Maes_etal_2021_ProvinciaalPrioritaireSoortenInDeProvincieAntwerpenVersie2021 (1).pdf by Vlaanderen-be

Provinciaal Prioritaire Soorten in de provincie Antwerpen Versie 2021 Dirk Maes, Geert De Knijf, Koen Devos, Jan Gouwy, Ralf Gyselings, Jo Packet, Jeroen Speybroeck, Kristijn R. R. Swinnen, Arno Thomaes, Koen Van Den Berge, Wouter Van Landuyt, Gerlinde Van Thuyne & Glenn Vermeersch

Auteurs: Dirk Maes , Geert De Knijf , Koen Devos , Jan Gouwy , Ralf Gyselings , Jo Packet , Jeroen Speybroeck , Arno Thomaes , Koen Van Den Berge , Wouter Van Landuyt , Gerlinde Van Thuyne , Glenn Vermeersch Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek Kristijn R. R. Swinnen Natuurpunt Studie Reviewers: Filiep T’jollyn (INBO), Dirk Vandenbussche (provincie Antwerpen) Het INBO is het onafhankelijk onderzoeksinstituut van de Vlaamse overheid dat via toegepast wetenschappelijk onderzoek, data- en kennisontsluiting het biodiversiteitsbeleid en -beheer onderbouwt en evalueert. Vestiging: Herman Teirlinckgebouw INBO Brussel Havenlaan 88 bus 73, 1000 Brussel vlaanderen.be/inbo e-mail: dirk.maes@inbo.be Wijze van citeren: Maes D, De Knijf G, Devos K, Gouwy J, Gyselings R, Packet J, Speybroeck J, Swinnen KRR, Thomaes A, Van Den Berge K, Van Landuyt W, Van Thuyne G & Vermeersch G (2021). Provinciaal Prioritaire Soorten in de provincie Antwerpen. Versie 2021. Rapporten van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek 2021 (51). Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, Brussel. DOI: doi.org/10.21436/inbor.54726564 D/2022/3241/032 Rapporten van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek 2021 (51) ISSN: 1782-9054 Verantwoordelijke uitgever: Maurice Hoffmann Foto cover: Adder (foto Yves Adams / Vilda) Dit onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van: Interprovinciaal Kenniscentrum (IPKC) Provincie Antwerpen

Dit werk valt onder een Creative Commons Naamsvermelding‐GelijkDelen 4.0 Internationaal‐licentie.

PROVINCIAAL PRIORITAIRE SOORTEN IN DE PROVINCIE ANTWERPEN Versie 2021 Dirk Maes, Geert De Knijf, Koen Devos, Jan Gouwy, Ralf Gyselings, Jo Packet, Jeroen Speybroeck, Kristijn R. R. Swinnen, Arno Thomaes, Koen Van Den Berge, Wouter Van Landuyt, Gerlinde Van Thuyne & Glenn Vermeersch

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www.vlaanderen.be/inbo

Dankwoord Zonder de hulp van duizenden vrijwilligers die verspreidingsgegevens verzamelen over verschillende taxonomische groepen is dit soort analyses niet mogelijk. We willen ze dan ook van harte bedanken voor hun voortdurende inzet om de verspreiding van soorten in kaart te brengen. Natuurpunt Studie beheert het dataportaal waarnemingen.be en leverde ons de gegevens aan van verschillende taxonomische groepen (amfibieën en reptielen, broedvogels, zoogdieren, dagvlinders, libellen en sprinkhanen en krekels), waarvoor veel dank.

Voorwoord In 2009 werden provinciaal prioritaire soorten aangeduid voor de provincie Antwerpen (Beckers et al. 2009). Aangezien er ondertussen heel wat bijkomende kennis werd vergaard over de verspreiding van soorten en diezelfde verspreiding ondertussen nogal wat veranderingen heeft ondergaan, werd het tijd voor het opstellen van een geactualiseerde lijst van soorten die voor het provinciale natuurbehoud en -beheer belangrijk zijn.

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 2 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

Samenvatting In dit rapport geven we voor negen taxonomische groepen (vaatplanten, amfibieën en reptielen, vissen, broedvogels, overwinterende watervogels, zoogdieren, dagvlinders, libellen en sprinkhanen en krekels) een geactualiseerde lijst van soorten die belangrijk zijn voor het provinciale natuurbehoud, -beheer en/of -beleid in Antwerpen. De gegevensbronnen en de methodiek worden beschreven in een apart rapport (Maes et al. 2021). Naast de lijst met soorten geven we ook een heat map met daarop de locaties met de hoogste natuurbehoudswaarde in de provincie gebaseerd op de provinciaal prioritaire soorten.

English abstract In this report, we provide an updated list of species in nine taxonomic groups that are important for provincial nature conservation, management and policy making (higher plants, amphibians and reptiles, fish, breeding birds, wintering waterfowl, mammals, butterflies, dragonflies and grasshoppers and crickets) in Antwerp. The data sources and methodology are described in a separate report (Maes et al. 2021). In addition to the list of species, we also provide a heat map showing the locations with the highest conservation value in the province based on the Provincial Priority Species.

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 3 van 66

Inhoudstafel Dankwoord .................................................................................................................................... 2 Voorwoord .................................................................................................................................... 2 Samenvatting ................................................................................................................................ 3 English abstract ............................................................................................................................. 3 1 Inleiding .................................................................................................................................... 7 2 Materiaal en Methode ............................................................................................................. 8 2.1 Vorige lijst van provinciaal prioritaire soorten ................................................................. 8 2.2 Aanduiden van provinciaal prioritaire soorten .............................................................. 13 3 Resultaten .............................................................................................................................. 15 3.1 Vaatplanten .................................................................................................................... 15 3.1.1

Provinciaal prioritaire soorten ............................................................................. 15

3.1.2

Provinciaal belangrijke habitattypische soorten.................................................. 17

3.1.3

Heat map .............................................................................................................. 19

3.1.4

Vergelijking met de vorige lijst ............................................................................. 19

3.1.5

Niet opgenomen soorten ..................................................................................... 19

3.2 Amfibieën en reptielen................................................................................................... 21 3.2.1

Provinciaal prioritaire soorten ............................................................................. 21

3.2.2

Provinciaal belangrijke habitattypische soorten.................................................. 21

3.2.3

Heat map .............................................................................................................. 22

3.2.4

Vergelijking met de vorige lijst ............................................................................. 23

3.2.5

Niet opgenomen soorten ..................................................................................... 23

3.3 Vissen ............................................................................................................................. 24 3.3.1

Provinciaal prioritaire soorten ............................................................................. 24

3.3.2

Provinciaal belangrijke habitattypische soorten.................................................. 24

3.3.3

Heat map .............................................................................................................. 25

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 4 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

3.3.4

Vergelijking met de vorige lijst ............................................................................. 26

3.3.5

Niet opgenomen soorten ..................................................................................... 26

3.4 Broedvogels .................................................................................................................... 27 3.4.1

Provinciaal prioritaire soorten ............................................................................. 27

3.4.2

Provinciaal belangrijke habitattypische soorten.................................................. 28

3.4.3

Heat map .............................................................................................................. 28

3.4.4

Vergelijking met de vorige lijst ............................................................................. 29

3.4.5

Niet opgenomen soorten ..................................................................................... 30

3.5 Overwinterende watervogels ......................................................................................... 31 3.5.1

Provinciaal prioritaire soorten ............................................................................. 31

3.5.2

Heat map .............................................................................................................. 32

3.5.3

Vergelijking met de vorige lijst ............................................................................. 32

3.5.4

Niet opgenomen soorten ..................................................................................... 32

3.6 Zoogdieren ..................................................................................................................... 34 3.6.1

Provinciaal prioritaire soorten ............................................................................. 34

3.6.2

Provinciaal belangrijke habitattypische soorten.................................................. 34

3.6.3

Heat map .............................................................................................................. 35

3.6.4

Vergelijking met de vorige lijst ............................................................................. 35

3.6.5

Niet opgenomen soorten ..................................................................................... 35

3.7 Dagvlinders ..................................................................................................................... 37 3.7.1

Provinciaal prioritaire soorten ............................................................................. 37

3.7.2

Provinciaal belangrijke habitattypische soorten.................................................. 37

3.7.3

Heat map .............................................................................................................. 38

3.7.4

Vergelijking met de vorige lijst ............................................................................. 38

3.8 Libellen ........................................................................................................................... 39 3.8.1

Provinciaal prioritaire soorten ............................................................................. 39

3.8.2

Provinciaal belangrijke habitattypische soorten.................................................. 39

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 5 van 66

3.8.3

Heat map .............................................................................................................. 40

3.8.4

Vergelijking met de vorige lijst ............................................................................. 41

3.8.5

Niet opgenomen soorten ..................................................................................... 41

3.9 Sprinkhanen en krekels .................................................................................................. 42 3.9.1

Provinciaal prioritaire soorten ............................................................................. 42

3.9.2

Provinciaal belangrijke habitattypische soorten.................................................. 42

3.9.3

Heat map .............................................................................................................. 42

3.9.4

Vergelijking met de vorige lijst ............................................................................. 43

3.10 Overige aanwezige soorten van Europees of Vlaams natuurbehoudsbelang................ 44 3.11 Overzicht ........................................................................................................................ 46 3.11.1

Soorten ................................................................................................................. 46

3.11.2

Heat map .............................................................................................................. 46

3.11.3

Vergelijking met de vorige lijst ............................................................................. 47

3.11.4

Provinciaal belangrijke biotopen ......................................................................... 48

4 Referenties ............................................................................................................................. 49 Lijst van figuren ........................................................................................................................... 50 Lijst van tabellen ......................................................................................................................... 51 5 Bijlagen ................................................................................................................................... 56 5.1 Vaatplanten .................................................................................................................... 56 5.2 Amfibieën en reptielen................................................................................................... 59 5.3 Vissen ............................................................................................................................. 60 5.4 Broedvogels .................................................................................................................... 60 5.5 Zoogdieren ..................................................................................................................... 62 5.6 Dagvlinders ..................................................................................................................... 63 5.7 Libellen ........................................................................................................................... 64 5.8 Sprinkhanen en krekels .................................................................................................. 65

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 6 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

INLEIDING

Het Vlaamse natuurbeleid en -behoud wordt op verschillende niveaus en door verschillende spelers “uitgevoerd” in het veld. Op Vlaams niveau is er enerzijds het Agentschap Natuur en Bos (ANB) dat het beheer uitvoert in vaak grote Vlaamse natuurgebieden en militaire domeinen en dat verantwoordelijk is voor het toepassen van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn (Louette et al. 2015). Op het meer lokale niveau zijn er de terreinbeherende verenigingen die vaak kleinere natuurgebieden aankopen en beheren. De provincies hebben vooral de taak om voor natuurverbindingsgebieden (bv. groenblauwe ecologische netwerken, aangepast beheer van bermen) te zorgen en kunnen dus als complementair gezien worden aan wat er op Vlaamse en lokale schaal gebeurt door vooral aandacht te schenken aan de open ruimte buiten de ‘echte’ natuurgebieden. Door op een wetenschappelijk onderbouwde manier provinciaal prioritaire soorten (soorten die beduidend meer in een bepaalde provincie voorkomen dan in de rest van Vlaanderen) en andere soorten van regionaal (bv. Vlaams prioritaire soorten, habitattypische soorten) of internationaal

natuurbehoudsbelang

(bv.

Europese

Rode

lijstsoorten,

Vogel-

Habitatrichtlijnsoorten) aan te duiden, beschikken de provincies over een krachtig instrument waarmee ze een belangrijke sensibiliserende en stimulerende rol ten aanzien van burgers en specifieke doelgroepen (landbouwers, natuurverenigingen, ....) kunnen vervullen (Louette et al. 2011). De methodiek voor het bepalen van soorten die voor het provinciale natuurbehoud en -beheer belangrijk kunnen zijn, wordt beschreven in Maes et al. (2021). In dit rapport geven we de resultaten voor de provincie Antwerpen.

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 7 van 66

2 2.1

MATERIAAL EN METHODE VORIGE LIJST VAN PROVINCIAAL PRIORITAIRE SOORTEN

In 2010 werden 210 soorten aangeduid als provinciaal prioritaire soorten voor de provincie Antwerpen (Tabel 1; Beckers et al. 2009). Aangezien deze lijst ondertussen al meer dan 10 jaar oud is en de verspreiding van soorten behoorlijk wat veranderingen heeft ondergaan, werd het tijd voor een update.

Tabel 1

Lijst van de vorige provinciaal prioritaire soorten in Antwerpen.

