Uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/202
Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2020/202
DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande procedure Op 15 juni 2020 diende xxx een verzoek in bij de gemeente Schoten tot inzage van alle bestuursdocumenten m.b.t. het verplaatsen van een bushalte. Ook stelde verzoeker twee vragen om uitleg m.b.t. een ‘Welkom’affiche die aan een aantal bewoners werd bezorgd met het verzoek deze op te hangen, namelijk wanneer de gemeente de beslissing m.b.t. deze affiche genomen had, en door wie deze beslissing genomen werd. Daarnaast vroeg verzoeker afschrift van de beslissing m.b.t. deze affiche, en van de desbetreffende briefwisseling (inclusief e-mail) tussen de gemeente en de provinciegouverneur, en tussen de gemeente en De Lijn. Op 5 juli 2020 beantwoordde de gemeente Schoten dit openbaarheidsverzoek. Op 29 juli 2020 diende xxx beroep in bij de beroepsinstantie tegen deze beslissing. Dit beroep werd geregistreerd op 31 juli 2020. Op 26 augustus 2020 werd de termijn om een uitspraak te doen conform artikel II.50 Bestuursdecreet verlengd.
www.vlaanderen.be
Ontvankelijkheid van het beroep Het oorspronkelijk verzoekschrift werd ingediend op 15 juni 2020. De bestreden beslissing van de gemeente Schoten dateert van 5 juli 2020. Het beroepschrift is bijgevolg tijdig ingediend. Vooreerst stelt de beroepsinstantie vast dat verzoeker in zijn beroep niet ingaat op de antwoorden die hij kreeg van de gemeente op zijn vragen om uitleg over de ‘Welkom’-affiche. Hij stelt dat de gemeente ten onrechte inzage en afschrift weigert van bestuursdocumenten. Bijgevolg gaat de beroepsinstantie ervan uit dat verzoeker genoegen neemt met de uitleg die hem over de affiche door de gemeente gegeven werd, en dat dit geen onderdeel uitmaakt van zijn beroep. Voor wat betreft de vragen tot inzage en afschrift van de genoemde bestuursdocumenten, stelt de beroepsinstantie het volgende vast. In artikel II.28 van het Bestuursdecreet worden de instanties opgesomd waarop het hoofdstuk ‘Toegang tot bestuursdocumenten’ van toepassing is en hierbij worden ook de lokale overheden genoemd. Dit impliceert dat de gemeenten onder het toepassingsgebied van het Bestuursdecreet vallen, evenwel met inachtneming van de bevoegdheidsrechtelijke regels ter zake. De gemeenten vallen bijgevolg maar onder het toepassingsgebied van het Bestuursdecreet, voor zover de bijzondere wetgever de gewesten de bevoegdheid heeft toegewezen inzake de gemeenten. Artikel 6, §1, VIII van de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming van de instellingen heeft de gewesten bevoegd gemaakt voor de ondergeschikte besturen, met uitzondering van onder andere de organisatie van het beleid inzake de politie, met inbegrip van artikel 135, §2 van de nieuwe gemeentewet, en de brandweer. Dit geldt onder meer geldt voor alles wat verband houdt met een veilig en vlot verkeer op de openbare weg, het handhaven van de orde op plaatsen waar veel mensen samenkomen en het nemen van de nodige maatregelen voor het tegengaan van alle vormen van openbare overlast. De organieke regeling ten aanzien van de gemeenten behoort dus tot de bevoegdheid van de gewesten, behalve de uitzonderingen zoals uitdrukkelijk opgesomd in voormelde bijzondere wet; deze blijven tot de exclusieve bevoegdheid van de federale overheid behoren. De beroepsinstantie stelt vast dat het beroepschrift, voor wat betreft de openbaarheid van alle bestuursdocumenten m.b.t. het verplaatsen van een bushalte, waaronder de briefwisseling tussen de gemeente en de provinciegouverneur, en tussen de gemeente en De Lijn, betrekking heeft op informatie betreffende de politiebevoegdheden van de gemeente die kaderen binnen artikel 135 §2 Nieuwe Gemeentewet. Alle handelingen en communicatie die de gemeente hieromtrent ondernomen heeft, kaderen immers binnen het zorgen voor de (verkeers)veiligheid, openbare orde en gezondheid. De regelgevende bevoegdheid met betrekking tot deze gemeentelijke taken werd zoals hierboven uiteengezet niet overgedragen aan de gewesten en behoort nog steeds tot de federale bevoegdheid. De beroepsinstantie kan enkel maar oordelen over verzoeken inzake openbaarheid van bestuur met betrekking tot bestuursinstanties zoals die opgesomd zijn in artikel II.28 van het Bestuursdecreet. Aangezien
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/202
pagina 2 van 5
de gemeenten in deze materie tot de bevoegdheid van de federale wetgever behoren, is de beroepsinstantie dan ook onbevoegd om te oordelen over de openbaarheid van bestuursdocumenten inzake de politie, concreet: de bestuursdocumenten m.b.t. het verplaatsen van een bushalte. In casu blijft bijgevolg de federale wet van 12 november 1997 betreffende de openbaarheid van bestuur in de provincies en gemeenten van toepassing, en is het beroepschrift voor wat betreft de vraag tot inzage of afschrift van alle bestuursdocumenten m.b.t. het verplaatsen van een bushalte, waaronder de briefwisseling tussen de gemeente en de provinciegouverneur, en tussen de gemeente en De Lijn, onontvankelijk.. Voor zover het beroepschrift gaat over de vraag tot afschrift van de beslissing m.b.t. de ‘Welkom’-affiche, is het wel ontvankelijk. De beroepsinstantie beperkt zich bijgevolg bij het beoordelen van de gegrondheid van het beroep tot dit onderdeel van het beroepschrift. Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals gestipuleerd in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.
