Vlaanderen is milieu
Kwaliteit van het zwemwater
2014
Vlaamse MilieuMaatschappij
www.vmm.be
DOCUMENTBESCHRIJVING Titel Kwaliteit van het zwemwater in 2014 Samenstellers Afdeling Rapportering Water, VMM Inhoud Bespreking van de kwaliteit van het zwemwater in 2014 Wijze van refereren Vlaamse Milieumaatschappij (2015), Kwaliteit van het zwemwater in 2014 Verantwoordelijke uitgever Michiel Van Peteghem, Vlaamse Milieumaatschappij Vragen in verband met dit rapport Vlaamse Milieumaatschappij Dokter De Moorstraat 24-26 9300 Aalst Tel: 053 72 62 10 info@vmm.be Depotnummer D/2015/6871/022
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 2
Kwaliteit van het zwemwater in 2014
SAMENVATTING De Vlaamse Milieumaatschappij volgt de zwemwaterkwaliteit van de 86 Vlaamse zwemwateren op en maakt een beoordeling ervan volgens de Europese zwemwaterrichtlijn 2006/7/EG in samenwerking met het Agentschap Zorg en Gezondheid. Op basis van deze richtlijn wordt het zwemwater ingedeeld in 4 verschillende klassen, namelijk uitstekend, goed, aanvaardbaar of slecht. Deze indeling gebeurt op basis van alle bacteriologische resultaten voor de parameters intestinale enterokokken en E. coli van de afgelopen 4 badseizoenen en geeft dus de gemiddelde zwemwaterkwaliteit weer. Sinds 2011 gebeurt de beoordeling in Vlaanderen volgens deze richtlijn. In 2014 behoorden alle 86 zwemwateren ofwel tot de klasse uitstekend (70) ofwel tot de klasse goed (16). Dit is het beste resultaat sinds deze beoordeling gebruikt wordt. Omdat daarbij andere parameters en een andere beoordelingsmethode gebruikt worden, kunnen deze resultaten moeilijk vergeleken worden met de resultaten van voor 2011, die op basis van de oude Europese zwemwaterrichtlijn 76/160/EEG werden beoordeeld.
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2014
3
INHOUD 1 Evolutie van de zwemwaterkwaliteit ............................................................................................................ 6 1.1 Veilig zwemmen aan de kust of in het binnenland ................................................................................ 7 1.2 Zwemwater in het binnenland ............................................................................................................... 8 1.3 Zwemwater aan de kust .......................................................................................................................11 2 Besluit ..........................................................................................................................................................13
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 4
Kwaliteit van het zwemwater in 2014
LIJST VAN TABELLEN Tabel 1: Overzicht van de kwaliteit van de zwemwateren in het binnenland ................................................... 9 Tabel 2: Overzicht van de kwaliteit van de zwemwateren aan de kust ...........................................................12
LIJST VAN FIGUREN Figuur 1: Evolutie van de kwaliteit van het zwemwater .................................................................................... 7 Figuur 2: Evolutie van de kwaliteit van de zwemwateren in het binnenland. ................................................... 8 Figuur 3: Evolutie van de kwaliteit van de zwemwateren aan de kust ............................................................11
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2014
5
1 EVOLUTIE VAN DE ZWEMWATERKWALITEIT Al meer dan 20 jaar volgt de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) de zwemwaterkwaliteit op in samenwerking met het Agentschap Zorg en Gezondheid. Dit gebeurde aanvankelijk op basis van de zwemwaterrichtlijn 76/160/EEG. Deze richtlijn is nu vervangen door de Europese zwemwaterrichtlijn 2006/7/EG. Aan de kust loopt het badseizoen officieel van 1 juni tot en met 15 september en worden jaarlijks 27 stalen genomen per badzone. In de zwemvijvers begint het badseizoen reeds op 1 mei en loopt dit ook tot 15 september. Er worden 20 stalen per badseizoen per locatie genomen. Op basis van de huidige richtlijn wordt het zwemwater ingedeeld in 4 verschillende klassen: - uitstekend; - goed; - aanvaardbaar; - slecht. Deze indeling gebeurt op basis van alle bacteriologische resultaten voor de parameters intestinale enterokokken en E. coli van de afgelopen 4 badseizoenen en geeft dus de gemiddelde zwemwaterkwaliteit aan. Sinds 2011 gebeurt de beoordeling in Vlaanderen volgens deze richtlijn. Omdat daarbij andere parameters en een andere beoordelingsmethode gebruikt worden, kunnen deze resultaten moeilijk vergeleken worden met de resultaten van voor 2011.
