Uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/287
0Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2021/287
DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande procedure Op 14 mei 2021 diende xxx (hierna: verzoeker) een verzoek in bij de Vlaamse Vervoersmaatschappij De Lijn (hierna: De Lijn), waarbij werd verzocht om een afschrift te verlenen van de volgende documenten: - Alle beslissingen en/of adviezen die bij De Lijn werden betrokken voor het voorlopig en definitief vaststellen van het kernnet voor de buslijn 1640 te Brasschaat binnen het routeplan 2030. - Alle bestuursdocumenten die betrekking hebben op het verifiëren van de capaciteitsvereisten van het tracé van de buslijn 1640 of het onderbouwen van de doorstromingsvoorwaarden van art. 18 en 19 van het Besluit van de Vlaamse Regering tot bepaling van de kwaliteitseisen voor het kernnet. - De bestuursdocumenten waarin wordt vastgesteld aan welke vereisten de lokale wegen dienen te voldoen om een route van het kernnet te kunnen dragen en waarbij deze voor de buslijn 1640 werden geverifieerd. Op 4 juni 2021 werd vanuit De Lijn aan verzoeker een afschrift bezorgd van een persbericht met betrekking tot het nieuwe vervoersplan van De Lijn en werd voorts meegedeeld dat er geen ander formele documenten beschikbaar zijn in het kader van de buslijn van Brasschaat. Op 24 juni 2021 heeft verzoeker beroep ingesteld tegen de voornoemde beslissing vanwege De Lijn d.d. 4 juni 2021. Dit beroep werd geregistreerd op 24 juni 2021. Op 15 juli 2021 werd, in toepassing van artikel II.50, §1, tweede lid van het Bestuursdecreet de beroepstermijn van dertig kalenderdagen verlengd tot een termijn van vijfenveertig kalenderdagen.
www.vlaanderen.be
Ontvankelijkheid van het beroep Op 14 mei 2021 werd het oorspronkelijk verzoekschrift ingediend. De in beroep aangevochten beslissing van De Lijn van 4 juni 2021 maakt geen melding van de beroepsmogelijkheden en -modaliteiten, zoals voorgeschreven in artikel II.43, §1, derde lid van het Bestuursdecreet, zodat de beroepstermijn pas aanvangt vier maanden na kennisgeving van de beslissing. Het ingediende beroep van 24 juni 2021 is ingesteld binnen de decretaal voorgeschreven termijn, conform artikel II.48, §1, derde lid van het Bestuursdecreet en is bijgevolg ontvankelijk. Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals gestipuleerd in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.
1.
De aangevochten beslissing
De beslissing van De Lijn d.d. 4 juni 2021 luidde als volgt: “Na interne opzoekingen blijkt dat wij niet beschikken over formeel gefinaliseerde documenten.
We kunnen wel aangeven waarom de verbinding Ekeren - Brasschaat nodig is. De reisweg wordt immers in onderling overleg met de gemeente en Vlaamse regering besproken. De motivatie om voor de reisweg door de Louislei te kiezen kan u terugvinden in het persbericht van Brasschaat. Ten slotte heeft De Lijn op 14/4/2021 ook een proefrit georganiseerd in aanwezigheid van de burgemeester en schepenen om met de bus doorheen deze wijk te rijden. De Lijn beschouwt de documenten i.v.m. de buslijnen als 'afgeklopt' wanneer zij deze in samenspraak met de gemeente of stad heeft vervolledigd, doch zonder dat deze dan ook al definitief zijn. De Vlaamse Regering dient eveneens het kernnet te bekrachtigen vooraleer het document een definitieve status kan krijgen. Momenteel wordt er nog beraadslaagd tussen de Vlaamse Regering en de gemeente over de desbetreffende buslijn, waardoor deze documenten nog geen definitieve status hebben verworven. Hiervoor beroepen we ons op artikel II.33,2° van het Bestuursdecreet. Het gaat om 'levende' documenten waaraan nog wijzigingen zullen worden aangebracht. Het verslag van de testrit dient buiten de openbaarheid gehouden te worden teneinde de discussies binnen de betrokken overheidsinstanties ten volle te kunnen voeren. Om die reden zijn wij tevens van oordeel dat in casu tevens toepassing dient gemaakt te worden van artikel ll. 34. 3° Bestuursdecreet. Als bijlage kan u het persbericht van Brasschaat terugvinden.” 2.