Amfibieën en reptielen (4) Adder Heikikker Poelkikker Rugstreeppad

Vipera berus Rana arvalis Pelophylax lessonae Bufo calamita

Broedvogels (11) Blauwborst Boomleeuwerik Boompieper Gekraagde roodstaart Ijsvogel Kluut Matkop Nachtegaal Porseleinhoen Wielewaal Zwarte specht

Luscinia svecica Lullula arborea Anthus trivialis Phoenicurus phoenicurus Alcedo atthis Recurvirostra avosetta Parus montanus Luscinia megarhynchos Porzana porzana Oriolus oriolus Dryocopus martius

Dagvlinders (6) Bont dikkopje Gentiaanblauwtje Groentje Heideblauwtje Heivlinder Veldparelmoervlinder

Carterocephalus palaemon Phengaris alcon Callophrys rubi Plebejus argus Hipparchia semele Melitaea cinxia

Vaatplanten (78) Alpenrus Armbloemige waterbies Beenbreek Blauwe knoop

Juncus alpinoarticulatus Eleocharis quinqueflora Narthecium ossifragum Succisa pratensis

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 8 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

Blonde zegge Borstelgras Breed wollegras Bruine snavelbies Buntgras Doorgroeid fonteinkruid Draadzegge Driedelige waterranonkel Drijvende egelskop Drijvende waterweegbree Dwergvlas Echt lepelblad Echte guldenroede Eenjarige hardbloem Engels gras Galigaan Gewone dophei Grasklokje Groenknolorchis Groot blaasjeskruid Grote pimpernel Heidekartelblad Hengel Klein blaasjeskruid Klein tasjeskruid Kleine tijm Kleine valeriaan Kleine veenbes Kleine wolfsklauw Kleinste egelskop Klimopklokje Klokjesgentiaan Krabbenscheer Kransvederkruid Kruipend moerasscherm Kruipwilg Lange ereprijs Loos blaasjeskruid Moerasmelkdistel Moerassmele Moeraswederik Moerasweegbree Moeraswespenorchis Oeverkruid Ongelijkbladig fonteinkruid Penseelbladige waterranonkel Pilvaren Plat blaasjeskruid Plat fonteinkruid Puntig fonteinkruid Ronde zegge Ronde zonnedauw Schaafstro Schorrenzoutgras Slank wollegras

Carex hostiana Nardus stricta Eriophorum latifolium Rhynchospora fusca Corynephorus canescens Potamogeton perfoliatus Carex lasiocarpa Ranunculus tripartitus Sparganium angustifolium Luronium natans Radiola linoides Cochlearia officinalis Solidago virgaurea Scleranthus annuus Armeria maritima Cladium mariscus Erica tetralix Campanula rotundifolia Liparis loeselii Utricularia vulgaris Sanguisorba officinalis Pedicularis sylvatica Melampyrum pratense Utricularia minor Teesdalia nudicaulis Thymus serpyllum Valeriana dioica Vaccinium oxycoccos Diphasiastrum tristachyum Sparganium natans Wahlenbergia hederacea Gentiana pneumonanthe Stratiotes aloides Myriophyllum verticillatum Apium repens Salix repens Veronica longifolia Utricularia australis Sonchus palustris Deschampsia setacea Lysimachia thyrsiflora Baldellia ranunculoides Epipactis palustris Littorella uniflora Potamogeton gramineus Ranunculus penicillatus Pilularia globulifera Utricularia intermedia Potamogeton compressus Potamogeton friesii Carex diandra Drosera rotundifolia Equisetum hyemale Triglochin maritima Eriophorum gracile

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 9 van 66

Spits fonteinkruid Stekelbrem Stekende bies Stippelvaren Stofzaad Teer vederkruid Tweehuizige zegge Valse zandzegge Veenbies Veenpluis Verfbrem Vlozegge Waterlepeltje Wijdbloeiende rus Wilde gagel Witte snavelbies Witte waterranonkel Zeeweegbree Zomerklokje

Potamogeton acutifolius Genista anglica Schoenoplectus pungens Oreopteris limbosperma Monotropa hypopitys Myriophyllum alterniflorum Carex dioica Carex reichenbachii Trichophorum cespitosus Eriophorum angustifolium Genista tinctoria Carex pulicaris Ludwigia palustris Juncus tenageia Myrica gale Rhynchospora alba Ranunculus ololeucos Plantago maritima Leucojum aestivum

Libellen (13) Beekoeverlibel Beekrombout Bosbeekjuffer Bruine korenbout Gevlekte witsnuitlibel Glassnijder Kempense heidelibel Maanwaterjuffer Noordse witsnuitlibel Tangpantserjuffer Variabele waterjuffer Venglazenmaker Vroege glazenmaker

Orthetrum coerulescens Gomphus vulgatissimus Calopteryx virgo Libellula fulva Leucorrhinia pectoralis Brachytron pratense Sympetrum depressiusculum Coenagrion lunulatum Leucorrhinia rubicunda Lestes dryas Coenagrion pulchellum Aeshna juncea Aeshna isoceles

Paddenstoelen (48) Amandelrussula Appelrussula Avondroodstekelzwam Blauwvoetstekelzwam Blauwzwarte stekelzwam Bloedrode russula Bosbrandvlamhoed Brandplekbundelzwam Brandplekribbelzwam Donkere wasplaat Elzenrussula Fijnschubbige ridderzwam Fluwelige stekelzwam Forse melkzwam Fraaie stekelzwam

Russula laurocerasi Russula paludosa Sarcodon joeides Sarcodon scabrosus Phellodon niger Russula sanguinaria Gymnopilus odini Pholiota highlandensis Faerberia carbonarium Camarophyllopsis phaeophylla Russula pumila Tricholoma imbricatum Hydnellum spongiosipes Lactarius trivialis Sarcodon lepidus

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 10 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

Gele moeraszwavelkop Gezoneerde stekelzwam Gladde wolsteelparasolzwam Glanzende ridderzwam Groenvoetvezelkop Heideknotszwam Moerasbundelzwam Nitreuze elzensatijnzwam Nonnenkapkluifzwam Oliebolzwam Ranzige elzensatijnzwam Rossige elzenmelkzwam Rossige elzenzompzwam Ruwe russula Scherpe stekelzwam Tengere stekelzwam Tweesporige satijnzwam Valse satijnvezelkop Veenmosgrauwkop Veenmycena Veenvlamhoed Verkleurende russula Violette brandplekbekerzwam Violetvlekkende moerasmelkzwam Vlokkig veenmosklokje Wit heidetrechtertje Witbruine ridderzwam Witgeringd mosklokje Witte duifridderzwam Witte heidevezelkop Wollige stekelzwam Zeepzwam Zoetgeurende satijnzwam

Hypholoma ericaeoides Hydnellum concrescens Lepiota oreadiformis Tricholoma portentosum Inocybe calamistrata Clavaria argillacea Pholiota myosotis Entoloma politum Helvella spadicea Rhizina undulata Entoloma caccabus Lactarius omphaliformis Alnicola alnetorum Russula virescens Hydnellum compactum Phellodon connatus Entoloma bisporigerum Inocybe paludinella Lyophyllum palustre Mycena megaspora Gymnopilus fulgens Russula insignis Peziza subviolacea Lactarius aspideus Galerina paludosa Omphalina mutila Tricholoma albobrunneum Galerina jaapii Tricholoma columbetta Inocybe sambucina Phellodon confluens Tricholoma saponaceum Entoloma ameides

Spinnen (16) Arrogant voorkopje Donker dwergstekelpootje Dopheilantaarnspin Gehoornd schaduwdubbelkopje Gewone sprietspin Glad tandpalpje Heidespoorspin Kleine heidehangmatspin Panterstekelpoot Putkopruwborstje Rotskampoot Stekelrugje Struweelzakspin Voorkopstruikdwergspin Waterspin Zandgroefkopje

Araeoncus crassiceps Satilatlas britteni Agroeca dentigera Walckenaeria alticeps Tibellus oblongus Centromerus incilium Cheiracanthium erraticum Microlinyphia pusilla Zora pardalis Erigonella hiemalis Zelotes aeneus Cercidia prominens Clubiona frutetorum Entelecara acuminata Argyroneta aquatica Silometopus bonessi

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 11 van 66

Sprinkhanen (5) Heidesabelsprinkhaan Moerassprinkhaan Veenmol Wekkertje Zompsprinkhaan

Metrioptera brachyptera Stethophyma grossum Gryllotalpa gryllotalpa Omocestus viridulus Pseudochorthippus montanus

Vissen (3) Kleine modderkruiper Rivierdonderpad (Beekdonderpad) Rivierprik

Cobitis taenia Cottus perifretum/rhenanus Lampetra fluviatilis

Zoogdieren (2) Boommarter Waterspitsmuis

Martes martes Neomys fodiens

Vleermuizen (20) Baardvleermuis Bechsteins vleermuis Bosvleermuis Brandts vleermuis Franjestaart Gewone dwergvleermuis Gewone grootoorvleermuis Grijze grootoorvleermuis Grote hoefijzerneus Ingekorven vleermuis Kleine dwergvleermuis Kleine hoefijzerneus Laatvlieger Meervleermuis Mopsvleermuis Rosse vleermuis Ruige dwergvleermuis Tweekleurige vleermuis Vale vleermuis Watervleermuis

Myotis mystacinus Myotis bechsteinii Nyctalus leisleri Myotis brandtii Myotis nattereri Pipistrellus pipistrellus Plecotus auritus Plecotus austriacus Rhinolophus ferrumequinum Myotis emarginatus Pipistrellus pygmaeus Rhinolophus hipposideros Eptesicus serotinus Myotis dasycneme Barbastella barbastellus Nyctalus noctula Pipistrellus nathusii Vespertilio murinus Myotis myotis Myotis daubentonii

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 12 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

2.2

AANDUIDEN VAN PROVINCIAAL PRIORITAIRE SOORTEN

De procedure voor het aanduiden van provinciaal prioritaire soorten en provinciaal belangrijke habitattypische soorten wordt uitvoerig beschreven in Maes et al. (2021). In Figuur 1 geven we schematisch weer welke procedure gevolgd werd om soorten aan te duiden die belangrijk zijn voor het provinciale natuurbehoud en -beleid en in Figuur 2 die voor de bepaling van provinciaal belangrijke habitattypische soorten.

Figuur 1

Flowchart voor het bepalen van provinciaal prioritaire soorten.

Figuur 2

Flowchart voor het bepalen van provinciaal belangrijke habitattypische soorten.

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 13 van 66

Box 1

Gebruikte afkortingen bij de tabellen en figuren.

Rode Lijstcategorieën RE = Regionaal Uitgestorven CR = Ernstig Bedreigd EN = Bedreigd VU = Kwetsbaar NT = Bijna in Gevaar LC = Momenteel niet in Gevaar DD = Onvoldoende Data NE = Niet Geëvalueerd VM = Vermoedelijk Bedreigd RLEur(VU) = de soort staat op de Europese Rode Lijst in de categorie Kwetsbaar. RLEur(CR) = de soort staat op de Europese Rode Lijst in de categorie Ernstig Bedreigd. Overige afkortingen Chi² = significantie van de Chi²-test (*** = p < 0.001, ** = p < 0.01, * = p < 0.05) HRL (II) = Habitatrichtlijnsoort bijlage II HRL (IV) = Habitatrichtlijnsoort bijlage IV HRL (V) = Habitatrichtlijnsoort bijlage V HRL (II+IV) = Habitatrichtlijnsoort bijlage II en bijlage IV HRL (II+V) = Habitatrichtlijnsoort bijlage II en bijlage V HTS = habitattypische soort PV = Palingverordening VPS = Vlaams prioritaire soort VRL = Vogelrichtlijnsoort bijlage I

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 14 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

3 3.1

RESULTATEN VAATPLANTEN

3.1.1 Provinciaal prioritaire soorten Antwerpen telt 62 provinciaal prioritaire vaatplanten (Tabel 2). Daarnaast zijn er 22 soorten uit de Rode Lijstcategorie Bijna in Gevaar die beduidend meer voorkomen in Antwerpen (Bijlage 1).

