis) tools op Onderwijskiezer.be en Vdab.be (zie pagina’s 14 en 69.
Verken het aanbod Kiezen gaat beter als je zeer goed vertrouwd bent met het aanbod: »» Algemeen aanbod: verschillende mogelijkheden (zie structuur op pagina 16 en 17), soorten contracten, flexibele trajecten (voltijds of deeltijds, dag-, avond- of afstandsonderwijs), beroepssectoren (zie vanaf pagina 52) ...
Hoe kom je aan informatie over het aanbod? »» Via jouw school, leraren en CLB Je kan in de eerste plaats terecht bij jouw school en leraren. Zij hebben de taak om je te informeren en te begeleiden in jouw studie- of beroepskeuzeproces, ondersteund door het Centrum voor Leerlingenbegeleiding (CLB). Je kan rechtstreeks hulp vragen bij het CLB. Hoe? Dat lees je op pagina 50. »» Via oud-leerlingen van jouw school en beroepsbeoefenaars Vraag raad aan oud-leerlingen van jouw school en beroepsbeoefenaars over de sterke en zwakke punten van jouw vooropleiding, hun ervaringen met hoger onderwijs en hoe het er nu écht aan toegaat op hun job. Veel scholen organiseren zelf een infomoment. »» Via websites Surf naar Onderwijskiezer.be voor gedetailleerde en overzichtelijke informatie over regelgeving, opleidingen en beroepsmogelijkheden. Hoe dat allemaal in zijn werk gaat, lees je op pagina 14. Je vindt er ook de websites van de onderwijsinstellingen (voor details rond opleidingen) of van de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling (VDAB) en jobsites (voor details beroepen). »» Via brochures De meeste onderwijsinstellingen brengen programmabrochures uit met alle details van hun
»» Via de Studie-Informatiedagen (SID-ins) In alle Vlaamse provincies worden deze Studie-Informatiedagen georganiseerd. Je kan er terecht voor informatie over alle Vlaamse onderwijsinstellingen en enkele beroepssectoren. Meer details over de SID-in staan op pagina 9 of op Sidin.be. Deze brochure is een perfecte voorbereiding voor je bezoek aan de SID-in. Je kan tijdens je bezoek gebruik maken van de checklists achteraan in deze brochure en vanaf pagina 26 kom je te weten welke standhouders op de beurs staan. »» Via openlesdagen Gedurende het hele academiejaar organiseren verschillende hogescholen en universiteiten openlesdagen. Op deze dagen neem je plaats in de klas tussen de studenten en volg je de echte onderwijsactiviteiten zoals lessen, labo’s en practica, groepswerken … Nadien kan je vrijblijvend info verzamelen over opleidingen en studeren. Openlesdagen zijn volledig gratis, maar vooraf inschrijven is wel verplicht. Sommige opleidingen voorzien zelfs openlesdagen op maat. »» Via info-evenementen Onderwijsinstellingen organiseren zelf verschillende evenementen, zoals opendeurdagen, infodagen … Je mag er vragen stellen aan studietrajectbegeleiders en docenten over de opleidingen en mogelijke beroepen en zelfs cursussen inkijken. »» Via specifieke begeleiding Studieadviseurs van hogescholen en universiteiten kunnen je helpen met studiekeuzebegeleiding en algemene info. Bij (studie) trajectbegeleiders kan je dan weer terecht voor detailinfo over de opleidingen en bespreking van trajecten en begeleidingsmaatregelen. Bij VDAB zijn er consulenten die je helpen met allerlei vragen rond beroepsuitoefening.
TIPS VOOR STUDIE- OF BEROEPSKEUZE
»» Specifiek aanbod: opleidingen en afstudeerrichtingen, details over opleidingsonderdelen, eventuele toelatingsvoorwaarden of –proeven, soorten onderwijsinstellingen en hun regio’s, mogelijke (knelpunt)beroepen ...
opleidingen. VDAB beschikt over allerhande info m.b.t. de arbeidsmarkt.
7
Maak een weloverwogen keuze Doordacht kiezen kan je enkel als je een duidelijk zicht hebt op jouw mogelijkheden binnen het aanbod en op wat je zelf belangrijk vindt. Bespreek jouw keuze(s) met anderen, maar jij bent degene die uiteindelijk de eindbeslissing neemt! De keuze waar je volledig achter staat, zal je later trouwens de motivatie geven om er echt voor te gaan.
TIPS VOOR STUDIE- OF BEROEPSKEUZE
Bij het kiezen ga je eerst de diverse mogelijkheden
wikken en wegen en dan de knoop doorhakken. Als je moeilijk kan kiezen, kan je jouw interesses afwegen tegen elkaar via criteria die je zelf belangrijk vindt. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld ‘Explorer’ of het keuzerooster van Onderwijskiezer.be. Ter controle van jouw eindkeuze kan je je deze vragen stellen: ben ik zeker? Waarom kies ik hiervoor? Maakt dit me gelukkig?
Bereid je goed voor op jouw keuze Als je een definitieve keuze hebt gemaakt, kan je je informeren over de inschrijvingsvoorwaarden van jouw gekozen opleiding bij de onderwijsinstelling of over de vacatures van jouw gekozen beroep bij VDAB, jobsites en werkgevers. Uiteraard bereid je je best goed voor op jouw gekozen opleiding of beroep: »» In veel onderwijsinstellingen worden
onthaalactiviteiten georganiseerd voor nieuwe studenten. »» Er bestaan tools om te peilen naar jouw startcompetenties en voorkennis (via zelftests). Je kan bijvoorbeeld ook je vaardigheden aanscherpen, deelnemen aan opfrissingscursussen… »» Bij VDAB helpen ze je graag met vacatures en sollicitatietips.
8
Schema van mijn keuzeproces
Ken ik mezelf? Wie ben ik? Wat kan ik? Wat wil ik?
Neem ik tijd voor mijn keuze (studie of beroep)?
Ken ik het aanbod? Weet ik er voldoende over?
MIJN KEUZEPROCES
Hoe maak ik een weloverwogen keuze?
Hoe bereid ik me voor na mijn eindkeuze?
Efficiënter naar de SID-in »» Wil ik verder studeren? »» Wil ik studeren en/of werken in het buitenland? »» Wil ik meteen gaan werken? Heb je op één van bovenstaande vragen ‘ja’ geantwoord? Breng dan zeker een bezoek aan een SID-in!
Data en locaties »»
»»
»»
»»
»»
SID-in Vlaams-Brabant en BHG 11, 12 en 13 januari 2018 Brabanthal Brabantlaan 1 3001 Leuven SID-in Oost-Vlaanderen 18, 19 en 20 januari 2018 Flanders Expo (Hal 8) Maaltekouter 1 9051 Gent SID-in Antwerpen 1, 2 en 3 februari 2018 Antwerp Expo (Hal 4) Jan Van Rijswijcklaan 191 2020 Antwerpen SID-in Limburg 8, 9 en 10 februari 2018 Limburghal (Hal A en B) Jaarbeurslaan 6 3600 Genk SID-in West-Vlaanderen 1, 2 en 3 maart 2018 Kortrijk Xpo (Hal 1) Doorniksesteenweg 216 8500 Kortrijk
Op donderdag en vrijdag enkel toegang via klassikale bezoeken (9 tot 12 uur en van 13 tot 16 uur). Vrije bezoeken op zaterdagen (doorlopend van 10 tot 16 uur).
Bij wie kan je terecht op de SID-in als je ... ... wil verder studeren? »» De verschillende hogescholen, universiteiten en andere onderwijsinstellingen zijn aanwezig. Heb je nog totaal geen idee wat je wil studeren? Twijfel je nog tussen enkele opleidingen of ben je al zeker van je opleiding? Bekijk dan zeker de info over ‘verder studeren’ op de volgende pagina’s.
... wil studeren en/of werken in het buitenland? »» Informanten staan paraat om al je vragen te beantwoorden. Bekijk ook de info over ‘studeren en stage lopen in het buitenland’ op pagina 46.
... het nog niet weet of nog vragen hebt?
»» De medewerkers van het CLB beantwoorden al je vragen en verwijzen je door indien nodig.
... wil gaan werken? »» Aan de stand van de VDAB krijg je info over de arbeidsmarkt en verneem je wat je als jonge werkzoekende te doen staat. »» In alle provincies krijg je ook informatie over enkele beroepssectoren. Je kan er terecht met vragen over wat beroepen
inhouden, over mogelijke tewerkstelling en over verdere opleiding in bedrijven en organisaties. »» De beroepeninformatie is interessant als je meteen wil werken na het secundair onderwijs, maar ook als je verder studeert. Het is altijd handig om te weten welke opleiding het beste voorbereidt op een bepaald beroep, waar de jobkansen liggen en in welke beroepssectoren je terecht kan met een bepaald diploma. Bekijk ook de info over ‘kom meer te weten over de sprong naar de arbeidsmarkt op pagina 69.
Zo haal je meer uit je bezoek »» Kom je met de klas naar de SIDin? Besef dat je bezoek beperkt is in tijd. Gebruik je tijd op een efficiënte manier. »» Bekijk de vragen op de checklist (achteraan in deze brochure), duid de voor jou belangrijke vragen aan. Vul de vragen aan en personaliseer ze indien nodig. »» Bekijk alvast het grondplan zodat je op voorhand weet waar je moet zijn. Dat kan zelfs online. »» Ga je verder studeren? Lees dan zeker de informatie op de volgende pagina’s. Meer info? Sidin.be
EFFICIËNTER NAAR DE SID-IN
STEL JEZELF DE VOLGENDE VRAGEN
9
Je wil verder studeren maar je weet nog van niets
Voorbereiding op een bezoek aan de SID-in Wil je een studiekeuze maken? Als het antwoord ja is, dan is het zeker nog niet te laat om eraan te beginnen.
EFFICIËNTER NAAR DE SID-IN
»» Weet je nog niets of heb je toch al bepaalde voorkeuren?
10
Op Onderwijskiezer.be kan je de belangstellingsproef ‘I-Prefer’ invullen. Het is een hulpmiddel om je belangstelling voor opleidingen van het hoger onderwijs in kaart te brengen. Ook Columbus is een nieuwe zelftest, meer daarover op pagina 25. »» Welke stappen kan je zelf ondernemen? Op Onderwijskiezer.be kan je de vragenlijst ‘StudiekeuzeTaken’ (VST) invullen. Het is een hulpmiddel om na te gaan in welke mate je werk maakt van zes belangrijke studiekeuzetaken in de keuze naar het hoger onderwijs. Lees zeker ook de tips voor een doordachte studie- of beroepskeuze op pagina 6. »» Weet je al iets over hoe het hoger onderwijs in elkaar zit? Bekijk dan het schema ‘mogelijkheden na het secundair onderwijs’ op pagina 16.
Tijdens je bezoek aan de SID-in »» Verzamel algemene opleidingsbrochures op verschillende standen. »» Twijfel je nog tussen hogeschool en universiteit, verzamel dan zeker brochures van beide soorten.
»» Heb je tijd genoeg, informeer je dan over verschillende richtingen. »» Op zoek naar informatie over beroepen? Ga langs bij de aanwezige beroepssectoren. »» Heb je nog vragen? Ga dan langs bij de stand van het CLB.
Denk verder na over je studiekeuze »» Op school wordt er zeker nog aandacht besteed aan het thema studiekeuze. »» Heb je nog steeds niet voldoende info? Neem je tijd en lees zeker (nogmaals) alle tips voor een doordachte studie- of beroepskeuze op pagina 6. »» Doe eventueel nog eens de ‘VST’, zo kom je te weten waaraan je nog kunt werken.
Je keuze verbreden en/of verdiepen »» Lees en vergelijk de brochures die je verzamelde op de SID-in. Begin al met die studierichtingen te schrappen die zeker niet bij je passen. Hopelijk blijven er een aantal over waarover je je dan kunt informeren, via brochures, websites en zeker op de infodagen. »» Noteer vragen die in je opkomen (je kan ze nadien op een infodag stellen aan informanten van de opleiding). »» Ontdek je nog nieuwe interessante opleidingen? Via websites van de onderwijsinstellingen kan je gratis bijkomende brochures bestellen.
»» Bijkomende info over opleidingen kan je terugvinden op Onderwijskiezer.be of op de websites van de onderwijsinstellingen. »» Stip de data van infodagen en openlesdagen aan. Mis die momenten niet want je leert er de opleiding en onderwijsinstelling van je keuze nog beter kennen.
Kan je geen keuze maken? Heb je goed nagedacht over je studiekeuze of geraak je er echt niet uit en kun je maar niet beslissen? Maak dan een afspraak bij ... »» je leerkracht of leerlingenbegeleider op school; »» het CLB; »» een studentenbegeleider van de onderwijsinstelling waar je wil gaan studeren.
Hou je van je definitieve keuze? Uiteindelijk heb je een studiekeuze gemaakt of bevestigd. Stel jezelf de vragen: waarom kies ik hiervoor? Maakt het me gelukkig? Ben ik zeker?
EFFICIËNTER NAAR DE SID-IN
»» Misschien heb je toch al een lichte voorkeur, of ben je nieuwsgierig naar een bepaalde opleiding, ga dan een aantal vragen stellen aan de informanten van die opleiding zodat je een goed beeld krijgt van wat die richting inhoudt (zie ook de checklist achteraan in deze brochure).
Na de SID-in
11
EFFICIËNTER NAAR DE SID-IN
Je wil verder studeren en hebt verschillende stappen ondernomen maar je hebt nog niet definitief gekozen
12
Voorbereiding op een bezoek aan de SID-in
Na de SID-in
Kan je kiezen?
»» Op school wordt er zeker nog aandacht besteed aan het thema studiekeuze.
Welke informatie heb je nog nodig om de knoop te kunnen doorhakken? »» Weet je genoeg over de inhoud van de studierichtingen waartussen je twijfelt? »» Twijfel je nog tussen universiteit en hogeschool? Ken je goed het verschil tussen professionele en academische bacheloropleidingen?
Denk verder na over je studiekeuze
»» Heb je via Onderwijskiezer.be nog geen online testen uitgevoerd? Maak er zeker tijd voor!
Informeer verder: je keuze verbreden en/of verdiepen
»» Ligt de twijfel bij jezelf? Ben je voldoende voorbereid, heb je de juiste voorkennis?
»» Lees en vergelijk de brochures die je verzamelde op de SID-in. Noteer vragen die in je opkomen (je kan ze nadien op een infodag stellen aan informanten van de opleiding).
»» Bekijk de vragen op de checklist (achteraan in deze brochure), duid de voor jou belangrijke vragen aan. Vul de vragen aan en personaliseer ze indien nodig.
»» Ontdek je nog nieuwe interessante opleidingen? Via de websites van de onderwijsinstellingen kan je gratis bijkomende brochures bestellen.
Tijdens je bezoek aan de SID-in
»» Stip de data van infodagen en openlesdagen aan. Mis die momenten niet want je leert er de opleiding van je keuze nog beter kennen.
»» Stel je vragen aan informanten bij de verschillende onderwijsinstellingen. Met plezier zullen ze al je vragen beantwoorden. »» Bij heel wat onderwijsinstellingen zijn er ook studenten aanwezig. Bestook hen met vragen over studeren én het studentenleven. »» Vergeet je (gepersonaliseerde) checklist uit deze brochure niet! »» Verzamel brochures over opleidingen en over studentenvoorzieningen. »» Heb je nog vragen? Ga dan langs bij de stand van het CLB.
Hou je van je definitieve keuze? Uiteindelijk heb je een studiekeuze gemaakt of bevestigd. Stel jezelf de vragen: waarom kies ik hiervoor? Maakt het me gelukkig? Ben ik zeker?
Je wil verder studeren en je bent al zeker van je studiekeuze Voorbereiding op een bezoek aan de SID-in Je studiekeuze staat vast
En toch ... informeer verder »» Heb je je al voldoende verdiept in de informatie over de opleiding? Doe dit zeker zodat je voldoende op de hoogte bent. »» Vergeet niet om ook het opleidingsaanbod nog eens met een open blik te bekijken. Misschien ontdek je zo nog andere interessante opleidingen die bij je passen. »» Vergelijk de door jou gekozen opleiding met opleidingsinfo van aanverwante opleidingen. »» Bekijk de vragen op de checklist (achteraan in deze brochure), duid de voor jou belangrijke vragen aan. Vul de vragen aan en personaliseer ze indien nodig.
Tijdens je bezoek aan de SID-in »» Stel je vragen aan informanten bij de verschillende onderwijsinstellingen. Met plezier zullen ze al je vragen beantwoorden. »» Bij heel wat onderwijsinstellingen lopen er ook studenten rond. Bestook hen met vragen over studeren én het studentenleven. »» Vergeet je (gepersonaliseerde) checklist uit deze brochure niet!
Denk verder na over je studiekeuze »» Op school wordt er zeker nog aandacht besteed aan het thema studiekeuze.
Je keuze bevestigen »» Lees en vergelijk de brochures die je verzamelde op de SID-in. Noteer vragen die in je opkomen (je kan ze nadien op een infodag stellen aan informanten van de opleiding). »» Stip de data van infodagen en openlesdagen aan. Mis die momenten niet want je leert er de opleiding van je keuze nog beter kennen.
Hou je van je definitieve keuze? Uiteindelijk heb je een studiekeuze gemaakt of bevestigd. Stel jezelf de vragen: waarom kies ik hiervoor? Maakt het me gelukkig? Ben ik zeker?
EFFICIËNTER NAAR DE SID-IN
Je hebt al goed nagedacht over je studiekeuze en je keuze staat vast.
Na de SID-in
13
ONDERWIJSKIEZER.BE HELPT JE KIEZEN!
Onderwijskiezer.be helpt je kiezen!
14
Info over alle studiemogelijkheden en nog veel meer op Onderwijskiezer.be Of je nu al (ongeveer) weet wat je gaat studeren of niet, objectieve informatie over de mogelijkheden en wat je ermee nadien kan doen heb je altijd nodig. Als je je afvraagt waar je betrouwbare info vindt, is het antwoord eenvoudig, namelijk op Onderwijskiezer.be. Hier vind je volledige informatie over alle erkende studierichtingen in het hoger onderwijs. Ook de opleidingsmogelijkheden die geen deel uitmaken van dat hoger onderwijs (Uniformberoepen, Se-n-Se …) staan er online. In enkele klikken ontdek je pasklare, neutrale en verstaanbare informatie over al die opleidingen. Pak dus je toekomst vast via Onderwijskiezer.be!
Elke opleiding tot en met de afstudeerrichting! Onderwijskiezer.be heeft een infofiche van elke bachelor- en masteropleiding tot op het niveau van de afstudeerrichtingen. Niet elke opleiding wordt met afstudeerrichtingen georganiseerd. Soms gaat het enkel om meer beperkte keuzepakketten of -opties, maar wees gerust ook die info kan je vinden op de site. Je vindt van elke (afstudeer) richting een objectieve inhoudelijke beschrijving. Afstudeerrichtingen zijn belangrijk omdat ze een specialisatie bieden. Niet alle hogescholen organiseren dezelfde afstudeerrichtingen. Informeer je dus grondig want je zal altijd meer keuzemogelijkheden hebben om je programma samen te stellen dan in het secundair onderwijs.
Unieke online zoekmogelijkheden! Zo kan je zoeken via de schoolvakken van het secundair onderwijs. Kies uit de lijst één of meerdere vakken die je interesseren en via één klik krijg je een overzicht van de studiemogelijkheden op alle niveaus die met dat vak te maken hebben. Je kan ook zoeken via belangstellingsdomein of de belangstellingsproef ‘I-Prefer’ invullen. Neem er wel even je tijd voor, want je moet 120 vragen beantwoorden. Het resultaat loont de moeite, want je krijgt een mooi overzicht waarvoor je belangstelling hebt en van de studierichtingen die daarnaar leiden. Je kan nu ook zoeken via ‘Explorer’. Dit gloednieuw instrument laat je zoeken via een honderdtal trefwoorden en rangschikt vervolgens de mogelijke studierichtingen netjes volgens jouw eigen voorkeur.
Ook heel veel praktische informatie! Op Onderwijskiezer.be vind je ook alle opendeurdagen of infomomenten die hogescholen en universiteiten organiseren. Met één klik kan je zelfs de momenten die jouw interesseren vastpinnen in je elektronische agenda.
