ADVIES 10 maart 2022
Complementariteit en focus in het RTC-decreet Advies over het voorontwerp van decreet tot wijziging van het decreet van 14 december 2007 houdende de organisatie en werking van de regionale technologische centra, wat betreft de optimalisatie van de werking van de regionale technologische centra
Vlaamse Onderwijsraad Koning Albert II-laan 37 BE-1030 Brussel T +32 2 219 42 99 www.vlor.be info@vlor.be
Wijs beleid door overleg
Advies op vraag van Ben Weyts, Viceminister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Onderwijs, Sport, Dierenwelzijn en Vlaamse Rand op 7 februari 2022 Uitgebracht door de Raad Secundair Onderwijs op 10 maart 2022 met eenparigheid van stemmen Voorbereiding: commissie Onderwijs-Arbeidsmarkt op 22 februari 2022 onder voorzitterschap van Luc Van Waes Dossierbeheerder: Ewoud De Sadeleer
Inhoud 1
Situering .................................................................................................................................... 2
2
Afstemming en complementariteit ............................................................................................ 2
3
Focus in opdrachten ................................................................................................................. 3
4
Financiering en resultaatsverbintenissen ................................................................................. 3
Bronnen ............................................................................................................................................ 5
1
vlor.be
1 Situering In samenspraak met de Regionale Technologische Centra (RTC’s) startte minister van Onderwijs Ben Weyts een traject op dat moet leiden tot een verdere optimalisering van hun werking. Het is de ambitie die vernieuwde RTC-werking op 1 september 2022 in werking te laten treden. Daarvoor ligt nu een ontwerpdecreet voor en volgt voor de zomer een nieuwe beheersovereenkomst (20222027). Ook zal een nieuw uitvoeringsbesluit aan de Vlaamse Regering worden voorgelegd. Het voorontwerp van decreet bevat drie soorten wijzigingen: • Op organisatorisch vlak blijft de provinciale verankering van de huidige vijf vzw’s behouden, maar tegelijkertijd worden verdere stappen gezet naar gelijkgerichtheid in visie en aanpak. De nieuw uitgetekende governance via de op te richten Vlaamse Stuurgroep RTC moet de vraag naar Vlaamse aansturing verzoenen met de vraag naar lokale verankering. • Actualisering van de opdrachten met een onderscheid tussen de kerntaken en complementaire en ondersteunende opdrachten. • Actualisering van de terminologie. De wijzigingen van het decreet zijn duidelijk gebaseerd op de visienota RTC ‘Streven naar optimalisatie via structurele samenwerking met alle partners’. We zijn tevreden dat die visienota fundamenteel werd bijgestuurd na stakeholdersconsultatie en advies van de Vlor.1 De visienota onderschrijft de belangrijke rol die de RTC’s zullen blijven spelen op het snijpunt van onderwijsarbeidsmarkt.
2 Afstemming en complementariteit De Vlor pleit al langer voor meer samenwerking tussen de RTC’s, waarbij zij een duidelijke, gezamenlijke en gedragen visie ontwikkelen. Het doel van het ontwerpdecreet is dus zeker positief. Door gelijkgerichtheid van de RTC’s kan aan elke leerling evenwaardige ondersteuning geboden worden. Aanvullend zou het goed zijn als scholen op de grens van een provincie kunnen aansluiten bij activiteiten in een andere provincie. Om gelijkgerichtheid en evenwaardige ondersteuning te garanderen moet de afstemming ook verder gaan dan niet-bindend overleg, waarna de provinciale vzw’s zelf kunnen kiezen hoe ze hun budget inzetten. De governance van de RTC’s moet nog veel sterker uitgewerkt worden. We gaan dan ook verder op de vragen over de modaliteiten uit ons vorig advies: welk niveau heeft welk beslissingsrecht? Wat zal tot de regionale autonomie behoren? Hoe zal de input van de stuurgroep meegenomen worden in het evaluatieproces (voor kwaliteitsvolle werking) van de RTC’s? Ook voor de (co)financiering vragen we ons af of dit centraal of door de regio’s beheerd zal worden. Tot slot vragen we om het onderscheid verder te verhelderen tussen de beheersovereenkomst, het strategisch plan en het jaarlijks actieplan. Wie is waarvoor verantwoordelijk en hoe verhouden die zich tot elkaar?
