EINDRAPPORT
Vlaamse regelgeving 2009
EINDRAPPORT
Vlaamse regelgeving 2009
1. Inhoudstafel
5
1.
Inhoud 2. Inleiding..........................................................................................................................................................8 3. Kwantitatieve indicatoren..........................................................................................................................10 3.1 Regelgevingsagenda............................................................................................................................................................................................................10 3.1.1 Invoering van de regelgevingsagenda...........................................................................................................................................................10 3.1.2 Marginale kwaliteitscontrole..............................................................................................................................................................................10 3.2 Regelgeving in opmaak.....................................................................................................................................................................................................12 3.2.1 RIA-databank.............................................................................................................................................................................................................13 3.2.2 Boordtabellen ‘regelgeving in opmaak’........................................................................................................................................................13 3.3 Publicatie in Belgisch Staatsblad 2009.....................................................................................................................................................................17 3.4. Kwaliteitsverbetering van formulieren....................................................................................................................................................................22 3.5 Meldpunt administratieve vereenvoudiging..........................................................................................................................................................23 4. Europese indicatoren..................................................................................................................................26 4.1 Europese inbreukdossiers..............................................................................................................................................................................................27 5. Kwalitatieve indicatoren Vlaamse regelgeving.........................................................................................30 5.1 Taalkundige en wetgevingstechnische kwaliteit van regelgeving...............................................................................................................30 5.1.1 Overzicht wetgevingstechnisch en taalkundig advies voor decreten, besluiten en ministeriĂŤle besluiten............31 5.1.2 Aanvragen wetgevingstechnisch en taalkundig advies volgens oorsprong..............................................................................33 5.1.3 Kwaliteit wetgevingstechnisch en taalkundig advies.............................................................................................................................33 5.2 Kwaliteit RIA ........................................................................................................................................................................................................................38 5.2.1 Reguleringsimpactanalyse....................................................................................................................................................................................38 5.2.2 RIA-advies....................................................................................................................................................................................................................39 5.2.3 Kwaliteit RIA...............................................................................................................................................................................................................39 5.3 Kwaliteit regelgeving..........................................................................................................................................................................................................42 5.4 Saldo compensatiekrediet..............................................................................................................................................................................................43 5.4.1 Overzicht saldo compensatiekrediet 2009 per beleidsdomein....................................................................................................44 5.4.2 Overzicht saldo compensatiekrediet ..........................................................................................................................................................45 6.Vlaamse regelgeving 2010...........................................................................................................................48 7. Bijlage...........................................................................................................................................................50 Een kwalitatieve dienstverlening garanderen .....................................................................................................................................................50 Open en luisterende overheid.....................................................................................................................................................................................51 8. Colofon.........................................................................................................................................................54
6
2. Inleiding
7
2.
Inleiding Hoe groot is de economische slagkracht van Vlaanderen? Hoe competitief zijn onze bedrijven? Hebben burgers en organisaties vertrouwen in de overheid? Het antwoord op deze vragen wordt onder meer bepaald door een kwaliteitsvolle regelgeving die eenvoudig en transparant is. Onnodige administratieve lasten zetten een rem op de economische groei en tasten de rechtszekerheid en het vertrouwen in de overheid aan. De dienst Wetsmatiging zet zich binnen de Vlaamse overheid in voor kwalitatieve regelgeving: voor goede regels, eenvoudige procedures en minder administratieve lasten. Betere regels en minder administratieve lasten geven door tijdswinst en efficiëntie meer ruimte voor initiatief. Om tot kwalitatieve regelgeving en administratieve vereenvoudiging te komen, worden volgende instrumenten en methodieken ingezet: • de acht kenmerken van goede regelgeving; • reguleringsimpactanalyse (RIA), de RIA-databank en het Vlaams Interinstitutioneel akkoord met betrekking tot RIA; • wetgevingsadvies; • cellen Wetskwaliteit; • eurocoördinator; • regelgevingsagenda; • nulmetingen administratieve lasten; • compensatieregel voor administratieve lasten; • kwaliteitsverbetering van formulieren. Het jaar 2009 vormde het einde van de regeerperiode 2004-2009, Vlaamse Regering Peeters I en de opstart van de regeerperiode 2009-2014, Vlaamse Regering Peeters II. Het eindrapport Vlaamse regelgeving 2009 bundelt een aantal indicatoren met betrekking tot kwalitatieve regelgeving en administratieve vereenvoudiging. Bovenstaande instrumenten en methodieken worden dan ook toegelicht in de volgende hoofdstukken. Het rapport geeft een gedetailleerde weergave van deze indicatoren met betrekking tot Vlaamse regelgeving voor het jaar 2009 en maakt, waar mogelijk, een onderscheid tussen de verschillende regeerperiodes. In hoofdstuk 3 worden een aantal kwantitatieve indicatoren van het regelgevingsproces beschreven. Hoofdstuk 4 toont door middel van Europese indicatoren aan dat de verplichte omzetting van Europese richtlijnen in de interne Vlaamse rechtsorde belangrijke inspanningen vergt en hoofdstuk 5 bundelt een aantal kwalitatieve indicatoren over Vlaamse regelgeving. Hoofdstuk 6 beschrijft ten slotte welke initiatieven in 2010 reeds werden genomen en nog zullen genomen worden om de kwaliteit van de Vlaamse regelgeving te bevorderen. Het rapport “Vlaamse regelgeving 2009” werd opgesteld door de beleidsdomeinen Diensten Algemeen Regeringsbeleid (afdeling Kanselarij, cel Juridische Dienstverlening, dienst Taaladvies), Internationaal Vlaanderen (afdeling Buitenlandse Zaken) en Bestuurszaken (dienst Wetsmatiging).
8
3. Kwantitatieve indicatoren
9 9
3.
Kwantitatieve indicatoren 3.1 REGELGEVINGSAGENDA 3.1.1 INVOERING VAN DE REGELGEVINGSAGENDA Op 16 mei 2007 heeft de Vlaamse Regering de invoering en het gebruik van de regelgevingsagenda goedgekeurd. Wat? Een regelgevingsagenda is een publiek beschikbare lijst van de geplande nieuwe regelgeving of aanpassingen aan bestaande regelgeving. Deze lijst wordt regelmatig geactualiseerd. Het beheren en actualiseren van de regelgevingsagenda wordt aan de cellen Wetskwaliteit toevertrouwd. Waarom? De invoering van de regelgevingsagenda is een structurele maatregel om de kwaliteit van de Vlaamse regelgeving te verbeteren. De regelgevingsagenda zorgt immers voor coördinatie, planning en transparantie bij de opmaak van regelgeving. Ook het Vlaams Parlement nam zelf initiatief en keurde op 9 mei 2007 een wijziging van haar reglement goed. Op 25 mei 2007 nam de Vlaamse Regering akte van de nieuwe omzendbrief VR 2007/11 over de samenwerking met het Vlaams Parlement. Met deze omzendbrief werd de toevoeging van een regelgevingsagenda als een afzonderlijke bijlage bij de jaarlijkse beleidsbrieven verplicht gesteld. Op 4 september 2009 nam de Vlaamse Regering akte van de richtlijnen voor de opmaak van de beleidsnota’s 200920141. Ook bij de beleidsnota’s moest in een afzonderlijke bijlage een regelgevingsagenda toegevoegd worden. De regelgevingsagenda’s bij de beleidsnota’s zijn beperkt tot de strategisch belangrijke regelgevingsprojecten (nieuwe of wijzigingen van bestaande regelgeving). In de regelgevingsagenda worden zowel decreten als belangrijke uitvoeringsbesluiten opgenomen. De regelgevingsagenda’s 2009-2014 zijn beschikbaar via de website van de dienst Wetsmatiging: www.wetsmatiging.be/regelgevingsagenda. In de regelgevingsagenda’s bij de jaarlijkse beleidsbrieven wordt vervolgens gerapporteerd over de voortgang van deze strategische regelgevingsagenda en worden eventueel nieuwe regelgevingsdossiers toegevoegd.
3.1.2 MARGINALE KWALITEITSCONTROLE Sinds 2008 voert de dienst Wetsmatiging een minimale of marginale kwaliteitscontrole uit op de opgestelde regelgevingsagenda’s. Daarna volgt de marginale kwaliteitscontrole van de regelgevingsagenda’s bij de beleidsnota’s (legislatuur 2009-2014). Aan het begin van elke regeerperiode stelt de functioneel bevoegde minister een beleidsnota op. Deze nota bevat de beleidsintenties en de strategische doelstellingen voor de komende legislatuur. Daarna volgt jaarlijks een beleidsbrief. Daarin wordt enerzijds een stand van zaken gegeven van de werkzaamheden van het afgelopen jaar, en anderzijds wordt aangegeven welke strategische doelstellingen uit de beleidsnota in het komende jaar zullen gerealiseerd worden.
1 VR 2009 0409 MED 0369
10
10
Naleving van de verplichting tot opmaak van een regelgevingsagenda Er werden in totaal 30 beleidsnota’s door de ministers van de Vlaamse Regering Peeters II ingediend bij het Vlaams Parlement. Bij 25 beleidsnota’s werd een afzonderlijke regelgevingsagenda toegevoegd. Voor 5 beleidsnota’s werd geen regelgevingsagenda opgesteld, aangezien er in de nota’s geen regelgevende initiatieven werden opgenomen. Het betreft de volgende beleidsnota’s: • Armoede • Economisch Overheidsinstrumentarium • Media • Vlaamse Rand • Wetenschappelijk Onderzoek en Innovatie
Overzicht van het aantal regelgevende initiatieven per minister en per beleidnota (2009-2014) Minister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Economie, Buitenlands Beleid, Landbouw en Plattelandsbeleid Beleidsnota Economie 7 Beleidsnota Buitenlands Beleid, Internationaal Ondernemen en Ontwikkelingssamenwerking 1 Beleidsnota Landbouw, Zeevisserij en Plattelandsbeleid 4 Beleidsnota Algemeen Regeringsbeleid 14 TOTAAL 26 Viceminister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Innovatie, Overheidsinvesteringen, Media en Armoedebestrijding Beleidsnota Wetenschappelijk Onderzoek en Innovatie Beleidsnota Economisch Overheidsinstrumentarium Beleidsnota Media Beleidsnota Armoedebestrijding TOTAAL
/ / / /
Viceminister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Bestuurszaken, Binnenlands Bestuur, Inburgering,Toerisme en Vlaamse Rand Beleidsnota Bestuurszaken 5 Beleidsnota Binnenlands Bestuur 7 Beleidsnota Inburgering en Integratie 6 Beleidsnota Toerisme 3 Beleidsnota Vlaamse Rand / Beleidsnota Onroerend Erfgoed 9 TOTAAL 30 Vlaams minister van Welzijn,Volksgezondheid en Gezin Beleidsnota Welzijn, Volksgezondheid en Gezin TOTAAL
18 18
Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken Beleidsnota Mobiliteit en Openbare Werken TOTAAL
10 10
Vlaams minister van Energie, Wonen, Steden en Sociale Economie Beleidsnota Energie Beleidsnota Wonen Beleidsnota Steden Beleidsnota Sociale Economie TOTAAL
5 27 7 7 46
11
Vlaams minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport Beleidsnota Financiën en Begroting Beleidsnota Werk Beleidsnota Ruimtelijke Ordening Beleidsnota Sport TOTAAL
10 13 9 1 33
Vlaams minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Beleidsnota Leefmilieu en Natuur Beleidsnota Cultuur TOTAAL
60 4 64
Vlaams minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel Beleidsnota Onderwijs Beleidsnota Jeugd Beleidsnota Gelijke Kansen Beleidsnota Brussel TOTAAL
16 4 5 1 26
Totaal Vlaamse Regering TOTAAL
253
3.2 REGELGEVING IN OPMAAK Het regelgevingsproces is een proces met verscheidene stappen. De fases van de goedkeuringsprocedure zijn: 1. Eerste principiële goedkeuring met het oog op een adviesaanvraag of onderhandelingen. Afhankelijk van het geval wordt advies gevraagd bij de bevoegde strategische adviesraden en/of een andere adviesraad 2. Tweede principiële goedkeuring met het oog op een adviesaanvraag bij de Raad van State 3. Definitieve goedkeuring Een besluit van de Vlaamse Regering wordt daarna gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Vervolgens wordt er een decreet ingediend bij het Vlaams Parlement 4. Indiening/behandeling Vlaams Parlement 5. Aangenomen door het Vlaams Parlement 6. Bekrachtiging door de Vlaamse Regering 7. Publicatie in het Belgisch Staatsblad De parlementaire behandeling van ontwerpen en voorstellen van een decreet kan gevolgd worden op de website van het Vlaams Parlement (www.vlaamsparlement.be) Indien de Vlaamse Regering niet akkoord gaat met de publicatie van de documenten, wordt dat door de betrokken minister uitdrukkelijk meegedeeld aan de afdeling Kanselarij. De opting-out wordt ook in de RIA-rubriek in de nota aan de Vlaamse Regering vermeld. De publicatie van Vlaamse decreten en besluiten in het Belgisch Staatsblad is de laatste stap in de goedkeuringsprocedure. De geconsolideerde versies van de nieuwe Vlaamse regelgeving kunnen vervolgens geraadpleegd worden in de Vlaamse Codex (www.codex.vlaanderen.be). De Vlaamse Codex bevat de gecoördineerde wetgeving vanaf 1 januari 1976.
