Wellemeersen_6Infoborden.pdf

Vlaanderen

Het projectgebied Wellemeersen (316 ha) ligt langs de linker- en rechteroever van de Dender op het grondgebied van de stad Aalst en gemeenten Affligem, Denderleeuw en Liedekerke. Het ligt grotendeels binnen de groene gewestplanbestemmingen, het randstedelijk groengebied. Een deel van het gebied is aangeduid als Speciale beschermingszone (SBZ). In de Wellemeersen willen we bijkomende kansen geven aan het leefgebied van speciﬁeke plantengemeenschappen en soorten die van groot belang zijn voor de Europese biodiversiteit.

tureluur

dotterbloem

Natuurinrichting Wellemeersen en omgeving Oude Dender

is natuur

Wat doen we in het natuurinrichtingsproject? • Herstel van kwetsbare, Europees beschermde leefgebieden zoals structuurrijk elzenbroekbos, grote zeggenvegetaties, moerassen en hooilanden • Kwaliteitsverbetering van de structuur van de bossen • Versterking van de leefomgeving voor weidevogels, moerasvogels, vleermuizen …

Meer weten over het project?

www.vlm.be/ wellemeersen

Hoe doen we dit? We zorgen voor een juiste stand en doorstroming van het (grond)water. Zo realiseren we ideale omstandigheden voor de ontwikkeling van waardevolle moerasplanten en broekbossen. Steile randen van sloten en poelen graven we af om zo een meer geleidelijke overgang van nat naar droog te maken. Uit een aantal sloten willen we het slib weghalen. Hier en daar rooien we populieren en struiken zodat er een bos kan groeien met een grotere variatie aan planten en dieren.

AALST

Ook de relatie tussen mens en natuur zetten we in de kijker. Ontdekken, genieten en beleven in een natuurlijk en prachtig landschap staat centraal. We gaan voor een recreatieve infrastructuur met oog voor eenheid en duidelijkheid. Natuur moet toegankelijk zijn voor iedereen, zonder de meest kwetsbare zones al te veel te verstoren.

Kapellemeersen Affligem

Wellemeersen

waterviolier

blauwborst

gele lis

moeraszone

De Reyte

DENDER

Onze partners

Denderleeuw

Oude Dendermeersen

De realisatie van dit project gebeurt in overleg en samenwerking met verschillende organisaties. De partners in het project zijn Natuur en Bos, de Vlaamse Milieumaatschappij, het Agentschap Wegen en Verkeer, de NMBS, de Vlaamse Waterweg, de stad Aalst, de gemeenten Affligem, Denderleeuw en Liedekerke, de provincies Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant, Natuurpunt en de eigenaars en gebruikers. De Vlaamse Landmaatschappij coördineert het project en volgt in overleg met Natuur en Bos het natuurinrichtingsproject op. Nog vragen? Neem dan contact op met het projectteam via NIR.wellemeersen@vlm.be of ovl.anb@vlaanderen.be

316 ha

Liedekerke

Vlaamse Landmaatschappij Regio West www.vlm.be 09 244 85 00 Ria De Dyn, projectleider ria.dedyn@vlm.be Els Seghers, communicatieverantwoordelijke els.seghers@vlm.be

Natuur en Bos

www.natuurenbos.be

02 553 81 02 anb@vlaanderen.be Hannelore Van de Wiele, coördinator natuurinrichting VU: Vlaamse Landmaatschappij, ir. Toon Denys, gedelegeerd bestuurder - Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel - november 2020

WM_6 Borden_A2_07072020.indd 1

19/10/2020 14:08:46

Vlaanderen

dotterbloem

Meer weten over het project?

Natuurinrichting Wellemeersen en omgeving Oude Dender

www.vlm.be/ wellemeersen

WERKEN AAN WATER

watersnip

is natuur

Waterhuishoudingswerken moeten voor een betere afvoer van oppervlaktewater zorgen en moeten kwelwater opnieuw laten opborrelen en doorstromen.

De komende jaren werken we via een natuurinrichtingsproject aan meer en betere natuur. We willen de kwetsbare, biologisch waardevolle en Europees beschermde natuur in het gebied in ere herstellen. We streven hierbij 3 grote doelstellingen na: - Ontwikkelen en uitbreiden van een halfopen landschap met natte hooilanden, waterplanten en elzenbroekbossen. - Zorgen voor en werken aan een meer gevarieerd boslandschap. - Uitbreiden en verbeteren van grasland- en moerasgebieden voor weide- en moerasvogels.