Per studierichting kan je rechtstreeks de cijfers van VDAB over de arbeidsmarkt raadplegen. Zo krijg je een idee of het moeilijk is om later een job te vinden. Het is belangrijk dat je dit kunt inschatten. Beslis zelf in hoeverre je dit laat meespelen bij je keuze. Volg je graag een erkende opleiding in een andere taal? Geen nood, op Onderwijskiezer.be kan je opleidingen selecteren per onderwijstaal. Zoek je informatie over
Je vindt daarnaast info over de kostprijs van het hoger onderwijs; misschien vind je dit eerder iets voor je ouders, maar het is toch belangrijk dat je weet dat studeren geld kost. Kan je om één of andere reden niet voltijds studeren (financiële middelen, beperking ...) of wil je je studies combineren met topsport of wil je gewoon meer tijd voor jezelf, op de site vind je alle flexibele opleidingsmogelijkheden. Een functiebeperking? Er staat algemene info online en wegwijzers naar meer gespecialiseerde informatiebronnen.
Studierendement: wat is dat? Omdat niet iedereen eenzelfde traject volgt spreekt men in het hoger onderwijs niet meer van slaagkansen, maar van ‘studierendement’. Per bacheloropleiding kan je bekijken wat de gemiddelde resultaten zijn in het eerste bachelorjaar van
afgestudeerden uit de verschillende studierichtingen van het secundair onderwijs. Lees zeker goed de bijhorende uitleg voor een juiste interpretatie van de cijfers, want het is geen makkelijke materie! Op dezelfde manier kan je per studierichting van de derde graad secundair zien hoeveel jaren het gemiddeld duurt vooraleer een diploma wordt behaald.
Twijfel je aan je inzet en studiehouding? Hoe je ook draait of keert, jouw inzet en studiehouding zullen in hoge mate bepalen hoe succesvol je zal zijn in je verdere studies. Je kan op Onderwijskiezer.be jezelf evalueren via ‘I-Study’. Op eenvoudige wijze kan je je studiehouding kritisch evalueren en door de koppeling aan je schoolresultaten, krijg je een voorzet van welke werkpunten er nog zijn. Via de ‘VST’ (Vragenlijst StudiekeuzeTaken) kan je dan weer bepalen hoever je staat in je keuzeproces en waar je nog moet aan werken.
Het team beantwoordt jouw vragen Je kan al je vragen in verband met studeren kwijt aan het team van Onderwijskiezer.be. Je vindt hiervoor op elke webpagina een elektronisch formuliertje. Binnen de 24 uur krijg je via mail een deskundig antwoord. Zelfs in weekends en tijdens vakanties! Ben je trouwens vergeten wat sommige van die moeilijke nieuwe begrippen van het hoger onderwijs willen zeggen? Geen nood, een uitgebreide ‘moeilijke woordenlijst’ helpt je in één oogopslag. In deze brochure staat er op pagina 22 ook zo’n lijst.
ONDERWIJSKIEZER.BE HELPT JE KIEZEN!
Je vindt per onderwijsinstelling info over de manier waarop het academiejaar wordt ingedeeld: per semester, modulair ... Weet dat dit een belangrijke keuze is omdat je zo voor een deel de studielast mee kunt sturen.
studeren in het buitenland? De site wijst je de weg naar betrouwbare online informatie.
15
SCHEMA WAT NA HET SECUNDAIR ONDERWIJS?
Schema
Mogelijkheden na het secundair onderwijs HOGER ONDERWIJS IN VLAANDEREN ARBEIDSMARKT
DOCTOREREN
16
MANAMA
ACADEMISCHE MASTER BANABA
Schakelprogramma
PROFESSIONELE BACHELOR
ACADEMISCHE BACHELOR
Hogeschool School of Arts Hogere Zeevaartschool
Universiteit School of Arts Hogere Zeevaartschool
HBO5-OPLEIDING
SECUNDAIR ONDERWIJS
VERLENGING SECUNDAIR ONDERWIJS
ANDERE MOGELIJKHEDEN
ARBEIDSMARKT
ARBEIDSMARKT
HOGER ONDERWIJS
BUITENLAND
UITSTROOM NAAR ARBEIDSMARKT ARBEIDSMARKT
Groepsuitwisseling
17
Inleefreis
Stage
Deeltijds leren en werken Uniformberoepen Secundair volwassenenonderwijs
Studeren
Kerkelijk hoger onderwijs
Een taal leren
Syntra
Vrijwilligerswerk
Voorbereidend jaar Hoger Onderwijs
Privéonderwijs
Werken
7de jaar bso
Examencommissies
Vakantiejob
Se-n-Se opleidingen
SECUNDAIR ONDERWIJS
SCHEMA WAT NA HET SECUNDAIR ONDERWIJS?
ANDERE MOGELIJKHEDEN
VDAB
WEGWIJS IN HET HOGER ONDERWIJS
18
Raak wegwijs in het hoger onderwijs
In Vlaanderen bieden verschillende soorten instellingen erkende opleidingen aan in het hoger onderwijs. Op zoek naar de adressen van de hogescholen of universiteiten? Ga dan snel naar pagina 26! Aan de hogescholen kan je professioneel gerichte opleidingen volgen. Binnen het kader van een School of Arts kan je er ook academisch gerichte kunstopleidingen volgen in het studiegebied audiovisuele en beeldende kunst en het studiegebied muziek en podiumkunsten. Aan de universiteiten kan je academisch gerichte opleidingen volgen, met uitzondering van de academische kunstopleidingen. Ook CVO’s en secundaire scholen (voor hbo5) kunnen hoger onderwijs organiseren in samenwerking met hogescholen. De Hogere Zeevaartschool biedt binnen het studiegebied nautische wetenschappen zowel professionele als academische opleidingen aan.
Volg een professionele bachelor
Volg een academische bachelor
Professionele bacheloropleidingen zijn in de eerste plaats gericht op de beroepspraktijk. Ze hebben tot doel je te brengen tot een niveau van algemene en specifieke kennis. Je verwerft ook competenties die nodig zijn voor de zelfstandige uitoefening van een beroep of een groep van beroepen. Een professioneel gerichte bacheloropleiding biedt dus een directe uitstroommogelijkheid naar de arbeidsmarkt. Professionele bacheloropleidingen hebben een studieomvang van minstens honderdtachtig studiepunten. Een bacheloropleiding wordt afgesloten met een bachelorproef.
Academische bacheloropleidingen leggen de nadruk op een brede academische (theoretische) vorming of een vorming in de kunsten. Ze zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en bereiden je voornamelijk voor op een masteropleiding. Je kan ook uitstromen naar de arbeidsmarkt.
Na je professionele bachelor »» Na een bacheloropleiding kan je een bachelor-na-bacheloropleiding (banaba) volgen. Die opleidingen zorgen voor een verbreding of specialisatie van je bacheloropleiding.
Academische bacheloropleidingen hebben een studieomvang van minstens honderdtachtig studiepunten.
Na je academische bachelor Masteropleidingen leggen de nadruk op gevorderde wetenschappelijke of artistieke kennis en competenties. Die heb je nodig voor de zelfstandige beoefening van wetenschap of kunst, of voor de uitoefening van een beroep. Een masteropleiding wordt afgesloten met een masterproef. Een masteropleiding heeft een studieomvang van minstens zestig studiepunten. Een instelling voor hoger onderwijs kan naast een gewone master ook een onderzoeksmaster van honderdtwintig studiepunten inrichten.
»» Een master-na-masteropleiding (manama) volgt op een andere masteropleiding. Die opleidingen zorgen ervoor dat je je vergaarde kennis en competenties binnen een bepaald studiegebied verder kan uitbouwen.
Doctoreren? Wil je een doctoraat behalen, dan moet je uitzonderlijk wetenschappelijk onderzoek verrichten en je doctoraatsproefschrift publiek presenteren en verdedigen. Wie ervoor kiest om te doctoreren, krijgt de kans om zich vier tot zes jaar te verdiepen in onderzoek. Wanneer je deze periode succesvol afrondt, krijg je de titel en het diploma van doctor, de hoogste academische graad die je in België kan behalen.
Hoger beroepsonderwijs (hbo5) is ook hoger onderwijs
De ‘5’ in de naam ‘hbo5’ verwijst trouwens naar het 5de niveau van de Vlaamse kwalificatiestructuur. Hbo5 volg je in een centrum voor volwassenenonderwijs. Er is één uitzondering: de opleiding hbo5 Verpleegkunde volg je in een school voor voltijds secundair onderwijs. Het centrum voor volwassenenonderwijs en de school voor voltijds secundair onderwijs organiseren de hbo5-opleidingen samen met een hogeschool. Als je geslaagd bent voor alle modules van het hoger beroepsonderwijs ontvang je het diploma van gegradueerde. Je kan een diploma van gegradueerde behalen in een van de volgende studiegebieden: »» Biotechniek »» Gezondheidszorg »» Handelswetenschappen en bedrijfskunde »» Industriële wetenschappen en technologie »» Sociaal-agogisch werk
»» Een studiegetuigschrift van het 2de leerjaar van de 3de graad van het secundair onderwijs; »» Een diploma van secundair onderwijs; »» Een certificaat van een opleiding van het secundair onderwijs voor sociale promotie van minimaal negenhonderd lestijden; »» Een certificaat van een opleiding van het secundair volwassenenonderwijs van minimaal negenhonderd lestijden; »» Een diploma van het hoger onderwijs voor sociale promotie; »» Een certificaat van het hoger beroepsonderwijs; »» Een diploma van het hoger beroepsonderwijs; »» Een diploma van het hoger onderwijs van het korte type met volledig leerplan; »» Een diploma van bachelor of master; »» Een studiebewijs dat krachtens een wettelijke norm, een Europese richtlijn of een internationale overeenkomst als gelijkwaardig met een van de bovenstaande studiebewijzen is erkend. Wie geen van die studiebewijzen behaald heeft, moet slagen voor een toelatingsproef om zich te mogen inschrijven. Contacteer de instelling waar je de opleiding wil volgen, om die mogelijkheid te bespreken. Wil je je inschrijven in een hbo5-opleiding aan een centrum voor volwassenenonderwijs, dan moet je ook de Belgische nationaliteit hebben of voldoen aan de voorwaarden voor wettig verblijf in België.
Wat zijn de toelatingsvoorwaarden voor hbo5?
Hoe inschrijven?
Om toegelaten te worden tot een hbo5-opleiding moet je voldaan hebben aan de deeltijdse leerplicht (18 jaar of ouder zijn voor 31 december van het schooljaar waarin je je inschrijft).
Je schrijft je in een school voor voltijds secundair onderwijs of een centrum voor volwassenenonderwijs in. De instellingen bepalen zelf hoe je moet inschrijven, tot wanneer je kan inschrijven en wat je moet meebren-
gen. Concrete informatie vind je op de website van de instelling waar je wil studeren.
Zijn er kosten? De inschrijving in het hoger beroepsonderwijs voor verpleegkunde is gratis. In een centrum voor volwassenenonderwijs betaal je 1.5 euro per lestijd. Als je het financieel moeilijk hebt en aan bepaalde voorwaarden voldoet, kan je volledige of gedeeltelijke vrijstelling van het inschrijvingsgeld krijgen. Bij de hbo5-opleiding Verpleegkunde heb je onder bepaalde voorwaarden recht op studietoelagen (bij de hbo5-opleidingen in een centrum voor volwassenenonderwijs niet). Meer over studietoelagen op pagina 38.
Toekomst Vanaf september 2019 dragen de centra voor volwassenenonderwijs de hbo5-opleidingen over aan de hogescholen, waar je jouw opleiding kan verderzetten (uitgezonderd de hbo5 Verpleegkunde die aan de school voor secundair onderwijs blijft).
WEGWIJS IN HET HOGER ONDERWIJS
De opleidingen van het hoger beroepsonderwijs (hbo5) bereiden je voor op een beroep en zijn gericht op doorstroom naar bacheloropleidingen. Het niveau van de opleidingen is hoger dan in het secundair onderwijs, maar lager dan in een professionele bacheloropleiding.
Daarnaast moet je een van de volgende studiebewijzen bezitten:
19
TOELATINGSVOORWAARDEN HOGER ONDERWIJS
20
Toelatingsvoorwaarden hoger onderwijs Voor hbo5
Voor master
Je kan starten met een hbo5-opleiding als je voldoet aan een aantal voorwaarden (deeltijdse leerplicht, leeftijd en nationaliteit of wettig verblijf). Meer daarover op pagina 19.
Met een academisch bachelordiploma kan je je inschrijven voor een masteropleiding.
Als je geen diploma secundair onderwijs hebt, maar ouder bent dan 18 jaar, kan je deelnemen aan een toelatingsproef. Vraag meer info hierover bij de betrokken scholen.
Voor bachelor Als je een diploma secundair onderwijs hebt, kan je je inschrijven voor een bacheloropleiding. Het mag een diploma aso, tso, kso of bso zijn. Een getuigschrift bso is niet voldoende. Ook als je ooit al een diploma hoger onderwijs (van een hogeschool of een centrum voor volwassenenonderwijs) behaald hebt, word je rechtstreeks toegelaten tot een bacheloropleiding. Misschien heb je zelfs recht op vrijstellingen
Heb je een professioneel bachelordiploma? Dan kan de hogeschool of universiteit je eventueel toelaten tot een masteropleiding als je eerst met succes een schakelprogramma volgt. Een instelling kan de toelating tot een masteropleiding beperken tot afgestudeerden van een welbepaalde bacheloropleiding. Als je geen diploma van die bacheloropleiding hebt, kan de instelling je eventueel toelaten, als je met succes een voorbereidingsprogramma voltooit. Een instelling kan je inschrijving voor een onderzoeksmaster afhankelijk maken van een onderzoek naar je bekwaamheid om die onderzoeksmaster te volgen. De instelling kan het aantal studenten dat toegelaten wordt tot een onderzoeksmaster beperken.
Bijkomende voorwaarden voor sommige opleidingen Voor een aantal opleidingen zijn er bijkomende voorwaarden zoals instaptoetsen en bijkomende toelatingsproeven. Alle info daarover op pagina 24-25.
Lerarenopleiding Je wil graag voor de klas staan? Er zijn verschillende soorten opleidingen.
Geïntegreerde lerarenopleiding Basisopleiding Aan een hogeschool kan je een professionele bachelor volgen. Je kiest voor een opleiding: »» Leraar Kleuteronderwijs »» Leraar Lager onderwijs »» Leraar Secundair onderwijs
Als je geen diploma secundair onderwijs hebt, neem je best contact op met de hogeschool of universiteit waar je een opleiding wil volgen om te bekijken wat de mogelijkheden zijn. Bijvoorbeeld een eventuele deelname aan een toelatingsonderzoek.
Wil je de opleiding volgen? Dan leg je eerst de verplichte niet-bindende toelatingsproef af. Deze instaptoets geeft je een beeld van je startcompetenties. Meer info hierover vind je op pagina 24.
Wil je studies en werk combineren? Er bestaan opleidingen met een verkort studieprogramma en opleidingen in avondonderwijs of afstandsonderwijs. Meer info over flexibel studeren vind je hier.
Specifieke lerarenopleiding Je hebt kennis verworven in een opleiding in het hoger of secundair onderwijs en je wil die kennis doorgeven als leraar? Dan volg je een specifieke lerarenopleiding (SLO). Die vervangt de vroegere D-cursus, GPBen aggregatieopleiding. De SLO focust enkel op het pedagogische aspect. Je hoofddiploma bepaalt in welke vakken je les mag geven.
Waar kan je de SLO volgen? Je kan de SLO volgen: »» Aan een universiteit: vraag na bij je instelling voor welke opleidingen ze een specifieke lerarenopleiding aanbiedt. »» Aan een School of Arts: vraag na bij je instelling voor welke opleidingen ze een specifieke lerarenopleiding aanbiedt. Je kan de specifieke lerarenopleiding ook volgen in het volwassenenonderwijs.
Dezelfde lesbevoegdheid en verloning. Er is geen onderscheid in lesbevoegdheid of verloning tussen een specifieke lerarenopleiding gevolgd aan een universiteit, een School of Arts of een centrum voor volwassenenonderwijs.
Flexibele leertrajecten aan hogescholen en universiteiten Je moet geen voltijds dagonderwijs volgen om een diploma hoger onderwijs te behalen. Er zijn ook andere mogelijkheden via flexibele leertrajecten aan hogescholen en universiteiten. Als student kan je, in samenspraak met je instelling, een individueel studieprogramma samenstellen. Je hoeft dus niet voltijds te studeren. Afhankelijk van je capaciteiten en van de tijd die je aan je studie kan besteden, bepaal je zelf voor hoeveel studiepunten je je inschrijft. Flexibele leertrajecten bestaan onder de vorm van: »» inschrijven voor begeleide zelfstudie; »» een diploma behalen via afstandsonderwijs of e-learning; »» de lessen volgen via avond- of weekendonderwijs of gegroepeerd op één dag in de week; »» een examencontract afsluiten, waarbij je enkel examens aflegt maar geen lessen volgt; »» …
Wat met werkende studenten? De laatste jaren richten de instellingen ook meer en meer studietrajecten in die zich specifiek richten tot werkende studenten. De studietrajecten zijn zo opgebouwd dat je werken en studeren gemakkelijker kan combineren. Je neemt het beste contact op met je hogeschool of universiteit voor meer informatie over zulke werktrajecten.
Open Universiteit biedt afstandsonderwijs aan voor volwassenen Bij de Open Universiteit ben je niet gebonden aan vaste uren of een vaste studieplaats. Je volgt de opleiding als zelfstudie. Je krijgt wel begeleiding vanuit de studiecentra. Je kan er een diploma van bachelor of master behalen. Het studiemateriaal bestaat uit schriftelijke cursussen, aangevuld met audiovisueel materiaal en computerprogramma’s. Het opleidingsaanbod vind je op de website van de Open Universiteit Vlaanderen (Ou.be). Opgelet: Open Universiteit is een Nederlandse onderwijsinstelling. Je behaalt dus een Nederlands diploma. Een toekomstige werkgever kan vragen dat je dat diploma gelijkwaardig laat verklaren met een Vlaams diploma. Daarvoor kan je terecht bij NARIC-Vlaanderen.
TOELATINGSVOORWAARDEN HOGER ONDERWIJS
Instaptoets
21
VEELGEBRUIKTE WOORDEN EN TERMEN
Veelgebruikte woorden en termen in het hoger onderwijs Tijd voor wat verduidelijking!
ACADEMIEJAAR: Een periode van een ‘schooljaar’ aan een hogeschool of universiteit, meestal opgesplitst in semesters en in lesweken + lesvrije weken die bedoeld zijn om je examens voor te bereiden. Een academiejaar begint ten vroegste op 1 september en eindigt op de dag voor het begin van het volgende academiejaar. De precieze aanvangsdatum wordt bepaald door de onderwijsinstelling. AFSTUDEERRICHTING: Een opleiding kan verschillende afstudeerrichtingen hebben. Het is een onderdeel waarin je je gespecialiseerd hebt en dit wordt vermeld op je diploma. Afstudeerrichtingen kunnen verschillen per onderwijsinstelling. Afstudeerrichtingen moeten minstens dertig studiepunten omvatten.
22 BACHELOROPLEIDING: Er bestaan professionele bachelors en academische bachelors. De bacheloropleiding – professioneel of academisch – omvat minstens honderdtachtig studiepunten. Als je slaagt in een bacheloropleiding, behaal je de graad van Bachelor. Alle academische bachelors volg je aan een universiteit. BACHELOR-NA-BACHELOROPLEIDING: Je moet eerst een bachelor behaald hebben om te mogen starten. Een banaba is een verdere specialisatie, meestal aansluitend op je basisopleiding en omvat minstens zestig studiepunten. Je hoeft er geen leerkrediet voor in te zetten. BACHELORPROEF: Deze proef is een finaliteit van een professioneel gerichte bacheloropleiding. De proef vertrekt vanuit een heldere en onderbouwde probleemstelling of onderzoeksvraag die, waar mogelijk, in een internationaal perspectief wordt geplaatst.
CREDITCONTRACT: Je schrijft je in met het oog op het behalen van een creditbewijs voor één of meerdere opleidingsonderdelen, los van de opleiding. Je kan rekenen op begeleiding van de instelling voor de opleidingsonderdelen waarvoor je een creditcontract hebt afgesloten.