12
3.2.1 RIA-DATABANK Vanaf 1 januari 2005 is de reguleringsimpactanalyse (RIA) verplicht. Wat? Een RIA is gestructureerde analyse van de beoogde doelstellingen en van de verwachte positieve en negatieve effecten van een voorgenomen regelgeving in vergelijking met de alternatieven. De Vlaamse Regering heeft op 7 maart 2008 de invoering en uitbouw van een RIA-databank goedgekeurd. Een actieve openbaarmaking van de RIA-documenten moet de transparantie van de Vlaamse RIA’s en van het regelgevingsproces op zich verhogen. De SERV en internationale organisaties zoals de OESO en de Europese Commissie, stellen dat de kwaliteit van de RIA daardoor zal toenemen. Er ontstaat immers een grotere mogelijkheid tot kwaliteitsbewaking door externen, zoals het middenveld en de academische wereld. De RIA-databank wordt gekoppeld aan de boordtabellen ‘regelgeving in opmaak’. De informatie in de ‘regelgeving in opmaak’ was beperkt tot: • titel van de regelgeving; • fase in het goedkeuringsproces; • referentie van het document waarover een beslissing is genomen. De documenten zelf waren tijdens het goedkeuringsproces niet zichtbaar. Voor het verkrijgen van de teksten moesten de bestaande procedures (omzendbrief VR 95/33 van 20 juni 1995 en huishoudelijk reglement van de Vlaamse Regering) worden gevolgd. Met de goedkeuring van de RIA-databank heeft de Vlaamse Regering de beslissing genomen om meer informatie ter beschikking te stellen voor de regelgevingsdossiers 2009 waarvoor een RIA werd opgesteld. In de RIA-databank worden na de eerste principiële goedkeuring van het dossier de volgende documenten ter beschikking gesteld via de boordtabellen ‘regelgeving in opmaak’: • de regeringsbeslissing; • de ontwerpregelgeving; • de bijbehorende RIA. De documenten hebben betrekking op een ‘regelgeving in opmaak’ en dus niet op definitief goedgekeurde regelgeving. De RIA-databank is online beschikbaar op www.wetsmatiging.be/riadatabank en wordt wekelijks geactualiseerd door de dienst Wetsmatiging.
3.2.2 BOORDTABELLEN ‘REGELGEVING IN OPMAAK’ De opname van een regelgevend initiatief in de regelgevingsagenda 2009-2014 betekent dat het initiatief de verschillende fases van de goedkeuringsprocedure zal doorlopen in de periode 2009-2014. In de beleidsbrieven worden deze regelgevende initiatieven concreter gepland. De boordtabellen ‘regelgeving in opmaak’ geven per minister een overzicht van voorontwerpen van een decreet en ontwerpen van besluit vanaf de eerste principiële goedkeuring door de Vlaamse Regering. Decreten die als voorstel van decreet werden ingediend in het Vlaams Parlement worden, eens bekrachtigd door de Vlaamse Regering, toegevoegd in de boordtabel van de bevoegde minister. In de boordtabellen is vandaag slechts een selectie opgenomen van het totale aantal besluiten en decreten dat door de Vlaamse Regering wordt goedgekeurd.
13
De volgende beslissingen worden niet opgenomen in de boordtabellen ‘regelgeving in opmaak’: 1. actieplannen, beleidsplannen, programma’s, projecten 2. begrotingsrichtlijnen, financieringen, fondsen, kredieten, steunmaatregelen, subsidies, vergoedingen, waarborgregelingen 3. bescherming erfgoed 4. commissies, (advies)raden, agentschappen (bevoegdheden, oprichting, organisatie, samenstelling, werking) 5. convenanten, overeenkomsten, (samenwerkings)akkoorden 6. erkenningen 7. koninklijke besluiten en wetten: aanvragen voor advies of akkoord 8. mededelingen, memoranda, moties, nota’s, rondzendbrieven, resoluties 9. personeel: aanstellingen, benoemingen, evaluatie, leden, mandaten, ontslagen, statuut, vertegenwoordiging, vervangingen 10. prejudiciële vragen en procedures Grondwettelijk Hof 11. protocollen, richtlijnen, verdragen (Kyoto) 12. rapporteringen 13. ruimtelijke uitvoeringsplannen (RUP) 14. standpuntbepalingen (bijvoorbeeld over federale wetgeving) 15. statuten 16. stedenbouwkundige vergunningen, werkzaamheden 17. verlof, pensionering. Per minister van de Vlaamse Regering zijn de volgende drie boordtabellen beschikbaar: • een totaaloverzicht van de goedkeuringsprocedure van besluiten en decreten die het voorbije jaar (2009) gepubliceerd werden in het Belgisch Staatsblad; • een overzicht van de goedkeuringsprocedure van besluiten en decreten die in het lopende jaar (2010) reeds gepubliceerd werden in het Belgisch Staatsblad; • een overzicht van de goedkeuringsprocedure van besluiten en decreten die in het lopende jaar (2010) nog niet afgerond zijn. De boordtabellen ‘regelgeving in opmaak’ zijn beschikbaar via de website van de dienst Wetsmatiging www.wetsmatiging.be/boordtabellen. Deze ‘regelgeving in opmaak’ wordt wekelijks geactualiseerd door de dienst Wetsmatiging. Na publicatie in het Belgisch Staatsblad verdwijnt een regelgevend initiatief uit het overzicht van besluiten en decreten die nog niet afgerond zijn en wordt het opgenomen in het overzicht van besluiten en decreten die al gepubliceerd zijn in het Belgisch Staatsblad. Hieronder wordt per minister een overzicht gegeven van alle in 2009 goedgekeurde en gepubliceerde decreten en besluiten van de Vlaamse Regering die opgenomen zijn in de boordtabellen ‘regelgeving in opmaak’. Per minister wordt het onderscheid gemaakt tussen gepubliceerde decreten en besluiten. In totaal gaat het om 462 gepubliceerde teksten met regelgeving, waarvan 80 decreten en 382 besluiten van de Vlaamse Regering.
14
Vlaamse Regering Peeters I Minister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Institutionele Hervormingen, Landbouw, Zeevisserij, Plattelandsbeleid, Bestuurszaken, Buitenlands Beleid, Media en Toerisme Decreten 17 Besluiten van de Vlaamse Regering 32 TOTAAL 49 Viceminister-president en Vlaams minister van FinanciĂŤn, Begroting en Ruimtelijke Ordening Decreten Besluiten van de Vlaamse Regering TOTAAL
6 48 54
Viceminister-president en Vlaams minister van Werk, Onderwijs en Vorming Decreten Besluiten van de Vlaamse Regering TOTAAL
14 73 87
Vlaams minister van Cultuur, Jeugd, Sport en Brussel Decreten Besluiten van de Vlaamse Regering TOTAAL
1 18 19
Vlaams minister van Binnenlands Bestuur, Stedenbeleid, Wonen en Inburgering Decreten Besluiten van de Vlaamse Regering TOTAAL
5 24 29
Vlaams minister van Mobiliteit, Sociale Economie en Gelijke Kansen Decreten Besluiten van de Vlaamse Regering TOTAAL
6 14 20
Vlaams minister van Welzijn,Volksgezondheid en Gezin Decreten Besluiten van de Vlaamse Regering TOTAAL
7 61 68
Vlaams minister van Openbare Werken, Energie, Leefmilieu en Natuur Decreten Besluiten van de Vlaamse Regering TOTAAL
18 33 51
Vlaams minister van Economie, Ondernemen, Wetenschap, Innovatie en Buitenlandse Handel Decreten Besluiten van de Vlaamse Regering TOTAAL
6 21 27
Totaal Vlaamse Regering Peeters I Decreten Besluiten van de Vlaamse Regering TOTAAL
80 324 404
15
Vlaamse Regering Peeters II Minister-president en Vlaams minister van Economie, Buitenlands Beleid, Landbouw en Plattelandsbeleid Decreten Besluiten van de Vlaamse Regering TOTAAL Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken Decreten Besluiten van de Vlaamse Regering TOTAAL
2 2
Vlaams minister van Welzijn,Volksgezondheid en Gezin Decreten Besluiten van de Vlaamse Regering TOTAAL
1 1
Vlaams minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur (Roerend Erfgoed) Decreten Besluiten van de Vlaamse Regering TOTAAL
9 9
Vlaams minister van Energie, Wonen, Steden en Sociale Economie Decreten Besluiten van de Vlaamse Regering TOTAAL
3 3
Vlaams minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel Decreten Besluiten van de Vlaamse Regering TOTAAL
22 22
Viceminister-president en Vlaams minister van Innovatie, Overheidsinvesteringen, Media en Armoedebestrijding Decreten Besluiten van de Vlaamse Regering TOTAAL
1 1
Viceminister-president en Vlaams minister van Bestuurszaken, Binnenlands Bestuur, Inburgering, Toerisme, Onroerend Erfgoed en Vlaamse Rand Decreten Besluiten van de Vlaamse Regering TOTAAL
4 4
Vlaams minister van FinanciĂŤn, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport Decreten Besluiten van de Vlaamse Regering TOTAAL
2 2
Totaal Vlaamse Regering Peeters II Decreten Besluiten van de Vlaamse Regering TOTAAL
16
14 14
58 58
3.3 PUBLICATIE IN BELGISCH STAATSBLAD 2009 Op het einde van het jaar wordt traditioneel de balans opgemaakt. Zo wordt ook de toename van het aantal pagina’s in het Belgisch Staatsblad onder de loep genomen. De kwaliteit van regelgeving wordt echter niet enkel bepaald door het aantal pagina’s in het Belgisch Staatsblad. Vaak zijn dit geen regelgevende initiatieven, maar onvermijdelijke statuten, rapporteringen, plannen, … of betreft het regelgevende initiatieven die bestaande regelgeving afschaffen.