Waterpeil

KWELWATER

Om het gebied voldoende lang vochtig te houden voor voldoende insecten, wordt het waterniveau hier opgestuwd. Hiervoor worden regelbare stuwen gebruikt zodat de hoogte van het water op elk moment aanpasbaar is.

Kwelwater is grondwater dat vanuit de bodem terug aan de oppervlakte opborrelt. Hier groeien vaak speciﬁeke planten (kwelvegetatie) zoals waterviolier en dotterbloem. Een studie die de relatie tussen het grondwater en de natuur onderzocht, bracht in de Wellemeersen de achteruitgang van deze begroeiing aan het licht. Kwelplanten zijn erg gevoelig aan schommelingen in grond- en oppervlaktewater. Ze groeien ook niet wanneer het gebied overstroomt met vervuild water. Het natuurinrichtingsproject wil dit verbeteren zodat deze waardevolle planten opnieuw alle kansen krijgen.

Ruimingswerken De dikke sliblaag in de sloten verstoort het natuurlijk watersysteem en verhindert de ontwikkeling van planten diersoorten die in en rond het water leven. Door deze sliblaag te verwijderen en nieuwe slibvorming te voorkomen, is een beter waterpeil mogelijk en verbetert de kwaliteit van de onderwaterbodem. Op die manier kan zich een stabiel ecosysteem ontwikkelen.

Door het verbeteren van de waterhuishouding zorgen we voor een goede uitgangssituatie voor waardevolle moerasplanten en broekbossen. Met plaatselijke afgravingen vergroten we de oppervlakte moeras en geven we de oevers van een aantal waterlopen een natuurvriendelijker proﬁel. Hier en daar zullen we bos en struiken rooien zodat meer structuurrijk bos zich kan ontwikkelen.

(Verhoogde) beheerweg BEHEERWEG PROVINCIALE RIJT

AFWATERINGSSLOOT

CENTRALE MEERSEN MOERASGEBIED

Naast natuurherstel hebben we ook aandacht voor ontdekken, genieten en beleven in een natuurlijk en prachtig landschap. We willen de natuur toegankelijk maken voor iedereen, maar zonder de meest kwetsbare zones al te veel te verstoren. 5m

10-15 m

ruimen van slib

waterviolier

moeraszone

stuw

Oude Dendermeersen

De provinciale Rijt moet regelmatig geruimd worden. Een beheerweg naast de beek is hiervoor noodzakelijk, zodat de kraan gemakkelijk bij de beek kan en een vrachtwagen het slib kan afvoeren. Het water van de provinciale Rijt heeft bovendien een slechte waterkwaliteit. Door de beheerweg plaatselijk iets hoger te leggen (20 à 30 cm), zal er minder vervuild water in de Wellemeersen terechtkomen. Bij grote overstromingen kunnen de Wellemeersen nog steeds als bufferbekken dienen.

1m

VU: Vlaamse Landmaatschappij, ir. Toon Denys, gedelegeerd bestuurder - Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel - november 2020

WM_6 Borden_A2_07072020.indd 2

19/10/2020 14:09:03

Vlaanderen © Adobe stock

is natuur

glassnijder

Naast natuurherstel hebben we ook aandacht voor ontdekken, genieten en beleven in een natuurlijk en prachtig landschap. We willen de natuur toegankelijk maken voor iedereen, maar zonder de meest kwetsbare zones al te veel te verstoren.

ALLEMAAL BEESTJES

www.vlm.be/ wellemeersen

rietzanger

kievit

Door het verbeteren van de waterhuishouding zorgen we voor een goede uitgangssituatie voor waardevolle moerasplanten en broekbossen. Met plaatselijke afgravingen vergroten we de oppervlakte moeras en geven we de oevers van een aantal waterlopen een natuurvriendelijker proﬁel. Hier en daar zullen we bos en struiken rooien zodat meer structuurrijk bos zich kan ontwikkelen.

watersnip

Watervogels voelen zich kiplekker in het water, weidevogels vertoeven het liefst in een open weidelandschap. Steltlopers zijn verlekkerd op modderige of drassige plekjes. Ze vinden hier hun voedsel tijdens de trek of brengen er hun jongen groot. Natuurinrichting wil elk van hen een stevig duwtje in de rug geven. Maar ook insecten en amﬁbieën zullen mee proﬁteren van de inrichting van het gebied.

