Stuurgroep Ziektecontrole Onderwijs – Mensura Absenteïsme
RAPPORT ZIEKTEVERZUIM 2015 VLAAMS ONDERWIJSPERSONEEL
figuur stethoscoop
VLAAMS MINISTERIE VAN ONDERWIJS EN VORMING AGENTSCHAP VOOR ONDERWIJSDIENSTEN (AgODi) IN SAMENWERKING MET HET AGENTSCHAP VOOR HOGER ONDERWIJS EN VOLWASSENENONDERWIJS
Eindredactie Ivo Francis AgODi, Advies en Ondersteuning Onderwijspersoneel Patricia Van Reet AgODi, Personeel Basisonderwijs en CLB Met medewerking van MENSURA AbsenteĂŻsme Verantwoordelijke uitgever Guy Janssens Administrateur-generaal; Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi) Lay-out Johan Havaux AgODi, Advies en Ondersteuning Onderwijspersoneel Depotnummer D/2016/3241/132
Inhoud
Inhoud ___________________________________________________________________________________ 3 1.
INLEIDING__________________________________________________________________________ 6 1.1. Aantal personen_______________________________________________________________________ 6 1.2. Aantal personeelseenheden _____________________________________________________________ 10
2. ZIEKTEDAGEN EN ATTESTDAGEN _____________________________________________________ 11 2.1. Aantal ziektedagen ____________________________________________________________________ 11 2.1.1. Totaal aantal ziektedagen ___________________________________________________________ 11 2.1.2. Gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid __________________________________________ 11 2.1.3. Aantal zieke personen per dag _______________________________________________________ 11 2.2. Aantal eendagsziekten _________________________________________________________________ 13 2.2.1. Totaal aantal eendagsziekten _________________________________________________________ 13 2.2.2. Eendagsziekteverloven per onderwijsniveau _____________________________________________ 14 2.2.3. Eendagsziekteverlof per werkdag: _____________________________________________________ 14 2.2.4. Eendagsziekteverlof per leeftijdsgroep _________________________________________________ 15 2.3. Aantal attesten _______________________________________________________________________ 15 2.4. Ziektegevallen_______________________________________________________________________ 15 2.5. Ziektedagen en vervanging _____________________________________________________________ 16 3. ZIEKTEVERZUIMPERCENTAGE EN NULVERZUIM _______________________________________ 17 3.1. Ziekteverzuimpercentage _______________________________________________________________ 17 3.1.1. Ziekteverzuimpercentage per leeftijdsgroep _____________________________________________ 18 3.1.2. Ziekteverzuimpercentage per onderwijsniveau ___________________________________________ 19 3.1.3. Ziekteverzuimpercentage in het buitengewoon onderwijs ___________________________________ 19 3.1.4. Ziekteverzuimpercentage per onderwijscategorie _________________________________________ 20 3.1.5. Ziekteverzuimpercentage per net _____________________________________________________ 20 3.1.6. Ziekteverzuimpercentage per onderwijsniveau per net _____________________________________ 21 3.1.7. Ziekteverzuimpercentage per onderwijscategorie per net ___________________________________ 21 3.1.8. Ziekteverzuimpercentage in de Vlaamse centrumsteden en Brussel ___________________________ 22 3.2. Nulverzuim ________________________________________________________________________ 22 3.2.1. Nulverzuimpercentage per leeftijdsgroep _______________________________________________ 23 3.2.2. Nulverzuim per provincie ___________________________________________________________ 24 4. UITDIEPING VAN DE ZIEKTEDAGEN ___________________________________________________ 25 4.1. Ziektedagen per afwezigheidsperiode______________________________________________________ 25 4.1.1. Algemeen _______________________________________________________________________ 25 4.1.2. Afwezigheidsperiode gerelateerd aan leeftijdscategorie en geslacht ____________________________ 25 4.1.3. Ziektedagen (2 tot 9 dagen) verdeeld over de maanden van het jaar ___________________________ 28 4.2. Gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid______________________________________________ 30 4.2.1. Gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep __________________________________________ 30 4.2.2. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie _____________________________________________ 31 4.2.3. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per leeftijdsgroep _______________________________ 32
Rapport Ziekteverzuim 2015
3
4.2.4. Gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep per net ____________________________________ 32 4.2.5. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per net _______________________________________ 33 4.2.6. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per leeftijdsgroep per net _________________________ 34 4.2.7. Gemiddeld aantal ziektedagen per onderwijscategorie ______________________________________ 35 5. EPIDEMIOLOGISCH RAPPORT __________________________________________________________ 37 5.1. Top 5 ziektedagen en ziektegevallen per aandoening __________________________________________ 37 5.1.1. Top 5 ziektedagen ________________________________________________________________ 37 5.1.2. Top 5 ziektegevallen _______________________________________________________________ 38 5.2. Ziekteverzuim wegens psychosociale aandoening ____________________________________________ 39 5.2.1. Ziekteverzuim wegens psychosociale aandoening per leeftijdsgroep ___________________________ 39 5.2.1.1. Percentage dagen psychosociale aandoening voor de leeftijdsgroep 56-65 jaar __________________ 39 5.2.1.2. Percentage dagen psychosociale aandoening voor de leeftijdsgroep 46-55 jaar __________________ 40 5.2.1.3.. Conclusie _____________________________________________________________________ 40 5.2.2. Percentage dagen psychosociale aandoening per onderwijscategorie ___________________________ 41 5.2.2.1. Vergelijking : directiepersoneel t.o.v. alle categorieën per leeftijdsgroep _______________________ 41 5.2.2.2.Vergelijking directiepersoneel t.o.v. alle categorieën per onderwijsniveau ______________________ 42 6. VERLOVEN VOOR VERMINDERDE PRESTATIES _________________________________________ 43 6.1. Verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte ____________________________________________ 43 6.1.1. Algemene gegevens i.v.m. VVP-ziekte _________________________________________________ 44 6.1.2. Uitdieping gegevens VVP-ziekte ______________________________________________________ 45 6.1.2.1. VVP-ziektedagen per leeftijdsgroep __________________________________________________ 45 6.1.2.2. VVP-ziektedagen per provincie _____________________________________________________ 46 6.1.2.3. VVP-ziektedagen per onderwijsniveau ________________________________________________ 47 6.1.2.4. VVP-ziektedagen per onderwijscategorie ______________________________________________ 48 6.1.2.5. VVP-ziektedagen epidemiologisch ___________________________________________________ 49 6.1.2.6 VVP-ziekte: duur en tewerkstellingspercentage __________________________________________ 50 6.1.3. Conclusie _______________________________________________________________________ 51 6.2. Langdurig verlof voor verminderde prestaties wegens medische redenen (nieuw) ____________________ 51 6.2.1. Algemene gegevens over LVVPmed ___________________________________________________ 52 6.2.2. Uitdieping gegevens LVVPmed ______________________________________________________ 52 6.2.2.1. Personeelsleden met LVVPmed per leeftijdsgroep _______________________________________ 53 6.2.2.2. Personeelsleden met LVVPmed per provincie __________________________________________ 53 6.2.2.3. Personeelsleden met LVVPmed per onderwijsniveau _____________________________________ 53 6.2.2.4. Personeelsleden met LVVPmed per onderwijscategorie ___________________________________ 54 6.2.2.5. LVVPmed epidemiologisch ________________________________________________________ 54 6.2.2.6 LVVPmed: tewerkstellingspercentage _________________________________________________ 55 7. CONTROLES OP AFWEZIGHEID ________________________________________________________ 56 7.1. Aantal uitgevoerde controles – opgeleverde resultaat __________________________________________ 56 7.2. Aantal uitgevoerde controles uitgesplitst naar de aanvrager van de controle _________________________ 56 7.2.1. Uitsplitsing van de controles op initiatief van het personeelslid _______________________________ 57 7.2.2. Controles m.b.t. verlenging van VVP-ziekte _____________________________________________ 57 7.3. Arbitrageonderzoeken _________________________________________________________________ 57
Rapport Ziekteverzuim 2015
4
7.4. Aantal tweede controles ________________________________________________________________ 57 7.5. Controles van eendagsziekten ___________________________________________________________ 58 8. SAMENVATTING ______________________________________________________________________ 59
Rapport Ziekteverzuim 2015
5
1. INLEIDING
In 2001 is de administratie gestart met het maken van een jaarrapport m.b.t. het ziekteverzuim voor het Vlaamse onderwijspersoneel, in samenwerking met de controlefirma die instaat voor de concrete ziektecontroles. In het eerste rapport werden de cijfers uitgesplitst per geslacht, leeftijdsgroep en provincie. In de volgende jaren werd het rapport uitgebreid met grafieken, kwamen er cijfers bij per onderwijsniveau en onderwijscategorie en werd het aangevuld met aanbevelingen voor het beleid. Sinds 2008 werd er een bijkomend onderzoek gedaan naar het ziekteverzuim van de directies. Vanaf 2011 bevat het jaarrapport ook gegevens over het ziekteverzuim per onderwijsnet en over het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte. Sinds 2015 is er een rubriek gewijd aan het langdurig verlof voor verminderde prestaties wegens medische redenen. De meegedeelde gegevens gaan in essentie over het aantal ziektedagen dat de onderwijspersoneelsleden doorgaven aan de controlefirma Mensura Absenteïsme. Daarnaast komen de gegevens uit de databanken voor personeelsbeheer van het ministerie, het zogenaamde Elektronische PersoneelsDossier (EPD). In dit rapport worden gegevens verzameld voor de personeelsdossiers van het basisonderwijs, het secundair onderwijs, het deeltijds kunstonderwijs, het volwassenenonderwijs en de centra voor leerlingenbegeleiding. De personeelsleden van de hogescholen ressorteren niet onder de ziektecontrole van Mensura Absenteïsme.
1.1. Aantal personen De personen die opgenomen zijn in dit rapport hebben een aanstelling en hebben recht op het ontvangen van een bezoldiging van het Agentschap voor Onderwijsdiensten en/of van de afdeling Volwassenenonderwijs van het Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs, Kwalificaties en Studietoelagen. Omdat de contracten met de controlefirma’s telkens afgesloten worden per kalenderjaar, gaat het in het rapport ‘ziekteverzuim’ telkens om gegevens per kalenderjaar, niet per schooljaar. Aantal fysieke personen: Mannen Vrouwen Totaal
2013 % 2014 % 2015 % 49.596 26,36% 49.079 25,99% 48.640 25,67% 138.588 73,64% 139.740 74,10% 140.873 74,33% 188.184 100% 188.819 100% 189.513 100%
We stellen vast dat er 694 personen meer opgenomen zijn in dit rapport dan in het rapport van 2014. Meer informatie over de evolutie van het aantal personeelsleden is te vinden in de statistische jaarboeken van het Vlaams Onderwijs 2014-2015 en 2015-2016 (onderwijsstatistieken). Op de volgende bladzijden splitsen we de personen uit per leeftijdsgroep, provincie, onderwijsniveau, onderwijscategorie en onderwijsnet.
Rapport Ziekteverzuim 2015
6
- Aantal personen per leeftijdsgroep (er wordt uitgegaan van de leeftijd van het personeelslid op 1 januari): 2015 M V Tot.
-26j 3.349 12.976 16.325
% 6,89% 9,21% 8,61%
26-35j % 36-45j % 11.944 24,56% 11.803 24,27% 40.740 28,92% 36.585 25,97% 52.684 27,80% 48.388 25,53%
46-55j % 56-65j % 12.270 25,23% 9.133 18,78% 34.264 24,32% 16.195 11,50% 46.534 24,55% 25.328 13,36%
De personen ouder dan 65j zijn niet opgenomen in deze tabel.
Om de leeftijd te kunnen vergelijken worden hieronder ook de gegevens vermeld van 2014: 2014 M V Tot.
-26j 3.378 13.074 16.452
% 6,88% 9,36% 8,71%
26-35j % 36-45j % 12.191 24,84% 11.336 23,10% 40.820 29,21% 35.368 25,31% 53.011 28,08% 46.704 24,73%
46-55j % 56-65j % 12.781 26,04% 9.270 18,89% 34.508 24,69% 15.890 11,37% 47.289 25,04% 25.160 13,32%
Onderverdeling per jaar voor de leeftijd van 55 tot 65 jaar: 2015 55j 56j Mannen 1.479 1.524 Vrouwen 3.242 3.169 Totaal 4.721 4.693
57j 58j 59j 60j 61j 62j 63j 64j 65j 1.517 1.418 1.538 1.655 564 370 248 164 135 2.985 2.786 2.759 2.901 650 403 237 171 134 4.502 4.204 4.297 4.556 1.214 773 485 335 269
Om de leeftijd te kunnen vergelijken worden hieronder ook de gegevens vermeld van 2014: 2014 55j 56j Mannen 1.544 1.521 Vrouwen 3.212 3.027 Totaal 4.756 4.548
57j 58j 59j 60j 61j 62j 63j 64j 65j 1.440 1.563 1.680 1.667 524 349 223 170 133 2.843 2.795 2.967 2.887 556 316 224 164 111 4.283 4.358 4.647 4.554 1.080 665 447 334 244
Voor de volledigheid geven we ook de cijfers per leeftijd van de 65-plussers. In dit rapport vindt u verder geen uitgesplitste gegevens over deze leeftijdsgroep omdat deze groep zeer klein is. 2015 Mannen Vrouwen Totaal
66j 42 42 84
67j 26 22 48
68j 23 16 39
69j 17 12 29
70j 9 6 15
+70j 24 15 39
Om de leeftijd te kunnen vergelijken worden hieronder ook de gegevens vermeld van 2014: 2014 Mannen Vrouwen Totaal
66j 36 25 61
67j 32 19 51
68j 21 14 35
69j 7 6 13
70j 12 5 17
+70j 15 11 26
- Aantal personen per provincie: 2015 Antwerpen % Vl-Brabant % Limburg % O-Vl % W-Vl % M 13.183 27,10% 8.761 18,01% 6.867 14,12% 10.621 21,84% 9.194 18,90% V 40.374 28,66% 27.106 19,24% 18.835 13,37% 30.931 21,96% 23.608 16,76% Tot. 53.557 28,26% 35.867 18,93% 25.702 13,56% 41.552 21,93% 32.802 17,31% De personen die in WalloniĂŤ of in het buitenland wonen, zijn niet opgenomen in deze tabel.
Rapport Ziekteverzuim 2015
7
- Aantal personen per provincie per leeftijdscategorie: % % % % % 26-35j 36-45j 46-55j 56-65j 6,35% 3.236 24,55% 3.252 24,67% 3.357 25,46% 2.453 18,61% 8,67% 11.813 29,26% 10.608 26,27% 9.845 24,38% 4.559 11,29% 8,10% 15.049 28,10% 13.860 25,88% 13.202 24,65% 7.012 13,09%
Antwerpen Mannen Vrouwen Totaal
-26j 837 3.500 4.337
Vlaams-Brabant Mannen Vrouwen Totaal
% % % % % -26j 26-35j 36-45j 46-55j 56-65j 717 8,18% 2.424 27,67% 2.151 24,55% 1.911 21,81% 1.521 17,36% 2.722 10,04% 8.367 30,87% 7.020 25,90% 6.007 22,16% 2.958 10,91% 3.439 9,59% 10.791 30,09% 9.171 25,57% 7.918 22,08% 4.479 12,49%
Limburg Mannen Vrouwen Totaal
-26j 543 1.649 2.192
% % % % % 26-35j 36-45j 46-55j 56-65j 7,91% 1.557 22,67% 1.658 24,14% 1.725 25,12% 1.373 19,99% 8,75% 5.221 27,72% 4.673 24,81% 5.024 26,67% 2.263 12,01% 8,53% 6.778 26,37% 6.331 24,63% 6.749 26,26% 3.636 14,15%
OostVlaanderen Mannen Vrouwen Totaal
-26j 712 2.900 3.612
% 26-35j % 36-45j % 46-55j % 56-65j % 6,70% 2.667 25,11% 2.526 23,78% 2.705 25,47% 1.983 18,67% 9,38% 8.911 28,81% 8.145 26,33% 7.409 23,95% 3.541 11,45% 8,69% 11.578 27,86% 10.671 25,68% 10.114 24,34% 5.524 13,29%
WestVlaanderen Mannen Vrouwen Totaal
-26j 540 2.205 2.745
% 26-35j % 36-45j % 46-55j % 56-65j % 5,87% 2.056 22,36% 2.215 24,09% 2.572 27,97% 1.794 19,51% 9,34% 6.421 27,20% 6.136 25,99% 5.974 25,30% 2.870 12,16% 8,37% 8.477 25,84% 8.351 25,46% 8.546 26,05% 4.664 14,22%
- Aantal personen per onderwijsniveau: 2015 Mannen Vrouwen Totaal
Basis 11.077 70.996 82.073
% 22,77% 50,40% 43,31%
Secundair 30.619 55.099 85.718
% 62,95% 39,11% 45,23%
DKO 2.664 3.870 6.534
% 5,48% 2,75% 3,45%
VO 3.434 6.971 10.405
% 7,06% 4,95% 5,49%
CLB % 419 0,86% 3.435 2,44% 3.854 2,03%
Basis: hoofdstructuur 111, 121, 211, 221, IA0, IB0, IC0, ID0, IE0, T00 Secundair: hoofdstructuur 311, 312, 321, IF0, IH0, II0 DKO: hoofdstructuur: 316 VO: hoofdstructuur: 317, 417, 618 CLB: hoofdstructuur C00, P00 Niet opgenomen: inspectie (DS0), pedagogische begeleiding (B**) en andere kleine hoofdstructuren (A00, D00 en K00)
- Aantal personen in het buitengewoon onderwijs: 2015 Mannen Vrouwen Totaal
buitengewoon kleuteronderwijs
buitengewoon lager onderwijs
buitengewoon secundair onderwijs
25 683 708
1.388 8.571 9.959
3.036 6.707 9.743
Zij vormen een deelgroep van respectievelijk basisonderwijs en secundair onderwijs van de tabel hierboven over het aantal personen per onderwijsniveau.
