Vlaanderen
is onderwijs & vorming
WAT NA HET SECUNDAIR ONDERWIJS? Najaar 2018
WAT NA HET SECUNDAIR ONDERWIJS?
Najaar 2018
Inhoud TIPS VOOR EEN DOORDACHTE STUDIE- OF BEROEPSKEUZE ..................................... 6 EFFICIËNT NAAR DE STUDIE-INFORMATIEDAGEN (SID-INS) ........................................ 9 Je wil verder studeren maar je weet nog niet wat ................................................................................................... 10 Je wil verder studeren en je hebt al stappen gezet .................................................................................................. 12 Je wil verder studeren en je bent al zeker van je studiekeuze ............................................................................ 13
ONDERWIJSKIEZER.BE HELPT JE KIEZEN .......................................................................... 14
Info over alle studiemogelijkheden ..................................................................................................................................... 14 Columbus ............................................................................................................................................................................................ 15
SCHEMA ‘WAT NA HET SECUNDAIR ONDERWIJS?’ ....................................................... 16
INHOUD
Hoger onderwijs in Vlaanderen ............................................................................................................................................. 16 Andere mogelijkheden ................................................................................................................................................................. 17
4
RAAK WEGWIJS IN HET HOGER ONDERWIJS ................................................................. 18 Volg een graduaatsopleiding ................................................................................................................................................... 18 Na je graduaatsopleiding .......................................................................................................................................................... 18 Volg een professionele bachelor ............................................................................................................................................ 18 Na je professionele bachelor ................................................................................................................................................... 18 Volg een academische bachelor ............................................................................................................................................ 19 Na je academische bachelor .................................................................................................................................................... 19 Doctoreren? ....................................................................................................................................................................................... 19 Postgraduaat .................................................................................................................................................................................... 19
TOELATINGSVOORWAARDEN .............................................................................................. 20 Voor graduaatsopleidingen .................................................................................................................................................... 20 Voor bachelor ................................................................................................................................................................................. 20 Voor master ..................................................................................................................................................................................... 20
PROEVEN BIJ DE OVERGANG NAAR HOGER ONDERWIJS .......................................... 21
Instaptoets lerarenopleiding .................................................................................................................................................. Toelatingsexamen arts of tandarts .................................................................................................................................... Inschrijven bij kunstopleidingen .......................................................................................................................................... Ijkingstoets wetenschappen en technologie .................................................................................................................
21 21 21 21
LERARENOPLEIDING EN FLEXIBEL HOGER ONDERWIJS ............................................ 22
Lerarenopleiding ........................................................................................................................................................................... 22 Flexibele leertrajecten aan hogescholen en universiteiten ................................................................................. 22 Studeren aan de Open Universiteit .................................................................................................................................... 23
VEEL GEBRUIKTE TERMEN IN HET HOGER ONDERWIJS .............................................. 24 ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS OP SID-INS ............................................................ 28 Universiteiten en hogescholen .............................................................................................................................................. 28 Samenwerkingsverbanden Hbo5 Verpleegkunde ........................................................................................................ 34 Uniformberoepen .......................................................................................................................................................................... 35
HANDIG OM TE WETEN ......................................................................................................... 36 Studiegeld- en kosten ................................................................................................................................................................. 36 Wat is leerkrediet? ........................................................................................................................................................................ 36 Studietoelage hoger onderwijs aanvragen ..................................................................................................................... 38 Studeren met een functiebeperking ................................................................................................................................... 38
VERDER STUDEREN IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS ................................................. 39
Secundair-na-secundair (Se-n-Se) ......................................................................................................................................... 39 Voorbereidend jaar hoger onderwijs ................................................................................................................................. 39 Specialisatiejaren derde graad beroepssecundair onderwijs .............................................................................. 39 Secundair volwassenenonderwijs ...................................................................................................................................... 40 Deeltijds leren en werken ........................................................................................................................................................ 40 Duaal leren ....................................................................................................................................................................................... 40
OPLEIDINGEN TOT UNIFORMBEROEPEN .......................................................................... 41
KERKELIJK HOGER ONDERWIJS .......................................................................................... 43
Rooms-katholieke godsdienst ................................................................................................................................................ 43 Protestantse godsdienst ........................................................................................................................................................... 43
SYNTRA-OPLEIDINGEN VOLGEN ......................................................................................... 44 EXAMENS AFLEGGEN VIA DE EXAMENCOMMISSIE ........................................................ 45 IN HET BUITENLAND STUDEREN OF STAGE LOPEN ...................................................... 46 CLB HELPT JE VERDER BIJ STUDIE- OF BEROEPSKEUZE ............................................. 49 INFO OVER JE TOEKOMSTIGE JOB OP ONDERWIJSKIEZER.BE .................................. 50 OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN .............................................................................. 52 KOM MEER TE WETEN OVER DE SPRONG NAAR DE ARBEIDSMARKT (VDAB) .... 69
INHOUD
Aan de slag bij de politie ........................................................................................................................................................... 41 Aan de slag in de luchtvaart ................................................................................................................................................... 41 Aan de slag bij de brandweer ................................................................................................................................................ 42 Aan de slag bij Defensie ............................................................................................................................................................ 42
5
TIPS VOOR STUDIE- OF BEROEPSKEUZE
Kiezen en beslissen? Dat doe je zo!
6
Tips voor een doordachte studieof beroepskeuze
Binnenkort heb je je diploma secundair onderwijs op zak. Proficiat! Je zal een belangrijke keuze moeten maken: verder studeren of gaan werken. Gezien het ruime aanbod aan mogelijkheden, is het in de praktijk niet gemakkelijk kiezen. Er komt veel denkwerk bij kijken en je zal zelf acties moeten ondernemen. Het feit dat je deze brochure aan het lezen bent, is zeker al een goede start! We willen jou graag een aantal belangrijke tips meegeven over het maken van een doordachte studie- of beroepskeuze. Je mag deze tips als cruciale ‘acties’ in jouw dynamisch keuzeproces beschouwen die niet noodzakelijk chronologisch zijn, maar in elkaar kunnen overvloeien en elkaar kunnen beïnvloeden.
Neem en gebruik je tijd Voor het maken van een studie- of beroepskeuze die bij je past ga je uiteraard niet over één nacht ijs: denk goed na en neem de nodige tijd! Het is normaal dat er spanning en onzekerheid in de lucht hangt. Bekijk het rustig en ga met mensen praten die je wegwijs kunnen maken.
Ken jezelf Het is van belang een opleiding of beroep te kiezen dat volledig bij jou past. Om deze keuze te maken, is het belangrijk om jezelf goed te kennen. Onderstaande vragen kunnen je hierbij helpen. De antwoorden erop kan je vinden door zelfreflectie en aftoetsing met anderen. » Wie ben ik? Wat zijn jouw belangrijkste persoonlijkheidskenmerken en waarden? Wat boeit je persoonlijk, geeft je energie en motiveert je? Hoe sta je tegenover ‘leren’ en hoe pak je dit voor jezelf praktisch aan? Hoe zien familieleden en vrienden je als persoon? » Wat kan ik? Hoe goed ben je in jouw schoolvakken en welke doe je ook graag? Waar ben je sterk in buiten de schoolmuren, op basis van jouw hobby’s, tijdelijke jobs, ervaringen uit je naaste omgeving? Welke talenten heb je volgens jouw familieleden en vrienden? » Wat wil ik? Wat wil je precies doen later? Met welke activiteiten wil je dagelijks bezig zijn? Welke opleiding of beroep past écht bij jouw interesses? Wat zijn jouw dromen voor de toekomst? Wat vinden familieleden en vrienden daarvan? Om je te helpen met deze vragen, bestaan er (gratis) tools op Onderwijskiezer.be en Vdab.be (zie pagina’s 15 en 69).
Verken het aanbod Kiezen gaat beter als je zeer goed vertrouwd bent met het aanbod: »» Algemeen aanbod: verschillende mogelijkheden (zie structuur op pagina 16 en 17), soorten contracten, flexibele trajecten (voltijds of deeltijds, dag-, avond- of afstandsonderwijs), beroepssectoren (zie vanaf pagina 52) ...
Hoe kom je aan informatie over het aanbod? »» Via jouw school, leraren en CLB Je kan in de eerste plaats terecht bij jouw school en leraren. Zij hebben de taak om je te informeren en te begeleiden in jouw studie- of beroepskeuzeproces, ondersteund door het Centrum voor Leerlingenbegeleiding (CLB). Je kan rechtstreeks hulp vragen bij het CLB. Hoe? Dat lees je op pagina 49. »» Via oud-leerlingen van jouw school en beroepsbeoefenaars Vraag raad aan oud-leerlingen van jouw school en beroepsbeoefenaars over de sterke en zwakke punten van jouw vooropleiding, hun ervaringen met hoger onderwijs en hoe het er nu écht aan toegaat op hun job. Veel scholen organiseren zelf een infomoment. »» Via websites Surf naar Onderwijskiezer.be voor gedetailleerde en overzichtelijke informatie over regelgeving, opleidingen en beroepsmogelijkheden. Hoe dat allemaal in zijn werk gaat, lees je op pagina 14. Je vindt er ook de websites van de onderwijsinstellingen (voor details rond opleidingen) of van de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling (VDAB) en jobsites (voor details beroepen). »» Via brochures De meeste onderwijsinstellingen brengen programmabrochures uit met alle details van hun
»» Via de Studie-Informatiedagen (SID-ins) In alle Vlaamse provincies worden deze Studie-Informatiedagen georganiseerd. Je kan er terecht voor informatie over alle Vlaamse onderwijsinstellingen en enkele beroepssectoren. Meer details over de SID-in staan op pagina 9 of op Sidin.be. Deze brochure is een perfecte voorbereiding voor je bezoek aan de SID-in. Je kan tijdens je bezoek gebruik maken van de checklists achteraan in deze brochure en vanaf pagina 28 kom je te weten welke standhouders op de beurs staan. »» Via openlesdagen Gedurende het hele academiejaar organiseren verschillende hogescholen en universiteiten openlesdagen. Op deze dagen neem je plaats in de klas tussen de studenten en volg je de echte onderwijsactiviteiten zoals lessen, labo’s en practica, groepswerken … Nadien kan je vrijblijvend info verzamelen over opleidingen en studeren. Openlesdagen zijn volledig gratis, maar vooraf inschrijven is wel verplicht. Sommige opleidingen voorzien zelfs openlesdagen op maat. »» Via info-evenementen Onderwijsinstellingen organiseren zelf verschillende evenementen, zoals opendeurdagen, infodagen … Je mag er vragen stellen aan studietrajectbegeleiders en docenten over de opleidingen en mogelijke beroepen en zelfs cursussen inkijken. »» Via specifieke begeleiding Studieadviseurs van hogescholen en universiteiten kunnen je helpen met studiekeuzebegeleiding en algemene info. Bij (studie)trajectbegeleiders kan je dan weer terecht voor detailinfo over de opleidingen en bespreking van trajecten en begeleidingsmaatregelen. Bij VDAB zijn er consulenten die je helpen met allerlei vragen rond beroepsuitoefening.
TIPS VOOR STUDIE- OF BEROEPSKEUZE
»» Specifiek aanbod: opleidingen en afstudeerrichtingen, details over opleidingsonderdelen, eventuele toelatingsvoorwaarden of –proeven, soorten onderwijsinstellingen en hun regio’s, mogelijke (knelpunt)beroepen ...
opleidingen. VDAB beschikt over allerhande info m.b.t. de arbeidsmarkt.
7
Maak een weloverwogen keuze
TIPS VOOR STUDIE- OF BEROEPSKEUZE
Doordacht kiezen kan je enkel als je een duidelijk zicht hebt op jouw mogelijkheden binnen het aanbod en op wat je zelf belangrijk vindt. Bespreek jouw keuze(s) met anderen, maar jij bent degene die uiteindelijk de eindbeslissing neemt! De keuze waar je volledig achter staat, zal je later trouwens de motivatie geven om er echt voor te gaan.
Bij het kiezen ga je eerst de verschillende mogelijkheden wikken en wegen en dan de knoop doorhakken. Als je moeilijk kan kiezen, kan je jouw interesses afwegen tegen elkaar via criteria die je zelf belangrijk vindt. Op Onderwijskiezer.be kan je enkele zelfhulpinstrumenten terugvinden zoals ‘Explorer’ en een keuzerooster. Ter controle van jouw eindkeuze kan je je deze vragen stellen: ben ik zeker? Waarom kies ik hiervoor? Maakt dit me gelukkig?
Bereid je goed voor op jouw keuze Als je een definitieve keuze hebt gemaakt, kan je je informeren over de inschrijvingsvoorwaarden van jouw gekozen opleiding bij de onderwijsinstelling of over de vacatures van jouw gekozen beroep bij VDAB, jobsites en werkgevers. Uiteraard bereid je je best goed voor op jouw gekozen opleiding of beroep: »» In veel onderwijsinstellingen worden
onthaalactiviteiten georganiseerd voor nieuwe studenten. »» Er bestaan tools om te peilen naar jouw startcompetenties en voorkennis (via zelftests). Je kan bijvoorbeeld ook je vaardigheden aanscherpen, deelnemen aan opfrissingscursussen … »» Bij VDAB helpen ze je graag met vacatures en sollicitatietips.
8
Schema van mijn keuzeproces
Ken ik mezelf? Wie ben ik? Wat kan ik? Wat wil ik?
Neem ik tijd voor mijn keuze (studie of beroep)?
Ken ik het aanbod? Weet ik er voldoende over?
MIJN KEUZEPROCES
Hoe maak ik een weloverwogen keuze?
Hoe bereid ik me voor na mijn eindkeuze?
Efficiënt naar de SID-in »» Wil ik verder studeren? »» Wil ik studeren en/of werken in het buitenland? »» Wil ik meteen gaan werken? Heb je op één van bovenstaande vragen ‘ja’ geantwoord? Breng dan zeker een bezoek aan een SID-in!
Data en locaties »»
»»
»»
»»
»»
SID-in Vlaams-Brabant en BHG 10, 11 en 12 januari 2019 Brabanthal Brabantlaan 1 3001 Leuven SID-in Oost-Vlaanderen 17, 18 en 19 januari 2019 Flanders Expo Maaltekouter 1 9051 Gent SID-in West-Vlaanderen 24, 25 en 26 januari 2019 Xpo Kortrijk Doorniksesteenweg 216 8500 Kortrijk SID-in Antwerpen 31 januari, 1 en 2 februari 2019 Antwerp Expo (Bouwcentrum) Jan Van Rijswijcklaan 191 2020 Antwerpen SID-in Limburg 14, 15 en 16 februari 2019 Limburghal (Hal A en B) Jaarbeurslaan 6 3600 Genk
Op donderdag en vrijdag enkel toegang via klassikale bezoeken (9 tot 12 uur en van 13 tot 16 uur). Vrije bezoeken op zaterdagen (doorlopend van 10 tot 16 uur).
> Je wil verder studeren en hebt verschillende stappen ondernomen? Lees verder op pagina 12 > Je wil verder studeren en bent al zeker van je studiekeuze? Lees verder op pagina 13
Bij wie kan je terecht op de SID-in als je ... ... wil verder studeren? »» De verschillende hogescholen, universiteiten en andere onderwijsinstellingen zijn aanwezig. Heb je nog totaal geen idee wat je wil studeren? Twijfel je nog tussen enkele opleidingen of ben je al zeker van je opleiding? Bekijk dan zeker de info over ‘verder studeren’ op de volgende pagina’s.
... wil studeren en/of werken in het buitenland? »» Informanten staan paraat om al je vragen te beantwoorden. Bekijk ook de info over ‘studeren en stage lopen in het buitenland’ op pagina 46.
... het nog niet weet of nog vragen hebt?
»» De medewerkers van het CLB beantwoorden al je vragen en verwijzen je door indien nodig.
... wil gaan werken? »» Aan de stand van de VDAB krijg je info over de arbeidsmarkt en verneem je wat je als jonge werkzoekende te doen staat. »» In alle provincies krijg je ook informatie over enkele beroepssectoren. Je kan er terecht met vragen over wat beroepen
inhouden, over mogelijke tewerkstelling en over verdere opleiding in bedrijven en organisaties. »» De beroepeninformatie is interessant als je meteen wil werken na het secundair onderwijs, maar ook als je verder studeert. Het is altijd handig om te weten welke opleiding het beste voorbereidt op een bepaald beroep, waar de jobkansen liggen en in welke beroepssectoren je terecht kan met een bepaald diploma. Bekijk ook de info over ‘kom meer te weten over de sprong naar de arbeidsmarkt’ op pagina 69.
Zo haal je meer uit je bezoek »» Kom je met de klas naar de SIDin? Besef dat je bezoek beperkt is in tijd. Gebruik je tijd op een efficiënte manier. »» Bekijk de vragen op de checklist (achteraan in deze brochure), duid de voor jou belangrijke vragen aan. Vul de vragen aan en personaliseer ze indien nodig. »» Bekijk alvast het grondplan zodat je op voorhand weet waar je moet zijn. Dat kan zelfs online. »» Ga je verder studeren? Lees dan zeker de informatie op de volgende pagina’s. Meer info? Sidin.be
EFFICIËNT NAAR DE SID-IN
STEL JEZELF DE VOLGENDE VRAGEN
> Je wil verder studeren maar je weet nog van niets? Lees verder op pagina 10
9
Je wil verder studeren maar je weet nog niet wat
Voorbereiding op een bezoek aan de SID-in Wil je een studiekeuze maken? Als het antwoord ja is, dan is het zeker nog niet te laat om eraan te beginnen.
EFFICIËNT NAAR DE SID-IN
»» Weet je nog niets of heb je toch al bepaalde voorkeuren?
10
Op Onderwijskiezer.be kan je de belangstellingsproef ‘I-Prefer’ invullen. Het is een hulpmiddel om je belangstelling voor opleidingen van het hoger onderwijs in kaart te brengen. Ook Columbus is een nieuwe zelftest, meer daarover op pagina 15. »» Welke stappen kan je zelf ondernemen? Op Onderwijskiezer.be kan je de vragenlijst ‘StudiekeuzeTaken’ (VST) invullen. Het is een hulpmiddel om na te gaan in welke mate je werk maakt van zes belangrijke studiekeuzetaken in de keuze naar het hoger onderwijs. Lees zeker ook de tips voor een doordachte studie- of beroepskeuze op pagina 6. »» Weet je al iets over hoe het hoger onderwijs in elkaar zit? Bekijk dan het schema ‘mogelijkheden na het secundair onderwijs’ op pagina 16.
Tijdens je bezoek aan de SID-in »» Verzamel algemene opleidingsbrochures op verschillende standen. »» Twijfel je nog tussen hogeschool en universiteit, verzamel dan zeker brochures van beide soorten.
»» Heb je tijd genoeg, informeer je dan over verschillende richtingen. »» Op zoek naar informatie over beroepen? Ga langs bij de aanwezige beroepssectoren. »» Heb je nog vragen? Ga dan langs bij de stand van het CLB.
Denk verder na over je studiekeuze »» Op school wordt er zeker nog aandacht besteed aan het thema studiekeuze. »» Heb je nog steeds niet voldoende info? Neem je tijd en lees zeker (nogmaals) alle tips voor een doordachte studie- of beroepskeuze op pagina 6. »» Doe eventueel nog eens de ‘Studiekeuze Taken’ (VST), zo kom je te weten waaraan je nog kunt werken.
»» Bijkomende info over opleidingen kan je terugvinden op Onderwijskiezer.be of op de websites van de onderwijsinstellingen. »» Stip de data van infodagen en openlesdagen aan. Mis die momenten niet, want je leert er de opleiding en onderwijsinstelling van je keuze nog beter kennen.
Kan je geen keuze maken? Heb je goed nagedacht over je studiekeuze of geraak je er echt niet uit en kun je maar niet beslissen? Maak dan een afspraak bij ...
Je keuze verbreden en/of verdiepen
»» je leerkracht of leerlingenbegeleider op school;
»» Lees en vergelijk de brochures die je verzamelde op de SID-in. Begin al met die opleidingen te schrappen die zeker niet bij je passen. Hopelijk blijven er een aantal over waarover je je dan kunt informeren, via brochures, websites en zeker op de infodagen.
»» het CLB;
»» Noteer vragen die in je opkomen (je kan ze nadien op een infodag stellen aan informanten van de opleiding). »» Ontdek je nog nieuwe interessante opleidingen? Via websites van de onderwijsinstellingen kan je gratis bijkomende brochures bestellen.
»» een studentenbegeleider van de onderwijsinstelling waar je wil gaan studeren.
Hou je van je definitieve keuze? Uiteindelijk heb je een studiekeuze gemaakt of bevestigd. Stel jezelf de vragen: waarom kies ik hiervoor? Maakt het me gelukkig? Ben ik zeker?
EFFICIËNT NAAR DE SID-IN
»» Misschien heb je toch al een lichte voorkeur, of ben je nieuwsgierig naar een bepaalde opleiding, ga dan een aantal vragen stellen aan de informanten van die opleiding zodat je een goed beeld krijgt van wat die richting inhoudt (zie ook de checklist achteraan in deze brochure).
Na de SID-in
11
EFFICIËNT NAAR DE SID-IN
Je wil verder studeren en je hebt al stappen gezet
12
Voorbereiding op een bezoek aan de SID-in
Na de SID-in
Kan je kiezen?