Vogels De ontwikkeling van enkele grote grasland- en moeraskernen moet een geschikt leefgebied vormen voor moeras- en watervogels in het algemeen en voor speciﬁeke soorten zoals sprinkhaanzanger, blauwborst of rietgors in het bijzonder.

Plaatselijk graven we hiervoor de bovenste grondlaag af. Hierdoor komt het grondwater gedurende een lange periode van het jaar vlak onder, boven of tot aan het maaiveld. Deze heel vochtige weides stellen moeras- en weidev weidevogels vogels in staat voedsel te vinden. Ze kunnen zo met hun snavel gemakkelijk wormen en insecten in de bodem zoeken. Aan de rand van de afgraving ontwikkelt zich moeras of soortenrijk grasland waar de vogels voedsel en beschutting kunnen zoeken, komen slapen, kunnen broeden en kuikens laten opgroeien. Uitbreiding van moerasgebied en het extra ophouden van water moet soorten als wintertaling, krakeend, zomertaling, tureluur, kievit, watersnip en waterral naar het gebied lokken. Het gebied wordt hierdoor ook nog belangrijker voor overwinteraars en trekvogels zoals kemphaan, goudplevier, witgat of porseleinhoen.

tureluur

kleine watersalamander

wintertaling

We streven hierbij 3 grote doelstellingen na: - Ontwikkelen en uitbreiden van een halfopen landschap met natte hooilanden, waterplanten en elzenbroekbossen. - Zorgen voor en werken aan een meer gevarieerd boslandschap. - Uitbreiden en verbeteren van grasland- en moerasgebieden voor weide- en moerasvogels.

Meer weten over het project?

De komende jaren werken we via een natuurinrichtingsproject aan meer en betere natuur. We willen de kwetsbare, biologisch waardevolle en Europees beschermde natuur in het gebied in ere herstellen.

ijsvogel

Natuurinrichting Wellemeersen en omgeving Oude Dender

VU: Vlaamse Landmaatschappij, ir. Toon Denys, gedelegeerd bestuurder - Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel - november 2020

WM_6 Borden_A2_07072020.indd 3

19/10/2020 14:09:20

Vlaanderen

De komende jaren werken we via een natuurinrichtingsproject aan meer en betere natuur. We willen de kwetsbare, biologisch waardevolle en Europees beschermde natuur in het gebied in ere herstellen. We streven hierbij 3 grote doelstellingen na: - Ontwikkelen en uitbreiden van een halfopen landschap met natte hooilanden, waterplanten en elzenbroekbossen. - Zorgen voor en werken aan een meer gevarieerd boslandschap. - Uitbreiden en verbeteren van grasland- en moerasgebieden voor weide- en moerasvogels. Door het verbeteren van de waterhuishouding zorgen we voor een goede uitgangssituatie voor waardevolle moerasplanten en broekbossen. Met plaatselijke afgravingen vergroten we de oppervlakte moeras en geven we de oevers van een aantal waterlopen een natuurvriendelijker proﬁel. Hier en daar zullen we bos en struiken rooien zodat meer structuurrijk bos zich kan ontwikkelen. Naast natuurherstel hebben we ook aandacht voor ontdekken, genieten en beleven in een natuurlijk en prachtig landschap. We willen de natuur toegankelijk maken voor iedereen, maar zonder de meest kwetsbare zones al te veel te verstoren.

glassnijder

Meer weten over het project?

Natuurinrichting Wellemeersen en omgeving Oude Dender

watersalamander

ALLEMAAL BEESTJES

www.vlm.be/ wellemeersen

Watervogels voelen zich kiplekker in het water, weidevogels vertoeven het liefst in een open weidelandschap. Steltlopers zijn verlekkerd op modderige of drassige plekjes. Ze vinden hier hun voedsel tijdens de trek of brengen er hun jongen groot. Natuurinrichting wil elk van hen een stevig duwtje in de rug geven. Maar ook insecten en amﬁbieën zullen mee proﬁteren van de inrichting van het gebied.