Bron: De Tijd 23 december 2009 Het aantal regelgevende initiatieven (decreten en besluiten) wordt opgevolgd via de regelgevingsagenda’s en de boordtabellen. Deze cijfers geven een betere indicatie van het aantal nieuwe regelgevende initiatieven dan het aantal pagina’s in het Belgisch Staatsblad. Het totaal aantal decreten en besluiten dat werd goedgekeurd in 2009 is groter dan het aantal decreten en besluiten die in de boordtabellen zijn opgenomen (zie hoofdstuk 3.2.2.). In 2009 werden, voor beide regeerperiodes, in totaal 109 decreten (3449 bladzijden) en 679 besluiten van de Vlaamse Regering (8247 bladzijden) gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Hierna volgt een overzicht van het totaal aantal in 2009 gepubliceerde decreten en besluiten van de Vlaamse Regering. Het overzicht is opgemaakt op basis van de ondertekenende minister(s) van de Vlaamse Regering. Het totaal voor de Vlaamse Regering is dus niet gelijk aan de som van de individuele ministers doordat sommige decreten en besluiten door meerdere ministers ondertekend werden.
17
Decreten en besluiten gepubliceerd in 2009 Vlaamse regering - Peeters I
Bevoegde minister(s) Alle ministers
18
aantal aantal besluiten bladzijden
aantal aantal decreten bladzijden
2
16
1
6
Minister van Cultuur, Jeugd, Sport en Brussel
41
212
4
27
Minister van Economie, Ondernemen, Wetenschap, Innovatie en Buitenlandse Handel
26
175
5
66
Minister van Openbare Werken, Energie, Leefmilieu en Natuur
55
648
18
407
Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
97
407
5
75
Minister van Binnenlands Bestuur, Stedenbeleid, Wonen en Inburgering
33
189
7
251
Minister van Binnenlands Bestuur, Stedenbeleid, Wonen en Inburgering Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
1
6
Minister-president, Institutionele Hervormingen, Landbouw, Zeevisserij, Plattelandsbeleid, Bestuurszaken, Buitenlands Beleid, Media en Toerisme
49
260
12
214
Minister-president, Institutionele Hervormingen, Landbouw, Zeevisserij, Plattelandsbeleid, Bestuurszaken, Buitenlands Beleid, Media en Toerisme - Minister van Cultuur, Jeugd, Sport en Brussel
1
2
Minister-president, Institutionele Hervormingen, Landbouw, Zeevisserij, Plattelandsbeleid, Bestuurszaken, Buitenlands Beleid, Media en Toerisme - Minister van Economie, Ondernemen, Wetenschap, Innovatie en Buitenlandse Handel
1
9
Minister-president, Institutionele Hervormingen, Landbouw, Zeevisserij, Plattelandsbeleid, Bestuurszaken, Buitenlands Beleid, Media en Toerisme - Minister van Openbare Werken, Energie, Leefmilieu en Natuur
4
10
Minister-president, Institutionele Hervormingen, Landbouw, Zeevisserij, Plattelandsbeleid, Bestuurszaken, Buitenlands Beleid, Media en Toerisme - Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
1
2
Minister-president, Institutionele Hervormingen, Landbouw, Zeevisserij, Plattelandsbeleid, Bestuurszaken, Buitenlands Beleid, Media en Toerisme - Minister van Binnenlands Bestuur, Stedenbeleid, Wonen en Inburgering
2
6
Minister-president, Institutionele Hervormingen, Landbouw, Zeevisserij, Plattelandsbeleid, Bestuurszaken, Buitenlands Beleid, Media en Toerisme - Van Mechelen
3
7
Minister-president, Institutionele Hervormingen, Landbouw, Zeevisserij, Plattelandsbeleid, Bestuurszaken, Buitenlands Beleid, Media en Toerisme - Viceminister-president, FinanciĂŤn, Begroting en Ruimtelijke Ordening Minister van Openbare Werken, Energie, Leefmilieu en Natuur
1
23
Minister-president, Institutionele Hervormingen, Landbouw, Zeevisserij, Plattelandsbeleid, Bestuurszaken, Buitenlands Beleid, Media en Toerisme - Viceminister-president, Werk, Onderwijs en Vorming
1
2
1
4
26
84
4
57
6
41
Viceminister-president, Financiën, Begroting en Ruimtelijke Ordening
80
671
6
458
Viceminister-president, Financiën, Begroting en Ruimtelijke Ordening Minister van Cultuur, Jeugd, Sport en Brussel
1
5
Viceminister-president, Financiën, Begroting en Ruimtelijke Ordening - Minister van Economie, Ondernemen, Wetenschap, Innovatie en Buitenlandse Handel
2
26
Viceminister-president, Financiën, Begroting en Ruimtelijke Ordening Minister van Openbare Werken, Energie, Leefmilieu en Natuur
2
5
Viceminister-president, Financiën, Begroting en Ruimtelijke Ordening Minister van Binnenlands Bestuur, Stedenbeleid, Wonen en Inburgering
2
16
Viceminister-president, Financiën, Begroting en Ruimtelijke Ordening Minister van Mobiliteit, Sociale Economie en Gelijke Kansen
2
68
Viceminister-president, Financiën, Begroting en Ruimtelijke Ordening Viceminister-president, Werk, Onderwijs en Vorming
2
14
160
1093
12
523
4
32
1
3
1
5
1
4
Minister van Mobiliteit, Sociale Economie en Gelijke Kansen Minister van Mobiliteit, Sociale Economie en Gelijke Kansen - Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
Vanackere Viceminister-president, Werk, Onderwijs en Vorming Viceminister-president, Werk, Onderwijs en Vorming - Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Viceminister-president, Werk, Onderwijs en Vorming - Minister van Binnenlands Bestuur, Stedenbeleid, Wonen en Inburgering - Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Viceminister-president, Werk, Onderwijs en Vorming - Minister van Mobiliteit, Sociale Economie en Gelijke Kansen
1
4
Viceminister-president, Werk, Onderwijs en Vorming - Minister van Mobiliteit, Sociale Economie en Gelijke Kansen - Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
1
2
Totaal Vlaamse Regering Regering Peeters I
aantal aantal besluiten bladzijden
aantal aantal decreten bladzijden
607
78
4035
2100
19
Vlaamse Regering - Peeters II
Bevoegde minister(s) Alle ministers
4
37
4
1032
Viceminister-president en minister van Bestuurszaken, Binnenlands Bestuur, Inburgering, Toerisme, Onroerend Erfgoed en Vlaamse Rand
27
147
1
3
Viceminister-president en minister van Bestuurszaken, Binnenlands Bestuur, Inburgering, Toerisme, Onroerend Erfgoed en Vlaamse Rand Minister van Mobiliteit en Openbare Werken
2
3
Viceminister-president en minister van Bestuurszaken, Binnenlands Bestuur, Inburgering, Toerisme, Onroerend Erfgoed en Vlaamse Rand Minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport
1
13
Viceminister-president en minister van Bestuurszaken, Binnenlands Bestuur, Inburgering, Toerisme, Onroerend Erfgoed en Vlaamse Rand Minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel
1
2
21
38
2
14
Viceminister-president en minister van Innovatie, Overheidsinvesteringen, Media en Armoedebestrijding
17
49
2
7
Minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport
59
188
2
174
Minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport Minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur (Roerend Erfgoed)
1
2
Minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport Minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel
1
4
58
237
4
11
Minister-president en minister van Economie, Buitenlands Beleid, Landbouw en Plattelandsbeleid - Viceminister-president en minister van Bestuurszaken, Binnenlands Bestuur, Inburgering, Toerisme, Onroerend Erfgoed en Vlaamse Rand
1
10
Minister-president en minister van Economie, Buitenlands Beleid, Landbouw en Plattelandsbeleid - Minister van Mobiliteit en Openbare Werken
1
5
Minister-president en minister van Economie, Buitenlands Beleid, Landbouw en Plattelandsbeleid - Viceminister-president en minister van Innovatie, Overheidsinvesteringen, Media en Armoedebestrijding
1
2
Minister van Mobiliteit en Openbare Werken Minister van Mobiliteit en Openbare Werken - Minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport
Minister-president en minister van Economie, Buitenlands Beleid, Landbouw en Plattelandsbeleid
20
aantal aantal aantal aantal besluiten bladzijden decreten bladzijden
Minister-president en minister van Economie, Buitenlands Beleid, Landbouw en Plattelandsbeleid - Minister van FinanciĂŤn, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport
2
4
Minister-president en minister van Economie, Buitenlands Beleid, Landbouw en Plattelandsbeleid - Minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur (Roerend Erfgoed)
1
5
Minister-president en minister van Economie, Buitenlands Beleid, Landbouw en Plattelandsbeleid - Minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel
1
3
Minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur (Roerend Erfgoed)
37
273
1
4
Minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel
64
1790
1
4
Minister van Energie, Wonen, Steden en Sociale Economie
11
28
3
32
27
196
1
2
Minister van Energie, Wonen, Steden en Sociale Economie - Minister van FinanciĂŤn, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin - Minister van Energie, Wonen, Steden en Sociale Economie
Totaal Vlaamse Regering Regering Peeters II
aantal aantal aantal aantal besluiten bladzijden decreten bladzijden 344
3084
15
1235
21
3.4. KWALITEITSVERBETERING VAN FORMULIEREN Sinds oktober 2006 staat de Vlaamse formulierensite www.vlaanderen.be/formulieren online. Via deze website zijn de formulieren die bij de Vlaamse overheid in gebruik zijn, vlot toegankelijk. De formulieren zijn gecategoriseerd volgens voor de gebruiker herkenbare thema’s en doelgroepen (burgers, bedrijven, non-profitorganisaties, andere overheden) en kunnen ook door middel van zoektermen opgezocht worden. De kwaliteit van formulieren wordt verbeterd aan de hand van de formulierenleidraad, de checklist formulieren en het formulierensjabloon. De formulierenleidraad en de checklist formulieren zijn respectievelijk initiatieven van de dienst Taaladvies en de dienst Wetsmatiging. Aan de hand van een evaluatie-instrument worden formulieren getoetst aan een aantal criteria. Aan kwaliteitsvolle formulieren wordt het kwaliteitslabel ‘eenvoudig formulier’ toegekend. In totaal staan er momenteel 1285 formulieren op de website. 785 formulieren hebben al het kwaliteitslabel behaald. 61 % van de formulieren heeft dus een kwaliteitslabel. In 2009 werden 288 nieuwe kwaliteitslabels toegekend. In de volgende tabel wordt er een overzicht gegeven van het aantal formulieren en het aantal formulieren met kwaliteitslabel per beleidsdomein. Beleidsdomein
Formulieren
Kwaliteitslabels
Percentage
Diensten Algemeen Regeringsbeleid (DAR)
3
3
100 %
Bestuurszaken (BZ)
5
4
80 %
Financiën en Begroting (FB)
12
8
67 %
internationaal Vlaanderen (iV)
92
17
18 %
Economie, Wetenschap en Innovatie (EWI)
83
11
13 %
Onderwijs en Vorming (OV)
356
334
94 %
Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (WVG)
179
97
54 %
Cultuur, Jeugd, Sport en Media (CJSM)
70
42
60 %
Werk en Sociale Economie (WSE)
72
34
47 %
Landbouw en Visserij (LV)
69
41
59 %
244
168
69 %
Mobiliteit en Openbare Werken (MOW)
27
11
41 %
Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onreoerend erfgoed (RWO)
70
14
20 %
3
1
33 %
1285
785
61 %
Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE)
Rest TOTAAL
22
3.5 MELDPUNT ADMINISTRATIEVE VEREENVOUDIGING Burgers, ondernemingen en/of organisaties kunnen meldingen over administratieve lasten en complexe regelgeving doorgeven, alsook suggesties tot vereenvoudiging formuleren. De dienst Wetsmatiging geeft de meldingen die behandeld moeten worden door aan de bevoegde entiteiten binnen de Vlaamse overheid en volgt deze nauw op. Het meldpunt administratieve vereenvoudiging van de dienst Wetsmatiging is een webformulier dat kan ingevuld worden op www.wetsmatiging.be/suggestieformulier. Meldingen hebben betrekking tot algemene regelgeving of situaties. Meldingen die een federale bevoegdheid betreffen worden doorgestuurd naar de Federale Dienst voor Administratieve Vereenvoudiging. Meldingen onderscheiden zich van klachten door het feit dat deze laatste handelen over een specifiek dossier. Klachten worden bezorgd aan de Vlaamse Ombudsdienst. De meldingen en klachten leggen echter ook een algemeen onderliggend probleem bloot. De dienst Wetsmatiging bekijkt deze meldingen en suggesties dan ook als opportuniteiten tot vereenvoudiging en zorgt voor afstemming met de actieplannen vereenvoudiging. Naast meldingen via het webformulier ontvangt de dienst Wetsmatiging ook meldingen via: • het e-mailadres wetsmatiging@vlaanderen.be • het federale Kafka-meldpunt; de Federale Dienst voor Administratieve Vereenvoudiging geeft de meldingen met betrekking tot een Vlaamse bevoegdheid door aan de dienst Wetsmatiging. In totaal werden er in 2009 66 suggesties ingediend. 55 suggesties werden ontvangen via het Kafka-meldpunt, 11 meldingen kwamen binnen via het webformulier. In onderstaand overzicht worden de meldingen onderverdeeld per beleidsdomein: aantal meldingen Bestuurszaken (BZ)
1
Cultuur, Jeugd, Sport en Media (CJSM)
1
FinanciĂŤn en Begroting (FB)
2
Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE)
6
Mobiliteit en Openbare Werken (MOW)
2
Onderwijs en Vorming (OV)
12
Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onreoerend Erfgoed (RWO)
20
Werk en Sociale Economie (WSE)
8
lokale besturen
5
federale overheid
8
23
24
4. Europese indicatoren
25
4.