»» Op school wordt er zeker nog aandacht besteed aan het thema studiekeuze.
Welke informatie heb je nog nodig om de knoop te kunnen doorhakken? »» Weet je genoeg over de inhoud van de opleidingen waartussen je twijfelt? »» Twijfel je nog tussen universiteit en hogeschool? Ken je goed het verschil tussen graduaatsopleidingen, professionele en academische bacheloropleidingen? »» Ligt de twijfel bij jezelf? Ben je voldoende voorbereid, heb je de juiste voorkennis? »» Bekijk de vragen op de checklist (achteraan in deze brochure), duid de voor jou belangrijke vragen aan. Vul de vragen aan en personaliseer ze indien nodig.
Tijdens je bezoek aan de SID-in »» Stel je vragen aan informanten bij de verschillende onderwijsinstellingen. Met plezier zullen ze al je vragen beantwoorden. »» Bij heel wat onderwijsinstellingen zijn er ook studenten aanwezig. Bestook hen met vragen over studeren én het studentenleven. »» Vergeet je (gepersonaliseerde) checklist uit deze brochure niet! »» Verzamel brochures over opleidingen en over studentenvoorzieningen. »» Heb je nog vragen? Ga dan langs bij de stand van het CLB.
Denk verder na over je studiekeuze
»» Heb je via Onderwijskiezer.be nog geen online testen uitgevoerd? Maak er zeker tijd voor!
Informeer verder: je keuze verbreden en/of verdiepen »» Lees en vergelijk de brochures die je verzamelde op de SID-in. Noteer vragen die in je opkomen (je kan ze nadien op een infodag stellen aan informanten van de opleiding). »» Ontdek je nog nieuwe interessante opleidingen? Via de websites van de onderwijsinstellingen kan je gratis bijkomende brochures bestellen. »» Stip de data van infodagen en openlesdagen aan. Mis die momenten niet want je leert er de opleiding van je keuze nog beter kennen.
Hou je van je definitieve keuze? Uiteindelijk heb je een studiekeuze gemaakt of bevestigd. Stel jezelf de vragen: waarom kies ik hiervoor? Maakt het me gelukkig? Ben ik zeker?
Je wil verder studeren en je bent al zeker van je studiekeuze Voorbereiding op een bezoek aan de SID-in Je studiekeuze staat vast
En toch ... informeer verder »» Heb je je al voldoende verdiept in de informatie over de opleiding? Doe dit zeker zodat je voldoende op de hoogte bent. »» Vergeet niet om ook het opleidingsaanbod nog eens met een open blik te bekijken. Misschien ontdek je zo nog andere interessante opleidingen die bij je passen. »» Vergelijk de door jou gekozen opleiding met opleidingsinfo van aanverwante opleidingen. »» Bekijk de vragen op de checklist (achteraan in deze brochure), duid de voor jou belangrijke vragen aan. Vul de vragen aan en personaliseer ze indien nodig.
Tijdens je bezoek aan de SID-in »» Stel je vragen aan informanten bij de verschillende onderwijsinstellingen. Met plezier zullen ze al je vragen beantwoorden. »» Bij heel wat onderwijsinstellingen lopen er ook studenten rond. Bestook hen met vragen over studeren én het studentenleven. »» Vergeet je (gepersonaliseerde) checklist uit deze brochure niet!
Denk verder na over je studiekeuze »» Op school wordt er zeker nog aandacht besteed aan het thema studiekeuze.
Je keuze bevestigen »» Lees en vergelijk de brochures die je verzamelde op de SID-in. Noteer vragen die in je opkomen (je kan ze nadien op een infodag stellen aan informanten van de opleiding). »» Stip de data van infodagen en openlesdagen aan. Mis die momenten niet want je leert er de opleiding van je keuze nog beter kennen.
Hou je van je definitieve keuze? Uiteindelijk heb je een studiekeuze gemaakt of bevestigd. Stel jezelf de vragen: waarom kies ik hiervoor? Maakt het me gelukkig? Ben ik zeker?
EFFICIËNT NAAR DE SID-IN
Je hebt al goed nagedacht over je studiekeuze en je keuze staat vast.
Na de SID-in
13
Onderwijskiezer.be helpt je kiezen!
ONDERWIJSKIEZER.BE HELPT JE KIEZEN!
Info over alle studiemogelijkheden en nog veel meer op Onderwijskiezer.be
14
Of je nu al (ongeveer) weet wat je gaat studeren of niet, objectieve informatie over de mogelijkheden en wat je ermee nadien kan doen heb je altijd nodig. Als je je afvraagt waar je betrouwbare info vindt, is het antwoord eenvoudig, namelijk op Onderwijskiezer.be. Hier vind je volledige informatie over alle erkende opleidingen in het hoger onderwijs. Ook de opleidingsmogelijkheden die geen deel uitmaken van dat hoger onderwijs (Uniformberoepen, Se-n-Se …) staan er online. In enkele klikken ontdek je pasklare, neutrale en verstaanbare informatie over al die opleidingen. Pak dus je toekomst vast via Onderwijskiezer.be!
Elke opleiding tot en met de afstudeerrichting! Onderwijskiezer.be heeft een infofiche van opleidingen binnen hoger beroepsonderwijs, van elke bacheloren masteropleiding tot op het niveau van de afstudeerrichtingen. Niet elke opleiding wordt met
afstudeerrichtingen georganiseerd. Soms gaat het enkel om meer beperkte keuzepakketten of -opties, maar wees gerust, ook die info kan je vinden op de site. Je vindt van elke (afstudeer)richting een objectieve inhoudelijke beschrijving. Afstudeerrichtingen zijn belangrijk omdat ze een specialisatie bieden. Niet alle hogescholen organiseren dezelfde afstudeerrichtingen. Informeer je dus grondig, want je zal altijd meer keuzemogelijkheden hebben om je programma samen te stellen dan in het secundair onderwijs.
Unieke online zoekmogelijkheden! Zo kan je zoeken via de schoolvakken van het secundair onderwijs. Kies uit de lijst één of meerdere vakken die je interesseren en via één klik krijg je een overzicht van de studiemogelijkheden op alle niveaus die met dat vak te maken hebben. Je kan ook zoeken via belangstellingsdomein of de belangstellingsproef ‘I-Prefer’ invullen. Neem er wel even je tijd voor, want je moet hondertwintig vragen beantwoorden. Het resultaat loont de moeite, want je krijgt een mooi overzicht waarvoor je belangstelling hebt en van de studierichtingen die daarnaar leiden. Je kan nu ook zoeken via ‘Explorer’. Dit gloednieuw instrument laat je zoeken via een honderdtal trefwoor-
den en rangschikt vervolgens de mogelijke studierichtingen netjes volgens jouw eigen voorkeur. Vergeet niet dat je via Onderwijskiezer.be gebruik kan maken van tool Columbus. Die tool helpt je bij het maken van een studiekeuze en peilt naar je sterktes en verbeterpunten. Meer info over Columbus op pagina 15.
Ook heel veel praktische informatie! Op Onderwijskiezer.be vind je ook alle opendeurdagen of infomomenten die hogescholen en universiteiten organiseren. Met één klik kan je zelfs de momenten die jou interesseren vastpinnen in je elektronische agenda. Je vindt per onderwijsinstelling info over de manier waarop het academiejaar wordt ingedeeld: per semester, modulair ... Weet dat dit een belangrijke keuze is omdat je zo voor een deel de studielast mee kunt sturen. Per opleiding kan je rechtstreeks de cijfers van VDAB over de arbeidsmarkt raadplegen. Zo krijg je een idee of het moeilijk is om later een job te vinden. Het is belangrijk dat je dit kunt inschatten. Beslis zelf in hoeverre je dit laat meespelen bij je keuze. Volg je graag een erkende opleiding in een andere taal? Geen nood, op Onderwijskiezer.be kan je opleidingen selecteren per
Je vindt daarnaast info over de kostprijs van het hoger onderwijs; misschien vind je dit eerder iets voor je ouders, maar het is toch belangrijk dat je weet dat studeren geld kost. Kan je om één of andere reden niet voltijds studeren (financiële middelen, beperking ...) of wil je je studies combineren met topsport of wil je gewoon meer tijd voor jezelf? Op de site vind je alle flexibele opleidingsmogelijkheden. Een functiebeperking? Er staat algemene info online en wegwijzers naar meer gespecialiseerde informatiebronnen.
Studierendement: wat is dat? Omdat niet iedereen eenzelfde traject volgt spreekt men in het hoger onderwijs niet meer van slaagkansen, maar van ‘studierendement’. Per bacheloropleiding kan je bekijken wat de gemiddelde resultaten zijn in het eerste bachelorjaar van afgestudeerden uit de verschillende studierichtingen van het secundair onderwijs. Lees zeker goed de bijhorende uitleg voor een juiste interpretatie van de cijfers, want het is geen makkelijke materie! Op dezelfde manier kan je per studierichting van de derde graad secundair zien hoeveel jaren het gemiddeld duurt vooraleer een diploma wordt behaald.
Twijfel je aan je inzet en studiehouding? Hoe je ook draait of keert, jouw inzet en studiehouding zullen in hoge mate bepalen hoe succesvol je zal zijn in je verdere studies. Je kan op Onderwijskiezer.be jezelf evalueren via ‘I-Study’. Op eenvoudige wijze kan je je studiehouding kritisch evalueren en door de koppeling aan je schoolresultaten, krijg je een voorzet van welke werkpunten er nog zijn. Via de ‘VST’ (Vragenlijst StudiekeuzeTaken) kan je dan weer bepalen hoever je staat in je keuzeproces en waar je nog moet aan werken.
Columbus helpt je bij je studiekeuze Om je te helpen bij je studiekeuzeproces, krijg je op school de mogelijkheid om gebruik te maken van de Columbus onlinetool. Columbus is een exploratie-instrument en geeft je meer inzicht in je interesses, vaardigheden en capaciteiten. Langs jouw Columbusroute krijg je de ruimte en tijd om je horizon te verruimen en stap voor stap te ontdekken wat bij jou past en waar jij je goed bij voelt. Een route waarbij je ontdekt waar het bij een toekomstkeuze echt om gaat: zoeken wie je bent, wat je drijft, wat je kan en wat je nog wil kunnen. Hoe beter je jezelf en de wereld verkent, hoe beter je keuzes kan maken die helemaal bij je passen.
Jouw persoonlijke Columbusroute ontdekken? Columbus past binnen het volledige traject dat elke school met haar
leerlingen doorloopt om hen zo goed mogelijk te begeleiden bij een eventuele studie- of beroepskeuze naar het hoger onderwijs. De tool wordt op school, mogelijks in klassikaal verband, afgelegd. In de loop van het vijfde en zesde jaar (en eventueel zevende jaar secundair onderwijs), krijg je de mogelijkheid om verschillende modules van Columbus in te vullen. In de modules komen thema’s zoals studievaardigheden, motivatie, interesses, wiskunde en taal aan bod. Na het invullen van een module, krijg je onmiddellijk individuele feedback. Op deze manier houdt Columbus je een spiegel voor waarin jij je interesses, capaciteiten en waarden zelf ontdekt. De feedback die je uit Columbus ontvangt, kan een aanzet zijn om samen met je leraren of andere begeleiders (CLB), ouders en vrienden verdere stappen te zetten in je studiekeuzeproces. De resultaten zijn niet-bindend. Ontdek de mogelijkheden via Columbus.onderwijskiezer.be.
Het team beantwoordt jouw vragen Je kan al je vragen in verband met studeren kwijt aan het team van Onderwijskiezer.be. Je vindt hiervoor op elke webpagina een elektronisch formuliertje. Binnen de 24 uur krijg je via mail een deskundig antwoord. Zelfs in weekends en tijdens vakanties! Ben je trouwens vergeten wat sommige van die moeilijke nieuwe begrippen van het hoger onderwijs willen zeggen? Geen nood, een uitgebreide ‘moeilijke woordenlijst’ helpt je in één oogopslag. In deze brochure staat er op pagina 24 ook zo’n lijst.
ONDERWIJSKIEZER.BE HELPT JE KIEZEN!
onderwijstaal. Voor buitenlandse studenten zijn ook de extra taalvoorwaarden opgenomen. Zoek je informatie over studeren in het buitenland? De site wijst je de weg naar betrouwbare online informatie.
15
Schema
SCHEMA WAT NA HET SECUNDAIR ONDERWIJS?
Mogelijkheden na het secundair onderwijs HOGER ONDERWIJS IN VLAANDEREN ARBEIDSMARKT
DOCTOREREN
16
MANAMA
MASTER BANABA
GRADUAATSOPLEIDING Hogeschool School of Arts Hogere Zeevaartschool
Hbo5 Verpleegkunde
Schakelprogramma
PROFESSIONELE BACHELOR
ACADEMISCHE BACHELOR
Hogeschool School of Arts Hogere Zeevaartschool
Universiteit School of Arts Hogere Zeevaartschool
Secundaire school i.s.m. hogeschool
SECUNDAIR ONDERWIJS
VERLENGING SECUNDAIR ONDERWIJS
ANDERE MOGELIJKHEDEN
ARBEIDSMARKT
ARBEIDSMARKT
HOGER ONDERWIJS
BUITENLAND
UITSTROOM NAAR ARBEIDSMARKT ARBEIDSMARKT
Studeren
17
Stage
Werken
Deeltijds leren en werken Uniformberoepen Secundair volwassenenonderwijs
Vrijwilligerswerk
Kerkelijk hoger onderwijs
Taal leren
Syntra
Vakantiejob
Voorbereidend jaar Hoger Onderwijs
Privéonderwijs
Groepsuitwisseling
7de jaar bso
Examencommissies
Inleefreis
Se-n-Se opleidingen
SECUNDAIR ONDERWIJS
SCHEMA WAT NA HET SECUNDAIR ONDERWIJS?
ANDERE MOGELIJKHEDEN
VDAB
WEGWIJS IN HET HOGER ONDERWIJS
18
Raak wegwijs in het hoger onderwijs
In Vlaanderen bieden verschillende soorten instellingen erkende opleidingen aan in het hoger onderwijs. Op zoek naar de adressen van de hogescholen of universiteiten? Ga dan snel naar pagina 28! Aan de hogescholen kan je graduaatsopleidingen en professioneel gerichte opleidingen volgen. Binnen het kader van een School of Arts kan je er ook academisch gerichte kunstopleidingen volgen in het studiegebied audiovisuele en beeldende kunst en het studiegebied muziek en podiumkunsten. Aan de universiteiten kan je academisch gerichte opleidingen volgen, met uitzondering van de academische kunstopleidingen. De Hogere Zeevaartschool biedt binnen het studiegebied nautische wetenschappen zowel professionele als academische opleidingen aan.
Volg een graduaatsopleiding
Je zal een diploma van gegradueerde kunnen behalen van een opleiding in een van volgende studiegebieden:
De graduaatsopleidingen van het hoger beroepsonderwijs bereiden je voor op een beroep, maar zijn ook gericht op doorstroom naar bacheloropleidingen. Het niveau van de opleidingen bevindt zich tussen deze van het secundair onderwijs en de bacheloropleidingen. Werkplekleren vormt een belangrijk onderdeel van de opleiding en omvat minimaal een derde van de studieomvang.
• Architectuur • Gezondheidszorg • Industriële wetenschappen en technologie • Biotechniek • Onderwijs • Sociaal-agogisch werk • Handelswetenschappen en bedrijfskunde • Audiovisuele en beeldende kunst (enkel aan een School of Arts) • Muziek en podiumkunsten (enkel aan een School of Arts) • Nautische wetenschappen (enkel aan de Hogere Zeevaartschool)
Graduaatsopleidingen volg je vanaf academiejaar 2019-2020 aan een hogeschool. Er is één uitzondering: de opleiding verpleegkunde van het hoger beroepsonderwijs volg je in een school voor secundair onderwijs (binnen een samenwerkingsverband met een hogeschool). Deze opleiding behoudt de naam ‘Hbo5 Verpleegkunde’. Meer informatie hierover is te vinden op Onderwijskiezer.be en op pagina 34. Niet alle graduaatsopleidingen zullen vanaf het academiejaar 2019-2020 worden aangeboden. Het effectieve aanbod vind je op de website van de onderwijsinstelling.
Na je graduaatsopleiding Na je graduaatsopleiding kan je een bacheloropleiding volgen. Indien het om een professionele bacheloropleiding gaat die inhoudelijk aansluit bij je behaalde diploma, kan je een verkort traject volgen (check de mogelijkheden bij de school van jouw voorkeur).
Volg een professionele bachelor Professionele bacheloropleidingen zijn in de eerste plaats gericht op de beroepspraktijk. Ze hebben tot
doel je te brengen tot een niveau van algemene en specifieke kennis. Je verwerft ook competenties die nodig zijn voor de zelfstandige uitoefening van een beroep of een groep van beroepen. Een professioneel gerichte bacheloropleiding biedt dus een directe uitstroommogelijkheid naar de arbeidsmarkt. Professionele bacheloropleidingen hebben een studieomvang van minstens honderdtachtig studiepunten.
Na je professionele bachelor »» Na een bacheloropleiding kan je een bachelor-nabacheloropleiding (banaba) volgen. Die opleidingen zorgen voor een verbreding of specialisatie van je bacheloropleiding. »» Met je professionele bacheloropleiding op zak kan je bepaalde schakelprogramma’s volgen. Een schakelprogramma leidt tot een specifiek getuigschrift, niet tot een academische graad of diploma. Je moet er geen leerkrediet voor inzetten. Nadien kan je met een aansluitende masteropleiding starten.
Volg een academische bachelor Academische bacheloropleidingen leggen de nadruk op een brede academische (theoretische) vorming of een vorming in de kunsten. Ze zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en bereiden je voornamelijk voor op een masteropleiding. Je kan ook uitstromen naar de arbeidsmarkt.
Na je academische bachelor Masteropleidingen leggen de nadruk op gevorderde wetenschappelijke of artistieke kennis en competenties. Die heb je nodig voor de zelfstandige
Een masteropleiding heeft een studieomvang van minstens zestig studiepunten. Er bestaan drie soorten masters: inhoudelijke masters in een bepaald domein, onderzoeksmasters en educatieve masters.
Na je masteropleiding Een master-na-masteropleiding (manama) volgt op een andere masteropleiding. Die opleidingen zorgen ervoor dat je je vergaarde kennis en competenties binnen een bepaald studiegebied verder kan uitbouwen.
Doctoreren? Wil je een doctoraat behalen, dan moet je uitzonderlijk wetenschappelijk onderzoek verrichten en je doctoraatsproefschrift publiek presenteren en verdedigen. Wie ervoor kiest om te doctoreren, krijgt de kans om zich vier tot zes jaar te verdiepen in onderzoek. Wanneer je deze periode succesvol afrondt, krijg je de titel en het diploma van doctor, de hoogste academische graad die je in BelgiĂŤ kan behalen.
Postgraduaten Het hoger onderwijs omvat ook de opleidingen die kunnen afgesloten worden met een postgraduaatgetuigschrift. Het gaat om opleidingstrajecten met een studieomvang van ten minste twintig studiepunten in het kader van verdere professionele vorming.
WEGWIJS IN HET HOGER ONDERWIJS
Academische bacheloropleidingen hebben een studieomvang van minstens honderdtachtig studiepunten.
beoefening van wetenschap of kunst, of voor de uitoefening van een beroep. Een masteropleiding wordt afgesloten met een masterproef.
19
TOELATINGSVOORWAARDEN HOGER ONDERWIJS
Toelatingsvoorwaarden hoger onderwijs
20
Voor graduaatsopleidingen Om toegelaten te worden tot een graduaatsopleiding moet je voldaan hebben aan de leerplicht (18 jaar of ouder zijn voor 31 december van het schooljaar waarin je je inschrijft). Daarnaast moet je een van de volgende studiebewijzen bezitten: »» Een studiegetuigschrift van het 2de leerjaar van de 3de graad van het secundair onderwijs, dat minstens drie jaar behaald is; »» Een diploma van secundair onderwijs; »» Een certificaat van een opleiding van het secundair onderwijs voor sociale promotie van minimaal negenhonderd lestijden; »» Een certificaat van een opleiding van het secundair volwassenenonderwijs van minimaal negenhonderd lestijden; »» Een diploma van het hoger onderwijs voor sociale promotie; »» Een certificaat van het hoger beroepsonderwijs; »» Een diploma van het hoger beroepsonderwijs; »» Een diploma van het hoger onderwijs van het korte type met volledig leerplan; »» Een diploma van bachelor of master; »» Een studiebewijs dat krachtens een wettelijke norm, een Europese richtlijn of een internationale overeenkomst als gelijkwaardig met een van de bovenstaande studiebewijzen is erkend. Wie geen van die studiebewijzen behaald heeft, moet slagen voor een toelatingsproef om zich te mogen inschrijven. Contacteer de instelling waar je de opleiding wil volgen, om die mogelijkheid te bespreken.
Hoe inschrijven? Je schrijft je vanaf academiejaar 2019-2020 voor de graduaatsopleidingen in bij een hogeschool. Voor de opleiding Hbo5 Verpleegkunde schrijf je in bij een secundaire school. Concrete informatie vind je op de website van de onderwijsinstelling waar je wil studeren.