Tabel 2

Provinciaal prioritaire vaatplanten met aanduiding van het aantal kilometerhokken in Antwerpen (AN) en Vlaanderen (VL), het percentage kilometerhokken in Antwerpen (%AN), het significantieniveau van de Chi²-test (Chi²) en hun Rode Lijstcategorie (RLC). De soorten staan gerangschikt volgens dalend percentage van het aandeel van de provincie in de verspreiding van de soort in Vlaanderen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam VPS

Klimopklokje HTS Alpenrus Plat blaasjeskruid VPS Plat fonteinkruid VPS+HTS Slank wollegras HTS Tweehuizige zegge Korensla VPS+HTS Veenmosorchis Noordse streepvaren VPS+HTS Witte waterranonkel Zomerklokje HTS Wijdbloeiende rus Genadekruid Spaanse ruiter VPS+HTS Krabbenscheer HTS Doorgroeid fonteinkruid HTS Dwergvlas HTS Breed wollegras Kleine tijm HTS Waterlobelia HTS Vlozegge VPS+HTS Spits fonteinkruid HTS Bruine snavelbies HTS Klokjesgentiaan VPS+HTS Welriekende nachtorchis HTS Witte snavelbies HTS Veenpluis HTS Grote pimpernel HTS Armbloemige waterbies HRL(II+IV)+HTS Groenknolorchis

Wetenschappelijke naam

%AN

Chi²

RLC

Wahlenbergia hederacea Juncus alpinoarticulatus Utricularia intermedia Potamogeton compressus Eriophorum gracile Carex dioica Arnoseris minima Hammarbya paludosa Asplenium septentrionale Ranunculus ololeucos Leucojum aestivum Juncus tenageia Gratiola officinalis Cirsium dissectuml Stratiotes aloides Potamogeton perfoliatus Radiola linoides Roth Eriophorum latifolium Hoppe Thymus serpyllum Lobelia dortmanna Carex pulicaris Potamogeton acutifolius Rhynchospora fusca Gentiana pneumonanthe Platanthera bifolia Rhynchospora alba Eriophorum angustifolium Sanguisorba officinalis Eleocharis quinqueflora Liparis loeselii.

9 3 3 3 3 3 2 2 1 20 10 4 2 2 7 32 6 3 3 3 4 4 97 69 6 73 147 39 4 2

9 3 3 3 3 3 2 2 1 25 13 6 3 3 11 51 10 5 5 5 7 7 174 126 11 137 285 76 8 4

100 100 100 100 100 100 100 100 100 80 76.92 66.67 66.67 66.67 63.64 62.75 60 60 60 60 57.14 57.14 55.75 54.76 54.55 53.28 51.58 51.32 50 50

** *** *** *** *** *** *** *** *** -

CR CR CR CR CR CR CR CR CR EN EN EN CR CR CR EN CR CR CR CR CR NT VU VU EN VU VU VU EN CR

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 15 van 66

Nederlandse naam HTS

Knopbies HTS Draadgentiaan Rossig fonteinkruid Steentijmereprijs Geschubde mannetjesvaren HTS Beenbreek HTS Klein blaasjeskruid HTS Veenbies HTS Loos blaasjeskruid HTS Heidekartelblad HTS Waterdrieblad Kleine valeriaan HTS Pilvaren VPS Weegbreefonteinkruid HTS Ronde zonnedauw HRL(II+IV)+HTS Drijvende waterweegbree Koekruid VPS+HTS Moerassmele Smalle waterweegbree Zwarte populier var. nigra HTS Ongelijkbladig fonteinkruid Klein tasjeskruid HTS Glanzig fonteinkruid HTS Kikkerbeet Nachtkoekoeksbloem Dwergviltkruid Watergentiaan VPS+HTS Ronde zegge HTS Blonde zegge Puntig fonteinkruid VPS Stekende bies HRL(II+IV) Kruipend moerasscherm

Foto 1

Wetenschappelijke naam

%AN

Chi²

RLC

Schoenus nigricans Cicendia filiformis Potamogeton alpinus Veronica acinifolia Dryopteris affinis subsp. affinis Narthecium ossifragum. Utricularia minor Trichophorum cespitosus Utricularia australis Pedicularis sylvatica Menyanthes trifoliata Valeriana dioica Pilularia globulifera Potamogeton coloratus Drosera rotundifolia Luronium natans Vaccaria hispanica Deschampsia setacea Alisma gramineum Populus nigra var. nigra Potamogeton gramineus Teesdalia nudicaulis Potamogeton lucens Hydrocharis morsus-ranae Silene noctiflora Filago minima Nymphoides peltata Carex diandra Carex hostiana Potamogeton friesii Schoenoplectus pungens Apium repens

2 1 1 1 79 42 36 57 58 29 70 13 52 5 71 25 4 2 2 2 7 82 11 66 4 153 22 3 1 1 1 3

4 2 2 2 159 85 73 118 130 66 160 30 121 12 174 62 10 5 5 5 18 212 29 180 11 421 65 9 3 3 3 11

50 50 50 50 49.69 49.41 49.32 48.31 44.62 43.94 43.75 43.33 42.98 41.67 40.8 40.32 40 40 40 40 38.89 38.68 37.93 36.67 36.36 36.34 33.85 33.33 33.33 33.33 33.33 27.27

*** *** *** *** *** ** *** *** *** *** *** *** *** -

CR CR CR CR EN VU EN VU VU VU VU VU VU EN VU VU CR CR CR EN EN VU EN VU EN VU EN CR CR CR CR CR

Waterlobelia (links), één van de provinciaal prioritaire vaatplanten en Moerashertshooi (rechts), één van de provinciaal belangrijke habitattypische vaatplanten in Antwerpen (foto’s Rollin Verlinde).

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 16 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

3.1.2 Provinciaal belangrijke habitattypische soorten Bovenop de provinciaal prioritaire soorten, telt Antwerpen nog 58 provinciaal belangrijke habitattypische vaatplanten (Tabel 3). Tabel 3

Provinciaal belangrijke habitattypische vaatplanten met aanduiding van het aantal kilometerhokken in Antwerpen (AN) en Vlaanderen (VL), het percentage kilometerhokken in Antwerpen (%AN), het significantieniveau van de Chi²-test (Chi²) en hun Rode Lijstcategorie (RLC). De soorten staan gerangschikt volgens dalend percentage van het aandeel van de provincie in de verspreiding van de soort in Vlaanderen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam Oeverkruid Teer vederkruid Vlottende bies Moerashertshooi Koningsvaren Kleine zonnedauw Draadrus Moeraswederik Naaldwaterbies Gewone dophei Moeraswolfsklauw Trekrus Gesteeld glaskroos Wilde gagel Eenarig wollegras Slangenwortel Galigaan Elzenzegge Heidespurrie Moerasviooltje Wateraardbei Zompzegge Kleine veenbes Snavelzegge Struikhei Buntgras Blauwe knoop Borstelgras Grote waterranonkel Moerasvaren Kransvederkruid Groot blaasjeskruid Haaksterrenkroos Dalkruid Stekelbrem Zwarte bes Liggende vleugeltjesbloem Klein warkruid Blauwe bosbes Hondsviooltje

Wetenschappelijke naam Littorella uniflora Myriophyllum alterniflorum Isolepis fluitans Hypericum elodes Osmunda regalis Drosera intermedia Juncus filiformis Lysimachia thyrsiflora Eleocharis acicularis Erica tetralix Lycopodiella inundata Juncus squarrosus Elatine hexandra Myrica gale Eriophorum vaginatum Calla palustris Cladium mariscus Carex elongata Spergula morisonii Viola palustris Comarum palustre Carex canescens Vaccinium oxycoccos Carex rostrata Calluna vulgaris Corynephorus canescens Succisa pratensis Nardus stricta Ranunculus peltatus Thelypteris palustris Myriophyllum verticillatum Utricularia vulgaris Callitriche hamulata Maianthemum bifolium Genista anglica Ribes nigrum Polygala serpyllifolia Cuscuta epithymum Vaccinium myrtillus Viola canina

%AN

Chi²

RLC

35 10 148 127 292 164 37 31 73 321 120 258 55 151 6 36 12 257 80 68 134 188 25 201 644 168 92 105 26 22 7 5 45 192 97 164 42 24 303 36

46 14 240 210 503 291 67 57 142 625 238 545 117 324 13 81 28 607 194 166 328 467 64 527 1766 476 262 300 75 65 21 15 138 607 309 528 140 80 1011 122

76.09 71.43 61.67 60.48 58.05 56.36 55.22 54.39 51.41 51.36 50.42 47.34 47.01 46.6 46.15 44.44 42.86 42.34 41.24 40.96 40.85 40.26 39.06 38.14 36.47 35.29 35.11 35 34.67 33.85 33.33 33.33 32.61 31.63 31.39 31.06 30 30 29.97 29.51

*** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** ** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** ** *** *** -

NT NT LC LC LC LC LC NT LC NT LC LC LC NT NT LC NT LC LC LC LC LC NT LC NT NT NT NT LC NT NT NT LC LC NT LC VU EN LC VU

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 17 van 66

Nederlandse naam Tandjesgras Dubbelloof Pilzegge Lelietje-van-dalen Veelbloemige veldbies Liggend hertshooi Dwergzegge groep Vingerhoedskruid Lavendelheide Adelaarsvaren Kruipbrem Wilde kamperfoelie Grote wolfsklauw Waterscheerling Kleine ratelaar Bevertjes Wondklaver Rode dophei

Wetenschappelijke naam

%AN

Chi²

RLC

Danthonia decumbens Blechnum spicant Carex pilulifera Convallaria majalis Luzula multiflora Hypericum humifusum Carex viridula s.l. Digitalis purpurea Andromeda polifolia Pteridium aquilinum Genista pilosa Lonicera periclymenum Lycopodium clavatum Cicuta virosa Rhinanthus minor Briza media Anthyllis vulneraria Erica cinerea

207 225 476 271 348 171 15 323 9 526 44 760 2 4 16 5 1 1

714 796 1722 1018 1321 651 59 1284 36 2119 181 3237 9 25 206 71 78 84

28.99 28.27 27.64 26.62 26.34 26.27 25.42 25.16 25 24.82 24.31 23.48 22.22 16 7.77 7.04 1.28 1.19

*** *** *** *** *** ** ** *** *** -

NT LC LC LC LC LC EN LC EN LC VU LC EN EN VU VU VU VU

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 18 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

3.1.3 Heat map De voor het natuurbehoud belangrijke vaatplanten komen in Antwerpen vooral voor in de heidegebieden (Buitengoor, Turnhouts vennengebied, Groot Schietveld; Figuur 3).

Figuur 3

3.1.4 Vergelijking met de vorige lijst 40 soorten vaatplanten zijn provinciaal prioritair gebleven, 23 soorten zijn provinciaal prioritair geworden en 38 soorten zijn niet langer provinciaal prioritair (Bijlage 2).

3.1.5 Niet opgenomen soorten In Tabel 4 vermelden we de soorten die wel waargenomen werden in de provincie maar om verschillende redenen niet werden opgenomen in de uiteindelijke lijst van provinciaal prioritaire soorten.

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 19 van 66

Tabel 4

Vaatplanten die niet werden opgenomen in de lijst van provinciaal prioritaire soorten en de reden waarom.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Reden

Akkerwalstro Bolderik Brave hendrik Driehoornig walstro Engels gras Franse silene Geoorde veldsla Getande veldsla Gipskruid Hennepvreter Moerasooievaarsbek Roze duivenkervel Rozenkransje Ruw parelzaad Scherpe fijnstraal Stinkend streepzaad Valse kamille Vetblad Wilgsla Wollige distel Zeegerst

Galium spurium Agrostemma githago Chenopodium bonus-henricus Galium tricornutum Armeria maritima Silene gallica Valerianella rimosa Valerianella dentata Gypsophila muralis Orobanche ramosa Geranium palustre Fumaria vaillantii Antennaria dioica Lithospermum arvense Erigeron acer Crepis foetida Anthemis arvensis Pinguicula vulgaris Lactuca saligna Cirsium eriophorum Hordeum marinum

Adventief (haven) Voornamelijk ingezaaid Onregelmatig voorkomend Adventief (haven) Wegen met zinkvervuiling Adventief Adventief Adventief Adventief Adventief Eenmalige vondst Adventief (haven) Mogelijks introductie Adventief Voornamelijk haven Voornamelijk haven Adventief Introductie (Buitengoor) Adventief Adventief Adventief

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 20 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

3.2

AMFIBIEËN EN REPTIELEN

3.2.1 Provinciaal prioritaire soorten Antwerpen telt zeven provinciaal prioritaire amfibieën en reptielen (Tabel 5).

Tabel 5

Provinciaal prioritaire amfibieën en reptielen met aanduiding van het aantal kilometerhokken in Antwerpen (AN) en Vlaanderen (VL), het percentage kilometerhokken in Antwerpen (%AN), het significantieniveau van de Chi²-test (Chi²) en hun Rode Lijstcategorie (RLC). De soorten staan gerangschikt volgens dalend percentage van het aandeel van de provincie in de verspreiding van de soort in Vlaanderen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam HTS

Adder HRL(IV)+HTS Poelkikker HRL(IV)+HTS Heikikker HRL(IV)+HTS Rugstreeppad HRL(IV)+HTS Gladde slang HRL(II+IV) Kamsalamander HRL(IV) Boomkikker

Wetenschappelijke naam

%AN

Chi²

RLC

Vipera berus Pelophylax lessonae Rana arvalis Epidalea calamita Coronella austriaca Triturus cristatus Hyla arborea

34 184 93 116 27 100 15

34 363 226 456 150 613 239

100 *** 50.69 *** 41.15 *** 25.44 18 16.31 6.28 -

EN NT VU VU EN VU CR

3.2.2 Provinciaal belangrijke habitattypische soorten Bovenop de provinciaal prioritaire soorten, telt Antwerpen nog twee provinciaal belangrijke habitattypische amfibieën en reptielen (Tabel 6).