Europese indicatoren Ook de verplichte omzetting van Europese richtlijnen in de interne Vlaamse rechtsorde vergt belangrijke inspanningen op vlak van goede regelgeving.
Bron: De Standaard 16 november 2009 De Vlaamse overheid wil sterker op de Europese besluitvorming kunnen wegen. Dat vereist een meer proactieve opvolging van het Europees beleid en van de Europese regelgeving. Al tijdens de voorbereiding van Europese regelgeving moet zo vroeg mogelijk met een gecoördineerd en coherent Vlaams standpunt ingespeeld worden op het Europese besluitvormingsproces. Dat zal ook resulteren in een betere en snellere omzetting en toepassing van Europese regelgeving. De Europese Unie voert haar beleid hoofdzakelijk uit via wetgeving. De Europese wetgeving is dan ook omvangrijk. De realisatie van deze Europese wetgevingsmaatregelen hangt in grote mate af van de effectieve toepassing van het Gemeenschapsrecht in de lidstaten. Zowel voor de uitvoering van het primair Europees recht – de Europese verdragen – als het secundair Europees recht – verordeningen, richtlijnen en beschikkingen – zijn wetgevende en/of administratieve handelingen nodig in elke lidstaat. Het geheel van wetgevende en administratieve handelingen waarmee een lidstaat uitvoering geeft aan haar Europeesrechtelijke verplichtingen noemen we de implementatie van het Europese gemeenschapsrecht in de nationale rechtsorde. Een bijzonder wetgevingsinstrument is de Europese richtlijn. Artikel 288 VWEU2 omschrijft de richtlijn als verbindend ten aanzien van het te bereiken resultaat. De lidstaten zijn echter vrij om de vorm en de middelen te kiezen waarmee aan deze verplichting uitvoering wordt gegeven. Concreet gesteld heeft een Europese richtlijn dus pas gevolgen na omzetting3 in nationaal recht door de betrokken lidstaten4. Voor elke richtlijn is een zogenaamde omzettingstermijn van toepassing waarbinnen de betrokken lidstaten de nodige omzettingsmaatregelen moeten vaststellen. In de Belgische context dient het Europese gemeenschapsrecht niet enkel te worden geïmplementeerd door de federale overheid, maar ook door de Gemeenschappen en Gewesten voor wat hun bevoegdheden aangaat. De Vlaamse overheid zet zich in om het Europees recht tijdig en correct te implementeren. Als desondanks door de Europese Commissie een inbreukprocedure wordt gestart wegens een laattijdige of niet correcte implementatie, wordt geprobeerd het probleem zo snel mogelijk op te lossen. 2 Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. 3 De termen ‘omzetting’ en ‘implementatie’ worden vaak door elkaar gebruikt. ‘Implementatie’ heeft een veel ruimere betekenis dan het omzetten van richtlijnen. Omzetting van richtlijnen is een onderdeel van de implementatie van het Europese gemeenschapsrecht 4 Voor de toepassing van Europese richtlijnen geldt weliswaar het beginsel van de verticale rechtstreekse werking nog. Daardoor kunnen richtlijnen onder bepaalde voorwaarden door particulieren voor de rechter worden ingeroepen ten aanzien van de overheid.
26
De Vlaamse Vertegenwoordiging binnen de Belgische Permanente Vertegenwoordiging bij de EU (PV) en de eurocoördinator van het Departement internationaal Vlaanderen spelen daarin een sleutelrol. De eurocoördinator houdt een totaaloverzicht bij van de Europese richtlijnen die door Vlaanderen moeten worden omgezet en van de inbreukprocedures die door de Europese Commissie tegen Vlaanderen5 worden geopend. Deze overzichten maken deel uit van een regelmatige rapportering over Europese ontwikkelingen die als mededeling op de Vlaamse Regering verschijnt. Waar de eurocoördinator een rol speelt in de implementatiefase en de beleidscorrectiefase van het Europese besluitvormingsproces, doet de zogenaamde Vlaamse Permanente Vertegenwoordiging (PV) zich voor in de beleidsvoorbereidende en de onderhandelingsfase. De attachés van de Vlaamse PV nemen deel aan de onderhandelingen binnen de Raad van de EU en volgen de Europese evoluties die relevant zijn voor hun beleidsdomein. Door de Europese agenda van nabij te volgen kan de Vlaamse regelgeving al anticiperen op de verplichtingen die vanuit de EU zullen worden opgelegd. Halfjaarlijks wordt aan de Vlaamse Regering een overzicht gegeven van de voor Vlaanderen prioritaire EU-dossiers. Voor de implementatie van Europese regelgeving in Vlaanderen werd een draaiboek opgesteld. Het draaiboek beschrijft op systematische wijze het procesverloop van een richtlijn en ondersteunt de Vlaamse administraties bij het voeren van een proactief beleid. Het draaiboek voor de implementatie van Europese regelgeving in Vlaanderen heeft eveneens de bedoeling om de achterstand bij de omzetting van Europese richtlijnen naar Vlaamse regelgeving aan te pakken.
4.1 EUROPESE INBREUKDOSSIERS De Vlaamse overheid tracht op verschillende manieren te zorgen voor een tijdige en correcte implementatie van het Europese gemeenschapsrecht om te vermijden dat de Europese Commissie een inbreukprocedure opstart. Overeenkomstig artikelen 258 en 260 VWEU start de Commissie een inbreukprocedure wanneer een lidstaat de “krachtens het verdrag op hem rustende verplichtingen niet is nagekomen”. Het gaat dus om de niet-nakoming van om het even welke vorm van Gemeenschapsrecht die voor de lidstaten verbindend is. Concreet betekent dat het Europees recht op drie manieren kan worden geschonden: • niet of laattijdige omzetting van richtlijnen: wanneer richtlijnen niet zijn omgezet in nationale regelgeving binnen de gestelde omzettingstermijn; • niet correcte omzetting van richtlijnen: wanneer een richtlijn wel op tijd, maar niet correct wordt omgezet; • niet correcte toepassing van het Gemeenschapsrecht in het algemeen (de Europese verdragen, verordeningen, beschikkingen, …): wanneer los van de omzetting van Europese richtlijnen, een lidstaat in haar administratieve praktijk of aangenomen reglementering het Europese gemeenschapsrecht schendt. Op 31 december 2009 telde de Vlaamse overheid in het totaal 23 inbreukdossiers: • 4 wegens laattijdige omzetting van Europese richtlijnen; • 9 wegens niet correcte omzetting van Europese richtlijnen; • 10 wegens niet correcte toepassing van het Europese Gemeenschapsrecht in het algemeen. Van de 23 inbreukdossiers waren er 4 hangende voor het Hof van Justitie (dagvaarding).
5 Strikt gezien worden inbreukprocedures tegen België (als lidstaat van de EU) geopend, ook als de opgeworpen schending zich voordoet bij een Gemeenschap of Gewest.
27
In het volgende overzicht worden de 23 inbreukdossiers weergegeven per minister. Minister-President van de Vlaamse Regering,Vlaams Minister van Economie, Buitenlands Beleid, Landbouw nn Plattelandsbeleid Inbreukdossiers wegens niet of laattijdige omzetting Inbreukdossiers wegens niet correcte omzetting van Europese richtlijnen Inbreukdossiers wegens niet correcte toepassing van het Europese gemeenschapsrecht in het algemeen. TOTAAL
1
1
Viceminister-President van de Vlaamse Regering,Vlaams Minister van Bestuurszaken, Binnenlands Bestuur, Inburgering,Toerisme en Vlaamse Rand Inbreukdossiers wegens niet of laattijdige omzetting 1 Inbreukdossiers wegens niet correcte omzetting van Europese richtlijnen Inbreukdossiers wegens niet correcte toepassing van het Europese gemeenschapsrecht in het algemeen. TOTAAL 1 Vlaams Minister van Mobiliteit en Openbare Werken Inbreukdossiers wegens niet of laattijdige omzetting Inbreukdossiers wegens niet correcte omzetting van Europese richtlijnen Inbreukdossiers wegens niet correcte toepassing van het Europese gemeenschapsrecht in het algemeen. TOTAAL
1 1
Vlaams Minister van FinanciĂŤn, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport Inbreukdossiers wegens niet of laattijdige omzetting Inbreukdossiers wegens niet correcte omzetting van Europese richtlijnen Inbreukdossiers wegens niet correcte toepassing van het Europese gemeenschapsrecht in het algemeen. TOTAAL
8 8
Vlaams Minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Inbreukdossiers wegens niet of laattijdige omzetting Inbreukdossiers wegens niet correcte omzetting van Europese richtlijnen Inbreukdossiers wegens niet correcte toepassing van het Europese gemeenschapsrecht in het algemeen. TOTAAL
2 8 1 11
Vlaams Minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel Inbreukdossiers wegens niet of laattijdige omzetting Inbreukdossiers wegens niet correcte omzetting van Europese richtlijnen Inbreukdossiers wegens niet correcte toepassing van het Europese gemeenschapsrecht in het algemeen. TOTAAL
28
1 1
5. Kwalitatieve indicatoren Vlaamse regelgeving
29
5.