Voor bachelor Als je een diploma secundair onderwijs hebt, kan je je inschrijven voor een bacheloropleiding. Het mag een diploma aso, tso, kso of bso zijn. Een getuigschrift bso is niet voldoende. Ook als je ooit al een diploma hoger onderwijs (van een hogeschool of een centrum voor volwassenenonderwijs) behaald hebt, word je rechtstreeks toegelaten tot een bacheloropleiding. Misschien heb je zelfs recht op vrijstellingen voor bepaalde opleidingsonderdelen. Als je beschikt over een ander Belgisch of buitenlands studiebewijs dat als gelijkwaardig is erkend met één van bovengenoemde diploma’s, word je ook toegelaten tot een bacheloropleiding. Details en aanvraagprocedures voor erkenning van andere diploma’s kan je opvragen bij de onderwijsinstellingen. Als je geen diploma secundair onderwijs, of een niet als gelijkwaardig erkend studiebewijs hebt, neem je best contact op met de hogeschool of universiteit waar je een opleiding wil volgen om te bekijken wat de mogelijkheden zijn. Bijvoorbeeld een eventuele deelname aan een toelatingsonderzoek.
Voor master Met een academisch bachelordiploma kan je je inschrijven voor een masteropleiding. Heb je een professioneel bachelordiploma? Dan kan de hogeschool of universiteit je eventueel toelaten tot een masteropleiding als je eerst met succes een schakelprogramma volgt. Een instelling kan de toelating tot een masteropleiding beperken tot afgestudeerden van een welbepaalde bacheloropleiding. Als je geen diploma van die bacheloropleiding hebt, kan de instelling je eventueel toelaten, als je met succes een voorbereidingsprogramma voltooit. Een instelling kan je inschrijving voor een onderzoeksmaster afhankelijk maken van een onderzoek naar je bekwaamheid om die onderzoeksmaster te volgen. De instelling kan het aantal studenten dat toegelaten wordt tot een onderzoeksmaster beperken.
Bijkomende voorwaarden voor sommige opleidingen Voor een aantal opleidingen zijn er bijkomende voorwaarden zoals instaptoetsen en bijkomende toelatingsproeven. Alle info daarover op pagina 21. Voor studenten met een buitenlands diploma kunnen de onderwijsinstellingen, naast de diplomavoorwaarden, ook specifieke taalvoorwaarden vooropstellen om toegelaten te worden tot de opleiding. Meer info vind je bij de onderwijsinstellingen of op Onderwijskiezer.be bij ‘International students’.
Proeven bij de overgang naar hoger onderwijs
Wil je een educatieve bacheloropleiding Kleuteronderwijs, Lager onderwijs of Secundair onderwijs volgen? Dan moet je een verplichte niet-bindende toelatingsproef, namelijk de instaptoets lerarenopleiding (ILO), afleggen vóór je je gaat inschrijven. De instaptoets geeft je een beeld van jouw startcompetenties. Zo weet je waar je staat: waar liggen je sterktes en wat beheers je minder? Je kunt de instaptoets online afleggen via Onderwijskiezer.be. Na je registratie ga je door de verschillende onderdelen wanneer je wil. Denk je aan kleuter- of secundair onderwijs? Dan maak je de onderdelen Nederlands en een studievaardigheden- en motivatietest. Wil je lager onderwijs studeren? Dan maak je naast Nederlands en de studievaardighedentest ook de onderdelen Frans en wiskunde. Het ‘bewijs van deelname’ dat je downloadt nadat je alle onderdelen hebt gemaakt, heb je nodig om je te kunnen inschrijven bij de hogeschool van jouw keuze. Doen dus! Meer info over ILO vind je op Ilo.onderwijskiezer.be/instaptoets.html.
Geïnteresseerd in wetenschappen en technologie? Vul de ijkingstoets in en krijg inschatting van je voorkennis
Leerlingen uit het zesde jaar secundair onderwijs die de overstap willen maken naar een academische bachelor in het domein van de wetenschappen, economie, technologie en ingenieurswetenschappen. en een inschatting willen van hun
voorkennis kunnen deelnemen aan de ijkingstoets. De ijkingstoets helpt je bij de overgang van het secundair naar het academisch onderwijs: de toets geeft je een duidelijk beeld van je wiskundige en wetenschappelijke vaardigheden en kennis in verhouding tot het verwachte instapniveau van de bacheloropleiding. Dankzij je resultaat en de feedback kom je te weten of je optimaal aan de opleiding start, je vaardigheden en kennis nog wat kan bijspijkeren of eventueel je studiekeuze beter bijstelt. Je kan je resultaat ook in een persoonlijk gesprek bespreken met de studiebegeleidingsdiensten. Zo verschijn je in optimale omstandigheden aan de start. De ijkingstoets is verplicht voor de bacheloropleidingen Ingenieurswetenschappen en Ingenieurswetenschappen: architectuur. Voor de andere opleidingen is deelname niet verplicht. Alle informatie op IJkingstoets.be.
Geen rechtstreekse inschrijving bij academische kunstopleidingen Voor de bacheloropleidingen van de studiegebieden audiovisuele en beeldende kunst en muziek en podiumkunsten kan je niet rechtstreeks inschrijven. Naast voldoen aan de algemene toelatingsvoorwaarden moet je eerst slagen voor een artistieke toelatingsproef. De hogeschool waar je je wil inschrijven, neemt de toelatingsproef zelf af. Alle informatie vind je bij de hogeschool.
Toelatingsexamen arts of tandarts afleggen Wil je Geneeskunde of Tandheelkunde studeren aan een universiteit? In dat geval moet je eerst het verplichte toelatingsexamen voor arts of tandarts afleggen. Deze examens worden jaarlijks door de Vlaamse overheid georganiseerd. Wie slaagt en gunstig gerangschikt is, mag starten met de opleiding Geneeskunde of Tandheelkunde. Het examen bestaat uit twee onderdelen. Het ene deel toetst je kennis en inzicht in wiskunde, fysica, chemie en biologie. Het andere deel peilt naar je algemene vaardigheden die van belang zijn om de opleiding arts of tandarts met succes af te ronden. Overweeg je om deel te nemen aan het toelatingsexamen arts of tandarts? Begin dan tijdig met je voorbereiding en vergeet je niet in te schrijven. Vanaf januari 2019 vind je op de website van het toelatingsexamen alle informatie over de inhoud en leerstof van het examen, examenvragen van de voorbije jaren, studeertips en de inschrijvingstermijn en -voorwaarden. Surf naar Toelatingsexamenartstandarts.be. Gunstig gerangschikt? Alleen wie geslaagd is voor het toelatingsexamen, wordt gerangschikt. Op basis van de behaalde resultaten wordt een rangschikking gemaakt voor het examen arts en een voor het examen tandarts. Meer informatie op Toelatingsexamenartstandarts.be/ rangschikking.
PROEVEN BIJ DE OVERGANG NAAR HOGER ONDERWIJS
Weet waar je staat dankzij de instaptoets lerarenopleiding
21
LERARENOPLEIDING EN FLEXIBEL HOGER ONDERWIJS
Lerarenopleiding en flexibel hoger onderwijs
22
Lerarenopleiding Je wil graag voor de klas staan? Vanaf het academiejaar 2019-2020 worden de lerarenopleidingen hervormd. Er zijn vanaf dan drie mogelijkheden om leraar te worden:
Educatieve graduaatsopleiding Secundair onderwijs Deze opleiding wordt aangeboden door de hogescholen en is enkel toegankelijk voor kandidaat-leraren die vooraf nuttige ervaring in een technisch of praktisch vak kunnen bewijzen. Het is een opleiding van negentig studiepunten, waarvan dertig studiepunten gewijd zijn aan ervaring opdoen in de praktijk.
Educatieve bacheloropleiding Kleuter-, Lager of Secundair onderwijs Deze drie opleidingen vervangen de vroegere geïntegreerde bachelors in het onderwijs: Kleuter-, Lager en Secundair onderwijs. In de opleidingen voor Kleuter en Lager onderwijs word je opgeleid als klasleraar, je mag alle vakken geven. In de opleiding voor het Secundair onderwijs moet je twee onderwijsvakken kiezen. Deze drie bacheloropleidingen worden georganiseerd door de hogescholen. Het zijn opleidingen van honderdtachtig studiepunten, waarvan vijfenveertig studiepunten besteed moeten worden aan ervaring opdoen in de praktijk.
Educatieve masteropleiding Secundair onderwijs of Kunstvakken Deze nieuwe masteropleidingen combineren een opleiding tot leraar met een inhoudelijke masteropleiding in een domein. Het zijn masteropleidingen van negentig of honderdtwintig studiepunten, waarvan zestig studiepunten aan leraarschap besteed worden. Vaak zal het mogelijk zijn om in je academische bachelor al vijftien studiepunten leraarschap op te nemen. Zo kan je al eens proeven of de lerarenopleiding iets voor jou is. Ervaring in de praktijk is voor deze opleidingen vastgelegd op zestig studiepunten. De educatieve masteropleiding Secundair onderwijs wordt georganiseerd door de universiteiten en de educatieve masteropleiding Kunstvakken door de Schools of Arts.
Wil je studies en werk combineren? Elke lerarenopleiding zal vanaf het academiejaar 2019-2020 als een traject voor generatiestudenten en zij-instromers worden aangeboden. Dat laatste kan een verkort programma zijn, een opleiding in avondonderwijs, afstandsonderwijs of een combinatie. In alle opleidingen is ook een ‘leraar in opleiding’ (LIO) traject mogelijk. In dit traject combineer je het volgen van een lerarenopleiding met werken in het onderwijs. Behaalde je al een bachelor- of masterdiploma? Dan kan je je inschrijven voor een verkort traject, waarbij enkel op de pedagogische
aspecten gefocust wordt. Voor meer informatie en de voorwaarden voor het LIO-traject kan je terecht bij een hogeschool, universiteit of Schools of Arts.
Flexibele leertrajecten aan hogescholen en universiteiten Je moet geen voltijds dagonderwijs volgen om een diploma hoger onderwijs te behalen. Er zijn ook andere mogelijkheden via flexibele leertrajecten aan hogescholen en universiteiten. Als student kan je, in samenspraak met je instelling, een individueel studieprogramma samenstellen. Je hoeft dus niet voltijds te studeren. Afhankelijk van je capaciteiten en van de tijd die je aan je studie kan besteden, bepaal je in samenspraak met de onderwijsinstelling voor hoeveel studiepunten je je inschrijft. Andere flexibele leertrajecten bestaan onder de vorm van: »» inschrijven voor begeleide zelfstudie; »» een diploma behalen via afstandsonderwijs of e-learning; »» de lessen volgen via avond- of weekendonderwijs of gegroepeerd op één dag in de week; »» een examencontract (meer informatie op pagina 25) afsluiten, waarbij je enkel examens aflegt maar geen lessen volgt; »» …
De laatste jaren richten de instellingen ook meer en meer studietrajecten in die zich specifiek richten tot werkende studenten. De studietrajecten zijn zo opgebouwd dat je werken en studeren gemakkelijker kan combineren. Je neemt het best contact op met je hogeschool of universiteit voor meer informatie over zulke werktrajecten.
Studeren aan de Open Universiteit Bij de Open Universiteit ben je niet gebonden aan vaste uren of een vaste studieplaats. Je volgt de opleiding als zelfstudie. Je krijgt wel begeleiding vanuit de studiecentra. Je kan er een diploma van bachelor of master behalen. Het studiemateriaal bestaat uit schriftelijke cursussen, aangevuld met audiovisueel materiaal en computerprogramma’s. Het opleidingsaanbod vind je op de website van de Open Universiteit Vlaanderen (Ou.be). Opgelet: Open Universiteit is een Nederlandse onderwijsinstelling. Je behaalt dus een Nederlands diploma. Een toekomstige werkgever kan vragen dat je dat diploma gelijkwaardig laat verklaren met een Vlaams diploma. Daarvoor kan je terecht bij NARIC-Vlaanderen.
LERARENOPLEIDING EN FLEXIBEL HOGER ONDERWIJS
Wat met werkende studenten?
23
Veelgebruikte termen in het hoger onderwijs
VEELGEBRUIKTE TERMEN
Tijd voor wat verduidelijking!
24
ACADEMIEJAAR: Een periode van een ‘schooljaar’ aan een hogeschool of universiteit, meestal opgesplitst in semesters en in lesweken + lesvrije weken die bedoeld zijn om je examens voor te bereiden. Een academiejaar begint ten vroegste op 1 september en eindigt op de dag voor het begin van het volgende academiejaar. De precieze aanvangsdatum wordt bepaald door de onderwijsinstelling. ACADEMISCH GERICHTE BACHELOROPLEIDING: Academische bacheloropleidingen leggen de nadruk op een brede academische (theoretische) vorming of een vorming in de kunsten. Ze zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en bereiden je voornamelijk voor op een masteropleiding. Alle bacheloropleidingen hebben een studieomvang van minstens honderdtachtig studiepunten. De opleiding wordt georganiseerd door de universiteiten (m.u.v. de Hogere Zeevaartschool) of door hogescholen in een associatie met een universiteit (School of Arts …).
AFSTANDSONDERWIJS: Laat je niet enkel toe te studeren vanop een andere plaats, maar ook op een ander tijdstip of aan een ander tempo. AFSTUDEERRICHTING: Een opleiding kan verschillende afstudeerrichtingen hebben. Het is een onderdeel waarin je je gespecialiseerd hebt en dit wordt vermeld op je diploma. Afstudeerrichtingen kunnen verschillen per onderwijsinstelling. Afstudeerrichtingen moeten minstens dertig studiepunten omvatten. Voor graduaatsopleidingen gaat het om vijftien studiepunten bij een opleiding van negentig studiepunten en twintig bij een opleiding met een totale omvang van honderdtwintig studiepunten. ASSOCIATIE: Een samenwerkingsverband tussen één universiteit en ten minste één hogeschool.
BACHELOROPLEIDING: Opleiding binnen hoger onderwijs die leidt tot een bachelordiploma. Hogescholen bieden professionele bachelors aan. Academische bachelors kan je volgen aan universiteiten of hogescholen (School of Arts) en bereiden je voor op een masteropleiding. Alle details op pagina 18. BACHELOR-NA-BACHELOROPLEIDING: Voortgezette gespecialiseerde (verbredende of verdiepende) opleiding binnen hoger onderwijs die leidt tot een Banaba-diploma. Kan je volgen na een behaald bachelor- of masterdiploma. BACHELORPROEF: Deze proef kan een afsluiting zijn van een professioneel gerichte bacheloropleiding. De proef vertrekt vanuit een heldere en onderbouwde probleemstelling of onderzoeksvraag die, waar mogelijk, in een internationaal perspectief wordt geplaatst.
CREDITBEWIJS: Erkenning (via een document of registratie) dat je de competenties, verbonden aan een opleidingsonderdeel, hebt verworven. Verworven studiepunten van een opleidingsonderdeel worden ‘credits’ genoemd. CREDITCONTRACT: Je schrijft je in met het oog op het behalen van een creditbewijs voor één of meerdere opleidingsonderdelen, los van de opleiding. Je kan rekenen op begeleiding van de instelling voor de opleidingsonderdelen waarvoor je een creditcontract hebt afgesloten.
DOCTORAAT: Behaal je aan een universiteit na openbare verdediging van een proefschrift en leidt tot titel en diploma van doctor. Alle details op pagina 19.
ECTS: ECTS betekent voluit ‘European Credit Transfer and Accumulation System’ en staat voor een Europees systeem voor de overdracht en de verzameling van studiepunten die worden toegekend aan onderdelen van een studie of opleiding. ECTS garandeert een uniforme beschrijving van elke opleiding, wat een grotere transparantie en vergelijkbaarheid in Europa betekent. EERDER VERWORVEN COMPETENTIE (EVC): Eerder verworven competenties gaat over het geheel van kennis, inzichten, vaardigheden en attitudes die je hebt verworven buiten het traditionele onderwijs- en opleidingscircuit. Je hebt er dus geen diploma of getuigschrift over. Je kan deze competentie(s) bv. verworven hebben via beroepservaring. Je kan proberen deze EVC’s te laten erkennen, door een EVC-procedure op te starten in de onderwijsinstelling. Als ze worden erkend kunnen ze leiden tot vrijstellingen en dan moet je bepaalde onderdelen van een opleiding niet meer volgen. indien het resultaat wordt erkend, dan wordt dit in een bewijs van bekwaamheid gegoten. Dit kan je inzetten voor vrijstellingen in een opleiding of op de arbeidsmarkt.
EERDER VERWORVEN KWALIFICATIE (EVK): Een ‘Eerder Verworven Kwalificatie’ gaat over wat je vroeger reeds hebt gestudeerd. In een EVK-procedure wordt gekeken naar de studiebewijzen die je al behaald hebt. Er wordt nagegaan of je op basis hiervan eventueel vrijstellingen kan krijgen in je opleiding. Kwalificaties kunnen zijn: diploma’s, getuigschriften, certificaten, binnen- of buitenlandse studiebewijzen, creditbewijzen, attesten van opleidingen waarvoor je met succes een examen hebt afgelegd. Deze studiebewijzen tonen aan dat je over bepaalde competenties beschikt. EXAMENCONTRACT: Je schrijft je in voor het afleggen van examens met het oog op het behalen van hetzij een diploma van een opleiding, hetzij een creditbewijs voor één of meerdere opleidingsonderdelen. Je volgt geen les en je legt enkel de examens af. Bepaalde opleidingsonderdelen komen omwille van hun aard (bv. een practicum) niet in aanmerking voor een examencontract. De instelling legt in de onderwijsregeling vast over welke opleidingsonderdelen het gaat en motiveert dat ook.
FACULTEIT: Een faculteit is een hoofdafdeling van een universiteit. In een faculteit zijn een aantal verwante opleidingen en onderzoeksgroepen verenigd. In toenemende mate gebruiken ook hogescholen die term voor hun afdelingen, waarin dan verwante opleidingen zijn verenigd. Een faculteit staat onder leiding van een decaan.
VEELGEBRUIKTE TERMEN
DIPLOMACONTRACT: Je schrijft je in met het oog op het behalen van een diploma van een opleiding of van een getuigschrift voor een schakelprogramma, voorbereidingsprogramma of postgraduaat.
25
VEELGEBRUIKTE TERMEN
26
GENERATIESTUDENT: Een student die zich, in een bepaald academiejaar, voor het eerst inschrijft met een diplomacontract voor een opleiding van het hoger beroepsonderwijs of een professioneel of academisch gerichte bachelor in het Vlaamse hoger onderwijs. Het statuut van generatiestudent geldt voor dat volledige academiejaar. GRADUAATSOPLEIDINGEN: De opleidingen bereiden je voor op het uitoefenen van een beroep, maar zijn ook gericht op doorstroom naar bacheloropleidingen. Zij situeren zich qua niveau net onder de professionele bachelor. De opleiding is minder theoretisch dan een bacheloropleiding. Het werkplekleren vormt een belangrijk onderdeel van de opleiding en omvat minimaal een derde van de studieomvang. De opleidingen worden georganiseerd door de hogescholen, en in de toekomst ook door de Schools of Arts en Hogere Zeevaartschool.
LEERKREDIET: Totale pakket van studiepunten die je kan inzetten voor jouw studieloopbaan. Verplicht te gebruiken voor bachelors en masters. Alle details op pagina 36.
MASTEROPLEIDING: Opleiding binnen hoger onderwijs die leidt tot een masterdiploma. Het gaat om een academische vervolgopleiding aan een universiteit of een voortgezette academische kunstopleiding aan een hogeschool (School of Arts) na een academische bachelor, schakelprogramma of voorbereidingsprogramma. Alle details op pagina 19. MASTERPROEF: Dit is een werkstuk waarmee een masteropleiding wordt afgerond. De student toont dat hij/zij beschikt over een analytisch en synthetisch vermogen of over een zelfstandig probleemoplossend vermogen op academisch niveau of over de mogelijkheid een kunstzinnige schepping te creëren. De masterproef toont de algemeen kritisch-reflecterende ingesteldheid of de onderzoeksingesteldheid van de student aan.
MASTER-NA-MASTEROPLEIDING: Voortgezette gespecialiseerde (verbredende of verdiepende) opleiding binnen hoger onderwijs die leidt tot een Manama-diploma. Kan je volgen na een behaald masterdiploma. MODELTRAJECT: Dit is een door de onderwijsinstelling uitgetekend studietraject voor een opleiding. De opleidingsonderdelen zijn meestal gegroepeerd in opeenvolgende delen van zestig studiepunten per academiejaar (voor wie voltijds studeert). Modeltrajecten bestaan voor elke bachelor- en masteropleiding.
Op zoek naar nog meer verklaringen? Op Onderwijskiezer.be kan je bij ‘algemene info hoger onderwijs’ een alfabetische lijst ‘moeilijke woorden’ terugvinden.
PROFESSIONEEL GERICHTE BACHELOROPLEIDING: Een professionele bachelor is gericht op de beroepspraktijk en leert je algemene en specifieke kennis en competenties die je nodig hebt om een bepaald beroep uit te oefenen. Na deze opleiding is er altijd een directe uitstroommogelijkheid naar de arbeidsmarkt. De opleiding wordt georganiseerd door de hogescholen, de School of Arts en de Hogere Zeevaartschool.