Inhoud van het beroepschrift
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/287
pagina 2 van 6
Verzoeker is van oordeel dat de weigering van openbaarheid van de gevraagde documenten niet rechtmatig steun kan vinden in de ingeroepen uitzonderingsgronden. Volgens verzoeker berust de weigeringsbeslissing van De Lijn niet op daadkrachtige motieven, aangezien de ingeroepen weigeringsgronden geen aanvaardbare uitzondering kunnen motiveren op de principiële openbaarheid voor alle opgevraagde bestuursdocumenten. De Lijn toont in de bestreden weigeringsbeslissing niet aan dat zij alle opgevraagde bestuursdocumenten aan de artikelen II.31 t.e.m. II.39 Bestuursdecreet heeft afgetoetst. Integendeel, zij wijst de aanvraag tot openbaarheid van beroepsindieners af op grond van twee algemene uitzonderingsgronden zonder dat zij de redenen vermeldt, laat staan aannemelijk maakt, op grond waarvan de weigering van de openbaarheid aangewezen is. Het is voor verzoeker volstrekt ongeloofwaardig dat overleg en beslissende beraadslagingen zouden plaatsvinden tussen de betrokken actoren en bevoegde besturen wanneer er nog geen enkel advies, studie of voorbereidend onderzoek naar de noodzakelijke wegcapaciteit zou zijn afgerond.
3.
Standpunt van de beroepsinstantie
Om met kennis van zaken over het beroep te kunnen oordelen, heeft de beroepsinstantie contact opgenomen met De Lijn met de vraag om een overzicht te geven van alle documenten die De Lijn in haar bezit heeft met betrekking tot het tracé van de buslijn 1640 te Brasschaat. Uit de door De Lijn verstrekte informatie is gebleken dat er in dit verband vier documenten in het bezit zijn van De Lijn : - Een persbericht van de gemeente Brasschaat van april 2021 - Een verslag van een testrit die werd gehouden door de Louislei op 14 april 2021 - Een PowerPointpresentatie d.d. 9 december 2019 - Bijlage bij het besluit van de Vlaamse Regering inzake de vaststelling van het kernnet Uit de ingewonnen informatie bij De Lijn is gebleken dat op dit moment opnieuw gesprekken opgestart worden met de gemeente Brasschaat over de juiste reisweg van deze lijn op het grondgebied te Brasschaat. Deze gesprekken lopen nog volop momenteel. Het routeplan voor De Lijn 1640 ligt dus nog steeds niet vast. Ondertussen is de gemeente Brasschaat immers recentelijk op haar vraag tot wijziging van het routeplan teruggekomen. De gemeente Brasschaat stelt nu het tegenovergestelde voor: namelijk dat de bus niet via de Louislei rijdt. Er werd daarom afgesproken dat er alternatieve trajecten zouden worden onderzocht. De Lijn benadrukt aan de beroepsinstantie dat de concrete route van buslijn 1640 in Brasschaat dus nog steeds onderwerp van discussie is. De Lijn geeft ook aan dat het niet zo is dat er over het onderzoek van de potentiële routes van de Lijn 1640 en de suggestie om door de Louislei te rijden, verschillende stapels documenten bestaan. De hiervoor vermelde vier documenten zijn de enige documenten die De Lijn in haar bezit heeft daarover. Voor De Lijn bestond het onderzoek in eerste instantie erin om te kijken welke verbindingen potentieel hadden. Zo bleek dus dat de verbinding tussen Ekeren en Brasschaat veel potentieel had, op voorwaarde dat het om een snelle verbinding gaat (dus zonder veel omrijden). Daarom was in eerste instantie de Donksesteenweg voorgesteld. Toen Brasschaat de Louislei en de Lage Kaart voorstelde, heeft De Lijn die vraag op 3 zaken afgetoetst: 1) Is deze verbinding nog voldoende snel? Het antwoord daarop was duidelijk ja.