1
Vlor, Raad Secundair Onderwijs. Toekomstvisie voor RTC. Advies naar aanleiding van de visienota “Regionaal Technologisch Centrum - Streven naar optimalisatie via structurele samenwerking met alle partners”, 11 februari 2021.
2
vlor.be
We doen ook suggesties bij de werking en samenstelling van de stuurgroep: • De voorzitter moet een neutrale bruggenbouwer zijn, die over legislaturen heen kan werken. Het is dus best geen medewerker van een kabinet. • Het is goed dat de RTC’s zelf vertegenwoordigd zijn in de stuurgroep, maar ze zijn best geen stemgerechtigd lid (waarnemende rol). • We pleiten voor het behoud van een klankbordgroep binnen de Vlor, die zo zijn rol als strategische adviesraad jaarlijks kan blijven opnemen. De focus op het binnenbrengen van innovatieve technologie (vooral in de derde graad) is zeer positief. De RTC’s kunnen op die manier vakinhoudelijke professionalisering bieden bij de technologie en infrastructuur die ze zelf aanbieden. Het pedagogisch-didactische luik is echter volledig de verantwoordelijkheid van de pedagogische begeleidingsdiensten (PBD). De afstemming met de PBD blijft dan ook een belangrijk aandachtspunt. Complementariteit is voor de Vlor een kernwoord voor de werking van de RTC’s: zij moeten aanvullend werken met de PBD en andere partners.
3 Focus in opdrachten De Vlor ondersteunt de actualisering van de doelstellingen en opdrachten in het decreet, maar vraagt om de focus te behouden. We staan volledige achter de eerste drie opdrachten in artikel drie, maar vragen om de twee aanvullende opdrachten te schrappen. Er zijn immers al heel veel partners die rollen opnemen rond werkplekleren en een signaalfunctie over onderwijsarbeidsmarkt hebben. Het ontwerpdecreet vermeldt zelf dat inzake duaal leren ‘momenteel een duidelijke governance en werking via sectorale partnerschappen, Vlaams partnerschap … [is] uitgetekend waarbinnen geen rol voor de RTC’s wordt voorzien.’ Er moet dan ook niet bekeken worden of de RTC’s daar ook een rol in moeten krijgen (ook niet op langere termijn). We waarderen ook dat leraren van arbeidsmarktgerichte opleidingen binnen het volwassenenonderwijs nu ook ondersteund zullen worden door de RTC’s. We vinden het echter niet aan de orde om ook de leraren uit het basisonderwijs mee te nemen. We vragen dan ook om de werking te beperken tot leraren in het secundair onderwijs en volwassenenonderwijs.
4 Financiering en resultaatsverbintenissen De Vlor wijst erop dat ook de leerlingen uit het deeltijds beroepssecundair onderwijs bij de lijst van de financiering in artikel zes opgenomen moeten worden, evenals de leerlingen in de tweede graad duaal leren. Dat cursisten uit het volwassenenonderwijs niet zijn opgenomen, is geen probleem voor de verdeling van de middelen, maar die berekeningswijze mag niet als effect hebben dat de RTC’s geen acties in het volwassenenonderwijs kunnen opzetten. We vragen om verder te onderzoeken hoe de cursisten van het volwassenenonderwijs mee kunnen worden genomen in de RTC-werking, zoals bijvoorbeeld in de tien-dagenregeling van VDAB. De Vlor vindt het positief dat er resultaatsverbintenissen geformuleerd zullen worden, maar benadrukt dat de ambities hoog moeten blijven. De targets moeten door de stuurgroep worden vastgelegd en gaan best verder dan een louter kwantitatieve benadering.
3
vlor.be
Tot slot drukken we nog onze bezorgdheid uit over de provinciale middelen voor flankerend beleid. Het is belangrijk om die middelen transparant gescheiden te houden van de middelen die aan het decreet RTC gekoppeld zijn. Het flankerend provinciaal onderwijsbeleid kan middelen met een andere bedoeling inzetten die breder gaat dan wat in het RTC-decreet staat.
4
vlor.be
Bronnen Vlor, Raad Secundair Onderwijs. Toekomstvisie voor RTC. Advies naar aanleiding van de visienota “Regionaal Technologisch Centrum - Streven naar optimalisatie via structurele samenwerking met alle partners”, 11 februari 2021.
5
vlor.be