Tabel 6

Provinciaal belangrijke habitattypische amfibieën en reptielen met aanduiding van het aantal kilometerhokken in Antwerpen (AN) en Vlaanderen (VL), het percentage kilometerhokken in Antwerpen (%AN), het significantieniveau van de Chi²-test (Chi²) en hun Rode Lijstcategorie (RLC). De soorten staan gerangschikt volgens dalend percentage van het aandeel van de provincie in de verspreiding van de soort in Vlaanderen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam Hazelworm Levendbarende hagedis

Wetenschappelijke naam Anguis fragilis Zootoca vivipara

AN 365 405

%AN

Chi²

RLC

1178 30.98 *** 1339 30.25 ***

LC LC

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 21 van 66

Foto 2

Heikikker (links), één van de provinciaal prioritaire amfibieën (foto Bert Willaert) en Levendbarende hagedis (rechts), één van de provinciaal belangrijke habitattypische reptielen in Antwerpen (foto Rollin Verlinde).

3.2.3 Heat map De voor het natuurbehoud belangrijke amfibieën en reptielen komen in Antwerpen vooral voor in de heidegebieden (Kalmthout, Klein en Groot Schietveld) en in de Markvallei (Figuur 4).

Figuur 4

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 22 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

3.2.4 Vergelijking met de vorige lijst Vier soorten amfibieën en reptielen zijn provinciaal prioritair gebleven en drie soorten zijn provinciaal prioritair geworden (Bijlage 3).

3.2.5 Niet opgenomen soorten In Tabel 7 vermelden we de soorten die wel waargenomen werden in de provincie maar om verschillende redenen niet werden opgenomen in de uiteindelijke lijst van provinciaal prioritaire soorten.

Tabel 7

Amfibieën en reptielen die niet werden opgenomen in de lijst van provinciaal prioritaire soorten en de reden waarom.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Reden

Gevlekte ringslang Knoflookpad HRL(IV) Muurhagedis Vuursalamander

Natrix helvetica Pelobates fuscus Podarcis muralis Salamandra salamandra

Introductie Introductie Adventief Ontsnapt

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 23 van 66

3.3

VISSEN

3.3.1 Provinciaal prioritaire soorten Antwerpen telt negen provinciaal prioritaire vissen (Tabel 8).

Tabel 8

Provinciaal prioritaire vissen met aanduiding van het aantal meetpuntlocaties in Antwerpen (AN) en Vlaanderen (VL), het percentage in Antwerpen (%AN), het significantieniveau van de Chi²-test (Chi²) en hun Rode Lijstcategorie (RLC). De soorten staan gerangschikt volgens dalend percentage van het aandeel van de provincie in de verspreiding van de soort in Vlaanderen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

%AN

Chi²

RLC

Kwabaal HRL(II)+HTS Kleine modderkruiper HRL(II)+HTS Beekprik HRL(II+V)+HTS Fint HRL(II+V) Rivierprik RLEur(CR)+PV Paling HRL(II) Donderpad HRL(II) Bittervoorn HRL(II) Grote modderkruiper

Lota lota Cobitis taenia Lampetra planeri Alosa fallax Lampetra fluviatilis Anguilla anguilla Cottus perifretum/rhenanus Rhodeus amarus Misgurnus fossilis

68 70 53 6 5 352 35 64 1

106 110 89 12 12 1000 138 279 12

64.15 63.64 59.55 50 41.67 35.2 25.36 22.94 8.33

*** *** *** *** -

EN NT VU CR VU CR NT LC CR

3.3.2 Provinciaal belangrijke habitattypische soorten Bovenop de provinciaal prioritaire soorten, telt Antwerpen nog drie provinciaal belangrijke habitattypische vissen (Tabel 9).

Tabel 9

Provinciaal belangrijke habitattypische vissen met aanduiding van het aantal meetpuntlocaties in Antwerpen (AN) en Vlaanderen (VL), het percentage in Antwerpen (%AN), het significantieniveau van de Chi²-test (Chi²) en hun Rode Lijstcategorie (RLC). De soorten staan gerangschikt volgens dalend percentage van het aandeel van de provincie in de verspreiding van de soort in Vlaanderen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

%AN

Bot Spiering Serpeling

Platichthys flesus Osmerus eperlanus Leuciscus leuciscus

54 21 44

106 50.94 45 46.67 160 27.5

Chi²

RLC

** -

LC NT VU

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 24 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

Foto 3

Kwabaal (links), één van de provinciaal prioritaire vissen en Bot (rechts), één van de provinciaal belangrijke habitattypische vissen in Antwerpen (foto’s Rollin Verlinde).

3.3.3 Heat map De voor het natuurbehoud belangrijke vissen komen in Antwerpen vooral voor in de bovenloop van de Grote Nete (Figuur 5).

Figuur 5

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 25 van 66

3.3.4 Vergelijking met de vorige lijst Drie soorten vissen zijn provinciaal prioritair gebleven en zes soorten zijn provinciaal prioritair geworden (Bijlage 4).

3.3.5 Niet opgenomen soorten In Tabel 10 vermelden we de soorten die wel waargenomen werden in de provincie maar om verschillende redenen niet werden opgenomen in de uiteindelijke lijst van provinciaal prioritaire soorten.

Tabel 10

Vissen die niet werden opgenomen in de lijst van provinciaal prioritaire soorten en de reden waarom.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Reden

Dunlipharder

Liza ramada

Na correctie van de meetpuntlocaties haalt de soort de 33% limiet niet

Foto 4

Nachtzwaluw (links), één van de provinciaal prioritaire broedvogels en Bonte vliegenvanger (rechts), één van de provinciaal belangrijke habitattypische broedvogels in Antwerpen (foto’s Glenn Vermeersch).

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 26 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

3.4

BROEDVOGELS

3.4.1 Provinciaal prioritaire soorten Antwerpen telt 39 provinciaal prioritaire broedvogels (Tabel 11). Daarnaast zijn er acht soorten uit de Rode Lijstcategorie Bijna in Gevaar die beduidend meer voorkomen in Antwerpen (Bijlage 5).

Tabel 11

Provinciaal prioritaire broedvogels met aanduiding van het aantal kilometerhokken in Antwerpen (AN) en Vlaanderen (VL), het percentage kilometerhokken in Antwerpen (%AN), het significantieniveau van de Chi²-test (Chi²) en hun Rode Lijstcategorie (RLC). De soorten staan gerangschikt volgens dalend percentage van het aandeel van de provincie in de verspreiding van de soort in Vlaanderen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam VRL+HTS

Nachtzwaluw HTS Fluiter HTS Nachtegaal VPS+HTS Boompieper Fitis VRL Wulp VRL+HTS Zwarte specht HTS Matkop VRL+HTS Middelste bonte specht VRL Raaf VPS+HTS Wielewaal VRL+HTS Boomleeuwerik Kruisbek VRL Oehoe Goudhaan RLEur(VU) Zomertortel Zwartkopmeeuw VRL+HTS Blauwborst VRL+HTS Wespendief RLEur(VU) Scholekster Kleine plevier RLEur(VU) Roek VRL IJsvogel VRL+HTS Kwartelkoning Staartmees VPS+RLEur(NT) Grutto VRL Ooievaar VRL Porseleinhoen VRL Grauwe klauwier VPS Steenuil RLEur(VU) Kievit Huismus VRL Slechtvalk

Wetenschappelijke naam

%AN

Chi²

RLC

Caprimulgus europaeus Phylloscopus sibilatrix Luscinia megarhynchos Anthus trivialis Phylloscopus trochilus Numenius arquata Dryocopus martius Poecile montanus Leiopicus medius Corvus corax Oriolus oriolus Lullula arborea Loxia curvirostra Bubo bubo Regulus regulus Streptopelia turtur Ichtyaetus melanocephalus Cyanecula svecica Pernis apivorus Haematopus ostralegus Charadrius dubius Corvus frugilegus Alcedo atthis Crex crex Aegithalos caudatus Limosa limosa Ciconia ciconia Porzana porzana Lanius collurio Athene noctua Vanellus vanellus Passer domesticus Falco peregrinus

160 176 379 507 870 404 453 317 146 10 303 279 76 46 875 168 35 436 356 688 173 214 316 9 707 141 80 20 42 290 1224 1097 175

225 277 617 891 1530 760 858 613 285 20 607 592 175 109 2154 464 100 1254 1054 2148 557 718 1101 32 2547 524 299 75 160 1130 4883 4408 711

71.11 63.54 61.43 56.9 56.86 53.16 52.8 51.71 51.23 50 49.92 47.13 43.43 42.2 40.62 36.21 35 34.77 33.78 32.03 31.06 29.81 28.7 28.12 27.76 26.91 26.76 26.67 26.25 25.66 25.07 24.89 24.61

*** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** ** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** -

NT VU VU NT VU EN NT EN NT NE EN NT VU NE VU CR VU LC NT LC VU LC VU CR VU VU EN CR EN LC EN VU EN

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 27 van 66

Nederlandse naam VRL

Roerdomp VRL Woudaap VRL Visdief VRL Steltkluut VRL+HTS Kluut VRL Bruine kiekendief

Wetenschappelijke naam

%AN

Chi²

RLC

Botaurus stellaris Ixobrychus minutus Sterna hirundo Himantopus himantopus Recurvirostra avosetta Circus aeruginosus

23 18 54 12 21 57

95 91 278 70 211 742

24.21 19.78 19.42 17.14 9.95 7.68

CR EN VU EN VU EN

3.4.2 Provinciaal belangrijke habitattypische soorten Bovenop de provinciaal prioritaire soorten, telt Antwerpen nog 17 provinciaal belangrijke habitattypische broedvogels (Tabel 12).

Tabel 12

Provinciaal belangrijke habitattypische broedvogels met aanduiding van het aantal kilometerhokken in Antwerpen (AN) en Vlaanderen (VL), het percentage kilometerhokken in Antwerpen (%AN), het significantieniveau van de Chi²-test (Chi²) en hun Rode Lijstcategorie (RLC). De soorten staan gerangschikt volgens dalend percentage van het aandeel van de provincie in de verspreiding van de soort in Vlaanderen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Bonte vliegenvanger Houtsnip Appelvink Havik Gekraagde roodstaart Goudvink Kleine bonte specht Sprinkhaanzanger Bosrietzanger Roodborsttapuit Braamsluiper Boomklever Bosuil Grote bonte specht Dodaars Graspieper Tureluur

Ficedula hypoleuca Scolopax rusticola Coccothraustes coccothraustes Accipiter gentilis Phoenicurus phoenicurus Pyrrhula pyrrhula Dryobates minor Locustella naevia Acrocephalus palustris Saxicola torquatus Sylvia curruca Sitta europaea Strix aluco Dendrocopos major Tachybaptus ruficollis Anthus pratensis Tringa totanus

%AN

Chi²

RLC

585 326 163 313 427 104 421 304 622 772 227 1110 666 1270 311 276 59

855 489 277 541 779 193 899 687 1724 2221 659 3273 2065 4076 1193 1202 313

68.42 66.67 58.84 57.86 54.81 53.89 46.83 44.25 36.08 34.76 34.45 33.91 32.25 31.16 26.07 22.96 18.85

*** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** ** -

LC NT LC NT LC NT LC LC LC LC LC LC LC LC LC EN VU

3.4.3 Heat map De voor het natuurbehoud belangrijke broedvogels komen in Antwerpen verspreid over de provincie voor. De zwaartepunten liggen in de heidegebieden en in de riviervalleien (Grote en Kleine Nete, Dijle, Schelde; Figuur 6).

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 28 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

Figuur 6

3.4.4 Vergelijking met de vorige lijst Tien soorten broedvogels zijn provinciaal prioritair gebleven, 29 soorten zijn provinciaal prioritair geworden en één soort is niet langer provinciaal prioritair (Gekraagde roodstaart;

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 29 van 66

Bijlage 6).

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 30 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

3.4.5 Niet opgenomen soorten In Tabel 13 vermelden we de soorten die wel waargenomen werden in de provincie maar om verschillende redenen niet werden opgenomen in de uiteindelijke lijst van provinciaal prioritaire soorten (Vermeersch et al. 2020).