1.
Bestreden beslissing
Op 15 juni 2020 diende verzoeker een verzoek in bij de gemeente Schoten tot inzage van alle bestuursdocumenten m.b.t. het verplaatsen van een bushalte. Ook stelde verzoeker twee vragen om uitleg m.b.t. een ‘Welkom’-affiche die aan een aantal bewoners werd bezorgd met het verzoek deze op te hangen, namelijk wanneer de gemeente de beslissing m.b.t. deze affiche genomen had, en door wie deze beslissing genomen werd. Daarnaast vroeg verzoeker afschrift van de beslissing m.b.t. deze affiche, en van de desbetreffende briefwisseling (inclusief e-mail) tussen de gemeente en de provinciegouverneur, en tussen de gemeente en De Lijn. In haar beslissing d.d. 5 juli 2020 gaf de gemeente Schoten enige toelichting m.b.t. het verplaatsen van de bushalte, en antwoordde ze dat de beslissing m.b.t. de affiche genomen werd tijdens het dagelijks Covid 19 teamoverleg, maar dat hiervan geen schriftelijk besluit bestaat. Verder verklaarde de gemeente dat er geen briefwisseling is tussen de gemeente en de provinciegouverneur, wel tussen de politie en de diensten van de provinciegouverneur naar aanleiding van een klacht. Tussen de gemeente en De Lijn zijn er evenmin brieven, wel tussen de verkeersconsulente en een vertegenwoordiger van De Lijn.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/202
pagina 3 van 5
2. Inhoud van het beroepschrift Verzoeker neemt geen genoegen met het antwoord van de gemeente op zijn vragen tot inzage en afschrift en dient daarom beroep in bij de beroepsinstantie. Daarin stelt hij te twijfelen aan de verklaring van de gemeente dat er slechts enkele bestuursdocumenten bestaan, en meent bovendien dat de bestuursdocumenten die bestaan in elk geval moeten overgemaakt worden. Hij verwijst ook naar een brief van de provinciegouverneur van 22 juni 2020 waarin deze stelt: ‘Inmiddels
informeerden mijn medewerkers van de dienst Politionele Samenwerking en Preventie bij de gemeente Schoten over uw bekommernis (…) Deze informatie maakten wij over aan het gemeentebestuur en aan de politieleiding van de gemeente Schoten. Zij verzekeren ons dat de lokale politie nauwgezet toeziet (…)’ Hieruit leidt verzoeker af dat er bijgevolg wel degelijk nog meer bestuursdocumenten hieromtrent in het bezit van de gemeente Schoten zijn. Hij stelt dat de gemeente het niet aannemelijk maakt dat er enkel mondelinge gesprekken geweest zijn tussen de gemeente en de provinciegouverneur en haar diensten. Verzoeker stelt dat het verplaatsen van een bushalte ook een andere verkeersregeling veronderstelt, en dat ter hoogte van de tijdelijke bushalte er nu een parkeerverbod geldt. Dit vereist volgens hem wel degelijk een schriftelijke grondslag.
3. Toelichting door de gemeente Schoten Op 20 augustus 2020 bevestigde de gemeente Schoten per mail ten aanzien van de beroepsinstantie haar standpunt zoals ingenomen in haar bericht d.d. 5 juli 2020 aan verzoeker. De gemeente verklaart verder dat de e-mailberichten tussen de verkeersconsulente en een vertegenwoordiger van De Lijn en met de dienst mobiliteit van de lokale politie Schoten niet meegedeeld werden aan xxx omdat dit loutere interne communicatie betreft. De gemeente Schoten heeft een brief van 28 mei 2020 verstuurd naar xxx, in antwoord op zijn brief van 26 mei 2020. Deze werd niet meegedeeld omdat de beroeper al over dit bestuursdocument beschikt. De brief van 26 mei 2020 van xxx was gericht aan De Lijn, de gemeente Schoten en de lokale politie Schoten. Er is maar één antwoordbrief verstuurd naar xxx, namelijk de brief van 28 mei 2020. De lokale politie Schoten heeft zelf niet apart geantwoord op die brief van 26 mei 2020 van xxx. Er is wel een e-mailbericht tussen de korpschef van de lokale politie Schoten en een contactpersoon van de diensten van de provinciegouverneur m.b.t. een door xxx ingediende klacht. Verzoeken tot mededeling van afschriften, inzage en uitleg van deze bestuursdocumenten vallen volgens de gemeente evenwel onder de federale wetgeving inzake openbaarheid van bestuur.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/202
pagina 4 van 5
4. Standpunt van de beroepsinstantie Voor wat betreft de vraag tot afschrift van de beslissing m.b.t. de ‘Welkom’-affiche, stelt de beroepsinstantie vast dat er volgens de gemeente geen schriftelijk beslissing hierover bestaat. Er kan uiteraard enkel maar een afschrift van een bestuursdocument gegeven wordt, in zoverre dit bestuursdocument materieel bestaat. In casu bestaat er blijkbaar geen formeel besluit tot het maken en versturen van de bewuste ‘Welkom’-affiche. De beroepsinstantie kan niet anders dan voortgaan op hetgeen de gemeente haar hierover meedeelt. Van een niet-bestaand bestuursdocument kan geen afschrift worden gegeven. Bijgevolg is het beroep voor dit onderdeel ongegrond. Na beraadslaging,
BESLUIT: Het beroepschrift van xxx d.d. 29 juli 2020 tegen de beslissing van de gemeente Schoten wordt als deels onontvankelijk, en deels ontvankelijk doch ongegrond beschouwd.
Brussel, 4 september 2020 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur,
Bruno ASSCHERICKX Voorzitter
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/202
pagina 5 van 5