VOORONTWERP PROGRAMMADECREET BA2022
Advies van de Strategische Adviesraad Landbouw en Visserij, Wetstraat 34-36, 1040 Brussel W www.salv.be – T +32 2 209 01 11 – E info@salv.be
Adviesvraag
Voorontwerp van programmadecreet begrotingsaanpassing 2022
Adviesvrager
Matthias Diependaele - Vlaams minister van Financiën en Begroting, Wonen en Onroerend Erfgoed
Ontvangst adviesvraag
29 april 2022
Wettelijke basis
Oprichtingsdecreet SALV 6 juli 2007
Goedkeuring raad
12 mei 2022
Kopie aan
Hilde Crevits – viceminister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Economie, Innovatie, Werk, Sociale economie en Landbouw; Bart Dochy – voorzitter Commissie Landbouw, Visserij en Plattelandsbeleid van het Vlaams Parlement; Patricia De Clercq – secretaris-generaal Departement Landbouw en Visserij; Joris Relaes – administrateur-generaal Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO); Filip Fontaine – Algemeen directeur Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM)
Adviesnummer
2022-09
Dossierhouder
Pieter De Graef
pdgraef@serv.be
Contactpersoon
Koen Carels
kcarels@serv.be
De heer Matthias DIEPENDAELE Vlaams minister van Financiën en Begroting, Wonen en Onroerend Erfgoed Koning Albert II-laan 7 B-1210 Sint-Joost-ten-Node
Programmadecreet BA2022 Mijnheer de viceminister-president De SALV heeft uw vraag om spoedadvies over het voorontwerp van programmadecreet met begeleidende memorie van toelichting op 29 april 2022 in goede orde ontvangen. De adviesraad heeft in schriftelijke procedure deze adviesvraag behandeld en goedgekeurd op 12 mei 2022. Situering Het voorontwerp programmadecreet Begrotingsaanpassing (BA) 2022 omvat volgende thema's die een invloed hebben op land- en tuinbouw: •
De financiële wisselwerking tussen het Vlaams Klimaatfonds en het Vlaams Fonds voor Landbouw en Visserij. Sinds het nieuwe bestedingskader van het Vlaams Klimaatfonds (VKF), wordt er gewerkt met cofinanciering en overheveling van kredieten naar de beleidsdomeinen die vervolgens instaan voor de financiële afhandeling van de klimaatdossiers. Het voorontwerp programmadecreet BA2022 regelt deze uitbreiding voor het Vlaams Fonds voor Landbouw en Visserij (i.e. een fonds samengesteld uit sectorbijdragen).1 Enerzijds worden de bestedingsmogelijkheden van het bestaande Fonds voor Landbouw en Visserij uitgebreid voor klimaatdossiers. Anderzijds wordt de mogelijkheid gecreëerd om het Fonds voor Landbouw en Visserij te spijzen met middelen uit het Vlaams Klimaatfonds (i.e. de creatie van de mogelijkheid om middelen van het Vlaams Klimaatfonds via een variabel krediet binnen de land- en
1
Het Vlaams Fonds voor Landbouw en Visserij is een begrotingsfonds dat uitsluitend gespijsd wordt met bijdragen (verplichte bijdragen, vergoedingen, rechten, retributies) van de plantaardige en dierlijke sectoren. De minister, bevoegd voor het landbouwbeleid en de zeevisserij, beslist over de uitgaven van het Vlaams Landbouwfonds op basis van adviezen van de Raad van het Vlaams Landbouwfonds. Met geldmiddelen kunnen projecten, programma’s en opdrachten van algemeen belang gesubsidieerd worden. Organisaties die een beroep wensen te doen op geldmiddelen van het Vlaams Landbouwfonds moeten daartoe een specifieke procedure doorlopen, zie: Departement Landbouw en Visserij, Fonds voor Landbouw en Visserij, https://lv.vlaanderen.be/nl/home/over-ons/fonds-voor-landbouw-en-visserij, website geraadpleegd op 5 mei 2022.
3
tuinbouwbegroting te laten verlopen).2 Bijgaande figuur uit SERVbegrotingsrapport Omgeving, Natuur, Energie en Klimaat maakt duidelijk hoe de financiële stromen uit het Vlaams Klimaatfonds onder andere hun weg vinden naar de land- en tuinbouwbegroting (i.e. €23,9 miljoen voor wat de begroting 2022 betreft) (figuur 1).3 •
Delegaties die aan de Vlaamse Regering worden toegekend om voor begunstigden, die vormingsactiviteiten of sensibiliseringsacties ter bevordering van een duurzame landbouw organiseren, registratie- en erkenningssystemen in te voeren en er de voorwaarden voor vast te stellen.4 Daarnaast is het in de toekomst de bedoeling dat de Vlaamse Regering niet enkel bij installatieproeven kan bepalen op welke manier proeven moeten afgelegd worden om een attest te krijgen, maar ruimer ook bij andere naschoolse vormingen. Zo heeft de Vlaamse overheid bijvoorbeeld in het kader van fytolicentie-opleidingen de intentie om examens vanuit de overheid te organiseren.5
2
Voorontwerp van programmadecreet BA2022, VR 2022 2904 DOC.0486/2, artikel 3 tot en met 5; Memorie van toelichting, VR 2022 0429 DOC.0486/3, p. 1-2; toelichting vanwege Departement Landbouw en Visserij.