SCHAKELPROGRAMMA: Dit is een overgangsprogramma tussen een professionele bachelor en een master, met een studieomvang van ten hoogste negentig studiepunten. De juiste omvang hangt af van de vooropleiding die je volgde en de gekozen master. Doel is om academische vaardigheden en wetenschappelijk-disciplinaire basiskennis bij te brengen. Het levert geen academische graad of diploma op, je hoeft dus ook geen leerkrediet in te zetten. Een schakelprogramma geeft toegang tot één welbepaalde master in een welbepaalde instelling. SCHOOL OF ARTS: Academische en professionele kunstopleidingen worden ondergebracht in een School of Arts. Het betreft een aparte structuur binnen de hogescholen en de universiteiten zitten mee in het bestuur. Academische kunstopleidingen worden dus niet geïntegreerd in de universiteiten. Het gaat over alle hogere opleidingen binnen volgende twee studiegebieden: (1) audiovisuele en beeldende kunst, (2) muziek en podiumkunsten, het doen van (praktijkgericht) wetenschappelijk onderzoek in de kunsten en maatschappelijke & wetenschappelijke dienstverlening behoort tot hun opdracht.
STUDIEPUNT: Dit is een maat voor studiebelasting. Een studiepunt is gelijk aan ongeveer 25 tot 30 uur studie (oefeningen, hoorcollege, labo ...). De studieomvang van elke opleiding en elk opleidingsonderdeel wordt in studiepunten uitgedrukt. STUDIERENDEMENT: Verhouding van jouw verworven studiepunten (waarvoor geslaagd) t.o.v. jouw opgenomen studiepunten (waarvoor ingeschreven). Alle details op pagina 15.
VOLGTIJDELIJKHEID: De regels, vastgelegd door de instelling, die bepalen in welke volgorde je examen kan afleggen over verschillende opleidingsonderdelen of in welke volgorde je kan inschrijven voor opleidingen. Zo zal je maar kunnen inschrijven voor en examen afleggen van het opleidingsonderdeel ‘Engels voor gevorderden’ als je eerst geslaagd bent voor het opleidingsonderdeel ‘Engels voor beginners’. VOORBEREIDINGSPROGRAMMA: Dit programma kan je worden opgelegd als je geen diploma hebt dat je op rechtstreekse wijze toelating verleent tot de opleiding waarvoor je wilt inschrijven. Het programma wordt op maat bepaald en hangt af van het inhoudelijk verschil tussen de al gevolgde opleiding en de opleiding die je wil volgen. Het levert geen academische graad of diploma op, je hoeft er dan ook geen leerkrediet voor in te zetten. Een voorbereidingsprogramma geeft toegang tot één welbepaalde opleiding in een welbepaalde instelling. VRIJSTELLING: Opheffing van verplichting om over een (deel) opleidingsonderdeel examen af te leggen.
VEELGEBRUIKTE TERMEN
OPLEIDINGSONDERDEEL: In het hoger onderwijs spreken we niet langer van ‘vakken’ maar van ‘opleidingsonderdelen’. Het is een afgebakend geheel van onderwijsactiviteiten + de evaluatie ervan. Bedoeling van het opleidingsonderdeel is dat de student bepaalde competenties (= kennis, inzicht, vaardigheden en attitude) verwerft. Per opleidingsonderdeel waarvoor je geslaagd bent, ontvang je een creditbewijs. Als je je jaar (gedeeltelijk) moet overdoen, moet je dit opleidingsonderdeel niet meer afleggen.
27
Adressenlijst
Deze onderwijsinstellingen staan op de SID-ins Universiteiten en hogescholen
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS SID-INS
1 ODISEE
28
Warmoesberg 26, 1000 Brussel
Odisee.be info@odisee.be
Campus Brussel Warmoesberg 26, 1000 Brussel Campus Brussel - Terranova Blekerijstraat 23-29 bus 1, 1000 Brussel Campus Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen Huart Hamoirlaan 136, 1030 Brussel (Schaarbeek) Campus Parnas Stationsstraat 301, 1700 Dilbeek Technologiecampus Gent Gebroeders De Smetstraat 1, 9000 Gent Campus Waas Hospitaalstraat 23, 9100 Sint-Niklaas Campus Dirk Martens Kwalestraat 154, 9320 Nieuwekerken 2 LUCA SCHOOL OF ARTS
Koningsstraat 328, 1030 Brussel
Luca-arts.be info@luca-arts.be
Campus Sint-Lukas Brussel Paleizenstraat 70, 1030 Brussel (Schaarbeek) Campus Narafi V. Rousseaulaan 75, 1190 Brussel (Vorst) Campus Lemmens Lemmensberg 3, 3000 Leuven Campus C-mine C-mine 5, 3600 Genk Campus Sint-Lucas Gent Hoogstraat 51, 9000 Gent Alexianenplein 1, 9000 Gent 3 VRIJE UNIVERSITEIT BRUSSEL
Pleinlaan 2, 1050 Brussel
Campus Etterbeek (Brussels Humanities, Sciences & Engineering Campus) Pleinlaan 2, 1050 Brussel (Elsene) Campus Kaai (Brussels Technology Campus) Nijverheidskaai 170, 1070 Brussel (Anderlecht) Campus Jette (Brussels Health Campus) Laarbeeklaan 103, 1090 Brussel (Jette) Brussels Photonics Campus Vollezelestraat 46, 1755 Gooik
Vub.ac.be info@vub.be
4 ERASMUSHOGESCHOOL BRUSSEL
Nijverheidskaai 170, 1070 Brussel
Ehb.be info@ehb.be
Campus Bloemenhof Zespenningenstraat 70, 1000 Brussel Campus Koninklijk Conservatorium Brussel - School of Arts Regentschapsstraat 30 en Kleine Zavel 5, 1000 Brussel Campus Kaai, Nijverheidskaai 170, 1070 Brussel (Anderlecht) Campus Dansaert RITCS - School of Arts A. Dansaertstraat 70, 1000 Brussel Campus De Bottelarij RITCS – School of Arts Delaunoystraat 58, 1080 Brussel (Sint-Jans-Molenbeek)l
Campus Kaai Nijverheidskaai 170, 1070 Brussel (Anderlecht) Campus Jette Laarbeeklaan 121, 1090 Brussel (Jette) 5 ARTESIS PLANTIJN HOGESCHOOL ANTWERPEN
Lange Nieuwstraat 101, 2000 Antwerpen
Ap.be info@ap.be
Campus Mutsaard (Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Antwerpen) Mutsaardstraat 31, 2000 Antwerpen Campus Spoor Noord (Gezondheid en Welzijn / Onderwijs en Training) Noorderplaats 2, 2000 Antwerpen
29
Campus Lange Nieuwstraat (Algemene diensten) Lange Nieuwstraat 101, 2000 Antwerpen Campus Meistraat (Management en Communicatie) Meistraat 5, 2000 Antwerpen Campus Kronenburg (Wetenschap en Techniek) Kronenburgstraat 47, 2000 Antwerpen Campus De Singel (Koninklijk Conservatorium Antwerpen) Desguinlei 25, 2018 Antwerpen Campus Spoor Noord (Wetenschap en Techniek) Ellermanstraat 33, 2060 Antwerpen Campus Blairon (HBO5 en Specifieke Lerarenopleiding) Steenweg op Gierle 100, 2300 Turnhout Campus Mechelen (HBO5 en Specifieke Lerarenopleiding) Leopoldstraat 42, 2800 Mechelen 6 UNIVERSITEIT ANTWERPEN Stadscampus Prinsstraat 13, 2000 Antwerpen Campus Mutsaard Mutsaardstraat 31, 2000 Antwerpen Campus Groenenborger Groenenborgerlaan 171, 2020 Antwerpen Campus Middelheim Middelheimlaan 1, 2020 Antwerpen Campus Drie Eiken Universiteitsplein 1, 2610 Wilrijk
Prinsstraat 13, 2000 Antwerpen
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS SID-INS
Campus Kanal Schootstraat 1, 1000 Brussel
Uantwerpen.be stip@uantwerpen.be
7 KAREL DE GROTE HOGESCHOOL
Brusselstraat 45, 2018 Antwerpen
Kdg.be info@kdg.be
Noordkasteel Oost 6, 2030 Antwerpen
Hzs.be info@hzs.be
Stadscampus - Groenplaats Nationalestraat 5, 2000 Antwerpen Campus Zuid Brusselstraat 45, 2018 Antwerpen Campus Markgrave Van Schoonbekestraat 143, 2018 Antwerpen
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS SID-INS
Campus Hoboken Salesianenlaan 90, 2660 Hoboken
30
8 HOGERE ZEEVAARTSCHOOL 9 THOMAS MORE MECHELEN-ANTWERPEN THOMAS MORE KEMPEN
Zandpoortvest 60, 2800 Mechelen Kleinhoefstraat 4, 2440 Geel
Thomasmore.be info@thomasmore.be
Thomas More Mechelen-Antwerpen - Campus Sanderus Molenstraat 8, 2018 Antwerpen Thomas More Kempen - Campus Vorselaar Lepelstraat 2, 2290 Vorselaar Thomas More Kempen - Campus Turnhout Campus Blairon 800, 2300 Turnhout Thomas More Kempen - Campus Geel Kleinhoefstraat 4, 2440 Geel Thomas More Kempen - Campus Lier Antwerpsestraat 99, 2500 Lier Thomas More Mechelen-Antwerpen - Campus De Ham Raghenoplein 21 bis, 2800 Mechelen Thomas More Mechelen-Antwerpen - Campus De Vest Zandpoortvest 60, 2800 Mechelen Thomas More Mechelen-Antwerpen - Campus Lucas Faydherbe Zandpoortvest 16, 2800 Mechelen Thomas More Mechelen-Antwerpen - Campus Kruidtuin Lange Ridderstraat 44, 2800 Mechelen Thomas More Mechelen-Antwerpen - Campus De Nayer Jan De Nayerlaan 5, 2860 Sint-Katelijne-Waver 10 KU LEUVEN
Oude Markt 13, bus 5005, 3000 Leuven
KU Leuven - Campus Brussel Warmoesberg 26, 1000 Brussel KU Leuven - Campus Sint-Lucas Brussel Paleizenstraat 65-67, 1030 Brussel (Schaarbeek) KU Leuven - Campus Carolus Antwerpen Korte Nieuwstraat 33, 2000 Antwerpen KU Leuven - Campus Sint-Andries Antwerpen Sint-Andriesstraat 2, 2000 Antwerpen KU Leuven - Campus Geel Kleinhoefstraat 4, 2440 Geel
Kuleuven.be onderwijscommunicatie@kuleuven.be
KU Leuven - Campus De Nayer Sint-Katelijne-Waver Jan De Nayerlaan 5, 2860 Sint-Katelijne-Waver KU Leuven - Campus Groep T Leuven A. Vesaliusstraat 13, 3000 Leuven KU Leuven - Campus Diepenbeek Agoralaan, Gebouw B, Bus 8, 3590 Diepenbeek KU Leuven - Campus Brugge Xaverianenstraat 10, 8200 Brugge KU Leuven - Campus Kulak Kortrijk E. Sabbelaan 53, 8500 Kortrijk
KU Leuven - Campus Sint-Lucas Gent Hoogstraat 51, 9000 Gent KU Leuven - Campus Aalst Kwalestraat 154, 9320 Aalst 11 UC LEUVEN-LIMBURG UC LIMBURG
Geldenaaksebaan 335, 3001 Heverlee Agoralaan, Gebouw B, 3590 Diepenbeek
Ucll.be leuven@ucll.be limburg@ucll.be
UC Leuven - Campus Gasthuisberg Herestraat 49, 3000 Leuven UC Leuven - Campus Proximus Geldenaaksebaan 335, 3001 Heverlee
31
UC Leuven - Campus Hertogstraat Hertogstraat 178, 3001 Heverlee UC Leuven - Campus Sociale School Groeneweg 151, 3001 Heverlee UC Leuven - Campus Clenardus Weerstandsplein 2, 3290 Diest UC Limburg - Campus Oude Luikerbaan Oude Luikerbaan 79, 3500 Hasselt UC Limburg - Campus Diepenbeek Agoralaan, Gebouw B, bus 1, 3590 Diepenbeek UC Limburg - Campus LiZa Schiepse Bos 5, 3600 Genk 12 HOGESCHOOL PXL
Campus Vildersstraat Vildersstraat 5, 3500 Hasselt Campus Elfde Linie Elfde-Liniestraat 23-26, 3500 Hasselt Campus Guffenslaan Guffenslaan 39, 3500 Hasselt Campus Quartier Canal Bootstraat 9, 3500 Hasselt Campus Diepenbeek Agoralaan, 3590 Diepenbeek
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS SID-INS
KU Leuven - Technologiecampus Gent Gebroeders De Smetstraat 1, 9000 Gent
Elfde-Liniestraat 24, Gebouw A, 3500 Hasselt
Pxl.be pxl@pxl.be
13 UNIVERSITEIT HASSELT
Martelarenlaan 42, 3500 Hasselt
Uhasselt.be info@uhasselt.be
Campus Hasselt Martelarenlaan 42, 3500 Hasselt Campus Diepenbeek Agoralaan, Gebouw D, 3590 Diepenbeek Campus Diepenbeek Agoralaan, Gebouw H, 3590 Diepenbeek
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS SID-INS
14 KATHOLIEKE HOGESCHOOL VIVES
32
Xaverianenstraat 10, 8200 Brugge Doorniksesteenweg 145, 8500 Kortrijk
Vives.be info@vives.be
Katholieke Hogeschool Vives Noord - Campus Brugge Xaverianenstraat 10, 8200 Brugge Katholieke Hogeschool Vives Noord - Campus Brugge Station Spoorwegstraat 12, 8200 Brugge Katholieke Hogeschool Vives Noord - Campus Oostende Station Lijndraaiersstraat 60, 8400 Oostende Katholieke Hogeschool Vives Noord - Campus Oostende VLOC Nieuwpoortsestraat 945C, 8400 Oostende Katholieke Hogeschool Vives Noord - Campus Kortrijk Doorniksesteenweg 145, 8500 Kortrijk Katholieke Hogeschool Vives Zuid - Campus Tielt Beernegemstraat 10, 8700 Tielt Katholieke Hogeschool Vives Zuid - Campus Roeselare Wilgenstraat 32, 8800 Roeselare Katholieke Hogeschool Vives Zuid- Campus Torhout St.-Jozefstraat 1, 8820 Torhout 15 HOWEST, HOGESCHOOL WEST-VLAANDEREN
Marksesteenweg 58, 8500 Kortrijk
Howest.be info@howest.be
St.-Pietersnieuwstraat 33, 9000 Gent
Ugent.be guide@ugent.be
Campus Sint-Jorisstraat Sint-Jorisstraat 71, 8000 Brugge Campus Rijselstraat Rijselstraat 5, 8200 Brugge Sportinnovatiecampus Nijverheidsstraat 12, 8310 Brugge Campus The Square Luipaardstraat 12A, 8500 Kortrijk Campus Graaf Karel de Goedelaan Graaf Karel de Goedelaan 5, 8500 Kortrijk Campus The Level Botenkopersstraat 2, 8500 Kortrijk Campus Budafabriek Dam 2A, 8500 Kortrijk 16 UNIVERSITEIT GENT
Universiteit Gent - Campus Kortrijk Graaf Karel de Goedelaan 5, 8500 Kortrijk
17 HOGENT
Geraard de Duivelstraat 5, 9000 Gent
Hogent.be info@hogent.be
KASK - Koninklijk Conservatorium School of Arts Campus Bijloke, J. Kluyskensstraat 2, 9000 Gent Campus Grote Sikkel, Biezekapelstraat 9, 9000 Gent Campus Schoonmeersen (Faculteit Mens en Welzijn, Natuur en Techniek, Bedrijf en Organisatie) Valentin Vaerwyckweg 1, 9000 Gent (auto/post) Voskenslaan 270, 9000 Gent (te voet/openbaar vervoer) Campus Schoonmeersen (Faculteit Mens en Welzijn, gebouw T) Voskenslaan 264A, 9000 Gent
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS SID-INS
Campus Mercator (Faculteit Bedrijf en Organisatie) Henleykaai 84, 9000 Gent Campus Melle (Faculteit Natuur en Techniek) Brusselsesteenweg 161, 9090 Melle Campus Vesalius (Faculteit Mens en Welzijn) Keramiekstraat 80, 9000 Gent Campus Ledeganck (Faculteit Mens en Welzijn) K.L. Ledeganckstraat 8, 9000 Gent Campus Aalst (Faculteit Bedrijf en Organisatie) Arbeidstraat 14, 9300 Aalst Proefhoeve Bottelaere (Faculteit Natuur en Techniek) Diepestraat 1, 9820 Bottelaere
33
Site Buchtenstraat (Faculteit Natuur en Techniek) Buchtenstraat 9-11, 9051 Gent 18 ARTEVELDEHOGESCHOOL
Campus Kantienberg Voetweg 66, 9000 Gent Campus Kattenberg Kattenberg 9, 9000 Gent Campus Sint-Annaplein Sint-Annaplein 31, 9000 Gent Campus Brusselsepoortstraat Brusselsepoortstraat 93, 9000 Gent Campus Stropkaai Stropkaai 14, 9000 Gent Campus Watersportbaan Watersportbaan 4, 9000 Gent Campus Goudstraat Goudstraat 37, 9000 Gent Campus Leeuwstraat Leeuwstraat 1, 9000 Gent Campus Mariakerke Industrieweg 232, 9030 Mariakerke Campus Sint-Amandsberg J. Gerardstraat 18, 9040 Sint-Amandsberg
Hoogpoort 15, 9000 Gent
Arteveldehogeschool.be info@arteveldehs.be
Hbo5 Verpleegkunde: onderwijsinstellingen Deze Hbo5-opleiding volg je in een secundaire school in samenwerking met een hogeschool.
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS SID-INS
De aanwezige hogescholen geven je graag informatie over Hbo5 Verpleegkunde en hun graduaatsopleidingen op hun SID-in stand.
34
Sint-Guido Instituut voor Verpleegkunde Sainte-Adresseplein 12, 1070 Anderlecht 02 520 86 30
HBO5-Campus Roeselare WZC De OpenLink Iepersteenweg 6, 8600 Woumen 051 20 73 54
Busleyden Atheneum - Campus Jette Laarbeeklaan 121, 1090 Jette 02 472 52 43
HBO5-Campus Tielt Grote Hulststraat 55, 8700 Tielt 051 40 27 65
Sint-Norbertusinstituut Antwerpen Lokkaardstraat 6, 2018 Antwerpen 03 260 66 30
HBO5-Campus Waregem Vijfseweg 2, 8790 Waregem 056 60 24 68
Stedelijk Lyceum Lamorinière Lange Beeldekensstraat 267 2060 Antwerpen 03 217 71 16
HBO5-Campus Roeselare Westlaan 99, 8800 Roeselare 051 20 73 54
HIVSET Herentalsstraat 70, 2300 Turnhout 014 47 13 00
HBO5-Campus Ieper Ter Waarde 20, 8900 Ieper 056 28 06 00
Sint-Aloysiusinstituut Kolveniersvest 24, 2500 Lier 03 480 17 66
BenedictusPoort voor Verpleegkunde Kortrijksesteenweg 1024, 9000 Gent 09 222 37 82
Sint-Norbertusinstituut voor Verpleegkunde Rooienberg 23, 2570 Duffel 015 30 38 83
IVV-Sint-Vincentius J. Guislainstraat 43, 9000 Gent 09 216 35 50
Busleyden Atheneum - Campus Botaniek Augustijnenstraat 78, 2800 Mechelen 015 20 69 47
CIVV-Sint-Vincentius Campus Molenaarsstraat Molenaarsstraat 22, 9000 Gent 09 235 82 40
St. Franciscusinstituut voor Verpleegkunde Naamsestraat 105, 3000 Leuven 016 23 07 66
Vesaliusinstituut Gent Keramiekstraat 80, 9000 Gent 09 243 23 81
HBO5 Verpleegkunde Hast Salvatorstraat 20, 3500 Hasselt 011 24 62 40
Sint-Carolus Instituut voor Verpleegkunde Hospitaalstraat 23, 9100 Sint-Niklaas 03 780 89 07
Provinciaal instituut voor Verpleegkunde Kunstlaan 1, 3500 Hasselt 011 26 05 10
Vesaliusinstituut St.Niklaas Noordlaan 32, 9100 Sint-Niklaas 0492 34 19 94
HBO Verpleegkunde Genk Schiepse Bos 5, 3600 Genk 011 18 06 50
Sint-Augustinus Instituut voor Verpleegkunde Leopoldlaan 9, 9300 Aalst 053 70 33 79
HBO5 Verpleegkunde Hast - Campus Neerpelt Stationsstraat 74, 3910 Neerpelt 011 24 62 40
Vesaliusinstituut Aalst Arbeidstraat 14, 9300 Aalst 09 243 23 87
HBO5-Campus Brugge Xaverianenstraat 10, 8000 Brugge 0476 22 10 61
Vesaliusinstituut Ronse Ninovestraat 169, 9600 Ronse 0477 25 41 89
ZoWe Verpleegkunde Campus Brugge Barrièrestraat 2d, 8000 Brugge 050 977 555
VV-Sint-Vincentius Campus Zottegem De Colfmackerstraat 11, 9620 Zottegem 0476 78 08 04
Vesaliusinstituut Brugge Rijselstraat 3, 8200 Sint-Michiels 050 70 37 71
CVO Kisp Campus Oudenaarde Hoogstraat 22, 9700 Oudenaarde 055 30 11 11
Vesaliusinstituut Oostende Leffingestraat 1, 8400 Oostende 059 70 68 70
IVV-Sint-Vincentius Campus Sint-Elisabeth Oudenaarde Sint-Walburgastraat 9, 9700 Oudenaarde 055 31 13 94
ZoWe Verpleegkunde Campus Oostende Frère Orbanstraat 145A, 8400 Oostende 059 711 555
Vesaliusinstituut Deinze Peter Benoitlaan 10, 9800 Deinze 0499 77 64 72
HBO5-Campus Kortrijk Doorniksesteenweg 145, 8500 Kortrijk 0476 74 42 32
IVV-Sint-Vincentius Campus Eeklo Zuidmoerstraat 125, 9900 Eeklo 09 341 82 29
Vesaliusinstituut Kortrijk Sint-Amandsplein 15, 8500 Kortrijk 0499 77 22 34
Uniformberoepen (defensie en politie) KONINKLIJKE MILITAIRE SCHOOL (KMS)
Renaissancelaan 30 , 1000 Brussel
Tel. 02/4413673 Rma.ac.be erm-events@mil.be
KONINKLIJKE SCHOOL VOOR ONDEROFFICIEREN CAMPUS SAFFRAANBERG
Luikersteenweg, 371 3800 Sint-Truiden
Tel. 02/441 33 69 Saffraanberg.be info@saffraanberg.be
DEFENSIE
Algemene Directie Human resources Bruynstraat 200 Kwartier Koningin Astrid Blok DOO, 1120 Brussel
Mil.be Gratis nummer: 0800 33 348
ADRESSENLIJST - STANDHOUDERS SID-INS
Informatiecentrum Antwerpen Belgiëlei 119, 2018 Antwerpen Tel. 02 443 09 16 Informatiecentrum Brugge Leopold Debruynestraat 125, 8310 Brugge Tel. 02 441 30 25 Informatiecentrum Brussel Kortenberglaan 125, 1000 Brussel Tel. 02 441 44 52 Informatiecentrum Gent G. De Craeyerstraat 2, 9000 Gent Tel. 02 442 73 22 Informatiecentrum Hasselt Guffenslaan 24, 3500 Hasselt Tel. 02 443 13 00
POLITIE
35 Directie van de rekrutering en van de selectie Kroonlaan 154A, 1050 Elsene
Campus Vesta APB Politieopleidingen Antwerpen Oostmalsesteenweg 75, 2520 Ranst Tel. 03 205 19 50 Gewestelijke en Intercommunale Politieschool Oudstrijderslaan 199, 1140 Brussel Tel. 02 201 16 16 Provinciaal Instituut voor Vorming en Opleiding Poverstraat 75, 1731 Asse Tel. 02 456 89 20 Provinciale Academie voor Urgentiediensten en Lokale Overheden Sprendonkstraat 5, 9042 Mendonk Tel. 09 345 69 64 Provincie Limburg Opleiding en Training M. Habetslaan 7, 3600 Genk Tel. 089 77 82 50 West-Vlaamse Politieschool Diksmuidse Heirweg 6, 8210 Zedelgem Tel. 050 40 45 40 Federale Politieschool ANPA – Campus Gent Groendreef 181, 9000 Gent Tel. 09 237 12 00 Federale Politieschool ANPA - Campus Wilrijk Boomsesteenweg 180, 2610 Wilrijk Tel. 03 829 70 11
Jobpol.be Gratis nummer: 0800 99 404
HANDIG OM TE WETEN
Handig om te weten
36
Studiegeld- en kosten
Leerkrediet, wat is dat?