Kwalitatieve indicatoren Vlaamse regelgeving De Vlaamse Regering keurde op 7 november 2003 acht kenmerken van goede regelgeving goed. Deze kenmerken zijn de volgende. Goede regelgeving is: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Noodzakelijk en doeltreffend Doelmatig en afgewogen Uitvoerbaar en handhaafbaar Rechtmatig Samenhangend Eenvoudig, duidelijk en toegankelijk Onderbouwd en overlegd Blijvend relevant en actueel
Met deze acht kenmerken van goede regelgeving beschikt de Vlaamse overheid over een referentiepunt voor de kwaliteitsverbetering van Vlaamse regelgeving. De goedkeuring van deze kenmerken is echter niet voldoende om de kwaliteit van de regelgeving te verbeteren. Dat vereist ook aanpassingen aan bestaande structuren, processen, instrumenten en richtlijnen. Binnen de Vlaamse overheid wordt de kwaliteit van Vlaamse regelgeving bewaakt via wetgevingsadvies, bestaande uit: • taalkundig advies; • wetgevingstechnisch advies; • RIA-advies. Op vrijdag 17 juli 2009 heeft de Vlaamse Regering de vernieuwde omzendbrief VR 2009/4 over de wetgevingstechniek goedgekeurd. De nieuwe omzendbrief bevat aanwijzingen over de vorm en de redactie van ontwerpdecreten, besluiten van de Vlaamse Regering en ministeriële besluiten en over de procedure van de totstandkoming van de Vlaamse regelgeving. De omzendbrief werd ook aangepast aan de ervaring die werd opgedaan bij de wetgevingstechnische en taalkundige revisie van ontwerpteksten.
5.1 TAALKUNDIGE EN WETGEVINGSTECHNISCHE KWALITEIT VAN REGELGEVING Tijdens 2009 zijn er in totaal 506 adviezen voor taalkundig en wetgevingstechnisch advies gegeven. Dat cijfer ligt onder het gemiddelde van 2001-2008 (560 adviezen). Het feit dat 2009 een verkiezingsjaar was, ligt daar grotendeels aan de oorzaak van. Het totaal van 506 adviezen daarentegen ligt ruim boven het totaal van het laatste verkiezingsjaar 2004, zijnde 394 adviezen. De verleende taalkundige en wetgevingstechnische adviezen worden als volgt onderverdeeld: - Decreten: 18 adviezen (gemiddelde in 2001-2008: 68) - Besluiten Vlaamse Regering: 334 adviezen (gemiddelde in 2001-2008: 347) - Ministeriële besluiten: 135 adviezen (gemiddelde in 2001-2008: 131) - Rest (samenwerkingsakkoorden, …): 19 adviezen
30
5.1.1 OVERZICHT WETGEVINGSTECHNISCH EN TAALKUNDIG ADVIES VOOR DECRETEN, BESLUITEN EN MINISTERIËLE BESLUITEN Hierna volgt een overzicht per minister van de in 2009 verleende wetgevingstechnische en taalkundige adviezen voor decreten, besluiten van de Vlaamse Regering en ministeriële besluiten.
Vlaamse Regering Peeters I Minister
Aantal decreten die voor advies werden voorgelegd
Aantal besluiten van de Vlaamse Regering die voor advies werden voorgelegd
Aantal ministeriële besluiten die voor advies werden voorgelegd
Minister-president, Institutionele Hervormingen, Landbouw, Zeevisserij, Plattelandsbeleid, Bestuurszaken, Buitenlands Beleid, Media en Toerisme
0
24
26
Viceminister-president, Financiën, Begroting en Ruimtelijke Ordening
1
10
0
Viceminister-president, Werk, Onderwijs en Vorming
1
55
1
Minister van Cultuur, Jeugd, Sport en Brussel
1
10
6
Minister van Binnenlands Bestuur, Stedenbeleid, Wonen en Inburgering
0
18
8
Minister van Mobiliteit, Sociale Economie en Gelijke Kansen
1
10
0
Minister van Openbare Werken, Energie, Leefmilieu en Natuur
3
34
1
Minister van Economie, Ondernemen, Wetenschap, Innovatie en Buitenlandse Handel
0
6
11
Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
2
40
14
MEERDERE MINISTERS SAMEN
1
20
2
ALLE MINISTERS SAMEN
1
0
0
11
227
69
TOTAAL
31
Vlaamse Regering Peeters II
Minister
32
Aantal decreten die voor advies werden voorgelegd
Aantal besluiten van de Vlaamse Regering die voor advies werden voorgelegd
Aantal ministeriĂŤle besluiten die voor advies werden voorgelegd
Minister-president en minister van Economie, Buitenlands Beleid, Landbouw en Plattelandsbeleid
1
15
24
Viceminister-president en minister van Innovatie, Overheidsinvesteringen, Media en Armoedebestrijding
1
1
2
Viceminister-president en minister van Bestuurszaken, Binnenlands Bestuur, Inburgering, Toerisme, Onroerend Erfgoed en Vlaamse Rand
1
9
4
Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
1
15
17
Minister van Mobiliteit en Openbare Werken
0
2
0
Minister van Energie, Wonen, Steden en Sociale Economie
0
11
1
Minister van FinanciĂŤn, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport
0
15
6
Minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur (Roerend Erfgoed)
2
13
8
Minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel
1
19
4
MEERDERE MINISTERS SAMEN
0
6
0
ALLE MINISTERS SAMEN
0
1
0
TOTAAL
7
107
66
5.1.2 AANVRAGEN WETGEVINGSTECHNISCH EN TAALKUNDIG ADVIES VOLGENS OORSPRONG Hierna volgt een overzicht van de aanvragen wetgevingstechnisch en taalkundig advies volgens het beleidsdomein waartoe de aanvrager (d.w.z. de persoon die de adviesvraag indient) behoort. Het overzicht is niet gebaseerd op basis van de opsteller van het bewuste document. Dat is immers niet te achterhalen uit de adviesaanvraag.
Afzender
Aantal adviesaanvragen
Diensten Algemeen Regeringsbeleid (DAR)
28
Bestuurszaken (BZ)
31
FinanciĂŤn en Begroting (FB)
11
internationaal Vlaanderen (IV)
12
Economie, Wetenschap en Innovatie (EWI)
29
Onderwijs (OND)
66
Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (WVG)
97
Cultuur, Jeugd, Sport en Media (CJSM)
36
Werk en Sociale Economie (WSE)
23
Landbouw en Visserij (LV)
57
Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE)
50
Mobiliteit en Openbare Werken (MOW)
10
Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed (RWO)
40
Kabinetten
16
TOTAAL
506
5.1.3 KWALITEIT WETGEVINGSTECHNISCH EN TAALKUNDIG ADVIES De cel Juridische Dienstverlening en de dienst Taaladvies controleren de wetgevingstechnische en taalkundige kwaliteit van de regelgeving die voor advies werd voorgelegd. Op basis van die controles geeft zowel de cel Juridische Dienstverlening als de dienst Taaladvies elk afzonderlijk een score van 0 tot 3 op basis van het aantal fouten in de teksten. Score 3: uitstekend Score 2: goed Score 1: matig Score 0: slecht Het gaat over fouten die ten gevolge van de verplichte wetgevingstechnische en taalkundige adviesverlening uit de betrokken regelgeving worden verwijderd voor ze geagendeerd wordt op de Vlaamse Regering. Deze fouten zouden dus in principe niet mogen voorkomen in regelgeving die het regelgevingsproces heeft doorlopen. De wetgevingstechnische en taalkundige adviesverlening vormt immers een verplicht onderdeel van het regelgevingsproces.
33
Wetgevingstechnische kwaliteit Globaal gezien, op het totaal van 506 afgeleverde adviezen, geeft dit de volgende resultaten: Score 3: 8 teksten Score 2: 54 teksten Score 1: 330 teksten Score 0: 114 teksten Hierna volgt een overzicht per beleidsdomein. Elk document wordt ingedeeld naargelang de persoon die de adviesaanvraag heeft doorgestuurd. De indeling is dus niet gebaseerd op basis van de opsteller van het bewuste document aangezien dat niet te achterhalen is uit de adviesaanvraag op zich.
Uitstekend (3) Goed (2) Matig (1) Slecht (0)
34
Diensten algemeen Regeringsbeleid (DAR)
1
5
17
5
Bestuurzaken (BZ)
0
7
17
7
FinanciĂŤn en Begroting (FB)
0
1
7
3
internationaal Vlaanderen (iV)
0
0
11
1
Economie, Wetenschap en Innovatie (EWI)
1
1
22
5
Onderwijs (OND)
0
9
41
16
Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (WVG)
0
9
71
17
Cultuur, Jeugd, Sport en Media (CJSM)
0
6
16
14
Werk en sociale Economie (WSE)
0
1
19
3
Landbouw en Visserij (LV)
4
6
38
9
Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE)
0
3
31
16
Mobiliteit en Openbare Werken (MOW)
0
3
5
2
Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed (RWO)
2
2
28
8
Kabinetten
0
1
7
8
TOTAAL
8
54
330
114
De beleidsdomeinen moeten steeds beter worden op het vlak van wetgevingstechnische kwaliteit. Hieronder worden de uitstekende en goede teksten voor 2009 vergeleken met de resultaten voor 2006-2008.
Beleidsdomein/Kabinetten
Gem % uitstekend/goed 2006-2008
% uitstekend/goed 2009
35 %
21,4 %
Bestuurzaken (BZ)
24,5 %
22,6 %
FinanciĂŤn en Begroting (FB)
12,5 %
9,1 %
50 %
0%
21,5 %
6,9 %
27 %
13,6 %
33,3 %
9,3 %
Cultuur, Jeugd, Sport en Media (CJSM)
23 %
16,7 %
Werk en sociale Economie (WSE)
14 %
4,3 %
Landbouw en Visserij (LV)
30 %
17,5 %
Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE)
27 %
6%
Mobiliteit en Openbare Werken (MOW)
9%
30 %
Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed (RWO)
17 %
10 %
15,5 %
6,25 %
Totaal Gemiddelde: 24,2 %
Totaal Gemiddelde: 12,4 % *
Diensten algemeen Regeringsbeleid (DAR)
internationaal Vlaanderen (iV) Economie, Wetenschap en Innovatie (EWI) Onderwijs (OND) Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (WVG)
Kabinetten
* De halvering in de gemiddelde score is grotendeels te wijten aan de invoering van de nieuwe versie van de Omzendbrief Wetgevingstechniek (VR 2009/4) in juli 2009 en de gewijzigde wetgevingtechnische aanwijzingen.
35
Taalkundige kwaliteit Globaal gezien, op het totaal van 506 afgeleverde adviezen, geeft dit de volgende resultaten: Score 3: 32 teksten Score 2. 161 teksten Score 1: 263 teksten Score 0: 50 teksten Deze resultaten worden in het volgende overzicht weergegeven per beleidsdomein op basis van de aanvrager (d.w.z. de persoon die de adviesaanvraag indient). De indeling is dus niet gebaseerd op basis van de opsteller van het document.