3
SERV, Rapport. Bijlage bij Rapport Begroting Omgeving, Natuur, Energie en Klimaat, Brussel, 2022, https://www.serv.be/sites/default/files/documenten/SERV_20220502_begroting%20Omgeving_ Natuur_Energie_Klimaat_RAP_stroomschemas.pdf.
4
Voorontwerp van programmadecreet BA2022, VR 2022 2904 DOC.0486/2, artikel 6 tot en met 10; Memorie van toelichting, VR 2022 0429 DOC.0486/3, p. 2-3.
5
Voorontwerp van programmadecreet BA2022, VR 2022 2904 DOC.0486/2, artikel 8; Memorie van toelichting, VR 2022 0429 DOC.0486/3, p. 2.
4
Figuur 1. Budgettaire stromen Energie en Klimaat – beleidskredieten 2022 (opmaak – goedgekeurd), bron: SERV, Rapport. Bijlage bij Rapport Begroting Omgeving, Natuur, Energie en Klimaat, Brussel, 2022, https://www.serv.be/sites/default/files/documenten/SERV_20220502_begroting%20Omgeving_Natuur_Energie_Klimaat_RAP_stroomschemas.pdf
5
Advies De SALV gaat akkoord met de voorgestelde wijzigingen binnen het voorontwerp programmadecreet BA2022, maar beklemtoont wel volgende aandachtspunten: [1]
Registratie- en erkenningssystemen moeten bijdragen aan de op-
leidingskwaliteit. De expertise van de bestaande vormingscentra moet blijvend en passend gehonoreerd worden. De kwaliteit van de opleidingen in het kader van de landbouwvorming moet voorop staan. De erkenning en registratie van begunstigden, waarvoor de Vlaamse Regering zich een delegatie toekent, moet hierop inspelen. Te veel versnippering bij de aanbieders van vormingen en opleidingen kan leiden tot ongewenste drempels op het vlak van kennisdeling. De opleidingskwaliteit heeft baat bij een adequate concentratie van expertise en curricula. De adviesraad is dan ook van mening dat de kwaliteit van opleidingen beter gewaarborgd kan worden met een beperkt aantal aanbieders. Daarenboven meent de SALV dat het beleid de expertise van de bestaande vormingscentra binnen het domein land- en tuinbouw en de waarde van een bestendigde en duurzame financiering voor deze centra voldoende moet blijven valoriseren. Evenwel moeten nieuwe, innovatieve en inspirerende initiatieven in het kader van vorming en opleiding volgens de SALV kansen kunnen krijgen. Een gedegen integratie binnen het vormingenlandschap zal de kwaliteit van deze initiatieven moeten borgen. [2]
Schep duidelijkheid over de inrichting van proeven, examens,…
binnen zowel naschoolse activiteiten als het reguliere landbouwonderwijs, in het bijzonder wat de fytolicentie aangaat. Het voorontwerp programmadecreet BA2022 kent de Vlaamse Regering grotere inspraak toe in de examinering bij naschoolse vormingen, bv. in het kader van de fytolicentie. De SALV merkt op dat de fytolicentie momenteel ook gekoppeld is aan een diploma secundair onderwijs in het studiegebied land- en tuinbouw. De inhoud en de gevraagde competenties voor het behalen van de fytolicentie vloeien namelijk voort uit een aantal beroepskwalificaties die deel uitmaken van de te behalen onderwijsdoelen binnen dit studiegebied. Ook in het hoger onderwijs geven bepaalde diploma's toegang tot een fytolicentie. Het is met andere woorden niet duidelijk of ook in de toekomst de koppeling zal blijven bestaan van een fytolicentie aan het diploma secundair onderwijs in het studiegebied landen tuinbouw en aan bepaalde diploma's hoger onderwijs. De SALV vraagt hier klaarheid over te scheppen met het oog op de gevraagde kwaliteitsborging van de fytolicentie-opleiding en vervolgopleidingen.6 Daarnaast is het evenmin
6
SALV, Advies. NAPAN 2023-2027, Brussel, 2022, https://www.salv.be/sites/default/files/documenten/SALV_20220429_ADV_NAPAN20232027_vdef_def.pdf , p. 13.
6
duidelijk of de fytolicentie-examens in de toekomst decentraal kunnen blijven aangeboden worden (wat de voorkeur zou wegdragen). [3]
De uitbouw van performante vormings- en sensibiliseringspro-
gramma’s vereist een stabiel kader en een standvastige overheid. De Vlaamse Regering meet zich een ruime delegatie aan voor wat de toekenning betreft van subsidies voor sensibiliseringsacties om een duurzame landbouw te bevorderen. Zo kan de Vlaamse Regering bepalen: wie in aanmerking komt, (de voorwaarden voor) registratie of erkenning van begunstigden, aan welke regels en verplichtingen de sensibiliseringsacties en begunstigden moeten voldoen, de subsidievoorwaarden en de te volgen procedure. Het vastleggen van krijtlijnen op lange termijn over sensibilisering rond duurzame landbouw, dat het tijdskader van één legislatuur overschrijdt, is belangrijk. Het zou immers contraproductief zijn, moesten verschuivingen in beleidsaccenten rond duurzame landbouw bij elke regeringswissel nefaste gevolgen hebben voor wat de toegang tot kennis en vooruitgang betreft inzake verdere verduurzaming van de landbouw. Hoogachtend
Hendrik Vandamme
Koen Carels
voorzitter
secretaris
7