Vlaanderen is landbouw & visserij
DE VLAAMSE MELKVEEBAROMETER EERSTE KWARTAAL 2022
DEPARTEMENT DEPARTEMENT LANDBOUW LANDBOUW & VISSERIJ & VISSERIJ
WWW.VLAANDEREN.BE/LANDBOUW www.vlaanderen.be/landbouw
DEPARTEMENT LANDBOUW & VISSERIJ
Rapport
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
DE VLAAMSE MELKVEEBAROMETER Eerste kwartaal 2022 ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
www.vlaanderen.be
Colofon Samenstelling Departement Landbouw en Visserij Auteur Jan De Samber Verantwoordelijk uitgever Patricia De Clercq, secretaris-generaal Departement Landbouw en Visserij Depotnummer D/2022/3241/159 Lay-out Vlaamse overheid Voor meer informatie over het rapport kunt u contact opnemen met de auteur(s) van het rapport. Ons emailadres is als volgt samengesteld: VOORNAAM.NAAM@LV.VLAANDEREN.BE. Ons generiek adres is
LANDBOUWCIJFERS@LV.VLAANDEREN.BE. U vindt onze rapporten terug op:
WWW.VLAANDEREN.BE/LANDBOUWCIJFERS
Vermenigvuldiging en/of overname van gegevens zijn toegestaan mits de bron expliciet vermeld wordt: De Samber J. (2022) De Vlaamse melkveebarometer, eerste kwartaal 2022, Departement Landbouw en Visserij, Brussel. Graag vernemen we het als u naar dit rapport verwijst in een publicatie. Als u een exemplaar ervan opstuurt, nemen we het op in onze bibliotheek. Wij doen ons best om alle informatie, webpagina's en downloadbare documenten voor iedereen maximaal toegankelijk te maken. Als u echter toch problemen ondervindt om bepaalde gegevens te raadplegen, willen wij u hier graag bij helpen. U kunt steeds contact met ons opnemen.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 2 van 11
Deze publicatie werd door het Departement Landbouw en Visserij met de meeste zorg en nauwkeurigheid opgesteld. Er wordt evenwel geen enkele garantie gegeven omtrent de juistheid of de volledigheid van de informatie in deze publicatie. De gebruiker van deze publicatie ziet af van elke klacht tegen het Departement Landbouw en Visserij of zijn ambtenaren, van welke aard ook, met betrekking tot het gebruik van de via deze publicatie beschikbaar gestelde informatie. In geen geval zal het Departement Landbouw en Visserij of zijn ambtenaren aansprakelijk gesteld kunnen worden voor eventuele nadelige gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de via deze publicatie beschikbaar gestelde informatie.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 3 van 11
INHOUD 1 2
Samenvatting.....................................................................................................................................................................................................5 Melkprijs..................................................................................................................................................................................................................5
3
Bedrijfseconomische resultaten........................................................................................................................................................6
3.1
Resultaten als index
6
3.2
Resultaten in euro per honderd liter melk
8
4
Begrippenlijst ...................................................................................................................................................................................................10
5
Aanpassingen ....................................................................................................................................................................................................11
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 4 van 11
1 SAMENVATTING De conjunctuur in de Vlaamse melksector blijft sterk stijgen in het eerste kwartaal van 2022, na eerdere positieve bewegingen in de vorige kwartalen. De melkprijs steeg gemiddeld verder gedurende het eerste kwartaal. De economische situatie blijft zo opnieuw hoog boven de referentieperiode van 2016-2020 liggen. De index van het actuele bruto saldo stijgt van 137,9 in het vierde kwartaal van 2021 naar 156,5 in het eerste kwartaal van 2022. Deze stijging wordt veroorzaakt door een hogere melkprijs, aangevuld met een hogere prijs voor reforme koeien. De prijs voor nuchtere kalveren daalt. De melkprijs stijgt met +10,8%, van 42,85 euro per honderd liter in kwartaal vier van 2021 naar 47,47 euro in kwartaal één van 2022. De index van het voortschrijdend bruto saldo, als maatstaf voor de rentabiliteit in het laatste jaar, neemt toe van 113,5 naar 128,5. In monetaire termen bedraagt het bruto saldo in het eerste kwartaal van 2022 26,19 euro per honderd liter en het familiaal arbeidsinkomen 14,51 euro per honderd liter. In het voorgaande kwartaal was dat respectievelijk 23,07 en 11,39 euro per honderd liter. De Vlaamse melkveebarometer geeft de resultaten van de Vlaamse melkveesector weer van 2012 tot en met het eerste kwartaal van 2022. De barometer wordt berekend op bedrijfstakniveau en houdt uitsluitend rekening met de activiteiten verbonden aan melkvee. Jaarlijks schuift de vijfjarige referentieperiode één jaar op.