DIPLOMACONTRACT: Je schrijft je in met het oog op het behalen van een diploma van een opleiding of voor een volledig schakelof voorbereidingsprogramma of voor een postgraduaatsopleiding. DOCTORAAT: Dit is de hoogste graad in de Vlaamse diplomaranking en wordt behaald aan een universiteit na de openbare verdediging van een proefschrift. De doctoraatsopleiding vormt de onderzoeker die op een zelfstandige wijze een bijdrage dient te leveren aan de ontwikkeling en de groei van de wetenschappelijke kennis.
ECTS: ECTS betekent voluit ‘European Credit Transfer and Accumulation System’ en staat voor een Europees systeem voor de overdracht en de verzameling van studiepunten die worden toegekend aan onderdelen van een studie of opleiding. ECTS garandeert een uniforme beschrijving van elke opleiding, wat een grotere transparantie en vergelijkbaarheid in Europa betekent. EERDER VERWORVEN COMPETENTIE (EVC): Eerder verworven competenties gaat over het geheel van kennis, inzichten, vaardigheden en attitudes die je hebt verworven buiten het traditionele onderwijs- en opleidingscircuit. Je hebt er dus geen diploma of getuigschrift over. Je kan deze competentie(s) bv. verworven hebben via beroepservaring. Je kan proberen deze EVC’s te laten erkennen, door een EVC-procedure op te starten in de onderwijsinstelling. Als ze worden erkend kunnen ze leiden tot vrijstellingen en dan moet je bepaalde onderdelen van een opleiding niet meer volgen. Indien het resultaat wordt erkend, dan wordt dit in een kwalificatiebewijs of een bewijs van competenties gegoten. Dit kan je inzetten voor vrijstellingen in een opleiding of op de arbeidsmarkt.
ACADEMISCH GERICHTE BACHELOROPLEIDING: Academische bacheloropleidingen leggen de nadruk op een brede academische (theoretische) vorming of een vorming in de kunsten. Ze zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en bereiden je voornamelijk voor op een masteropleiding. Alle bacheloropleidingen hebben een studieomvang van minstens honderdtachtig studiepunten. De opleiding wordt georganiseerd door de universiteiten (m.u.v. de Hogere Zeevaartschool) of door hogescholen in een associatie met een universiteit (kunstopleidingen, School of Arts …). ASSOCIATIE: Een samenwerkingsverband tussen één universiteit en ten minste één hogeschool.
EERDER VERWORVEN KWALIFICATIE (EVK): Een ‘Eerder Verworven Kwalificatie’ gaat over wat je vroeger reeds hebt gestudeerd. In een EVK-procedure wordt gekeken naar de studiebewijzen die je al behaald hebt. Er wordt nagegaan of je op basis hiervan eventueel vrijstellingen kan krijgen in je opleiding. Kwalificaties kunnen zijn: diploma’s, getuigschriften, certificaten, binnen- of buitenlandse studiebewijzen, creditbewijzen, attesten van opleidingen waarvoor je met succes een examen hebt afgelegd. Deze studiebewijzen tonen aan dat je over bepaalde competenties beschikt. EXAMENCONTRACT: Je schrijft je in voor het afleggen van examens met het oog op het behalen van hetzij een diploma van een opleiding, hetzij een creditbewijs voor één of meerdere opleidingsonderdelen. Je volgt geen les en je legt enkel de examens af. Bepaalde opleidingsonderdelen komen omwille van hun aard (bv. een practicum) niet in aanmerking voor een examencontract. De instelling legt in de onderwijsregeling vast over welke opleidingsonderdelen het gaat en motiveert dat ook.
FACULTEIT: Een faculteit is een hoofdafdeling van een universiteit. In een faculteit zijn een aantal verwante opleidingen en onderzoeksgroepen verenigd. In toenemende mate gebruiken ook hogescholen die term voor hun afdelingen, waarin dan verwante opleidingen zijn verenigd. Een faculteit staat onder leiding van een decaan.
Hbo5-OPLEIDINGEN: Het hoger beroepsonderwijs omvat opleidingen op niveau vijf van de Vlaamse kwalificatiestructuur (vandaar de roepnaam hbo5). De opleidingen bereiden voor op het uitoefenen van een beroep en zijn gericht op doorstroom naar bacheloropleidingen. Zij situeren zich qua niveau net onder de professionele bachelor en duren ongeveer twee jaar. Het niveau is minder theoretisch dan een bacheloropleiding. Het werk plekleren vormt een belangrijk onderdeel van een hbo5-opleiding en omvat minimaal een derde van de studieomvang. Hbo5 omvat twee soorten opleidingen: de hogere opleidingen van het volwassenenonderwijs en de opleiding Verpleegkunde. Meer over hbo5 op pagina 19.
LEERKREDIET: Het leerkrediet is het totale pakket van studiepunten dat iedereen kan inzetten gedurende zijn hogere studieloopbaan aan de Vlaamse hogescholen en universiteiten. Het leerkrediet kan je vergelijken met een virtuele rugzak gevuld
Op zoek naar nog meer verklaringen? Op Onderwijskiezer.be kan je bij ‘algemene info hoger onderwijs’ een alfabetische lijst ‘moeilijke woorden’ terugvinden.
MASTEROPLEIDING: Masteropleidingen leggen de nadruk op gevorderde wetenschappelijke of artistieke kennis en competenties die je nodig hebt voor de zelfstandige beoefening van wetenschap of kunst, of voor de uitoefening van een beroep. Een master omvat minstens zestig studiepunten. Masters zijn altijd academisch gericht, maar kunnen ook een professionele gerichtheid hebben. Een masteropleiding wordt afgesloten met een masterproef. Naast de universiteiten kunnen ook de hogescholen (in een associatie met een universiteit) masteropleidingen aanbieden. MASTERPROEF: Dit is een werkstuk waarmee een masteropleiding wordt afgerond. De student toont dat hij/zij beschikt over een analytisch en synthetisch vermogen of over een zelfstandig probleemoplossend vermogen op academisch niveau of over de mogelijkheid een kunstzinnige schepping te creëren. De masterproef toont de algemeen kritisch-reflecterende ingesteldheid of de onderzoeksingesteldheid van de student aan. MASTER-NA-MASTEROPLEIDING: Je moet eerst een master behaald hebben om te mogen starten aan een master-na-masteropleiding. Het is een verdere specialisatie, meestal aansluitend op je masteropleiding en omvat minstens zestig studiepunten. Je hoeft er geen leerkrediet voor in te zetten.
MODELTRAJECT: Dit is een door de onderwijsinstelling uitgetekend studietraject voor een opleiding. De opleidingsonderdelen zijn meestal gegroepeerd in opeenvolgende delen van zestig studiepunten per academiejaar (voor wie voltijds studeert). Modeltrajecten bestaan voor elke bachelor- en masteropleiding.
OPLEIDINGSONDERDEEL: In het hoger onderwijs spreken we niet langer van ‘vakken’ maar van ‘opleidingsonderdelen’. Het is een afgebakend geheel van onderwijsactiviteiten + de evaluatie ervan. Bedoeling van het vak is dat de student bepaalde competenties (= kennis, inzicht, vaardigheden en attitude) verwerft. Per opleidingsonderdeel waarvoor je geslaagd bent, ontvang je een creditbewijs. Als je je jaar (gedeeltelijk) moet overdoen, moet je dit opleidingsonderdeel niet meer afleggen.
PROFESSIONEEL GERICHTE BACHELOROPLEIDING: Een professionele bachelor is gericht op de beroepspraktijk en leert je algemene en specifieke kennis en competenties die je nodig hebt om een bepaald beroep uit te oefenen. Na deze opleiding is er altijd een directe uitstroommogelijkheid naar de arbeidsmarkt. De opleiding wordt georganiseerd door de hogescholen, de School of Arts en de Hogere Zeevaartschool.
SCHAKELPROGRAMMA: Dit is een overgangsprogramma tussen een professionele bachelor en een academische master, met een studieomvang van ten hoogste negentig studiepunten. De juiste omvang hangt af van de vooropleiding die je volgde en de gekozen master. Doel is om academische vaardigheden en wetenschappelijk-disciplinaire basiskennis bij te brengen. Het levert geen academische graad of diploma op, je hoeft dus ook geen leerkrediet in te zetten. Een schakelprogramma geeft toegang tot één welbepaalde master in een welbepaalde instelling.
SCHOOL OF ARTS: Academische en professionele kunstopleidingen worden ondergebracht in een School of Arts. Het betreft een aparte structuur binnen de hogescholen en de universiteiten zitten mee in het bestuur. Academische kunstopleidingen worden dus niet geïntegreerd in de universiteiten. Het gaat over alle hogere opleidingen binnen volgende drie studiegebieden: (1) audiovisuele en beeldende kunst, (2) muziek en podiumkunsten, (3) de kunstgerelateerde opleidingen (professionele bacheloropleidingen). Het ontwikkelen en beoefenen van de kunsten, het doen van (praktijkgericht) wetenschappelijk onderzoek in de kunsten en maatschappelijke & wetenschappelijke dienstverlening behoort tot hun opdracht. STUDIEPUNT: Dit is een maat voor studiebelasting. Een studiepunt is gelijk aan ongeveer 25 tot 30 uur studie (oefeningen, hoorcollege, labo ...). De studieomvang van elke opleiding en elk opleidingsonderdeel wordt in studiepunten uitgedrukt. STUDIERENDEMENT: Dit is de verhouding van het aantal verworven studiepunten (waarvoor geslaagd) t.o.v. het aantal opgenomen studiepunten (waarvoor ingeschreven).
VOLGTIJDELIJKHEID: De regels, vastgelegd door de instelling, die bepalen in welke volgorde je examen kan afleggen over verschillende opleidingsonderdelen of in welke volgorde je kan inschrijven voor opleidingen. Zo zal je maar kunnen inschrijven voor en examen afleggen van het opleidingsonderdeel ‘Engels voor gevorderden’ als je eerst geslaagd bent voor het opleidingsonderdeel ‘Engels voor beginners’. VOORBEREIDINGSPROGRAMMA: Dit programma kan je worden opgelegd als je geen diploma hebt dat je op rechtstreekse wijze toelating verleent tot de opleiding waarvoor je wilt inschrijven. Het programma wordt op maat bepaald en hangt af van het inhoudelijk verschil tussen de al gevolgde opleiding en de opleiding die je wil volgen. Het levert geen academische graad of diploma op, je hoeft er dan ook geen leerkrediet voor in te zetten. Een voorbereidingsprogramma geeft toegang tot één welbepaalde opleiding in een welbepaalde instelling.
VEELGEBRUIKTE WOORDEN EN TERMEN
GENERATIESTUDENT: Een student die zich, in een bepaald academiejaar, voor het eerst inschrijft met een diplomacontract voor een professioneel of academisch gerichte bachelor in het Vlaamse hoger onderwijs.
met studiepunten. Bij je start in het hoger onderwijs krijg je honderdveertig studiepunten, bij inschrijving haal je de studiepunten die je opleiding ‘kost’ uit je rugzak. Op het einde van het academiejaar ontvang je de studiepunten terug waarvoor je een creditbewijs verwierf (= geslaagd bent). De eerste zestig studiepunten die je verwerft als je ingeschreven bent met een diplomacontract, worden dubbel bij je leerkrediet geteld. Het leerkrediet is enkel van toepassing op de basisopleidingen hoger onderwijs (bachelor en master) en enkel wanneer je studeert met een diploma- of creditcontract. De stand van je leerkrediet kan je opvragen op Studentenportaal.be. Meer over leerkrediet op pagina 37.
23
TOELATINGSPROEVEN EN INSTAPTOETSEN
Toelatingsproeven en instaptoetsen
24
Weet waar je staat dankzij de instaptoets lerarenopleiding Wil je een lerarenopleiding Kleuter-, Lager of Secundair onderwijs volgen aan een hogeschool? Dan moet je een verplichte niet-bindende toelatingsproef, namelijk de instaptoets lerarenopleiding (ILO), afleggen vóór je je gaat inschrijven. De instaptoets geeft je een beeld van jouw startcompetenties. Zo weet je waar je staat: waar liggen je sterktes en wat beheers je minder? Je kunt de instaptoets online afleggen via Onderwijskiezer.be. Na je registratie ga je door de verschillende onderdelen wanneer je wil. Denk je aan kleuterof secundair onderwijs? Dan maak je de onderdelen Nederlands en een studievaardigheden- en motivatietest. Wil je lager onderwijs studeren? Dan maak je naast Nederlands en de studievaardighedentest ook de onderdelen Frans en wiskunde. Het ‘bewijs van deelname’ dat je downloadt nadat je alle onderdelen hebt gemaakt, heb je nodig om je te kunnen inschrijven bij de hogeschool van jouw keuze. Doen dus! Meer info over ILO vind je op Ilo.onderwijskiezer.be/instaptoets.html.
Toelatingsexamen arts en tandarts afleggen Wil je Geneeskunde of Tandheelkunde studeren aan een universiteit? In dat geval moet je eerst het verplichte toelatingsexamen voor arts en tandarts afleggen. Dit examen wordt jaarlijks door de Vlaamse overheid georganiseerd. Alleen wie een diploma secundair onderwijs heeft, en op het examen slaagt, kan zich inschrijven voor deze opleiding. Het examen bestaat uit twee onderdelen. Het ene deel toetst je kennis en inzicht van wiskunde, fysica, chemie en biologie. Het andere deel peilt naar je algemene vaardigheden die van belang zijn om de opleiding arts of tandarts met succes af te ronden. Overweeg je om deel te nemen aan het toelatingsexamen arts en tandarts? Begin dan tijdig met je voorbereiding en vergeet je niet in te schrijven. Vanaf januari 2018 vind je op de website van het toelatingsexamen alle informatie over de inhoud en leerstof van het examen, examenvragen van de voorbije jaren, studeertips en de inschrijvingstermijn en -voorwaarden. Surf naar Toelatingsexamenartstandarts.be.
Geen rechtstreekse inschrijving bij kunstopleidingen Voor de opleidingen van de studiegebieden audiovisuele en beeldende kunst, en muziek en podiumkunsten kan je niet rechtstreeks inschrijven. Naast de algemene toelatingsvoorwaarden moet je eerst slagen voor een artistieke toelatingsproef. De hogeschool waar je je wil inschrijven, neemt de toelatingsproef zelf af. Alle informatie vind je bij de hogeschool.
Columbus helpt je bij je studiekeuze
Jouw persoonlijke Columbusroute ontdekken? Columbus is er voor alle leerlingen in het leerjaar waarin ze het diploma secundair onderwijs kunnen behalen en daarna mogelijk verder studeren in het hoger onderwijs. Ook in het leerjaar dat daaraan voorafgaat krijgen ze de mogelijkheid om enkele zelftests in te vullen. Na het invullen van de verschillende zelftests, krijg je een individueel feedbackrapport. De test houdt je op die manier een spiegel voor waarin jij jouw interesses, capaciteiten en waarden zélf ontdekt. De feedback die je uit Columbus ontvangt, vormt de aanzet om samen met je leraren of andere begeleiders, vrienden en ouders verdere stappen te zetten in je studiekeuzeproces. De resultaten zijn niet-bindend. In de test komen verschillende thema’s zoals studievaardigheden, motivatie, interesses, wiskunde en taal aan bod. Ontdek de mogelijkheden van Columbus via Columbus.onderwijskiezer.be. Opgelet: je kan de test alleen afleggen op school.
Vul een ijkingstoets in en krijg inschatting van je voorkennis Leerlingen uit het zesde jaar secundair onderwijs die de overstap willen maken naar een academische bachelor in het domein van de wetenschappen en technologie en een inschatting willen van hun voorkennis kunnen deelnemen aan de ijkingstoets. Een overzicht van de deelnemende opleidingen is te vinden op Ijkingstoets.be. De ijkingstoets helpt je bij de overgang van het secundair naar het academisch onderwijs: de toets geeft je een duidelijk beeld van je wiskundige en wetenschappelijke vaardigheden en kennis in verhouding tot het verwachte instapniveau van de bacheloropleiding. Dankzij je resultaat en de feedback kom je te weten of je optimaal aan de opleiding start, je vaardigheden en kennis nog wat kan bijspijkeren of eventueel je studiekeuze beter bijstelt. Je kan je resultaat ook in een persoonlijke gesprek bespreken met de studiebegeleidingsdiensten. Zo verschijn je in optimale omstandigheden aan de start. De ijkingstoetsen worden simultaan georganiseerd in de locaties van de deelnemende universiteiten op vooraf vastgelegde tijdstippen. Je kan aan eender welke instelling deelnemen aan de toets, ongeacht waar je je uiteindelijk inschrijft. Deelname is gratis, maar vooraf inschrijven is verplicht! Opgelet: vanaf het academiejaar 2018-2019 zal je voor bepaalde bacheloropleidingen enkel kunnen inschrijven als je hebt deelgenomen aan de ijkingstoets. Lees hier meer over op Ijkingstoets.be
TOELATINGSPROEVEN EN INSTAPTOETSEN
Als laatstejaars secundair onderwijs kan je de Columbus-test afleggen. De test helpt je bij het maken van een juiste studiekeuze en peilt naar jouw sterktes en zwaktes. Columbus is dus een online tool die je helpt jouw weg te vinden. Langs jouw Columbusroute krijg je de ruimte en tijd om je horizon te verruimen en stap voor stap te ontdekken wat bij jou past en waar jij je goed bij voelt. Een route waarop je ontdekt waar het bij een toekomstkeuze écht om draait: zoeken wie je bent, wat je drijft, wat je kan en wat je nog wil kunnen. Hoe beter jij jezelf en de wereld verkent, hoe beter je keuzes kan maken die helemaal bij je passen.
Geïnteresseerd in wetenschappen en technologie?