Rapport Ziekteverzuim 2015
8
- Aantal personen per onderwijscategorie: 2015 M V Tot.
Ond 40.799 114.003 154.802
% 83,88% 80,93% 81,68%
2015
Adm
%
M V Tot.
1.210 5.917 7.127
2,49% 4,20% 3,76%
Dir 2.498 2.801 5.299 Tech
338 2.984 3.322
% 5,14% 1,99% 2,80%
ParaM 337 6.455 6.792
%
MVD
0,69% 2,12% 1,75%
78 229 307
Ond: bestuurs- en onderwijzend personeel met uitzondering van de directie Dir: directiepersoneel ParaM: paramedisch, psychologisch, orthopedagogisch, sociaal en medisch personeel Opv:: opvoedend hulppersoneel
% Opv 0,69% 3.173 4,58% 8.327 3,58% 11.500
% 6,52% 5,91% 6,07%
%
0,16% 0,16% 0,16% Adm: administratief personeel Tech: technisch personeel MVD: meester, vak- en dienstpersoneel Niet opgenomen: inspectie en pedagogische begeleiding
- Aantal personen per net: 2015 Mannen Vrouwen Totaal
GO!
Gesubs. Gesubs. Gesubs. gemeentelijk provinciaal vrij onderwijs onderwijs onderwijs 10.389 7.148 1.871 28.998 28.546 22.591 2.549 86.687 38.935 29.739 4.420 115.685
De personeelsleden van de scholen van de Vlaamse Gemeenschapscommissie te Brussel zijn niet opgenomen in deze tabel.
-
Aantal personen per net per leeftijdscategorie: 2015 GO! Gesubs. Gem. ond. Gesubs. Prov.ond. Gesubs. vrij onderwijs
-26j
%
26-35j
%
36-45j
%
3.553 9,13% 12.126 31,14% 10.616 27,27% 2.546 8,56% 8.282 27,85% 7.599 25,55% 204 4,62%
984 22,26%
1.222 27,65%
46-55j
%
56-65j
%
7.627 19,59% 7.468 25,11%
4.965 12,75% 3.801 12,78%
1.209 27,35%
792 17,92%
9.868 8,53% 31.076 26,86% 28.822 24,91% 30.109 26,03% 15.656 13,53%
Rapport Ziekteverzuim 2015
9
1.2. Aantal personeelseenheden Een volgend begrip dat gebruikt wordt om het ziekteverzuim te kunnen weergeven en verband houdt met personeel is ‘personeelseenheid’. Eén ‘personeelseenheid’ is de aanstelling van één persoon voor een volledig jaar. In 2015: 48.640 mannen komen overeen met 43.235,51 personeelseenheden 140.873 vrouwen komen overeen met 126.562,63 personeelseenheden 189.513 personen komen overeen met 169.798,14 personeelseenheden In 2014 vertegenwoordigden 188.819 personen 168.869,35 personeelseenheden. In 2013 vertegenwoordigden 188.184 personen 168.344,72 personeelseenheden. We merken daarbij op dat ten opzichte van het rapport van 2014 het aantal personen en het aantal personeelseenheden stijgt, personen met 0,37%, personeelseenheden met 0,55%. Alle berekeningen en gegevens van Mensura Absenteïsme m.b.t. de opgenomen ziektedagen zijn gebaseerd op personeelseenheden. Als we het verder in dit rapport hebben over ‘personeelsleden’ bedoelen we ‘personeelseenheden’. Als het begrip personeelseenheden niet gebruikt wordt, maar men uitgaat van ‘fysieke personen’, dan wordt dat expliciet vermeld.
Rapport Ziekteverzuim 2015
10
2. ZIEKTEDAGEN EN ATTESTDAGEN
2.1. Aantal ziektedagen 2.1.1. Totaal aantal ziektedagen De ziektedagen die zijn geregistreerd bij Mensura Absenteïsme voor het jaar 2015 (attesten opgestuurd in 2014 en 2015 voor 2015), aangevuld met de eendagsziekteverloven, bedragen 2.776.870 dagen. Ter vergelijking: - Ziektedagen voor het jaar 2014: 2.514.111 - Ziektedagen voor het jaar 2013: 2.443.285 Nominaal is er een stijging met 262.759 ziektedagen. Dat is een stijging van 10,45% t.a.v. 2014. Er is ook een beperkte stijging van het aantal personeelsleden van 0,37 % Er is bijgevolg sprake van een stijging van het ziekteverzuim. 2.1.2. Gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid In 2014 noteren we de volgende cijfers m.b.t. het gemiddelde aantal ziektedagen per personeelslid: Mannen : 593.042 dagen voor 43.235,51 personeelsleden = 13,72 Vrouwen: 2.183.828 dagen voor 126.562,63 personeelsleden = 17,25 Totaal: 2.776.870 dagen voor 169.798,14 personeelsleden = 16,35 Ziektedagen Mannen Vrouwen Totaal
2013 13,11 15,01 14,51
2014 13,13 15,50 14,89
2015 13,72 17,25 16,35
2.1.3. Aantal zieke personen per dag De tabel op de volgende bladzijde toont een jaaroverzicht van de spreiding van het aantal zieken over het jaar. Zieken definiëren we als ‘fysieke personen die arbeidsongeschikt zijn’. Deze tabel toont duidelijk aan dat er tijdens vakantieperiodes, nl. in het kerst-, paas-, herfst- en krokusverlof, een significante terugval is qua ziekte. Wie ziek wordt tijdens die perioden, meldt geen ziekteverlof, omdat er niet gewerkt hoeft te worden in de meeste instellingen. In de zomervakantie is het ziekteverzuim zeer laag. Dan gaat het alleen over personen die langdurig ziek zijn. De volgende tabel geeft informatie op epidemiologisch vlak, met name over de belangrijkste virale aandoeningen. De rode grafieklijn geeft de evolutie van de luchtwegeninfecties weer, de groene grafieklijn die van de spijsverteringsinfecties.
Rapport Ziekteverzuim 2015
11
Grafiek aantal zieken per dag 1/01/2012 - 31/12/2012
Grafiek aantal zieken per dag: 1/02/2013 - 31/12/2013
Rapport Ziekteverzuim 2015
12
2.2. Aantal eendagsziekten 2.2.1. Totaal aantal eendagsziekten Het aantal eendagsziekteverloven voor 2015 bedraagt 100.244 dagen, genomen door 60.382 personen. Het aantal eendagsziekteverloven voor 2014 bedraagt 92.120 dagen, genomen door 56.742 personen. Het aantal eendagsziekteverloven voor 2013 bedraagt 97.002 dagen, genomen door 58.839 personen De eendagsziekteverloven zijn in 2015 gestegen met 8.124 dagen. Dat is een stijging met 8,82% ten opzichte van 2014, terwijl het aantal personeelsleden dat potentieel eendagsziekteverlof kon opnemen steeg met 0,37%. Het percentage personen dat gebruik maakt van eendagsziekteverloven stijgt licht. In 2015 was dat gelijk aan 31,86%. In 2014 bedroeg het percentage 30,05% en in 2013 maakte 31,27% van het onderwijspersoneel ten minste één keer gebruik van een eendagsziekteverlof. grafiek aantal dagen ééndagsziekteverlof
aantal dagen ééndagsziekteverlof 120.000 100.000 80.000 60.000 40.000 20.000 0 2011
2012
2013
2014
2015
We zagen de afgelopen jaren een stijging van het aantal dagen eendagsziekteverlof. Om die reden is de bovenstaande tabel met de cijfers vanaf 2011 opgenomen, om de vergelijking met de voorgaande jaren te kunnen maken. Grafiek gemiddelde aantal ééndagsziekteverloven per personeelseenheid
grafiek gemiddelde aantal ééndagsziekteverloven per personeelseenheid
gemiddelde aantal ééndagsziekteverloven per personeelseenheid 0,65 0,6 0,55 0,5 0,45 0,4 0,35 0,3 0,25 0,2
2013
2014
2015
In 2015 was het gemiddelde aantal eendagsziekteverloven per personeelseenheid gelijk aan 0,59. In 2014 was dat 0,55; in 2013 ging het om een gemiddeld aantal van 0,58. Rapport Ziekteverzuim 2015
13
2.2.2. Eendagsziekteverloven per onderwijsniveau In de onderstaande tabel delen we het aantal eendagsziekteverloven per onderwijsniveau door het aantal personeelsleden in het betrokken onderwijsniveau. Zo kunnen we vaststellen of er verschillen zijn tussen de onderwijsniveaus m.b.t. de opname van eendagsziekte. 2013 Mannen Vrouwen Totaal
Basis 0,35 0,36 0,35
Secundair DKO 0,58 0,57 0,71 0,65 0,67 0,62
VO 0,33 0,42 0,39
CLB 0,82 0,78 0,79
Totaal 0,51 0,52 0,52
2014 Mannen Vrouwen Totaal
Basis 0,34 0,34 0,34
Secundair DKO 0,55 0,52 0,67 0,63 0,63 0,59
VO 0,31 0,39 0,36
CLB 0,79 0,74 0,75
Totaal 0,49 0,49 0,49
2015 Mannen Vrouwen Totaal
Basis 0,36 0,36 0,36
Secundair DKO 0,60 0,63 0,73 0,67 0,68 0,66
VO 0,38 0,42 0,41
CLB 0,85 0,81 0,81
Totaal 0,53 0,53 0,53
Mannen in het CLB maken het meest gebruik van het eendagsziekteverlof, vrouwen in het basisonderwijs het minst. Los van de verdeling naar geslacht merken we dat de personeelsleden van het CLB het meest gebruik maken van het eendagsziekteverlof. 2.2.3. Eendagsziekteverlof per werkdag: Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag 24.147 20.013 12.260 17.840 21.885 743 23.087 18.308 12.633 16.439 20.862 691 26.220 20.316 12.321 18.566 21.891 822
2013 2014 2015
Niet opgenomen: zondagen Grafiek ééndagsziekteverlof per werkdag
ééndagsziekteverlof per werkdag 30.000 25.000 20.000
2013
15.000
2014 2015
10.000 5.000 0 Maandag
Dinsdag
Woensdag
Donderdag
Vrijdag
Zaterdag
Blijkbaar worden de eendagsziekteverloven nog steeds het meest genomen op dagen die aansluiten bij het weekend. In 2013 werd 47,45% van de eendagsziekteverloven opgenomen op een maandag of een vrijdag, in 2014 47,71% en in 2015 47,99%.
Rapport Ziekteverzuim 2015
14
2.2.4. Eendagsziekteverlof per leeftijdsgroep In de onderstaande tabel delen we het aantal eendagsziekteverloven van de leeftijdsgroep door het aantal personeelsleden van de leeftijdsgroep. -26j 26-35j 36-45j 46-55j 56-65j 2013 0,34 0,58 0,55 0,51 0,44 2014 0,32 0,55 0,52 0,48 0,44 2015 0,33 0,59 0,57 0,51 0,48 Eendagsziekteverlof komt vooral voor in de leeftijdsgroep 26-35j. Deze groep heeft ook het laagste nulverzuimpercentage, zie pagina [22].
2.3. Aantal attesten Personen die ten minste twee opeenvolgende dagen ziek zijn, moeten een ziekteattest bezorgen aan Mensura AbsenteĂŻsme. In de volgende tabel geven we een overzicht van het aantal ontvangen attesten voor een volledig jaar. In vergelijking met 2014 zijn er meer attesten in 2015. Het gaat om een stijging met 12,37%. 2013 2014 2015
Attesten 152.425 143.615 161.387
grafiek verdeling van de attestdagen per attestduur
Hieronder vindt u de grafiek met de verdeling per maand van het aantal ziektedagen aangegeven met een attest. totaal aantal ziektedagen aangegeven met een attest
totaal aantal ziektedagen aangegeven met een attest 350000 300000 250000 200000 150000 100000 50000 0
2013 2014 2015
jan
feb maart april
mei
juni
juli
aug
sept
okt
nov
dec
2.4. Ziektegevallen Meerdere aaneengesloten perioden van tijdelijke arbeidsongeschiktheid vormen samen een ziektegeval. Ook deze parameter wordt al jaren in kaart gebracht, omdat de verhouding tussen ziektegevallen en ziektedagen een beeld geeft van de duur van de afwezigheden wegens ziekte. Totaal aantal ziektegevallen: Ziektegevallen Mannen Vrouwen Totaal
2013 48.699 161.536 210.235
Rapport Ziekteverzuim 2015
2014 44.700 151.429 196.129
2015 49.373 167.932 217.305 15
In vergelijking met 2014 stijgt het absolute aantal ziektegevallen met 10,80%. Ziektegevallen per afwezigheidsperiode: Ziektegevallen 1-10 dagen 11-30 dagen 31-180 dagen >180 dagen
2013 176.095 16.743 14.945 2.452
% 83,76% 7,96% 7,11% 1,17%
2014 160.808 16.905 15.686 2.730
% 81,99% 8,62% 8,00% 1,39%
2015 179.474 17.894 16.896 3.041
% 82,59% 8,23% 7,78% 1,40%
In absolute aantallen zien we dat de stijging van het aantal ziektegevallen in 2015 zich in alle categorieën manifesteert, maar het meest opvallend in de categorie 1-10 dagen.