Beleidsdomein/Kabinetten
36
Uitstekend (3)
Goed (2)
Matig (1)
Slecht (0)
Diensten algemeen Regeringsbeleid (DAR)
4
12
10
2
Bestuurzaken (BZ)
1
7
20
3
FinanciĂŤn en Begroting (FB)
0
1
6
4
internationaal Vlaanderen (iV)
1
3
7
1
Economie, Wetenschap en Innovatie (EWI)
4
10
9
6
Onderwijs (OND)
3
18
39
6
Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (WVG)
8
25
59
5
Cultuur, Jeugd, Sport en Media (CJSM)
1
10
21
4
Werk en sociale Economie (WSE)
1
6
15
1
Landbouw en Visserij (LV)
1
32
21
3
Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE)
3
20
22
5
Mobiliteit en Openbare Werken (MOW)
1
4
5
0
Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed (RWO)
4
11
20
5
Kabinetten
0
2
9
5
TOTAAL
32
161
263
50
Wetgevingstechnische en taalkundige kwaliteit Het volgende overzicht geeft de globale beoordeling van wetgevingstechnische en taalkundige kwaliteit (waarbij 6 = uitstekend en 0 = slecht) voor teksten ingediend vanaf 13 juni 2007. De resultaten worden in het overzicht weergegeven per beleidsdomein op basis van de aanvrager (d.w.z. de persoon die de adviesaanvraag indient). De indeling is dus niet gebaseerd op basis van de opsteller van het document.
Beleidsdomein/ Kabinetten
Score 6
Score 5 Score 4 Score 3 Score 2 Score 1 Score 0
Diensten algemeen Regeringsbeleid (DAR)
0
2
5
6
14
0
1
Bestuurzaken (BZ)
0
1
4
5
13
6
2
FinanciĂŤn en Begroting (FB)
0
0
1
0
5
3
2
internationaal Vlaanderen (iV)
0
0
1
3
6
2
0
Economie, Wetenschap en Innovatie (EWI)
0
0
5
9
8
5
2
Onderwijs (OND)
0
2
9
13
27
14
3
Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (WVG)
0
0
10
20
47
18
0
Cultuur, Jeugd, Sport en Media (CJSM)
0
0
3
8
12
12
1
Werk en sociale Economie (WSE)
0
0
1
7
12
2
1
Landbouw en Visserij (LV)
1
2
4
26
17
6
1
Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE)
0
0
3
14
23
8
2
Mobiliteit en Openbare Werken (MOW)
0
0
2
3
5
0
0
Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed (RWO)
1
0
5
11
13
7
3
Kabinetten
0
0
0
1
8
3
4
TOTAAL
2
7
53
126
210
86
22
37
5.2 KWALITEIT RIA 5.2.1 REGULERINGSIMPACTANALYSE Vanaf 1 januari 2005 is de toepassing van de reguleringsimpactanalyse (RIA) binnen de Vlaamse overheid verplicht. Een RIA is een gestructureerde analyse van de beoogde doelstellingen en van de verwachte positieve en negatieve effecten van een voorgenomen regelgeving in vergelijking met alternatieven. Een RIA is verplicht voor alle regelgeving met een regulerend effect op de burger, het bedrijfsleven of nonprofitorganisaties. De verplichting geldt dus voor alle voorontwerpen van een decreet en ontwerpen van een besluit. Een RIA bevat negen onderdelen: 1. Titel Een korte omschrijving van de voorgenomen regelgeving. 2. Aanleiding tot doel Welk maatschappelijk probleem wordt aangepakt? Wat is de doelstelling van de voorgenomen regelgeving? Wat zijn de beoogde effecten? 3. Opties Wat zijn de meest relevante opties om de vooropgestelde doelstelling te bereiken? 4. Effecten Analyse van de verwachte voor- en nadelen van elke optie. 5. Uitwerking, uitvoering en administratieve lasten, handhaving en evaluaties Beschrijving van de manier waarop de gekozen optie uitgewerkt, uitgevoerd, gehandhaafd en geëvalueerd zal worden. Ook de administratieve lasten van de gekozen optie worden hier berekend. 6. Consultatie Beschrijving van de consultaties en de resultaten ervan. 7. Overige informatie voor Inspectie van financiën In dit hoofdstuk wordt de informatie voor Inspectie van Financiën die niet in andere hoofdstukken van de RIA aan bod kwam, beschreven. 8. Samenvatting Samenvatting van de argumenten voor de gekozen optie. 9. Contactpersonen Naam en contactgegevens van de persoon die beschikbaar is voor vragen over de impactanalyse of over de voorgestelde regelgeving. Een goed beargumenteerde invulling van de verschillende onderdelen van een RIA leidt in principe tot de opmaak van regelgeving die voldoet aan de acht kenmerken van goede regelgeving. Een zorgvuldige voorbereiding van de regelgeving helpt om inhoudelijke tekortkomingen te vermijden. Aan de hand van de RIA wil de Vlaamse overheid investeren in de opmaak van regelgeving die beantwoordt aan de acht kenmerken van goede regelgeving. De dienst Wetsmatiging stelt een handleiding ter beschikking met richtlijnen voor het uitvoeren van een RIA. Die houden zowel het doorlopen van het RIA-proces als het opmaken van het RIA-document in. Bij de handleiding hoort een sjabloon voor de opmaak van een RIA.
38
5.2.2 RIA-ADVIES Een wetgevingsadvies is verplicht voor alle voorontwerpen van een decreet en ontwerpen van besluit die voor de eerste principiële goedkeuring geagendeerd worden op de Vlaamse Regering. Het omvat - taalkundig en wetgevingstechnisch advies voor de regelgeving - RIA-advies. In het RIA-advies adviseert de dienst Wetsmatiging over - het RIA-document dat als bijlage bij de nota aan de Vlaamse Regering gevoegd wordt - de RIA-rubriek in de nota aan de Vlaamse Regering. Het regelgevingsdossier wordt dan volgens het RIA-advies aangepast en geagendeerd op de Vlaamse Regering.
5.2.3 KWALITEIT RIA Na agendering op de Vlaamse Regering worden de RIA-documenten opnieuw door de dienst Wetsmatiging beoordeeld en wordt aan de RIA een score toegekend. De dienst Wetsmatiging kent na de agendering op de Vlaamse Regering op basis van een aantal criteria een score toe aan de kwaliteit van de RIA’s die bij de geagendeerde regelgevingsdossiers gevoegd zijn. Zowel de formele vereisten als de inhoudelijke kwaliteit van de RIA worden daarbij beoordeeld.
Formele vereisten Er zijn formele vereisten voor het wetgevingsadvies en de nota aan de Vlaamse Regering. Wetgevingsadvies - Er werd (g)een taalkundig en wetgevingstechnisch advies gevraagd, wat (niet) conform is met de omzendbrief Wetgevingstechniek (VR 2009/4). - Er werd (g)een RIA-advies gevraagd, wat (niet) conform is met de omzendbrief Wetgevingstechniek (VR 2009/4). Nota aan de Vlaamse Regering - Er is (g)een RIA-rubriek “kwaliteit van de regelgeving” opgenomen in de regeringsnota, wat (niet) conform is aan het huishoudelijk reglement van de Vlaamse Regering. - Er is (g)een RIA-document aanwezig, wat (niet) conform is aan het huishoudelijk reglement van de Vlaamse Regering. - De samenvatting van de RIA is (niet) opgenomen in de RIA-rubriek, wat (niet) conform is aan het huishoudelijk reglement van de Vlaamse Regering.
Inhoudelijke beoordeling van RIA Naast de formele vereisten worden de RIA’s ook beoordeeld op inhoudelijk vlak. De score wordt toegekend op basis van een puntensysteem waarbij zowel verplichte als optionele elementen van de RIA beoordeeld worden. De kwaliteitsbeoordeling van de RIA’s is gebaseerd op een minimale kwaliteitstandaard. In elke RIA moeten ten minste de volgende aspecten aan bod komen: 1. Aanleiding en doelstelling - Het is duidelijk wat het probleem precies is. - De vrije juridische beleidsruimte is voldoende beschreven. - Het is duidelijk wat de gewenste gevolgen of de beoogde effecten zijn om aan de probleemstelling tegemoet te komen.
39
- De politieke vrije beleidsruimte is voldoende beschreven. - De doelstellingen of beoogde beleidseffecten zijn beschreven zonder voorafnames op het gebruik van middelen. 2. Opties - Alle relevante opties werden opgelijst. - De inhoudelijke krachtlijnen van de opties werden vermeld. - De opties zijn beperkt tot een omschrijving ervan, zonder die te vervuilen met mogelijke effecten. 3. Effecten en keuze optie - Alle relevante doelgroepen en betrokken partijen werden opgelijst of in rekening gebracht. - Per doelgroep zijn alle relevante effecten in kaart gebracht. - De effecten van de nuloptie zijn als vergelijkingsbasis voor de andere opties duidelijk weergegeven. - De effectbeschrijving is gestructureerd en op een overzichtelijke wijze weergegeven. - De andere, ’sectorale’ effecten (kindeffecten, lokale besturen, Brusseltoets, enzovoort) werden in kaart gebracht. - De finale keuze van de optie werd goed beargumenteerd. 4. Uitwerking, uitvoering, handhaving en evaluatie - Er werd aangegeven hoe en wanneer de regelgeving uitgevoerd zal worden en of er bijkomende initiatieven nodig zijn voor de feitelijke toepassing van de nieuwe regelgeving (uitvoeringsbesluiten, IT-ondersteuning, handleidingen, opleidingen, ...). - De administratieve lasten (vereenvoudigingen) werden omschreven. - De administratieve lasten (vereenvoudigingen) werden gemeten. - De handhaving van het betrokken voorstel is duidelijk aangegeven. - De sanctionering van de doelgroepen is duidelijk aangegeven. 5. Samenvatting - De samenvatting is representatief voor de inhoud van de RIA. Een goede RIA: - is een weergave van het onderzoek naar de manier waarop het maatschappelijk probleem via verschillende opties opgelost kon worden; - bevat de argumentatie voor de keuze van de uiteindelijk gekozen optie; - is qua diepgang en omvang evenredig met het belang van de regelgeving en de verwachte omvang van de effecten (evenredigheids- of proportionaliteitsbeginsel); - gebruikt de best beschikbare informatie voor de empirische onderbouwing van het afwegingsproces; - bevat een bespreking van alle relevante kosten en baten, samen met een behandeling van belangrijke andere effecten en maakt op basis daarvan een vergelijking van de opties; - is bij de presentatie van de probleemstellingen, kosten, baten en andere effecten eerlijk over ramingen, onzekerheden en hiaten; - is besproken met de belanghebbende doelgroepen en andere beleidsdomeinen.
Overzicht kwaliteit RIA per minister De dienst Wetsmatiging controleert de kwaliteit van de RIA’s aan de hand van de indicator ‘kwaliteit RIA’. Deze indicator is het gemiddelde percentage van de kwaliteitsbeoordeling van de RIA’s. Bij omvangrijke decreten en besluiten van de Vlaamse Regering worden soms meerdere RIA’s opgesteld per inhoudelijk thema. In één regelgevingsdossier worden soms meerdere decreten of besluiten van de Vlaamse Regering ter goedkeuring voorgelegd. Dat verklaart het verschil tussen het aantal regelgevingsdossiers, het aantal besluiten en decreten en het aantal RIA’s.
40
Hierna volgt een overzicht van de kwaliteit van de RIA’s per minister.