25
Adressenlijst
Deze onderwijsinstellingen staan op de SID-in Universiteiten en hogescholen
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS SID-IN
1 ODISEE
26
Warmoesberg 26, 1000 Brussel
Odisee.be info@odisee.be
Campus Brussel Warmoesberg 26, 1000 Brussel Campus Brussel - Terranova Blekerijstraat 23-29 bus 1, 1000 Brussel Campus Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen H. Hamoirlaan 136, 1030 Brussel (Schaarbeek) Campus Parnas Stationsstraat 101, 1700 Dilbeek Technologiecampus Gent Gebroeders De Smetstraat 1, 9000 Gent Campus Waas Hospitaalstraat 23, 9100 Sint-Niklaas Campus Dirk Martens Kwalestraat 154, 9320 Nieuwekerken 2 LUCA SCHOOL OF ARTS
Koningsstraat 328, 1030 Brussel
Luca-arts.be info@luca-arts.be
Campus Sint-Lukas Brussel Paleizenstraat 70, 1030 Brussel (Schaarbeek) Campus Narafi V. Rousseaulaan 75, 1190 Brussel (Vorst) Campus Lemmens Lemmensberg 3, 3000 Leuven Campus C-mine C-mine 5, 3600 Genk Campus Sint-Lucas Gent Hoogstraat 51, 9000 Gent Alexianenplein 1, 9000 Gent 3 VRIJE UNIVERSITEIT BRUSSEL
Pleinlaan 2, 1050 Brussel
Campus Etterbeek (Brussels Humanities, Sciences & Engineering Campus) Pleinlaan 2, 1050 Brussel (Elsene) Campus Kaai (Brussels Technology Campus) Nijverheidskaai 170, 1070 Brussel (Anderlecht) Campus Jette (Brussels Health Campus) Laarbeeklaan 103, 1090 Brussel (Jette)
Vub.ac.be info@vub.be
4 ERASMUSHOGESCHOOL BRUSSEL
Nijverheidskaai 170, 1070 Brussel
Ehb.be info@ehb.be
Departement Management, Media & Maatschappij Zespenningenstraat 70, 1000 Brussel Koninklijk Conservatorium Brussel - School of Arts Regentschapsstraat 30 en Kleine Zavel 5, 1000 Brussel Campus Kaai, Nijverheidskaai 170, 1070 Brussel (Anderlecht) RITCS (Royal Institute for Theatre, Cinema & Sound) - School of Arts A. Dansaertstraat 70, 1000 Brussel Departement Design & Technologie Nijverheidskaai 170, 1070 Brussel (Anderlecht)
5 ARTESIS PLANTIJN HOGESCHOOL ANTWERPEN
Lange Nieuwstraat 101, 2000 Antwerpen
Ap.be info@ap.be
Campus Mutsaard (Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Antwerpen) Mutsaardstraat 31, 2000 Antwerpen Campus Spoor Noord (Gezondheid en Welzijn / Onderwijs en Training) Noorderplaats 2, 2000 Antwerpen Campus Lange Nieuwstraat (Algemene diensten) Lange Nieuwstraat 101, 2000 Antwerpen Campus Meistraat (Management en Communicatie) Meistraat 5, 2000 Antwerpen
27
Campus Kronenburg (Wetenschap en Techniek) Kronenburgstraat 47, 2000 Antwerpen Campus De Singel (Koninklijk Conservatorium Antwerpen) Desguinlei 25, 2018 Antwerpen Campus Spoor Noord (Wetenschap en Techniek) Ellermanstraat 33, 2060 Antwerpen 6 UNIVERSITEIT ANTWERPEN
Prinsstraat 13, 2000 Antwerpen
Uantwerpen.be stip@uantwerpen.be
Brusselstraat 45, 2018 Antwerpen
Kdg.be info@kdg.be
Stadscampus Prinsstraat 13, 2000 Antwerpen Campus Mutsaard Mutsaardstraat 31, 2000 Antwerpen Campus Groenenborger Groenenborgerlaan 171, 2020 Antwerpen Campus Middelheim Middelheimlaan 1, 2020 Antwerpen Campus Drie Eiken Universiteitsplein 1, 2610 Wilrijk 7 KAREL DE GROTE HOGESCHOOL
Stadscampus - Groenplaats Nationalestraat 5, 2000 Antwerpen Campus Zuid Brusselstraat 45, 2018 Antwerpen
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS SID-IN
Departement Gezondheidszorg & Landschapsarchitectuur Departement Onderwijs & Pedagogie Laarbeeklaan 121, 1090 Brussel (Jette)
Campus Sint-Lucas St. Jozefstraat 35, 2018 Antwerpen Campus Linkeroever L. Frarynlaan 30, 2050 Antwerpen Campus Congres Kerkstraat 45, 2060 Antwerpen Campus Hoboken Salesianenlaan 90, 2660 Hoboken
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS SID-IN
8 HOGERE ZEEVAARTSCHOOL
28
9 THOMAS MORE MECHELEN-ANTWERPEN THOMAS MORE KEMPEN
Noordkasteel Oost 6, 2030 Antwerpen
Zandpoortvest 60, 2800 Mechelen Kleinhoefstraat 4, 2440 Geel
Hzs.be info@hzs.be Thomasmore.be info@thomasmore.be
Thomas More Mechelen-Antwerpen - Campus Sanderus Molenstraat 8, 2018 Antwerpen Thomas More Kempen - Campus Vorselaar Lepelstraat 2, 2290 Vorselaar Thomas More Kempen - Campus Turnhout Campus Blairon 800, 2300 Turnhout Thomas More Kempen - Campus Geel Kleinhoefstraat 4, 2440 Geel Thomas More Kempen - Campus Lier Antwerpsestraat 99, 2500 Lier Thomas More Mechelen-Antwerpen - Campus De Ham Raghenoplein 21 bis, 2800 Mechelen Thomas More Mechelen-Antwerpen - Campus De Vest Zandpoortvest 60, 2800 Mechelen Thomas More Mechelen-Antwerpen - Campus Lucas Faydherbe Zandpoortvest 16, 2800 Mechelen Thomas More Mechelen-Antwerpen - Campus Kruidtuin Lange Ridderstraat 44, 2800 Mechelen Thomas More Mechelen-Antwerpen - Campus De Nayer Jan De Nayerlaan 5, 2860 Sint-Katelijne-Waver KU LEUVEN
Oude Markt 13, bus 5005, 3000 Leuven
KU Leuven - Campus Brussel Warmoesberg 26, 1000 Brussel KU Leuven - Campus Sint-Lucas Brussel Paleizenstraat 65-67, 1030 Brussel (Schaarbeek) KU Leuven - Campus Carolus Antwerpen Korte Nieuwstraat 33, 2000 Antwerpen KU Leuven - Campus Sint-Andries Antwerpen Sint-Andriesstraat 2, 2000 Antwerpen KU Leuven - Technologiecampus Geel Kleinhoefstraat 4, 2440 Geel KU Leuven - Technologiecampus De Nayer Sint-Katelijne-Waver Jan De Nayerlaan 5, 2860 Sint-Katelijne-Waver KU Leuven - Campus Groep T Leuven A. Vesaliusstraat 13, 3000 Leuven
Kuleuven.be onderwijscommunicatie@kuleuven.be
KU Leuven - Technologiecampus Diepenbeek Agoralaan, Gebouw B, Bus 8, 3590 Diepenbeek KU Leuven - Campus Brugge Spoorwegstraat 12, 8200 Brugge KU Leuven - Campus Kulak Kortrijk E. Sabbelaan 53, 8500 Kortrijk KU Leuven - Technologiecampus Gent Gebroeders De Smetstraat 1, 9000 Gent KU Leuven - Campus Sint-Lucas Gent Hoogstraat 51, 9000 Gent
11 UC LEUVEN-LIMBURG UC LIMBURG
Geldenaaksebaan 335, 3001 Heverlee Agoralaan, Gebouw B, 3590 Diepenbeek
Ucll.be leuven@ucll.be limburg@ucll.be
UC Leuven - Campus Gasthuisberg Herestraat 49, 3000 Leuven UC Leuven - Campus Proximus Geldenaaksebaan 335, 3001 Heverlee UC Leuven - Campus Hertogstraat Hertogstraat 178, 3001 Heverlee UC Leuven - Campus Sociale School Groeneweg 151, 3001 Heverlee
29
UC Leuven - Campus Clenardus Weerstandsplein 2, 3290 Diest UC Limburg - Campus Oude Luikerbaan Oude Luikerbaan 79, 3500 Hasselt UC Limburg - Campus Diepenbeek Agoralaan, Gebouw B, bus 1, 3590 Diepenbeek UC Limburg - Campus LiZa Schiepse Bos 5, 3600 Genk 12 HOGESCHOOL PXL
Elfde-Liniestraat 24, Gebouw A, 3500 Hasselt
Pxl.be pxl@pxl.be
Martelarenlaan 42, 3500 Hasselt
Uhasselt.be info@uhasselt.be
Campus Vildersstraat Vildersstraat 5, 3500 Hasselt Campus Elfde Linie Elfde-Liniestraat 26, 3500 Hasselt Campus Guffenslaan Guffenslaan 39, 3500 Hasselt Campus Quartier Canal Bootstraat 9, 3500 Hasselt Campus Diepenbeek Agoralaan, 3590 Diepenbeek 13 UNIVERSITEIT HASSELT
Campus Hasselt Martelarenlaan 42, 3500 Hasselt Campus Diepenbeek Agoralaan, Gebouw D, 3590 Diepenbeek Campus Diepenbeek Agoralaan, Gebouw H, 3590 Diepenbeek
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS SID-IN
KU Leuven - Technologiecampus Aalst Kwalestraat 154, 9320 Aalst
14 KATHOLIEKE HOGESCHOOL VIVES
Xaverianenstraat 10, 8200 Brugge Doorniksesteenweg 145, 8500 Kortrijk
Vives.be info@vives.be
Katholieke Hogeschool Vives - Campus Brugge Xaverianenstraat 10, 8200 Sint-Michiels Katholieke Hogeschool Vives - Campus Oostende Station Zeedijk 101, 8400 Oostende Katholieke Hogeschool Vives - Campus Oostende VLOC Nieuwpoortsestraat 945C, 8400 Oostende
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS SID-IN
Katholieke Hogeschool Vives - Campus Kortrijk Doorniksesteenweg 145, 8500 Kortrijk
30
Katholieke Hogeschool Vives - Campus Roeselare Wilgenstraat 32, 8800 Roeselare Katholieke Hogeschool Vives - Campus Torhout St.-Jozefstraat 1, 8820 Torhout 15 HOWEST, HOGESCHOOL WEST-VLAANDEREN
Marksesteenweg 58, 8500 Kortrijk
Howest.be info@howest.be
St.-Pietersnieuwstraat 33, 9000 Gent
Ugent.be guide@ugent.be
Geraard de Duivelstraat 5, 9000 Gent
Hogent.be info@hogent.be
Campus Sint-Jorisstraat Sint-Jorisstraat 71, 8000 Brugge Campus Rijselstraat Rijselstraat 5, 8200 Sint-Michiels Campus The Square Luipaardstraat 12A, 8500 Kortrijk Campus Graaf Karel de Goedelaan Graaf Karel de Goedelaan 5, 8500 Kortrijk Campus Budafabriek Dam 2A, 8500 Kortrijk 16 UNIVERSITEIT GENT
Universiteit Gent - Campus Kortrijk Graaf Karel de Goedelaan 5, 8500 Kortrijk 17 HOGENT
KASK - Koninklijk Conservatorium School of Arts Campus Bijloke, J. Kluyskensstraat 2, 9000 Gent Campus Grote Sikkel, Hoogpoort 64, 9000 Gent Campus Schoonmeersen (Faculteit Mens en Welzijn, Natuur en Techniek, Bedrijf en Organisatie) Valentin Vaerwyckweg 1, 9000 Gent (auto/post) Voskenslaan 270, 9000 Gent (te voet/openbaar vervoer) Campus Mercator (Faculteit Bedrijf en Organisatie) Henleykaai 84, 9000 Gent Campus Melle (Faculteit Natuur en Techniek) Brusselsesteenweg 161, 9090 Melle Campus Vesalius (Faculteit Mens en Welzijn) Keramiekstraat 80, 9000 Gent
Campus Ledeganck (Faculteit Mens en Welzijn) K.L. Ledeganckstraat 8, 9000 Gent Campus Aalst (Faculteit Bedrijf en Organisatie) Arbeidstraat 14, 9300 Aalst Proefhoeve Bottelaere (Faculteit Natuur en Techniek) Diepestraat 1, 9820 Bottelaere Site Buchtenstraat (Faculteit Natuur en Techniek) Buchtenstraat 9-11, 9051 Gent 18 ARTEVELDEHOGESCHOOL
Hoogpoort 15, 9000 Gent
Campus Kantienberg Voetweg 66, 9000 Gent Campus Kattenberg Kattenberg 9, 9000 Gent Campus Sint-Annaplein Sint-Annaplein 31, 9000 Gent Campus Brusselsepoortstraat Brusselsepoortstraat 93, 9000 Gent Campus Mariakerke Industrieweg 232, 9030 Mariakerke
31
Campus Sint-Amandsberg J. Gerardstraat 18, 9040 Sint-Amandsberg
Hbo5: samenwerkingsverbanden De aanwezige hogescholen geven je graag informatie over hbo5 op hun SID-in stand. 19 SAMENWERKINGSVERBAND ODISEE
Campus Brussel Warmoesberg 26, 1000 Brussel
Partnerinstellingen: Odisee BenedictusPoort Benedictuspoort.be »» Kortrijksesteenweg 1024, 9000 Gent CVO Hogere Leergangen voor Fiscale en Sociale Wetenschappen Fhs.be »» Warmoesberg 26, 1000 Brussel CVO Kisp - VTI Aalst Kisp.be »» Campus Sinte-Annalaan (VTI): Sinte Annalaan 99, 9300 Aalst CVO Lethas Lethas.be »» Campus Stormstraat: Stormstraat 2, 1000 Brussel Sint-Augustinusinstituut Sai-aalst.be »» Leopoldlaan 9, 9300 Aalst Sint-Carolus Instituut Tisca.be »» Hospitaalstraat 23, 9100 Sint-Niklaas Sint-Guido Instituut Sintguido.be »» Sainte-Andresseplein 12, 1070 Anderlecht
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS SID-IN
Arteveldehogeschool.be info@arteveldehs.be
Odisee.be info@odisee.be
20 SAMENWERKINGSVERBAND HBO5 - Erasmus Brussel-Leuven-Mechelen
Nijverheidskaai 170 1070 Brussel
Erasmushogeschool.be/ opleidingen/hbo5
Partnerinstellingen: Erasmushogeschool Brussel Busleyden Atheneum Busleydenatheneum.be/hbo5 »» Laarbeeklaan 109, 1090 Jette »» Campus Botaniek: Augustijnenstraat 92, 2800 Mechelen
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS SID-IN
CVO COOVI Coovi.be/volwassenenonderwijs/hoger-beroepsonderwijs »» Emile Grysonlaan 1, 1070 Anderlecht
32
CVO Volt Cvovolt.be »» Campus Heverlee: Interleuvenlaan 3-5, 3001 Heverlee 21 SAMENWERKINGSVERBAND HBO5 - AP-HZS
AP Hogeschool Lange Nieuwstraat 101 2000 Antwerpen
Ap.be/hbo5 hbo5@ap.be
Partnerinstellingen: Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen / Hogere Zeevaartschool Antwerpen CVO Antwerpen Cvoantwerpen.be »» Distelvinklaan 22, 2660 Hoboken CVO Crescendo Cvo-crescendo.be »» Leopoldstraat 42, 2800 Mechelen CVO hbo5 Antwerpen Stedelijkonderwijs.be/hbo5antwerpen »» Pestalozzistraat 7, 2020 Antwerpen »» Grote Steenweg 226, 2600 Berchem CVO Horito Horito.be »» De Merodelei 220, 2300 Turnhout »» Campus Blairon 555: Steenweg op Gierle, 2300 Turnhout CVO Provincie Antwerpen Cvoprovincieantwerpen.be »» Campus Blairon 555: Steenweg op Gierle, 2300 Turnhout CVO Lamonière Stedelijkonderwijs.be/hbo5antwerpen »» Lange Beeldekensstraat 267, 2060 Antwerpen 22 SAMENWERKINGSVERBAND KdG hbo5
Brusselstraat 45 2018 Antwerpen
Kdg.be info@kdg.be
Partnerinstelling: Karel de Grote Hogeschool Sint-Norbertusinstituut Antwerpen Sint-norbertus.be/studierichtingen/hbo5-verpleegkunde/ »» Lokkaardstraat 6, 2018 Antwerpen 23 SAMENWERKINGSVERBAND Track5 Thomas More
Kleinhoefstraat 4 2440 Geel
Partnerinstelling: Thomas More CVO HI Kempen Hbo5kempen.be »» Kleinhoefstraat 4, 2440 Geel »» Vestiging Herentals: Kerkstraat 38, 2200 Herentals »» Vestiging Turnhout: Campus Blairon 800, 2300 Turnhout »» Vestiging Westerlo: Dennis Voetsstraat 21, 2260 Westerlo Hoger Instituut voor Verpleegkunde Sint-Elisabeth Turnhout Hivset.be »» Herentalsstraat 70, 2300 Turnhout
Thomasmore.be/hbo5 hbo5@thomasmore.be
Sint-Aloyiusinstituut voor Verpleegkunde Sal.be »» Kolveniersvest 24, 2500 Lier CVO LBC-NVK Antwerpen Lbconderwijs.be »» Sudermanstraat 5, 2000 Antwerpen CVO Technicum Noord-Antwerpen Tna.be »» Londenstraat 43, 2000 Antwerpen
Sint-Norbertusinstituut voor Verpleegkunde Hbo5.snorduffel.be »» Rooienberg 23, 2570 Duffel 24 SAMENWERKINGSVERBAND Hbo5 Leuven
Geldenaaksebaan 335 3001 Heverlee
Ucll.be/studeren/hbo5
Partnerinstellingen: UC Leuven CVO Mobyus Mobyus.be »» Geldenaaksebaan 335, 3001 Heverlee CVO Sociale School Heverlee Cvo-ssh.be »» Groeneweg 151, 3001 Heverlee
33
Sint-Franciscusinstituut voor Verpleegkunde Leuven Stfran.be »» Naamsestraat 105, 3000 Leuven 25 SAMENWERKINGSVERBAND PXL - Level 5
(Samenwerkingsverband Limburg-Vlaams-Brabant)
Elfde-Liniestraat 24, Gebouw A 3500 Hasselt
Pxl.be/level5 level5@pxl.be
UC Leuven - Limburg Universitaire campus Agoralaan gebouw B, bus 1 3590 Diepenbeek
Ucll.be/hbo5 limburg@ucll.be
Partnerinstellingen: Hogeschool PXL CVO De Oranjerie Deoranjerie.be »» Boudewijnvest 3, 3290 Diest PCVO Limburg Pcvolimburg.be »» Elfde Liniestraat 26, 3500 Hasselt »» Europaplein 36, 3630 Maasmechelen CVO STEP Cvo-step.be »» Vildersstraat 28, 3500 Hasselt Provinciaal Instituut voor Verpleegkunde Hasselt Pivh.be »» Kunstlaan 1, 3500 Hasselt 26 SAMENWERKINGSVERBAND Hbo5 Limburg
Partnerinstellingen: UC Leuven-Limburg CVO Qrios (vroegere CVO VSPW-Hasselt) Qrios.be »» Blijde Inkomststraat 36, 3500 Hasselt »» Rijksweg 357, 3630 Maasmechelen »» Peltanusstraat 8, 3900 Overpelt
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS SID-IN
CVO Technische scholen Mechelen Cvotsm.be »» Campus Jef Denyn: Nieuwe Beggaerdenstraat 25, 2800 Mechelen »» Campus Merode: Fr. De Merodestraat 77, 2800 Mechelen »» Campus Waver: Bosstraat 9, 2861 Onze-Lieve-Vrouw-Waver
HBO5 Verpleegkunde Genk Verpleegopleiding-genk.be »» Campus LiZa, Schiepse Bos 5, 3600 Genk HBO5 Verpleegkunde VTI Hasselt Vti-hasselt.be/school/salvator »» Salvatorstraat 20, 3500 Hasselt 27 SAMENWERKINGSVERBAND HBOVIVES
Doorniksesteenweg 145 8500 Kortrijk Xaverianenstraat 10 8200 Brugge
Hbovives.be info@hbovives.be
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS SID-IN
Partnerinstellingen: Katholieke Hogeschool VIVES CVO Miras Miras.be »» Campus Brugge: Xaverianenstraat 10, 8200 Brugge »» Campus Kortrijk: Doorniksesteenweg 145, 8500 Kortrijk »» Campus Kortrijk: Nelson Mandelaplein 1, 8500 Kortrijk
34
CVOWW (Westhoek-Westkust) Miras.be »» Stationsstraat 25, 8900 Ieper
IC DIEN Icdien.be »» Westlaan 99, 8800 Roeselare RHIZO Rhizo.be »» Doorniksesteenweg 145, 8500 Kortrijk Aleydis Aleydis.be »» Grote Hulststraat 55, 8700 Tielt »» Vijfseweg 2, 8790 Waregem
28 SAMENWERKINGSVERBAND HBO Howest-IVO
Marksesteenweg 58 8500 Kortrijk
Ivobrugge.be/hbo_aanbod hbo@ivobrugge.be
Partnerinstellingen: Hogeschool West-Vlaanderen CVO IVO Brugge Ivobrugge.be »» Manitobalaan 48, 8200 Sint-Andries »» Rijselstraat 5, 8200 Sint-Michiels 29 SAMENWERKINGSVERBAND HoGent - HBO5
Geraard de Duivelstraat 5 9000 Gent
Partnerinstellingen: Hogeschool Gent GO! CVO Leerstad Leerstad.be »» Campus Aalst: Arbeidstraat 14, 9300 Aalst »» Campus Lokeren: Groendreef 31, 9160 Lokeren »» Campus Dendermonde: Begijnhoflaan 1, 9200 Dendermonde CVO Panta Rhei Avondschool.be »» Campus Gent: Schoonmeersstraat 26, 9000 Gent Het Perspectief PCVO Hetperspectief.net »» Campus Gent: Henleykaai 83, 9000 Gent »» Campus Gent: Nonnemeersstraat 15, 9000 Gent
Hogent.be/hbo5 hbo5@hogent.be
Het Vesaliusinstituut (school voor Verpleegkunde) Vesaliusinstituut.be »» Campus Brugge: Rijselstraat 3, 8000 Brugge »» Campus Oostende: Leffingestraat 1, 8400 Oostende »» Campus Kortrijk: Stasegemsestraat 110, 8500 Kortrijk »» Campus Gent: Keramiekstraat 80, 9000 Gent »» Campus Sint-Niklaas: Noordlaan 32, 9100 Sint-Niklaas »» Campus Ronse: Ninovestraat 169, 9600 Ronse »» Campus Aalst: Arbeidstraat 14, 9300 Aalst »» Campus Deinze: Peter Benoitlaan 10, 9800 Deinze 30 SAMENWERKINGSVERBAND Arteveldeleernetwerk
Hoogpoort 15 9000 Gent
Arteveldeleernetwerk.be info@arteveldeleernetwerk.be
Partnerinstellingen: Arteveldehogeschool
ZoWe Verpleegkunde Zowe.be »» Campus Brugge: Barrièrestraat 2D, 8200 Brugge »» Campus Oostende: Frère Orbanstraat 145A, 8400 Oostende Instituut voor Verpleegkunde Sint-Vincentius Ivv-gent.be »» Campus Guislain: Jozef Guislainstraat 43, 9000 Gent »» Campus Molenaarsstraat: Molenaarsstraat 30, 9000 Gent »» Campus Zottegem: De Colfmackerstraat 11, 9620 Zottegem »» Campus Oudenaarde: Hoogstraat 20, 9700 Oudenaarde »» Campus Eeklo: Zuidmoerstraat 125, 9900 Eeklo CVO Kisp Kisp.be »» Hoogstraat 22, 9700 Oudenaarde
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS SID-IN
CVO Vormingsleergang voor Sociaal en Pedagogisch Werk Gent Vspw.be »» Edgard Tinelstraat 92, 9040 Gent (Sint-Amandsberg)
35
Uniformberoepen (defensie en politie) DEFENSIE
Algemene Directie Human resources Bruynstraat 200 Kwartier Koningin Astrid Blok DOO, 1120 Brussel
Mil.be Gratis nummer: 0800 33 348
Directie van de rekrutering en van de selectie Kroonlaan 154A, 1050 Elsene
Jobpol.be Gratis nummer: 0800 99 404
Informatiecentrum Antwerpen BelgiĂŤlei 119, 2018 Antwerpen Tel. 02 443 09 16
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS SID-IN
Informatiecentrum Brugge Leopold Debruynestraat 125, 8310 Brugge Tel. 02 441 30 25
36
Informatiecentrum Brussel Kortenberglaan 125, 1000 Brussel Tel. 02 441 44 52 Informatiecentrum Gent G. De Craeyerstraat 2, 9000 Gent Tel. 02 442 73 22 Informatiecentrum Hasselt Guffenslaan 24, 3500 Hasselt Tel. 02 443 13 00
POLITIE
Campus Vesta APB Politieopleidingen Antwerpen Oostmalsesteenweg 75, 2520 Ranst Tel. 03 205 19 50 Gewestelijke en Intercommunale Politieschool Oudstrijderslaan 199, 1140 Brussel Tel. 02 201 16 16 Provinciaal Instituut voor Vorming en Opleiding Poverstraat 75, 1731 Asse Tel. 02 456 89 20 Provinciale Academie voor Urgentiediensten en Lokale Overheden Sprendonkstraat 5, 9042 Mendonk Tel. 09 345 69 64 Provincie Limburg Opleiding en Training M. Habetslaan 7, 3600 Genk Tel. 089 77 82 50 West-Vlaamse Politieschool Diksmuidse Heirweg 6, 8210 Zedelgem Tel. 050 40 45 40
Handig om weten Leerkrediet, wat is dat? Als je start in het Vlaamse hoger onderwijs (hogeschool of universiteit), dan krijg je een leerkrediet van honderdveertig studiepunten. Die virtueel gevulde rugzak gebruik je doorheen je volledige studieloopbaan. Leerkrediet wil niet hetzelfde zeggen als studiepunten.