Studeren kost een flinke duit. Wat alle studenten moeten betalen, is het studiegeld voor deelname aan onderwijsactiviteiten en/of examens. Het bedrag hangt af van het aantal studiepunten dat je opneemt en het feit of je al dan niet een studietoelage kan aanvragen (zie hieronder). Alle actuele informatie over studiegeld vind je op Onderwijs. vlaanderen.be/studiegelden.
Als je start in het Vlaamse hoger onderwijs (hogeschool of universiteit), dan krijg je een leerkrediet van honderdveertig studiepunten. Die virtueel gevulde rugzak gebruik je doorheen je volledige studieloopbaan.
Naast het studiegeld, zal je vermoedelijk nog andere studiekosten hebben: aankoop van boeken, cursussen, materiaal, abonnement openbaar vervoer, kosten huisvesting ... Neem contact op met jouw onderwijsinstelling en betrokken instanties om de details hierover te weten zodat je een zo volledig mogelijk beeld hebt van je totale kosten.
Er verdwijnen punten uit je rugzak wanneer je je inschrijft voor een opleidingsonderdeel van een initiĂŤle bachelor- of masteropleiding. Je hebt geen leerkrediet nodig als je inschrijft voor een graduaatsopleiding of de Hbo5-opleiding Verpleegkunde. Ben je geslaagd voor het opleidingsonderdeel, dan win je de studiepunten terug onder de vorm van ‘credits’. De eerste zestig studiepunten waarvoor je slaagt als je ingeschreven bent met een diplomacontract, krijg je eenmalig dubbel terug. Ben je niet geslaagd of zet je een tolerantie in, dan verlies je de studiepunten. Op die manier weerspiegelt het leerkrediet je studiesucces. Een te laag leerkrediet heeft dan ook invloed op het verdere verloop van je studieloopbaan. Met andere woorden: blijven studeren zonder resultaat te boeken, is niet mogelijk.
HANDIG OM TE WETEN
37
Voorbeeld: Je schrijft je in voor een voltijds jaar studeren, wat overeenkomt met zestig studiepunten. Die zestig studiepunten worden afgetrokken van de honderdveertig studiepunten waarmee je startte. Je houdt er dus tachtig over. »» Ben je over de hele lijn geslaagd, al dan niet tijdens de eerste examenperiode, dan krijg je de zestig ingezette studiepunten terug en heb je er opnieuw honderdveertig. Zijn het de eerste zestig waarvoor je slaagt? Dan krijg je ze zelfs dubbel terug. »» Ben je niet voor elk opleidingsonderdeel geslaagd, dan verlies je de studiepunten van dat onderdeel waarvoor je geen credit behaalde tijdens de tweede examenperiode. Je hebt geen leerkrediet nodig als je inschrijft: »» voor een schakel- of voorbereidingsprogramma. »» voor graduaatsopleiding/Hbo5-opleiding Verpleegkunde. »» voor een postgraduaatsopleiding. »» voor een bachelor-na-bacheloropleiding. »» voor een master-na-masteropleiding. »» met een examencontract. Een detailoverzicht van de stand van je leerkrediet kan je opvragen via Studentenportaal.be. Uitgebreide informatie over het leerkrediet vind je op Onderwijs.vlaanderen.be/leerkrediet.
Studietoelage hoger onderwijs aanvragen Studietoelagen zijn er om het je financieel wat makkelijker te maken. Om voor een studietoelage in aanmerking te komen, moet je aan een aantal voorwaarden voldoen.
HANDIG OM TE WETEN
»» Of je een studietoelage krijgt, hangt onder meer af van je gezinssituatie en de hoogte van het inkomen. Naast het loon horen daar ook bijvoorbeeld ontvangen uitkeringen en alimentatiegelden bij.
38
»» Je kan een studietoelage verkrijgen voor het volgen van twee graduaatsopleidingen, twee bachelors, één master, een lerarenopleiding, één voorbereidingsprogramma, en één schakelprogramma aan een hogeschool of universiteit. Zowel de opleiding als de instelling moeten erkend zijn, en de opleiding moet leiden tot een diploma. Je moet bovendien nog voldoende studietoelagekrediet hebben. Kom daar meer over te weten op Centenvoorstudenten.be. »» Je moet op 31 december 2018 Belg zijn. Als je geen Belg bent, moeten jij of je ouders al een tijd in België wonen, werken of gewerkt hebben (minstens vijf jaar voor EU-landen).
Wil je elders binnen de Europese Hogeronderwijsruimte (45 landen) studeren? Dan kan je onder bepaalde voorwaarden je studietoelage meenemen. Meer informatie vind je op Studietoelagen.be of bel naar 1700, het gratis nummer van de Vlaamse overheid. In het hoger onderwijs zijn de studietoelagen van de Vlaamse overheid niet de enige financiële tegemoetkoming. Aan elke hogeschool of universiteit zijn er studentenvoorzieningen of sociale voorzieningen die studiefinancieringen en studieleningen aanbieden, of overbruggingsleningen als je door omstandigheden tijdelijk meer kosten hebt. Ze betalen waar nodig ook renteloze voorschotten uit op de studietoelagen van de Vlaamse overheid. Contactgegevens en meer informatie over studentenvoorzieningen of sociale voorzieningen vind je via Centenvoorstudenten.be.
Studeren met een functiebeperking in het hoger onderwijs Ook met een functiebeperking kan je een opleiding in het hoger onderwijs volgen. De hogeschool of universiteit moet in redelijke aanpassingen voorzien. Die aanpassingen moeten jou dezelfde kansen geven als andere
studenten om succesvol deel te nemen aan het hoger onderwijs.
Wat is een aanpassing? Een aanpassing is een concrete maatregel, van materiële of immateriële aard, die de beperkende invloed van een onaangepaste omgeving op de participatie van een persoon met een functiebeperking neutraliseert. Een redelijke aanpassing is een aanpassing die geen disproportionele belasting betekent.
Wat bij weigering van een aanpassing? Je onderwijsinstelling is verplicht om in haar onderwijs- en examen reglement de procedures op te nemen die ze ontwikkeld heeft om jouw recht op redelijke aanpassingen te garanderen. Een weigering van redelijke aanpassingen moet ze motiveren. Als student kan je intern beroep aantekenen tegen een weigering van redelijke aanpassingen.
Aanspreekpunten binnen je instelling Elke instelling heeft een aanspreekpunt waar je terechtkan met je vragen over studeren met een functiebeperking. Je vindt de aanspreekpunten op de website van het Steunpunt Inclusief Hoger Onderwijs (SIHO). Surf hiervoor naar Siho.be.
Nog niet klaar voor de stap naar het hoger onderwijs of sla je liever een andere weg in? Weet dan dat er ook binnen het secundair onderwijs zelf verschillende mogelijkheden zijn om een extra opleiding te volgen na je zesde jaar. Hier een kort overzicht.
Secundair-na-secundair (Se-n-Se)
Voorbereidend jaar op het hoger onderwijs
Opleidingen secundair-na-secundair (Se-n-Se) zijn korte opleidingen binnen de derde graad technisch en kunstsecundair onderwijs (tso en kso), waarmee je je verder kan specialiseren. Een Se-n-Se-opleiding bereidt je voor op een beroep, een groot deel van de opleidingstijd bestaat dus uit leren op een werkplek. Als je slaagt behaal je een certificaat. Dat is dus niet hetzelfde als een diploma.
Bepaalde opleidingen uit het hoger onderwijs veronderstellen heel wat voorkennis of vaardigheden vanuit het secundair onderwijs. De voorbereidende jaren (aso en kso) zijn er om die kennis en vaardigheden bij te schaven.
Op dit moment duren alle opleidingen één jaar (of twee semesters). Afhankelijk van de school kunnen er twee instapmomenten zijn: 1 september en 1 februari. Je kan starten als je je diploma secundair onderwijs hebt behaald in hetzelfde studiegebied. Bij een andere keuze moet de toelatingsklassenraad een beslissing nemen. Een Se-n-Se-opleiding volg je in een school voor secundair onderwijs. Inschrijven is gratis.
Ze bereiden meestal voor op opleidingen waarvoor er bijzondere toelatingsvoorwaarden zijn (bv. een toelatingsexamen). Deze opleiding duurt één jaar. Om te mogen starten moet je wel in het bezit zijn van een diploma secundair onderwijs.
Specialisatiejaren derde graad beroepssecundair onderwijs (‘zevende jaar’) Na het zesde leerjaar kan je een zevende specialisatiejaar (derde leerjaar van de derde graad) in het beroepssecundair onderwijs volgen. Zulke specialisatiejaren willen je een gespecialiseerde opleiding geven om je zo voor te bereiden op de arbeidsmarkt. Je krijgt vooral praktijkvakken en stages, aangevuld met een beperkt aantal uren algemene vorming. Heb je een specialisatiejaar succesvol beëindigd, dan behaal je afhankelijk van je vooropleiding een diploma secundair onderwijs of een studiegetuigschrift. Je kan enkel een zevende jaar volgen in de studierichtingen van hetzelfde studiegebied. Overstappen naar een ander studiegebied kan enkel mits gunstige beslissing van de toelatingsklassenraad.
Welke opleidingen kan ik volgen in het secundair onderwijs en op welke scholen kan ik daarvoor terecht? Zoek scholen en opleidingen op Onderwijskiezer.be/secundair.
VERDER STUDEREN IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS
Verder studeren in het secundair onderwijs
39
Secundair volwassenenonderwijs
VERDER STUDEREN IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS
Er zijn twee wegen naar je diploma secundair onderwijs via het volwassenenonderwijs:
40
»» Volg een aso-opleiding. (het vroegere tweedekansonderwijs) »» Volg de opleiding Aanvullende Algemene Vorming (AAV) in combinatie met een van de honderdtwintigtal diplomagerichte beroepsopleidingen. De aso- en AAV-opleiding zijn gratis. Enkel voor diplomagerichte beroepsopleiding betaal je 1,50 euro per lestijd. Als je het diploma secundair onderwijs behaalt, kan je een premie aanvragen. Dat is een terugbetaling van je inschrijvingsgeld.
Studiebewijs »» Als je slaagt voor een module in je opleiding, krijg je een deelcertificaat. »» Als je slaagt voor alle modules in je diplomagerichte opleiding en voor de opleiding AAV, ontvang je een diploma secundair onderwijs. »» Als je slaagt voor alle modules in je opleiding op aso-niveau, ontvang je een diploma secundair onderwijs.
Inschrijven? CVO’s bepalen zelf hoe je moet inschrijven, tot wanneer en wat je moet meebrengen. Je moet voldoen aan een aantal voorwaarden: »» Voor de diplomagerichte beroepsopleiding moet je minstens 16 jaar oud zijn of minstens 15 jaar oud zijn en de eerste twee leerjaren van het secundair onderwijs beëindigd hebben. »» Voor de aso- of AAV-opleiding moet je minstens 18 jaar oud zijn voor 31 december van het schooljaar waarin je je inschrijft. »» Als je 18 jaar of ouder bent, moet je de Belgische nationaliteit hebben of een document van wettig verblijf kunnen voorleggen. Zoek Centra voor volwassenenonderwijs en diplomagerichte opleidingen op Onderwijskiezer.be/ volwassen.
Deeltijds leren en werken? Dat kan! Deeltijds leren en werken kan vanaf 16 jaar, of zelfs vanaf 15 voor wie de eerste twee leerjaren van het voltijds secundair onderwijs volledig heeft doorlopen (geslaagd of niet). Via leren en werken kan je beroepsgerichte certificaten en studiebewij-
zen behalen en zelfs een diploma secundair onderwijs. Er bestaan twee systemen: »» Deeltijds beroepssecundair onderwijs (dbso); »» Leertijd (meer daarover op pagina 44).
Duaal leren Bij duaal leren verwerf je vaardigheden in je school, centrum voor deeltijds onderwijs of SYNTRA-lesplaats én op de werkvloer. Hoeveel dagen je per week op de werkplek leert, hangt af van je studierichting. Ben je geslaagd voor de opleiding? Dan ontvang je een diploma of getuigschrift van de studierichting. Duaal leren heeft heel wat voordelen: »» Je ontwikkelt vaardigheden die later goed van pas komen: gepast communiceren op de werkvloer, feedback vragen, met deadlines werken … »» Je leert op school én op de werkplek, en doet dus werkervaring op. »» Na je studies vind je makkelijker een job. Meer informatie vind je op Onderwijskiezer.be via het luik ‘leren & werken’ of ‘duaal leren’.
Lonkt het uniform? Opleidingen tot uniformberoepen
Aan de slag bij de politie De Lokale en de Federale politie vormen samen de Geïntegreerde politie. Het operationele kader bestaat uit politieambtenaren die in vier kaders zijn verdeeld. Operationele kader Agentenkader Agenten van politie (beperkte politiebevoegdheid) Beveiligingsagenten (beperkte politiebevoegdheid) Basiskader Inspecteurs van de politie Middenkader Hoofdinspecteurs van politie (interne promotie) en hoofdinspecteurs van politie met bijzondere specialisatie (externe werving op basis van bepaalde bachelordiploma’s) Officierskader Commissarissen en hoofdcommissarissen van politie (interne promotie en externe werving op basis van een masterdiploma)
Deze politieambtenaren zijn bevoegd voor de uitoefening van opdrachten van gerechtelijke en bestuurlijke politie. Om te kunnen behoren tot het operationeel kader, zowel bij de Federale als de Lokale politie, moet je voldoen aan enkele algemene toelatingsvoorwaarden. Wie slaagt voor het geheel van de vier selectieproeven kan een politieopleiding volgen in een van de politieacademies, volgens het vooropgestelde niveau. Naast het operationele kader is er ook het administratief en logistiek kader (Calog). Dit Calog-kader bestaat uit vier niveaus: »» Niveau D: geen diplomavereiste. »» Niveau C: op basis van een diploma 6 jaar secundair onderwijs. »» Niveau B: op basis van een bachelordiploma. »» Niveau A: op basis van een masterdiploma. Er zijn verschillende functies in dit Calog-kader waar je je kan voor aanmelden.
Aan de slag in de luchtvaart Wie beroepspiloot in de burgerluchtvaart wil worden, moet eerst slagen voor het officiële examen ‘Lijnpiloot’, georganiseerd door de Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer, Directoraat-generaal Luchtvaart. (Meer details: Mobilit.belgium.be/ nl/luchtvaart/vergunningen/praktische_informatie) Je voorbereiden op dit examen kan door: »» ofwel modulaire cursussen te volgen. Je kan die volgen bij privé-instellingen die hiertoe erkend zijn door het Bestuur van de Luchtvaart; »» ofwel een geïntegreerde opleiding te volgen aan een private opleidingsinstelling; »» ofwel de professionele bacheloropleiding Luchtvaart (met afstudeerrichting Aspirant-lijnpiloot) volgen. Opgelet: dit is geen volledige pilotenopleiding. Na het behalen van dit bachelordiploma kan je aansluitend je vliegvergunning behalen door de resterende praktijkopleiding binnen de 21 maanden te volgen (gaat over ongeveer 165 vlieguren). Deze opleiding kan je volgen aan hogeschool VIVES, Campus Oostende VLOC.
UNIFORMBEROEPEN
De opleidingen tot uniformberoepen zijn pas toegankelijk na een bepaalde toelatingsprocedure (selectieproeven of toelatingsexamens). Alle info is terug te vinden op de websites van de beroepssectoren. Alle adressen, sites en mailadressen voor opleidingen bij defensie en politie staan op pagina 36.
Wil jij ervoor zorgen dat iedereen in ons land (en daarbuiten!) veilig kan wonen, werken en leven? Dan is een opleiding tot een uniformberoep zeker iets voor jou! Of spreekt de luchtvaart je aan? Lees verder en kom meer te weten over een aantal populaire uniformberoepen.
41
Aan de slag bij de brandweer
Aan de slag bij Defensie
samenwerkt met je team tijdens opdrachten in binnen- en buitenland smeed je een band voor het leven.
Om te kunnen solliciteren om vrijwillig of professioneel brandweerpersoneel te worden moet je eerst een Federaal Geschiktheidsattest (FGA) behalen. Het FGA is voor onbepaalde duur geldig, met uitzondering van de lichamelijke geschiktheidsproeven (die zijn twee jaar geldig).
Defensie bestaat uit vier componenten (Land-, Lucht-, Marine- en Medische) met elk zijn eigen eenheden, materieel en taken. Deze componenten zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Werken bij Defensie kun je niet vergelijken met een job op de gewone arbeidsmarkt. Als militair kom je terecht in situaties waarin je de kans krijgt om unieke ervaringen op te doen.
Bij Defensie kan je aan de slag in een brede waaier aan functies volgens onderstaande diplomavereisten:
Een job als militair vraagt dan ook veel van jou. Zo heb je wisselende werkuren en ben je soms een tijd lang van huis weg. Je leeft soms in moeilijke omstandigheden. Je hebt een groot aanpassingsvermogen nodig en de wil om je ook in moeilijke situaties voluit te blijven inzetten.
Eens je dit op zak hebt, kan je solliciteren bij de hulpverleningszone van je keuze. Overzicht van al die zones op Brandweervlaanderen.be/ Home/Zones.
UNIFORMBEROEPEN
Aan welke voorwaarden moet je precies voldoen?
42
» Belg of EU-burger zijn (om deel te nemen aan FGA op niveau van kapitein moet je Belg zijn). »» Houder zijn van een medisch attest waarin verklaard wordt dat je in staat bent om de lichamelijke geschiktheidsproeven uit te voeren. Attest moet opgemaakt zijn ten vroegste drie maanden voor start van de lichamelijke proeven. »» Als je deelneemt op niveau van kapitein moet je houder zijn van een diploma niveau A (universitair of gelijkwaardig). »» Houder zijn van een attest goed gedrag en zeden (ten vroegste drie maanden uitgereikt voor uiterste inschrijvingsdatum geschiktheidsproeven). »» Meerderjarig (+18) zijn op de datum van inschrijving. »» Houder zijn van rijbewijs B. »» Je moet over je burgerlijke en politieke rechten beschikken. Inhoud federale geschiktheidsproeven: »» Competentietest. »» Operationele handvaardigheidstest. »» Lichamelijke geschiktheidsproeven. Meer info over het FGA op Ikwordbrandweer.be/nl/federalegeschiktheidsproeven.