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 6
Kwaliteit van het zwemwater in 2014
1.1 Veilig zwemmen aan de kust of in het binnenland In Vlaanderen zijn er 86 officiĂŤle zwemwateren onderverdeeld in de badzones aan de kust en de zwemwateren in het binnenland. Daarvan zijn er in 2014 70 als uitstekend beoordeeld en 16 als goed. Er zijn geen zwemwateren die tot de klasse aanvaardbaar of slecht behoren. Sinds de eerste beoordeling in 2011 is dit een zeer sterke vooruitgang. Alle resultaten kan je terugvinden op de website www.kwaliteitzwemwater.be Figuur 1: Evolutie van de kwaliteit van het zwemwater
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2014
7
1.2 Zwemwater in het binnenland Van de 44 zwemvijvers behoren er • 41 tot de klasse uitstekend (93,2%), • 3 tot de klasse goed (6,8%). Dit is het beste resultaat sinds 2011. Ondanks de goede bacteriologische resultaten werden er toch drie zwemverboden uitgevaardigd in 2014: - 07/08 tot en met 14/08 op het Zilverstrand te Mol; - 20/08 tot en met 29/08 in Hof Van Eden te Westerlo; - 26/08 tot en met 04/09 in Ter Heide te Rotselaar. In alle drie de gevallen ging het om een drijflaag van cyanobacteriën. Dit zijn bacteriën die drijvend aan het wateroppervlak een blauwgroene, soms roodbruine, olieachtige laag vormen op het water. Bij warm weer kunnen ze vooral in stilstaand, voedselrijk oppervlaktewater woekeren. Als de olieachtige laag op het water dikker wordt en het wier dichter op elkaar drijft, sterven de blauwwieren af en komen er giftige stoffen vrij die schadelijk kunnen zijn voor mens en dier. Via de mond, via de huid en bij inademing kunnen er gezondheidsklachten ontstaan zoals diarree en braken, irritatie van de ogen, oren en huid en hoofdpijn, luchtwegklachten, allergische reacties en astma. Figuur 2: Evolutie van de kwaliteit van de zwemwateren in het binnenland.
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 8
Kwaliteit van het zwemwater in 2014
De kwaliteit van de verschillende zwemwateren in het binnenland is als volgt: Tabel 1: Overzicht van de kwaliteit van de zwemwateren in het binnenland
Nummer
Locatie zwemwater
Beoordeling
79300
De Mosten Hoogstraten
Uitstekend
83700
Breebos Rijkevorsel
Uitstekend
87500
Tulderheyde - Ravels
Uitstekend
107760
Goolderheide - Bocholt
Goed
115600
Geerensheide - Kinrooi
Uitstekend
115800
Batven - Kinrooi
Uitstekend
121500
De Steenberg - Kinrooi
Uitstekend
136100
Wouterbron - Maaseik
Uitstekend
139900
Kikmolen - Maasmechelen
Uitstekend
142500
Sonnevijvers (grote vijver) – Lanaken
Uitstekend
142550
Sonnevijvers (Kleine vijver) - Lanaken
Uitstekend
183550
Keienven - Wuustwezel
Uitstekend
201010
De Ster strand – St-Niklaas
Uitstekend
201040
De Ster 50m bad – St-Niklaas
Uitstekend
237500
Diepvennen - Londerzeel
Uitstekend
296500
Lilse Bergen (Kleine)
Uitstekend
296600
Lilse Bergen (Grote)
Uitstekend
300260
De Hoge Rielen - Kasterlee
Uitstekend
303830
Korte Heide - Kasterlee
Uitstekend
310200
Berkenstrand - Retie
Uitstekend
313600
Zilverstrand - Mol
Goed
324630
Hof Van Eden – Westerlo
Uitstekend
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2014
9
Nummer
Locatie zwemwater
Beoordeling
324650
’t Heultje – Westerlo
Uitstekend
377220
De Nekker (grote vijver) – Mechelen
Uitstekend
377240
De Nekker (kleine vijver) - Mechelen
Uitstekend
380150
Domein Hofstade - Zemst
Uitstekend
407800
Ter Heide – Rotselaar
Uitstekend
416310
Paalse Plas – Beringen
Uitstekend
422700
Fonteintje - Beringen
Uitstekend
454650
De Plas - HH
Uitstekend
454840
Heidestrand – Zonhoven
Uitstekend
531735
De Gavers – Geraardsbergen
Uitstekend
542500
Nieuwdonk - Berlare
Uitstekend
570130
Blaarmeersen zwemsportzone – Gent
Uitstekend
570150
Blaarmeersen strand-badzone – Gent
Uitstekend
570165
Blaarmeersen Peuterspeelkreek - Gent
Uitstekend
590010
Vosselaere Put - Deinze
Uitstekend
633055
De Gavers - Harelbeke
Uitstekend
842720
Baalse hei - Turnhout
Uitstekend
843600
Zilvermeer - Mol
Uitstekend
848760
Nuclea - Mol
Uitstekend
848775
Campinastrand - Dessel
Goed
848795
Familiestrand Postel – Mol
Uitstekend
871500
Klein Strand - Jabbeke
Uitstekend
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 10
Kwaliteit van het zwemwater in 2014
1.3 Zwemwater aan de kust Van de 42 badzones aan de kust behoren er: • 29 tot de klasse uitstekend (69%); • 13 tot de klasse goed (31%). Voor het eerst zijn er geen zwemwateren meer aan de kust die tot de klasse aanvaardbaar behoren. Opvallend is de sterke toename van het aantal uitstekende zwemwateren tot het beste resultaat ooit. Er was in 2014 geen enkel zwemverbod aan de kust. Figuur 3: Evolutie van de kwaliteit van de zwemwateren aan de kust
Vooral na felle regenbuien kan een slechtere waterkwaliteit worden vastgesteld. Bij overvloedige regen kan de zuiveringsinfrastructuur de grote hoeveelheid regenwater vaak niet aan. Hierdoor treedt er overstortwerking op, waarbij ongezuiverd afvalwater in de waterlopen terechtkomt. De afkoppeling van oppervlakte- en regenwater van de afvalwatercollectoren zal de komende jaren worden voortgezet. Die ingrepen moeten het risico dat afvalwater bij hevige neerslag ongezuiverd in de waterlopen en door havengeulen in zee terechtkomt, verder verkleinen. In 2014 was er minder vaak hevige neerslag voorafgaand aan de monsternames wat mee een verklaring is voor de gunstige resultaten.
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2014
11
De kwaliteit van de verschillende zwemwateren aan de kust is als volgt: Tabel 2: Overzicht van de kwaliteit van de zwemwateren aan de kust
Nr 10 20 30 40 50 60 70 80 100 110 115 120 130 140 150 155 160 162 170 180 185 190 193 200 210 220 230 240 250 260 270 280 290 297 300 310 320 330 340 360 380 390
Naam De Panne Leopold De Panne Canadezenplein Koksijde St-Idesbald Koksijde Ster Der Zee Koksijde Hoge Dijk Koksijde Vredestraat Koksijde St-Andre Koksijde Centrum (Oostduinkerke) Koksijde Duinpark (Oostduinkerke) Koksijde Groenendijk (Oostduinkerke) Nieuwpoort Leopoldplein Nieuwpoort Badinstallatie Middelkerke St-Laureins Middelkerke Meeuwenlaan Middelkerke Rotonde Middelkerke Houyouxstraat Middelkerke Casino-West Middelkerke Excelsior Oostende Raversijde-bad Oostende Diksmuide Oostende Northlaan Oostende Koninginnelaan Oostende Noodstrand Christinastraat Oostende Duin en Zee Bredene Turkeyen Bredene Duingat Bredene Astrid Bredene Droge Opgang Bredene De Duinpan De Haan Vosseslag De Haan Centrum De Haan Wenduine De Haan Harendijke Blankenberge Weststraat Blankenberge Kerkstraat Blankenberge Artanhelling Brugge Westkant (Zeebrugge) Knokke-Heist Centrum Heist Knokke-Heist Duinbergen Knokke-Heist Casino Knokke-Heist Zoute Knokke-Heist Lekkerbek
Beoordeling Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Goed Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Goed Uitstekend Goed Goed Uitstekend Goed Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 12
Kwaliteit van het zwemwater in 2014
2
BESLUIT
De Vlaamse Milieumaatschappij volgde in 2014 de zwemwaterkwaliteit op van 86 locaties. De resultaten van de afgelopen 4 jaar werden gebruikt om de zwemwaterkwaliteit te beoordelen volgens de EU richtlijn 2006/7/EG. De zwemwaterkwaliteit in 2014 is de beste sinds 2011. Vanaf 2011 wordt volgens de huidige beoordelingswijze gewerkt. Alle zwemwateren behoren tot de klasse uitstekend en goed en vooral bij de kustwateren was er in 2014 een sterke toename van het aantal uitstekende badzones. Dit komt vooral door het verder investeren in afkoppelingsprojecten van regenwater en ook doordat er in 2014 minder vaak hevige neerslag was voorafgaand aan de monsternames.
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2014
13
Vlaamse milieumaatschappij
Dokter De moorstraat 24-26
9300 aalst
www.vmm.be