Op die manier weerspiegelt het leerkrediet je studiesucces. Een te laag leerkrediet heeft dan ook invloed op het verdere verloop van je studieloopbaan. Met andere woorden: blijven studeren zonder resultaat te boeken, is niet mogelijk.
Voorbeeld: Je schrijft je in voor een voltijds jaar studeren, wat overeenkomt met zestig studiepunten. Die zestig studiepunten worden afgetrokken van de honderdveertig studiepunten waarmee je startte. Je houdt er dus tachtig over. »» Ben je over de hele lijn geslaagd, al dan niet tijdens de eerste examenperiode, dan krijg je de zestig ingezette studiepunten terug en heb je er opnieuw honderdveertig. Zijn het de eerste zestig waarvoor je slaagt? Dan krijg je ze zelfs dubbel terug. »» Ben je niet voor elk opleidingsonderdeel geslaagd, dan verlies je de studiepunten van dat onderdeel waarvoor je geen credit behaalde tijdens de tweede examenperiode. Je hebt geen leerkrediet nodig als je inschrijft: »» voor een schakel- of voorbereidingsprogramma. »» voor een specifieke lerarenopleiding. »» voor een postgraduaatsopleiding. »» voor een bachelor-na-bacheloropleiding. »» voor een master-na-masteropleiding. »» met een examencontract. Alles over leerkrediet haarfijn uitgelegd op Onderwijs.vlaanderen.be/nl/leerkrediet.
HANDIG OM WETEN
Er verdwijnen punten uit je rugzak wanneer je je inschrijft voor een opleidingsonderdeel van een initiële bachelor- of masteropleiding opgenomen in het Hogeronderwijsregister. Ben je geslaagd voor het opleidingsonderdeel, dan win je de studiepunten terug. De eerste zestig studiepunten waarvoor je slaagt als je ingeschreven bent met een diplomacontract, krijg je eenmalig dubbel terug. Ben je niet geslaagd of zet je een tolerantie in, dan verlies je de studiepunten.
37
Studietoelage hoger onderwijs aanvragen Studeren kost een flinke duit: inschrijvingsgeld, de aankoop van boeken, een treinabonnement, de huur van een kot ... Studietoelagen zijn er om het je financieel wat makkelijker te maken.
HANDIG OM WETEN
Om voor een studietoelage in aanmerking te komen, moet je aan een aantal voorwaarden voldoen.
38
»» Of je een studietoelage krijgt, hangt onder meer af van je gezinssituatie en de hoogte van het inkomen. Naast het loon horen daar ook bijvoorbeeld ontvangen uitkeringen en alimentatiegelden bij. »» Je kan een studietoelage verkrijgen voor het volgen van twee bachelors, één master, één voorbereidingsprogramma, één schakelprogramma en één specifieke lerarenopleiding aan een hogeschool of universiteit. Zowel de opleiding als de instelling moeten erkend zijn, en de opleiding moet leiden tot een diploma. Je moet bovendien nog voldoende studietoelagekrediet hebben. Kom daar meer over te weten op Centenvoorstudenten.be. »» Je moet op 31 december 2017 Belg zijn. Als je geen Belg bent, moeten jij of je ouders al een tijd in België wonen, werken of gewerkt hebben (minstens vijf jaar voor EU-landen).
Wil je elders binnen de Europese Hogeronderwijsruimte (45 landen) studeren? Dan kan je onder bepaalde voorwaarden je studietoelage meenemen. Meer informatie vind je op Studietoelagen.be of bel naar 1700, het gratis nummer van de Vlaamse overheid. In het hoger onderwijs zijn de studietoelagen van de Vlaamse overheid niet de enige financiële tegemoetkoming. Aan elke hogeschool of universiteit zijn er studentenvoorzieningen of sociale voorzieningen die studiefinancieringen en studieleningen aanbieden, of overbruggingsleningen als je door omstandigheden tijdelijk meer kosten hebt. Ze betalen waar nodig ook renteloze voorschotten uit op de studietoelagen van de Vlaamse overheid. Contactgegevens en meer informatie over studentenvoorzieningen of sociale voorzieningen vind je via Centenvoorstudenten.be.
Studeren met een functiebeperking in het hoger onderwijs Ook met een functiebeperking kan je een opleiding in het hoger onderwijs volgen. De hogeschool of universiteit moet in redelijke aanpassingen voorzien. Die aanpassingen moeten jou dezelfde kansen geven als andere studenten om succesvol deel te nemen aan het hoger onderwijs.
Wat is een aanpassing? Een aanpassing is een concrete maatregel, van materiële of immateriële aard, die de beperkende invloed van een onaangepaste omgeving op de participatie van een persoon met een functiebeperking neutraliseert. Een redelijke aanpassing is een aanpassing die geen disproportionele belasting betekent.
Wat bij weigering van een aanpassing? Je onderwijsinstelling is verplicht om in haar onderwijs- en examen reglement de procedures op te nemen die ze ontwikkeld heeft om jouw recht op redelijke aanpassingen te garanderen. Een weigering van redelijke aanpassingen moet ze motiveren. Als student kan je intern beroep aantekenen tegen een weigering van redelijke aanpassingen.
Aanspreekpunten binnen je instelling Elke instelling heeft een aanspreekpunt waar je terechtkan met je vragen over studeren met een functiebeperking. Je vindt de aanspreekpunten op de website van het Steunpunt Inclusief Hoger Onderwijs (SIHO). Surf hiervoor naar Siho.be.
Nog niet klaar voor de stap naar het hoger onderwijs of sla je liever een andere weg in? Weet dan dat er ook binnen het secundair onderwijs zelf verschillende mogelijkheden zijn om een extra opleiding te volgen na je zesde jaar. Hier een kort overzicht.
Secundair-na-secundair (Se-n-Se)
Voorbereidend jaar op het hoger onderwijs
Opleidingen secundair-na-secundair (Se-n-Se) zijn korte opleidingen binnen de derde graad technisch en kunstsecundair onderwijs (tso en kso), waarmee je je verder kan specialiseren. Een Se-n-Se-opleiding bereidt je voor op een beroep, een groot deel van de opleidingstijd bestaat dus uit leren op een werkplek. Als je slaagt behaal je een certificaat. Dat is dus niet hetzelfde als een diploma.
Bepaalde studierichtingen uit het hoger onderwijs veronderstellen heel wat voorkennis of vaardigheden vanuit het secundair onderwijs. De voorbereidende jaren (aso en kso) zijn er om die kennis en vaardigheden bij te schaven.
Op dit moment duren alle opleidingen één jaar (of twee semesters). Afhankelijk van de school kunnen er twee instapmomenten zijn: 1 september en 1 februari. Je kan starten als je je diploma secundair onderwijs hebt behaald in hetzelfde studiegebied. Bij een andere keuze moet de toelatingsklassenraad een beslissing nemen. Een Se-n-Se-opleiding volg je in een school voor secundair onderwijs. Inschrijven is gratis.
Ze bereiden meestal voor op studierichtingen waarvoor er bijzondere toelatingsvoorwaarden zijn (bv. een toelatingsexamen). Deze opleiding duurt één jaar. Om te mogen starten moet je wel in het bezit zijn van een diploma secundair onderwijs.
Specialisatiejaren derde graad voor beroepssecundair onderwijs (‘zevende jaar’) Na het zesde leerjaar kan je een zevende specialisatiejaar (derde leerjaar van de derde graad) in het beroepssecundair onderwijs volgen. Zulke specialisatiejaren willen je een gespecialiseerde opleiding geven om je zo voor te bereiden op de arbeidsmarkt. Je krijgt vooral praktijkvakken en stages, aangevuld met een beperkt aantal uren algemene vorming. Heb je een specialisatiejaar succesvol beëindigd, dan behaal je afhankelijk van je vooropleiding een diploma secundair onderwijs of een studiegetuigschrift. Je kan enkel een zevende jaar volgen in de studierichtingen van hetzelfde studiegebied. Overstappen naar een ander studiegebied kan enkel mits gunstige beslissing van de toelatingsklassenraad.
Welke opleidingen kan ik volgen in het secundair onderwijs en op welke scholen kan ik daarvoor terecht? Zoek scholen en opleidingen op Onderwijskiezer.be/secundair.
VERDER STUDEREN IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS
Verder studeren in het secundair onderwijs
39
Secundair volwassenenonderwijs
VERDER STUDEREN IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS
Er zijn twee wegen naar je diploma secundair onderwijs via het volwassenenonderwijs:
40
»» Volg een aso-opleiding. (het vroegere tweedekansonderwijs) »» Volg de opleiding Aanvullende Algemene Vorming (AAV) in combinatie met een van de honderdtwintigtal diplomagerichte beroepsopleidingen. De aso- en AAV-opleiding zijn gratis. Enkel voor diplomagerichte beroepsopleiding betaal je 1,50 euro per lestijd. Als je het diploma secundair onderwijs behaalt, kan je een premie aanvragen. Dat is een terugbetaling van je inschrijvingsgeld.
Studiebewijs »» Als je slaagt voor een module in je opleiding, krijg je een deelcertificaat. »» Als je slaagt voor alle modules in je diplomagerichte opleiding en voor de opleiding AAV, ontvang je een diploma secundair onderwijs. »» Als je slaagt voor alle modules in je opleiding op aso-niveau, ontvang je een diploma secundair onderwijs.
Inschrijven? CVO’s bepalen zelf hoe je moet inschrijven, tot wanneer en wat je moet meebrengen. Je moet voldoen aan een aantal voorwaarden: »» Voor de diplomagerichte beroepsopleiding moet je minstens 16 jaar oud zijn of minstens 15 jaar oud zijn en de eerste twee leerjaren van het secundair onderwijs beëindigd hebben. »» Voor de aso- of AAV-opleiding moet je minstens 18 jaar oud zijn voor 31 december van het schooljaar waarin je je inschrijft. »» Als je 18 jaar of ouder bent, moet je de Belgische nationaliteit hebben of een document van wettig verblijf kunnen voorleggen.
Zoek Centra voor volwassenenonderwijs en diplomagerichte opleidingen op Onderwijskiezer.be/ volwassen.
Deeltijds leren en werken? Dat kan! Deeltijds leren en werken kan vanaf 16 jaar, of zelfs vanaf 15 voor wie de eerste twee leerjaren van het voltijds secundair onderwijs volledig heeft doorlopen (geslaagd of niet). Via leren en werken kan je beroepsgerichte certificaten en studiebewijzen behalen en zelfs een diploma secundair onderwijs. Er bestaan twee systemen: »» Deeltijds beroepssecundair onderwijs (dbso); »» Leertijd (meer daarover op pagina 44).
Leer op school én op de werkvloer (proefproject ‘Duaal leren’) Bij duaal leren verwerf je vaardigheden in je school, centrum voor deeltijds onderwijs of SYNTRA-lesplaats én op de werkvloer. Hoeveel dagen je per week op de werkplek leert, hangt af van je studierichting. Ben je geslaagd voor de opleiding? Dan ontvang je een diploma of getuigschrift van de studierichting. Duaal leren heeft heel wat voordelen: »» Je ontwikkelt vaardigheden die later goed van pas komen: gepast communiceren op de werkvloer, feedback vragen, met deadlines werken … »» Je leert op school én op de werkplek, en doet dus werkervaring op. »» Na je studies vind je makkelijker een job. Meer informatie vind je op Onderwijskiezer.be via het luik ‘leren & werken’ of ‘duaal leren’.
Lonkt het uniform? Opleidingen tot uniformberoepen
Ga aan de slag bij de politie De Lokale en de Federale politie vormen samen de Geïntegreerde politie. Het operationele kader bestaat uit politieambtenaren die in vier kaders zijn verdeeld. Operationele kader Agentenkader Agenten van politie (beperkte politiebevoegdheid) Basiskader Inspecteurs van de politie Middenkader Hoofdinspecteurs van politie (interne promotie) en hoofdinspecteurs van politie met bijzondere specialisatie (externe werving op basis van bepaalde bachelordiploma’s) Officierskader Commissarissen en hoofdcommissarissen van politie (interne promotie en externe werving op basis van een masterdiploma)
Deze politieambtenaren zijn bevoegd voor de uitoefening van opdrachten van gerechtelijke en bestuurlijke politie. Om te kunnen behoren tot het operationeel kader, zowel bij de Federale als de Lokale politie, moet je voldoen aan enkele algemene toelatingsvoorwaarden. Wie slaagt voor het geheel van de vier selectieproeven kan een politieopleiding volgen in een van de politieacademies, volgens het vooropgestelde niveau. Naast het operationele kader is er ook het administratief en logistiek kader (Calog). Dit Calog-kader bestaat uit vier niveaus: »» Niveau D: geen diplomavereiste. »» Niveau C: op basis van een diploma 6 jaar secundair onderwijs. »» Niveau B: op basis van een bachelordiploma. »» Niveau A: op basis van een masterdiploma. Er zijn verschillende functies in dit Calog-kader waar je je kan voor aanmelden.
Ga aan de slag bij de luchtvaart Wie beroepspiloot in de burgerluchtvaart wil worden, moet eerst slagen voor het officiële examen ‘Lijnpiloot’, georganiseerd door de Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer, Directoraat-generaal Luchtvaart. (Meer details: Mobilit.belgium.be/ nl/luchtvaart/vergunningen/praktische_informatie) Je voorbereiden op dit examen kan door: »» ofwel modulaire cursussen te volgen. Je kan die volgen bij privé-instellingen die hiertoe erkend zijn door het Bestuur van de Luchtvaart; »» ofwel een geïntegreerde opleiding te volgen aan een private opleidingsinstelling; »» ofwel de professionele bacheloropleiding Luchtvaart (met afstudeerrichting Aspirant-lijnpiloot) volgen. Opgelet: dit is geen volledige pilotenopleiding. Na het behalen van dit bachelordiploma kan je aansluitend je vliegvergunning behalen door de resterende praktijkopleiding binnen de 21 maanden te volgen (gaat over ongeveer 165 vlieguren). Deze opleiding kan je volgen aan hogeschool VIVES, Campus Oostende VLOC. Zoek meer info op: Vives.be/ nl/campussen/oostende/oostende-vloc.
UNIFORMBEROEPEN
De opleidingen tot uniformberoepen zijn pas toegankelijk na een bepaalde toelatingsprocedure (selectieproeven of toelatingsexamens). Alle info is terug te vinden op de websites van de beroepssectoren. Alle adressen, sites en mailadressen voor opleidingen bij defensie en politie staan op pagina 36.
Wil jij ervoor zorgen dat iedereen in ons land (en daarbuiten!) veilig kan wonen, werken en leven? Dan is een opleiding tot een uniformberoep zeker iets voor jou! Of spreekt de luchtvaart je aan? Lees verder en kom meer te weten over een aantal populaire beroepen in uniform.
41
Ga aan de slag bij de brandweer Om te kunnen solliciteren om vrijwillig of professioneel brandweerpersoneel te worden moet je eerst een Federaal Geschiktheidsattest (FGA) behalen. Het FGA is voor onbepaalde duur geldig, met uitzondering van de lichamelijke geschiktheidsproeven (die zijn twee jaar geldig).
UNIFORMBEROEPEN
Eens je dit op zak hebt, kan je solliciteren bij de hulpverleningszone van je keuze. Overzicht van al die zones op Brandweervlaanderen.be/ Home/Zones.
42
Aan welke voorwaarden moet je precies voldoen? »» Belg of EU-burger zijn (om deel te nemen aan FGA op niveau van kapitein moet je Belg zijn). »» Houder zijn van een medisch attest waarin verklaard wordt dat je in staat bent om de lichamelijke geschiktheidsproeven uit te voeren. Attest moet opgemaakt zijn ten vroegste drie maanden voor start van de lichamelijke proeven. »» Als je deelneemt op niveau van kapitein moet je houder zijn van een diploma niveau A (universitair of gelijkwaardig). »» Houder zijn van een attest goed gedrag en zeden (ten vroegste drie maanden uitgereikt voor uiterste inschrijvingsdatum geschiktheidsproeven). »» Meerderjarig (+18) zijn op de datum van inschrijving. »» Houder zijn van rijbewijs B. »» Je moet over je burgerlijke en politieke rechten beschikken. Inhoud federale geschiktheidsproeven: »» Competentietest. »» Operationele handvaardigheidstest. »» Lichamelijke geschiktheidsproeven. Meer info over het FGA op Ikwordbrandweer.be/nl/federalegeschiktheidsproeven.
Ga aan de slag bij defensie A. Officier (manager) Beroepsofficier via de universiteit van Defensie, nl. de Koninklijke Militaire school »» Polytechnische faculteit (burgerlijk ingenieur) »» Faculteit sociale en militaire wetenschappen (master) Beroepsofficier via universiteit »» Master in de Nautische wetenschappen via de Hogere Zeevaartschool Antwerpen »» Industrieel ingenieur via een universiteit »» Arts, tandarts, apotheker, dierenarts via een burgeruniversiteit Beroepsofficier via bijzondere werving (op basis van masterdiploma) Officier van het hulpkader (piloot of luchtverkeersleider) Officier van het aanvullingskader »» Student geneeskunde (2de of 3de bachelor) »» Student apotheker (2de of 3de bachelor) Officier beperkte duur (rekrutering op basis van bachelordiploma) »» Officier Pelotonscommandant B. Onderofficier (teamleader) Beroepsonderofficier, gespecialiseerde opleiding via de Koninklijke School voor Onderofficieren Sint-Truiden »» Technisch Onderofficier »» Niet-technisch Onderofficier Beroepsonderofficier, rekrutering op basis van een bachelordiploma Onderofficier beperkte duur »» Niet-technisch Onderofficier C. Soldaat of matroos Soldaat of matroos statuut beperkte duur Soldaat of matroos vrijwillige militaire inzet
Deze opleidingen veronderstellen een sterk religieuze ingesteldheid. Zij leiden naar een taak als bedienaar of naar onderwijsberoepen. Hieronder vind je het aanbod voor het geven van Rooms-Katholieke godsdienst en Protestantse godsdienst. Er zijn natuurlijk nog heel wat andere studiemogelijkheden binnen de verschillende godsdiensten.