Vlaamse Regering Peeters I Minister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Institutionele Hervormingen, Havens, Landbouw, Zeevisserij en Plattelandsbeleid Kwaliteit RIA 1 regelgevingsdossier waarvan 59,00 % • 1 besluit VR Viceminister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Financiën en Begroting en Ruimtelijke Ordening Kwaliteit RIA 1 regelgevingsdossier waarvan 61,90 % • 1 besluit VR
Vice-minister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams Minister van Werk, Onderwijs en Vorming Kwaliteit RIA 4 regelgevingsdossiers waarvan 71,76 % • 4 besluiten VR Vlaams Minister van Cultuur, Jeugd, Sport en Brussel Kwaliteit RIA 1 regelgevingsdossier waarvan • 1 besluit VR
68,00 %
Vlaams Minister van Bestuurszaken, Buitenlands Beleid, Media en Toerisme Kwaliteit RIA geen regelgevingsdossiers
Vlaams Minister van Binnenlands Bestuur, Stedenbeleid, Wonen en Inburgering Kwaliteit RIA 3 regelgevingsdossiers waarvan • 1 besluit VR • 2 decreten Vlaams Minister van Mobiliteit, Sociale Economie en Gelijke Kansen Kwaliteit RIA 4 regelgevingsdossiers waarvan • 3 besluiten VR • 1 decreten Vlaams minister van Welzijn,Volksgezondheid en Gezin Kwaliteit RIA 9 regelgevingsdossiers waarvan • 1besluit VR • 8 decreten Vlaams minister van Openbare Werken, Energie, Leefmilieu en Natuur Kwaliteit RIA 11 regelgevingsdossiers waarvan • 10 besluiten VR • 1 decreet
71,50 %
71,25 %
71,54 %
68,71 %
Vlaams minister van Economie, Ondernemen, Wetenschap, Innovatie en Buitenlandse Handel Kwaliteit RIA 2 regelgevingsdossiers waarvan 70,45 % • 2 decreten
Totaal Vlaamse Regering Kwaliteit RIA
36 regelgevingsdossiers waarvan • 22 besluiten VR • 14 decreten
69,89 %
41
Vlaamse Regering Peeters II Minister-president en minister van Economie, Buitenlands Beleid, Landbouw en Plattelandsbeleid Kwaliteit RIA 2 regelgevingsdossiers waarvan 71,25 % •2 besluiten VR Minister van Energie, Wonen, Steden en Sociale Economie Kwaliteit RIA 1 regelgevingsdossier waarvan • 1 besluit VR Minister van Welzijn,Volksgezondheid en Gezin Kwaliteit RIA 1 regelgevingsdossier waarvan • 1 besluit VR
50,20 %
69,40 %
Minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur (Roerend Erfgoed) Kwaliteit RIA 1 regelgevingsdossier waarvan • 1 besluit VR
72,80 %
Totaal Vlaamse Regering Kwaliteit RIA
65,91 %
5 regelgevingsdossiers waarvan • 5 besluiten VR
5.3 KWALITEIT REGELGEVING De wetgevingstechnische, taalkundige en RIA-kwaliteit geven een indicatie over de kwaliteit van regelgeving. De dienst Wetsmatiging houdt een indicator ‘kwaliteit regelgeving’ bij. Deze indicator is het percentage van de regelgevingsdossiers waarvoor een wetgevingstechnisch en taalkundig advies werd aangevraagd en waarvoor de kwaliteitsbeoordeling van de RIA gunstig is (ten minste 50 %).
Vlaamse Regering Peeters I Minister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Institutionele Hervormingen, Landbouw, Zeevisserij, Plattelandsbeleid, Bestuurszaken, Buitenlands Beleid, Media en Toerisme Kwaliteit regelgeving 1 op 1 100,00 % Viceminister-president Vlaams minister van Financiën, Begroting en Ruimtelijke Ordening Kwaliteit regelgeving 1 op 1
100,00 %
Viceminister-president Vlaams minister van Werk, Onderwijs en Vorming Kwaliteit regelgeving 4 op 4
100,00 %
Vlaams minister van Cultuur, Jeugd, Sport en Brussel Kwaliteit regelgeving
100,00 %
1 op 1
Vlaams minister van Binnenlands Bestuur, Stedenbeleid, Wonen en Inburgering Kwaliteit regelgeving geen
42
Vlaams minister van Mobiliteit, Sociale Economie en Gelijke Kansen Kwaliteit regelgeving
4 op 4
100,00 %
Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Kwaliteit regelgeving
7 op 9
77,78 %
Vlaams minister van Openbare Werken, Energie, Leefmilieu en Natuur Kwaliteit regelgeving 10 op 11
90,91 %
Vlaams minister van Economie, Ondernemen, Wetenschap, Innovatie en Buitenlandse Handel Kwaliteit regelgeving 2 op 2 100,00 % Totaal Vlaamse Regering Kwaliteit regelgeving
38 op 39
92,68 %
Vlaamse Regering Peeters II Minister-president en minister van Economie, Buitenlands Beleid, Landbouw en Plattelandsbeleid Kwaliteit regelgeving 1 op 1 100,00 % Minister van Energie, Wonen, Steden en Sociale Economie Kwaliteit regelgeving 1 op 1
100,00 %
Minister van Welzijn,Volksgezondheid en Gezin Kwaliteit regelgeving
1 op 1
100,00 %
Minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur (Roerend Erfgoed) Kwaliteit regelgeving 1 op 1
100,00 %
Totaal Vlaamse Regering Kwaliteit regelgeving
5 op 5
100,00 %
5.4 SALDO COMPENSATIEKREDIET De Vlaamse overheid bewaakt de toename van administratieve lasten via de compensatieregel voor administratieve lasten. De compensatieregel voor administratieve lasten is verplicht van toepassing sinds 1 januari 2005. Deze compensatieregel bepaalt dat elke verhoging van administratieve lasten als gevolg van nieuwe regelgeving of de aanpassing van bestaande regelgeving (decreet of besluit), gepaard moet gaan met een evenwaardige daling van andere administratieve lasten binnen hetzelfde beleidsdomein. Daartoe wordt aan de hand van de RIA of de RIA-rubriek in de nota aan de Vlaamse Regering een inschatting gegeven van elke stijging of daling van de administratieve lasten die het gevolg is van de regelgeving die voor de eerste principiĂŤle goedkeuring geagendeerd wordt op de Vlaamse Regering. Bij een stijging van administratieve lasten in een concreet regelgevingdossier hoeft er niet expliciet aangegeven te worden op welke manier de stijging gecompenseerd wordt. Het saldo aan compensatiekrediet wordt berekend op het niveau van het beleidsdomein.
43
5.4.1 OVERZICHT SALDO COMPENSATIEKREDIET 2009 PER BELEIDSDOMEIN Voor 2009 werd een saldo aan compensatiekrediet (en dus een afname/toename van de administratieve lasten) voor Vlaanderen gemeten van - 927.286,82 euro. Hierna volgt een overzicht van de gemeten administratieve lasten in 2009 per beleidsdomein. DAR Diensten Algemeen Regeringsbeleid (DAR) Stijging administratieve lasten Daling administratieve lasten TOTAAL Bestuurszaken (BZ) Stijging administratieve lasten Daling administratieve lasten TOTAAL FinanciĂŤn en Begroting (FB) Stijging administratieve lasten Daling administratieve lasten TOTAAL internationaal Vlaanderen (iV) Stijging administratieve lasten Daling administratieve lasten TOTAAL Economie, Wetenschap en Innovatie (EWI) Stijging administratieve lasten Daling administratieve lasten TOTAAL Onderwijs en Vorming (OV) Stijging administratieve lasten Daling administratieve lasten TOTAAL
44
0,00 euro 0,00 euro 0,00 euro
0,00 euro 2.519.787,00 euro - 2.519.787,00 euro
0,00 euro 0,00 euro 0,00 euro
0,00 euro 110.172,00 euro - 110.172,00 euro
20.000,00 euro 29.000,00 euro - 9.000,00 euro
547.046,88 euro 70.818,60 euro - 476.228,28 euro
Welzijn,Volksgezondheid en Gezin (WVG) Stijging administratieve lasten Daling administratieve lasten TOTAAL
285.044,41 euro 12.697,60 euro 272.346,81 euro
Cultuur, Jeugd, Sport en Media (CJSM) Stijging administratieve lasten Daling administratieve lasten TOTAAL
8.030,00 euro 24.539,31 euro - 16.509,31 euro
Werk en Sociale Economie (WSE) Stijging administratieve lasten Daling administratieve lasten TOTAAL
13.946,00 euro 55.100,00 euro - 41.154,00 euro
Landbouw en Visserij (LV) Stijging administratieve lasten Daling administratieve lasten TOTAAL
2.097,08 euro 71.667,00 euro - 69.569,92 euro
Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE) Stijging administratieve lasten Daling administratieve lasten TOTAAL Mobiliteit en Openbare Werken (MOW) Stijging administratieve lasten Daling administratieve lasten TOTAAL Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed (RWO) Stijging administratieve lasten Daling administratieve lasten TOTAAL
Totaal Vlaamse Regering Stijging administratieve lasten Daling administratieve lasten TOTAAL
546.195,70 euro 0,00 euro 546.195,70 euro
0,00 euro 0,00 euro 0,00 euro
548.845,00 euro 53.789,00 euro 495.056,00 euro
1.971.205,07 euro 2.898.491,89 euro - 927.286,82 euro
5.4.2 OVERZICHT SALDO COMPENSATIEKREDIET Hierna wordt een overzicht gegeven van het saldo aan compensatiekrediet per jaar sinds de invoering van de compensatieregel voor administratieve lasten op 1 januari 2005. 2005 2006 2007 2008 2009
-12.133.528,00 -23.892.666,00 -4.634.728,00 1.129.098,00 -976.365,44
45
Hierna wordt een overzicht gegeven van het saldo aan compensatiekrediet per beleidsdomein sinds 2007.
2007 Bestuurzaken (BZ) Cultuur, Jeugd, Sport en Media (CJSM)
2008
2009
93.078
-2.519.787
169.261
74.285
Diensten algemeen Regeringsbeleid (DAR)
-1.211.781
-130.000
Economie, Wetenschap en Innovatie (EWI)
158.400
-72.450
0
910
276.500
3.680
-110.172
-2.250.934
-3.067.506
546.196
-189.126
-48.600
-69.570
492.059
2.653.297
476.228
60.175
49.305
495.056
136.680
334.455
-41.154
-2.369.040
1.331.722
272.347
-4.634.728
1.129.098
-976.365
FinanciĂŤn en Begroting (FB) internationaal Vlaanderen (iV) Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE) Landbouw en Visserij (LV)
-16.509
-9.000
Mobiliteit en Openbare Werken (MOW) Onderwijs en Vorming (OV) Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed (RWO) Werk en sociale Economie (WSE) Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (WVG) Totaal
46
6.Vlaamse regelgeving 2010
47
6.
Vlaamse regelgeving 2010 De belangrijkste methodieken en instrumenten van het reguleringsmanagement zijn tijdens de vorige regeerperiode goedgekeurd door de Vlaamse Regering en geïmplementeerd. Daardoor beschikt Vlaanderen vandaag over de belangrijkste internationaal aanvaarde standaarden voor een kwaliteitsvol wetgevingsbeleid. In 2009 heeft de OESO, in samenwerking met de Europese Commissie een peer review uitgevoerd van het reguleringsmanagement in België, en specifiek in Vlaanderen. Ook de dienst Wetsmatiging heeft in 2009 de voornaamste instrumenten en methodieken aan een grondige evaluatie onderworpen: - - - - -
de RIA; de compensatieregel; cellen Wetskwaliteit; de regelgevingsagenda; de kwaliteitsverbetering van formulieren.