Tabel 13

Broedvogels die niet werden opgenomen in de lijst van provinciaal prioritaire soorten en de reden waarom.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Reden

Baardmannetje Draaihals Klapekster Kleine barmsijs Kleine zilverreiger Kraanvogel Kramsvogel Kwak Lepelaar Watersnip Zwarte stern Zwarte wouw

Panurus biarmicus Jynx torquilla Lanius excubitor Acanthis flammea cabaret Egretta garzetta Grus grus Turdus pilaris Nycticorax nycticorax Platalea leucorodia Gallinago gallinago Chlidonias niger Milvus migrans

Geen broedgevallen in de provincie Geen broedgevallen in de provincie Geen broedgevallen in de provincie Geen broedgevallen in de provincie Geen broedgevallen in de provincie Geen broedgevallen in de provincie Geen broedgevallen in de provincie Geen broedgevallen in de provincie Geen broedgevallen in de provincie Geen of zeer weinig broedgevallen in de provincie Geen broedgevallen in de provincie Geen broedgevallen in de provincie

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 31 van 66

3.5

OVERWINTERENDE WATERVOGELS

3.5.1 Provinciaal prioritaire soorten Antwerpen telt 15 provinciaal prioritaire overwinterende watervogels (Tabel 14). Tabel 14

Provinciaal prioritaire overwinterende watervogels met aanduiding van het gemiddelde wintergemiddelde in Antwerpen (AN) en Vlaanderen (VL), het percentage in Antwerpen (%AN), het significantieniveau van de Chi²-test. De soorten staan gerangschikt volgens dalend percentage van het aandeel van de provincie in de verspreiding van de soort in Vlaanderen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Toendrarietgans RLEur(VU) Pijlstaart RLEur(VU) Tafeleend Krakeend Kuifeend Wintertaling RLEur(VU) Kleine zwaan Slobeend Bergeend Grote zilverreiger Grauwe gans Kluut Wulp Kolgans Smient

Anser serrirostris Anas acuta Aythya ferina Mareca strepera Aythya fuligula Anas crecca Cygnus columbianus Spatula clypeata Tadorna tadorna Casmerodius albus Anser anser Recurvirostra avosetta Numenius arquata Anser albifrons Mareca penelope

Foto 5

%AN

Sign

1383 252 884 2429 2560 2817 38 647 467 38 1782 33 376 1328 887

2592 608 2510 7755 8179 10721 178 3494 2540 244 12361 283 5298 29683 27245

53.34 41.4 35.2 31.32 31.3 26.28 21.19 18.52 18.39 15.74 14.41 11.48 7.1 4.47 3.25

*** *** *** *** *** *** -

Pijlstaart, één van de provinciaal prioritaire overwinterende watervogels in Antwerpen (foto Yves Adams).

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 32 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

3.5.2 Heat map De voor het natuurbehoud belangrijke overwinterende watervogels komen in Antwerpen vooral voor in de Kleiputten in Rijkevorsel-Brecht, de Antwerpse haven en langsheen de grote rivieren (Schelde, Zenne, Dijle en Nete; Figuur 7).

Figuur 7

Heat map van de provinciaal prioritaire overwinterende watervogels per telgebied in Antwerpen. Hoe donkerder de kleur, hoe belangrijker de locatie. Natura2000-gebieden worden in het groen weergegeven.

3.5.3 Vergelijking met de vorige lijst Aangezien er in de vorige lijst geen overwinterende watervogels opgenomen waren in de lijst van provinciaal prioritaire soorten zijn deze 15 soorten provinciaal prioritair geworden.

3.5.4 Niet opgenomen soorten In Tabel 15 vermelden we de soorten die wel waargenomen werden in de provincie maar om verschillende redenen niet werden opgenomen in de uiteindelijke lijst van provinciaal prioritaire soorten (Vermeersch et al. 2020).

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 33 van 66

Tabel 15

Overwinterende watervogels die niet werden opgenomen in de lijst van provinciaal prioritaire soorten en de reden waarom.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Reden

Kemphaan Goudplevier Kleine rietgans

Calidris pugnax Pluvialis apricaria Anser brachyrhynchus

Geen relevante soort voor de provincie Geen relevante soort voor de provincie Geen relevante soort voor de provincie

Foto 6

Boommarter (links), één van de provinciaal prioritaire zoogdieren (foto Yves Adams) en Waterspitsmuis, één van de provinciaal belangrijke habitattypische zoogdieren in Antwerpen (foto Rollin Verlinde).

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 34 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

3.6

ZOOGDIEREN

3.6.1 Provinciaal prioritaire soorten Antwerpen telt vijf provinciaal prioritaire zoogdieren (Tabel 16). Daarnaast zijn er nog drie soorten uit de Rode Lijstcategorie Bijna in Gevaar die beduidend meer voorkomen in Antwerpen (Bijlage 7). De Wolf werd in de provincie vooral als zwerver waargenomen, maar het territorium van de roedel in Hechtel-Eksel reikt in het westen tot in de provincie Antwerpen.

Tabel 16

Provinciaal prioritaire zoogdieren met aanduiding van het aantal kilometerhokken in Antwerpen (AN) en Vlaanderen (VL), het percentage kilometerhokken in Antwerpen (%AN), het significantieniveau van de Chi²-test (Chi²) en hun Rode Lijstcategorie (RLC). De soorten staan gerangschikt volgens dalend percentage van het aandeel van de provincie in de verspreiding van de soort in Vlaanderen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

%AN

Chi²

RLC

Boommarter Bunzing HRL(II+IV) Wolf HRL(II+IV) Europese bever HRL(II+IV) Europese otter

Martes martes Mustela putorius Canis lupus Castor fiber Lutra lutra

95 286 13 252 4

128 74.22 *** 825 34.67 *** 38 34.21 951 26.5 20 20 -

CR VU RE VU CR

3.6.2 Provinciaal belangrijke habitattypische soorten Bovenop de provinciaal prioritaire soorten, telt Antwerpen nog één provinciaal belangrijk habitattypisch zoogdier (Tabel 17).

Tabel 17

Provinciaal belangrijke habitattypische zoogdieren met aanduiding van het aantal kilometerhokken in Antwerpen (AN) en Vlaanderen (VL), het percentage kilometerhokken in Antwerpen (%AN), het significantieniveau van de Chi²-test (Chi²) en hun Rode Lijstcategorie (RLC). De soorten staan gerangschikt volgens dalend percentage van het aandeel van de provincie in de verspreiding van de soort in Vlaanderen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Waterspitsmuis

Neomys fodiens

%AN

Chi²

RLC

6.98

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 35 van 66

3.6.3 Heat map De voor het natuurbehoud belangrijke zoogdieren komen in Antwerpen vooral voor in de riviervalleien en in de heidegebieden (Figuur 8).

Figuur 8

3.6.4 Vergelijking met de vorige lijst Eén soort zoogdier is provinciaal prioritair gebleven (Boommarter), vier soorten zijn provinciaal prioritair geworden en één soort is niet langer provinciaal prioritair (Waterspitsmuis; Bijlage 8).

3.6.5 Niet opgenomen soorten In Tabel 18 vermelden we de soorten die wel waargenomen werden in de provincie maar omdat het niet gaat om zich voortplantende populaties niet werden opgenomen in de uiteindelijke lijst van provinciaal prioritaire soorten.

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 36 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

Tabel 18

Zoogdieren die niet werden opgenomen in de lijst van provinciaal prioritaire soorten.

Nederlandse naam HRL(IV)

Gewone bruinvis HRL(II) Gewone zeehond HRL(II) Grijze zeehond

Foto 7

Wetenschappelijke naam Phocoena phocoena Phoca vitulina Halichoerus grypus

Bont dikkopje (links), één van de provinciaal prioritaire dagvlinders en Heivlinder, één van de provinciaal belangrijke habitattypische dagvlinders in Antwerpen (foto’s Dirk Maes).

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 37 van 66

3.7

DAGVLINDERS

3.7.1 Provinciaal prioritaire soorten Antwerpen telt acht provinciaal prioritaire dagvlinders (Tabel 19).

Tabel 19

Provinciaal prioritaire dagvlinders met aanduiding van het aantal kilometerhokken in Antwerpen (AN) en Vlaanderen (VL), het percentage kilometerhokken in Antwerpen (%AN), het significantieniveau van de Chi²-test (Chi²) en hun Rode Lijstcategorie (RLC). De soorten staan gerangschikt volgens dalend percentage van het aandeel van de provincie in de verspreiding van de soort in Vlaanderen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam HTS

Bont dikkopje VPS Bruine eikenpage HTS Groentje HTS Heideblauwtje VPS+HTS Aardbeivlinder VPS+HTS Gentiaanblauwtje Bruine vuurvlinder VPS Veldparelmoervlinder

Wetenschappelijke naam

%AN

Chi²

RLC

Carterocephalus palaemon Satyrium ilicis Callophrys rubi Plebejus argus Pyrgus malvae Phengaris alcon Lycaena tityrus Melitaea cinxia

308 49 168 98 9 15 11 54

502 85 310 211 20 36 27 150

61.35 57.65 54.19 46.45 45 41.67 40.74 36

*** *** *** *** **

VU EN EN EN EN CR CR NT

3.7.2 Provinciaal belangrijke habitattypische soorten Bovenop de provinciaal prioritaire soorten, telt Antwerpen nog vijf provinciaal belangrijke habitattypische dagvlinders (Tabel 19).

Tabel 20

Provinciaal belangrijke habitattypische dagvlinders met aanduiding van het aantal kilometerhokken in Antwerpen (AN) en Vlaanderen (VL), het percentage kilometerhokken in Antwerpen (%AN), het significantieniveau van de Chi²-test (Chi²) en hun Rode Lijstcategorie (RLC). De soorten staan gerangschikt volgens dalend percentage van het aandeel van de provincie in de verspreiding van de soort in Vlaanderen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

%AN

Eikenpage Kleine parelmoervlinder Grote weerschijnvlinder Heivlinder Kommavlinder

Favonius quercus Issoria lathonia Apatura iris Hipparchia semele Hesperia comma

633 571 137 86 10

1836 1700 554 398 93

Chi²

RLC

34.48 *** 33.59 *** 24.73 21.61 10.75 -

LC LC EN EN EN

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 38 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

3.7.3 Heat map De voor het natuurbehoud belangrijke dagvlinders komen in Antwerpen vooral voor in de heidegebieden (Figuur 9).

Figuur 9

3.7.4 Vergelijking met de vorige lijst Vijf soorten dagvlinders zijn provinciaal prioritair gebleven, drie soorten zijn provinciaal prioritair geworden en één soort is niet langer provinciaal prioritair (Heivlinder; Bijlage 9).

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 39 van 66

3.8

LIBELLEN

3.8.1 Provinciaal prioritaire soorten Antwerpen telt 16 provinciaal prioritaire libellen (Tabel 21). Daarnaast is er nog één soort uit de Rode Lijstcategorie Bijna in Gevaar die beduidend meer voorkomt in Antwerpen (Plasrombout; Bijlage 10).

Tabel 21

Provinciaal prioritaire libellen met aanduiding van het aantal kilometerhokken in Antwerpen (AN) en Vlaanderen (VL), het percentage kilometerhokken in Antwerpen (%AN), het significantieniveau van de Chi²-test (Chi²) en hun Rode Lijstcategorie (RLC). De soorten staan gerangschikt volgens dalend percentage van het aandeel van de provincie in de verspreiding van de soort in Vlaanderen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam VPS+HTS

Maanwaterjuffer HTS Venglazenmaker HTS Noordse witsnuitlibel HTS Venwitsnuitlibel Zwarte heidelibel HRL(IV) Rivierrombout VPS+HTS Beekrombout HRL(II+IV)+HTS Gevlekte witsnuitlibel Geelvlekheidelibel Bandheidelibel VPS+HTS Hoogveenglanslibel VPS Bosbeekjuffer Steenrode heidelibel VPS+HTS Variabele waterjuffer VPS+HTS Vroege glazenmaker HRL(IV) Sierlijke witsnuitlibel

Wetenschappelijke naam

%AN

Chi²

RLC

Coenagrion lunulatum Aeshna juncea Leucorrhinia rubicunda Leucorrhinia dubia Sympetrum danae Stylurus flavipes Gomphus vulgatissimus Leucorrhinia pectoralis Sympetrum flaveolum Sympetrum pedemontanum Somatochlora arctica Calopteryx virgo Sympetrum vulgatum Coenagrion pulchellum Aeshna isoceles Leucorrhinia caudalis

29 69 90 116 282 41 42 88 6 102 12 437 197 113 200 2

32 92 144 196 508 75 77 175 12 212 26 981 585 348 639 7

90.62 75 62.5 59.18 55.51 54.67 54.55 50.29 50 48.11 46.15 44.55 33.68 32.47 31.3 28.57

*** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** *** ** -

CR EN EN VU EN LC VU CR CR VU CR LC VU LC LC CR

3.8.2 Provinciaal belangrijke habitattypische soorten Bovenop de provinciaal prioritaire soorten, telt Antwerpen nog vier provinciaal belangrijke habitattypische libellen (Tabel 22).