Rooms-Katholieke godsdienst Priester »» Zes à zeven jaar De opleiding tot priester kan gevolgd worden aan het: »» Grootseminarie Potterierei 72, 8000 Brugge Tel. 050 33 03 62 Grootseminariebrugge.be grootseminarie.brugge@kerknet.be »» Johannes XXIII-seminarie Lemmensberg 1, 3000 Leuven Tel. 016 31 02 00 Kerknet.be marc.steen@theo.kuleuven.be Wie een lerarendiploma heeft, maar geen lesbevoegdheid voor godsdienst, kan deze behalen via een deeltijdse aanvullende opleiding. Wie een diploma hoger onderwijs heeft, andere dan de lerarenopleiding, kan eveneens een aangepast programma volgen tot godsdienstleraar. Alle info op Kerknet.be.
Protestantse godsdienst Godsdienstleraar »» Voor het lager onderwijs: minstens vijf jaar »» Voor het secundair onderwijs: minstens vijf jaar Kerkelijk werk: minstens drie jaar Predikant: minstens vijf jaar
KERKELIJK HOGER ONDERWIJS
Al aan het kerkelijk hoger onderwijs gedacht?
43
SYNTRA-OPLEIDINGEN
Leer in de praktijk met een SYNTRAopleiding
44
In SYNTRA-opleidingen staan praktijk en ondernemerszin centraal. Je docenten zijn vakmensen en ondernemers die zelf elke dag in de praktijk staan. De meeste opleidingen bestaan uit verschillende modules die naargelang je praktijkervaring, behaalde studiebewijzen of credits tot een traject op maat leiden. Er bestaat een ruim aanbod aan avondopleidingen maar ook dagopleidingen die je aan meer dan twintig SYNTRA-campussen kan volgen over heel Vlaanderen.
Leertijd (‘leercontract’) iets voor jou?
Voltijdse dagopleidingen?
De leertijd, ook wel ‘leercontract’ genoemd, is de ideale mix tussen praktijk en theorie. Strikt genomen valt dit nog onder secundair onderwijs, maar je kan er vanaf je vijftiende tot je vijfentwintigste in terecht. Gedurende vier dagen per week ga je aan de slag in een bedrijf. Daarnaast volg je één dag per week les in één van de vele SYNTRA-campussen. Op die manier krijg je een totaalpakket aan praktijk en theorie voor de opleiding of het beroep waar jij voor kiest. Bovendien ontvang je ook een vergoeding voor je geleverde inspanning. Mooi meegenomen!
Ben je minstens 18 jaar en op zoek naar een praktijkgerichte en bondige opleiding om snel aan de slag te kunnen als werknemer of zelfstandige? Dan is een voltijdse dagopleiding iets voor jou!
Je kan in de leertijd verschillende studiebewijzen behalen: zowel voor je beroepsgerichte luik als voor je algemene vorming. Ook een diploma secundair onderwijs is mogelijk, wat dan weer mogelijkheden geeft om verder te studeren. Kijk even op Leertijd.be naar de mogelijkheden en voorwaarden.
De voltijdse dagopleidingen zijn ondernemerschapstrajecten (zie verder) waarin vakkennis en ondernemen centraal staan. Ze worden in een voltijds onderwijstempo georganiseerd en hebben hierdoor een korte doorlooptijd. De meeste opleidingen duren één tot uitzonderlijk twee jaar. Aan het einde van de rit krijg je (als je op alle onderdelen slaagt) een diploma, erkend door de Vlaamse overheid en kan je aan de slag als werknemer of zelfstandige. Je loopt ook een praktijkstage en in sommige voltijdse dagopleidingen ben je zelfs zestig procent aan het werk om de nodige skills op te doen. Over heel Vlaanderen kan je in het SYNTRA-netwerk terecht voor deze opleidingsvorm. Surf naar Syntra.be of contacteer een SYNTRA-campus bij jou in de buurt voor het volledige aanbod.
Richt je op de praktijk met een ondernemerschapstraject Een ondernemerschapstraject is sterk praktijkgericht. In een ondernemerschapstraject leer je hoe je een eigen zaak start, uitbouwt en leidt. Je krijgt niet alleen de beroepsspecifieke vakkennis onder de knie maar je kan ook de cursus basiskennis bedrijfsbeheer volgen. Deze combinatie levert je een erkend diploma op en bovendien voldoe je na de opleiding aan de vestigingswetgeving. Zo ben je wettelijk in orde om als zelfstandig ondernemer te starten. De meeste opleidingen duren twee tot drie jaar en kan je zowel overdag als ’s avonds volgen. Er is een ruim aanbod aan opleidingen in heel Vlaanderen. Kom meer te weten via Syntra.be of contacteer de SYNTRA-campus in jouw buurt.
Blijf bij via korte cursussen Naast de ondernemerschapstrajecten en de leertijd biedt SYNTRA nog een ruime waaier van korte cursussen. Op die manier hou je je kennis en vaardigheden up-to-date. Surf naar Syntra.be of contacteer de SYNTRAcampus in jouw buurt voor het volledige aanbod.
Examens afleggen via de examencommissie
Bepaalde diploma’s, getuigschriften en attesten kan je niet alleen behalen door opleidingen te volgen, maar ook door je individueel voor te bereiden en de examens via een examencommissie af te leggen.
Behaal je attest bedrijfsbeheer
Deze examencommissie, die deel uitmaakt van het Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming, richt examens in die leiden naar:
Heb je in het secundair onderwijs geen attest bedrijfsbeheer behaald en wil je daarvoor geen opleiding volgen, dan kan je bij de Centrale Examencommissie van de FOD Economie, kmo, Middenstand en Energie het examen over de basiskennis van het bedrijfsbeheer afleggen. Als je slaagt, krijg je een getuigschrift. Als je onderneming ook een gereglementeerd beroep uitoefent, dan moet je naast de basiskennis van het bedrijfsbeheer, ook de beroepsbekwaamheid van het gereglementeerde beroep bewijzen.
»» Het getuigschrift van de eerste graad secundair onderwijs. »» Het getuigschrift van de tweede graad secundair onderwijs. »» Het diploma secundair onderwijs (aso, tso, kso en bso). Een diploma behaald via de Examencommissie is gelijkwaardig aan hetzelfde diploma behaald op school. Meer info vind je op Examencommissiesecundaironderwijs.be.
Studeren met een examencontract Wil je een diploma behalen aan een hogeschool of universiteit, maar geen lessen volgen? Kies dan voor een examencontract. Je schrijft je dan alleen in voor het afleggen van examens. Opgelet: niet voor alle vakken mogelijk.
Ben je niet in het bezit van een diploma dat verwijst naar het gereglementeerd beroep dat je wil uitoefenen, en beschik je niet over de juiste praktijkervaring, dan kan je de beroepsbekwaamheid ook bewijzen door een examen af te leggen voor de Centrale Examencommissie van de FOD Economie, kmo, Middenstand en Energie. Voor de uitoefening van sommige activiteiten is bovendien een vergunning of melding vereist. Meer info vind je in de rubriek ‘Ondernemen’ op Economie.fgov.be.
EXAMENCOMMISSIE
Examencommissie secundair onderwijs
45
IN HET BUITENLAND STUDEREN OF STAGE LOPEN
46
In het buitenland studeren of stage lopen? Naar het buitenland tijdens je studies Het gekendste uitwisselingsprogramma is ongetwijfeld ‘Erasmus+’, maar heel wat Vlaamse studenten deden ook ervaring op in het buitenland via programma’s als ‘VLIR-UOS’ (Noord-Zuid samenwerking), ‘ASEM-DUO’ (uitwisseling met vier Aziatische landen) en het ‘Transition Fellowship Programme’ dat omgevormd wordt tot het ‘Priority Country Programme’ (uitwisseling met vier landen in transitie: Brazilië, Marokko, Turkije en Zuid-Afrika).
#1
Het Erasmus Student Network (ESN) ontwikkelde ‘MapAbility’ voor studenten met een beperking die een buitenlandse ervaring overwegen én voor hun begeleiders. De tool bevat praktische informatie over de toegankelijkheid van instellingen en hun dienstverlening. Surf naar Exchangeability. esn.org. Haal informatie bij je hogeschool of universiteit Bij de dienst internationalisering van je hogeschool of universiteit kom je te weten wat de specifieke mogelijkheden zijn binnen jouw opleiding of studiegebied. Sommige opleidingen bieden een waaier aan mogelijkheden, maar bij andere is de keuze beperkter.
Ga je studeren aan een Vlaamse hogeschool of universiteit? Dan is een uitwisselingsprogramma de eenvoudigste en meest voordelige manier om een periode in het buitenland te studeren of stage te lopen. Je volgt dan een onderdeel van jouw opleiding in het buitenland. Meer informatie over de verschillende mogelijkheden vind je hieronder.
#2
Buitenlandse leerervaring ... hoezo? De uitgebreide ‘Erasmus Impact Study’ van de EC (2014), toonde aan dat internationale ervaring enorm wordt gewaardeerd door werkgevers: je leert problemen oplossen, bouwt zelfvertrouwen op en leert omgaan met mensen van allerlei achtergronden. Zet de ervaring dus later zeker op je cv! Meer informatie over het ‘Erasmus+’ programma (waar alle Vlaamse universiteiten en hogescholen aan deelnemen) vind je terug op Epos-vlaanderen.be. Interesse in andere uitwisselingsprogramma’s? Neem zeker een kijkje op Studeerinhetbuitenland.be of Euroguidance-vlaanderen.be.
Stage na het hoger onderwijs? Ook als je na het hoger onderwijs stage wil lopen in het buitenland, kan je in aanmerking komen voor een Erasmusbeurs. Als jouw hogeschool of universiteit lid is van het Reconfirm-consortium (een samenwerkingsverband tussen een aantal instellingen voor hoger onderwijs), dan moet je je tijdens jouw studie registreren via Reconfirm.eu/nl/eu-beurzen.
#3
‘Flanders Trainee Programme’ vind je ook op Facebook, waar regelmatig vrije stageplaatsen worden gedeeld. Via hun Instagramaccount kan je ‘FTP’ stagiairs volgen om een beeld te krijgen van mogelijke activiteiten. Droom je al van een stage bij een internationale organisatie zoals de Verenigde Naties en de Wereldhandelsorganisatie? Het Vlaamse subsidieprogramma ‘Flanders Trainee Programme’ helpt je om de financiële last van zo’n onbezoldigde stage te verlichten. Meer info vind je op Fdfa.be/ftp.
#4
Een geschikte stageplaats zoeken buiten jouw opleiding is een uitdaging! Informeer je goed; kijk uit met wie je in zee gaat en waar je uiteindelijk terecht komt. Het afsluiten van een contract is ook een absoluut aandachtspunt: werkuren, (onkosten)vergoeding, werkplek … moeten vooraf duidelijk zijn. Een stageplaats in het buitenland vind je via de onderwijsinstelling waar je afstudeerde, via internationale bedrijven, Kamers van Koophandel, databanken … Stagebemiddelaars besparen je heel wat organisatie (o.a. werkvergunning krijgen), maar vragen meestal een financiële bij-
Volg je volledige studie in het buitenland Je meldt je aan en schrijft je in voor een opleiding aan een buitenlandse instelling voor hoger onderwijs. De kostprijs en toegankelijkheid van de opleiding zijn sterk afhankelijk van het gastland en de onderwijsinstelling.
#5
Studietoelage? Onder bepaalde voorwaarden kan je in aanmerking komen voor een studietoelage. Er is een onderscheid tussen studenten die ingeschreven zijn aan een instelling voor hoger onderwijs binnen de Europese Hogeronderwijsruimte (EHOR) of een instelling daarbuiten. Snel meer weten? Meer info op Studietoelagen.be. Heb je jouw droomopleiding gevonden? Ga tijdig na wat de voorwaarden zijn om te mogen starten! Bij anderstalige opleidingen moet je doorgaans een specifiek taalniveau aantonen én het bewijs hiervan indienen. De taal verstaan en spreken is geen garantie om een erkende opleiding te mogen starten! Als voorbereiding op zo’n officiële taaltest kan je eventueel een cursus volgen. Meer over studeren in het buitenland op eigen houtje (‘free mover’) vind je op Euroguidance-vlaanderen.be. Je
vindt er tips, checklists en nuttige links. Je kan eventueel contact opnemen met de ambassade of het consulaat van het gastland in Brussel of met Belgische ambassades in het buitenland. Meer info op Diplomatie.belgium.be.
#6
Buitenlandplannen en beroepsinschakelingstijd, hoe zit dat? Als je een opleiding of stage in het buitenland volgt, dan kan je een vrijstelling aanvragen. Op die manier telt de periode van je verblijf in het buitenland mee voor je beroepsinschakelingstijd. Meer vind je op Vdab.be/wegwijs/beroepsinschakelingstijd. shtml en Actiris.be. Per Europees land vind je de erkende opleidingen en instellingen voor hoger onderwijs op Enic-naric.net. Voor leermogelijkheden binnen de Europese Economische Ruimte kan je ook terecht op Ec.europa.eu/ ploteus/nl. Wil je zeker zijn dat het buitenlands diploma of getuigschrift dat je wil behalen gelijkwaardig is aan een Vlaams diploma of getuigschrift? Vraag het na bij NARIC-Vlaanderen op Naric.be. Stap je na het behalen van het diploma secundair onderwijs in een Se-n-Se-opleiding? Dan bestaat de kans dat een buitenlandse stage deel uitmaakt van jouw opleiding. Vraag dit zeker na bij de opleidingscoördinator! Meer over Se-n-Se vind je trouwens op p. 39.
#7
Buitenlandplannen en uitkeringen, hoe zit dat? Je kan in aanmerking komen voor een vrijstelling van beschikbaarheid en zo je uitkering behouden tijdens een buitenlandse opleiding, studie of stage. VDAB biedt antwoorden op Vdab.be/vrijstellingen en Actiris op Actiris.be.
Wil je graag een job vinden in het buitenland? VDAB en Actiris maken je wegwijs op Vdab.be/internationaal/jobs en Actirisinternational.be. Als je binnen de Europese Economische Ruimte (EER) wil werken, informeer je dan bij het Europese jobnetwerk (EURES) via Ec.europa.eu/eures.
#8
Ken je de paperassensite? Op Kamiel. info vind je wat je moet doen om administratief in orde te zijn voordat je naar het buitenland vertrekt. Je vindt er basisinformatie over thema’s zoals kinderbijslag, ziekteverzekering, beroepsinschakelingstijd, uitkeringen, belastingen, reis- en verblijfsdocumenten … Als werkzoekende bieden VDAB en CEVORA je de kans om vier weken stage te lopen in een Waals of Brussels bedrijf. Voor meer info surf je naar Vdab.be/opleidingen/bedrijfsstagefrans. Ben je werkzoekend en woon je in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, dan kan je stage lopen gedurende zes maanden (Europese stage) of vanaf drie tot zeven maanden (Eurodyssee).
IN HET BUITENLAND STUDEREN OF STAGE LOPEN
drage. Stagedatabanken zoals Praxis Network en Erasmus Intern lijsten heel wat mogelijkheden op. Op Euroguidance-vlaanderen.be en Studeerinhetbuitenland.be vind je heel wat nuttige links en referenties om een stageplaats op jouw maat te vinden.
47
IN HET BUITENLAND STUDEREN OF STAGE LOPEN
#9
48
I did it! Na jouw buitenlandervaring wil je waarschijnlijk aantonen dat je veel hebt bijgeleerd. ‘Europass Mobiliteit’ kan als bewijs dienen van de vaardigheden en competenties die je ontwikkelde tijdens een Europese stage of leerervaring. Vóór je vertrek moet de organisatie die je naar het buitenland begeleidt een Europass Mobiliteit aanvragen. Op Europass-vlaanderen.be vind je meer details. Europass biedt ook een portfolio aan van documenten die helpen om je ervaringen, taalkennis en kwalificaties duidelijk te maken binnen Europa. Je Europass-cv en Europass-Taalpaspoort maak je aan op Europass.cedefop.europa. eu.
Zoek je een vrijwilligersplek in het buitenland? Via ‘Erasmus+’ kan je tussen 18 en 30 jaar als vrijwilliger aan de slag in een non-profit project binnen of buiten Europa. Via Youthinaction.be ontdek je de specifieke mogelijkheden en eventuele financiële ondersteuning! Ook de Europese jongerensite geeft mogelijkheden. Surf naar Europa.eu/ youth/node/13350_nl voor details
over het European Solidarity Corps en projecten die actief op zoek zijn naar vrijwilligers. Blijf je liever in België? BEL’J is een programma waarmee je als vrijwilliger (alleen, met twee of drie) aan de slag gaat in een organisatie in de Franstalige of Duitstalige Gemeenschap. Je project duurt minimaal tien dagen en maximaal drie maanden. Verdere info vind je op Bel-j.be. Verschillende organisaties bieden vrijwilligersprogramma’s aan in het buitenland tegen betaling. Ga goed na wat jouw taken dan precies zullen zijn en wat er in de kostprijs opgenomen zit om onjuiste verwachtingen en teleurstelling te voorkomen!
#10
Voluntourism or not? Ga bij jezelf na waarom je precies als vrijwilliger aan de slag wil: wat hoop je te bereiken of bij te leren? Steek je licht eens op bij de website van Stichting Volunteer Correct, Volunteercorrect.org voor een genuanceerde kijk op internationaal vrijwilligerswerk.
Go Strange is een inspiratiebron voor alle jongeren met buitenlandplannen. Je vindt er niet alleen tips en informatie over vrijwilligerswerk, maar ook over allerlei andere mogelijkheden (van inleefreizen tot vakantiejobs, van groepsuitwisseling tot taalvakanties …). Surf naar Gostrange.be en ontdek zo de wereld!
Last but not least Wil je meer weten over ‘Brains on the move’, het Vlaams actieplan mobiliteit? Of zoek je informatie over de erkenning van Vlaamse diploma’s, het aanvragen van een studietoelage als je aan een onderwijsinstelling wil studeren buiten de Vlaamse Gemeenschap? Surf dan naar Onderwijs. vlaanderen.be/buitenland of kom naar de SID-in.
Vind info over je toekomstige job op Onderwijskiezer.be
Zo kan je bij elke opleidingsfiche van het secundair of hoger onderwijs een link vinden naar mogelijke beroepen. Uiteraard zijn dit dan wel enkel de beroepen die in de database van Onderwijskiezer.be zitten. Via een eenvoudige klik vind je de info. Je kan de info ook raadplegen via de aparte ingang ‘Beroepen’ in de hoofdnavigatie. Je kan dan op verschillende manieren de informatie verkennen: via een alfabetische lijst, via de beroepssectoren of via de belangstellingsdomeinen uit de proeven ‘I-Like’ en ‘I-Prefer’. Per beroep krijg je een antwoord op volgende vragen: »» Wat is de inhoud van het beroep? Wat moet je juist doen? In een kernachtige omschrijving lees je de inhoud van dat beroep.