Vogels De ontwikkeling van enkele grote grasland- en moeraskernen moet een geschikt leefgebied vormen voor moeras- en watervogels in het algemeen en voor speciﬁeke soorten zoals sprinkhaanzanger, blauwborst of rietgors in het bijzonder. Plaatselijk graven we hiervoor de bovenste grondlaag af. Hierdoor komt het grondwater gedurende een lange periode van het jaar vlak onder, boven of tot aan het maaiveld. Deze heel vochtige weides stellen moeras- en weidevogels in staat voedsel te vinden. Ze kunnen zo met hun snavel gemakkelijk wormen en insecten in de bodem zoeken. Aan de rand van de afgraving ontwikkelt zich moeras of soortenrijk grasland waar de vogels voedsel en beschutting kunnen zoeken, komen slapen, kunnen broeden en kuikens laten opgroeien. Uitbreiding van moerasgebied en het extra ophouden van water moet soorten als wintertaling, krakeend, zomertaling, tureluur, kievit, watersnip en waterral naar het gebied lokken. Het gebied wordt hierdoor ook nog belangrijker voor overwinteraars en trekvogels zoals kemphaan, goudplevier, witgat of porseleinhoen.

Kikkers, padden, salamanders

wintertaling

De Oude Dendermeersen is op Europees niveau van betekenis omdat de kwartelkoning in 2012 in de buurt van het studiegebied, net ten zuiden van de Oude Dendermeersen, waargenomen werd.

watersnip

tureluur

KWARTELKONING

Kwartelkoning als doelsoort halen, is een wensbeeld op langere termijn. We zullen het beheer hierop afstemmen met voldoende open, aaneengesloten hooilanden met een gevarieerde structuur. Horen we langs de Dender binnenkort weer de typische roep van deze prachtige soort?

We leggen nieuwe poelen aan en halen de dikke sliblaag uit bestaande poelen of bomputten weg. Op deze manier willen we het leefgebied en de voortplantingsplaats van amﬁbieën herstellen. Bomputten zijn de overgebleven littekens van ingeslagen bommen, maar vormen nu waardevolle, natuurrijke schatkamers in het landschap.

ijsvogel

groene kikker

is natuur

VU: Vlaamse Landmaatschappij, ir. Toon Denys, gedelegeerd bestuurder - Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel - november 2020

WM_6 Borden_A2_07072020.indd 4

19/10/2020 14:09:34

is natuur

De komende jaren werken we via een natuurinrichtingsproject aan meer en betere natuur. We willen de kwetsbare, biologisch waardevolle en Europees beschermde natuur in het gebied in ere herstellen. We streven hierbij 3 grote doelstellingen na: - Ontwikkelen en uitbreiden van een halfopen landschap met natte hooilanden, waterplanten en elzenbroekbossen. - Zorgen voor en werken aan een meer gevarieerd boslandschap. - Uitbreiden en verbeteren van grasland- en moerasgebieden voor weide- en moerasvogels.

Meer weten over het project?

Natuurinrichting Wellemeersen en omgeving Oude Dender

www.vlm.be/ wellemeersen

NATUUR OP KRUISSNELHEID In het deelgebied Wellemeersen-Kapellemeersen wil het natuurinrichtingsproject de kwaliteit van het boslandschap verbeteren en een halfopen landschap met grasland- en moerasvegetaties ontwikkelen.

Bosomvorming Op verschillende beboste percelen in het projectgebied zullen we selectief bomen verwijderen. In de eerste plaats halen we bomen weg die niet thuishoren in het gebied, anderzijds zullen we ook een aantal bomen kappen om open plekken te maken. Na de kapwerken mag het gebied spontaan terug verbossen. Hierdoor zal zich op een natuurlijke manier een meer gevarieerd bos ontwikkelen. De scherpe grenzen tussen bos en water of open vegetaties worden zo goed mogelijk weggewerkt. Een mooie overgang van bos naar struikgewas (struweel), moeras of open water, sloot of grasland zal extra kansen bieden aan veel planten en dieren.

Afgravingen

Door het verbeteren van de waterhuishouding zorgen we voor een goede uitgangssituatie voor waardevolle moerasplanten en broekbossen. Met plaatselijke afgravingen vergroten we de oppervlakte moeras en geven we de oevers van een aantal waterlopen een natuurvriendelijker proﬁel. Hier en daar zullen we bos en struiken rooien zodat meer structuurrijk bos zich kan ontwikkelen.

STR STRUWEEL

RIET- EN MOERASVEGETATIE

INFRASTRUCTUURWERKEN Een aantal percelen werden niet meer onderhouden omdat ze moeilijk bereikbaar zijn. Door het plaatsen van beperkte infrastructuur zoals perceelsovergangen, veeroosters of de aanleg van beheerwegen zorgen we ervoor dat we de terreinen in de toekomst kunnen maaien of laten begrazen.