» Soldaat: via attest basisonderwijs (geslaagd). » Onderofficier en Officier: via diploma secundair onderwijs. » Onderofficier op diploma: via bachelor. » Officier op diploma: via bachelor of master. » Officier (verder studeren bij Defensie): via bewijs dat je geslaagd bent in het eerste of tweede bachelorjaar van de gevraagde opleiding. Je begint je carrière bij Defensie altijd met een intensieve opleiding waarbij je vooral leert deel uit te maken van een team. Doordat je nauw
Ook dit is het leven als militair: » Je fysieke conditie moet continu top zijn omdat je altijd je best moet doen in om het even welke situatie. » Je moet kunnen leven in weinig comfortabele omstandigheden. » Een heldere geest is belangrijk, zeker wanneer je met wapens omgaat. Drugs en alcohol zijn dan ook uit den boze.
A. Officier (manager) Beroepsofficier via de universiteit van Defensie, nl. de Koninklijke Militaire school »» Polytechnische faculteit (burgerlijk ingenieur) »» Faculteit sociale en militaire wetenschappen (master) Beroepsofficier via universiteit »» Master in de Nautische wetenschappen via de Hogere Zeevaartschool Antwerpen »» Industrieel ingenieur via een universiteit »» Arts, tandarts, apotheker, dierenarts via een universiteit Beroepsofficier via bijzondere werving (op basis van masterdiploma) Officier van het hulpkader (piloot of luchtverkeersleider) Officier van het aanvullingskader »» Student geneeskunde (tweede of derde bachelor) »» Student apotheker (tweede of derde) Officier beperkte duur (rekrutering op basis van bachelordiploma) »» Officier Pelotonscommandant
B. Onderofficier (teamleader) Beroepsonderofficier, gespecialiseerde opleiding via de Koninklijke School voor Onderofficieren Sint-Truiden »» Technisch Onderofficier »» Niet-technisch Onderofficier Beroepsonderofficier, rekrutering op basis van een bachelordiploma Onderofficier beperkte duur »» Niet-technisch Onderofficier
C. Soldaat of matroos Soldaat of matroos statuut beperkte duur Soldaat of matroos vrijwillige militaire inzet
Deze opleidingen veronderstellen een sterk religieuze ingesteldheid. Zij leiden naar een taak als bedienaar of naar onderwijsberoepen. Hieronder vind je het aanbod voor het geven van Rooms-Katholieke godsdienst en Protestantse godsdienst. Er zijn natuurlijk nog heel wat andere studiemogelijkheden binnen de verschillende godsdiensten.
Rooms-katholieke godsdienst Priester »» Zes à zeven jaar De opleiding tot priester kan gevolgd worden aan het: »» Grootseminarie Potterierei 72, 8000 Brugge Tel. 050 33 03 62 Grootseminariebrugge.be grootseminarie.brugge@kerknet.be »» Johannes XXIII-seminarie Lemmensberg 1, 3000 Leuven Tel. 016 31 02 00 Kerknet.be marc.steen@theo.kuleuven.be Wie een lerarendiploma heeft, maar geen lesbevoegdheid voor godsdienst, kan deze behalen via een deeltijdse aanvullende opleiding. Wie een diploma hoger onderwijs heeft, andere dan de lerarenopleiding, kan eveneens een aangepast programma volgen tot godsdienstleraar. Alle info op Kerknet.be.
Protestantse godsdienst »» Bureau voor het protestants-evangelisch godsdienstonderwijs Brogniezstraat 44a 1070 Brussel Tel. 02 510 61 73 comite.pego@arpee.be
Godsdienstleraar »» Voor het lager onderwijs: minstens vijf jaar »» Voor het secundair onderwijs: minstens vijf jaar
Kerkelijk werk: minstens drie jaar Predikant: minstens vijf jaar
KERKELIJK HOGER ONDERWIJS
Al aan het kerkelijk hoger onderwijs gedacht?
43
SYNTRA-OPLEIDINGEN
Leer in de praktijk met een SYNTRAopleiding
44
In SYNTRA-opleidingen staan praktijk en ondernemerszin centraal. Je docenten zijn vakmensen en ondernemers die zelf elke dag in de praktijk staan. De meeste opleidingen bestaan uit verschillende modules die naargelang je praktijkervaring, behaalde studiebewijzen of credits tot een traject op maat leiden. Er bestaat een ruim aanbod aan avondopleidingen maar ook dagopleidingen die je aan meer dan twintig SYNTRA-campussen kan volgen over heel Vlaanderen.
Leertijd (‘leercontract’) iets voor jou?
Voltijdse dagopleidingen?
De leertijd, ook wel ‘leercontract’ genoemd, is de ideale mix tussen praktijk en theorie. Strikt genomen valt dit nog onder secundair onderwijs, maar je kan er vanaf je vijftiende tot je vijfentwintigste in terecht. Gedurende vier dagen per week ga je aan de slag in een bedrijf. Daarnaast volg je één dag per week les in één van de vele SYNTRA-campussen. Op die manier krijg je een totaalpakket aan praktijk en theorie voor de opleiding of het beroep waar jij voor kiest. Bovendien ontvang je ook een vergoeding voor je geleverde inspanning. Mooi meegenomen!
Ben je minstens 18 jaar en op zoek naar een praktijkgerichte en bondige opleiding om snel aan de slag te kunnen als werknemer of zelfstandige? Dan is een voltijdse dagopleiding iets voor jou!
Je kan in de leertijd verschillende studiebewijzen behalen: zowel voor je beroepsgerichte luik als voor je algemene vorming. Ook een diploma secundair onderwijs is mogelijk, wat dan weer mogelijkheden geeft om verder te studeren. Kijk even op Leertijd.be naar de mogelijkheden en voorwaarden.
De voltijdse dagopleidingen zijn ondernemerschapstrajecten (zie verder) waarin vakkennis en ondernemen centraal staan. Ze worden in een voltijds onderwijstempo georganiseerd en hebben hierdoor een korte doorlooptijd. De meeste opleidingen duren één tot uitzonderlijk twee jaar. Aan het einde van de rit krijg je (als je op alle onderdelen slaagt) een diploma, erkend door de Vlaamse overheid en kan je aan de slag als werknemer of zelfstandige. Je loopt ook een praktijkstage en in sommige voltijdse dagopleidingen ben je zelfs zestig procent aan het werk om de nodige skills op te doen. Over heel Vlaanderen kan je in het SYNTRA-netwerk terecht voor deze opleidingsvorm. Surf naar Syntra.be of contacteer een SYNTRA-campus bij jou in de buurt voor het volledige aanbod.
Richt je op de praktijk met een ondernemerschapstraject Een ondernemerschapstraject is sterk praktijkgericht. In een ondernemerschapstraject leer je hoe je een eigen zaak start, uitbouwt en leidt. Je krijgt niet alleen de beroepsspecifieke vakkennis onder de knie maar je kan ook de cursus basiskennis bedrijfsbeheer volgen. Deze combinatie levert je een erkend diploma op en bovendien voldoe je na de opleiding aan de vestigingswetgeving. Zo ben je wettelijk in orde om als zelfstandig ondernemer te starten. De meeste opleidingen duren twee tot drie jaar en kan je zowel overdag als ’s avonds volgen. Er is een ruim aanbod aan opleidingen in heel Vlaanderen. Kom meer te weten via Syntra.be of contacteer de SYNTRA-campus in jouw buurt.
Blijf bij via korte cursussen Naast de ondernemerschapstrajecten en de leertijd biedt SYNTRA nog een ruime waaier van korte cursussen. Op die manier hou je je kennis en vaardigheden up-to-date. Surf naar Syntra.be of contacteer de SYNTRAcampus in jouw buurt voor het volledige aanbod.
Examens afleggen via de examencommissie
Bepaalde diploma’s, getuigschriften en attesten kan je niet alleen behalen door opleidingen te volgen, maar ook door je individueel voor te bereiden en de examens via een examencommissie af te leggen.
Behaal je attest bedrijfsbeheer
Deze examencommissie, die deel uitmaakt van het Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming, richt examens in die leiden naar:
Heb je in het secundair onderwijs geen attest bedrijfsbeheer behaald en wil je daarvoor geen opleiding volgen, dan kan je bij de Centrale Examencommissie van de FOD Economie, kmo, Middenstand en Energie het examen over de basiskennis van het bedrijfsbeheer afleggen. Als je slaagt, krijg je een getuigschrift. Als je onderneming ook een gereglementeerd beroep uitoefent, dan moet je naast de basiskennis van het bedrijfsbeheer, ook de beroepsbekwaamheid van het gereglementeerde beroep bewijzen.
»» Het getuigschrift van de eerste graad secundair onderwijs. »» Het getuigschrift van de tweede graad secundair onderwijs. »» Het diploma secundair onderwijs (aso, tso, kso en bso). Een diploma behaald via de Examencommissie is gelijkwaardig aan hetzelfde diploma behaald op school. Meer info vind je op Examencommissiesecundaironderwijs.be.
Ben je niet in het bezit van een diploma dat verwijst naar het gereglementeerd beroep dat je wil uitoefenen, en beschik je niet over de juiste praktijkervaring, dan kan je de beroepsbekwaamheid ook bewijzen door een examen af te leggen voor de Centrale Examencommissie van de FOD Economie, kmo, Middenstand en Energie. Voor de uitoefening van sommige activiteiten is bovendien een vergunning of melding vereist. Meer info vind je in de rubriek ‘Ondernemen’ op Economie.fgov.be.
EXAMENCOMMISSIE
Examencommissie secundair onderwijs
45
IN HET BUITENLAND STUDEREN OF STAGE LOPEN
46
In het buitenland studeren of stage lopen? Naar het buitenland tijdens je studies Het gekendste uitwisselingsprogramma is ongetwijfeld ‘Erasmus+’, maar heel wat Vlaamse studenten deden ook ervaring op in het buitenland via programma’s als ‘VLIR-UOS’ (Noord-Zuid samenwerking), ‘ASEMDUO’ (uitwisseling met vier Aziatische landen) en het ‘Priority Country Programme’.
#1
Het Erasmus Student Network (ESN) ontwikkelde ‘MapAbility’ voor studenten met een beperking die een buitenlandse ervaring overwegen én voor hun begeleiders. De tool bevat praktische informatie over de toegankelijkheid van instellingen en hun dienstverlening. Surf naar Exchangeability. esn.org. Bij de dienst internationalisering van je hogeschool of universiteit kom je te weten wat de specifieke mogelijkheden zijn binnen jouw opleiding of studiegebied. Sommige opleidingen bieden een waaier aan mogelijkheden, maar bij andere is de keuze beperkter.
Ga je studeren aan een Vlaamse hogeschool of universiteit? Dan is een uitwisselingsprogramma de eenvoudigste en meest voordelige manier om een periode in het buitenland te studeren of stage te lopen. Je volgt dan een onderdeel van jouw opleiding in het buitenland. Meer informatie over de verschillende mogelijkheden vind je hieronder.
#2
Buitenlandse ervaring ... hoezo? De uitgebreide ‘Erasmus Impact Study’ van de EC (2014), toonde aan dat internationale ervaring enorm wordt gewaardeerd door werkgevers: je leert problemen oplossen, bouwt zelfvertrouwen op en leert omgaan met mensen van allerlei achtergronden. Zet de ervaring dus later zeker op je cv! Meer informatie over het ‘Erasmus+’ programma (waar alle Vlaamse universiteiten en hogescholen aan deelnemen) vind je terug op Epos-vlaanderen.be. Interesse in andere uitwisselingsprogramma’s? Neem zeker een kijkje op Studeerinhetbuitenland.be of Euroguidance-vlaanderen.be.
Stage na het hoger onderwijs? In het jaar nadat je afstudeert in het hoger onderwijs kan je in aanmerking komen voor een Erasmus stagebeurs. Als jouw hogeschool of universiteit lid is van het Reconfirm-consortium (een samenwerkingsverband tussen een aantal instellingen voor hoger onderwijs), dan moet je je tijdens jouw studie registreren via Reconfirm.eu/nl/eu-beurzen.
#3
‘Flanders Trainee Programme’ vind je ook op Facebook, waar regelmatig vrije stageplaatsen worden gedeeld. Via hun Instagramaccount kan je ‘FTP’ stagiairs volgen om een beeld te krijgen van mogelijke activiteiten. Droom je al van een stage bij een internationale organisatie zoals de Verenigde Naties en de Wereldhandelsorganisatie? Het Vlaamse subsidieprogramma ‘Flanders Trainee Programme’ helpt je om de financiële last van zo’n onbezoldigde stage te verlichten. Meer info vind je op Fdfa.be/ftp.
#4
Een geschikte stageplaats zoeken buiten jouw opleiding is een uitdaging! Informeer je goed; kijk uit met wie je in zee gaat en waar je uiteindelijk terecht komt. Het afsluiten van een contract is ook een absoluut aandachtspunt: werkuren, (onkosten)vergoeding, werkplek … moeten vooraf duidelijk zijn. Een stageplaats in het buitenland vind je via de onderwijsinstelling waar je afstudeerde, via internationale bedrijven, Kamers van Koophandel, databanken … Stagebemiddelaars besparen je heel wat organisatie (o.a. werkvergunning krijgen), maar vragen meestal een financiële bij-
Volg je volledige studie in het buitenland Je meldt je aan en schrijft je in voor een opleiding aan een buitenlandse instelling voor hoger onderwijs. De kostprijs en toegankelijkheid van de opleiding zijn sterk afhankelijk van het gastland en de onderwijsinstelling.
#5
Studietoelage? Onder bepaalde voorwaarden kan je in aanmerking komen voor een studietoelage. Er is een onderscheid tussen studenten die ingeschreven zijn aan een instelling voor hoger onderwijs binnen de Europese Hogeronderwijsruimte (EHOR) of een instelling daarbuiten. Snel meer weten? Ga naar Studietoelagen.be. Heb je jouw droomopleiding gevonden? Ga tijdig na wat de voorwaarden zijn om te mogen starten! Bij anderstalige opleidingen moet je doorgaans een specifiek taalniveau aantonen én het bewijs hiervan tijdig indienen. De taal verstaan en spreken is geen garantie om een erkende opleiding te mogen starten! Als voorbereiding op zo’n officiële taaltest kan je eventueel een cursus volgen.
Meer over studeren in het buitenland op eigen houtje (‘free mover’) vind je op Euroguidance-vlaanderen.be. Je vindt er tips, checklists en nuttige links. Je kan eventueel contact opnemen met de ambassade of het consulaat van het gastland in Brussel of met Belgische ambassades in het buitenland. Meer info vind je op Diplomatie.belgium.be.
#6
Buitenlandplannen en beroepsinschakelingstijd, hoe zit dat? Als je een opleiding of stage in het buitenland volgt, dan kan je een vrijstelling aanvragen. Op die manier telt de periode van je verblijf in het buitenland mee voor je beroepsinschakelingstijd. Meer vind je op Vdab.be/wegwijs/beroepsinschakelingstijd. shtml en Actiris.be. Per land vind je de erkende opleidingen en instellingen voor hoger onderwijs op Enic-naric.net. Voor leermogelijkheden binnen de Europese Economische Ruimte kan je ook terecht op Ec.europa.eu/ploteus/nl. Wil je zeker zijn dat het buitenlands diploma of getuigschrift dat je wil behalen gelijkwaardig is aan een Vlaams diploma of getuigschrift? Vraag het na bij NARIC-Vlaanderen op Naric.be. Stap je na het behalen van het diploma secundair onderwijs in een Se-n-Se-opleiding? Dan bestaat de kans dat een buitenlandse stage deel uitmaakt van jouw opleiding. Vraag dit zeker na bij de opleidingscoördinator! Meer over Se-n-Se vind je trouwens op p. 39.
#7
Uitkering én buitenlandse leerervaring?’ Je kan in aanmerking komen voor een vrijstelling van beschikbaarheid en zo je uitkering behouden tijdens een buitenlandse opleiding, studie of stage. VDAB biedt antwoorden op Vdab.be/vrijstellingen en Actiris op Actiris.be.
Wil je graag een job vinden in het buitenland? VDAB en Actiris maken je wegwijs op Vdab.be/internationaal/jobs en Actirisinternational.be. Als je binnen de Europese Economische Ruimte (EER) wil werken, informeer je dan bij het Europese jobnetwerk (EURES).
#8
Ken je de paperassensite? Op Kamiel. info vind je wat je moet doen om administratief in orde te zijn voordat je naar het buitenland vertrekt. Je vindt er basisinformatie over thema’s zoals kinderbijslag, ziekteverzekering, beroepsinschakelingstijd, uitkeringen, belastingen, reis- en verblijfsdocumenten … via Ec.europa.eu/eures. Als werkzoekende bieden VDAB en CEVORA je de kans om vier weken stage te lopen in een Waals of Brussels bedrijf. Voor meer info surf je naar Vdab.be/opleidingen/stages. Ben je werkzoekend en woon je in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, dan kan je stage lopen gedurende zes maanden (Eurodyssee) of vanaf drie tot zeven maanden (andere Europese stage).
IN HET BUITENLAND STUDEREN OF STAGE LOPEN
drage. Stagedatabanken zoals Praxis Network en Erasmus Intern lijsten heel wat mogelijkheden op. Op Euroguidance-vlaanderen.be en Studeerinhetbuitenland.be vind je heel wat nuttige links en referenties om een stageplaats op jouw maat te vinden.
47
IN HET BUITENLAND STUDEREN OF STAGE LOPEN
#9
48
I did it! Na jouw buitenlandervaring wil je waarschijnlijk aantonen dat je veel hebt bijgeleerd. ‘Europass Mobiliteit’ kan als bewijs dienen van de vaardigheden en competenties die je ontwikkelde tijdens een Europese stage of leerervaring. Vóór je vertrek moet de organisatie die je naar het buitenland begeleidt een Europass Mobiliteit aanvragen. Op Europass-vlaanderen.be vind je meer details. Europass biedt ook een portfolio aan van documenten die helpen om je van documenten die helpen ervaringen, taalkennis en kwalifiom je ervaringen, taalkennis en caties duidelijk te maken binnen kwalificaties duidelijk te maken Europa.Europa. Je Europass-cv en Eurobinnen Je Europass-cv en pass-Taalpaspoort maakmaak je aan Europass-Taalpaspoort je op Europass.cedefop.europa.eu. aan op Europass.cedefop.europa. eu.
Zoek je je een een Zoek vrijwilligersplek in in het het vrijwilligersplek buitenland? buitenland? Via ‘Erasmus+’ kan je tussen 18 en 30 Via kan je tussen 18 in en een 30 jaar‘Erasmus+’ als vrijwilliger aan de slag jaar als vrijwilliger aan de slag in een non-profit project binnen of buiten non-profit binnen of buiten Europa. Viaproject Youthinaction.be ontdek Europa. Via Youthinaction.be je de specifieke mogelijkhedenontdek en je de specifieke mogelijkheden en eventuele financiële ondersteuning! eventuele financiële ondersteuning! Ook de Europese jongerensite geeft Ook de EuropeseSurf jongerensite geeft mogelijkheden. naar Europa.eu/ mogelijkheden. Surf naar youth/node/13350_nl voorEuropa.eu/ details youth/node/13350_nl voor details
over het European Solidarity Corps en projecten die actief op zoek zijn naar vrijwilligers. Blijf je liever in België? BEL’J is een programma waarmee je als vrijwilliger (alleen, met twee of drie) aan de slag gaat in een organisatie in de Franstalige of Duitstalige Gemeenschap. Je project duurt minimaal tien dagen en maximaal drie maanden. Verdere info vind je op Bel-j.be. Verschillende organisaties bieden vrijwilligersprogramma’s aan in het het buitenland tegen betaling. buitenland tegen betaling. Ga goed na wat jouw taken dan precies zijnjouw en wat er dan in de Ga goedzullen na wat taken kostprijszullen opgenomen zit om onjuiste precies zijn en wat er in de verwachtingen en teleurstelling te kostprijs opgenomen zit om onjuiste voorkomen! verwachtingen en teleurstelling te voorkomen!
#10 #10
Voluntourism or not? Ga bij Voluntourism jezelf naGa waarom or not? bij je precies als jezelf na waarom vrijwilliger aan slag wil: je de precies als wat hoop jeaan te de bereiken of vrijwilliger slag wil: bij tehoop leren? je lichtof wat je Steek te bereiken eens bij de website van bij te op leren? Steek je licht Stichting Volunteer Correct, eens op bij de website van Volunteercorrect.org voor Stichting Volunteer Correct, een genuanceerde kijk voor op Volunteercorrect.org internationaal vrijwilligerswerk. een genuanceerde kijk op internationaal vrijwilligerswerk.
Go Strange is een inspiratiebron voor alle jongeren met buitenlandplannen. Je vindt er niet alleen tips en informatie over vrijwilligerswerk, maar ook over allerlei andere mogelijkheden (van inleefreizen tot vakantiejobs, van groepsuitwisseling tot taalvakanties …). Surf naar Gostrange.be en ontdek zo de wereld!
Last but not least Wil je meer weten over ‘Brains on the move’, het Vlaams actieplan mobiliteit? Of zoek je informatie over de erkenning van Vlaamse diploma’s, het aanvragen van een studietoelage als je aan een onderwijsinstelling wil wil studeren buiten de Vlaamse studeren buiten de Vlaamse GemeenGemeenschap? naar schap? Surf danSurf naardan Onderwijs. Onderwijs.vlaanderen.be/buitenland. vlaanderen.be/buitenland of kom naar de SID-in.
Hulp nodig?
Het CLB helpt je verder bij je studieof beroepskeuze
Weet je niet waar je een bepaalde opleiding kan volgen? Heb je vragen over een opleiding of een beroep? Vulde je een online test in en zit je nadien nog met heel wat vragen? Vraag je je af of je een opleiding wel zal aankunnen? Aarzel dan niet om hulp te vragen aan het CLB.
Leren en studeren
Onderwijsloopbaan
49
Leren kiezen en als kiezen moeilijk wordt
Hulp bij leren en studeren
CLB
Een gezonde levensstijl Preventieve gezondheidszorg
CLB HELPT JE VERDER
CLB biedt informatie, hulp en begeleiding aan op vier verschillende domeinen:
Je goed voelen in je vel Psychisch en sociaal
Je kan bij het CLB terecht voor een gesprek over:
CLB HELPT JE VERDER
»» studies en beroepen; »» keuzemoeilijkheden; »» een gesprek over je toekomst; »» angst om naar school te gaan, voortdurend geruzie in de klas … »» een verkeerde studiemethode, leerproblemen; »» verslaving, spijbelen; »» …
50
Ook met vragen over seksualiteit, slapeloosheid, anticonceptie en zwangerschap kan je bij het CLB terecht. Wat ook de reden is, als je met een vraag zit, als je je op een of de ander manier niet goed in je vel voelt of als je vastzit, dan kan je bij het CLB terecht. Soms zal het CLB daarvoor naar andere diensten doorverwijzen die je beter kunnen helpen. Maar ze helpen je zeker verder op weg. Elke school werkt samen met een CLB. Als je vindt dat je op school niet terecht kan met je vraag, kan je er ook rechtstreeks naar toe stappen. Wat jij aan de medewerker van het CLB vertelt, blijft in vertrouwen tussen jou en de medewerker. Dit zal hij of zij dus niet zomaar delen met jouw leerkrachten of andere hulpverleners. Dat is namelijk beroepsgeheim. Is het toch nodig om informatie te delen met anderen, dan maakt de CLB-medewerker hierover goede
afspraken met jou. Bovendien is de CLB-begeleiding altijd gratis.
Als kiezen moeilijk wordt In het CLB kan je steeds bij iemand terecht voor: »» Een gesprek over jouw studie- en/ of beroepskeuze. Je kan er je twijfels, interesses, dromen, schoolresultaten, je sterke en minder sterke kanten bespreken. Je resultaten op reflectieopdrachten, zelftests … zijn een goede start voor dit gesprek; »» begeleiding bij het maken van een keuze waar je achter staat; »» hulp bij de zoektocht naar informatie over opleidingen of beroepen waarin je interesse hebt; »» hulp om inzicht te krijgen in de gevolgen van je studie- of beroepskeuze voor je loopbaan. »» …
CLB-medewerkers; wie zijn dat? In een CLB werken verschillende vakmensen samen: artsen, maatschappelijk werkers, psychologen, pedagogen, verpleegkundigen … Samen met de school zorgt het CLB ervoor dat je op school je kennis, vaardigheden en sterktes zo goed mogelijk kan ontwikkelen. Binnen het CLB praten ze regelmatig met elkaar over hoe ze jou nog beter kunnen verder helpen.
Hoe contacteer ik een CLB? Op Onderwijskiezer.be vind je de contactgegevens terug van het CLB verbonden aan jouw school.
Kom naar het CLB op de SID-in Op elke SID-in staat een stand van het CLB waar medewerkers klaar staan om je vragen te beantwoorden. Bekijk vooraf het grondplan, dan zie je onmiddellijk waar deze zich bevindt. Hier kan je terecht met vragen over de beurs zelf, maar ook met vragen over opleidingen en beroepen. Het CLB staat er klaar om met jou en/of je ouders in gesprek te gaan.
Chat met een CLBmedewerker Op de chat praat je met een medewerker van het CLB. Je kan je verhaal vertellen, een vraag stellen … of samen met je chatbegeleider bekijken wat je zou willen bereiken, en hoe je dat kan aanpakken. Wanneer? Elke maandag, dinsdag, woensdag en donderdag kan je chatten met een CLB-medewerker. Gratis en anoniem. Surf naar Clbchat.be of volg het op Facebook via Facebook.com/clbchat.
Vind info over je toekomstige job op Onderwijskiezer.be
Zo kan je bij elke opleidingsfiche van het secundair of hoger onderwijs een link vinden naar mogelijke beroepen. Uiteraard zijn dit dan wel enkel de beroepen die in de database van Onderwijskiezer.be zitten. Via een eenvoudige klik vind je de info. Je kan de info ook raadplegen via de aparte ingang ‘Beroepen’ in de hoofdnavigatie. Je kan dan op verschillende manieren de informatie verkennen: via een alfabetische lijst, via de beroepssectoren of via de belangstellingsdomeinen uit de proeven ‘I-Like’ en ‘I-Prefer’. Per beroep krijg je een antwoord op volgende vragen: »» Wat is de inhoud van het beroep? Wat moet je juist doen? In een kernachtige omschrijving lees je de inhoud van dat beroep.
»» Welke opleiding moet of kan ik volgen om dat beroep te kunnen uitoefenen? Waar mogelijk vind je per onderwijsniveau de mogelijke (soms verplichte) opleidingen om tot dat beroep te komen. Via een eenvoudige klik kom je op de infofiche van de opleidingen. »» Welk loon kan ik verwachten? Exacte looninformatie geven is moeilijk omdat er veel verschillende elementen zijn die dat bepalen (bijvoorbeeld: opleiding, risico, ploegenstelsel …). Waar mogelijk zie je de minimumlonen en zijn er concrete voorbeelden uit de praktijk. Wat je zal verdienen is afhankelijk van verschillende factoren zoals je ervaring, diploma, competenties, de inhoud van je functie, of je voltijds of deeltijds werkt, je gezinssituatie … Bovendien kunnen bedrijven je extra voordelen geven zoals een hospitalisatieverzekering, bedrijfswagen, tankkaart, smartphone ... De info is dus zeker niet te veralgemenen; het geeft een
aanduiding van het loon rekening houdend met de situatie van deze persoon. »» Zijn er wel vacatures voor dat beroep? Onderwijskiezer.be linkt naar de actuele vacatures op de website van VDAB en Jobat. »» Is het een knelpuntberoep in Vlaanderen? Hoe zit het in Brussel? Per beroep krijg je een aanduiding of het al dan niet gaat om een knelpuntberoep bij VDAB of Actiris. »» Kan ik een beroepenfilmpje bekijken? Op Onderwijskiezer.be staan alle beschikbare beroepenfilms (o.a. van VDAB, SYNTRA, Roadies …) gebundeld. »» Vind ik ook informatie over de ‘uniformberoepen’ zoals defensie, politie of brandweer? Deze beroepen en opleidingen staan apart vermeld met alle nodige info. Doen dus!
JOBINFO OP ONDERWIJSKIEZER.BE
Uniek aan het aanbod op Onderwijskiezer.be is dat de beroepen gekoppeld zijn aan de opleidingen en vice versa.
Op Onderwijskiezer.be vind je informatie over alle erkende opleidingen in Vlaanderen en Brussel. Maar dat is niet het enige, want je vindt er ook heel wat info over meer dan negenhonderd beroepen. Dat zijn uiteraard niet ‘alle’ beroepen die er bestaan, maar toch een heleboel.
51
Zet jouw talenten in op de arbeidsmarkt Overzicht van beroepssectoren
Hout- en meubelsector
Constructiv.be
Woodwize.be
Bij je thuis, het voetbalstadion en de cinema ‌ Van metselaar tot bekister: er zijn in totaal meer dan veertig bouwberoepen!
De hout- en meubelsector heeft nood aan creatieve talenten met zin voor vakmanschap.
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Bouwsector
52
In de bouwsector werken, dat betekent bezig zijn met je handen, zoeken naar creatieve oplossingen en genieten van de buitenlucht. Maar het betekent natuurlijk ook vroeg opstaan, flexibele werkdagen en het vereist een goede conditie! Je werkt in een klein team, waarin teamwork zeer belangrijk is en veiligheid staat altijd voorop! Ook mobiliteit is belangrijk: al een rijbewijs hebben is een groot voordeel. Interesse in een job bij ons? Contacteer dan je regionaal Constructiv-kantoor via Constructiv.be
De verschillende subsectoren zoals bosontginning, zagerijen, houthandel en stoffering & houtbewerking omvatten diverse beroepen, waarvan de meubelmaker, interieurbouwer en (buiten)schrijnwerker wellicht de meest gekende zijn. Of je kan er als paletten- en krattenmaker of standenbouwer terecht. En ook meubelstoffeerders en productieoperatoren zijn erg gegeerd. Wil je verder studeren? Dan is de professionele bachelor Houttechnologie zeker iets voor jou! De hout- en meubelsector biedt je dus vele mogelijkheden. Wellicht vind je hier dan ook een geschikte job!
Betonindustrie OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Montage en kraanbediening
53
Vzwmontage.be
Fondsbeton.be
Mobiele kranen en hun machinisten worden vaak samen met de montagefirma’s ingeschakeld om zware lasten te (ver)plaatsen: o.a. bruggen, reservoirs, bestanddelen van zware machinebouw en petroleuminstallaties.
Het uitgebreide gamma aan producten uit de prefab betonindustrie is bestemd voor de bouwsector.
Als pijpfitter ben je verantwoordelijk voor de bouw of het onderhoud van de pijpleidingen in bedrijven. Er is een sectorspecifiek aanbod in het deeltijds onderwijs, maar ook in het voltijds onderwijs kan je je al voorbereiden op je toekomstige beroep. Wil je later je loopbaan een nieuwe wending geven, dan kan je kiezen voor een beroepsopleiding bij VDAB als bestuurder mobiele kraan, rigger-monteur of pijpfitter. Voor alle informatie over sectorspecifieke opleidingen kan je terecht bij Vzwmontage.be.
De producten worden in een fabriek of een atelier, in reeks of op maat geproduceerd. De gebruiker krijgt prefab producten in hun definitieve vorm aangeleverd. Er bestaan verschillende beroepen. Het beroep van ingenieur kan bijvoorbeeld aangeleerd worden via een masterstudie. De beroepen van bekister en beton-operator kan je aanleren op de werkvloer. Er bestaat nog geen specifieke opleiding om bekister in de prefab-producten te worden. Een technische opleiding met nadruk op planlezen, basiskennis van wiskunde, ijzervlechten, lassen en eventueel ook een behaald certificaat voor behendigheid met een heftruck/rolbrug biedt extra troeven.
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
54
Elektrotechnische sector
Autosector
Volta-org.be
Educam.be
De bedrijven uit deze sector voorzien ons van elektrische stroom.
Wie in de autosector werkt, houdt zich vooral bezig met het herstellen en onderhouden van auto’s of motorvoertuigen.
Het plaatsen van toegangscontrole, automatisering, zonnepanelen ... gebeurt door deze bedrijven. Werk je graag met je handen en misschien ook met de computer? Werk je het liefst alleen of in een team? Op een werf of in een atelier? In deze sector kan het allemaal. Er is een waaier aan beroepen waar iedereen wel zijn gading kan in vinden. Ben je gebeten door nieuwe technologieën dan zit je hier op je plaats. Op Wattsup.be helpen we je zoeken naar het beroep dat best bij jou past. Nog op zoek naar een opleiding? In de handige scholenzoeker op de site vind je alle scholen die elektrotechnische richtingen aanbieden.
De technologie van voertuigen evolueert razendsnel. Complexe elektronische toepassingen zijn niet meer weg te denken uit de hedendaagse auto. Sommige mensen spreken zelfs van auto’s als “computers op wielen”. De technologie zal blijven evolueren, denk maar aan de nieuwe milieuvriendelijke technieken. De eisen die gesteld worden aan de werknemers zijn de laatste jaren dus erg veranderd. Je moet kennis hebben van elektriciteit en elektronica, maar ook van basismechanica. Je dient goed opgeleid te zijn en flexibel en zelfstandig te kunnen werken. Interesse? Check Startyourfuture.be en kom meer te weten over ons!
Mode en confectie
Wildvantextiel.be
Ivoc.be
Wist jij dat onze Belgische textielbedrijven wereldwijde faam genieten voor hun hoogtechnologische ontwikkelingen?
Mode staat centraal: ontwerper, patroontekenaar, quality controller, brand manager ... Voor elk wat wils!
De textielindustrie ontwikkelt en produceert flexibele doeken en garens die gebruikt worden in tal van toepassingen. Bijvoorbeeld: brandwerende doeken voor beschermkleding, doeken voor composieten, gebreide kunstaders, kunstgras voor voetbalvelden ‌
Elk seizoen opnieuw zorgen bedrijven voor modecollecties in de meest actuele kleuren, stijlen en motieven.
De textielsector bekleedt deze toppositie door blijvend te investeren in onderzoek en ontwikkeling. Wil je meewerken aan de ontwikkelingen van de toekomst? Neem dan snel een kijkje op Wildvantextiel.be voor het meest recente aanbod opleidingen en jobs in de textielsector.
Ook gordijnen, bedlinnen, tenten, parasols en de bekleding van autozetels worden in deze sector ontworpen en geproduceerd. Wie in deze sector wil werken, is creatief, volgt de mode op de voet en is technisch onderlegd. In het hoger onderwijs kan je kiezen voor de bacheloropleiding Modetechnologie of een lerarenopleiding. Verder zijn er ook heel wat mogelijkheden via academies, VDAB, SYNTRA en het volwassenenonderwijs. Alle info vind je terug op onze website Modeopleidingen.be.
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Textielsector
55
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
56
Textielverzorging
Metaal- en technologische industrie
Train4texcare.be
Inom.be
De textielverzorging omvat (industriële) wasserijen, linnenverhuurders en droogkuisbedrijven. Zij werken met professionele machines en reinigingsproducten.
Elke dag kom je in aanraking met producten die in deze sector zijn gemaakt: auto’s op de weg, de bus of trein waarmee je naar school gaat, de airco in de winkel …
De mensen uit de textielverzorging zijn echte professionals met een grondige kennis van zaken om allerlei textielproducten te wassen, te drogen, te strijken en netjes bij de klant af te leveren.
Werknemers in deze sector kiezen ervoor om van hun passie voor techniek hun beroep te maken.
Sinds september 2015 is er een aanbod via het deeltijds beroepsonderwijs.
Naast een portie gezond verstand en handigheid ligt de focus op veiligheid en kwaliteit van de productieprocessen.
Surf naar Train4texcare.be voor alle info over opleidingen en naar Fbt-online.be voor al je vragen over onze sector zelf.
In het secundair onderwijs kan je al vroeg starten in een studierichting die zich richt op deze sectoren. Ook in het hoger onderwijs vind je verschillende professionele of academische bachelors of masters binnen de domeinen (industriële) wetenschappen en techniek die je voorbereiden op een baan in de metaal-, machine- en elektrische bouw.
Groene sectoren
Vfu-ffi.be
Eduplus.be
Als uitzendkracht verricht je, via een uitzendkantoor, tijdelijke arbeid bij een extern bedrijf.
Land- en tuinbouw zijn primaire sectoren. Elke dag eten en drinken we producten die uit deze sectoren komen. De landbouw levert dierlijke en plantaardige basisproducten voor onze voeding.
Dé manier om als schoolverlater ervaring op te doen! Wist je dat meer dan 50% van de uitzendcontracten uitmondt in een vast contract? Iedereen kan zich gratis inschrijven in een uitzendkantoor. De tewerkstelling gebeurt onder dezelfde loonvoorwaarden en sociale voordelen als ‘vaste’ werknemers. Het mooie aan uitzendarbeid is dat dit in bijna alle sectoren én in tal van verschillende functies mogelijk is. Van bediende tot arbeider, van magazijnier tot exportbediende, voor elk wat wils! Het Vormingsfonds voor Uitzendkrachten (VFU) bundelde alle nuttige info en tips op Interim-info. be. Daarnaast promoot VFU ook de online tool Testyourselfie.eu, waar je je soft skills kan testen die belangrijk zijn tijdens een sollicitatiegesprek of in je job. VFU heeft een interessant project specifiek voor jongeren die op zoek zijn naar een job. Interesse? Check dan Welqome.be!
In de tuinbouwsector worden ook bomen, sierplanten en bloemen geproduceerd die in huizen, tuinen en groene ruimtes gebruikt worden. In de sector tuinaanleg en tuinonderhoud worden tuinen en groene ruimtes aangelegd en onderhouden. Binnen de land- en tuinbouwsector kan je aan de slag als landbouwer of landbouwarbeider. Hoveniers werken bij een aannemer waar ze gazons aanleggen, struiken en bomen planten, maaien … Tuinarchitecten maken ontwerpen voor parken en tuinen. Tuinaannemers en hoveniers realiseren de ontwerpen.
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Uitzendsector
57
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
58
Voedingsindustrie
Kappers, fitness en schoonheidsspecialisten
Alimento.be
Besko.be Fitness.be Coiffure.org
A passion for food! Alles wat je aan verwerkte eetbare en drinkbare producten in de winkel vindt, is vervaardigd in onze sector. Als industriële sector heeft de voedingsindustrie nood aan technische profielen. Diverse opleidingen leiden naar een interessante job in een voedingsbedrijf: »» Agro- en biotechnologie »» Biochemie »» Bio-ingenieurswetenschappen »» Industriële wetenschappen »» Elektromechanica »» ... Neem een kijkje op de website Foodtechnologists.be voor meer info. Ga je niet studeren? Wil je graag aan de slag en meteen je eigen centen verdienen? Kijk dan eens op Foodatwork.be voor vacatures in de voedingsindustrie. Je zal ervan versteld staan hoeveel jobaanbiedingen er dagelijks zijn!
Kappers en schoonheidsspecialisten Trends volgen elkaar op in kleding, make-up en kapsels. De sector van de schoonheidsspecialisten en kappers is dus altijd in beweging. Wil je graag aan de slag in deze sector, dan ben je best creatief, sociaal en hou je ervan om de mode op de voet te volgen. Ondernemerschap is een kwaliteit die je best bezit wanneer je zelfstandig een kapsalon of schoonheidsinstituut wil openen. Fitness Fitness en groepsfitness bieden een ideaal antwoord op de toenemende bewegingsarmoede in onze maatschappij. Deze veilige, efficiënte en plezierige bewegingsvorm heeft als hoofddoel het behoud en verbetering van de fysieke conditie en gezondheid van de beoefenaar. Fitnesscentra bieden een brede waaier aan bewegingsactiviteiten. Het verantwoord aanbieden van al deze activiteiten vergt een goede begeleiding van competente trainers.
Social profit
Dedankbaarstejob.be/vivi
Werkmetmensen.be
In een notendop gaat het hier vooral over het verlenen van huishoudhulp aan particulieren, zoals schoonmaken, strijken en het bereiden van maaltijden.
Heb je er al eens aan gedacht om later met mensen te werken?
De sector heeft het grote voordeel om de combinatie tussen werk en (eigen) gezin goed mogelijk te maken. Heel vaak gaat het over werk dat je vlak bij je eigen woonplaats kan uitvoeren. Werken in de sector staat garant voor een functie met een maatschappelijke meerwaarde waarin vooral flexibiliteit en zelfstandigheid centraal staan. Ervaring of het bezit van een bepaald diploma is geen vereiste, wel een gezonde dosis motivatie! Om meer te weten over de job als huishoudhulp, surf dan naar Dedankbaarstejob.be/vivi en stel je vragen aan Vivi.
Mensen helpen, doen lachen, verzorgen, medisch advies geven, naar hen luisteren, praktische klusjes uitvoeren ‌ Noem maar op! De keuze aan jobs in de sociale sector is uitgebreider dan je denkt. Je kan bijvoorbeeld aan de slag als opvoeder, kinderbegeleider of verpleegkundige, maar ook als straathoekwerker of administratief medewerker. Twijfel je of er wel iets voor jou tussen zit, doe dan de test op Werkmetmensen.be. Ontdek er welke job je ligt en wat je dan best studeert om daar te geraken. Wie weet kan je al meteen aan de slag. Bekijk er ook de filmpjes waarin verschillende mensen vertellen waarom ze voor een job in de sociale sector kiezen.
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Dienstencheques
59
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
60
Lokale besturen
Vrije beroepen
Diverscity.be
Liberform.be
308 gemeenten en OCMW’s, ruim 60 intercommunales en 118 politiezones staan dicht bij de burger en werken aan tal van producten en diensten: rijbewijzen afleveren, coördinatie van nieuwe woonwijken, opvang van peuters ...
Digitalisering, automatisering, dienstverlening op maat voor cliënten, nieuwe technologieën … misschien niet direct de woorden waar je aan denkt bij vrije beroepen. Toch is deze sector volop in (r) evolutie!
Werk in eigen streek en werk met een belangrijk maatschappelijke engagement zijn de grootste troeven.
Onderschat een sterke medewerker bij bijvoorbeeld architecten, advocaten of dokters niet. Allemaal hebben ze nood aan werknemers die ze kunnen vertrouwen zodat ze optimale dienstverlening kunnen geven aan de cliënt.