»» Welke opleiding moet of kan ik volgen om dat beroep te kunnen uitoefenen? Waar mogelijk vind je per onderwijsniveau de mogelijke (soms verplichte) opleidingen om tot dat beroep te komen. Via een eenvoudige klik kom je op de infofiche van de opleidingen. »» Welk loon kan ik verwachten? Exacte looninformatie geven is moeilijk omdat er veel verschillende elementen zijn die dat bepalen (bijvoorbeeld: opleiding, risico, ploegenstelsel …). Waar mogelijk zie je de minimumlonen en zijn er concrete voorbeelden uit de praktijk. Wat je zal verdienen is afhankelijk van verschillende factoren zoals je ervaring, diploma, competenties, de inhoud van je functie, of je voltijds of deeltijds werkt, je gezinssituatie … Bovendien kunnen bedrijven je extra voordelen geven zoals een hospitalisatieverzekering, bedrijfswagen, tankkaart, smartphone ... De info is dus zeker niet te veralgemenen; het geeft een
aanduiding van het loon rekening houdend met de situatie van deze persoon. »» Zijn er wel vacatures voor dat beroep? Onderwijskiezer.be linkt naar de actuele vacatures op de website van VDAB en Jobat. »» Is het een knelpuntberoep in Vlaanderen? Hoe zit het in Brussel? Per beroep krijg je een aanduiding of het al dan niet gaat om een knelpuntberoep bij VDAB of Actiris. »» Kan ik een beroepenfilmpje bekijken? Op Onderwijskiezer.be staan alle beschikbare beroepenfilms (o.a. van VDAB, SYNTRA, Roadies …) gebundeld. »» Vind ik ook informatie over de ‘uniformberoepen’ zoals defensie, politie of brandweer? Deze beroepen en opleidingen staan apart vermeld met alle nodige info. Doen dus!
JOBINFO OP ONDERWIJSKIEZER.BE
Uniek aan het aanbod op Onderwijskiezer.be is dat de beroepen gekoppeld zijn aan de opleidingen en vice versa.
Op Onderwijskiezer.be vind je informatie over alle erkende opleidingen in Vlaanderen en Brussel. Maar dat is niet het enige, want je vindt er ook heel wat info over meer dan negenhonderd beroepen. Dat zijn uiteraard niet ‘alle’ beroepen die er bestaan, maar toch een heleboel.
49
Hulp nodig?
CLB HELPT JE VERDER
Het CLB helpt je verder bij je studie- of beroepskeuze
Weet je niet waar je een bepaalde opleiding kan volgen? Heb je vragen over een opleiding of een beroep? Vulde je een online test in en zit je nadien nog met heel wat vragen? Vraag je je af of je een opleiding wel zal aankunnen? Aarzel dan niet om hulp te vragen aan het CLB.
CLB biedt informatie, hulp en begeleiding aan op vier verschillende domeinen:
Leren en studeren
50
Onderwijsloopbaan Leren kiezen en als kiezen moeilijk wordt
Hulp bij leren en studeren
CLB
Een gezonde levensstijl Preventieve gezondheidszorg
Je goed voelen in je vel Psychisch en sociaal
Je kan bij het CLB terecht voor een gesprek over:
Als kiezen moeilijk wordt
»» studies en beroepen; »» keuzemoeilijkheden; »» een gesprek over je toekomst; »» angst om naar school te gaan, voortdurend geruzie in de klas … »» een verkeerde studiemethode, leerproblemen, verslaving, spijbelen …
In het CLB kan je steeds bij iemand terecht voor: »» een gesprek over jouw studie- en/ of beroepskeuze, toekomstplan, twijfels, schoolresultaten (Je resultaten op zelftests, reflectie-opdrachten … kunnen een goede start zijn voor dit gesprek);
Ook met vragen over seksualiteit, slapeloosheid, anticonceptie en zwangerschap kan je bij het CLB terecht.
»» hulp bij de zoektocht naar informatie over opleidingen of beroepen waarin je interesse hebt;
Elke school werkt samen met een CLB. Als je vindt dat je op school niet terecht kan met je vraag, kan je er ook rechtstreeks naar toe stappen. Wat jij aan de medewerker van het CLB vertelt, blijft in vertrouwen tussen jou en de medewerker. Dit zal hij of zij dus niet zomaar delen met jouw leerkrachten of andere hulpverleners. Dat is namelijk beroepsgeheim. Is het toch nodig om informatie te delen met anderen, dan maakt hij of zij hierover goede afspraken met jou. Bovendien is de CLB-begeleiding altijd gratis.
»» hulp om inzicht te krijgen in de gevolgen van je studie- of beroepskeuze voor je loopbaan. »» …
CLB-medewerkers; wie zijn dat? In een CLB werken verschillende vakmensen samen: artsen, maatschappelijk werkers, psychologen, pedagogen, verpleegkundigen… Samen met de school zorgt het CLB ervoor dat je op school je kennis, vaardigheden en sterktes zo goed mogelijk kan ontwikkelen. Binnen het CLB praten ze regelmatig met elkaar over hoe ze jou nog beter kunnen verder helpen.
Hoe contacteer ik een CLB? Op Onderwijskiezer.be vind je de contactgegevens terug van het CLB verbonden aan jouw school.
Op elke SID-in staat een stand van het CLB waar medewerkers klaar staan om je vragen te beantwoorden. Bekijk vooraf het grondplan, dan zie je onmiddellijk waar deze zich bevindt. Hier kan je terecht met vragen over de beurs zelf, maar ook met vragen over opleidingen en beroepen. Het CLB staat er klaar om met jou en/of je ouders in gesprek te gaan.
Chat met een CLBmedewerker Op de chat praat je met een medewerker van het CLB. Je kan je verhaal vertellen, een vraag stellen … of samen met je chatbegeleider bekijken wat je zou willen bereiken, en hoe je dat kan aanpakken. Wanneer? Elke maandag, dinsdag, woensdag en donderdag kan je chatten met een CLB-medewerker. Gratis en anoniem. Surf naar Clbchat.be of volg het op Facebook via Facebook.com/ clbchat.
CLB HELPT JE VERDER
Wat ook de reden is, als je met een vraag zit, als je je op een of de ander manier niet goed in je vel voelt of als je vastzit, dan kan je bij het CLB terecht. Soms zal het CLB daarvoor naar andere diensten doorverwijzen die je beter kunnen helpen. Maar ze helpen je zeker verder op weg.
»» begeleiding bij het maken van een keuze waar je achter staat;
Kom naar het CLB op de SID-in
51
Zet jouw talenten in op de arbeidsmarkt Overzicht van beroepssectoren
Hout- en meubelsector
Constructiv.be
Woodwize.be
Bij je thuis, het voetbalstadion en de cinema ‌ Van metselaar tot bekister: er zijn in totaal meer dan veertig bouwberoepen!
De hout- en meubelsector heeft nood aan creatieve talenten met zin voor vakmanschap.
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Bouwsector
52
In de bouwsector werken, dat betekent bezig zijn met je handen, zoeken naar creatieve oplossingen en genieten van de buitenlucht. Maar het betekent natuurlijk ook vroeg opstaan, flexibele werkdagen en het vereist een goede conditie! Je werkt in een klein team, waarin teamwork zeer belangrijk is en veiligheid staat altijd voorop! Ook mobiliteit is belangrijk: al een rijbewijs hebben is een groot voordeel. Interesse in een job bij ons? Contacteer dan je regionaal Constructiv-kantoor via Constructiv.be
De verschillende subsectoren zoals bosontginning, zagerijen, houthandel en stoffering & houtbewerking omvatten diverse beroepen, waarvan de meubelmaker, interieurbouwer en (buiten)schrijnwerker wellicht de meest gekende zijn. Of je kan er als paletten- en krattenmaker of standenbouwer terecht. En ook meubelstoffeerders en productieoperatoren zijn erg gegeerd. Wil je verder studeren? Dan is de professionele bachelor Houttechnologie zeker iets voor jou! De hout- en meubelsector biedt je dus vele mogelijkheden. Wellicht vind je hier dan ook een geschikte job!
Betonindustrie OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Montage en kraanbediening
53
Vzwmontage.be
Fondsbeton.be
Mobiele kranen en hun machinisten worden vaak samen met de montagefirma’s ingeschakeld om zware lasten te (ver)plaatsen: o.a. bruggen, reservoirs, bestanddelen van zware machinebouw en petroleuminstallaties.
Het uitgebreide gamma aan producten uit de prefab betonindustrie is bestemd voor de bouwsector.
Als pijpfitter ben je verantwoordelijk voor de bouw of het onderhoud van de pijpleidingen in bedrijven. Er is een sectorspecifiek aanbod in het deeltijds onderwijs, maar ook in het voltijds onderwijs kan je je al voorbereiden op je toekomstige beroep. Wil je later je loopbaan een nieuwe wending geven, dan kan je kiezen voor een beroepsopleiding bij VDAB als bestuurder mobiele kraan, rigger-monteur of pijpfitter. Voor alle informatie over sectorspecifieke opleidingen kan je terecht bij Vzwmontage.be.
De producten worden in een fabriek of een atelier, in reeks of op maat geproduceerd. De gebruiker krijgt prefab producten in hun definitieve vorm aangeleverd. Er bestaan verschillende beroepen. Het beroep van ingenieur kan bijvoorbeeld aangeleerd worden via een masterstudie. De beroepen van bekister en beton-operator kan je aanleren op de werkvloer. Er bestaat nog geen specifieke opleiding om bekister in de prefab-producten te worden. Een technische opleiding met nadruk op planlezen, basiskennis van wiskunde, ijzervlechten, lassen en eventueel ook een behaald certificaat voor behendigheid met een heftruck/rolbrug biedt extra troeven.
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
54
Elektrotechnische sector
Autosector
Volta-org.be
Educam.be
De bedrijven uit deze sector voorzien ons van elektrische stroom.
Wie in de autosector werkt, houdt zich vooral bezig met het herstellen en onderhouden van auto’s of motorvoertuigen.
Het plaatsen van toegangscontrole, automatisering, zonnepanelen ... gebeurt door deze bedrijven. Werk je graag met je handen en misschien ook met de computer? Werk je het liefst alleen of in een team? Op een werf of in een atelier? In deze sector kan het allemaal. Er is een waaier aan beroepen waar iedereen wel zijn gading kan in vinden. Ben je gebeten door nieuwe technologieën dan zit je hier op je plaats. Op Wattsup.be helpen we je zoeken naar het beroep dat best bij jou past. Nog op zoek naar een opleiding? In de handige scholenzoeker op de site vind je alle scholen die elektrotechnische richtingen aanbieden.
De technologie van voertuigen evolueert razendsnel. Complexe elektronische toepassingen zijn niet meer weg te denken uit de hedendaagse auto. Sommige mensen spreken zelfs van auto’s als “computers op wielen”. De technologie zal blijven evolueren, denk maar aan de nieuwe milieuvriendelijke technieken. De eisen die gesteld worden aan de werknemers zijn de laatste jaren dus erg veranderd. Je moet kennis hebben van elektriciteit en elektronica, maar ook van basismechanica. Je dient goed opgeleid te zijn en flexibel en zelfstandig te kunnen werken. Interesse? Check Startyourfuture.be en kom meer te weten over ons!
Mode en confectie
Wildvantextiel.be
Ivoc.be
Wist jij dat onze Belgische textielbedrijven wereldwijde faam genieten voor hun hoogtechnologische ontwikkelingen?
Mode staat centraal: ontwerper, patroontekenaar, quality controller, brand manager ... Voor elk wat wils!
De textielindustrie ontwikkelt en produceert flexibele doeken en garens die gebruikt worden in tal van toepassingen. Bijvoorbeeld: brandwerende doeken voor beschermkleding, doeken voor composieten, gebreide kunstaders, kunstgras voor voetbalvelden ‌
Elk seizoen opnieuw zorgen bedrijven voor modecollecties in de meest actuele kleuren, stijlen en motieven.
De textielsector bekleedt deze toppositie door blijvend te investeren in onderzoek en ontwikkeling. Wil je meewerken aan de ontwikkelingen van de toekomst? Neem dan snel een kijkje op Wildvantextiel.be voor het meest recente aanbod opleidingen en jobs in de textielsector.
Ook gordijnen, bedlinnen, tenten, parasols en de bekleding van autozetels worden in deze sector ontworpen en geproduceerd. Wie in deze sector wil werken, is creatief, volgt de mode op de voet en is technisch onderlegd. In het hoger onderwijs kan je kiezen voor de bacheloropleiding Modetechnologie of een lerarenopleiding. Verder zijn er ook heel wat mogelijkheden via academies, VDAB, SYNTRA en het volwassenenonderwijs. Alle info vind je terug op onze website Modeopleidingen.be.
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Textielsector
55
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
56
Textielverzorging
Metaal- en technologische industrie
Train4texcare.be
Inom.be
De textielverzorging omvat (industriële) wasserijen, linnenverhuurders en droogkuisbedrijven. Zij werken met professionele machines en reinigingsproducten.
Elke dag kom je in aanraking met producten die in deze sector zijn gemaakt: auto’s op de weg, de bus of trein waarmee je naar school gaat, de airco in de winkel …
De mensen uit de textielverzorging zijn echte professionals met een grondige kennis van zaken om allerlei textielproducten te wassen, te drogen, te strijken en netjes bij de klant af te leveren.
Werknemers in deze sector kiezen ervoor om van hun passie voor techniek hun beroep te maken.
Sinds september 2015 is er een aanbod via het deeltijds beroepsonderwijs.
Naast een portie gezond verstand en handigheid ligt de focus op veiligheid en kwaliteit van de productieprocessen.
Surf naar Train4texcare.be voor alle info over opleidingen en naar Fbt-online.be voor al je vragen over onze sector zelf.
In het secundair onderwijs kan je al vroeg starten in een studierichting die zich richt op deze sectoren. Ook in het hoger onderwijs vind je verschillende professionele of academische bachelors of masters binnen de domeinen (industriële) wetenschappen en techniek die je voorbereiden op een baan in de metaal-, machine- en elektrische bouw.
Groene sectoren
Vfu-ffi.be
Eduplus.be
Als uitzendkracht verricht je, via een uitzendkantoor, tijdelijke arbeid bij een extern bedrijf.
Land- en tuinbouw zijn primaire sectoren. Elke dag eten en drinken we producten die uit deze sectoren komen. De landbouw levert dierlijke en plantaardige basisproducten voor onze voeding.
Dé manier om als schoolverlater ervaring op te doen! Wist je dat meer dan 50% van de uitzendcontracten uitmondt in een vast contract? Iedereen kan zich gratis inschrijven in een uitzendkantoor. De tewerkstelling gebeurt onder dezelfde loonvoorwaarden en sociale voordelen als ‘vaste’ werknemers. Het mooie aan uitzendarbeid is dat dit in bijna alle sectoren én in tal van verschillende functies mogelijk is. Van bediende tot arbeider, van magazijnier tot exportbediende, voor elk wat wils! Het Vormingsfonds voor Uitzendkrachten (VFU) bundelde alle nuttige info en tips op Interim-info. be. Daarnaast promoot VFU ook de online tool Testyourselfie.eu, waar je je soft skills kan testen die belangrijk zijn tijdens een sollicitatiegesprek of in je job.
In de tuinbouwsector worden ook bomen, sierplanten en bloemen geproduceerd die in huizen, tuinen en groene ruimtes gebruikt worden. In de sector tuinaanleg en tuinonderhoud worden tuinen en groene ruimtes aangelegd en onderhouden. Binnen de land- en tuinbouwsector kan je aan de slag als landbouwer of landbouwarbeider. Hoveniers werken bij een aannemer waar ze gazons aanleggen, struiken en bomen planten, maaien … Tuinarchitecten maken ontwerpen voor parken en tuinen. Tuinaannemers en hoveniers realiseren de ontwerpen.
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Uitzendsector
57
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
58
Voedingsindustrie
Kappers, fitness en schoonheidsspecialisten
Alimento.be
Besko.be Fitness.be Coiffure.org
A passion for food! Alles wat je aan verwerkte eetbare en drinkbare producten in de winkel vindt, is vervaardigd in onze sector. Als industriële sector heeft de voedingsindustrie nood aan technische profielen. Diverse studierichtingen leiden naar een interessante job in een voedingsbedrijf: »» Agro- en biotechnologie »» Biochemie »» Bio-ingenieurswetenschappen »» Industriële wetenschappen »» Elektromechanica »» ... Neem een kijkje op de website Foodtechnologists.be voor meer info. Ga je niet studeren? Wil je graag aan de slag en meteen je eigen centen verdienen? Kijk dan eens op Foodatwork.be voor vacatures in de voedingsindustrie. Je zal ervan versteld staan hoeveel jobaanbiedingen er dagelijks zijn!
Kappers en schoonheidsspecialisten Trends volgen elkaar op in kleding, make-up en kapsels. De sector van de schoonheidsspecialisten en kappers is dus altijd in beweging. Wil je graag aan de slag in deze sector, dan ben je best creatief, sociaal en hou je ervan om de mode op de voet te volgen. Ondernemerschap is een kwaliteit die je best bezit wanneer je zelfstandig een kapsalon of schoonheidsinstituut wil openen. Fitness Fitness en groepsfitness bieden een ideaal antwoord op de toenemende bewegingsarmoede in onze maatschappij. Deze veilige, efficiënte en plezierige bewegingsvorm heeft als hoofddoel het behoud en verbetering van de fysieke conditie en gezondheid van de beoefenaar. Fitnesscentra bieden een brede waaier aan bewegingsactiviteiten. Het verantwoord aanbieden van al deze activiteiten vergt een goede begeleiding van competente trainers.
Social profit
Dedankbaarstejob.be/vivi
Werkmetmensen.be
In een notendop gaat het hier vooral over het verlenen van huishoudhulp aan particulieren, zoals schoonmaken, strijken en het bereiden van maaltijden.
Heb je er al eens aan gedacht om later met mensen te werken?
De sector heeft het grote voordeel om de combinatie tussen werk en (eigen) gezin goed mogelijk te maken. Heel vaak gaat het over werk dat je vlak bij je eigen woonplaats kan uitvoeren. Werken in de sector staat garant voor een functie met een maatschappelijke meerwaarde waarin vooral flexibiliteit en zelfstandigheid centraal staan. Ervaring of het bezit van een bepaald diploma is geen vereiste, wel een gezonde dosis motivatie! Om meer te weten over de job als huishoudhulp, surf dan naar Dedankbaarstejob.be/vivi en stel je vragen aan Vivi.
Mensen helpen, doen lachen, verzorgen, medisch advies geven, naar hen luisteren, praktische klusjes uitvoeren ‌ Noem maar op! De keuze aan jobs in de sociale sector is uitgebreider dan je denkt. Je kan bijvoorbeeld aan de slag als opvoeder, kinderbegeleider of verpleegkundige, maar ook als straathoekwerker of administratief medewerker. Twijfel je of er wel iets voor jou tussen zit, doe dan de test op Werkmetmensen.be. Ontdek er welke job je ligt en wat je dan best studeert om daar te geraken. Wie weet kan je al meteen aan de slag. Bekijk er ook de filmpjes waarin verschillende mensen vertellen waarom ze voor een job in de sociale sector kiezen.
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Dienstencheques
59
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
60
Lokale besturen
Vrije beroepen
Diverscity.be
Liberform.be
308 gemeenten en OCMW’s, ruim 60 intercommunales en 118 politiezones staan dicht bij de burger en werken aan tal van producten en diensten: rijbewijzen afleveren, coördinatie van nieuwe woonwijken, opvang van peuters ...
Digitalisering, automatisering, dienstverlening op maat voor cliënten, nieuwe technologieën … misschien niet direct de woorden waar je aan denkt bij vrije beroepen. Toch is deze sector volop in (r) evolutie!
Werk in eigen streek en werk met een belangrijk maatschappelijke engagement zijn de grootste troeven.
Onderschat een sterke medewerker bij bijvoorbeeld architecten, advocaten of dokters niet. Allemaal hebben ze nood aan werknemers die ze kunnen vertrouwen zodat ze optimale dienstverlening kunnen geven aan de cliënt.
Voor sommige jobs is geen specifiek diploma vereist en zorgt het bestuur voor een opleiding. Voor andere jobs, zoals voor die van ingenieur of zorgkundige, heb je een specifiek diploma nodig. Een examen maakt meestal deel uit van de selectieprocedure. Op onze website staat meer info over opleidingen en jobs!
Wie zijn de vrije beroepers? Bezoek zeker Federatievrijeberoepen.be voor een overzicht of als inspiratiebron. Op zoek naar een opleiding? Neem een kijkje op Onderwijskiezer.be of stel je vraag via e-mail op info@liberform.be, het vormingsfonds voor de sector van de vrije beroepen.
Vastgoedsector
Cevora.be
Sf323.be
Welkom in de bediendensector, de grootste sector van ‘t land. En ook de meest diverse: van verkoper tot HR-medewerker, van werfleider tot IT’er. Ze werken allemaal in deze sector.
Je hebt interesse in de immowereld, bent commercieel ingesteld en geeft graag advies over de bijhorende regelgeving? Dan ben jij misschien wel de geknipte vastgoedmakelaar, syndicus of rentmeester!