2 MELKPRIJS De reële melkprijs in euro per honderd liter blijft verder stijgen in het eerste kwartaal van 2022, nadat er ook in de voorgaande periodes een stijging was. Na een sterke toename van de prijs in het vierde kwartaal van 2021, blijft de melkprijs stijgen in de opeenvolgende maanden van het eerste kwartaal van 2022. De kwartaalprijs stijgt van 42,85 euro per honderd liter in het vierde kwartaal van 2021 naar 47,47 euro in het eerste kwartaal van 2022, een aanzienlijke stijging met +10,8%. De melkprijs is de meest bepalende opbrengstfactor, maar is onderhevig aan volatiliteit. De melkprijs bepaalt, samen met de prijs van nuchtere kalveren en reforme koeien, de index van de opbrengsten.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 5 van 11
Figuur 1: maandelijkse melkprijs in euro per honderd liter voor 2018 tot en met maart 2022 en het gemiddelde per kwartaal voor 2022
euro per honderd liter melk
55 47,47
50 45 40 35 30 25 20 jan
feb
maa 2018
apr 2019
mei
jun 2020
jul 2021
aug 2022
sep
okt
nov
dec
2022 Q
Bron: Belgische Confederatie van de Zuivelindustrie (BCZ) en Departement Landbouw en Visserij
3 BEDRIJFSECONOMISCHE RESULTATEN 3.1 RESULTATEN ALS INDEX De index toont de situatie in een specifiek kwartaal ten opzichte van een referentieperiode. Het gemiddelde van de vijfjarige periode 2016-2020 heeft een indexwaarde gelijk aan 100. De index van de opbrengsten stijgt verder van 127,5 in het vierde kwartaal van 2021 naar 140,7 in het eerste kwartaal van 2022. De prijs van nuchtere kalveren daalt, maar de prijs voor reforme koeien stijgt en de melkprijs neemt gevoelig toe. De index van de variabele kosten stijgt verder van 118,9 naar 127,5 in het eerste kwartaal van 2022. De prijs van energie neemt verder toe, de prijs van krachtvoeder stijgt gevoelig en de prijs voor meststoffen stijgt sterk.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 6 van 11
Figuur 2: index van de opbrengsten en variabele kosten per kwartaal voor de periode 2012-2022 150
140,7
index (gemiddelde 2016-2020 = 100)
140
132,4
127,5
130
127,5
120
115,8
110
90
104,0
109,6
100
118,9
93,8 95,3
95,0
93,3
80
76,5
70 60 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 2012
2013
2014
2015
2016
opbrengsten
2017
2018
2019
2020
2021
2022
variabele kosten
Bron: Departement Landbouw en Visserij. Het gemiddelde van de opbrengsten en de variabele kosten voor de periode 2016 tot en met 2020 is gelijk aan een indexwaarde van 100.
Het actuele bruto saldo is gelijk aan het verschil tussen opbrengsten en variabele kosten en is een indicator van de actuele economische situatie. Het voortschrijdend bruto saldo is het gemiddelde bruto saldo van de vier voorgaande kwartalen en geeft een bijkomend zicht op de rentabiliteit in de melkveehouderij tijdens het afgelopen jaar. De index van het actuele bruto saldo neemt toe van 137,9 in het vierde kwartaal van 2021 naar 156,5 in het eerste kwartaal van 2022. Het bruto saldo stijgt sterk en ligt ver boven het gemiddelde referentieniveau van 2016-2020. De opbrengsten stijgen sterker dan de kosten, wat zorgt voor een opwaartse evolutie. Ook voor het voortschrijdend bruto saldo blijft een stijging zichtbaar. De sterke resultaten van de afgelopen periode trekken de opwaartse evolutie vanaf 2021 verder door. De voortschrijdende index stijgt van 113,5 naar 128,5 en blijft zo boven de vijfjarige referentieperiode liggen.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 7 van 11
Figuur 3: index van het actueel en voortschrijdend bruto saldo per kwartaal voor de periode 2012-2022 180 164,1
index (gemiddelde 2016-2020 = 100)
160
156,5
145,5 135,9
140
137,9 124,8
128,5
120
113,5
100 80
98,2
100,3 88,2
85,8
87,2
67,8
60
55,4 40 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 Q1 Q2Q3 Q4 2012
2013
2014
2015
bruto saldo (actueel)
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
bruto saldo (voortschrijdend)
Bron: Departement Landbouw en Visserij. Het gemiddelde van het actueel en voortschrijdend bruto saldo voor de periode 2016 tot en met 2020 is gelijk aan een indexwaarde van 100
3.2 RESULTATEN IN EURO PER HONDERD LITER MELK De resultaten uitgedrukt in monetaire termen tonen de opbrengsten, de variabele kosten, het bruto saldo en het familiaal arbeidsinkomen per honderd liter melk. In het eerste kwartaal van 2022 stijgen de opbrengsten van 47,02 naar 51,88 euro per honderd liter. Dat is hoger dan het vijfjarige gemiddelde (2016-2020) van 36,87 euro per honderd liter. De variabele kosten nemen toe van 23,95 naar 25,69 euro per honderd liter. Dat is eveneens hoger dan het vijfjarige gemiddelde (2016-2020) van 20,14 euro per honderd liter.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 8 van 11