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/287
pagina 3 van 6
2) Kunnen we deze reisweg fysiek met een bus rijden? Zijn de straten, bochten, enz. voldoende breed om met een bus door te rijden? Opnieuw was het duidelijk dat dit het geval was. (Dat blijkt uit het verslag van de testrit). 3) Is er draagvlak om de bus langs daar te laten rijden? In dit geval was de gemeente Brasschaat zelf vragende partij, dus ging De Lijn ervan uit dat ze dit punt ook positief kon afvinken. Ondertussen is evenwel gebleken dat dit niet meer zo is, en wordt er daarom samen met de gemeente Brasschaat naar alternatieven gezocht De beroepsinstantie is van oordeel dat het feit dat er momenteel nog geen definitief vastgelegd traject werd uitgetekend voor de route van buslijn 1640 in Brasschaat, niet betekent dat er intussen geen afgewerkte bestuursdocumenten kunnen bestaan in dat verband. De hiervoor vermelde vier documenten zijn wel degelijk gefinaliseerd en zijn dus te bestempelen als bestuursdocumenten in de zin van artikel I.4, 3° van het Bestuursdecreet. De beroepsinstantie stelt vooreerst vast dat het persbericht van de gemeente Brasschaat al door De Lijn aan verzoeker werd toegestuurd met de beslissing d.d. 4 juni 2021 en dat dit document bijgevolg geen voorwerp uitmaakt van het ingestelde beroep. De beroepsinstantie beoordeelt hierna de drie overige bestuursdocumenten:
Verslag van de testrit door de Louislei op 14 april 2021 De openbaarmaking van dit document werd geweigerd door De Lijn met haar beslissing d.d. 4 juni 2021. Volgens De Lijn dient het verslag van de testrit buiten de openbaarheid gehouden te worden teneinde de discussies binnen de betrokken overheidsinstanties ten volle te kunnen voeren. De reisweg voor de buslijn 1640 wordt volgens De Lijn in onderling overleg met de gemeente en Vlaamse Regering nog besproken. Om die reden is De Lijn van oordeel dat in casu toepassing dient gemaakt te worden van artikel II. 34. 3° van het Bestuursdecreet. Voormelde decreetbepaling voorziet dat een aanvraag tot openbaarmaking moet afgewezen worden als die openbaarmaking afbreuk doet aan het geheim van de beraadslagingen van de organen van de Vlaamse overheid, de organen van de lokale overheden, de organen van de instellingen met een publieke taak en van de organen van de milieu-instanties. De uitzonderingsgrond, voorzien in dit artikel, heeft tot doel om te vermijden dat een bepaalde discussie zou worden lamgelegd. In de memorie van toelichting bij het Bestuursdecreet is daaromtrent gestipuleerd dat een document of een deel ervan aan de openbaarheid moet onttrokken worden wanneer, na afweging blijkt dat de lectuur ervan, de inhoud van de discussie tijdens een beraadslaging kenbaar maakt, terwijl het een vertrouwelijke discussie betrof. Het is voor de beroepsinstantie volstrekt onduidelijk om welke redenen de openbaarmaking van het verslag van de testrit van 14 april 2021 het geheim van een beraadslaging van de Vlaamse Regering of van de gemeente Brasschaat zou schenden. Het verslag van het verloop van deze testrit, waarvan de beroepsinstantie zelf kennis heeft kunnen nemen, steunt immers op objectieve gegevens en vaststellingen: Kan op de voorgestelde reisweg fysiek met een bus gereden worden? Zijn de straten, bochten, enz. voldoende breed om met een bus door te rijden? Is de draagkracht van de weg voldoende? Zijn er problemen met ronde punten of verkeersplateaus? Dit alles wordt gestaafd met een aantal foto’s die genomen werden tijdens de proefrit. In het opgevraagde verslag van de testrit komt dus hoegenaamd geen beraadslaging voor van welk orgaan dan ook binnen de gemeente of een andere instantie. De beroepsinstantie is daarom van oordeel dat De
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/287
pagina 4 van 6
Lijn onterecht heeft verwezen in zijn gedeeltelijke weigeringsbeslissing naar de toepassing van artikel II.34, 3° van het Bestuursdecreet. De beroepsinstantie ziet voorts ook geen andere uitzonderingsgronden uit het Bestuursdecreet van toepassing om het verslag van de testrit niet openbaar te maken. Het ingestelde beroep is, wat dit onderdeel betreft, dan ook als gegrond te beschouwen.