Hoe doe je dat eigenlijk, starten als bediende? Als je snel aan de slag wilt, volg je best eerst een gratis beroepsopleiding, mét stage, van ‘Jobber by Cevora’. Check het op Jobber.be. Wil je toch eerst een diploma halen? Goed idee! We heten je dan welkom binnen enkele jaartjes. Gelukkig heb je als bediende steeds één voordeel: je blijft kansen krijgen om bij te leren. Want bij Cevora volg je gratis korte opleidingen, tijdens de werktijd. Zo blijf je groeien in je job.
Je kan zelfs aan de slag als projectontwikkelaar of vastgoedexpert. Mogelijkheden genoeg in de vastgoedsector. Een opleiding vastgoed bereidt je niet alleen voor op al deze beroepen, het is ook een voorbereiding op je verdere leven. Naast commerciële en taalkundige vaardigheden krijg je een beter inzicht in de algemene economie. Bovendien doe je kennis op van bouwtechnieken én van het recht. Vastgoed is immers méér dan verkopen alleen. Werken in de vastgoedsector? Dat is werken voor én tussen de mensen en dat doe je niet enkel van achter je bureau.
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Bediendensector
61
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
62
Horeca
Audiovisuele sector
Fanvanhoreca.be
Mediarte.be
De horeca vertegenwoordigt alle bedrijven die gasten ontvangen en hen eten, drinken en/of overnachtingen aanbieden.
De audiovisuele sector omvat alle ondernemingen die radio- en tv-programma’s produceren, die langspeel- of bedrijfsfilms maken, die games of apps ontwikkelen en websites bouwen.
Dat zijn HOtels, REstaurants en CAfés maar ook brasseries, frituren, traiteurs, feestzalen, koffiebars ... Een nieuwe trend in de sector zijn de foodtrucks. In de horeca werk je meestal niet van nine to five. Een regelmatiger werkschema vind je in grootkeuken van een school, ziekenhuis of bedrijfsrestaurant. Daartegenover staat een afwisselende job waar je veel voldoening uit haalt. Je werkt in een hecht team en bent elke dag onder de mensen. Teamspirit, flexibiliteit en stressbestendigheid zijn belangrijk, net zoals talenkennis en contactvaardigheid. In de keuken kan je o.a. als keukenmedewerker, hulpkok of kok aan de slag. In de zaal word je bijvoorbeeld maître d’hotel, hulpkelner, kelner, sommelier of barman/vrouw. Aan het onthaal werk je als receptionist of bijvoorbeeld front office manager. En zo zijn er nog veel meer jobs. Je leest er alles over op Fanvanhoreca.be/jobs.
Ben je op zoek naar werkmogelijkheden in de audiovisuele sector? Ga naar Kiesvoormedia.be en we proberen je zo goed mogelijk bij te staan in deze zoektocht. Maar niet enkel creatievelingen kunnen in deze bevlogen en snel evoluerende sector aan de slag. Wil je bijvoorbeeld ingenieur, boekhouder, jurist of marketeer worden? Ook dan zou de audiovisuele wereld geknipt voor jou kunnen zijn.
Podiumkunsten en muziek
Papier- en kartonindustrie
Podiumkunsten.be
Fetra.be/fbz
Wie droomt er niet van om in de voetsporen van Netsky, Matteo Simoni of Wim Vandekeybus te stappen?
Van kartonnen dozen, behangpapier, speelkaarten en bordspelen, operatiemateriaal tot een draagbaar toilet … de mogelijkheden van papier en karton als grondstof zijn eindeloos!
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Maar om deze producten te maken, hebben bedrijven natuurlijk nood aan enthousiast talent!
63
Wat wel eens vergeten wordt, is dat er heel wat oefening, mislukkingen en doorzettingsvermogen bij komen kijken vooraleer je ook maar enige bekendheid kan genieten. Wist je bijvoorbeeld dat je tussen voorstellingen vaak nergens onder contract ligt en dat je dus ook een goede netwerker moet zijn? Artiesten moeten uit het goede hout gesneden zijn! Anderzijds; een artiest ben je, nietwaar? Wil je meer weten over andere beroepen in de sector van de podiumkunsten en muziek, denk maar aan podiumtechnici, grimeurs of productiemedewerkers, surf dan naar Podiumkunsten.be/ beroepen.
Creatievelingen, zoals grafisch ontwerpers, kunnen hun ei kwijt in de sector. Zij brengen nieuwe ideeën aan en zorgen dat de producten er aantrekkelijk uitzien voor de klant. Maar ook technische krachten, bijvoorbeeld drukkers en productie-operatoren, zijn onmisbaar. Zij denken mee na over nieuwe, efficiëntere toepassingen, werken ze uit en bedienen de machines.
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
64
Printmedia
Diamantsector
Grafoc.be
Fondsdiamant.be
De printmedia sector is uitermate geïnformatiseerd en gedigitaliseerd en heeft een waaier aan beroepen.
Antwerpen mag zich wereldwijd het belangrijkste diamantcentrum noemen: meer dan 80% van de ruwe diamant en 50% van de geslepen stenen worden in Antwerpen verhandeld.
Heb je technische feeling, interesse in ICT of een grote dosis creativiteit? Dan vind je hier zeker iets wat je ligt! Voor een bachelor Grafische en digitale media kan je terecht bij verschillende hogescholen in Vlaanderen. VDAB kan je opleiden tot operator prepress, drukker of drukafwerker en digital print operator. Meer weten? Neem een kijkje op onze websites Printmediajobs.be en Grafoc.be.
Naast handelsactiviteiten is er ook industriële activiteit, zoals de diamantbewerking, waar ambachtelijke technieken hand in hand gaan met hoogtechnologische toepassingen, die de bewerking van grotere, moeilijkere, duurdere stenen mogelijk maken. Een specifiek domein waar Antwerpen zich in gespecialiseerd heeft. Binnen de diamanthandel zijn er veel uiteenlopende functies die heel internationaal gericht zijn. Deze gaan van verkoop en marketing, veiligheid, administratie en secretariaat tot financiën en boekhouding. In de industrie gaan heel wat diamantslijpers de komende jaren met pensioen en zij willen hun ervaring graag doorgeven aan een nieuwe generatie jonge diamantbewerkers. De sector organiseert zelf ook diamantgerelateerde opleidingen.
Internationale handel, vervoer en logistiek
Breakingscience.be
Logosinform.be
“Chemie?! Daar heb ik toch niks mee te maken?” … “Jawel! Chemie is overal!”
Je smartphone is made in China, de bananen komen uit Columbia, je T-shirt uit India ... Zonder internationale handel, zou ons leven er compleet anders uitzien.
Van de levensreddende medicijnen in het ziekenhuis tot de nagellak op je vingers. Van de kunststof in je computer tot de verf tegen de muren. De talrijke doorbraken en innovaties maken het werk in de sector boeiend en veelzijdig. Ze is dan ook één van de grootste industriële werkgevers van ons land en biedt werk aan bijna negentigduizend mensen. Hou je van wetenschappen, werken met andere mensen en ben je nauwkeurig en veiligheidsbewust? Dan zijn er voor jou een massa kansen in de sector chemie, kunststoffen of life sciences. Meer weten? Kijk eens op Breakingscience.be.
Gedreven en geïnteresseerd in economie en de internationale handel? Hou je van organiseren en bedenken van oplossingen voor logistieke uitdagingen? Spreek je graag de taal van de klant; in het Frans, Engels of Duits? Werken met cijfers om kosten én volumes te berekenen, is jouw ding? Als logistieke professional kan je hét verschil maken! Je denk altijd één (liefst twee) stappen vooruit rekening houdend met de snelle technologische ontwikkelingen en de wijzigingen in internationale wetgeving. Zowel binnen het onderwijs als daarnaast kan je specifieke (beroeps)opleidingen volgen die je een job bezorgen in deze sector.
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Chemie, kunststoffen en life sciences
65
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
66
Transport, logistiek en afhandeling op luchthavens
Verhuissector
Sftl.be Sfal.be
Ambassador-vzw.be
De arbeiders uit deze sector zijn vrachtwagenchauffeurs of magazijnmedewerkers. Dankzij hen vinden goederen hun weg naar winkels en supermarkten en blijven de rekken goed gevuld. Logistieke opleidingen kan je zowel in het deeltijds als voltijds bso volgen, de opleiding tot vrachtwagenchauffeur in het voltijds bso. Na het secundair onderwijs kan je opleidingen volgen in het volwassenenonderwijs of bij VDAB. Heb je interesse? Alle informatie staat op onze websites Sftl.be en Vrachtwagenchaffeur.be. De behandelaars van bagage en luchtvracht zorgen ervoor dat je reiskoffers of je luchtvracht op de juiste bestemming belanden. Heelhuids en tijdig. De lat ligt hoog op vlak van efficiĂŤntie, veiligheid en kwaliteit. In Vilvoorde kan je in het deeltijds beroepssecundair onderwijs (dbso) kiezen voor de opleiding Behandelaar luchtvracht en bagage. Meer informatie kan je vinden op Sfal.be.
Eigen aan werken in deze sector is de grote variatie in je werk: geen enkele verhuizing is dezelfde. Je komt in contact met de meest uiteenlopende omstandigheden, omgevingen en mensen. Als verhuizer heb je een goede fysieke conditie nodig, werk je graag in team, maar kan je ook zelfstandig werken en je flexibel opstellen. In Antwerpen en Vilvoorde kan je in het deeltijds beroepssecundair onderwijs kiezen voor de richting van Verhuizer. Je kan ook rechtstreeks bij een verhuisfirma solliciteren. Op de VDAB-website vind je een heleboel vacatures terug. Wie aan de slag wilt gaan als verhuizer en over een rijbewijs B beschikt vindt gemakkelijk de weg naar een job.
Brandstoffenhandel
Sociaalfonds.be
Fonds127.be
Wil je graag dagelijks in contact komen met andere mensen, dan heb je als autobus- of autocarchauffeur verschillende mogelijkheden: het vervoeren van reizigers via het openbaar autobusvervoer of het dagelijks vervoer van arbeiders naar hun werkplaats of van leerlingen van en naar de school.
Als chauffeur in de brandstoffenhandel lever je dagelijks brandstoffen aan particulieren, bedrijven of tankstations.
Als autocarchauffeur verzorg je het vervoer van reizigers tijdens ĂŠĂŠn-of meerdaagse (inter)nationale reizen. Een opleiding kan je volgen via VDAB, het volwassenenonderwijs of bij een autorijschool.
Tijdens deze leveringen ontmoet je nieuwe mensen en bouw je je relaties uit. Je bent de ambassadeur van je onderneming. Je geniet van aantrekkelijke loon- en arbeidsvoorwaarden, vrij regelmatige uren en interessante voordelen zoals compensatiedagen, een stevige eindejaarspremie, aanvullend pensioen, hospitalisatieverzekering, ARAB-vergoeding en ecocheques. Interesse? Neem een kijkje op onze website.
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Autocar- en autobussector
67
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Taxisector
68
Taxi-info.be Je houdt van veelvuldig contact met mensen, je bent klantvriendelijk, communicatief, stressbestendig, flexibel en zelfstandig … Hou je niet van werken tussen vier muren, maar verkiest afwisseling en de nodige autonomie? Herken je jezelf in bovenstaande omschrijving? Dan is taxichauffeur worden iets voor jou! Je moet 21 jaar oud zijn en een rijbewijs B hebben om bij ons aan de slag te gaan. Een uitstekend oriëntatievermogen is ook mooi meegenomen. Meer informatie over bijkomende voorwaarden, opleidingsmogelijkheden … vind je op onze website.
Kom meer te weten over de sprong naar de arbeidsmarkt Schrijf je snel in via Vdab.be/jongeren
Start je zoektocht naar werk waar je maar wil Begin met het digitaal startpakket. Zo heb je op één plaats heel wat info bij de hand om zo snel mogelijk een job te vinden: van wat je moet weten als werkzoekende tot hoe je met succes solliciteert. Via Vdab.be/startpakket krijg je op één plaats heel wat info, tips, video’s en testjes om je te helpen in je zoektocht naar werk. Waar en wanneer je wil en 24 uur op 24 krijg je een antwoord op je vragen: » Wat moet ik weten als werkzoekende? » Hoe start ik met mijn zoektocht naar werk? » Hoe solliciteer ik met succes? Het digitaal startpakket is ook raadpleegbaar via je smartphone.
De jacht is geopend! Natuurlijk wil je zo snel mogelijk een job vinden die bij je past. Tools voor een goede vangst zijn een ijzersterk cv en een overtuigende motivatiebrief. Moeite met jezelf te verkopen? VDAB gooit haar ervaring mee in de strijd om jou aan een job te helpen. Op de website van VDAB vind je tips & tricks voor een professionele cv en motivatiebrief. Bekijk er straffe voorbeeld-cv’s of screen er je eigen cv met de handige cv-checker.
Op zoek naar een tweede mening? Ben je wat onzeker over je cv en sollicitatiebrief? Laat ze door een sollicitatiecoach nalezen en ontdek hoe je je sterke punten in de verf kan zetten. Meer info en sollicitatietips vind je op Vdab.be/solliciteren.
SPRONG NAAR DE ARBEIDSMARKT (VDAB)
Door je inschrijving gaat je beroepsinschakelingstijd van start. Dat is de periode dat je moet wachten om een uitkering aan te vragen. In die periode is het belangrijk dat je actief naar werk zoekt en goed meewerkt met VDAB. Doe je dit, dan krijg je twee positieve evaluaties van VDAB. Je hebt die nodig om een uitkering te kunnen aanvragen.
69
Yes, ik mag op gesprek!
SPRONG NAAR DE ARBEIDSMARKT (VDAB)
Uitgenodigd voor een gesprek? Top! Maar net zoals toen je leerde fietsen, ga je tijdens jouw eerste sollicitatiegesprek misschien wel eens op je bek. Om dat te vermijden organiseert VDAB dagelijks chatsessies met sollicitatiecoaches (via Skype) waar je een jobinterview in real life kan oefenen. De coaches helpen je over je sollicitatiestress heen en geven je tips om potentiele werkgevers helemaal te overtuigen van jouw kwaliteiten.
70
Te weinig ervaring? Volg onze gratis webcursussen op Vdab.be/ opleidingen » Bekijk onze beroepenfilms op Vdab.be/ beroepen » Werken over de grenzen? Lees er alles over op Vdab.be/internationaal. »
Ik wil mijn sterke punten in de verf zetten! Je hebt meer ervaring dan je denkt. Ga je op reis, doe je een vakantiejob of heb je een leuke hobby? Dan doe je ervaring op die je kan vertalen in sterke punten op je cv en in je online VDAB-dossier. Vind zo sneller de juiste job.
Een koffer vol ervaring De weg kwijt? Een leuk gesprek aan de bar met de lokale bevolking? Een vakantielief? Op reis oefen je in ieder geval je talen. Trek jij je plan in onverwachte situaties? Dan ben je vast creatief en flexibel. Ding jij af aan het strandkraampje tot de helft van de prijs? Dan ben je zeker een geboren onderhandelaar. Zo kom je terug met een valies vol aan ervaring. En dat telt mee op je cv.
Je hobby zegt meer over jou dan je denkt Ben je leider in een jeugdbeweging? Of doe je vrijwilligerswerk? Dat bewijst meteen dat je initiatief durft nemen en verantwoordelijk bent. Zit je in een sportclub? Dan ben je vast een teamplayer of misschien een competitief en ambitieus werkbeest.
Elke jongere maakt het ooit wel eens mee: afgewezen worden wegens te weinig ervaring. Iets waar je uiteraard niets kan aan doen als je recht van de schoolbanken komt. VDAB heeft er iets op gevonden: een Individuele Beroepsopleiding (IBO). Via een IBOcontract kan je, ook zonder ervaring, aan de slag bij de werkgever van je dromen. Je volgt dan gedurende een tot zes maanden een opleiding op de werkvloer, waarna je een contract krijgt aangeboden. Tijdens je IBO wordt je loon voor het grootste deel uitbetaald door VDAB, lekker voordelig voor de werkgever dus. Jij krijgt tijd om ervaring op te doen en het kost je werkgever quasi niets. The best of both worlds! Stel het dus zeker eens voor als je gaat solliciteren want nog niet alle werkgevers kennen deze voordelige formule.
Nog niet klaar om te gaan werken? Dan interesseren de VDAB opleidingen jou misschien wel. Een extra opleiding verhoogt je kansen op de arbeidsmarkt en is bovendien helemaal gratis! Zo’n extra opleiding volgen kan in real life of online via webleren. In de uitgebreide opleidingendatabank van VDAB vind je taalcursussen, sectorspecifieke opleidingen en gedragstrainingen. Heb je nog geen idee welke job bij je past? Ook dan kan je op de website van VDAB terecht. Ontdek er dankzij een handige beroepentest voor welk beroepen jij geboren bent, vind er getuigenissen van werknemers uit verschillende sectoren en bekijk er een lijst van alle knelpuntberoepen.
De perfecte pint met een hoge cv-waarde Tijdens je vakantiejob proef je al van het echte werkleven. Pinten èn moppen tappen? Kletsen met de klanten en de kassa laten kloppen? Scoor dan meteen op je cv met sociaal, klantgericht, zelfstandig werken en omgaan met stress.
Meer info over alle VDAB tools vind je op Vdab.be/jongeren of op het gratis nummer 0800 30 700
Notities
NOTITIES
71
NOTITIES
Notities
72
NOTITIES
73
Colofon Deze brochure kwam tot stand dankzij een samenwerking tussen het Departement Onderwijs en Vorming, Afdeling Communicatie en: »» »» »» »» »» »» »»
Agentschap Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs, Kwalificaties en Studietoelagen (AHOVOKS) Onderwijskiezer.be VCLB CLB GO! Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR) Vlaamse Hogescholenraad (VLHORA) Euroguidance Vlaanderen @ EPOS vzw
Beelden Kim Baele
Coördinatie en eindredactie
COLOFON
Jasper Van Biesen (Departement Onderwijs en Vorming, Afdeling Communicatie)
74
Redactieraad
Maarten Bresseleers Lobke Dedrie Lieve Dillen Ann Engelen Jo Huys Heidi Jansens Liese Leunens Johan Seutens Pascal Van Geit Christine Verlinden Dirk Verrycken
Vormgeving
Yasmina Yahiaoui (Departement Onderwijs en Vorming, Afdeling Communicatie)
Verantwoordelijke uitgever
Koen Pelleriaux, algemeen directeur Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming Departement Onderwijs en Vorming Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel
Druk
ARTOOS | HAYEZ
Depotnummer
D/2017/3241/226 Tips, vragen of opmerkingen over deze brochure? Mail ons op sidin@vlaanderen.be. Copyright: Niets uit deze brochure mag worden gekopieerd of op andere wijze worden verspreid zonder bronvermelding.
In elke provincie een SID-in! Vlaams-Brabant en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Brabanthal Brabantlaan 1, 3001 Leuven Donderdag 11 januari 2018 Schoolbezoek
Vrijdag 12 januari 2018 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Schoolbezoek
Zaterdag 13 januari 2018 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Vrij bezoek
Doorlopend 10 - 16 uur
Oost-Vlaanderen
Flanders Expo (Hal 8) Maaltekouter 1, 9051 Gent Donderdag 18 januari 2018 Schoolbezoek
Vrijdag 19 januari 2018 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Schoolbezoek
Zaterdag 20 januari 2018 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Vrij bezoek
Doorlopend 10 - 16 uur
Antwerpen
Antwerp Expo (Hal 4) Jan Van Rijswijcklaan 191, 2020 Antwerpen Donderdag 1 februari 2018 Schoolbezoek
Vrijdag 2 februari 2018 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Schoolbezoek
Zaterdag 3 februari 2018 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Vrij bezoek
Doorlopend 10 - 16 uur
Limburg
Limburghal (Hal A en B) Jaarbeurslaan 6, 3600 Genk Donderdag 8 februari 2018 Schoolbezoek
Vrijdag 9 februari 2018 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Schoolbezoek
Zaterdag 10 februari 2018 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Vrij bezoek
Doorlopend 10 - 16 uur
West-Vlaanderen
Kortrijk Xpo (Hal 1) Doorniksesteenweg 216, 8500 Kortrijk Donderdag 1 maart 2018 Schoolbezoek
Vrijdag 2 maart 2018 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Schoolbezoek
Zaterdag 3 maart 2018 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Meer info? Onderwijs.vlaanderen.be/sidin
Vrij bezoek
Doorlopend 10 - 16 uur