2.5. Ziektedagen en vervanging Sinds enkele jaren volgen wij op in welke mate ziekteverloven leiden tot vervanging van de titularissen. Deze gegevens worden gedistilleerd uit de personeelsdatabank (EPD) van het Agentschap voor Onderwijsdiensten. Het gaat alleen om de ziekteverlofdagen en niet om de dagen verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte. Als we de voorbije jaren bekijken, zien we dat er voor ongeveer 70% van de ziektedagen vervangers ingeschakeld worden. De voorbije jaren valt vooral de toename van het aantal vervangers op. Dat hangt zeker samen met de maatregel die de vervanging van korte afwezigheden mogelijk maakt in het basisonderwijs, maar het kan er ook op wijzen, dat men voor een afwezigheid wegens ziekte van één personeelslid soms meer dan één vervanger moet zoeken. Volgens de personeelsdatabank EPD werden er in 2015 1.794.281 dagen vervangen door 31.176 personen. In 2014: 1.740.664 dagen en 29.772 vervangers In 2013: 1.613.630 dagen en 28.800 vervangers Volgens EPD wordt er 69,48% van het totale aantal ziektedagen vervangen (in 2014: 71,31%; in 2013: 68,08%) In 2015 werden er meer dagen vervangen door meer vervangers, maar het percentage vervangen ziektedagen daalde. grafiek vervangingspercentageg volgens epd
Vervangingspercentage volgens EPD 80 70 60 50 40 30 20 10 0 2013
Rapport Ziekteverzuim 2015
2014
2015
16
3. ZIEKTEVERZUIMPERCENTAGE EN NULVERZUIM
3.1. Ziekteverzuimpercentage Het ziekteverzuim is het aantal ziektedagen dat de personeelsleden gespreid over het jaar opnemen. Het ‘ziekteverzuimpercentage’ wordt als volgt berekend: totaal aantal ziektedagen x 100 totaal aantal personeelseenheden x 365 (of 366) Dat percentage geeft weer hoeveel procent van de dagen in een jaar een personeelslid gemiddeld afwezig is wegens ziekte. Traditioneel wordt in alle sectoren het ziekteverzuimpercentage berekend op basis van het totale aantal dagen in het jaar, zonder rekening te houden met op te nemen vakantiedagen. Ook in de privésector en bij overheidsdiensten kan dat aantal vakantiedagen uiteenlopen. Doordat in het onderwijs het aantal dagen vakantie relatief groot is en in deze perioden het ziekteverzuim significant lager is, moeten we ervan uitgaan dat het ziekteverzuimpercentage voor het onderwijspersoneel daardoor positief beïnvloed wordt. Dat aspect maakt een vergelijking met andere sectoren moeilijk. Als men rekening houdt met 2.776.870 ziektedagen (het aantal ziektedagen met eendagsziekteverloven inbegrepen) bedraagt het ziekteverzuimpercentage voor 2015 4,48%. Die berekening is gebaseerd op 169.798,14 personeelseenheden. Het gaat om 189.513 personen, maar er wordt rekening mee gehouden dat een aantal van hen geen aanstelling heeft voor een volledig jaar (zie ook 1.2. Aantal personeelseenheden). Als men rekening houdt met 2.676.626 dagen (het aantal ziektedagen zonder eendagsziekteverloven) bedraagt het ziekteverzuimpercentage voor 2015 4,32%. Als we geen rekening houden met de dagen van het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte en het langdurig verlof voor verminderde prestaties om medische redenen (2.367.813 dagen) bedraagt het ziekteverzuimpercentage 3,98% (met eendagsziekteverloven inbegrepen) en 3,82% zonder eendagsziekteverloven. In 2014 was het ziekteverzuimpercentage 4,08% (met eendagsziekteverloven inbegrepen) of 3,92% (zonder eendagsziekteverloven). Als we geen rekening houden met de dagen van het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte bedraagt het ziekteverzuimpercentage 3,78% (met eendagsziekteverloven inbegrepen) en 3,63% zonder eendagsziekteverloven. In 2013 was het ziekteverzuimpercentage 3,97% (met eendagsziekteverloven inbegrepen) of 3,82% (zonder eendagsziekteverloven). Als we geen rekening houden met de dagen van het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte bedraagt het ziekteverzuimpercentage 3,74% (met eendagsziekteverloven inbegrepen) en 3,59% zonder eendagsziekteverloven. In 2012 was het ziekteverzuimpercentage 3,86% (met eendagsziekteverloven inbegrepen) of 3,70% (zonder eendagsziekteverloven). Rapport Ziekteverzuim 2015
17
Als we geen rekening houden met de dagen van het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte bedraagt het ziekteverzuimpercentage 3,67% (met eendagsziekteverloven inbegrepen) en 3,51% zonder eendagsziekteverloven. Hieruit moeten we concluderen dat het ziekteverzuimpercentage in 2015 het hoogste was van de laatste vijf jaren. Verder in dit rapport bedoelen we met het ziekteverzuimpercentage steeds het percentage met eendagsziekteverloven en VVP-ziekte en LVVPmed inbegrepen. Totaal 2012 2013 2014 2015
3,86% 3,97% 4,08% 4,48%
Zonder VVP 3,67% 3,74% 3,78% 3,98%
Zonder 1dz 3,70% 3,82% 3,92% 4,32%
Zonder VVP en zonder 1dz 3,51% 3,59% 3,63% 3,82%
grafiek ziekteverzuimpercentage
Ziekteverzuimpercentage 5 4 1dz inbegrepen
3
zonder VVP zonder 1dz
2
zonder VVP en zonder 1dz 1 0 2012
2013
2014
2015
3.1.1. Ziekteverzuimpercentage per leeftijdsgroep 2013 2014 2015
-26j 1,33% 1,23% 1,30%
26-35j 2,40% 2,47% 2,75%
36-45j 3,05% 3,16% 3,70%
46-55j 4,53% 4,63% 5,34%
56-65j 8,91% 9,19% 9,20%
Over de jaren heen zien we dat het ziekteverzuimpercentage opmerkelijk stijgt met de leeftijd. In vergelijking met het voorbije jaar stijgt het ziekteverzuimpercentage in 2015 in alle leeftijdsgroepen. De stijging is het grootst in de leeftijdsgroep 46-55j. grafiek ziekteverzuimpercentage per leeftijd
Grafiek ziekteverzuimpercentage per leeftijd
Rapport Ziekteverzuim 2015
18
Ziekteverzuimpercentage per leeftijd 10 9 8 7 6
2013
5
2014
4
2015
3 2 1 0 -26j
26-35j
36-45j
46-55j
56-65j
3.1.2. Ziekteverzuimpercentage per onderwijsniveau 2013 Mannen Vrouwen Totaal
Basis 3,42% 3,99% 3,92%
Secundair 3,89% 4,33% 4,18%
DKO 2,18% 3,46% 2,93%
CVO 2,80% 4,07% 3,64%
CLB 3,00% 3,70% 3,62%
2014 Mannen Vrouwen Totaal
Basis 3,56% 4,19% 4,10%
Secundair DKO 3,80% 2,45% 4,39% 3,31% 4,18% 2,96%
CVO 2,98% 4,37% 3,91%
CLB 3,02% 3,69% 3,61%
2015 Mannen Vrouwen Totaal
Basis 3,78% 4,77% 4,64%
Secundair 3,93% 4,79% 4,49%
CVO 3,22% 4,73% 4,25%
CLB 3,45% 4,05% 3,98%
DKO 2,64% 3,84% 3,35%
Het ziekteverzuim stijgt het felst bij de vrouwen in het basisonderwijs, 0,58% verschil. Het minst bij mannen in het secundair onderwijs, 0,13% verschil. 3.1.3. Ziekteverzuimpercentage in het buitengewoon onderwijs 2013 Mannen Vrouwen Totaal
buitengewoon kleuteronderwijs
buitengewoon lager onderwijs
buitengewoon secundair onderwijs
0,55% 4,45% 4,34%
2,87% 3,95% 3,79%
4,91% 4,37% 4,54%
Rapport Ziekteverzuim 2015
19
2014 Mannen Vrouwen Totaal 2015 Mannen Vrouwen Totaal
buitengewoon kleuteronderwijs
buitengewoon lager onderwijs
buitengewoon secundair onderwijs
5,31% 4,84% 4,86%
3,00% 4,12% 3,96%
4,84% 4,72% 4,76%
buitengewoon kleuteronderwijs
buitengewoon lager onderwijs
buitengewoon secundair onderwijs
7,28% 5,79% 5,84%
3,85% 4,83% 4,69%
5,00% 4,99% 4,99%
Voor alle groepen is het percentage gestegen in vergelijking met 2014. De stijging is het grootst in het buitengewoon kleuteronderwijs. 3.1.4. Ziekteverzuimpercentage per onderwijscategorie 2013
Ond
Dir
Para M Mannen 3,57% 4,10% 2,44% Vrouwen 4,08% 4,19% 4,03% Totaal 3,94% 4,14% 3,95%
Opv
Admin
Tech
MVD
Totaal
3,62% 4,48% 4,24%
2,78% 3,81% 3,66%
3,22% 10,99% 3,59% 3,60% 11,70% 4,10% 3,56% 11,53% 3,97%
2014 Ond Dir ParaM Opv Admin Tech MVD Mannen 3,54% 3,99% 3,05% 4,04% 2,47% 2,97% 18,05% Vrouwen 4,25% 3,91% 4,22% 4,41% 3,93% 3,55% 11,64% Totaal 4,06% 3,95% 4,16% 4,31% 3,71% 3,49% 13,22%
Totaal 3,59% 4,23% 4,08%
2015 Ond Dir ParaM Opv Admin Tech MVD Mannen 3,71% 4,36% 3,64% 4,10% 2,37% 3,15% 19,96% Vrouwen 4,75% 4,97% 4,61% 4,72% 4,49% 4,03% 10,36% Totaal 4,48% 4,68% 4,56% 4,55% 4,16% 3,94% 12,85%
Totaal 3,76% 4,73% 4,48%
Er is een uitschieter bij het meesters-, vak- en dienstpersoneel. We noteren hierbij dat het om een uitdovende en beperkte personeelscategorie gaat (307 personeelsleden) met een groter aandeel oudere personeelsleden. Voor het overige zien we een opmerkelijke stijging bij het vrouwelijk directiepersoneel van 1,06%, bij het mannelijk administratief personeel is er een daling met 0,10% 3.1.5. Ziekteverzuimpercentage per net 2013
GO!
Gesubsidieerd gemeentelijk onderwijs Mannen 4,36% 3,25% Vrouwen 4,69% 4,03% Totaal 4,60% 3,84%
Gesubsidieerd provinciaal onderwijs 3,70% 4,40% 4,10%
Gesubsidieerd vrij onderwijs
2014
Gesubsidieerd provinciaal onderwijs 3,60% 4,48% 4,11%
Gesubsidieerd vrij onderwijs
GO!
Gesubsidieerd gemeentelijk onderwijs Mannen 4,18% 3,57% Vrouwen 4,81% 4,29% Totaal 4,64% 4,11%
Rapport Ziekteverzuim 2015
3,42% 3,95% 3,81%
3,41% 4,05% 3,89%
20
2015
GO!
Mannen Vrouwen Totaal
4,39% 5,11% 4,92%
Gesubsidieerd gemeentelijk onderwijs
Gesubsidieerd provinciaal onderwijs
3,67% 4,90% 4,60%
4,31% 4,89% 4,65%
Gesubsidieerd vrij onderwijs 3,53% 4,56% 4,31%
Het ziekteverzuim van het gesubsidieerd vrij onderwijs is lager dan het algemeen ziekteverzuimpercentage van 4,48%. Het ziekteverzuim van het Gemeenschapsonderwijs is aanzienlijk hoger dan het gemiddelde. 3.1.6. Ziekteverzuimpercentage per onderwijsniveau per net 2013 GO! Gesubs. gemeentel. ond. Gesubs. provinciaal ond. Gesubs. vrij onderwijs
Basis Secundair DKO VO CLB 4,35% 5,04% 2,40% 4,36% 4,43% 4,00% 4,29% 2,98% 3,99% 3,05% 2,44% 4,56% 3,05% 1,63% 3,78% 3,90% 4,22% 3,31% 3,45%
2014 GO! Gesubs. gemeentel. ond. Gesubs. provinciaal ond. Gesubs. vrij onderwijs
Basis Secundair DKO VO CLB 4,60% 4,90% 2,08% 4,22% 4,55% 4,28% 4,56% 3,06% 5,14% 4,13% 3,34% 4,47% 3,31% 1,27% 3,90% 3,93% 2,98% 3,63% 3,29%
2015 GO! Gesubs. gemeentel. ond. Gesubs. provinciaal ond. Gesubs. vrij onderwijs
Basis Secundair DKO VO CLB 4,89% 5,12% 3,07% 4,58% 4,93% 4,85% 5,07% 3,39% 5,06% 4,86% 4,46% 4,94% 3,90% 1,79% 4,49% 4,22% 2,02% 3,96% 3,63%
Voor het basisonderwijs is het percentage van het GO! en het gesubsidieerd gemeentelijk onderwijs hoger dan het algemeen gemiddelde voor het basisonderwijs van 4,64 % (zie rubriek 3.1.2) Voor het secundair onderwijs zit alleen het gesubsidieerd vrij onderwijs onder het algemeen gemiddelde ziekteverzuimpercentage van het secundair onderwijs van 4,49%. Voor het volwassenonderwijs scoort het gesubsidieerd gemeentelijk onderwijs merkelijk hoger dan in de andere netten. 3.1.7. Ziekteverzuimpercentage per onderwijscategorie per net 2013 GO! Gesubs. gemeentel. ond. Gesubs. provinciaal ond. Gesubs. vrij onderwijs
Ond 4,47% 3,82% 4,04% 3,83%
Dir 5,47% 4,58% 5,09% 3,60%
ParaM 4,64% 4,69% 1,35% 3,40%
Opv Admin Tech MVD 4,69% 4,17% 4,42% 11,57% 3,56% 3,57% 3,20% 4,99% 5,08% 1,76% 4,15% 3,56% 3,36% -
2014 GO! Gesubs. gemeentel. ond. Gesubs. provinciaal ond. Gesubs. vrij onderwijs
Ond 4,46% 4,16% 4,16% 3,92%
Dir 5,14% 4,49% 3,53% 3,46%
ParaM 4,86% 4,07% 2,58% 3,81%
Opv Admin Tech MVD 5,06% 4,70% 4,19% 13,25% 3,65% 3,49% 4,28% 4,34% 4,58% 1,23% 4,13% 3,46% 3,22% -
Rapport Ziekteverzuim 2015
21
2015 GO! Gesubs. gemeentel. ond. Gesubs. provinciaal ond. Gesubs. vrij onderwijs
Ond 4,78% 4,63% 4,68% 4,33%
Dir 6,33% 5,08% 3,37% 4,12%
ParaM 4,75% 4,88% 3,62% 4,43%
Opv Admin Tech MVD 5,37% 4,54% 4,63% 12,85% 4,13% 4,05% 4,77% 4,19% 7,76% 1,98% 4,29% 4,07% 3,65% -
Een opmerkelijke stijger is het administratief personeel van het gesubsidieerd provinciaal onderwijs. 3.1.8. Ziekteverzuimpercentage in de Vlaamse centrumsteden en Brussel Het gaat om het ziekteverzuimpercentage van de personeelsleden van de onderwijsinstellingen van de hieronder vermelde steden. 2015 Aalst Antwerpen Brugge Brussel Genk Gent Hasselt Kortrijk Leuven Mechelen Oostende Roeselare Sint-Niklaas Turnhout
Basisonderwijs Secundair onderwijs Mannen Vrouwen Mannen Vrouwen 4,11% 4,45% 3,71% 4,43% 4,03% 4,65% 3,85% 4,79% 3,14% 4,61% 3,32% 4,79% 2,97% 4,11% 4,12% 4,19% 5,33% 5,85% 6,76% 6,09% 3,97% 4,92% 3,53% 4,64% 5,36% 5,38% 5,40% 4,91% 3,41% 4,57% 3,69% 4,37% 2,19% 4,83% 3,35% 5,01% 2,00% 4,80% 4,56% 4,93% 5,30% 4,99% 4,19% 5,64% 2,30% 4,83% 3,99% 3,66% 3,57% 4,61% 2,63% 4,63% 6,79% 4,20% 3,52% 5,18%
Brussel: Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Percentage hoger dan het percentage voor basis- of secundair onderwijs (zie 3.1.2) De top 5: Turnhout basisonderwijs mannen, Genk secundair onderwijs mannen, Genk secundair onderwijs vrouwen, Genk basisonderwijs vrouwen en Oostende secundair onderwijs vrouwen. Genk, Hasselt en Oostende zijn de centrumsteden waarbij de vier categorieën hoger scoren dan het gemiddelde. Opmerkelijk is dat de drie grootsteden niet slecht scoren op het vlak van het ziekteverzuim. Antwerpen en Brussel scoren in drie categorieën onder het gemiddelde, Gent in twee categorieën.
3.2. Nulverzuim Het nulverzuimpercentage is het percentage personeelsleden dat in de loop van het jaar niet ziek geweest is. Dat wil zeggen: hoe hoger het nulverzuimpercentage, hoe meer personeelsleden nooit afwezig zijn wegens ziekte. De algemeen aanvaarde norm door controlefirma’s is hier 50%. Dat betekent dat men ervan uitgaat dat in ondernemingen de helft van alle personeelsleden geen enkele dag ziek is tijdens een jaar. Als de eendagsziekteverloven meegeteld worden, is er voor het Vlaamse onderwijs een nulverzuimpercentage in 2015 van 44,19% (in 2014: 47,65%; in 2013: 45,02%). Iets minder dan de helft van de onderwijspersoneelsleden is geen enkele dag ziek geweest is in 2015. Rapport Ziekteverzuim 2015
22
Het nulverzuimpercentage zonder het meerekenen van eendagsziekteverloven is 59,58% (63,12% in 2014; 60,32% in 2013). In de volgende tabellen werken we telkens met het nulverzuimpercentage rekening houdend met eendagsziekteverloven.