Voor sommige jobs is geen specifiek diploma vereist en zorgt het bestuur voor een opleiding. Voor andere jobs, zoals voor die van ingenieur of zorgkundige, heb je een specifiek diploma nodig. Een examen maakt meestal deel uit van de selectieprocedure. Op onze website staat meer info over opleidingen en jobs!
Wie zijn de vrije beroepers? Bezoek zeker Federatievrijeberoepen.be voor een overzicht of als inspiratiebron. Op zoek naar een opleiding? Neem een kijkje op Onderwijskiezer.be of stel je vraag via e-mail op info@liberform.be, het vormingsfonds voor de sector van de vrije beroepen.
Vastgoedsector
Cevora.be
Sf323.be
Welkom in de bediendensector, de grootste sector van ‘t land. En ook de meest diverse: van verkoper tot HR-medewerker, van werfleider tot IT’er. Ze werken allemaal in deze sector.
Je hebt interesse in de immowereld, bent commercieel ingesteld en geeft graag advies over de bijhorende regelgeving? Dan ben jij misschien wel de geknipte vastgoedmakelaar, syndicus of rentmeester!
Hoe doe je dat eigenlijk, starten als bediende? Als je snel aan de slag wilt, volg je best eerst een gratis beroepsopleiding, mét stage, van ‘Jobber by Cevora’. Check het op Jobber.be. Wil je toch eerst een diploma halen? Goed idee! We heten je dan welkom binnen enkele jaartjes. Gelukkig heb je als bediende steeds één voordeel: je blijft kansen krijgen om bij te leren. Want bij Cevora volg je gratis korte opleidingen, tijdens de werktijd. Zo blijf je groeien in je job.
Je kan zelfs aan de slag als projectontwikkelaar of vastgoedexpert. Mogelijkheden genoeg in de vastgoedsector. Een opleiding vastgoed bereidt je niet alleen voor op al deze beroepen, het is ook een voorbereiding op je verdere leven. Naast commerciële en taalkundige vaardigheden krijg je een beter inzicht in de algemene economie. Bovendien doe je kennis op van bouwtechnieken én van het recht. Vastgoed is immers méér dan verkopen alleen. Werken in de vastgoedsector? Dat is werken voor én tussen de mensen en dat doe je niet enkel van achter je bureau.
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Bediendensector
61
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
62
Horeca
Audiovisuele sector
Fanvanhoreca.be
Mediarte.be
De horeca vertegenwoordigt alle bedrijven die gasten ontvangen en hen eten, drinken en/of overnachtingen aanbieden.
De audiovisuele sector omvat alle ondernemingen die radio- en tv-programma’s produceren, die langspeel- of bedrijfsfilms maken, die games of apps ontwikkelen en websites bouwen.
Dat zijn HOtels, REstaurants en CAfés maar ook brasseries, frituren, traiteurs, feestzalen, koffiebars, brunchzaken, danscafés, foodtrucks, wijnbars, en nog veel meer. In de horeca werk je meestal niet van nine to five. Een regelmatiger werkschema vind je in de grootkeuken van een school, ziekenhuis of bedrijfsrestaurant. Daartegenover staat een afwisselende job waar je veel voldoening uit haalt. Je werkt in een hecht team en bent elke dag onder de mensen. Teamspirit, flexibiliteit en stressbestendigheid zijn belangrijk, net zoals talenkennis en contactvaardigheid. In de keuken kan je o.a. als keukenmedewerker, hulpkok of kok aan de slag. In de zaal word je bijvoorbeeld maître d’hotel, hulpkelner, kelner, sommelier of barman/vrouw. Aan het onthaal werk je als receptionist of bijvoorbeeld front office manager. En zo zijn er nog veel meer interessante beroepen. Je leest er alles over op Fanvanhoreca.be/jobs.
Ben je op zoek naar werkmogelijkheden in de audiovisuele sector? Ga naar Kiesvoormedia.be en we proberen je zo goed mogelijk bij te staan in deze zoektocht. Maar niet enkel creatievelingen kunnen in deze bevlogen en snel evoluerende sector aan de slag. Wil je bijvoorbeeld ingenieur, boekhouder, jurist of marketeer worden? Ook dan zou de audiovisuele wereld geknipt voor jou kunnen zijn.
Podiumkunsten en muziek
Papier- en kartonindustrie
Podiumkunsten.be
Fetra.be/fbz
Wie droomt er niet van om in de voetsporen van Netsky, Matteo Simoni of Wim Vandekeybus te stappen?
Van kartonnen dozen, behangpapier, speelkaarten en bordspelen, operatiemateriaal tot een draagbaar toilet … de mogelijkheden van papier en karton als grondstof zijn eindeloos!
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Maar om deze producten te maken, hebben bedrijven natuurlijk nood aan enthousiast talent!
63
Maar voordat je enige bekendheid geniet, doorworstel je heel wat oefening, mislukking en uitdaging. Dat vergt veel doorzetting en wordt wel eens vergeten. Wist je bijvoorbeeld dat je tussen periodes van voorstellingen en repetities vaak niet kan rekenen op de zekerheid van een (vast) contract? Artiesten moeten uit het goede hout gesneden zijn. Anderzijds; een artiest bén je. Nietwaar? Wil je meer weten over andere beroepen in de sector van podiumkunsten en muziek, zoals podiumtechnici, grimeurs of productiemedewerkers? Bezoek Podiumkunsten.be/beroepen.
Creatievelingen, zoals grafisch ontwerpers, kunnen hun ei kwijt in de sector. Zij brengen nieuwe ideeën aan en zorgen dat de producten er aantrekkelijk uitzien voor de klant. Maar ook technische krachten, bijvoorbeeld drukkers en productie-operatoren, zijn onmisbaar. Zij denken mee na over nieuwe, efficiëntere toepassingen, werken ze uit en bedienen de machines.
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
64
Printmedia
Diamantsector
Grafoc.be
Fondsdiamant.be
De printmedia sector is uitermate geïnformatiseerd en gedigitaliseerd en heeft een waaier aan beroepen.
Antwerpen mag zich wereldwijd het belangrijkste diamantcentrum noemen: meer dan 80% van de ruwe diamant en 50% van de geslepen stenen worden in Antwerpen verhandeld.
Heb je technische feeling, interesse in ICT of een grote dosis creativiteit? Dan vind je hier zeker iets wat je ligt! Voor een bachelor Grafische en digitale media kan je terecht bij verschillende hogescholen in Vlaanderen. VDAB kan je opleiden tot operator prepress, drukker of drukafwerker en digital print operator. Meer weten? Neem een kijkje op onze websites Printmediajobs.be en Grafoc.be.
Naast handelsactiviteiten is er ook industriële activiteit, zoals de diamantbewerking, waar ambachtelijke technieken hand in hand gaan met hoogtechnologische toepassingen, die de bewerking van grotere, moeilijkere, duurdere stenen mogelijk maken. Een specifiek domein waar Antwerpen zich in gespecialiseerd heeft. Binnen de diamanthandel zijn er veel uiteenlopende functies die heel internationaal gericht zijn. Deze gaan van verkoop en marketing, veiligheid, administratie en secretariaat tot financiën en boekhouding. In de industrie gaan heel wat diamantslijpers de komende jaren met pensioen en zij willen hun ervaring graag doorgeven aan een nieuwe generatie jonge diamantbewerkers. De sector organiseert zelf ook diamantgerelateerde opleidingen.
Internationale handel, vervoer en logistiek
Breakingscience.be
Logosinform.be
“Chemie?! Daar heb ik toch niks mee te maken?” … “Jawel! Chemie is overal!”
Je smartphone is made in China, de bananen komen uit Columbia, je T-shirt uit India ... Zonder internationale handel, zou ons leven er compleet anders uitzien.
Van de levensreddende medicijnen in het ziekenhuis tot de nagellak op je vingers. Van de kunststof in je computer tot de verf tegen de muren. De talrijke doorbraken en innovaties maken het werk in de sector boeiend en veelzijdig. Ze is dan ook één van de grootste industriële werkgevers van ons land en biedt werk aan bijna negentigduizend mensen. Hou je van wetenschappen, werken met andere mensen en ben je nauwkeurig en veiligheidsbewust? Dan zijn er voor jou een massa kansen in de sector chemie, kunststoffen of life sciences. Meer weten? Kijk eens op Breakingscience.be.
Gedreven en geïnteresseerd in economie en de internationale handel? Hou je van organiseren en bedenken van oplossingen voor logistieke uitdagingen? Spreek je graag de taal van de klant; in het Frans, Engels of Duits? Werken met cijfers om kosten én volumes te berekenen, is jouw ding? Als logistieke professional kan je hét verschil maken! Je denk altijd één (liefst twee) stappen vooruit rekening houdend met de snelle technologische ontwikkelingen en de wijzigingen in internationale wetgeving. Zowel binnen het onderwijs als daarnaast kan je specifieke (beroeps)opleidingen volgen die je een job bezorgen in deze sector.
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Chemie, kunststoffen en life sciences
65
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
66
Transport, logistiek en afhandeling op luchthavens
Verhuissector
Sftl.be Sfal.be
Ambassador-vzw.be
De arbeiders uit deze sector zijn vrachtwagenchauffeurs of magazijnmedewerkers. Dankzij hen vinden goederen hun weg naar winkels en supermarkten en blijven de rekken goed gevuld. Logistieke opleidingen kan je zowel in het deeltijds als voltijds bso volgen, de opleiding tot vrachtwagenchauffeur in het voltijds bso. Na het secundair onderwijs kan je opleidingen volgen in het volwassenenonderwijs of bij VDAB. Heb je interesse? Alle informatie staat op onze websites Sftl.be en Vrachtwagenchaffeur.be. De behandelaars van bagage en luchtvracht zorgen ervoor dat je reiskoffers of je luchtvracht op de juiste bestemming belanden. Heelhuids en tijdig. De lat ligt hoog op vlak van efficiĂŤntie, veiligheid en kwaliteit. In Vilvoorde kan je in het deeltijds beroepssecundair onderwijs (dbso) kiezen voor de opleiding Behandelaar luchtvracht en bagage. Meer informatie kan je vinden op Sfal.be.
Eigen aan werken in deze sector is de grote variatie in je werk: geen enkele verhuizing is dezelfde. Je komt in contact met de meest uiteenlopende omstandigheden, omgevingen en mensen. Als verhuizer heb je een goede fysieke conditie nodig, werk je graag in team, maar kan je ook zelfstandig werken en je flexibel opstellen. In Antwerpen en Vilvoorde kan je in het deeltijds beroepssecundair onderwijs kiezen voor de richting van Verhuizer. Je kan ook rechtstreeks bij een verhuisfirma solliciteren. Op de VDAB-website vind je een heleboel vacatures terug. Wie aan de slag wilt gaan als verhuizer en over een rijbewijs B beschikt vindt gemakkelijk de weg naar een job.
Brandstoffenhandel
Sociaalfonds.be
Fonds127.be
Wil je graag dagelijks in contact komen met andere mensen, dan heb je als autobus- of autocarchauffeur verschillende mogelijkheden: het vervoeren van reizigers via het openbaar autobusvervoer of het dagelijks vervoer van arbeiders naar hun werkplaats of van leerlingen van en naar de school.
Als chauffeur in de brandstoffenhandel lever je dagelijks brandstoffen aan particulieren, bedrijven of tankstations.
Als autocarchauffeur verzorg je het vervoer van reizigers tijdens ĂŠĂŠn-of meerdaagse (inter)nationale reizen. Een opleiding kan je volgen via VDAB, het volwassenenonderwijs of bij een autorijschool.
Tijdens deze leveringen ontmoet je nieuwe mensen en bouw je je relaties uit. Je bent de ambassadeur van je onderneming. Je geniet van aantrekkelijke loon- en arbeidsvoorwaarden, vrij regelmatige uren en interessante voordelen zoals compensatiedagen, een stevige eindejaarspremie, aanvullend pensioen, hospitalisatieverzekering, ARAB-vergoeding en ecocheques. Interesse? Neem een kijkje op onze website.
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Autocar- en autobussector
67
OVERZICHT VAN BEROEPSSECTOREN
Taxisector
68
Taxi-info.be Je houdt van veelvuldig contact met mensen, je bent klantvriendelijk, communicatief, stressbestendig, flexibel en zelfstandig … Hou je niet van werken tussen vier muren, maar verkiest afwisseling en de nodige autonomie? Herken je jezelf in bovenstaande omschrijving? Dan is taxichauffeur worden iets voor jou! Je moet 21 jaar oud zijn en een rijbewijs B hebben om bij ons aan de slag te gaan. Een uitstekend oriëntatievermogen is ook mooi meegenomen. Meer informatie over bijkomende voorwaarden, opleidingsmogelijkheden … vind je op onze website.
Kom meer te weten over de sprong naar de arbeidsmarkt
Schrijf je snel in via Vdab.be Door je inschrijving gaat je beroepsinschakelingstijd van start. Dat is de periode dat je moet wachten om een uitkering aan te vragen. In die periode is het belangrijk dat je actief naar werk zoekt en goed meewerkt met VDAB. Doe je dit, dan krijg je twee positieve evaluaties van VDAB. Je hebt die nodig om een uitkering te kunnen aanvragen.
Start je zoektocht naar werk Als je ingeschreven bent, kan je zoektocht naar werk beginnen. Via vdab.be krijg je alle info om zo snel mogelijk een job te vinden: van wat je moet weten als werkzoekende tot hoe je met succes solliciteert. Op jouw maat: Vul alvast eerst je profiel zo volledig mogelijk in en publiceer je cv. Op basis van jouw gegevens krijg je van VDAB meteen een aantal jobsuggesties. Hoe vollediger je profiel, hoe beter we je voorstellen voor je droomjob kunnen geven. Heb je extra hulp nodig bij het solliciteren? Of zoek je een opleiding? Dan krijg je ook van VDAB tips op jouw maat.
De jacht is geopend! Natuurlijk wil je zo snel mogelijk een job vinden die bij je past. Tools voor een goede vangst zijn een ijzersterk cv en een overtuigende motivatiebrief. Moeite met jezelf te verkopen? VDAB gooit haar ervaring mee in de strijd om jou aan een job te helpen. Op de website van VDAB vind je tips & tricks voor een professionele cv en motivatiebrief. Bekijk er straffe voorbeeld-cv’s of screen er je eigen cv met de handige cv-checker.
SPRONG NAAR DE ARBEIDSMARKT (VDAB)
VDAB raadplegen dat is de kortste weg naar werk. Via je laptop, smartphone of tablet krijg je alle info op jouw maat. Voor wie nood heeft aan persoonlijk contact staan we klaar met begeleiding op maat. Want we zijn er voor iedereen: van kortgeschoolde tot universitair!
69
Ik wil mijn sterke punten in de verf zetten! Je hebt meer ervaring dan je denkt. Ga je op reis, doe je een vakantiejob of heb je een leuke hobby? Dan doe je ervaring op die je kan vertalen in sterke punten op je cv en in je online VDAB-dossier. Vind zo sneller de juiste job.
SPRONG NAAR DE ARBEIDSMARKT (VDAB)
Een koffer vol ervaring
70
De weg kwijt? Een leuk gesprek aan de bar met de lokale bevolking? Een vakantielief? Op reis oefen je in ieder geval je talen. Trek jij je plan in onverwachte situaties? Dan ben je vast creatief en flexibel. Ding jij af aan het strandkraampje tot de helft van de prijs? Dan ben je zeker een geboren onderhandelaar. Zo kom je terug met een valies vol aan ervaring. En dat telt mee op je cv.
Je hobby zegt meer over jou dan je denkt Ben je leider in een jeugdbeweging? Of doe je vrijwilligerswerk? Dat bewijst meteen dat je initiatief durft nemen en verantwoordelijk bent. Zit je in een sportclub? Dan ben je vast een teamplayer of misschien een competitief en ambitieus werkbeest.
De perfecte pint met een hoge cv-waarde Tijdens je vakantiejob proef je al van het echte werkleven. Pinten èn moppen tappen? Kletsen met de klanten en de kassa laten kloppen? Scoor dan meteen op je cv met sociaal, klantgericht, zelfstandig werken en omgaan met stress.
Yes, ik mag op gesprek! Uitgenodigd voor een gesprek? Top! Maar net zoals toen je leerde fietsen, ga je tijdens jouw eerste sollicitatiegesprek misschien wel eens op je bek. Om dat te vermijden organiseert VDAB dagelijks chatsessies met online sollicitatiecoaches (via Skype) waar je een jobinterview in real life kan oefenen. De coaches helpen je over je sollicitatiestress heen en geven je tips om potentiele werkgevers helemaal te overtuigen van jouw kwaliteiten.
Te weinig ervaring? Elke jongere maakt het ooit wel eens mee: afgewezen worden wegens te weinig ervaring. Iets waar je uiteraard niets kan aan doen als je recht van de schoolbanken komt. VDAB heeft er iets op gevonden: een Individuele Beroepsopleiding (IBO). Via een IBOcontract kan je, ook zonder ervaring, aan de slag bij de werkgever van je dromen. Je volgt dan gedurende een tot zes maanden een opleiding op de werkvloer, waarna je een contract krijgt aangeboden. Jij krijgt tijd om ervaring op te doen en het is financieel voordelig voor de werkgever. Stel het dus zeker eens voor als je gaat solliciteren want nog niet alle werkgevers kennen deze voordelige formule.
Nog niet klaar om te gaan werken? Dan interesseren de VDAB opleidingen jou misschien wel. Een extra opleiding verhoogt je kansen op de arbeidsmarkt en is bovendien helemaal gratis! Zo’n extra opleiding volgen kan in real life of online via webleren. In de uitgebreide opleidingendatabank van VDAB vind je taalcursussen, sectorspecifieke opleidingen en gedragstrainingen. Heb je nog geen idee welke job bij je past? Ook dan kan je op de website van VDAB terecht. Ontdek er dankzij een handige beroepentest voor welk beroepen jij geboren bent, vind er getuigenissen van werknemers uit verschillende sectoren en bekijk er een lijst van alle knelpuntberoepen.
Meer info over alle VDAB tools vind je op Vdab.be/jongeren of op het gratis nummer 0800 30 700
Notities
NOTITIES
71
NOTITIES
Notities
72
Notities
NOTITIES
73
Colofon Deze brochure kwam tot stand dankzij een samenwerking tussen het Departement Onderwijs en Vorming, Afdeling Communicatie en: » » » » » » »
Agentschap Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs, Kwalificaties en Studietoelagen (AHOVOKS) Onderwijskiezer.be VCLB CLB GO! Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR) Vlaamse Hogescholenraad (VLHORA) Euroguidance Vlaanderen @ EPOS vzw
Beelden Kim Baele
Coördinatie en eindredactie
COLOFON
Jasper Van Biesen (Departement Onderwijs en Vorming, Afdeling Communicatie)
74
Redactieraad
Maarten Bresseleers Lobke Dedrie Ann Engelen Jo Huys Liese Leunens Johan Seutens Pascal Van Geit Ingrid Van Oost Christine Verlinden Dirk Verrycken
Vormgeving
Naar een concept van Yasmina Yahiaoui (Departement Onderwijs en Vorming, Afdeling Communicatie)
Verantwoordelijke uitgever
Koen Pelleriaux, algemeen directeur Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming Departement Onderwijs en Vorming Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel
Druk
Corelio Printing
Depotnummer
D/2018/3241/224 Tips, vragen of opmerkingen over deze brochure? Mail ons op sidin@vlaanderen.be. Copyright: Niets uit deze brochure mag worden gekopieerd of op andere wijze worden verspreid zonder bronvermelding.
In elke provincie een SID-in! Vlaams-Brabant en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Brabanthal Brabantlaan 1, 3001 Leuven Donderdag 10 januari 2019 Schoolbezoek
Vrijdag 11 januari 2019 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Schoolbezoek
Zaterdag 12 januari 2019 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Vrij bezoek
Doorlopend 10 - 16 uur
Oost-Vlaanderen
Flanders Expo (Hal 1) Maaltekouter 1, 9051 Gent Donderdag 17 januari 2019 Schoolbezoek
Vrijdag 18 januari 2019 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Schoolbezoek
Zaterdag 19 januari 2019 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Vrij bezoek
Doorlopend 10 - 16 uur
West-Vlaanderen
Kortrijk Xpo (Hal 4) Doorniksesteenweg 216, 8500 Kortrijk Donderdag 24 januari 2019 Schoolbezoek
Vrijdag 25 januari 2019 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Schoolbezoek
Zaterdag 26 januari 2019 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Vrij bezoek
Doorlopend 10 - 16 uur
Antwerpen
Antwerp Expo (Hal 4) Jan Van Rijswijcklaan 191, 2020 Antwerpen Donderdag 31 januari 2019 Schoolbezoek
Vrijdag 1 februari 2019 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Schoolbezoek
Zaterdag 2 februari 2019 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Vrij bezoek
Doorlopend 10 - 16 uur
Limburg
Limburghal (Hal A en B) Jaarbeurslaan 6, 3600 Genk Donderdag 14 februari 2019 Schoolbezoek
Vrijdag 15 februari 2019 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Schoolbezoek
Zaterdag 16 februari 2019 9 - 12 uur 13 - 16 uur
Meer info? Onderwijs.vlaanderen.be/sidin
Vrij bezoek
Doorlopend 10 - 16 uur