Het regeerakkoord 2009-2014 benadrukt dat ‘de inzet van ICT, e-government en administratieve vereenvoudiging uitstekende hefbomen zijn voor een efficiëntere dienstverlening en om domeinoverschrijdende schaalvoordelen te realiseren.’ De beleidsnota Bestuurszaken 2009-2014 vermeldt inspanningen om de regelgeving kwaliteitsvol te maken, de administratieve rompslomp weg te werken en e-government vanuit dit perspectief te optimaliseren. Op basis van de evaluatieresultaten wordt in 2010 een nieuw strategisch beleidskader rond kwaliteitsvolle regelgeving en administratieve vereenvoudiging ontwikkeld. De bestaande methodieken en instrumenten worden geoptimaliseerd om ze doelgerichter en efficiënter te kunnen toepassen en versterken. In 2010 zal de dienst Wetsmatiging ook de bestaande indicatoren actualiseren en uitbreiden met nieuwe indicatoren over Vlaamse regelgeving. De indicatoren vormen immers een waardevol instrument bij het communiceren van de resultaten op vlak van reguleringsmanagement. De cijfers hebben ook een sensibiliserende werking en helpen leidend ambtenaren bij het aansturen van het beleid rond kwaliteitsvolle regelgeving en administratieve vereenvoudiging.
48
7. Bijlage
49
7.
Bijlage Fragment uit de Beleidsnota Bestuurszaken 2009-2014 van Vlaams minister van Bestuurszaken Geert Bourgeois. EEN KWALITATIEVE DIENSTVERLENING GARANDEREN Operationaliseren van het algemene dienstverleningscharter Burgers en ondernemingen moeten duidelijk weten wat ze kunnen verwachten van een overheidsadministratie. Hiertoe heb ik tijdens de vorige regeerperiode een publiek dienstverleningscharter uitgewerkt dat voor de hele Vlaamse overheid geldt, met daarin algemene principes en normen. Voor een aantal dienstverleners werd dit algemene charter vertaald naar de dagelijkse praktijk in de vorm van operationele dienstverleningscharters. Ik zal ook andere entiteiten stimuleren om verder initiatieven hieromtrent te nemen. De resultaten van gebruikersbevragingen, maar ook klachten, hebben een belangrijke signaalfunctie om aan structurele kwaliteitsverbeteringen te werken. Ik zal blijvend initiatieven nemen ter ondersteuning van het klachtenmanagement op het terrein. Het Agentschap voor Overheidspersoneel biedt de entiteiten op vraag ondersteuning bij het werken aan de klantgerichtheid en de kwaliteit van de dienstverlening. Daarvoor zetten we ook deze regeerperiode in op een mix van instrumenten: gebruikersbevragingen, dienstverleningscharter op maat, leernetwerk voor klachtenmanagers, ... Meten en vergelijken van beleidseffecten Het nastreven van een kwaliteitsvolle dienstverlening en de daartoe geleverde inspanningen vereist ook om deze op hun effectiviteit te meten en te vergelijken met andere overheden en deelstaten. De Vlaamse overheid doet op het vlak van het aanwenden van adequate meetstandaarden al belangrijke inspanningen. De jaarlijkse uitgave van het boek Vlaamse Regionale Indicatoren (VRIND), dat de resultaten van het Vlaams beleid op sectoren binnen haar bevoegdheid weergeeft, vormt hiervan het beste bewijs. Studies die de prestaties van de Vlaamse overheid als geheel in een internationaal perspectief plaatsen, zijn op dit ogenblik echter eerder schaars. Hetzelfde geldt voor methodieken die landen en regio’s op een coherente wijze vergelijken. In een eerste fase zal ik werk maken van het oplijsten van duidelijke, eenvormige indicatoren per beleidsveld, die moeten toelaten de werking (of onderdelen ervan) van de Vlaamse overheid te vergelijken met andere regio’s en landen. Binnen de administratie worden hiertoe acties opgezet op drie terreinen: • Met het project Government at a Glance (G@G – ‘het bestuur in een oogopslag’) wil de OESO het mogelijk maken om de prestaties van nationale overheden op een aantal aspecten met elkaar te vergelijken. Bij het oplijsten van indicatoren is een aanzet gegeven om ook rekening te houden met de regio’s. De Vlaamse overheid zal actief aan dit project bijdragen door onder meer de bruikbaarheid van de OESO-indicatorenset intern te toetsen en voorop te lopen in dit verhaal. • In het kader van het ViA-project, worden de 20 doelstellingen in het Pact 2020, die Vlaanderen tegen 2020 moeten leiden naar de Europese top 5 van de meest performante overheden, gekwantificeerd door middel van 5 tot 10 indicatoren per doelstelling. Doelstelling 18 heeft rechtstreeks betrekking op de werking van de Vlaamse overheid. Tegen eind 2009 wil ik een definitieve boordtabel aan de Vlaamse Regering voorleggen. • De Commissie ‘Efficiënte en Effectieve Overheid’ heeft gepleit voor een ‘onderbouwd, professioneel en operationeel meetsysteem’ dat voldoet aan de standaardnormen en stelt dat dit meetsysteem ook moet toelaten de performantie van de overheid in sleutelsectoren op permanente basis te volgen en te vergelijken met andere
50
Europese regio’s of landen. Het eindrapport van de Commissie bevat naast 28 doorbraken om de overheden in Vlaanderen performanter te laten functioneren, tevens een aantal ‘Key Performance Indicators’ (KPI), die deze doelstellingen kwantificeren. Een toekomstgerichte en open architectuur voor betere dienstverlening Een performante en effectieve organisatie, die open en flexibel kan interageren met haar verschillende doelgroepen, kent ook een goede onderbouw van processen, informatie en ICT. Met het Vlaams regeerakkoord kiest de Vlaamse overheid duidelijk voor procesoptimalisatie, maximale gegevensdeling, en snelle informatie voor doelgroepen, management en beleid. Hierbij moet er aandacht zijn voor de uniformiteit van de dienstverlening aan burgers of ondernemingen. Door middel van architecturale kaders wil ik verzekeren dat procesintegratie en gegevensdeling over entiteiten heen eenvoudiger wordt, ondanks de verzelfstandiging. Ik wil richting geven aan alle ICT-geledingen van de overheden in Vlaanderen zodat zij het canvas hebben waarbinnen ze hun ICT kunnen uitwerken. De architectuur moet gestoeld zijn op laagdrempelige communicatie met alle doelgroepen en andere overheden. We moeten hiertoe zoveel als mogelijk gebruik maken van open standaarden en open source. NORA, het instrument van onze noorderburen dat de Nederlandse overheidsreferentiearchitectuur beschrijft, is een inspiratiebron.
OPEN EN LUISTERENDE OVERHEID Om een zo goed mogelijk beleid te kunnen voeren, wens ik de structuren te versterken waarlangs op verschillende manieren naar de samenleving wordt geluisterd. Dit beleid wil ik onderbouwen met relevant beleidsgericht wetenschappelijk onderzoek. Luisteren naar de samenleving Het strategische adviesstelsel via de strategische adviesraden (SAR), is een belangrijk instrument om de vinger aan de pols van de maatschappij te houden. Aan het Steunpunt Bestuurlijke Organisatie Vlaanderen (SBOV) is een onderzoeksopdracht toevertrouwd voor een verbeteringsgerichte procesevaluatie van het nieuwe strategische adviesstelsel (2009). Samen met de minister-president zal ik de resultaten van deze studie gebruiken als aanknopingspunt voor het verder optimaliseren van de werking van de SAR’s, alsook voor een evaluatie van de huidige consultatiepraktijk en eventuele bijsturing ervan. Behalve door de SAR’s wordt het Vlaamse ‘consultatiebeleid’ ingevuld door verschillende andere instrumenten: • Reguleringsimpactanalyse (RIA): uit de jaarlijkse evaluatie van de RIA en uit de peer review reguleringsmanagement van de OESO blijkt o.a. dat er op vlak van consultatie van belanghebbenden bij de opmaak van regelgeving nog ruimte voor verbetering is. Op dit ogenblik hanteren we immers alleen de minimumnormen die Europa voorschrijft, waar Vlaanderen met zijn strategische adviesraden toch eigen noden heeft. Ik zal daarom de meerwaarde onderzoeken van een Vlaamse consultatiecode. • Vlaams Inter-institutioneel Akkoord (IIA): een politiek engagement tussen de Vlaamse Regering, de SERV, de strategische adviesraden en het Vlaams Parlement die de toepassing en de kwaliteit van de RIA willen optimaliseren en bijdragen aan het tot stand komen van kwaliteitsvolle regelgeving. • Interne controle en organisatiebeheersing: ‘belanghebbendenmanagement’ is één van de 11 thema’s van de ‘Leidraad interne controle en organisatiebeheersing’ die werd uitgewerkt als hulpinstrument voor de entiteiten bij het opzetten van een eigen systeem voor interne controle. Vandaag zijn entiteiten volop bezig met de implementatie van deze principes. • De acties uit de eindrapporten ‘Samen Vereenvoudigen’ over administratieve overlast bij ondernemers en bij vrijwilligers, zullen tijdens deze regeerperiode worden overgenomen in de actieplannen met vereenvoudigingsprojecten. De werkwijze om het middenveld te betrekken bij acties met betrekking tot administratieve vereenvoudiging werd ook aangehouden in het kader van de nulmetingen van administratieve lasten. Naast het maximaal inzetten van deze instrumenten, wil ik via goed gekozen pilootprojecten nieuwe manieren verkennen om burgerparticipatie mogelijk te maken.
51
Voortbouwen op degelijk beleidsgericht wetenschappelijk onderzoek Naast de samenleving kan ook het wetenschappelijk onderzoek als kompas fungeren voor de richting waarin de overheidsdienstverlening van morgen moet ontwikkelen. Op dit moment doet het beleidsdomein bestuurszaken voor wat betreft wetenschappelijk onderzoek, een beroep op het Steunpunt Bestuurlijke Organisatie Vlaanderen (SBOV). Daarnaast verschaffen ook onderzoeksresultaten van andere steunpunten relevante informatie voor het optreden van de overheid. Ik ben van mening dat het door de overheid gefinancierd wetenschappelijk onderzoek vanzelfsprekend voldoende relevant dient te zijn. Het onderzoek moet in de eerste plaats starten vanuit de behoeften van overheid en maatschappij, om de vertaalbaarheid van de onderzoeksresultaten naar de administratieve praktijk te verhogen. Daarom zal ik ervoor zorgen dat de administratie dichter betrokken wordt bij de onderzoeksprojecten.
52
8. Colofon
53
8.
Colofon Samenstelling Dienst Wetsmatiging (Departement Bestuurszaken) Verantwoordelijke uitgever Luc Lathouwers Secretaris-generaal Departement Bestuurszaken Boudewijnlaan 30 bus 30 1000 Brussel Redactie Dienst Wetsmatiging (Departement Bestuurszaken) Afdeling Buitenlandse Zaken (Departement internationaal Vlaanderen) Afdeling Kanselarij, Dienst Taaladvies, Cel Juridische Dienstverlening (Departement Diensten Algemeen Regeringsbeleid) Vormgeving & druk Ingrid Van Rintel, Diensten Algemeen Regeringsbeleid, afdeling Communicatie Contact Dienst Wetsmatiging (Departement Bestuurszaken) E-mail: wetsmatiging@vlaanderen.be Tel.: 02 553 17 11 Depotnummer D/2010/3241/256 Bestellen E-mail: wetsmatiging@vlaanderen.be Tel.: 02 553 17 11 www.vlaanderen.be/wetsmatiging Uitgave Juli 2010
54
55
www.vlaanderen.be/wetsmatiging