3.2.1. Nulverzuimpercentage per leeftijdsgroep 2013 Mannen Vrouwen Totaal
-26j 67,15% 59,50% 61,05%
26-35j 47,63% 38,94% 40,96%
36-45j 47,62% 41,00% 42,61%
46-55j 51,01% 41,03% 43,80%
56-65j 51,05% 49,29% 49,96%
2014 Mannen Vrouwen Totaal
-26j 68,86% 63,45% 64,56%
26-35j 51,04% 41,66% 43,82%
36-45j 51,03% 43,94% 45,66%
46-55j 53,87% 44,07% 46,72%
56-65j 51,70% 49,46% 50,29%
2015 Mannen Vrouwen Totaal
-26j 66,80% 61,00% 62,19%
26-35j 47,90% 39,09% 41,08%
36-45j 47,12% 40,14% 41,84%
46-55j 49,71% 40,22% 42,72%
56-65j 48,29% 44,31% 45,74%
Grafiek nulverzuim per leeftijd
nulverzuim per leeftijd 80 70 60
2013 V
50
2014 V
40
2015 V 2013 M
30
2014 M 20
2015 M
10 0 -26j
26-35j
36-45j
46-55j
56-65j
Het nulverzuimpercentage is het hoogst in de leeftijdscategorie van -26j, zowel bij de mannen als bij de vrouwen. Daarnaast zien we ook dat het nulverzuimpercentage bij mannen hoger is dan bij vrouwen. Opvallend is wel dat het nulverzuim ook vrij hoog is in de groep 56-65 jaar.
Rapport Ziekteverzuim 2015
23
3.2.2. Nulverzuim per provincie 2013 Mannen Vrouwen Totaal
Antwerpen 49,04% 42,00% 43,78%
Vl- Brabant 50,39% 41,28% 43,20%
Limburg 48,30% 42,14% 43,83%
O-Vl 50,31% 42,87% 44,83%
W-Vl 54,99% 48,24% 50,19%
2014 Mannen Vrouwen Totaal
Antwerpen 51,93% 43,91% 45,91%
Vl- Brabant 52,13% 43,87% 45,91%
Limburg 50,49% 44,48% 46,11%
O-Vl 53,29% 45,53% 47,54%
W-Vl 58,00% 52,50% 54,07%
2015 Mannen Vrouwen Totaal
Antwerpen 47,89% 40,64% 42,42%
Vl- Brabant 48,78% 40,47% 42,50%
Limburg 47,92% 41,90% 43,51%
O-Vl 48,98% 41,80% 43,63%
W-Vl 55,11% 48,20% 50,14%
grafiek nulverzuim per provincie
nulverzuim per provincie 80 70 60
2013 V
50
2014 V
40
2015 V
30
2013 M
20
2014 M
10
2015 M
0 Antwerpen
Vl- Brabant
Limburg
O-Vl
W-Vl
Antwerpen heeft het laagste nulverzuimpercentage. West-Vlaanderen noteert het hoogste nulverzuimpercentage.
Rapport Ziekteverzuim 2015
24
4. UITDIEPING VAN DE ZIEKTEDAGEN 4.1. Ziektedagen per afwezigheidsperiode 4.1.1. Algemeen In de volgende tabellen verdelen we de ziektedagen volgens de duur van de afwezigheidsperiode waarin ze werden opgenomen. Bij de bespreking van de ziektedagen en het gemiddelde aantal ziektedagen gaat het over de absolute gegevens. Er wordt dus geen rekening gehouden met de stijging van het aantal personeelsleden of met bepaalde categorieĂŤn van personeelsleden. Ziektedagen 2013 1-10d 404.787 11-30d 293.342 31-180d 1.122.121 >180d 623.035
% 16,57% 12,01% 45,93% 25,50%
2014 355.202 301.354 1.176.682 680.873
% 2015 % 14,13% 409.887 14,76% 11,99% 316.432 11,40% 46,80% 1.260.321 45,39% 27,08% 790.230 28,46%
Bij de verdeling van de ziektedagen over de duur van de afwezigheidsperiode zien we een stijging in alle categorieĂŤn. De stijging is het meest uitgesproken in de categorie >180 d. 73,85% van het aantal ziektedagen is lang ziekteverzuim (meer dan 30 dagen). 4.1.2. Afwezigheidsperiode gerelateerd aan leeftijdscategorie en geslacht % ziektedagen per leeftijdscategorie mannen 2013 -26j 26-35j 36-45j 46-55j 1-10d 50,38% 40,93% 29,29% 16,57% 11-30d 18,04% 17,88% 15,17% 12,55% 31-180d 29,09% 33,58% 44,10% 47,92% >180d 2,49% 7,60% 11,43% 22,96% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% % ziektedagen per leeftijdscategorie mannen 2014 -26j 26-35j 36-45j 46-55j 1-10d 43,30% 35,48% 24,17% 14,17% 11-30d 19,64% 16,69% 15,56% 11,85% 31-180d 33,93% 42,76% 45,74% 47,73% >180d 3,13% 5,08% 14,52% 26,26% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% % ziektedagen per leeftijdscategorie mannen 2015 -26j 26-35j 36-45j 46-55j 1-10d 45,25% 37,40% 24,96% 14,49% 11-30d 20,18% 16,75% 13,65% 10,72% 31-180d 34,56% 38,83% 44,99% 46,78% >180d 0,00% 7,01% 16,40% 28,01% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00%
Rapport Ziekteverzuim 2015
56-65j 5,18% 5,14% 45,38% 44,31% 100,00% 56-65j 4,86% 5,53% 43,17% 46,45% 100,00% 56-65j 6,01% 5,79% 44,41% 43,80% 100,00%
25
% ziektedagen per leeftijdscategorie vrouwen 2013 -26j 26-35j 36-45j 46-55j 1-10d 52,15% 29,87% 20,35% 12,83% 11-30d 19,04% 18,99% 15,73% 11,38% 31-180d 25,18% 44,79% 48,63% 47,07% >180d 3,63% 6,35% 15,29% 28,73% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00%
56-65j 6,37% 6,30% 46,52% 40,81% 100,00%
% ziektedagen per leeftijdscategorie vrouwen 2014 -26j 26-35j 36-45j 46-55j 1-10d 47,28% 26,02% 16,98% 10,69% 11-30d 20,27% 19,06% 15,19% 11,71% 31-180d 28,04% 46,45% 50,08% 49,09% >180d 4,40% 8,47% 17,75% 28,52% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00%
56-65j 5,44% 6,10% 45,26% 43,21% 100,00%
% ziektedagen per leeftijdscategorie vrouwen 2015 -26j 26-35j 36-45j 46-55j 1-10d 49,31% 25,63% 16,71% 10,93% 11-30d 19,75% 18,32% 13,09% 10,55% 31-180d 29,27% 44,73% 47,08% 45,92% >180d 1,68% 11,32% 23,12% 32,60% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00%
56-65j 6,54% 6,65% 45,69% 41,11% 100,00%
Rapport Ziekteverzuim 2015
26
iek % ziektedagen 1-10 dagen mannen
grafiek % ziektedagen 1-10 dagen vrouwen
% ziektedagen 1-10 d vrouwen
% ziektedagen 1-10 d mannen 60
60 40
2013 2014
20
40
2013 2014
20
2015
2015
0
0 -26j
-26j
26-35j 36-45j 46-55j 56-65j
grafiek%ziektedagen11-30dagenmannen
26-35j 36-45j 46-55j 56-65j
grafiek%ziektedagen11-30dagenvrouwen
% ziektedagen 11-30 d mannen
% ziektedagen 11-30 d vrouwen
60
60
40
2013
40
2013
2014
20
2015
0
2014
20
2015
0 -26j
26-35j 36-45j 46-55j 56-65j
-26j
grafiek % ziektedagen 31-180 dagen mannen
26-35j 36-45j 46-55j 56-65j
grafiek % ziektedagen 31-180 dagen vrouwen
% ziektedagen 31-180 d vrouwen
% ziektedagen 31-180 d mannen 60
60 40
2013 2014
20
2015
40
2013 2014
20
2015
0
0 -26j
-26j
26-35j 36-45j 46-55j 56-65j
grafiek % ziektedagen meer dan 180 dagen mannen
26-35j 36-45j 46-55j 56-65j
grafiek % ziektedagen meer dan 180 dagen vrouwen
% ziektedagen >180 d mannen
% ziektedagen >180 d vrouwen
60
60 2013
40
2013
40
2014
20
2015
0
2014
20
2015
0 -26j
26-35j 36-45j 46-55j 56-65j
-26j
26-35j 36-45j 46-55j 56-65j
Uit deze cijfers leiden we af dat korte afwezigheden opmerkelijk meer voorkomen bij jongere personeelsleden en langere afwezigheden meer bij de oudere personeelsleden.
Rapport Ziekteverzuim 2015
27
4.1.3. Ziektedagen (2 tot 9 dagen) verdeeld over de maanden van het jaar 2013 Maand Dagen
jan
feb
april
mei
juni
6.320
5.755
6.049
2.581
4.660
1.959
46
3 10.410 4
9.049
9.011
2.497
4.978
2.917
9.039
8.097
1.887
3.804
2.189
5 15.234 16.200 12.752
3.816
4.442
3.395
2
9.388
maart
juli aug
Sept
okt
nov
dec
totaal
28
2.838
4.256
4.850
3.136
42.478
57
81
3.511
5.516
5.974
4.484
58.485
48
60
2.670
4.698
5.410
3.726
51.016
86 107
3.627
6.064
6.090
5.427
77.240
6
2.678
2.256
2.221
731
1.215
828
37
29
710
1.148
1.117
992
13.962
7
2.472
2.176
2.307
742
1.133
1.019
34
20
827
1.131
1.098
936
13.895
8
2.997
3.146
3.541
962
1.129
1.227
46
14
933
1.689
1.523
1.377
18.584
9
3.074
2.814
3.260
938
1.297
1.334
36
52
871
1.586
1.464
1.661
18.387
Totaal 52.573 50.435 47.238 2014 Maand Dagen jan 2 5.450 3 6.992 4 5.717 5 8.712 6 1.381 7 1.507 8 1.811 9 1.805 Totaal 33.375 2015 Dagen 2 3 4 5 6 7 8 9 Totaal
14.154 22.658
feb maart april 6.924 3.469 2.097 9.989 5.399 3.142 8.621 4.248 2.725 13.534 6.964 2.437 2.229 1.093 673 2.011 1.264 649 2.898 1.804 1.065 2.550 1.684 1.420 48.756 25.925 14.208
Maand jan feb 7.438 6.122 11.033 9.997 10.007 9.576 16.074 17.095 2.859 2.802 2.448 2.206 3.194 2.882 2.784 3.037 55.837 53.717
maart april 5.467 2.133 7.816 3.195 7.128 3.597 10.628 3.209 1.856 641 2.147 715 3.149 979 2.815 890 41.006 15.359
14.868 390 391 15.987
26.088 27.526 21.739 294.047
mei juni juli aug sept okt nov dec totaal 3.397 1.999 38 64 3.061 4.271 4.615 3.601 38.986 4.835 2.364 39 105 3.814 5.510 6.035 5.065 53.289 2.986 2.336 79 83 2.752 4.490 4.056 4.231 42.324 4.627 2.711 65 156 3.767 5.927 5.857 5.253 60.010 1.282 614 6 47 918 1.115 1.176 1.022 11.556 1.207 638 11 229 808 1.194 1.266 990 11.774 1.527 1.157 18 86 1.193 1.658 1.518 1.641 16.376 1.389 1.061 63 55 896 1.696 1.501 1.711 15.831 21.250 12.880 319 825 17.209 25.861 26.024 23.514 250.146
mei juni juli aug sept 3.377 2.354 31 75 3.116 4.596 2.987 72 84 4.507 3.114 2.448 34 49 3.415 3.362 3.500 88 63 3.904 976 1.047 30 31 988 1.131 1.175 60 119 896 1.227 1.699 41 71 1.009 1.221 1.813 61 34 928 19.004 17.023 417 526 18.763
okt 5.285 6.433 5.613 7.302 1.382 1.422 2.072 2.206 31.715
nov dec totaal 3.888 2.953 42.239 3.269 4.331 58.320 3.281 3.393 51.655 5.339 4.832 75.396 961 778 14.351 1.146 991 14.456 1.331 1.212 18.866 1.289 1.458 18.536 20.504 19.948 293.819
Traditioneel is het voorjaar een piekperiode voor kort ziekteverzuim. Voor de ziektedagen van 2 tot 9 dagen zien we in 2015 een piek in januari, dit is het gevolg van de griepepedemie. In de grafieken op de volgende bladzijde wordt het lagere aantal ziektedagen in de vakantieperiodes opnieuw duidelijk zichtbaar. Net als in 2013 en 2014 viel de paasvakantie van 2015 volledig in de maand april, wat duidelijk te zien is in de cijfers voor die maand.
grafiek ziektedagen 2009 per dag afwezigheid
grafiek ziektedagen 2012, 2013 en 2014 per dag afwezigheid grafiek ziektedagen 2012 per dag afwezigheid
Rapport Ziekteverzuim 2015
28
Grafiek ziektedagen 2013 per dag afwezigheid
ziektedagen 2013 per dag afwezigheid 65.000 60.000 55.000 50.000 45.000 40.000 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0
9 dagen 8 dagen 7 dagen 6 dagen 5 dagen 4 dagen 3 dagen 2 dagen
jan
feb
maart
april
mei
juni
juli
aug
sept
okt
nov
dec
Grafiek ziektedagen 2014 per dag afwezigheid
ziektedagen 2014 per dag afwezigheid 65.000 60.000 55.000 50.000 45.000 40.000 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0
9 dagen 8 dagen 7 dagen 6 dagen 5 dagen 4 dagen 3 dagen 2 dagen
jan
feb
maart
april
mei
juni
juli
aug
sept
okt
nov
dec
Grafiek ziektedagen 2015 per dag afwezigheid
ziektedagen 2015 per dag afwezigheid 65.000 60.000 55.000 50.000 45.000 40.000 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0
9 dagen 8 dagen 7 dagen 6 dagen 5 dagen 4 dagen 3 dagen 2 dagen
jan
feb
maart
Rapport Ziekteverzuim 2015
april
mei
juni
juli
aug
sept
okt
nov
dec
29
4.2. Gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid Onder punt 2.1.2 werd al aangehaald dat in 2014 het gemiddelde aantal ziektedagen per personeelslid 14,89 dagen bedroeg. Dat gaan we nu verder in detail bekijken. 4.2.1. Gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep 2013 Mannen Vrouwen
-26j 4,42 4,97
26-35j 5,31 9,81
36-45j 7,28 12,36
46-55j 11,36 18,57
56-65j 34,30 31,59
2014 Mannen Vrouwen
-26j 4,15 4,61
26-35j 5,46 10,06
36-45j 7,55 12,83
46-55j 11,73 18,85
56-65j 33,88 33,52
2015 -26j 26-35j 36-45j 46-55j 56-65j Mannen 4,68 5,87 8,42 13,45 33,05 Vrouwen 4,76 11,23 15,10 21,64 33,88 We zien dat het aantal ziektedagen stijgt met de leeftijd. In alle leeftijdsgroepen zijn de vrouwen gemiddeld meer dagen afwezig dan de mannen. Ten opzichte van 2014 stijgt het gemiddelde aantal ziektedagen voor mannen in alle leeftijdsgroepen behalve die van 56-65 jaar. Voor de vrouwen stijgt het gemiddeld aantal ziektedagen in alle groepen. De stijging is het meest uitgesproken in de leeftijdsgroep 46-55 jaar. Grafiek gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep grafiek gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep
gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep 40 2013 V
30
2014 V
20
2015 V 2013 M
10
2014 M
0
2015 M
-26j
26-35j
36-45j
46-55j
56-65j
Wij geven hier ook de cijfers per leeftijd van 55 tot 65 jaar: 2013 55j 56j 57j 58j 59j 60j 61j Mannen 14,56 20,90 28,96 37,36 37,59 45,56 46,97 Vrouwen 24,32 27,86 31,72 39,68 29,67 27,31 38,81
62j 27,40 26,00
63j 64j 65j 36,92 29,87 40,98 15,44 29,69 40,27
2014 55j 56j 57j 58j 59j 60j 61j Mannen 14,77 17,91 22,43 37,88 43,94 49,82 39,95 Vrouwen 22,17 28,26 30,38 36,70 36,55 38,06 39,98
62j 27,79 30,20
63j 64j 65j 20,96 32,19 37,54 21,31 13,23 49,96
2015 55j 56j 57j 58j 59j 60j 61j 62j 63j 64j 65j Mannen 16,95 19,19 22,46 33,36 39,84 53,12 45,56 24,98 27,16 29,91 28,15 Vrouwen 25,48 28,30 33,04 36,80 32,81 41,78 40,64 28,99 32,97 21,02 23,97
Rapport Ziekteverzuim 2015
30
Bij de mannen is het gemiddelde aantal ziektedagen het hoogst op de leeftijd van 60 jaar, bij de vrouwen ook. Grafiek gemiddeld aantal ziektedagen 55j-65j grafiek gemiddeld aantal ziektedagen 55j-65j
gemiddeld aantal ziektedagen 55j - 65 j 60 50
2013 V
40
2014 V
30
2015 V 2013 M
20
2014 M 10
2015 M
0 55j
56j
57j
58j
59j
60j
61j
62j
63j
64j
65j
4.2.2. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie 2013 Mannen Vrouwen
Antwerpen Vl- Brabant Limburg O-Vl W-Vl 12,88 12,05 18,43 12,09 11,62 15,07 14,55 18,48 13,97 14,04
2014 Mannen Vrouwen
Antwerpen Vl- Brabant Limburg O-Vl W-Vl 12,90 12,09 18,25 11,62 12,33 15,80 14,96 19,02 14,65 13,90
2015 Mannen Vrouwen
Antwerpen Vl- Brabant Limburg O-Vl W-Vl 13,61 12,55 18,69 12,97 12,17 17,65 16,67 20,50 16,39 15,79
grafiek Ge
grafiek gemiddeld aantal ziektedagen 55j-65j
gemiddeld aantal ziektedagen per provincie
gemiddeld aantal ziektedagen per provincie 30 25
2013 V
20
2014 V
15
2015 V
10
2013 M
5
2014 M
0
2015 M
Antwerpen
Vl- Brabant
Limburg
O-Vl
W-Vl
Limburg blijft de provincie met het grootste gemiddeld aantal ziektedagen. Bij de vrouwen stijgt het gemiddelde aantal ziektedagen overal. Bij de mannen overal behalve in West-Vlaanderen.
Rapport Ziekteverzuim 2015
31
4.2.3. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per leeftijdsgroep We kijken hier naar de groepen van de oudste personeelsleden, omdat die de meest relevante gegevens bevatten. leeftijdsgroep 56-65 j: 2013 Antwerpen Vl- Brabant Limburg O-Vl W-Vl Mannen 33,24 30,83 51,69 29,63 30,07 Vrouwen 32,57 29,51 41,87 26,40 30,50 2014 Antwerpen Vl-Brabant Mannen 32,68 31,54 Vrouwen 34,11 32,59
Limburg O-Vl W-Vl 52,10 25,91 32,33 44,34 28,69 30,65
2015 Antwerpen Vl-Brabant Mannen 33,99 29,38 Vrouwen 34,87 32,84
Limburg O-Vl W-Vl 48,02 28,20 28,82 43,88 29,02 31,32
Voor de mannen daalt het gemiddeld aantal ziektedagen in Vlaams-Brabant, Limburg en WestVlaanderen; voor de vrouwen daalt het aantal ziektedagen in Limburg. Opmerkelijk blijven wel de hogere cijfers in Limburg. Grafiek gemiddeld aantal ziektedagen 56 tot 65 jaar
gemiddeld aantal ziektedagen 56-65j per provincie 60 50
2013 V
40
2014 V
30
2015 V 2013 M
20
2014 M
10
2015 M
0 Antwerpen
Vl-Brabant
Limburg
O-Vl
W-VL
4.2.4. Gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep per net 2013 -26j 26-35j 36-45j 46-55j 56-65j GO! 5,83 8,75 11,92 18,95 43,66 Gesubs. Gemeentel. Ond. 4,54 9,03 11,56 16,33 29,63 Gesubs. Provinciaal ond. 6,19 8,20 10,09 13,60 38,43 Gesubs. Vrij onderwijs 4,63 8,74 10,81 16,24 29,16 2014 -26j 26-35j 36-45j 46-55j 56-65j GO! 5,57 9,09 12,38 18,95 45,84 Gesubs. Gemeentel. Ond. 4,59 9,10 12,34 17,26 33,23 Gesubs. Provinciaal ond. 5,33 8,22 10,14 13,70 35,85 Gesubs. Vrij onderwijs 4,16 9,00 11,14 16,53 29,62 Rapport Ziekteverzuim 2015 grafiek gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep per net
32
2015 -26j 26-35j 36-45j 46-55j 56-65j GO! 5,46 10,25 14,16 19,77 48,01 Gesubs. Gemeentel. Ond. 4,74 10,11 14,50 20,13 33,78 Gesubs. Provinciaal ond. 7,79 9,42 11,50 17,09 35,15 Gesubs. Vrij onderwijs 4,47 9,95 13,06 19,40 29,12 Grafiek gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep per net
Gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep per net
2013 -26j
50
2014 -26j
45
2015 -26j
40
2013 26-35j 2014 26-35j
35
2015 26-35j
30
2013 36-45j
25
2014 36-45j
20
2015 36-45j
15
2013 46-55j 2014 46-55j
10
2015 46-55j
5
2013 56-65j
0 GO!
Gesubs.gemeentel. onderwijs
Gesubs. provinciaal onderwijs
2014 56-65j
Gesubs. vrij onderwijs
2015 56-65j
Het Gemeenschapsonderwijs heeft in de leeftijdsgroep 56-65j het hoogste gemiddeld aantal ziektedagen. 4.2.5. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per net 2013 Antwerpen Vl-Brabant GO! 16,46 14,98 Gesubs. Gemeentel. Ond. 13,96 14,57 Gesubs. Provinciaal ond. 14,04 21,10 Gesubs. Vrij onderwijs 14,16 13,25
Limburg O-Vl 22,05 15,41 18,24 13,40 15,86 14,05 17,61 12,86
W-Vl 16,93 11,09 10,73 12,68
2014 Antwerpen Vl-Brabant GO! 16,09 15,49 Gesubs. Gemeentel. Ond. 15,65 15,02 Gesubs. Provinciaal ond. 14,11 18,33 Gesubs. Vrij onderwijs 14,61 13,47
Limburg O-Vl 22,01 15,68 18,37 14,34 16,79 13,25 18,05 13,23
W-Vl 17,45 11,52 14,56 12,56
2015 Antwerpen Vl-Brabant GO! 17,34 15,59 Gesubs. Gemeentel. Ond. 17,61 17,11 Gesubs. Provinciaal ond. 16,42 25,82 Gesubs. Vrij onderwijs 16,13 15,20
Limburg O-Vl 24,08 16,90 17,44 16,29 18,14 15,33 19,26 14,92
W-Vl 18,39 13,72 10,93 13,91
Uitschieter: Gesubsidieerd provinciaal onderwijs in Vlaams-Brabant. Rapport Ziekteverzuim 2015
33
Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per net
Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per net 30 GO! 2013
25
GO! 2014 GO! 2015
20
Gesubs.gemeentel. onderwijs 2013 Gesubs.gemeentel. onderwijs 2014
15
Gesubs.gemeentel. onderwijs 2015 Gesubs. provinciaal onderwijs 2013 Gesubs. provinciaal onderwijs 2014
10
Gesubs. provinciaal onderwijs 2015 Gesubs. vrij onderwijs 2013
5
Gesubs. vrij onderwijs 2014 Gesubs. vrij onderwijs 2015
0 Antwerpen
Vl-Brabant
Limburg
O-Vl
W-Vl
4.2.6. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per leeftijdsgroep per net - leeftijdsgroep 56-65 j: 2013 Antwerpen Vl-Brabant GO! 45,00 31,74 Gesubs. Gemeentel. Ond. 26,42 32,55 Gesubs. Provinciaal ond. 26,62 81,02 Gesubs. Vrij onderwijs 31,43 27,94
Limburg 60,55
O-Vl 39,02
W-Vl 49,03
45,96 47,14 40,34
29,16 34,29 23,12
23,48 27,30 25,64
2014 Antwerpen Vl-Brabant GO! 43,16 37,55 Gesubs. Gemeentel. Ond. 30,84 36,91 Gesubs. Provinciaal ond. 27,24 59,03 Gesubs. Vrij onderwijs 32,00 27,94
Limburg 62,82
O-Vl 41,49
W-Vl 49,94
51,50 43,76 41,88
32,10 28,68 22,51
22,78 44,53 26,74
2015 Antwerpen Vl-Brabant GO! 45,84 38,69 Gesubs. Gemeentel. 35,96 34,73 Ond. Gesubs. Provinciaal ond. 33,35 74,07 Gesubs. Vrij onderwijs 31,05 27,28
Limburg 67,13 40,83
O-Vl 41,50 33,10
W-Vl 53,21 21,14
39,06 39,94
27,15 24,40
21,25 25,38
Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie 56-65j per net
Rapport Ziekteverzuim 2015
34
Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie 56-65j per net 90
GO! 2013
80
GO! 2014 GO! 2015
70
Gesubs.gemeentel. ond. 2013 Gesubs.gemeentel. ond. 2014 Gesubs.gemeentel. ond. 2015 Gesubs. provinciaal ond. 2013 Gesubs. provinciaal ond. 2014 Gesubs. provinciaal ond. 2015 Gesubs. vrij onderwijs 2013
60 50 40 30 20 10
Gesubs. vrij onderwijs 2014
0
Gesubs. vrij onderwijs 2015
Antwerpen
Vl-Brabant
Limburg
O-Vl
W-Vl
Hier merken we duidelijk dezelfde patronen als in de cijfers voor alle leeftijdsgroepen samen. Het gesubsidieerd provinciaal onderwijs in Vlaams-Brabant en het Gemeenschapsonderwijs in Limburg hebben voor deze groep 56 – 65 jaar een gemiddelde van meer dan 60 ziektedagen. 4.2.7. Gemiddeld aantal ziektedagen per onderwijscategorie 2013 Mannen Vrouwen
Ond 13,06 14,94
Dir 14,99 15,33
ParaM 8,95 14,75
Opv 13,24 16,41
Admin 10,18 13,96
Tech 11,79 13,18
MVD 40,24 42,83
Totaal 13,14 15,01
2014 Mannen Vrouwen
Ond 12,95 15,54
Dir 14,61 14,31
ParaM 11,17 15,45
Opv 14,78 16,14
Admin 9,05 14,39
Tech 10,86 12,98
MVD 66,06 42,61
Totaal 13,15 15,49
2015 Mannen Vrouwen
Ond 13,54 17,33
Dir ParaM 15,91 13,27 18,15 16,84
Opv 14,95 17,24
Admin 8,65 16,38
Tech 11,48 14,72
MVD Totaal 72,85 13,74 37,83 17,26
In deze cijfers vallen vooral de hoge scores voor het directiepersoneel op, zowel bij mannen als vrouwen. Op vraag van de onderwijspartners maken we een uitsplitsing voor het onderwijzend en directiepersoneel voor het basisonderwijs, secundair onderwijs, deeltijds kunstonderwijs en volwassenonderwijs: 2013 Ond Basis 14,24 Secundair 15,16 DKO 10,57 VO 12,82
Dir 15,97 14,71 13,71 10,52
2014 Ond Basis 15,09 Secundair 15,12 DKO 10,87 VO 13,91
Dir 14,73 14,97 12,56 11,00
Rapport Ziekteverzuim 2015
35
2015 Ond Basis 17,01 Secundair 16,21 DKO 12,41 VO 15,35
Dir 18,18 16,47 10,97 9,23
We merken op dat het directiepersoneel in het basisonderwijs het hoogst scoort qua gemiddeld aantal ziektedagen. Enkel het directiepersoneel in het secundair onderwijs heeft ook nog een hoger aantal gemiddelde ziektedagen dan het onderwijspersoneel van zijn onderwijsniveau.
Rapport Ziekteverzuim 2015
36
5. EPIDEMIOLOGISCH RAPPORT
5.1. Top 5 ziektedagen en ziektegevallen per aandoening De controlefirma stelt ook de ziektecijfers opgedeeld volgens de diagnosegroepen ter beschikking. We vermelden niet alle diagnosegroepen. We maken een top 5 met de meest voorkomende aandoeningen. 5.1.1. Top 5 ziektedagen Top 5 van het totale % ziektedagen per aandoening (2013) Mannen Vrouwen Psychosociaal 39,45% Psychosociaal 31,64% Gewrichten 10,91% Gewrichten 9,44% Rug 7,48% Rug 7,78% Griep 4,97% Gynaecologisch 7,75% Zenuwstelsel 4,69% Griep 5,88% Totaal 67,50% 62,49% Top 5 van het totale % ziektedagen per aandoening (2014) Mannen Vrouwen Psychosociaal 40,83% Psychosociaal 35,13% Gewrichten 11,62% Gewrichten 8,96% Rug 6,66% Rug 7,52% Zenuwstelsel 4,56% Gynaecologisch 7,29% Cardio 4,01% Zenuwstelsel 4,44% Totaal 67,67% 63,35% Top 5 van het totale % ziektedagen per aandoening (2015) Mannen Vrouwen Psychosociaal 40,34% Psychosociaal 34,30% Gewrichten 10,01% Gewrichten 8,79% Rug 6,82% Rug 7,43% Griep 5,12% Gynaecologisch 6,70% Zenuwstelsel 4,33% Griep 5,25% Totaal 66,62% Totaal 62,46%
We zien in 2015 dat psychosociale aandoeningen veruit de meeste ziektedagen opeisen. In 2015 was 35,59% van de ziektedagen veroorzaakt door een psychosociale oorzaak, terwijl in 2014 psychosociale aandoeningen aan de basis lagen voor 36,43% van de ziektedagen. In 2013 was dat 33,49%. Net als in 2013 duikt in 2015 griep op in de top vijf. In 2014 waren er 98.350 griepdagen; in 2015: 144.914, een verschil van 46.564 dagen of een stijging met 47,35%.
Rapport Ziekteverzuim 2015
37
5.1.2. Top 5 ziektegevallen Top 5 van het totale % ziektegevallen per aandoening (2013) Mannen Griep 14,19% Psychosociaal 6,79% Maag en darmen 5,65% Neus, keel, oren 3,82% Rug 3,74% Totaal 34,19% 1dz 51,84%
Vrouwen Griep Psychosociaal Maag en darmen Neus, keel, oren Rug 1dz
15,38% 7,67% 6,44% 5,56% 3,61% 38,66% 44,40%
Top 5 van het totale % ziektegevallen per aandoening (2014) Mannen Griep 11,11% Psychosociaal 7,64% Maag en darmen 5,76% Rug 3,97% Neus, keel, oren 3,84% Totaal 32,31% 1dz 52,85%
Vrouwen Griep Psychosociaal Maag en darmen Neus, keel, oren Rug 1dz
11,86% 9,00% 6,62% 5,71% 3,79% 36,98% 45,25%
Top 5 van het totale % ziektegevallen per aandoening (2015) Mannen Griep Psychosociaal Rug Gewrichten Zenuwstelsel Totaal 1dz
14,19% 7,20% 3,49% 3,21% 0,94% 33,76% 52,37%
Vrouwen Griep Psychosociaal Rug Gewrichten Gynaecologisch Total 1dz
15,00% 8,76% 3,45% 2,56% 1,61% 38,78% 44,30%
EĂŠndagsziekteverlof (1dz) wordt beschouwd als een categorie van ziektegevallen, maar hieraan wordt geen aandoening gekoppeld omdat er geen attest door een dokter moet worden ingevuld. Het aandeel griepziektegevallen is sterk gestegen bij de mannen en bij de vrouwen.
Rapport Ziekteverzuim 2015
38
5.2. Ziekteverzuim wegens psychosociale aandoening 5.2.1. Ziekteverzuim wegens psychosociale aandoening per leeftijdsgroep Als we de gegevens vergelijken per leeftijdscategorie blijkt dat psychosociale ziektedagen zich in grote mate voordoen in de oudere leeftijdsgroepen. 2013 Mannen Vrouwen
-26j 26-35j 36-45j 46-55j 56-65j 8,66% 19,73% 28,84% 33,44% 49,77% 14,41% 34,11% 29,90% 29,20% 43,77%
2014 Mannen Vrouwen
-26j 26-35j 36-45j 46-55j 56-65j 9,16% 18,73% 36,23% 36,15% 49,82% 18,64% 28,66% 33,99% 33,15% 44,83%
2015 Mannen Vrouwen
-26j 26-35j 36-45j 46-55j 56-65j 9,46% 22,81% 35,48% 38,85% 47,77% 13,22% 27,95% 34,82% 33,55% 41,52%
We stellen in 2015 een daling vast bij de oudste leeftijdsgroep. Hieronder volgen de cijfers voor de leeftijdsgroep van 56 tot en met 65 jaar en de leeftijdsgroep van 46 tot en met 55 jaar. De gegevens worden opgedeeld per provincie. 5.2.1.1. Percentage dagen psychosociale aandoening voor de leeftijdsgroep 56-65 jaar 2013 Antwerpen Vl-Brabant Mannen 49,98% 57,78% Vrouwen 46,34% 47,31%
Limburg O-Vl W-Vl Totaal 52,85% 41,65% 46,64% 49,77% 47,44% 35,51% 40,89% 43,77%
2014 Antwerpen Vl-Brabant Mannen 48,92% 53,53% Vrouwen 48,88% 44,94%
Limburg O-Vl W-Vl Totaal 54,26% 42,82% 48,53% 49,82% 49,82% 37,34% 40,60% 44,83%
2015 Antwerpen Vl-Brabant Mannen 49,48% 49,47% Vrouwen 44,36% 42,72%
Limburg O-Vl W-Vl Totaal 55,33% 36,97% 45,59% 47,77% 44,47% 36,68% 37,46% 41,52%
grafiek % dagen psychosociale aandoeningen 56 tot 65 jaar
% dagen psychosociale aandoeningen 56-65j 65 60 55 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0
Vrouwen 2013 Vrouwen 2014 Vrouwen 2015 Mannen 2013 Mannen 2014 Mannen 2015 Antwerpen
Vl-Brabant
Rapport Ziekteverzuim 2015
Limburg
O-Vl
W-Vl
39
5.2.1.2. Percentage dagen psychosociale aandoening voor de leeftijdsgroep 46-55 jaar 2013 Mannen Vrouwen
Antwerpen Vl-Brabant 31,79% 39,64% 31,18% 31,10%
Limburg O-Vl W-Vl Totaal 31,42% 36,61% 28,97% 33,44% 29,66% 27,00% 26,21% 29,20%
2014 Mannen Vrouwen
Antwerpen Vl-Brabant Limburg O-Vl W-Vl Totaal 41,16% 40,74% 34,02% 35,88% 27,65% 36,15% 35,28% 35,40% 34,99% 30,87% 28,03% 33,15%
2015 Mannen Vrouwen
Antwerpen Vl-Brabant 42,16% 40,59% 35,09% 36,44%
Limburg O-Vl W-Vl Totaal 35,32% 39,56% 35,35% 38,85% 34,58% 31,41% 29,39% 33,55%
grafiek % dagen psychosociale
Grafiek % dagen psychosociale aandoeningen 46-55j en per onderwijscategorie
% dagen psychosociale aandoeningen 46-55j 65 60 55 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0
Vrouwen 2013 Vrouwen 2014 Vrouwen 2015 Mannen 2013 Mannen 2014 Mannen 2015 Antwerpen
Vl-Brabant
Limburg
O-Vl
W-Vl
5.2.1.3.. Conclusie 43,74% (46,68% in 2014) van de ziektedagen per provincie in de leeftijdsgroep 56-65 j en 33,70% (34,51% in 2014) in de leeftijdsgroep 46-55 j is te wijten aan een psychosociale aandoening. Deze globale percentages zijn in vergelijking met 2014 licht gedaald zowel voor de leeftijdsgroep 5665j als voor de leeftijdsgroep 46-55j. In de leeftijdsgroep 56-65j is er enkel een stijging bij de mannelijke personeelsleden in Antwerpen en Limburg. In de leeftijdsgroep 46-55 j is de stijging het sterkst bij de vrouwelijke personeelsleden in WestVlaanderen en voor de mannen ook.
Rapport Ziekteverzuim 2015
40
5.2.2. Percentage dagen psychosociale aandoening per onderwijscategorie 2013 Mannen Vrouwen
Ond 38,39% 31,48%
Dir 57,97% 52,20%
ParaM 18,90% 22,54%
Opv 37,43% 33,55%
Admin 34,78% 30,62%
Tech 43,62% 36,46%
MVD 34,61% 16,61%
Totaal 39,50% 31,64%
2014 Mannen Vrouwen
Ond 40,21% 35,47%
Dir 58,91% 52,70%
ParaM 30,84% 25,84%
Opv 39,02% 32,57%
Admin 32,06% 34,50%
Tech 23,47% 36,56%
MVD 23,92% 17,03%
Totaal 40,89% 35,10%
2015 Mannen Vrouwen
Ond 39,18% 34,42%
Dir 58,18% 46,54%
ParaM 35,77% 25,55%
Opv 41,09% 34,33%
Admin 31,98% 33,57%
Tech 19,88% 37,67%
MVD 42,40% 12,58%
Totaal 40,34% 34,28%
grafiek % dagen psychosociale aandoeningen per onderwijscategorie
% dagen psychosociale aandoeningen per onderwijscategorie 70 60
2013 V
50
2014 V
40
2015 V
30
2013 M
20
2014 M
10
2015 M
0 Ond
Dir
ParaM
Opv
Admin
Tech
MVD
Als we de onderwijscategorieën vergelijken, blijkt dat het directiepersoneel het hoogste percentage ziektedagen heeft als gevolg van een psychosociale aandoening, maar er is een daling in vergelijking met 2014, vooral bij de vrouwen. 5.2.2.1. Vergelijking : directiepersoneel t.o.v. alle categorieën per leeftijdsgroep Percentage van de ziektedagen veroorzaakt door een psychosociale aandoening voor directies per leeftijdscategorie: 2013 psychosociaal Alle categorieën Directiepersoneel
36-45j 46-55j 56-65j 29,73% 29,99% 46,12% 50,67% 51,18% 60,45%
2014 psychosociaal Alle categorieën Directiepersoneel
36-45j 46-55j 56-65j 34,34% 33,70% 46,70% 45,12% 51,33% 61,11%
2015 psychosociaal Alle categorieën Directiepersoneel
36-45j 46-55j 56-65j 34,92% 34,51% 43,76% 46,31% 49,61% 54,57%
Rapport Ziekteverzuim 2015
41
Bij het directiepersoneel is vanaf de leeftijdscategorie van 36-45 j het ziekteverzuim van psychosociale aard veel hoger dan het gemiddelde van alle categorieën. In vergelijking met 2014 is er in 2015 een stijging in de leeftijdsgroep 36-45j en een daling in de andere leeftijdscategorieën . 5.2.2.2.Vergelijking directiepersoneel t.o.v. alle categorieën per onderwijsniveau Percentage van de ziektedagen veroorzaakt door een psychosociale aandoening voor directies per onderwijsniveau 2013 psychosociaal Alle categorieën Directiepersoneel
Basis Secundair DKO VO CLB 32,07% 34,39% 34,00% 35,80% 37,00% 52,03% 63,02% 57,92% 43,14% -
2014 psychosociaal Alle categorieën Directiepersoneel
Basis Secundair DKO VO CLB 35,72% 37,44% 33,88% 34,49% 35,88% 54,17% 60,69% 63,95% 29,47% 36,84%
2015 psychosociaal Alle categorieën Directiepersoneel
Basis 35,29% 51,40%
Secundair DKO VO CLB 35,91% 31,74% 37,19% 35,11% 52,24% 53,01% 39,40% 64,16%
In het volwassenenonderwijs is het percentage ziektedagen veroorzaakt door een psychosociale aandoening voor alle personeelscategorieën het hoogst van alle onderwijsniveaus. Het directiepersoneel van de centra voor leerlingenbegeleiding heeft het hoogste percentage ziektedagen veroorzaakt door een psychosociale aandoening.
Rapport Ziekteverzuim 2015
42
6. VERLOVEN VOOR VERMINDERDE PRESTATIES
6.1. Verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte Verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte (VVP-ziekte) heeft als doel een arbeidsongeschikt personeelslid de kans te bieden om het werk gedeeltelijk te hervatten. Het personeelslid neemt – in overleg met zijn behandelende arts - zelf het initiatief om een aanvraag voor VVP-ziekte in te dienen bij het controleorgaan. De controlearts oordeelt of de gezondheidstoestand van het personeelslid het toelaat om het werk gedeeltelijk te hervatten. Tot eind augustus 2011 konden per aanvraag aan het controleorgaan maximaal 30 dagen VVP-ziekte worden toegestaan. Dat aantal kon eventueel worden verlengd. Per periode van 10 jaar kon een personeelslid maximaal 90 dagen VVP-ziekte opnemen. Vanaf september 2011 werd er een aangepast systeem ingevoerd. De onderwijspersoneelsleden hebben vanaf dan de mogelijkheid, om onmiddellijk aansluitend op hun afwezigheid wegens ziekte omwille van een ernstige of langdurige ziekte, een verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte aan te vragen met het oog op het volledig hernemen van de opdracht die zij uitoefenden aan de vooravond van hun ziekteverlof. Deze aanvraag moet voldoen aan volgende voorwaarden: - de behandelende arts moet het verlof voorschrijven - het verlof moet onmiddellijk aansluiten op een ziekteverlof, een periode van halftijdse prestaties wegens arbeidsongeval of een beroepsziekte of een periode van wederaanpassing halve dagtaak MEDEX - de behandelende arts moet de noodzaak tot verminderde prestaties motiveren en bij de start de vooropgestelde datum van volledige werkhervatting vermelden. Het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte wordt toegestaan voor een periode van maximaal 2 maanden. Als de behandelende arts bij de start voorziet dat het aangewezen is dat het personeelslid gedurende een langere periode slechts met verminderde prestaties kan werken, gaat het controleorgaan op het einde van iedere periode van 2 maanden na of de gezondheidstoestand van het personeelslid de voortzetting van het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte nog wettigt. Bij de gegevens van het ziekterapport werden de dagen van de perioden verlof met verminderde prestaties wegens ziekte geteld als volledige ziektedagen. In de praktijk is het echter zo dat in het vernieuwde systeem van verminderde prestaties wegens ziekte, voor personeelsleden die nog prestaties leveren tussen 50 en 75% per dag slechts een halve dag ziekteverlof aangerekend wordt. Bij personeelsleden die nog prestaties boven 75% leveren, wordt slechts een vierde van een ziektedag aangerekend.
Rapport Ziekteverzuim 2015
43
6.1.1. Algemene gegevens i.v.m. VVP-ziekte Aanvragen voor VVP-ziekte 2013 2014 2015
Mannen 624 682 697
Vrouwen 2.402 2.918 3.291
Totaal 3.026 3.600 3.988
In 2015 zien we andermaal een stijging van het aantal aanvragen VVP-ziekte. Werkelijk genoten VVP-ziektedagen in absolute cijfers: 2013 2014 2015
Mannen 30.479 37.101 37.157
Vrouwen 117.473 144.123 166.808
Totaal 147.952 181.224 203.965
Wij houden echter enkel rekening met de werkelijk genoten dagen VVP-ziekte vanaf de datum van goedkeuring. In het verleden telden we de dagen vermeld op de aanvragen (attesten) en hielden we geen rekening met afgewezen attesten. In 2015 werden 57.633 dagen afgekeurd omdat de attesten afgewezen werden om diverse redenen.. In 2014: 44.999 dagen en in 2013: 39.796 dagen. Het is mogelijk dat er later opnieuw een attest werd ingediend dat wel goedgekeurd werd. VVP-ziektedagen in relatieve cijfers: Relatieve gegevens zijn de VVP-ziektedagen gedeeld door het aantal personeelsleden 2013 2014 2015
Mannen 0,61 0,76 0,76
Vrouwen 0,85 1,03 1,18
Totaal 0,79 0,96 1,08
Aantal personen die VVP-ziekte genoten hebben: 2013 2014 2015
Mannen 270 315 337
Vrouwen 1.139 1.397 1.602
Totaal 1.409 1.712 1.939
Gemiddeld aantal VVP-ziektedagen per persoon die VVP-ziekte genoot: 2013 2014 2015
Mannen 112,89 117,78 110,26
Vrouwen 103,14 103,17 104,12
Totaal 105,00 105,86 105,19
We stellen vast dat in 2015 het aantal attesten, VVP-ziektedagen en personen gestegen is. Er zijn 22.741 VVP-ziektedagen meer dan in 2014, dat is een stijging met 12,55%. Dit komt voornamelijk doordat er meer personen VVP-ziektedagen genomen hebben, namelijk 227. Qua aantal personen komt dat overeen met een stijging met 13,26%. Het gemiddeld aantal dagen dat personeelsleden VVP-ziekte opnemen is t.a.v. 2014 licht gedaald, een verschil van 0,67 dagen. Rapport Ziekteverzuim 2015
44
6.1.2. Uitdieping gegevens VVP-ziekte 6.1.2.1. VVP-ziektedagen per leeftijdsgroep Absolute gegevens: 2013 Mannen Vrouwen
-26j
26-35j
36-45j
46-55j
56-65j
0 214
889 11.180
2.875 24.826
8.814 52.512
17.901 28.741
2014 Mannen Vrouwen
-26j
26-35j
36-45j
46-55j
56-65j
0 140
969 12.914
4.220 27.618
11.281 64.318
20.631 39.133
2015 Mannen Vrouwen
-26j 74 66
26-35j 858 16.810
36-45j 4.331 35.690
46-55j 10.532 72.237
56-65j 21.362 42.005
Bij de mannen ligt het grootste aantal VVP-ziektedagen in de leeftijdsgroep 56-65 jaar, bij de vrouwen in de leeftijdsgroep 46-55j. Relatieve gegevens: Relatieve gegevens zijn de VVP-ziektedagen gerelateerd aan het aantal personeelsleden per categorie, in dit geval de leeftijdsgroep. 2013 Mannen Vrouwen
-26j 0,00 0,02 -26j
26-35j
36-45j
46-55j
56-65j
0,07 0,27
0,26 0,72
0,66 1,51
1,90 1,86
26-35j
36-45j
46-55j
56-65j
2014 Mannen Vrouwen
0,00 0,01
0,08 0,32
0,37 0,78
0,88 1,86
2,23 2,46
2015 Mannen Vrouwen
-26j 0,02 0,01
26-35j 0,07 0,41
36-45j 0,37 0,98
46-55j 0,86 2,11
56-65j 2,34 2,59
In alle leeftijdsgroepen komt VVP-ziekte meer voor bij de vrouwelijke personeelsleden, behalve dit jaar in de jongste categorie. We zien zoals verwacht ook een stijging met de leeftijd, bij vrouwen een stuk eerder dan bij mannen. We zien een lichte stijging t.a.v. 2014. Deze stijging is het meest opvallend bij vrouwen in de leeftijdsgroep 46-55j. grafiek VVP-ziektedagen per leeftijdsgroep
Rapport Ziekteverzuim 2015
45
VVP-ziektedagen per leeftijdsgroep 3 2,5 2013 V 2
2014 V 2015 V
1,5
2013 M 1
2014 M 2015 M
0,5 0 -26j
26-35j
36-45j
46-55j
56-65j
6.1.2.2. VVP-ziektedagen per provincie Absolute gegevens: 2013 Mannen Vrouwen 2014 Mannen Vrouwen 2015 Mannen Vrouwen
Antwerpen Vl- Brabant Limburg 8.037 33.148
4.489 20.975
8.068 6.188 25.705 22.794
Antwerpen Vl- Brabant Limburg 9.369 38.310
5.986 26.339 3.882 30.189
O-Vl
8.212 7.798 31.118 27.374
Antwerpen Vl- Brabant Limburg 9.211 44.190
O-Vl
O-Vl
9.469 8.019 33.729 33.337
W-Vl 3.697 14.851 W-Vl 5.736 20.982 W-Vl 6.576 25.363
Limburg is de provincie met de meeste VVP-ziektedagen voor mannen in absolute cijfers en voor vrouwen is het Antwerpen. Relatieve gegevens: 2013 Mannen Vrouwen
Antwerpen Vl- Brabant
2014 Mannen Vrouwen 2015 Mannen Vrouwen
Limburg
O-Vl
W-Vl
1,15 1,38
0,57 0,61
0,39 0,63
Antwerpen Vl- Brabant
Limburg
O-Vl
W-Vl
0,71 0,68 0,96 0,98 Antwerpen Vl- Brabant 0,70 0,44 1,09 1,11
1,18 1,66 Limburg 1,38 1,79
0,73 0,89 O-Vl 0,76 1,08
0,61 0,89 W-Vl 0,72 1,07
0,60 0,84
0,51 1,08
grafiek
Relatief gezien zijn mannen en vrouwen in Limburg met grote voorsprong de grootste gebruikers van VVP-ziektedagen. Rapport Ziekteverzuim 2015
46
grafiek VVP-ziektedagen per provincie Grafiek VVP-ziektedagen per provincie
VVP-ziektedagen per provincie 2 1,8 1,6 2013 V
1,4 1,2
2014 V
1
2015 V
0,8
2013 M
0,6
2014 M
0,4
2015 M
0,2 0 Antwerpen Vl- Brabant
Limburg
O-Vl
W-Vl
6.1.2.3. VVP-ziektedagen per onderwijsniveau Absolute gegevens: 2013 Mannen Vrouwen
Basis Secundair DKO
VO
CLB
20.976 394 52.176 2.716
2.205 5.286
697 3.822
Basis Secundair DKO
VO
CLB
6.168 53.212
2014 Mannen Vrouwen
6.993 66.987
26.226 744 63.777 2.939
3.138 6.426
0 3.515
2015 Mannen Vrouwen
Basis Secundair DKO 7.424 25.657 1.150 80.675 72.571 2.575
VO 2.504 7.991
CLB 422 2.939
VO
CLB
0,62 0,80
1,58 1,12
VO
CLB
0,28 0,77
0,90 0,95
0,00 1,04
Secundair DKO 0,84 0,43 1,32 0,67
VO 0,73 1,15
CLB 1,01 0,86
Relatieve gegevens: 2013 Mannen Vrouwen
Basis
2014 Mannen Vrouwen
Basis
2015 Mannen Vrouwen
Basis 0,67 1,14
0,55 0,77
0,63 0,96
Secundair DKO 0,67 0,95
0,15 0,71
Secundair DKO 0,85 1,16
grafiek
Relatief gezien maken vrouwen in het secundair onderwijs het meest gebruik van de VVP-ziektedagen in 2015. Grafiek VVP-ziektedagen per onderwijsniveau
grafiek VVP-ziektedagen per onderwijsniveau
Rapport Ziekteverzuim 2015
47
VVP-ziektedagen per onderwijsniveau 1,6 1,4 1,2
2013 V
1
2014 V
0,8
2015 V
0,6
2013 M
0,4
2014 M
0,2
2015 M
0 Basis
Secundair
DKO
VO
CLB
6.1.2.4. VVP-ziektedagen per onderwijscategorie Absolute gegevens: 2013 Mannen Vrouwen
Ond
Dir
ParaM
Opv
Admin
Tech
MVD
24.798 97.340
2.900 2.392
282 2.273
1.322 7.970
421 4.015
697 2.917
59 305
2014 Ond Mannen 31.015 Vrouwen 120.315
Dir
ParaM
Opv
Admin
Tech
MVD
3.461 2.917
276 3.627
2.110 10.051
239 3.840
0 2.774
0 120
2015 Ond Mannen 31.455 Vrouwen 137.816
Dir 2.847 6.694
ParaM 421 4.317
Opv 1.992 9.805
Admin 215 5.722
Tech 166 2.397
MVD 61 0
Dir
ParaM
Opv
Admin
Tech
MVD
Relatieve gegevens: 2013 Mannen Vrouwen 2014 Mannen Vrouwen
Ond 0,60 0,87 Ond 0,75 1,07
1,10 0,91 Dir 1,35 1,08
0,84 0,37 ParaM 0,85 0,57
0,41 0,95 Opv
0,36 0,69 Admin
1,96 0,99 Tech
0,56 0,86 MVD
0,66 1,18
0,20 0,66
0,00 0,94
0,00 0,42
Opv 0,63 1,18
Admin 0,18 0,97
Tech 0,49 0,80
MVD 0,78 0,00
Grafiek VVP-ziektedagen per onderwijscategorie
2015 Mannen Vrouwen
Ond 0,77 1,21
Dir 1,14 2,39
ParaM 1,25 0,67
Bij de vrouwen maakt het directiepersoneel het meest gebruik van de VVP-ziektedagen. Bij de mannen het paramedisch personeel. Zowel voor directiepersoneel, technisch personeel en MVDRapport Ziekteverzuim 2015
48
personeel geldt wel de bemerking dat door de beperkte personeelsaantallen bij de mannen de cijfers gevoelig kunnen schommelen. grafiek VVP-ziektedagen per onderwijscategorie
VVP-ziektedagen per onderwijscategorie 3 2,5
2013 V
2
2014 V
1,5
2015 V 2013 M
1
2014 M 0,5
2015 M
0 Ond
Dir
ParaM
Opv
Admin
Tech
MVD
6.1.2.5. VVP-ziektedagen epidemiologisch Top 5 van de VVP-ziektedagen per aandoening (2013) Mannen Psychosociaal Rug Zenuwstelsel Cardio Gewrichten Totaal
11.344 3.331 3.215 2.336 1.863 22.089 72,47%
Vrouwen Psychosociaal Gynaecologisch Rug Zenuwstelsel Gewrichten
40.275 14.087 11.794 6.820 6.558 79.534 67,70%
(het vermelde percentage is het percentage VVP-ziektedagen t.o.v. het totaal aantal VVP-ziektedagen van enerzijds de mannen en anderzijds de vrouwen.) )
Top 5 van de VVP-ziektedagen per aandoening (2014) Mannen Psychosociaal Rug Zenuwstelsel Cardio Gewrichten Totaal
15.502 2.825 2.657 2.283 2.183 25.450 68,60%
Vrouwen Psychosociaal Gynaecologisch Rug Zenuwstelsel Gewrichten
49.452 15.732 11.962 9.466 8.068 94.680 65,69%
Top 5 van de VVP-ziektedagen per aandoening (2015) Mannen Vrouwen Psychosociaal 14.708 Psychosociaal 60.961 Cardio 3.131 Gynaecologisch 15.243 Gewrichten 2.599 Rug 14.180 Zenuwstelsel 1.720 Zenuwstelsel 10.987 Rug 1.471 Gewrichten 8.948 Totaal 23.629 Totaal 110.319 63,59% 66,14% Rapport Ziekteverzuim 2015
49
Psychosociale aandoeningen zijn bij VVP-ziektedagen de belangrijkste oorzaak.. Voor mannen heeft 39,58% van de VVP-ziektedagen een psychosociale oorsprong, voor vrouwen is het 36,55%, samen 37,10%. Het totaal percentage ligt een stuk hoger dan het percentage ziektedagen wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 35,59%. 6.1.2.6 VVP-ziekte: duur en tewerkstellingspercentage Hierbij een overzicht van de duur van de VVP-ziekte per periode vanaf 1 september 2011 tot en met 31 december 2015. periode
dagen
000d - 089d 090d - 179d 180d - 269d 270d - 359d 360d - 449d 450d - 539d 540d - 609d 610d - 719d 720d - ----
128.070 171.517 103.388 84.323 44.382 31.901 24.713 21.548 55.721
personen
2.482 1.363 486 279 112 66 43 33 62
De meerderheid van de personeelsleden maakt nog steeds gebruik van VVP-ziekte voor een periode van minder dan 90 dagen, namelijk 50,39%. Het grootste aantal VVP-ziektedagen wordt opgenomen voor een periode van 3 tot 6 maanden, namelijk 25,77%. Er waren 316 personen die meer dan 1 jaar gebruik maken van VVP-ziektedagen, waarvan 62 meer dan 2 jaar. Sinds 1 september 2011 is er een verschil bij de aanrekening van de ziektedagen afhankelijk van het tewerkstellingspercentage. 2013 50% - 74% >=75%
personen 1.342 101
dagen 135.545 12.407
% aantal dagen 91,61% 8,39%
aanvragen 2.134 157
2014 50% - 74% >=75%
personen 1.629 125
dagen 164.056 17.162
% aantal dagen 90,53% 9,47%
aanvragen 2.529 215
2015 50% - 74% >=75%
personen 1.841 160
dagen 184.191 19.774
% aantal dagen 90,31% 9,69%
aanvragen 2.759 234
De overgrote meerderheid, 90% van de personeelsleden met VVP-ziekte, opteert voor een tewerkstellingspercentage van 50 tot 74%. We zien ook dat het tewerkstellingspercentage van 75% en hoger elk jaar lichtjes stijgt en dat het in 2015 bijna 10% is.
Rapport Ziekteverzuim 2015
50
6.1.3. Conclusie Van de mogelijkheid om deeltijds het werk te hervatten na een periode van ernstige en langdurige ziekte werd in 2015 meer gebruik gemaakt dan in 2014. In totaal gaat het om 203.965 dagen. Er zijn 22.741 VVP-ziektedagen meer dan in 2014, dat is een stijging met 12,55%. Het grootste aantal VVP-ziektedagen is te situeren bij de leeftijdsgroepen 46-55 jaar en 56-65 jaar. De meerderheid van de aanvragers zijn personeelsleden die afwezig zijn wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 37,10 %. Dat ligt een stuk hoger dan het percentage gewone ziektedagen wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 35,59%. We stellen vast dat in het verlof wegens verminderde prestaties wegens ziekte het gemiddelde aantal opgenomen dagen in 2015 licht daalt van 105,86 dagen naar 105,19 dagen. 78% van de personeelsleden opteert voor VVP-ziekte voor een beperkte periode (tot 6 maanden). Maar er zijn ook meer dan 300 personeelsleden die langer dan een jaar deze dienstonderbreking nemen, 62 personeelsleden maken langer dan 2 jaar gebruik van VVP-ziekte. Voor deze laatste groepen is de doelstelling van VVP-ziekte, namelijk na een beperkte periode van deeltijds werken het werk hervatten met het oorspronkelijk volume, duidelijk niet haalbaar. De overgrote meerderheid, 90% van de personeelsleden met VVP-ziekte, opteert voor een tewerkstellingspercentage tussen 50 tot 74%.
6.2. Langdurig verlof voor verminderde prestaties wegens medische redenen (nieuw) Als een personeelslid wegens langdurige medische ongeschiktheid de totale opdracht van zijn aanstelling en/of vaste benoeming niet meer kan uitoefenen en de geneesheer-specialist geen volledige hervatting van zijn oorspronkelijke opdracht in het vooruitzicht kan stellen, heeft het personeelslid de mogelijkheid om met verminderde prestaties te werken via een langdurig verlof voor verminderde prestaties wegens medische redenen, hierna afgekort LVVPmed. Omdat het hier gaat om een dienstonderbreking die repercussies heeft voor de verdere onderwijsloopbaan van het personeelslid, wordt expliciet voorzien dat een geneesheer-specialist zich uitspreekt over de medische ongeschiktheid en de maximumprestaties die nog mogelijk zijn voor het personeelslid. Eigenlijk bestaat de doelgroep uit personeelsleden die binnen de huidige stand van de medische wetenschap hun totale opdracht nooit meer volledig kunnen opnemen. Daarom wordt deze dienstonderbreking ook onmiddellijk toegekend voor een lange periode. Als het personeelslid van het controleorgaan de goedkeuring krijgt om zijn ambt met verminderde prestaties uit te oefenen, dan heeft dat personeelslid het recht om één of meer ambten uit te oefenen die samen exact een percentage van het aantal prestatie-eenheden omvatten die vereist zijn voor een ambt met volledige prestaties. De nog uit te oefenen prestaties moeten altijd ten minste 50% en maximaal 75% van een fulltime opdracht bedragen. Het LVVPmed kan op om het even welk moment van het schooljaar ingaan. Het verlof is ingevoerd vanaf 1 januari 2015. Omwille van de ernst van de langdurige medische aandoening kan het verlof pas starten na een periode van ten minste dertig dagen ononderbroken afwezigheid wegens •ziekteverlof; •terbeschikkingstelling wegens ziekte; •verlof voor verminderde prestaties na een arbeidsongeval; •wederaanpassing met een halve dagtaak.
Rapport Ziekteverzuim 2015
51
Daarnaast kan het LVVPmed ook beginnen aansluitend op een periode waarin een personeelslid minstens halftijds heeft gewerkt en daarnaast een dienstonderbreking heeft opgenomen. Als het personeelslid de goedkeuring ontvangt voor een LVVPmed, eindigt in dat geval de dienstonderbreking vanaf de aanvang van het LVVPmed. Bij een aanvraag worden de administratieve voorwaarden nagegaan door de onderwijsadministratie vooraleer het medisch onderzoek van de controledokter doorgaat. Het LVVPmed wordt in principe aangevraagd voor een volledig schooljaar. Enkel de eerste aanvraag vormt hierop een uitzondering en loopt tot het einde van het schooljaar dat volgt op het schooljaar waarin het LVVPmed is gestart. Voor elke volgende verlenging is een aanvraag voor een periode van twaalf maanden nodig. Het LVVPmed kan meermaals worden verlengd, telkens voor een periode van twaalf maanden. Voor elke verlenging moet telkens een nieuwe aanvraag worden ingediend bij het controleorgaan. Bij de gegevens van het ziekterapport werden de dagen van de perioden LVVPmed prestaties wegens ziekte geteld als volledige ziektedagen. 6.2.1. Algemene gegevens over LVVPmed Aantal aanvragen voor LVVPmed 2015
Mannen 113
Vrouwen 844
Totaal 957
Aantal personen die effectief LVVPmed genoten hebben: 2015
Mannen 74
Vrouwen 535
Totaal 609
Het verschil is enerzijds te verklaren doordat er een aantal personen meermaals een aanvraag moesten doen omdat aan bepaalde voorwaarden niet was voldaan. Voor die personeelsleden werd er daarna vaak een tweede aanvraag gedaan. In een aantal gevallen is de LVVPmed geweigerd, omdat het personeelslid uiteindelijk niet voldeed aan de administratieve of medische voorwaarden. Werkelijk genoten LVVPmed in absolute cijfers: 2015
Mannen 10.716
Vrouwen 94.132
Totaal 104.848
Wij houden enkel rekening met het werkelijk aantal dagen LVVPmed dat de personeelsleden opgenomen hebben vanaf de datum van goedkeuring. LVVPmed in relatieve cijfers: Relatieve gegevens zijn de LVVPmed-ziektedagen gedeeld door het aantal personeelsleden 2015
Mannen 0,22
Vrouwen 0,67
Totaal 0,55
6.2.2. Uitdieping gegevens LVVPmed Bij de uitdieping hebben we het over het aantal personen per categorie en niet over het aantal ziektedagen per categorie. LVVP-med is per definitie een langdurig verlof (voor de verdere loopbaan) waardoor het aantal dagen per personeelslid minder relevant is dan het aantal personen. Rapport Ziekteverzuim 2015
52
6.2.2.1. Personeelsleden met LVVPmed per leeftijdsgroep Absolute gegevens: 2015 Mannen Vrouwen
-26j 0 0
26-35j 1 40
36-45j 6 146
46-55j 29 266
56-65j 38 83
26-35j
36-45j
46-55j
56-65j
0,01 0,10
0,05 0,40
0,24 0,78
0,42 0,51
Relatieve gegevens: 2015 Mannen Vrouwen
-26j 0,00 0,00
Bij de mannen ligt het grootste aantal personeelsleden met LVVPmed in de leeftijdsgroep 56-65 jaar, bij de vrouwen in de leeftijdsgroep 46-55j. 6.2.2.2. Personeelsleden met LVVPmed per provincie Absolute gegevens: 2015
Antwerpen Vl- Brabant Limburg
Mannen Vrouwen
21 157
8 77
11 89
O-Vl 16 109
W-Vl 18 103
Antwerpen is de provincie met de meeste personeelsleden met LVVPmed voor mannen en vrouwen in absolute cijfers. Relatieve gegevens: 2015 Mannen Vrouwen
Antwerpen Vl- Brabant Limburg O-Vl 0,23 0,13 0,15 0,23 0,69 0,47 0,82 0,60
W-Vl 0,34 0,83
Relatief gezien zijn er het meest personeelsleden met LVVPmed bij mannen en vrouwen in WestVlaanderen. 6.2.2.3. Personeelsleden met LVVPmed per onderwijsniveau Absolute gegevens: 2015 Mannen Vrouwen
Basis Secundair DKO 16 55 0 308 189 8
Rapport Ziekteverzuim 2015
VO 3 19
CLB 0 11
53
Relatieve gegevens: 2015 Mannen Vrouwen
Basis
Secundair DKO
0,14 0,43
0,18 0,34
VO
0,00 0,21
0,09 0,27
CLB 0,00 0,32
Relatief gezien maken vrouwen in het basisonderwijs het meest gebruik van de LVVPmed. 6.2.2.4. Personeelsleden met LVVPmed per onderwijscategorie Absolute gegevens: 2015 Mannen Vrouwen
Ond 64 449
Dir 5 7
ParaM 0 21
Opv 3 29
Admin 2 20
Tech 0 9
MVD 0 0
MVD 0,00 0,00
Relatieve gegevens: Grafiek VVP-ziektedagen per onderwijscategorie
2015 Mannen Vrouwen
Ond
Dir
ParaM
Opv
Admin
Tech
0,16 0,39
0,20 0,25
0,00 0,33
0,09 0,35
0,17 0,34
0,00 0,30
Bij de mannen maakt het directiepersoneel het meest gebruik van LVVPmed, bij vrouwen het onderwijzend personeel. 6.2.2.5. LVVPmed epidemiologisch Top 5 van LVVPmed per aandoening (2015) Mannen Psychosociaal Zenuwstelsel Rug Gewrichten Cardio Totaal
Dagen Personen 1.987 17 1.795 9 1.535 8 906 8 697 5 6.920 47 64,58% 63,51%
Vrouwen Dagen Personen Zenuwstelsel 13.916 78 Gynaecologisch 11.227 61 Psychosociaal 10.958 68 Rug 9.268 54 Ledematen 8.940 52 54.309 313 57,69% 58,50%
(het vermelde percentage is het percentage LVVPmed-dagen/personen t.o.v. het totaal aantal LVVPmed-dagen/personen van enerzijds de mannen en anderzijds de vrouwen.)
Psychosociale aandoeningen zijn bij LVVPmed de belangrijkste oorzaak bij mannen. Bij vrouwen is het zenuwstelsel de belangrijkste oorzaak Voor mannen heeft 18,54% van de LVVPmed-dagen een psychosociale oorsprong, voor vrouwen is het 11,64%, samen 12,35%. Het totaal percentage ligt een stuk lager dan het percentage ziektedagen wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 35,59%.
Rapport Ziekteverzuim 2015
54
6.2.2.6 LVVPmed: tewerkstellingspercentage 2015 50% - 74% 75%
personen 547 62
dagen 94.598 10.250
% aantal dagen 90,22% 9,78%
aanvragen 536 61
De overgrote meerderheid, 90% van de personeelsleden met LVVPmed opteert voor een tewerkstellingspercentage van 50 tot 74%.
Rapport Ziekteverzuim 2015
55
7. CONTROLES OP AFWEZIGHEID
7.1. Aantal uitgevoerde controles – opgeleverde resultaat 2013 2014 2015
Controles gewonnen dagen 17.466 9.192 17.209 10.132 15.916 14.213
Met ‘controle’ bedoelen we een controle door de controlefirma naar aanleiding van een ziektegeval. Normaal vindt een controle plaats bij de persoon thuis, maar wanneer die afwezig is, wordt hij/zij uitgenodigd op een tweede controlemoment in een centrum van de controlefirma. Dat noemen we dan een ‘tweede controle’. De ‘gewonnen dagen’ zijn de dagen die na controle niet beschouwd worden als ziektedagen. Hierbij zijn ook de afgewezen VVP-dagen en LVVPmed-dagen inbegrepen. 2013 2014 2015
gewonnen dagen 9.192 10.132 14.213
ziekte 6.136 7.602 4.284
VVP 3.056 2.527 3.446
LVVPmed 6.483
7.2. Aantal uitgevoerde controles uitgesplitst naar de aanvrager van de controle Controles Initiatief Mensura Absenteïsme Initiatief werkgever Initiatief ministerie Initiatief personeelslid Totaal
2013
%
8.219 47,06% 4.908 28,10% 203 1,16% 4.136 23,68% 17.466 100,00%
2014
%
7.891 45,85% 4.533 26,35% 147 0,85% 4.638 26,95% 17.209 100,00%
2015 5.934 3.918 89 5.975 15.916
% 37,28% 24,62% 0,56% 37,54% 100,00%
37% van de controles wordt uitgevoerd op initiatief van Mensura Absenteïsme, de controlefirma die is aangesteld door het ministerie voor het uitvoeren van de controles. Binnen de stuurgroep ziektecontrole wordt periodiek overleg gepleegd over het beleid qua ziektecontrole en de accenten die gelegd worden. Het aantal controles op initiatief van de werkgever is in 2015 verder gedaald. Vergeleken met 2014 gaat het om een daling van 13,57%. De administratie dringt erop aan dat schoolbesturen hieromtrent een degelijk en transparant beleid zouden voeren, zodat personeelsleden weten wanneer zij controle kunnen verwachten en dat nodeloze controles zoveel als mogelijk zouden vermeden worden. De administratie van het ministerie kan ook controles aanvragen. Dat gebeurt uiterst zelden, voornamelijk wanneer er op basis van binnenkomende informatie of vragen een vermoeden van misbruik is. ‘Initiatief personeelslid’ gaat om de aanvraag die van het onderwijspersoneel zelf uitgaat voor het toestaan van de verloven voor verminderde prestaties. Daarnaast gaat het om aanvragen voor een Rapport Ziekteverzuim 2015 56
controle alvorens op reis naar het buitenland te vertrekken. We zien in 2015 een spectaculaire stijging van het aandeel controles op initiatief van het personeelslid. Dat fenomeen valt te verklaren door de evolutie van de verloven voor verminderde prestaties (zie deel 6). Voor het eerst gebeurt de meerderheid van de controles op initiatief van het personeelslid. 7.2.1. Uitsplitsing van de controles op initiatief van het personeelslid Controles 2013 2014 2015
VVP 4.006 4.458 5.913
Reis buitenland Andere 114 16 171 9 62 0
Controles VVP zijn de controles op initiatief van het personeelslid bij de aanvraag voor verlof voor verminderde prestaties bij ziekte. (inclusief LVVP Med sinds 2015) 7.2.2. Controles m.b.t. verlenging van VVP-ziekte VVP-verlenging 2013 2014 2015
1.004 1.278 1.701
De controle bij de verlenging van de verloven voor verminderde prestaties wegens ziekte is een controle op initiatief van Mensura AbsenteĂŻsme.
7.3. Arbitrageonderzoeken Arbitrages gewonnen 2013 91 2014 35 2015 24
% verloren % 93,81% 6 6,19% 77,78% 10 22,22% 72,72% 9 27,28%
totaal 97 45 31
Er is een duidelijke daling van het aantal arbitrageonderzoeken die nodig zijn en er is eveneens een daling van het aantal dat gewonnen werd door Mensura AbsenteĂŻsme.
7.4. Aantal tweede controles Van de 15.916 georganiseerde controles in 2015 waren er 3.453 controles (21,70% van het totale aantal controles), waarbij het personeelslid niet thuis was en waarvoor er later een tweede controle plaatsvond in een centrum van de controlefirma. Tweede controle
2013 % 2014 % 2015 3.701 21,19% 3.590 20,86% 3.453
% 21,70%
We stellen vast dat het percentage tweede controles gestegen is en hoger ligt dan 21%, het gemiddelde percentage bij de andere werkgevers aangesloten bij de controlefirma. 2015 Initiatief Mensura AbsenteĂŻsme Initiatief werkgever Initiatief ministerie Initiatief personeelslid Totaal
Rapport Ziekteverzuim 2015
2e controle 1.627 347 28 1.451 3.453
controles 5.934 3.918 89 5.975 15.916
% 27,42% 8,86% 31,46% 24,28% 21,70%
57
Het percentage tweede controles die moeten gebeuren bij controles op initiatief van het personeelslid blijft voor verbetering vatbaar. De personeelsleden zijn dan zelf op de hoogte van een op handen zijnde controle. Uit het overleg met Mensura AbsenteĂŻsme blijkt dat personeelsleden nog onvoldoende ingaan op de vraag om zelf een afspraak vast te leggen via het gratis contacttelefoonnummer. Tweede controles moeten maximaal vermeden worden, omdat zij een dubbele kost meebrengen en er oorzaak van zijn dat er binnen het beschikbare budget in totaal minder personeelsleden gecontroleerd kunnen worden. Het beschikbare budget voor de totaliteit van de ziektecontroles bedroeg in 2015 680.000 euro, een budget dat in vergelijking met 2014 verminderd werd met ongeveer 7% ingevolge besparingen.
7.5. Controles van eendagsziekten Controles voor eendagsziekten gaan steeds uit van de werkgever, aangezien de controlefirma niet beschikt over deze informatie. In 2015 gaat het in totaal over 1.865 controles, wat overeenkomt met 47,60% van het totale aantal controles die gevraagd worden door de werkgever. Afwezig Gewettigd afwezig Niet arbeidsongeschikt Foutieve aanvraag Geweigerde controle Aantal gevraagde controles
2013 597 1.696 16 80 1 2.390
2014 523 1.667 16 65 0 2.271
2015 467 1.336 13 49 0 1.865
Afwezig betekent dat het personeelslid niet thuis was en niet kon gecontroleerd worden. Gewettigd afwezig wil zeggen dat de controle plaatsvond en dat de controledokter vaststelde dat het personeelslid arbeidsongeschikt was. Niet arbeidsongeschikt: na controle stelde de controledokter vast dat het personeelslid niet arbeidsongeschikt was. Met foutieve aanvraag wordt bedoeld: bij de controle vertelt het personeelslid dat het thuis was wegens sociaal verlof (ziek kind), omstandigheidsverlof (begrafenis)‌ Geweigerde controle betekent dat het personeelslid de controle niet laat doorgaan.
Rapport Ziekteverzuim 2015
58
8. SAMENVATTING
1. In 2015 bedroeg het totale ziekteverzuimpercentage voor het Vlaamse onderwijspersoneel 4,48%. Dat is een gevoelige stijging t.a.v. 2014, toen het ziekteverzuimpercentage 4,08% bedroeg. In dat cijfer worden alle ziektedagen in rekening genomen, ook de eendagsziekten. Wanneer we geen rekening houden met eendagsziekten, gaat het om een percentage van 4,32% in 2015, tegenover 3,92% in 2014. Door de evolutie van de laatste jaren op het vlak van verloven voor verminderde prestaties wegens ziekte ( het gewone verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte en sinds 1.1.2015 het langdurige verlof voor verminderde prestaties om medische reden) is het aangewezen om dat onderdeel van de afwezigheden wegens ziekte af te splitsen van de volledige afwezigheden wegens ziekte. Als we geen rekening houden met de dagen van het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte en het langdurig verlof voor verminderde prestaties om medische redenen bedraagt het ziekteverzuimpercentage 3,98% (met eendagsziekten inbegrepen) en 3,82% zonder eendagsziekten. In 2014 ging het om respectievelijk 3,78% en 3,63%. Conclusie : ook als we naar het netto ziekteverzuimpercentage voor het Vlaamse onderwijspersoneel kijken, is dat de afgelopen jaren blijven stijgen. Het was in 2015 het hoogst van de laatste vijf jaren. In 2015 werden er 2.776.870 ziektedagen genomen door het Vlaamse onderwijspersoneel. Dat is een stijging van 262.759 dagen of 10,45% t.a.v. het aantal ziektedagen van 2014. Om dat cijfer te interpreteren, moeten we ook rekening houden met een stijging van het aantal personeelseenheden, waar we te maken hebben met een stijging van 0,55%. In 2015 waren er meer griepdagen dan in 2014, het ging om 46.564 dagen. 2. Het aantal eendagsziekten is in 2015 gestegen met 8,82% of 8.124 dagen, terwijl het globale aantal ziektedagen steeg met 10,45 %. In totaal ging het in 2015 om 100.244 ziektedagen van ĂŠĂŠn dag. 3. Het gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid is gestegen tot 16,35 dagen. Er is een stijging in alle leeftijdscategorieĂŤn. De stijging is het grootst bij de leeftijdsgroep van 46 tot 55 jaar. Voor de afwezigheidsperiodes van 30 tot 180 dagen en meer dan 180 dagen is er een stijging met 192.996 dagen in vergelijking met 2014, dit is een stijging met 10,39%. 4. Het ziekteverzuim van het gesubsidieerd vrij onderwijs is lager dan het algemeen ziekteverzuimpercentage van 4,48%. Het ziekteverzuim is gestegen in alle netten. De stijging is het grootst bij het gesubsidieerd provinciaal onderwijs. 5. Psychosociale aandoeningen blijven ook in 2015 de voornaamste oorzaak van ziekteverzuim. Het gaat om 35,59% van de ziektedagen (40,34% bij mannen en 34,30% bij vrouwen). Dat is een daling in vergelijking met het vorige jaar, toen het 36,43% bedroeg. In 2013 was het 33,49%. In absolute cijfers gaat het om een stijging met 72.379 dagen.
Rapport Ziekteverzuim 2015
59
6. Bij de psychosociale aandoeningen zien we relatief gezien een oververtegenwoordiging van het directiepersoneel, maar de trend is licht dalend voor de mannen en dalend voor de vrouwen. Als we binnen het directiepersoneel gaan kijken in de leeftijdsgroep van 56 tot 65 jaar is 54,57% van de ziektedagen het gevolg van een psychosociale aandoening, terwijl dat voor de totaliteit van de personeelscategorieĂŤn in die leeftijdsgroep 43,76% bedraagt, een verschil van 10,81%. Bij de leeftijdsgroep van 46-55 jaar is het verschil zelfs 15,10%. 7. Van de mogelijkheid om deeltijds het werk te hervatten in het ziekteverlofstelsel werd in 2015 meer gebruik gemaakt dan in 2014. Er waren 203.965 dagen VVP-ziekte. Dat zijn 22.741 dagen VVP-ziekte meer dan in 2014, wat een stijging vertegenwoordigt van 12,55 %. Het grootste aantal VVP-ziektedagen wordt opgenomen binnen de leeftijdsgroepen 46-55 jaar en 56-65 jaar. De meerderheid van de aanvragers zijn personeelsleden die afwezig zijn wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 37,10 %. Dit percentage is hoger dan het percentage afwezigheden wegens psychosociale reden, dat in 2015 35,59 % bedroeg. We stellen vast dat in het verlof wegens verminderde prestaties wegens ziekte het gemiddelde aantal opgenomen dagen in 2015 heel licht daalt van 105,86 dagen naar 105,19 dagen. Een grote meerderheid van de personeelsleden opteert voor VVP-ziekte voor een beperkte periode, maar er zijn ook meer dan 300 personeelsleden die langer dan een jaar deze dienstonderbreking nemen. 8. Het langdurig verlof voor verminderde prestaties om medische reden is gestart op 1 januari 2015. Het werd opgenomen door 609 personeelsleden ( 74 mannen en 535 vrouwen) voor in totaal 104.848 dagen. Bij de mannen ligt het grootste aantal personeelsleden met LVVPmed in de leeftijdsgroep 56-65 jaar, bij de vrouwen in de leeftijdsgroep 46-55j. Psychosociale aandoeningen zijn bij LVVPmed de belangrijkste oorzaak bij mannen. Bij vrouwen is het zenuwstelsel de belangrijkste oorzaak. In totaal is 12,35% van de ziektedagen het gevolg van een psychosociale aandoening. 9. In 2015 werden 15.916 controles uitgevoerd door de controlefirma. In vergelijking met vorig jaar is dit een daling met 1.293 controles. Die daling is te wijten is aan het feit dat er moet gewerkt worden met een verminderd budget. 37,28% van de controles gebeurden op initiatief van Mensura AbsenteĂŻsme zelf, op basis van afgesproken criteria. Op initiatief van de werkgevers is 24,62% van de controleaanvragen uitgevoerd. Daarnaast stijgt ook het aandeel controles op initiatief van het personeelslid, dat is opgelopen tot 37,54 %. Deze stijging is voornamelijk het gevolg van het toenemend aantal controles die nodig zijn voor de goedkeuring van het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte of de verlenging daarvan en van het langdurig verlof voor verminderde prestaties om medische redenen. Een alsmaar groter deel van het budget wordt opgebruikt om aanvragen voor verminderde prestaties goed te keuren, waardoor er steeds minder budget ter beschikking is van het controleorgaan voor de dagelijkse ziektecontroles. Een verdere evolutie in deze zin maakt een goede algemene opvolging van het ziekteverzuim door het controleorgaan moeilijk.
Rapport Ziekteverzuim 2015
60