Figuur 4: opbrengsten en variabele kosten per honderd liter melk per kwartaal voor de periode 2012-2022 en het gemiddelde van de vijfjarige periode 2016-2020 50 45
euro per 100 liter melk
40 35 30 25 20 15 10 5 0 Q1
Q3 2012
Q1
Q3 2013
Q1
Q3 2014
opbrengsten
Q1
Q3 2015
Q1
Q3 2016
Q1
Q3 2017
variabele kosten
Q1
Q3 2018
Q1
Q3 2019
opbrengst '16-'20
Q1
Q3 2020
Q1
Q3 2021
Q1
Q3 2022
kosten '16-'20
Bron: Departement Landbouw en Visserij
Het bruto saldo is het verschil tussen opbrengsten en variabele kosten. De evolutie van deze twee variabelen verklaart ook de stijging van het bruto saldo per honderd liter: van 23,07 in het vierde kwartaal van 2021 naar 26,19 euro per honderd liter in het eerste kwartaal van 2022. Het bruto saldo ligt zo duidelijk hoger dan het gemiddelde van de vijfjarige periode 2016-2020 van 16,73 euro per honderd liter. Het familiaal arbeidsinkomen is het bruto saldo waarvan de vaste kosten afgetrokken worden. Dat is wat overblijft als vergoeding voor de eigen arbeid van de landbouwer en eventuele meewerkende familieleden. In het eerste kwartaal van 2022 stijgt het familiaal arbeidsinkomen van 11,39 naar 14,51 euro per honderd liter. Dat is opvallend hoger dan het vijfjarige gemiddelde (2016-2020) van 5,01 euro per honderd liter.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 9 van 11
Figuur 5: bruto saldo en familiaal arbeidsinkomen per honderd liter melk per kwartaal voor de periode 2012-2022 en het gemiddelde van de vijfjarige periode 2016-2020 30
euro per 100 liter melk
25 20 15 10 5 0 -5 Q1
Q3 2012
Q1
Q3 2013
Q1
Q3 2014
bruto saldo
Q1
Q3 2015
Q1
Q3 2016
Q1
Q3
Q1
2017
familiaal arbeidsinkomen
Q3 2018
Q1
Q3
Q1
2019
BS '16-'20
Q3 2020
Q1
Q3 2021
Q1
Q3 2022
FAI '16-'20
Bron: Departement Landbouw en Visserij. BS: bruto saldo; FAI: familiaal arbeidsinkomen
4 BEGRIPPENLIJST De opbrengsten zijn de som van alle opbrengsten van het melkveebedrijf. Deze omvatten o.a. de verkoop van melk, de verkoop van nuchtere kalveren en reforme koeien en alle overige opbrengsten. De variabele kosten omvatten alle kosten die rechtstreeks te maken hebben met de productie. Deze omvatten o.a. de aankoop van krachtvoeder, de aankoop en productie van ruwvoeder, energiekosten, dierenartskosten, kosten voor kunstmatige inseminatie en overige variabele kosten. Het bruto saldo is het verschil tussen de opbrengsten en variabele kosten. Het bruto saldo is het bedrag dat beschikbaar is voor het betalen van de vaste kosten en wat daarna overblijft als vergoeding voor eigen inbreng van productiefactoren: eigen arbeid, grond en kapitaal. Het actueel bruto saldo is het bruto saldo op een bepaald moment. Het voortschrijdend bruto saldo is in deze publicatie het gemiddelde van de vier voorgaande kwartalen en geeft een bijkomend zicht op de rentabiliteit van het afgelopen jaar. Het familiaal arbeidsinkomen wordt verkregen door de totale vaste kosten (o.a. pacht, kosten aan grond, gebouwen en werktuigen, fictieve intresten, betaalde lonen) af te trekken van het bruto saldo. Dit familiaal arbeidsinkomen is wat de landbouwer overhoudt ter compensatie van de inbreng van zijn eigen arbeid.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 10 van 11
5 AANPASSINGEN Jaarlijks schuiven de referentieperiodes één jaar op. De melkveebarometer omvat zo, vanaf elk eerste kwartaal, extra boekhoudkundige informatie uit het Landbouwmonitoringsnetwerk (LMN). Ook schuift het vijfjarige gemiddelde op, bv. van 2015-2019 naar 2016-2020. Dat betekent dat voorlopige berekeningen van het voorgaande jaar geüpdatet worden en indices vergeleken worden met een nieuwe referentie. Voor publicaties vanaf het eerste kwartaal van 2022 kunnen de historische cijfers beperkt afwijken van voorgaande publicaties. De principes van berekening blijven behouden, maar door aanpassingen in de boekhoudingen zijn kleine verschillen mogelijk. De data van 2018 – eerste tot en met vierde kwartaal – werden herzien bij de publicatie van 2021 Q3. Dat heeft geen invloed op de voorgaande en latere jaren. De publicaties voor 2021 Q3 werden niet aangepast.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 11 van 11