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 40 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

Tabel 22

Provinciaal belangrijke habitattypische libellen met aanduiding van het aantal kilometerhokken in Antwerpen (AN) en Vlaanderen (VL), het percentage kilometerhokken in Antwerpen (%AN), het significantieniveau van de Chi²-test (Chi²) en hun Rode Lijstcategorie (RLC). De soorten staan gerangschikt volgens dalend percentage van het aandeel van de provincie in de verspreiding van de soort in Vlaanderen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Bruine korenbout Glassnijder Weidebeekjuffer Gewone bronlibel

Libellula fulva Brachytron pratense Calopteryx splendens Cordulegaster boltonii

323 269 858 41

600 639 2335 177

%AN

Chi²

RLC

53.83 *** 42.1 *** 36.75 *** 23.16 -

LC LC LC EN

3.8.3 Heat map De voor het natuurbehoud belangrijke libellen komen in Antwerpen vooral voor in de Kalmthoutse Heide, het Groot en Klein Schietveld en in het oosten van de provincie (Figuur 10).

Figuur 10

Heat map van de provinciaal prioritaire en provinciaal belangrijke habitattypische libellen per kilometerhok in Antwerpen. Hoe donkerder de kleur, hoe belangrijker de locatie. Natura2000-gebieden worden in het groen weergegeven.

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 41 van 66

3.8.4 Vergelijking met de vorige lijst Acht soorten libellen zijn provinciaal prioritair gebleven, acht soorten zijn provinciaal prioritair geworden en vijf soorten zijn niet langer provinciaal prioritair (Bijlage 11).

3.8.5 Niet opgenomen soorten In Tabel 23 vermelden we de soorten die wel waargenomen werden in de provincie maar om verschillende redenen niet werden opgenomen in de uiteindelijke lijst van provinciaal prioritaire soorten.

Tabel 23

Libellen die niet werden opgenomen in de lijst van provinciaal prioritaire soorten en de reden waarom.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Reden

Kempense heidelibel

Sympetrum depressiusculum

Uitgestorven in Antwerpen

Foto 8

Maanwaterjuffer (links), één van de provinciaal prioritaire libellen (foto Paul Pugh – Libellenvereniging Vlaanderen) en Bruine korenbout, één van de provinciaal belangrijke habitattypische libellen in Antwerpen (foto Dirk Maes).

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 42 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

3.9

SPRINKHANEN EN KREKELS

3.9.1 Provinciaal prioritaire soorten Antwerpen telt één provinciaal prioritaire sprinkhaan (Tabel 24).

Tabel 24

Provinciaal prioritaire sprinkhanen en krekels met aanduiding van het aantal kilometerhokken in Antwerpen (AN) en Vlaanderen (VL), het percentage kilometerhokken in Antwerpen (%AN), het significantieniveau van de Chi²-test (Chi²) en hun Rode Lijstcategorie (RLC). De soorten staan gerangschikt volgens dalend percentage van het aandeel van de provincie in de verspreiding van de soort in Vlaanderen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam Zompsprinkhaan

HTS

Wetenschappelijke naam

%AN

Chi²

RLC

Pseudochorthippus montanus

44.58

3.9.2 Provinciaal belangrijke habitattypische soorten Bovenop de provinciaal prioritaire soorten, telt Antwerpen nog vijf provinciaal belangrijke habitattypische sprinkhanen en krekels (Tabel 25).

Tabel 25

Provinciaal belangrijke habitattypische sprinkhanen en krekels met aanduiding van het aantal kilometerhokken in Antwerpen (AN) en Vlaanderen (VL), het percentage kilometerhokken in Antwerpen (%AN), het significantieniveau van de Chi²-test (Chi²) en hun Rode Lijstcategorie (RLC). De soorten staan gerangschikt volgens dalend percentage van het aandeel van de provincie in de verspreiding van de soort in Vlaanderen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

%AN

Chi²

RLC

Heidesabelsprinkhaan Zwart wekkertje Knopsprietje Moerassprinkhaan Veldkrekel

Metrioptera brachyptera Omocestus rufipes Myrmeleotettix maculatus Stethophyma grossum Gryllus campestris

58 63 120 188 101

101 142 323 513 337

57.43 44.37 37.15 36.65 29.97

*** *** *** *** -

LC NT LC LC EN

3.9.3 Heat map De voor het natuurbehoud belangrijke sprinkhanen komen in Antwerpen vooral voor in de heidegebieden (Figuur 11).

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 43 van 66

Figuur 11

3.9.4 Vergelijking met de vorige lijst Eén soort sprinkhaan is provinciaal prioritair gebleven (Zompsprinkhaan) en vier soorten zijn niet langer provinciaal prioritair (Bijlage 12).

Foto 9

Zompsprinkhaan (links), één van de provinciaal prioritaire sprinkhanen (foto Jeroen Mentens) en Heidesabelsprinkhaan (rechts), één van de provinciaal belangrijke habitattypische sprinkhanen in Antwerpen (foto Yves Adams).

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 44 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

3.10 OVERIGE AANWEZIGE SOORTEN VAN EUROPEES OF VLAAMS NATUURBEHOUDSBELANG In Antwerpen komen naast de hogervermelde soorten nog enkele soorten voor die op de Habitatrichtlijn staan en/of Vlaams prioritaire soorten zijn en waarvoor de provincie dus een grote verantwoordelijkheid draagt: één bladmos, 14 vleermuizen, één mollusk, twee nachtvlinders, één saproxyle kever en één spin (Tabel 26).

Foto 10

Gerande oeverspin, één van de provinciaal prioritaire spinnen in Antwerpen (foto Lars Soerink).

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 45 van 66

Tabel 26

Provinciaal prioritaire soorten van Europees of Vlaams natuurbehoudsbelang uit andere taxonomische groepen die in Antwerpen voorkomen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Bladmossen (1) HRL(II)

Geel schorpioenmos

Hamatocaulis vernicosus

Vleermuizen (14) HRL(IV)

Baardvleermuis HRL(IV) Bosvleermuis HRL(IV) Franjestaart HRL(IV) Gewone dwergvleermuis HRL(IV) Gewone grootoorvleermuis HRL(IV) Grijze grootoorvleermuis HRL(II+IV) Ingekorven vleermuis HRL(IV) Kleine dwergvleermuis HRL(IV) Laatvlieger HRL(II+IV) Meervleermuis HRL(IV) Rosse vleermuis HRL(IV) Ruige dwergvleermuis HRL(IV) Tweekleurige vleermuis HRL(IV) Watervleermuis

Myotis mystacinus Nyctalus leisleri Myotis nattereri Pipistrellus pipistrellus Plecotus auritus Plecotus austriacus Myotis emarginatus Pipistrellus pygmaeus Eptesicus serotinus Myotis dasycneme Nyctalus noctula Pipistrellus nathusii Vespertilio murinus Myotis daubentonii

Mollusken (1) Zeggekorfslak

HRL(II)

Vertigo moulinsiana

Nachtvlinders (2) HRL(II)

Spaanse vlag HRL(IV) Teunisbloempijlstaart

Euplagia quadripunctaria Proserpinus proserpina

Saproxyle kevers (1) Vermiljoenkever

HRL(II)

Cucujus cinnaberinus

Spinnen (1) Gerande oeverspin

VPS

Dolomedes fimbriatus

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 46 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

3.11 OVERZICHT 3.11.1 Soorten In totaal telt Antwerpen 182 provinciaal prioritaire soorten en 96 provinciaal belangrijke habitattypische soorten (Tabel 27).

Tabel 27

Aantal provinciaal prioritaire soorten (PPS) en provinciaal belangrijke habitattypische soorten (PBHS) per taxonomische groep in Antwerpen.

Taxonomische groep

PPS

PBHS

Totaal

Amfibieën en reptielen Bladmossen Broedvogels Dagvlinders Libellen Mollusken Nachtvlinders Overwinterende watervogels Saproxyle kevers Spinnen Sprinkhanen Vaatplanten Vissen Vleermuizen Zoogdieren

7 1 39 8 16 1 2 15 1 1 1 62 9 14 5

2 17 5 5 5 58 3 1

9 1 56 13 21 1 2 15 1 1 6 120 12 14 6

Totaal

182

278

3.11.2 Heat map De voor het natuurbehoud belangrijke soorten komen in Antwerpen vooral voor in de heidegebieden en in de riviervalleien (Figuur 12).

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 47 van 66

Figuur 12

Heat map van de provinciaal prioritaire en provinciaal belangrijke habitattypische soorten per kilometerhok in Antwerpen. Hoe donkerder de kleur, hoe belangrijker de locatie. Natura2000-gebieden worden in het groen weergegeven.

3.11.3 Vergelijking met de vorige lijst 86 soorten zijn provinciaal prioritair gebleven, 96 soorten zijn provinciaal prioritair geworden en 72 soorten zijn niet langer provinciaal prioritair. In de vorige analyse werden ook soorten uit de Rode Lijstcategorie Bijna in Gevaar (toen nog Achteruitgaand of Zeldzaam) beschouwd als Rode Lijstsoorten, terwijl nu enkel de categorieën Regionaal Uitgestorven, Ernstig Bedreigd, Bedreigd en Kwetsbaar als Rode Lijstsoorten beschouwd worden.

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 48 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

3.11.4 Provinciaal belangrijke biotopen In Antwerpen zijn vooral venen, voedselarme vennen en droge en vochtige heide belangrijke biotopen, maar ook enkele bostypen van zijn provinciaal belang (Tabel 28).

Tabel 28

Europese habitattypes waarin minstens tien provinciaal prioritaire en/of provinciaal belangrijke habitattypische soorten voorkomen in Antwerpen.

Habitat

Omschrijving

7140 3130 4010 4030 9120 91E0

Overgangs- en trilveen 23 Oligotrofe tot mesotrofe stilstaande wateren 22 Noord-Atlantische vochtige heide met Erica tetralix 18 Droge Europese heide 17 Atlantische zuurminnende beukenbossen met Ilex en soms ook Taxus in de ondergroei 17 Bossen op alluviale grond met Alnion glutinosa en Fraxinus excelsior (Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae) 16 Psammofiele heide met Calluna en Genista 15 Van nature eutrofe meren met vegetatie van het type Magnopotamion of Hydrocharition 12 Sub-Atlantische en midden-Europese wintereikenbossen of eikenhaagbeukbossen 11 Oude zuurminnende eikenbossen op zandvlakten met Quercus robur 10 Soortenrijke heischrale graslanden op arme bodems 10 Juniperus communis-formaties in heide of kalkgrasland 10

2310 3150 9160 9190 6230 5130

Aantal

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 49 van 66

REFERENTIES

Beckers K, Vermeersch G, Maes D, Adriaens T, De Beer D, De Knijf G, Bosmans R, Hendrickx F, Jooris R, Maelfait J-P, Van Den Berge K, Van Keer K, Van Landuyt W & Van Thuyne G (2009) Een gericht natuurbeleid voor de prioritaire soorten in de provincie Antwerpen. In: Provinciale Prioritaire Soorten Provincie Antwerpen. Dienst Duurzaam Milieu- en Natuurbeleid (editor)Instituut voor Natuuren Bosonderzoek, Antwerpen, Brussel. p. 13-153. https://pureportal.inbo.be/portal/files/711252/Beckers_etal_2009_GerichtNatuurbeleidPrioritaireS oortenProvincieAntwerpen.pdf Louette G, Adriaens D, Adriaens P, Anselin A, Devos K, Sannen K, Van Landuyt W, Paelinckx D & Hoffmann M (2011) Bridging the gap between the Natura 2000 regional conservation status and local conservation objectives. Journal for Nature Conservation 19 (4): 224-235. https://doi.org/10.1016/j.jnc.2011.02.001. Louette G, Adriaens D, Paelinckx D & Hoffmann M (2015) Implementing the Habitats Directive: How science can support decision making. Journal for Nature Conservation 23 (1): 27-34. https://doi.org/10.1016/j.jnc.2014.12.002. Maes D, Adriaens T, De Knijf G, Devos K, Gyselings R, Packet J, Speybroeck J, Swinnen KRR, Thomaes A, Van Den Berge K, Van Landuyt W, Van Thuyne G, Vermeersch G & Piesschaert F (2021) Criteria voor het aanduiden van provinciaal prioritaire soorten. Materiaal en methode. Versie 2021. Rapporten van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek 2021 (50). Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, Brussel. https://doi.org/10.21436/inbor.54722626. Vermeersch G, Devos K, Driessens G, Everaert J, Feys S, Herremans M, Onkelinx T, Stienen EWM & T’Jollyn F (2020) Broedvogels in Vlaanderen 2013-2018. Recente status en trends van in Vlaanderen broedende vogelsoorten. Mededelingen van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek 2020 (1). Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek. Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, Brussels. https://doi.org/10.21436/inbor.18794135.

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 50 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

Lijst van figuren Figuur 1

Flowchart voor het bepalen van provinciaal prioritaire soorten. .......................... 13

Figuur 2

Flowchart voor het bepalen van provinciaal belangrijke habitattypische soorten.13

Figuur 3

Heat map van de provinciaal prioritaire en provinciaal belangrijke habitattypische vaatplanten per kilometerhok in Antwerpen. Hoe donkerder de kleur, hoe belangrijker de locatie. Natura2000-gebieden worden in het groen weergegeven. ................................................................................................................................ 19

Figuur 4

Heat map van de provinciaal prioritaire en provinciaal belangrijke habitattypische amfibieën en reptielen per kilometerhok in Antwerpen. Hoe donkerder de kleur, hoe belangrijker de locatie. Natura2000-gebieden worden in het groen weergegeven. ......................................................................................................... 22

Figuur 5

Heat map van de provinciaal prioritaire en provinciaal belangrijke habitattypische vissen per meetpuntlocatie in Antwerpen. Hoe donkerder de kleur, hoe belangrijker de locatie. Natura2000-gebieden worden in het groen weergegeven. ................................................................................................................................ 25

Figuur 6

Heat map van de provinciaal prioritaire en provinciaal belangrijke habitattypische broedvogels per kilometerhok in Antwerpen. Hoe donkerder de kleur, hoe belangrijker de locatie. Natura2000-gebieden worden in het groen weergegeven. ................................................................................................................................ 29

Figuur 7

Heat map van de provinciaal prioritaire overwinterende watervogels per telgebied in Antwerpen. Hoe donkerder de kleur, hoe belangrijker de locatie. Natura2000gebieden worden in het groen weergegeven. ....................................................... 32

Figuur 8

Heat map van de provinciaal prioritaire en provinciaal belangrijke habitattypische zoogdieren per kilometerhok in Antwerpen. Hoe donkerder de kleur, hoe belangrijker de locatie. Natura2000-gebieden worden in het groen weergegeven. ................................................................................................................................ 35

Figuur 9

Heat map van de provinciaal prioritaire en provinciaal belangrijke habitattypische dagvlinders per kilometerhok in Antwerpen. Hoe donkerder de kleur, hoe belangrijker de locatie. Natura2000-gebieden worden in het groen weergegeven. ................................................................................................................................ 38

Figuur 10

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 51 van 66

Figuur 11

Heat map van de provinciaal prioritaire en provinciaal belangrijke habitattypische sprinkhanen en krekels per kilometerhok in Antwerpen. Hoe donkerder de kleur, hoe belangrijker de locatie. Natura2000-gebieden worden in het groen weergegeven. ......................................................................................................... 43

Figuur 12

Lijst van tabellen Tabel 1

Lijst van de vorige provinciaal prioritaire soorten in Antwerpen. ............................ 8

Tabel 2

Tabel 3

Tabel 4

Vaatplanten die niet werden opgenomen in de lijst van provinciaal prioritaire soorten en de reden waarom. ................................................................................ 20

Tabel 5

Tabel 6

Provinciaal belangrijke habitattypische amfibieën en reptielen met aanduiding van het aantal kilometerhokken in Antwerpen (AN) en Vlaanderen (VL), het

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 52 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

percentage kilometerhokken in Antwerpen (%AN), het significantieniveau van de Chi²-test (Chi²) en hun Rode Lijstcategorie (RLC). De soorten staan gerangschikt volgens dalend percentage van het aandeel van de provincie in de verspreiding van de soort in Vlaanderen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd. ................................................................................................................................ 21 Tabel 7

Amfibieën en reptielen die niet werden opgenomen in de lijst van provinciaal prioritaire soorten en de reden waarom. ............................................................... 23

Tabel 8

Tabel 9

Tabel 10

Vissen die niet werden opgenomen in de lijst van provinciaal prioritaire soorten en de reden waarom. ............................................................................................. 26

Tabel 11

Tabel 12

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 53 van 66

Tabel 13

Broedvogels die niet werden opgenomen in de lijst van provinciaal prioritaire soorten en de reden waarom. ................................................................................ 30

Tabel 14

Tabel 15

Overwinterende watervogels die niet werden opgenomen in de lijst van provinciaal prioritaire soorten en de reden waarom. ............................................ 33

Tabel 16

Tabel 17

Tabel 18

Zoogdieren die niet werden opgenomen in de lijst van provinciaal prioritaire soorten.................................................................................................................... 36

Tabel 19

Tabel 20

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 54 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

(Chi²) en hun Rode Lijstcategorie (RLC). De soorten staan gerangschikt volgens dalend percentage van het aandeel van de provincie in de verspreiding van de soort in Vlaanderen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd. .......... 37 Tabel 21

Tabel 22

Tabel 23

Libellen die niet werden opgenomen in de lijst van provinciaal prioritaire soorten en de reden waarom. ............................................................................................. 41

Tabel 24

Tabel 25

Tabel 26

Provinciaal prioritaire soorten van Europees of Vlaams natuurbehoudsbelang uit andere taxonomische groepen die in Antwerpen voorkomen. De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd. ................................................................. 45

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 55 van 66

Tabel 27

Aantal provinciaal prioritaire soorten (PPS) en provinciaal belangrijke habitattypische soorten (PBHS) per taxonomische groep in Antwerpen............... 46

Tabel 28

Europese habitattypes waarin minstens tien provinciaal prioritaire en/of provinciaal belangrijke habitattypische soorten voorkomen in Antwerpen. ......... 48

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 56 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

5 5.1 Bijlage 1

BIJLAGEN VAATPLANTEN Vaatplanten in de Rode Lijstcategorie Bijna in Gevaar die beduidend wijder verspreid zijn in Antwerpen.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Penseelbladige waterranonkel Valse zandzegge Smalle raai Echt lepelblad Behaard breukkruid Waterlepeltje Stippelvaren Gesteeld sterrenkroos Kleinste egelskop Lange ereprijs Groot bronkruid Kruipwilg Tormentil Slanke mantelanjer Riempjes Wilde ridderspoor Grote boterbloem Akkerdoornzaad Wolfskers Mottenkruid Eenjarige hardbloem Weidekervel

Ranunculus penicillatus Carex reichenbachii Galeopsis angustifolia Cochlearia officinalis Herniaria hirsuta Ludwigia palustris Oreopteris limbosperma Callitriche brutia Sparganium natans Veronica longifolia Montia fontana Salix repens Potentilla erecta Petrorhagia prolifera Corrigiola litoralis Consolida regalis Ranunculus lingua Torilis arvensis Atropa bella-donna Verbascum blattaria Scleranthus annuus Silaum silaus

1 16 5 4 29 23 13 22 10 12 2 143 405 25 5 5 26 3 3 16 102 3

1 18 8 7 51 45 26 46 23 30 5 363 1053 65 13 13 68 8 8 44 290 9

%AN Sign 100 88.89 62.5 57.14 56.86 51.11 50 47.83 43.48 40 40 39.39 38.46 38.46 38.46 38.46 38.24 37.5 37.5 36.36 35.17 33.33

*** *** ** *** ** *** *** *** *** *** -

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 57 van 66

Bijlage 2

Vergelijking tussen de vorige en de huidige lijst met provinciaal prioritaire vaatplanten in Antwerpen met het percentage bezette kilometerhokken in 2010 en 2020 en de Rode Lijstcategorie in 2010 (RL2010) en in 2021 (RL2020). De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

2010

RL2010

100 69 44 33 50 57 51 52 50 33 67 34 42 22 41 33 100 49 35 40 56 64 42 37 90 52 57 44 45 100 39 60 100 48 46 66 64 55 64 69

CR EN VU CR CR VU EN VU CR CR VU VU EN VU CR VU CR VU CR CR VU CR NT VU CR CR CR CR VU CR NT CR CR VU VU CR EN VU EN EN

2020 RL2020

Soorten die provinciaal prioritair zijn gebleven (40) Alpenrus Armbloemige waterbies Beenbreek Blonde zegge Breed wollegras Bruine snavelbies Doorgroeid fonteinkruid HRL Drijvende waterweegbree Dwergvlas HRL Groenknolorchis Grote pimpernel Heidekartelblad Klein blaasjeskruid Klein tasjeskruid Kleine tijm Kleine valeriaan VPS Klimopklokje Klokjesgentiaan VPS Krabbenscheer HRL Kruipend moerasscherm Loos blaasjeskruid VPS Moerassmele Ongelijkbladig fonteinkruid Pilvaren Plat blaasjeskruid VPS Plat fonteinkruid Puntig fonteinkruid VPS Ronde zegge Ronde zonnedauw VPS Slank wollegras VPS Spits fonteinkruid VPS Stekende bies Tweehuizige zegge Veenbies Veenpluis Vlozegge Wijdbloeiende rus Witte snavelbies VPS Witte waterranonkel Zomerklokje

Juncus alpinoarticulatus Eleocharis quinqueflora Narthecium ossifragum Carex hostiana Eriophorum latifolium Rhynchospora fusca Potamogeton perfoliatus Luronium natans Radiola linoides Liparis loeselii Sanguisorba officinalis Pedicularis sylvatica Utricularia minor Teesdalia nudicaulis Thymus serpyllum Valeriana dioica Wahlenbergia hederacea Gentiana pneumonanthe Stratiotes aloides Apium repens Utricularia australis Deschampsia setacea Potamogeton gramineus Pilularia globulifera Utricularia intermedia Potamogeton compressus Potamogeton friesii Carex diandra Drosera rotundifolia Eriophorum gracile Potamogeton acutifolius Schoenoplectus pungens Carex dioica Trichophorum cespitosus Eriophorum angustifolium Carex pulicaris Juncus tenageia Rhynchospora alba Ranunculus ololeucos Leucojum aestivum

100 50 49 33 60 56 63 40 60 50 51 44 49 39 60 43 100 55 64 27 45 40 39 43 100 100 33 33 41 100 57 33 100 48 52 57 67 53 80 77

CR EN VU CR CR VU EN VU CR CR VU VU EN VU CR VU CR VU CR CR VU CR EN VU CR CR CR CR VU CR NT CR CR VU VU CR EN VU EN EN

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 58 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

Soorten die provinciaal prioritair zijn geworden (22) Draadgentiaan Dwergviltkruid Genadekruid Geschubde mannetjesvaren Glanzig fonteinkruid Kikkerbeet Knopbies Koekruid Korensla Nachtkoekoeksbloem Noordse streepvaren Rossig fonteinkruid Smalle waterweegbree Spaanse ruiter Steentijmereprijs VPS Veenmosorchis Waterdrieblad Watergentiaan Waterlobelia VPS Weegbreefonteinkruid VPS Welriekende nachtorchis Zwarte populier var. nigra

Cicendia filiformis Filago minima Gratiola officinalis Dryopteris affinis subsp. affinis Potamogeton lucens Hydrocharis morsus-ranae Schoenus nigricans Vaccaria hispanica Arnoseris minima Silene noctiflora Asplenium septentrionale Potamogeton alpinus Alisma gramineum Cirsium dissectum Veronica acinifolia Hammarbya paludosa Menyanthes trifoliata Nymphoides peltata Lobelia dortmanna Potamogeton coloratus Platanthera bifolia Populus nigra var. nigra

? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ?

CR VU CR EN EN VU CR CR CR EN CR CR CR CR CR CR VU EN CR EN EN EN

50 36 67 50 38 37 50 40 100 36 100 50 40 67 50 100 44 34 60 42 55 40

CR VU CR EN EN VU CR CR CR EN CR CR CR CR CR CR VU EN CR EN EN EN

33 27 37 40 37 50 75 28 38 37 46 51 29 33 36 40 33 62 35 40 51 48 57 42 36 61 50 37

NT NT NT NT NT EN NT NT NT EN NT NT NT NT NT NT CR NT NT NT NT NT NT NT NT NT NT NT

35 35 35 28 20 57 19 35 43 51 14 33 27 39 44 33 39 40 18 54 13 76 100 26

NT NT NT NT NT EN NT NT NT CR NT NT NT NT NT NT CR NT NT NT NT NT NT NT NT NT NT NT

Soorten die niet langer provinciaal prioritair zijn (38) Blauwe knoop Borstelgras Buntgras Draadzegge Driedelige waterranonkel Drijvende egelskop Echt lepelblad Echte guldenroede Eenjarige hardbloem Engels gras Galigaan Gewone dophei Grasklokje Groot blaasjeskruid Hengel Kleine veenbes VPS Kleine wolfsklauw Kleinste egelskop Kransvederkruid Kruipwilg Lange ereprijs Moerasmelkdistel Moeraswederik Moerasweegbree Moeraswespenorchis Oeverkruid Penseelbladige waterranonkel Schaafstro

Succisa pratensis Nardus stricta Corynephorus canescens Carex lasiocarpa Ranunculus tripartitus Sparganium angustifolium Cochlearia officinalis Solidago virgaurea Scleranthus annuus Armeria maritima Cladium mariscus Erica tetralix Campanula rotundifolia Utricularia vulgaris Melampyrum pratense Vaccinium oxycoccos Diphasiastrum tristachyum Sparganium natans Myriophyllum verticillatum Salix repens Veronica longifolia Sonchus palustris Lysimachia thyrsiflora Baldellia ranunculoides Epipactis palustris Littorella uniflora Ranunculus penicillatus Equisetum hyemale

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 59 van 66

Schorrenzoutgras Stekelbrem Stippelvaren Stofzaad Teer vederkruid Valse zandzegge Verfbrem Waterlepeltje Wilde gagel Zeeweegbree

5.2 Bijlage 3

Triglochin maritima Genista anglica Oreopteris limbosperma Monotropa hypopitys Myriophyllum alterniflorum Carex reichenbachii Genista tinctoria Ludwigia palustris Myrica gale Plantago maritima

37 27 35 33 52 85 60 45 48 38

NT NT NT NT NT NT CR NT NT NT

7 31 50 71 89 51 47 11

NT NT NT NT NT NT CR NT NT NT

AMFIBIEËN EN REPTIELEN Vergelijking tussen de vorige en de huidige lijst met provinciaal prioritaire amfibieën en reptielen in Antwerpen met het percentage bezette kilometerhokken in 2010 en 2020 en de Rode Lijstcategorie in 2010 (RL2010) en in 2020 (RL2020). De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

2010

RL2010

2020 RL2020

100 57 45 32

CR NT NT NT

100 41 51 25

EN VU NT VU

? ? ?

CR NT NT

6 18 16

CR EN VU

Soorten die provinciaal prioritair zijn gebleven (4) Adder HRL Heikikker HRL Poelkikker HRL Rugstreeppad

Vipera berus Rana arvalis Pelophylax lessonae Epidalea calamita

Soorten die provinciaal prioritair zijn geworden (3) HRL

Boomkikker HRL Gladde slang HRL Kamsalamander

Hyla arborea Coronella austriaca Triturus cristatus

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 60 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

5.3

VISSEN

Bijlage 4

Vergelijking tussen de vorige en de huidige lijst met provinciaal prioritaire vissen in Antwerpen met het percentage bezette meetpuntlocaties in 2010 en 2020 en de Rode Lijstcategorie in 2010 (RL2010) en in 2020 (RL2020). De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

2010

RL2010

2020 RL2020

47 66 39

NT NT NT

25 64 42

NT NT VU

? ? ? ? ? ?

VU LC RE CR EN LC

60 23 50 8 64 35.2

VU LC CR CR EN CR

Soorten die provinciaal prioritair zijn gebleven (3) HRL

Donderpad HRL Kleine modderkruiper HRL Rivierprik

Cottus perifretum/rhenanus Cobitis taenia Lampetra fluviatilis

Soorten die provinciaal prioritair zijn geworden (6) HRL

Beekprik HRL Bittervoorn HRL Fint HRL Grote modderkruiper Kwabaal RLEur(CR)+PV Paling

5.4 Bijlage 5

Lampetra planeri Rhodeus amarus Alosa fallax Misgurnus fossilis Lota lota Anguila anguila

BROEDVOGELS Broedvogels in de Rode Lijstcategorie Bijna in Gevaar die beduidend wijder verspreid zijn in Antwerpen.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Zwarte mees Grote lijster Spotvogel Grauwe vliegenvanger Oeverzwaluw Tuinfluiter Wintertaling Boomvalk

Periparus ater Turdus viscivorus Hippolais icterina Muscicapa striata Riparia riparia Sylvia borin Anas crecca Falco subbuteo

361 643 526 222 128 927 184 240

742 1505 1262 579 336 2626 535 768

%AN Sign 48.65 42.72 41.68 38.34 38.1 35.3 34.39 31.25

*** *** *** *** *** *** *** ***

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 61 van 66

Bijlage 6

Vergelijking tussen de vorige en de huidige lijst met provinciaal prioritaire broedvogels in Antwerpen met het percentage bezette kilometerhokken in 2010 en 2020 en de Rode Lijstcategorie in 2010 (RL2010) en in 2020 (RL2020). De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

2010

RL2010

2020 RL2020

33 34 39 36 52 37 54 37 28 49

LC VU EN LC VU VU VU EN EN LC

35 47 57 29 11 52 61 27 50 53

LC NT NT VU

LC LC LC LC CR LC NT LC LC DD CR NE VU NE NE NE LC CR LC NE LC LC NT VU LC CR LC LC LC

8 57 64 41 26 27 25 25 31 43 28 51 71 42 27 50 30 24 32 25 28 26 17 19 34 20 53 36 35

EN VU VU VU EN VU VU EN VU VU CR NT NT NE EN NE LC CR LC EN VU LC EN VU NT EN EN CR VU

Soorten die provinciaal prioritair zijn gebleven (10) VRL

Blauwborst VRL Boomleeuwerik VPS Boompieper VRL Ijsvogel VRL Kluut Matkop Nachtegaal VRL Porseleinhoen VPS Wielewaal VRL Zwarte specht

Cyanecula svecica Lullula arborea Anthus trivialis Alcedo atthis Recurvirostra avosetta Poecile montanus Luscinia megarhynchos Porzana porzana Oriolus oriolus Dryocopus martius

EN VU CR EN NT

Soorten die provinciaal prioritair zijn geworden (29) VRL

Bruine kiekendief Fitis Fluiter Goudhaan VRL Grauwe klauwier VPS Grutto Huismus Kievit Kleine plevier Kruisbek VRL Kwartelkoning VRL Middelste bonte specht VRL Nachtzwaluw VRL Oehoe VRL Ooievaar VRL Raaf Roek VRL Roerdomp Scholekster VRL Slechtvalk Staartmees VPS Steenuil VRL Steltkluut VRL Visdief VRL Wespendief VRL Woudaap VRL Wulp Zomertortel Zwartkopmeeuw

Circus aeruginosus Phylloscopus trochilus Phylloscopus sibilatrix Regulus regulus Lanius collurio Limosa limosa Passer domesticus Vanellus vanellus Charadrius dubius Loxia curvirostra Crex crex Leiopicus medius Caprimulgus europaeus Bubo bubo Ciconia ciconia Corvus corax Corvus frugilegus Botaurus stellaris Haematopus ostralegus Falco peregrinus Aegithalos caudatus Athene noctua Himantopus himantopus Sterna hirundo Pernis apivorus Ixobrychus minutus Numenius arquata Streptopelia turtur Ichtyaetus melanocephalus

? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ?

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 62 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

Soorten die niet langer provinciaal prioritair zijn (1) Gekraagde roodstaart

5.5

Phoenicurus phoenicurus

ZOOGDIEREN

Bijlage 7

Zoogdieren in de Rode Lijstcategorie Bijna in Gevaar die beduidend wijder verspreid zijn in Antwerpen.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Aardmuis Ondergrondse woelmuis Konijn

Microtus agrestis Microtus subterraneus Oryctolagus cuniculus

27 14 541

Bijlage 8

%AN Sign

61 44.26 *** 41 34.15 1772 30.53 ***

Vergelijking tussen de vorige en de huidige lijst met provinciaal prioritaire zoogdieren in Antwerpen met het percentage bezette kilometerhokken in 2010 en 2020 en de Rode Lijstcategorie in 2010 (RL2010) en in 2020 (RL2020). De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

2010

RL2010

2020 RL2020

? ? ? -

LC RE RE RE

35 27 20 34

VU VU CR RE

Soorten die provinciaal prioritair zijn gebleven (1) Boommarter

HRL

Martes martes

Soorten die provinciaal prioritair zijn geworden (4) HRL

Bunzing HRL Europese bever HRL Europese otter HRL Wolf

Mustela putorius Castor fiber Lutra lutra Canis lupus

Soorten die niet langer provinciaal prioritair zijn (1) Waterspitsmuis

Neomys fodiens

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 63 van 66

5.6 Bijlage 9

DAGVLINDERS Vergelijking tussen de vorige en de huidige lijst met provinciaal prioritaire dagvlinders in Antwerpen met het percentage bezette kilometerhokken in 2010 en 2020 en de Rode Lijstcategorie in 2010 (RL2010) en in 2020 (RL2020). De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

2010

RL2010

2020 RL2020

43 59 50 43 37

VU EN VU VU CR

61 42 54 46 36

VU CR EN EN NT

? ? ?

EN VU CR

45 58 48

EN EN CR

Soorten die provinciaal prioritair zijn gebleven (5) Bont dikkopje VPS Gentiaanblauwtje Groentje Heideblauwtje VPS Veldparelmoervlinder

Carterocephalus palaemon Phengaris alcon Callophrys rubi Plebejus argus Melitaea cinxia

Soorten die provinciaal prioritair zijn geworden (3) VPS

Aardbeivlinder VPS Bruine eikenpage Bruine vuurvlinder

Pyrgus malvae Satyrium ilicis Lycaena tityrus

Soorten die niet langer provinciaal prioritair zijn (1) Heivlinder

VPS

Hipparchia semele

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 64 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564

www. vlaanderen.be/inbo

5.7 Bijlage 10

LIBELLEN Libellen in de Rode Lijstcategorie Bijna in Gevaar die beduidend wijder verspreid zijn in Antwerpen.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Plasrombout

Gomphus pulchellus

226

535 42.24 ***

Bijlage 11

%AN Sign

Vergelijking tussen de vorige en de huidige lijst met provinciaal prioritaire libellen in Antwerpen met het percentage bezette kilometerhokken in 2010 en 2020 en de Rode Lijstcategorie in 2010 (RL2010) en in 2020 (RL2020). De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

2010

RL2010

2020 RL2020

71 61 64 69 51 34 54 27

EN EN CR EN VU EN VU CR

55 45 50 91 63 32 75 31

VU LC CR CR EN LC EN LC

? ? ? ? ? ? ? ?

LC LC EN DD RE LC NT LC

48 50 46 55 30 34 59 56

VU CR CR LC CR VU VU EN

37 48 58 51 43

VU EN VU VU VU

31 54 42 21 48

LC LC LC CR LC

Soorten die provinciaal prioritair zijn gebleven (8) VPS

Beekrombout VPS Bosbeekjuffer HRL Gevlekte witsnuitlibel VPS Maanwaterjuffer Noordse witsnuitlibel VPS Variabele waterjuffer Venglazenmaker VPS Vroege glazenmaker

Gomphus vulgatissimus Calopteryx virgo Leucorrhinia pectoralis Coenagrion lunulatum Leucorrhinia rubicunda Coenagrion pulchellum Aeshna juncea Aeshna isoceles

Soorten die provinciaal prioritair zijn geworden (8) Bandheidelibel Geelvlekheidelibel VPS Hoogveenglanslibel HRL Rivierrombout HRL Sierlijke witsnuitlibel Steenrode heidelibel Venwitsnuitlibel Zwarte heidelibel

Sympetrum pedemontanum Sympetrum flaveolum Somatochlora arctica Stylurus flavipes Leucorrhinia caudalis Sympetrum vulgatum Leucorrhinia dubia Sympetrum danae

Soorten die niet langer provinciaal prioritair zijn (5) Beekoeverlibel Bruine korenbout Glassnijder VPS Kempense heidelibel Tangpantserjuffer

Orthetrum coerulescens Libellula fulva Brachytron pratense Sympetrum depressiusculum Lestes dryas

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// www.vlaanderen.be/inbo

doi.org/10.21436/inbor.54726564

Pagina 65 van 66

5.8 Bijlage 12

SPRINKHANEN EN KREKELS Vergelijking tussen de vorige en de huidige lijst met provinciaal prioritaire sprinkhanen en krekels in Antwerpen met het percentage bezette kilometerhokken in 2010 en 2020 en de Rode Lijstcategorie in 2010 (RL2010) en in 2020 (RL2020). De gebruikte afkortingen worden in Box 1 uitgelegd.

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

2010

RL2010

2020 RL2020

49 38 43 28

NT VU EN VU

57 37 42 23

LC LC LC NT

Soorten die provinciaal prioritair zijn gebleven (1) Zompsprinkhaan

Pseudochorthippus montanus

Soorten die niet langer provinciaal prioritair zijn (4) Heidesabelsprinkhaan Moerassprinkhaan Veenmol Wekkertje

Metrioptera brachyptera Stethophyma grossum Gryllotalpa gryllotalpa Omocestus viridulus

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Pagina 66 van 66

doi.org/10.21436/inbor.54726564