PowerPointpresentatie d.d. 9 december 2019 De beroepsinstantie kon vaststellen dat hier gaat om slides die werden gebruikt in vergaderingen met de gemeenten in het Noorden van de vervoerregio in december 2019 om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor diverse buslijnen in de verschillende gemeenten. Inmiddels is gebleken dat deze slides al achterhaald zijn voor de buslijn 1640, daar het routeplan voor de buslijn 1640 nog steeds niet vast ligt. Op de slides staat het oorspronkelijk voorstel van De Lijn met betrekking tot verschillende buslijnen (waaronder de buslijn 1640), alsook de reacties van de verschillende gemeenten. Daarnaast wordt er in de presentatie vooral gefocust op de antwoorden die vanuit De Lijn kunnen gegeven worden op vragen van de gemeenten: op welke vragen kunnen worden ingegaan, op welke vragen niet? Waarom (niet)? De slides 13 en 24 uit de Powerpointpresentatie hebben betrekking op de buslijn 1640 in Brasschaat. Zoals hiervoor al aangegeven, is de gemeente Brasschaat recentelijk op haar vraag tot wijziging van het routeplan teruggekomen en worden alternatieven momenteel onderzocht. De beroepsinstantie moet vaststellen dat de slides uit de presentatie evenwel als afgewerkt moeten worden bestempeld, daar ze werden gebruikt op een vergadering in december 2019. Het feit dat de inhoud ervan, wat betreft de buslijn 1640 intussen achterhaald blijkt te zijn, doet daar geen afbreuk aan. De beroepsinstantie ziet geen uitzonderingsgronden uit het Bestuursdecreet van toepassing om deze PowerPointpresentatie niet openbaar te maken. Het ingestelde beroep is, wat dit onderdeel betreft, dan ook als gegrond te beschouwen.
Bijlage bij het besluit van de Vlaamse Regering inzake de vaststelling van het kernnet De Lijn beschikt tevens over het document tot vaststelling van het kernnet. Het besluit van de Vlaamse Regering d.d. 4 juni 2021 tot vaststelling van het kernnet werd met de bijlage op 6 juli 2021 in het Belgisch staatsblad gepubliceerd. Uit dit document blijkt dat er reeds bepaald werd welke verbindingen tussen de gemeenten nodig zijn. Deze verbindingen werden recent vastgelegd. Op de 9de rij (Antwerpen- Brasschaat) is de buslijn 1640 terug te vinden. Er is enkel bepaald dat er een verbinding komt tussen Antwerpen en Brasschaat, maar er is nog niet bepaald in welke straten de haltes zullen komen. De plaatsing van de haltes en de concretisering van het kernnet, aanvullend net of in het algemeen het netwerk zijn nog steeds het onderwerp van discussie en overleg. Aangezien het desbetreffende besluit van de Vlaamse Regering, samen met de bijlage, werd gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad en dus voor iedereen vrij raadpleegbaar is, is het ingestelde beroep, wat dit onderdeel betreft, dan ook als zonder voorwerp te beschouwen. Na beraadslaging,
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/287
pagina 5 van 6
BESLUIT: Het beroepschrift d.d. 24 juni 2021 van xxx gericht tegen de gedeeltelijke weigeringsbeslissing van De Lijn wordt als ontvankelijk en deels gegrond en deels zonder voorwerp beschouwd.. Bijgevolg dient De Lijn aan verzoeker een afschrift te bezorgen van de volgende documenten: -
Het verslag van de testrit met een bus van De Lijn door de Louislei op 14 april 2021 De PowerPointpresentatie d.d. 9 december 2019
Geen toestemming tot hergebruik van bestuursdocumenten In zoverre dit beroep gegrond werd verklaard, geldt dat deze inwilliging van de aanvraag tot openbaarmaking GEEN toestemming inhoudt om de gevraagde bestuursdocumenten te hergebruiken, als vermeld in titel II, hoofdstuk 4 van het Bestuursdecreet van 7 december 2018 (zie artikel II.44, §3, van het Bestuursdecreet). Brussel, 6 augustus 2021 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur, Bruno ASSCHERICKX Voorzitter
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/287
pagina 6 van 6