ZACHTHELLENDE OEVER

graafwerken

veerooster

kleine landschapselementen

jonge snoek

overstroming langs de Dender

Oevers van grachten en waterlopen maken we breder en geven we een zachte helling. Daarmee willen we extra lichtinval creëren zodat er meer verschillende soorten planten kunnen groeien. De combinatie van deze maatregelen zal de gracht of waterloop bovendien landschappelijk accentueren en de structuur van de waterloop ook interessanter maken voor vele ongewervelden, insecten en vissen.

Naast natuurherstel hebben we ook aandacht voor ontdekken, genieten en beleven in een natuurlijk en prachtig landschap. We willen de natuur toegankelijk maken voor iedereen, maar zonder de meest kwetsbare zones al te veel te verstoren.

VU: Vlaamse Landmaatschappij, ir. Toon Denys, gedelegeerd bestuurder - Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel - november 2020

WM_6 Borden_A2_07072020.indd 5

19/10/2020 14:09:52

Vlaanderen

gele lis

Meer weten over het project? vlonderpad in broekbos

NATUUR OP KRUISSNELHEID

bosanemoon

w www.vlm.be/ ww.vlm.be/ wellemeersen

In het deelgebied Wellemeersen-Kapellemeersen wil het natuurinrichtingsproject de kwaliteit van het boslandschap verbeteren en een halfopen landschap met grasland- en moerasvegetaties es ontwikkelen.

De komende jaren werken we via een natuurinrichtingsproject aan meer en betere natuur. We willen de kwetsbare, biologisch waardevolle en Europees beschermde natuur in het gebied in ere herstellen.

Bosomvorming Op verschillende beboste percelen in het projectgebied worden bomen selectief verwijderd. Het betreft in eerste instantie het kappen van niet standplaatsgeschikte bomen. Daarnaast kan selectief worden gekapt in functie van het creëren van open plekken. Na de kapwerken mag spontane verbossing plaatsvinden en kan er zich op natuurlijke wijze een meer structuurrijk bos ontwikkelen. De scherpe grenzen tussen bos en water of open vegetaties worden zo goed mogelijk weggewerkt. kt. Een mooie overgang van bos naar struweel, moeras of open water, sloot of grasland zal extra kansen bieden aan veel planten anten en dieren.

We streven hierbij 3 grote doelstellingen na: - Ontwikkelen en uitbreiden van een halfopen landschap met natte hooilanden, waterplanten en elzenbroekbossen. - Zorgen voor en werken aan een meer gevarieerd boslandschap. - Uitbreiden en verbeteren van grasland- en moerasgebieden voor weide- en moerasvogels.

Natuurbeheerplan en subsidies

Door het verbeteren van de waterhuishouding zorgen we voor een goede uitgangssituatie voor waardevolle moerasplanten en broekbossen. Met plaatselijke afgravingen vergroten we de oppervlakte moeras en geven we de oevers van een aantal waterlopen een natuurvriendelijker proﬁel. Hier en daar zullen we bos en struiken rooien zodat meer structuurrijk bos zich kan ontwikkelen.

Het beheer van natuur wil Vlaanderen vanaf nu regelen via één soort plan, namelijk het natuurbeheerplan. Zo’n natuurbeheerplan is een constructief hulpmiddel om de doelstelling voor de ontwikkeling van de natuur voor lange termijn te plannen.

paarse schubwortel

Vragen over het natuurbeheerplan? AVES - Natuur en Bos • Oost-Vlaanderen: aves.ovl.anb@lne.vlaanderen.be 02 553 81 02 • Vlaams-Brabant: aves.vbr.anb@lne.vlaanderen.be

Voordelen van één natuurbeheerplan: • Eén goedkeuringsprocedure voor alle soorten natuur (bos, open plekken, moerassen …) • Transparant en overzichtelijk • Gekoppeld aan subsidies • Natuurbeheerplan is 24 jaar geldig - evaluatie elke zes jaar • Overheden, verenigingen en privé-eigenaars werken volgens hetzelfde systeem en krijgen dezelfde kansen

Naast natuurherstel hebben we ook aandacht voor ontdekken, genieten en beleven in een natuurlijk en prachtig landschap. We willen de natuur toegankelijk maken voor iedereen, maar zonder de meest kwetsbare zones al te veel te verstoren.

Natuurinrichting Wellemeersen en omgeving Oude Dender

is natuur

VU: Vlaamse Landmaatschappij, ir. Toon Denys, gedelegeerd bestuurder - Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel - november 2020

WM_6 Borden_A2_07072020.indd 6

19/10/2020 14:10:08

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook