Issuu

20_025_2 WL rapporten

Toetsing kunstwerken in kusthavens Deelrapport 2 Golfbelasting Visserijsluis DEPARTEMENT MOBILITEIT & OPENBARE WERKEN

waterbouwkundiglaboratorium.be

Toetsing kunstwerken in kusthavens Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Vanneste, D.; Nguyen, D.A.; De Roo, S.; Suzuki, T.

Cover figuur © Google afbeelding, Visserijsluis, opname juli 2017 Juridische kennisgeving Het Waterbouwkundig Laboratorium is van mening dat de informatie en standpunten in dit rapport onderbouwd worden door de op het moment van schrijven beschikbare gegevens en kennis. De standpunten in deze publicatie zijn deze van het Waterbouwkundig Laboratorium en geven niet noodzakelijk de mening weer van de Vlaamse overheid of één van haar instellingen. Het Waterbouwkundig Laboratorium noch iedere persoon of bedrijf optredend namens het Waterbouwkundig Laboratorium is aansprakelijk voor het gebruik dat gemaakt wordt van de informatie uit dit rapport of voor verlies of schade die eruit voortvloeit. Copyright en wijze van citeren © Vlaamse overheid, Departement Mobiliteit en Openbare Werken, Waterbouwkundig Laboratorium 2022 D/2022/3241/002 Deze publicatie dient als volgt geciteerd te worden: Vanneste, D.; Nguyen, D.A.; De Roo, S.; Suzuki, T. (2022). Toetsing kunstwerken in kusthavens: Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis. Versie 3.0. WL Rapporten, 20_025_2. Waterbouwkundig Laboratorium: Antwerpen Overname uit en verwijzingen naar deze publicatie worden aangemoedigd, mits correcte bronvermelding. Documentidentificatie Opdrachtgever: Trefwoorden (3-5): Kennisdomeinen:

Agentschap Maritieme Dienstverlening en Ref.: WL2022R20_025_2 Kust, Afdeling Kust Haven Oostende, Visserijsluis, golfbelasting, Mike21-BW, SWAN kustbescherming > kustveiligheid bij extreme stormen > constructies in havens > numerieke modelleringen kustbescherming > kustveiligheid bij extreme stormen > hydrometeoklimaat extreme stormen > literatuur- en desktoponderzoek

Tekst (p.): Vertrouwelijk:

41 ‫ ܈‬Nee

Auteurs:

Vanneste, D.; Nguyen, D.A.

Bijlagen (p.): ‫ ܈‬Online beschikbaar

Controle Naam Revisor(en):

Projectleider:

De Roo, S. ; Suzuki, T.

Vanneste, D.

Handtekening

Getekend door:Sieglien De Roo (Signatur Getekend op:2022-01-06 20:48:53 +01:0 Reden:Ik keur dit document goed

Getekend door:Tomohiro Suzuki (Signatu Getekend op:2022-01-10 12:12:48 +01:0 Reden:Ik keur dit document goed

Getekend door:Dieter Vanneste (Signatur Getekend op:2022-01-06 16:31:06 +01:0 Reden:Ik keur dit document goed

Goedkeuring Getekend door:Abdelkarim Bellafkih (Sig Getekend op:2022-01-06 12:42:41 +01:0 Reden:Ik keur dit document goed

Afdelingshoofd:

F-WL-PP10-1 Versie 6 Geldig vanaf 01/10/2016

Bellafkih, K.

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Abstract Voor de uitvoering van de probabilistische toets van de Visserijsluis in de haven van Oostende zijn randvoorwaarden m.b.t. golfklimaat en golfbelasting op het kunstwerk vereist. Dit rapport bevat de resultaten van de numerieke modellering (Mike21-BW, SWAN) van het golfklimaat voor een waaier aan combinaties van hoogwaterstanden, golfhoogtes en (aanlandige) windsnelheden. De lokale golfcondities werden vervolgens omgezet in golfkrachten en drukprofielen, als invoer voor het nazicht op constructief falen van het kunstwerk.

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

III

F-WL-PP10-1 Versie 6 Geldig vanaf 01/10/2016

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Inhoudstafel Abstract ............................................................................................................................................................ III Inhoudstafel....................................................................................................................................................... V Lijst van de tabellen ......................................................................................................................................... VII Lijst van de figuren ......................................................................................................................................... VIII 1

Inleiding ..................................................................................................................................................... 1

Golfklimaat haven Oostende ..................................................................................................................... 3 2.1

2.1.1

Golfindringing: Mike21-BW ....................................................................................................... 3

2.1.2

Lokale wind: SWAN.................................................................................................................... 7

2.1.3

Resulterend golfspectrum ter hoogte van het kunstwerk ........................................................ 8

2.2

Randvoorwaarden golfmodellen (aanlandige wind) ....................................................................... 10

2.2.1

Referentiejaar 2020 ................................................................................................................. 10

2.2.2

Referentiejaar 2050 ................................................................................................................. 11

2.3

Resultaten hoogwatersituatie Visserijsluis...................................................................................... 12

2.3.1

Scenario 2020 .......................................................................................................................... 12

2.3.2

Scenario 2050 .......................................................................................................................... 16

2.4

Numerieke modellering ..................................................................................................................... 3

Golftransformatie Visserijsluis ........................................................................................................ 20

2.4.1

Mike21-BW .............................................................................................................................. 20

2.4.2

SWAN ....................................................................................................................................... 24

Golfbelasting bij aanlandige wind ........................................................................................................... 26 3.1

Methodiek ....................................................................................................................................... 26

3.1.1

Omzetting golfspectrum in golfdrukprofiel en golfkracht ....................................................... 26

3.1.2

Kansverdeling golfkrachten en drukprofielen ......................................................................... 27

3.1.3

Geometrische kenmerken Visserijsluis.................................................................................... 28

3.2

Resultaten Visserijsluis hoogwatersituatie...................................................................................... 28

3.2.1

Golfdrukprofielen onder golfkruin .......................................................................................... 28

3.2.2

Golfdrukprofielen onder golfdal .............................................................................................. 30

3.2.3

Golfkrachten scenario 2020..................................................................................................... 31

3.2.4

Golfkrachten scenario 2050..................................................................................................... 33

3.3

Evolutie golfbelasting tijdens stormperiode ................................................................................... 35

3.3.1

Geval 1: combinatie hoge waterstand en maximale golfbelasting ......................................... 35

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

3.3.2

Geval 2: combinatie laagwater en optredende golfbelasting tijdens stormopzet .................. 37

Golfbelasting bij aflandige wind .............................................................................................................. 38

Conclusies ................................................................................................................................................ 40

Referenties ...................................................................................................................................................... 41 Bijlage A

Simulatiematrix (aanlandige wind) .............................................................................................. B1

Bijlage B

Reflectiecoëfficienten Visserijsluis .............................................................................................. B3

Bijlage C

Matrixplots golfspectra ............................................................................................................... B4

Bijlage D

KD-curves Mike21-BW ................................................................................................................. B8

Bijlage E

Significante drukprofielen ......................................................................................................... B10

Bijlage F

Evolutie golfhoogte tijdens stormtij .......................................................................................... B11

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Lijst van de tabellen Tabel 1 – overzicht beschikbare Mike21-BW en SWAN simulaties ................................................................. 11 Tabel 2 – invallende golfparameters ter hoogte van de Visserijsluis, scenario 2020 ..................................... 12 Tabel 3 – totale golfparameters ter hoogte van de Visserijsluis, scenario 2020 ............................................ 14 Tabel 4 – invallende golfparameters ter hoogte van de Visserijsluis, scenario 2050 ..................................... 16 Tabel 5 – totale golfparameters ter hoogte van de Visserijsluis, scenario 2050 ............................................ 18 Tabel 6 – Regressiecoëfficiënten SWAN-gemodelleerde golfparameters tpv. Visserijsluis............................ 25 Tabel 7 – significante golfkrachten Visserijsluis, scenario 2020 ...................................................................... 31 Tabel 8 – significante golfkrachten Visserijsluis, scenario 2050 ...................................................................... 33 Tabel 9 – Richtingsafhankelijke limietwaarden waterstand bij maximale KD-factor ...................................... 35

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

VII

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Lijst van de figuren Figuur 1 – Mike21-BW bathymetrie (peilen in m TAW), illustratie richting NNW en T=1 jaar ......................... 4 Figuur 2 – modelbathymetrie richting W (illustratie voor T1000) incl. onderwaterberm op de ‘knik’ van de W-dam. .............................................................................................................................................................. 5 Figuur 3 – indeling typeklassen voor definitie absorptiecoëfficiënten langs binnenhaven Oostende ............. 6 Figuur 4 – SWAN bathymetrie haven Oostende ............................................................................................... 7 Figuur 5 – illustratie golfveld gemodelleerd met M21BW (links) en SWAN (rechts) in de omgeving Visserijsluis. ........................................................................................................................................................................... 9 Figuur 6 – KD-coëfficiënten Visserijsluis golfrichting NW, NNW en -37° N ..................................................... 20 Figuur 7 – KD-coëfficiënten Visserijsluis golfrichting N en NNO ..................................................................... 21 Figuur 8 – KD-coëfficiënten Visserijsluis golfrichting W en WNW .................................................................. 21 Figuur 9 – richtingsafhankelijke transformatie van de periode ...................................................................... 22 Figuur 10 – Havengeul Oostende (a) vóór verbreding (beeld 13-3-2014) en (b) na verbreding (beeld 31-7-2020) ............................................................................................................................................ 23 Figuur 11 – SWAN gemodelleerde Hm0 (a) en Tm-1,0 (b) ter plaatse sluisdeur Visserijsluis in functie van lokale windsnelheid ................................................................................................................................................... 24 Figuur 12 – gemodelleerde verdeling van individuele golven versus theoretische Rayleigh verdeling ......... 27 Figuur 13 – Significante golfdrukprofielen onder golfkruin, Visserijsluis, scenario 2020 ............................... 29 Figuur 14 – Significante golfdrukprofielen onder golfkruin, Visserijsluis, scenario 2050 ............................... 29 Figuur 15 – Significante golfdrukprofielen onder golfdal, Visserijsluis, scenario 2020 ................................... 30 Figuur 16 – Significante golfdrukprofielen onder golfdal, Visserijsluis, scenario 2050 ................................... 30 Figuur 17 – Getijslag i.f.v. waargenomen hoogwaterstanden (1925-2019) voor verschillende drempelwaarden van stormopzet................................................................................................................................................ 36 Figuur 18 – SWAN simulaties windrichting O, ZO en Z .................................................................................... 38

VIII

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

1 Inleiding Onderhavig rapport kadert in de probabilistische studie naar het constructief faalgedrag van de Visserijsluis in de haven van Oostende door HKV en Deltares. Het rapport geeft een overzicht van de lokale golfspectra en -belastingen ter plaatse van de Visserijsluis. Er wordt tevens ingegaan op de methodiek en enkele aspecten daarvan die verband houden met de te volgen aanpak in de probabilistische studie. De hydraulische belasting op het kunstwerk wordt veroorzaakt door een combinatie van waterstand en lokale golven. Beiden zijn afhankelijk van de windrichting. Het lokale golfspectrum bestaat enerzijds uit een laagfrequente component geassocieerd met golven die de haven binnendringen vanuit zee doorheen de havenmond, diffracteren op de koppen van de havendammen en verder in de haven reflecteren op kaaimuren of taluds; en anderzijds een hoogfrequente component ten gevolge van lokaal opgewekte windgolven. De hoeveelheid golfenergie geassocieerd met beide componenten is afhankelijk van de locatie van het kunstwerk in de haven en eventuele afscherming van constructies in de haven, de windrichting en de richting van de golven buitengaats. De probabilistische toets op constructief falen vereist de kennis van (een combinatie van) de richtingsafhankelijke waterstand en lokaal golfspectrum (en afgeleide belasting) over hun volledige kansbereik, zowel voor de hoog- als de laagwatersituatie. Indien dit gecombineerd wordt met de aard van de windrichting (aanlandig of aflandig 1) kunnen 4 gevallen onderscheiden worden: 1. Hoogwater bij aanlandige wind: in deze situatie treedt een verhoging van het astronomisch hoogwater op (stormopzet) in combinatie met zowel golfindringing als lokaal opgewekte windgolven in de haven. 2. Laagwater bij aanlandige wind: binnen dezelfde stormgebeurtenis als in situatie 1 wordt het astronomisch laagwater verhoogd door het stormopzet (indien de duurtijd van de stormpiek voldoende groot is). De windgolfbelasting is identiek als in situatie 1 maar door de lagere waterstand kunnen bepaalde fysische processen (breking, diffractie, reflectie) de mate van golfindringing wijzigen t.o.v. de hoogwatersituatie. 3. Laagwater bij aflandige wind: in deze situatie treedt een afwaaiing van de waterstand op (een verlaging van het astronomische laagwater), eventueel in combinatie met lokaal opgewekte windgolven uit aflandige sectoren 2. Of er effectief een golfbelasting op het kunstwerk optreedt hangt af van de oriëntatie, locatie en eventuele afscherming binnen de haven; 4. Hoogwater bij aflandige wind: deze situatie wordt gekenmerkt door een afwaaiing van het astronomisch hoogwater in combinatie met lokale windgolven. De golfbelasting is opnieuw afhankelijk van de oriëntatie en locatie van het kunstwerk in de haven, maar zal altijd beperkter zijn dan in situatie 1. De golfbelasting in geval 1 - de hoogwatersituatie onder stormopzet (aanlandige wind) - werd gemodelleerd met DHI Mike21-BW en SWAN voor resp. de golfindringing en lokale windgolven. Dit wordt in sectie 2 van dit rapport verder toegelicht. In sectie 3 van dit rapport worden de methodiek en resultaten van de berekening van golfdrukprofielen en golfkrachten voor dit geval uitgewerkt.

Vereenvoudigend kan het begrip aanlandige wind voor de Belgische kust gelijkgesteld worden met een bereik aan windsectoren van ZW t.e.m. NO (in wijzerzin doorlopen). Het begrip aflandige wind kan gezien worden als het complement ervan, t.t.z. de sectoren tussen ZW en NO in tegenwijzerzin doorlopen. De windrichting wordt hier behandeld als een discrete stochast. In het HR2014 en HR2020 wordt uitgegaan van 16 windsectoren van elk 22,5 graden.

De astronomische laagwaterstand (bij springtij) kan verlaagd worden door: (i) een hoge luchtdruk of (ii) door afwaaiing bij aflandige wind . In beide gevallen is het fysisch niet realistisch dat een langdurige periode van aanlandige wind aan het optredend (extreem) laagwater vooraf zou gaan (vermits anders een significante verhoging van de waterstand door stormopzet zou optreden). De combinatie van een aanlandige wind met een extreem laagtij wordt daarom niet beschouwd. 2

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Een variatie van de waterstand tijdens de storm met aanlandige wind (geval 2) werd niet gemodelleerd. Er wordt verder in dit rapport (sectie 3.3) beschreven hoe hier verder mee om te gaan in de studie. Voorlopig werd geen SWAN modellering uitgevoerd van de lokale windgolven voor aflandige sectoren (gevallen 3 en 4). Indien geoordeeld wordt dat de lokale windgolven een relevante belasting veroorzaken zal WL bijkomende SWAN modellering uitvoeren. Dit wordt verder toegelicht in sectie 4 van dit rapport.

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

2 Golfklimaat haven Oostende 2.1 Numerieke modellering 2.1.1

Golfindringing: Mike21-BW

Model o 2DH Boussinesq vergelijkingen, faseoplossend o fysische processen:  golfgeneratie : t.h.v. modelrand, kortkruining  diffractie : treedt op aan havenmond, maar ook op enkele punten in binnenhaven (bv. Visserijsluis)  refractie en shoaling : basisproces bij propagerende golven in ondiep water  (partiële) golfreflectie : kademuren en taluds in haven, incl. staande golven (zie verder)  golfbreking : voorhaven (onderwaterbermen staketsel, dijktalud Halve Maan, …)  golfoploop : niet beschouwd op havendammen en glooiingen 3  golftransmissie : niet beschouwd over havendammen (kunstmatig verhoogd kruinpeil 4) o rekenrooster 1x1 m Modelbathymetrie Figuur 1 toont de modelbathymetrie van de haven na verbreding van de havengeul en heraanleg van de Halve Maandijk (plannen okt 2017). De resolutie bedraagt 1x1 m (zie sectie 3.1.2 in De Roo et al. (2020)). Omdat voor richting W de onderwaterberm ter hoogte van de ‘knik’ in de westelijke havendam mogelijk een invloed heeft op de golfindringing door de havenmond, werd deze onderwaterberm opgenomen in de aangepast modelbathymetrie (Figuur 3). Golfreflectie en -absorptie Bij de opmaak van de Mike21-BW modelbestanden werd bijzondere aandacht besteed aan de absorptiecoëffciënten gedefinieerd in de zg. sponge layer bestanden. Conform de aanpak in Gruwez et al. (2011) werden de kademuren, taluds, … langsheen het havenbekken ingedeeld in 7 typeklassen naargelang de geometrie (kruinpeil, rechte muur of talud, palenfundering, aanwezigheid stormmuur):

Omwille van numerieke stabiliteit (zie het oorspronkelijk modelopzet $3.1.5 in Gruwez et al. (2011)). De numerieke implementatie met porositeitslagen bleek geen optie omdat op die manier de geometrie niet accuraat ingebouwd kan worden en er bovendien stabiliteitsproblemen mee gepaard gaan (zie het oorspronkelijk modelopzet $3.1.5 in Gruwez et al. (2011)).

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Merk op dat in de bepaling van de reflectiecoëfficiënten werd uitgegaan van de eigenschappen (type wand, kruinpeil) van de bestaande kadeconstructies in de haven. 2 extra klassen voor het Klein Strand en de (nieuw aangelegde) Halve Maandijk werden gedefinieerd. De locatie van de types wordt weergegeven in Figuur 2. De waarde van de reflectie/absorptiecoëfficiënt is niet enkel afhankelijk van het type constructie maar ook van de waterstand. De relatie tussen de absorptiecoëfficiënten en de reflectiecoëfficiënt werd voor verschillende waterstanden onderzocht in Gruwez et al. (2012). Hierbij werd steeds loodrechte golfinval verondersteld. Bijlage B bevat de toegepaste reflectiecoëfficiënten op de modelrand t.p.v. de zeewaartse sluisdeuren van de Visserijsluis.

Figuur 1 – Mike21-BW bathymetrie (peilen in m TAW), illustratie richting NNW en T=1 jaar

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Figuur 2 – modelbathymetrie richting W (illustratie voor T1000) incl. onderwaterberm op de ‘knik’ van de W-dam.

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Figuur 3 – indeling typeklassen voor definitie absorptiecoëfficiënten langs binnenhaven Oostende

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

2.1.2

Lokale wind: SWAN

Model o o

Action-balance vergelijkingen, fasegemiddeld (spectraaldomein) fysische processen:  kortkruinige golfgeneratie door wind op basis van beschikbare strijklengte  golfdiffractie : wordt in principe gemodelleerd (zij het minder nauwkeurig dan in Mike21-BW), ook niet samen met reflectie  (partiële) golfreflectie : kademuren en taluds in haven, geen staande golven.  Golfbreking Rekenrooster: 2 x 2 m

Bathymetrie De bathymetrie (resolutie 2 x 2 m) en havengeometrie beschrijven de haven Oostende na heraanleg van de Halve Maan (plannen oktober 2017). Het modeldomein bevat een uitbreiding in zuidelijke richting in vgl. met het Mike21-BW model. Open havenmond. Figuur 3 toont de bathymetrie met aanduiding van de obstakels 5. Zie Bijlage B voor toegepaste reflectiecoëfficiënten ter plaatse van de Visserijsluis.

Figuur 4 – SWAN bathymetrie haven Oostende,(y-as = NNW)

De numerieke implementatie van een (partieel) reflecterende rand in het modeldomein in SWAN vereist de definitie van een zg. obstacle line die langs beide zijden omgeven moet zijn door een natte gridcel. Dit heeft als gevolgd dat de geografische locatie van de reflecterende wanden in Mike21-BW en SWAN niet exact dezelfde is. In de definitie van de uitvoerpunten (Gx) in de nabijheid van de sluisdeuren is hiermee rekening gehouden door eenzelfde relatieve afstand t.o.v. het gemodelleerde obstakel te beschouwen.

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

2.1.3

Resulterend golfspectrum ter hoogte van het kunstwerk

De berekening van de golfbelasting op de afwaartse vloeddeuren van de Visserijsluis vereist de kennis van de golfparameters (golfhoogte, golfperiode) van het golfveld ter plaatse van het kunstwerk. Het totale golfveld wordt gekenmerkt door het gecombineerde golfspectrum dat de bijdrage van zowel de golfindringing als de windgolven bevat en samengesteld (gesuperponeerd) wordt op basis van de golfspectra uit beide golfmodellen. Dit is een benadering van de werkelijkheid in die zin dat de interactie tussen de langere indringingsgolven met de lokale wind niet gecapteerd wordt. Tot op heden is er echter geen (algemeen bruikbaar) faseoplossend golfvoortplantingsmodel beschikbaar dat alle hoger vermelde golftransformatieprocessen én windgroei combineert. Het golfveld in de nabijheid van een reflecterende structuur vertoont echter een wezenlijk verschil in Mike en SWAN. In Mike21-BW wordt het (partieel) staande golfveld opgelost, zoals ook geïllustreerd in de linker panelen in Figuur 4. Theoretisch geldt dat ter plaatse van de reflecterende wand de totale golfhoogte gelijk is aan de invallende golfhoogte vermenigvuldigd met een factor (1+CR), met CR de (frequentiegemiddelde) reflectiecoëfficiënt 6 die gedefinieerd wordt als de verhouding van de gereflecteerde t.o.v. invallende (significante) golfhoogte. In SWAN echter bevat de oplossing weliswaar de invloed van de reflectie (toename golfenergie), maar vermits de fase niet opgelost wordt bevat het golfveld geen ruimtelijke variatie (zie Figuur 4 rechts). Theoretisch geldt dat de totale golfhoogte in SWAN ter plaatse van de reflecterende wand gelijk is aan de invallende golfhoogte vermenigvuldigd met een factor �1 + 𝐶𝐶𝑅𝑅 2 .

Omwille van dit verschil dienen beide gemodelleerde golfspectra omgezet te worden in een gelijkaardig (invallend of totaal) golfspectrum ter plaatse van het kunstwerk (locatie G1 in Figuur 4), om vervolgens gesuperponeerd te worden. o Het invallend M21-BW golfspectrum wordt bekomen door vermenigvuldiging van het gemodelleerde 2 (totale) golfspectrum Sf,M met een factor 1/�1 + 𝐶𝐶𝑅𝑅,𝑀𝑀 � ; o Het invallend SWAN golfspectrum wordt bekomen door vermenigvuldiging van het gemodelleerde golfspectrum Sf,M met een factor 1/�1 + 𝐶𝐶𝑅𝑅,𝑆𝑆 ²�; o Het totaal SWAN golfspectrum wordt bekomen door vermenigvuldiging van het gemodelleerde 2 golfspectrum Sf,M met een factor 1 + 2𝐶𝐶𝑅𝑅 ⁄(1 + 𝐶𝐶𝑅𝑅,𝑆𝑆 );

waarbij CR,M en CR,S de (waterstandsafhankelijke) reflectiecoëfficiënten voorstellen die in resp. in Mike21-BW en SWAN toegepast werden t.h.v. de modelrand op de locatie van het beschouwde kunstwerk (sluisdeur of uitwateringsconstructie). Het resulterend invallend golfspectrum ter plaatse van het kunstwerk wordt dan bekomen als: 𝑆𝑆𝑓𝑓,𝑖𝑖𝑖𝑖𝑖𝑖 (𝑓𝑓) =

𝑆𝑆𝑓𝑓,𝑀𝑀 (𝑓𝑓) 𝑆𝑆𝑓𝑓,𝑆𝑆 (𝑓𝑓) + (1 + 𝐶𝐶𝑅𝑅,𝑀𝑀 )² (1 + 𝐶𝐶𝑅𝑅,𝑆𝑆 ²)

Het resulterend totaal golfspectrum ter plaatse van het kunstwerk wordt dan bekomen als: 𝑆𝑆𝑓𝑓,𝑡𝑡𝑡𝑡𝑡𝑡 (𝑓𝑓) = 𝑆𝑆𝑓𝑓,𝑀𝑀 (𝑓𝑓) + 𝑆𝑆𝑓𝑓,𝑆𝑆 (𝑓𝑓) �1 +

2𝐶𝐶𝑅𝑅,𝑆𝑆 � (1 + 𝐶𝐶𝑅𝑅,𝑆𝑆 ²)

De reflectiecoëfficiënten zoals toegepast in Mike21-BW en SWAN (zie Bijlage B), waarbij loodrechte golfinval verondersteld wordt.

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Figuur 5 – illustratie golfveld gemodelleerd met M21BW (links) en SWAN (rechts) in de omgeving Visserijsluis.

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

2.2 Randvoorwaarden golfmodellen (aanlandige wind) 2.2.1

Referentiejaar 2020

De richtingsafhankelijke randvoorwaarden die toegepast werden in de golfmodellen Mike21-BW en SWAN werden afgeleid uit het Hydraulisch Randvoorwaardenboek 2014 (De Roo et al., 2016a) 7. Voor enkele ontbrekende windrichtingen binnen de aanlandige sector (ZW-NO) werden deze met een extra analyse aangevuld (De Roo et al., 2021). De randvoorwaarden omvatten: • • •

hoogwaterstand te Oostende (beide modellen), terugkeerperiode tussen 1 en 100,000 jaar Mike21-BW : golfhoogte en periode in ondiep water, terugkeerperiode tussen 1 en 100,000 jaar SWAN: 2u-gemiddelde windsnelheid uw,10 , terugkeerperiode T tussen 1 en 100,000 jaar 8

De simulaties worden gedefinieerd voor vaste retourperiodes tussen 1 en 100,000 jaar, waarbij elke fysische parameter (waterstand, golven en wind) gecombineerd wordt op dezelfde retourperiode op basis van hun respectievelijke marginale kansverdeling uit de HR2014 (er wordt dus geen rekening gehouden met de fysische correlatie tussen waterstand, golven en wind). Merk op dat de beschouwde ondergrens T=1 jaar een praktische keuze betreft gebaseerd op de POT drempelwaarden toegepast in de extremewaardeverdelingen van waterstand en windsnelheid in HR2014 9. Voor de deelopdrachten in het bestek probabilistische toetsing (16EH/19/06) die betrekking hebben op het Masterplan Kustveiligheid volstaat een bovengrens T=1000 jaar. De simulaties voor T=10,000 en 100,000 jaar zijn nodig voor de probabilistische analyse in het kader van de overstromingsrisicoanalyse voor de kustvlakte. De simulatiematrix (zie Bijlage A) bevat vaste aanlandige richtingssectoren (breedte 22.5 graden) van ZW t.e.m. NO. De kritieke richting voor golfindringing in de havens van Oostende en Zeebrugge ligt tussen de ‘vaste’ richtingen (- 37°N) en wordt expliciet meegenomen in de simulatiematrix. Van het maximaal aantal richtingen werden in deze studie de richtingen W t.e.m. NNO gesimuleerd in Mike21-BW voor het scenario 2020. Voor de richtingen ZW, WZW en NNE wordt de golfindringing in de haven van Oostende verwaarloosbaar geacht (dit wordt bevestigd in de resultaten voor W en NNO in Bijlage C). De SWAN simulaties zijn uitgevoerd voor alle richtingen van ZW t.e.m. NO. Tabel 1 geeft een overzicht.

Op het ogenblik van het bepalen van het opzet van deze studie was het inmiddels gepubliceerde Hydraulisch Randvoorwaardenboek 2020 (Vuik et al., 2020) nog niet beschikbaar. Het gemodelleerde golfklimaat kan echter bepaald worden met HR2020 als randvoorwaarden op basis van de afgeleide golftransformatie (zie sectie 2.4). 8 2u gemiddelde waarde gecorrigeerd voor landwrijving met reductiefactor 0.72 voor aanlandige wind (afgeleid in De Roo et al. (2016b) op basis van een analyse van windgegevens buitengaats (MP0 en MP7) op de Zeebrugge daminstrumentatie. Voorheen werd een reductiefactor van 0.8 (of 0.9 voor NW) toegepast voor omzetting van offshore naar land, zie bijlage 4 in Gruwez et al. (2011)). 9

De (richtingsafhankelijke) POT drempel voor waterstand en wind voor T=1 jaar is kleiner dan de mediane waarde van deze respectievelijke parameters in de verdeling. Voor de golfhoogte is hier (nipt) niet aan voldaan.

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis Tabel 1 – overzicht beschikbare Mike21-BW en SWAN simulaties

Mike21-BW

2.2.2

SWAN

2020

2050

2020

2050





WZW









WNW







-37 °N



NNW







NNO











Referentiejaar 2050

Naast de huidige toestand dient de toetsing van de kunstwerken ook de toestand in het jaar 2050 te beschouwen (de vastgelegde horizon in het lopende Masterplan Kustveiligheid). De invloed van de verwachte klimaatsverandering op de stormvloedpeilen wordt meegerekend op basis van het klimaatscenario dat gehanteerd wordt in het Masterplan Kustveiligheid (Verwaest et al., 2009). Daarbij gaat men uit van geleidelijke versnelling van de zeespiegelstijging en de stormopzetten over de 21ste eeuw, volgens onderstaand kwadratisch verband:

T.o.v. het referentiejaar 2014 10 resulteert bovenstaande formule in een toename van de stormvloedpeilen met 0,236 m in 2050. De windsnelheden in 2050 blijven ongewijzigd t.o.v. de waarden in HR2014. De golfhoogte en periode op ondiep water met de zeespiegelstijging voor het referentiejaar 2050 werden niet expliciet onderzocht in HR2014. Deze werden benaderend ingeschat als volgt: o de golfhoogte (Hm0) werd verhoogd door de verhouding Hm0/waterdiepte constant te houden o de periode werd aangepast op basis van de gefitte relatie i.f.v. de golfhoogte, zie HR2014. Mike21-BW simulaties in het scenario 2050 werden enkel uitgevoerd voor richtingen NNW, NW en -37°N. Voor de opmaak van het gecombineerde spectrum voor de richtingen NNE,N, WNW en W werden de Mike21-BW simulaties overgenomen uit 2020. Gelet op de geringe verschillen in Hm0 waarden tussen scenario’s 2020 en 2050 voor de richtingen NNW, NW en -37°N wordt de impact op de nauwkeurigheid als minimaal ingeschat. De randvoorwaarden voor 2050 zijn eveneens opgenomen in de simulatiematrix in Bijlage A.

10 Het referentiejaar van het gebruikte Hydraulische Randvoorwaardenboek is 2014. De historische meetreeks van waterstanden (1925-2014) werd op datzelfde referentiejaar teruggebracht op basis van de tot dusver waargenomen zeespiegelstijging .

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

2.3 Resultaten hoogwatersituatie Visserijsluis 2.3.1

Scenario 2020 Tabel 2 – invallende golfparameters ter hoogte van de Visserijsluis, scenario 2020 M21BW Hm0,inc [m]

SWAN

Tm_10,inc [s]

Hm0,inc [m]

Tm_10,inc [s]

0.06

1.31

0.06

1.31

0.09

1.51

0.09

1.51

0.12

1.68

0.12

1.68

0.16

1.88

0.16

1.88

0.22

2.06

0.22

2.06

NNO

NNW

-37°N

gecombineerd

Hm0,inc [m]

0.27

2.23

0.27

2.23

0.09

7.31

0.05

1.04

0.10

5.85

0.22

9.53

0.07

1.23

0.23

8.77

0.33

10.70

0.12

1.57

0.35

9.64

0.37

11.34

0.19

1.93

0.41

9.45

0.39

11.94

0.24

2.16

0.46

9.23

0.37

12.56

0.29

2.30

0.47

8.76

0.15

8.94

0.05

0.92

0.16

8.22

0.26

10.07

0.07

1.10

0.27

9.40

0.86

11.03

0.13

1.57

0.87

10.80

0.97

11.72

0.18

1.84

0.99

11.38

0.89

12.33

0.22

2.00

0.92

11.72

0.78

12.80

0.25

2.11

0.82

11.78

0.79

9.16

0.08

1.03

0.79

9.09

1.21

10.13

0.12

1.32

1.22

10.04

1.62

10.95

0.18

1.66

1.63

10.84

1.84

11.43

0.22

1.80

1.86

11.29

1.77

11.91

0.25

1.89

1.78

11.72

1.41

12.24

0.29

1.98

1.44

11.83

0.84

8.86

0.10

1.12

0.85

8.75

1.37

10.21

0.15

1.44

1.38

10.10

1.71

10.80

0.20

1.69

1.73

10.68

1.93

11.10

0.24

1.82

1.94

10.96

1.78

11.44

0.27

1.91

1.80

11.22

1.44

11.85

0.29

1.96

1.47

11.45

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Tabel 2 – invallende golfparameters ter hoogte van de Visserijsluis, scenario 2020 (vervolg) M21BW

WNW

WSW

Definitieve versie

SWAN

gecombineerd

Hm0,inc [m]

Tm_10,inc [s]

Hm0,inc [m]

Tm_10,inc [s]

Hm0,inc [m]

Tm_10,inc [s]

0.85

8.64

0.11

1.19

0.86

8.51

1.29

10.14

0.17

1.50

1.31

9.99

1.68

10.83

0.21

1.70

1.69

10.69

1.94

11.19

0.25

1.83

1.96

11.03

1.56

11.60

0.28

1.91

1.58

11.30

1.37

11.89

0.30

1.96

1.40

11.43

0.48

9.15

0.16

1.37

0.51

8.38

0.83

10.81

0.24

1.66

0.86

10.12

1.00

11.57

0.32

1.90

1.05

10.69

1.00

12.13

0.39

2.10

1.08

10.79

1.00

12.30

0.46

2.26

1.10

10.55

0.75

12.95

0.52

2.38

0.91

9.48

0.07

8.84

0.19

1.48

0.20

2.35

0.14

10.28

0.29

1.78

0.33

3.42

0.31

10.41

0.40

2.06

0.51

5.24

0.38

10.46

0.51

2.33

0.63

5.21

0.32

10.79

0.61

2.56

0.69

4.31

0.35

11.03

0.71

2.74

0.79

4.37

0.22

1.55

0.22

1.55

0.29

1.76

0.29

1.76

0.36

1.96

0.36

1.96

0.43

2.12

0.43

2.12

0.49

2.27

0.49

2.27

0.55

2.40

0.55

2.40

0.19

1.47

0.19

1.47

0.25

1.68

0.25

1.68

0.32

1.87

0.32

1.87

0.39

2.04

0.39

2.04

0.46

2.20

0.46

2.20

0.51

2.32

0.51

2.32

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Tabel 3 – totale golfparameters ter hoogte van de Visserijsluis, scenario 2020 M21BW Hm0,tot [m]

NNE

NNW

-37°N

SWAN

Tm_10,tot [s]

gecombineerd

Hm0,tot [m]

Tm_10,tot [s]

Hm0,inc [m]

Tm_10,tot [s]

0.12

1.31

0.12

1.31

0.17

1.51

0.17

1.51

0.22

1.68

0.22

1.68

0.31

1.88

0.31

1.88

0.42

2.06

0.42

2.06

0.51

2.23

0.51

2.23

0.17

7.31

0.09

1.04

0.19

5.96

0.44

9.53

0.13

1.23

0.46

8.84

0.66

10.70

0.23

1.57

0.70

9.73

0.74

11.34

0.35

1.93

0.82

9.60

0.74

11.94

0.46

2.16

0.87

9.26

0.69

12.56

0.53

2.30

0.87

8.73

0.30

8.94

0.09

0.92

0.31

8.29

0.53

10.07

0.14

1.10

0.55

9.46

1.71

11.03

0.26

1.57

1.73

10.82

1.84

11.72

0.35

1.84

1.88

11.38

1.66

12.33

0.42

2.00

1.71

11.71

1.38

12.80

0.47

2.11

1.46

11.71

1.57

9.16

0.14

1.03

1.58

9.10

2.43

10.13

0.23

1.32

2.44

10.05

3.25

10.95

0.34

1.66

3.26

10.85

3.51

11.43

0.41

1.80

3.53

11.29

3.26

11.91

0.46

1.89

3.29

11.72

2.46

12.24

0.52

1.98

2.52

11.80

1.68

8.86

0.18

1.12

1.69

8.76

2.73

10.21

0.29

1.44

2.75

10.11

3.43

10.80

0.39

1.69

3.45

10.69

3.67

11.10

0.46

1.82

3.70

10.96

3.31

11.44

0.51

1.91

3.35

11.22

2.54

11.85

0.54

1.96

2.59

11.42

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Tabel 3 – totale golfparameters ter hoogte van de Visserijsluis, scenario 2020 (vervolg) M21BW

WNW

WSW

Definitieve versie

SWAN

gecombineerd

Hm0,tot [m]

Tm_10,tot [s]

Hm0,tot [m]

Tm_10,tot [s]

Tm_10 [s]

1.70

8.64

0.22

1.19

1.72

8.52

2.59

10.14

0.32

1.50

2.61

10.00

3.36

10.83

0.41

1.70

3.38

10.70

3.70

11.19

0.48

1.83

3.73

11.04

2.91

11.60

0.52

1.91

2.95

11.30

2.42

11.89

0.56

1.96

2.48

11.39

0.96

9.15

0.30

1.37

1.01

8.45

1.66

10.81

0.45

1.66

1.72

10.18

2.00

11.57

0.60

1.90

2.09

10.77

1.91

12.13

0.75

2.10

2.05

10.80

1.87

12.30

0.86

2.26

2.06

10.53

1.32

12.95

0.96

2.38

1.63

9.29

0.14

8.84

0.37

1.48

0.39

2.43

0.29

10.28

0.56

1.78

0.62

3.56

0.63

10.41

0.76

2.06

0.99

5.45

0.72

10.46

0.96

2.33

1.20

5.22

0.60

10.79

1.15

2.56

1.30

4.29

0.65

11.03

1.32

2.74

1.47

4.36

0.41

1.55

0.41

1.55

0.55

1.76

0.55

1.76

0.69

1.96

0.69

1.96

0.81

2.12

0.81

2.12

0.92

2.27

0.92

2.27

1.03

2.40

1.03

2.40

0.35

1.47

0.35

1.47

0.48

1.68

0.48

1.68

0.61

1.87

0.61

1.87

0.74

2.04

0.74

2.04

0.86

2.20

0.86

2.20

0.97

2.32

0.97

2.32

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

2.3.2

Scenario 2050 Tabel 4 – invallende golfparameters ter hoogte van de Visserijsluis, scenario 2050 M21BW Hm0,inc [m]

NNO

NNW

-37°N

SWAN

Tm_10,inc [s]

gecombineerd

Hm0,inc [m]

Tm_10,inc [s]

Hm0,inc [m]

Tm_10,inc [s]

0.06

1.31

0.06

1.31

0.09

1.51

0.09

1.51

0.13

1.72

0.13

1.72

0.18

1.94

0.18

1.94

0.23

2.10

0.23

2.10

0.27

2.24

0.27

2.24

0.09

7.31

0.05

1.04

0.10

5.86

0.22

9.53

0.08

1.28

0.23

8.65

0.33

10.70

0.14

1.72

0.36

9.34

0.37

11.34

0.20

2.00

0.42

9.27

0.39

11.94

0.25

2.17

0.46

9.18

0.37

12.56

0.29

2.29

0.47

8.75

0.15

8.94

0.05

0.91

0.16

8.22

0.26

10.07

0.09

1.32

0.28

9.10

0.86

11.03

0.14

1.64

0.87

10.77

0.97

11.72

0.18

1.84

0.99

11.38

0.89

12.33

0.22

1.97

0.92

11.74

0.78

12.80

0.25

2.10

0.82

11.79

0.87

9.25

0.08

1.07

0.88

9.18

1.24

10.22

0.14

1.48

1.25

10.11

1.62

11.10

0.18

1.68

1.63

10.98

1.67

11.69

0.22

1.80

1.68

11.53

1.47

12.27

0.24

1.87

1.49

11.99

1.38

12.31

0.27

1.95

1.40

11.93

0.89

8.97

0.11

1.24

0.89

8.85

1.38

10.14

0.17

1.55

1.39

10.02

1.74

10.79

0.21

1.72

1.75

10.66

1.80

11.27

0.24

1.82

11.10

1.85

11.73

0.27

1.89

1.87

11.53

1.46

11.90

0.29

1.95

1.49

11.51

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Tabel 4 – invallende golfparameters ter hoogte van de Visserijsluis, scenario 2050 (vervolg) M21BW

WNW

WSW

Definitieve versie

SWAN

gecombineerd

Hm0,inc [m]

Tm_10,inc [s]

Hm0,inc [m]

Tm_10,inc [s]

Hm0,inc [m]

Tm_10,inc [s]

0.90

8.75

0.13

1.33

0.91

8.59

1.40

10.17

0.18

1.58

1.41

10.03

1.75

10.96

0.22

1.73

1.76

10.82

1.85

11.24

0.25

1.83

1.86

11.07

1.46

11.67

0.28

1.90

1.49

11.33

1.26

12.02

0.30

1.95

1.29

11.47

0.48

9.15

0.17

1.45

0.51

8.29

0.83

10.81

0.25

1.72

0.86

10.07

1.00

11.57

0.32

1.93

1.05

10.66

1.00

12.13

0.39

2.10

1.08

10.79

1.00

12.30

0.46

2.26

1.11

10.53

0.75

12.95

0.52

2.37

0.91

9.51

0.07

8.84

0.20

1.52

0.21

2.34

0.14

10.28

0.30

1.81

0.33

3.39

0.31

10.41

0.40

2.07

0.51

5.21

0.38

10.46

0.51

2.33

0.63

5.19

0.32

10.79

0.61

2.55

0.69

4.32

0.35

11.03

0.71

2.73

0.79

4.36

0.22

1.58

0.22

1.58

0.30

1.79

0.30

1.79

0.37

1.98

0.37

1.98

0.43

2.13

0.43

2.13

0.49

2.26

0.49

2.26

0.54

2.38

0.54

2.38

0.19

1.48

0.19

1.48

0.26

1.70

0.26

1.70

0.33

1.89

0.33

1.89

0.39

2.05

0.39

2.05

0.45

2.19

0.45

2.19

0.52

2.32

0.52

2.32

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Tabel 5 – totale golfparameters ter hoogte van de Visserijsluis, scenario 2050 M21BW Hm0,tot [m]

NNO

NNW

-37°N

SWAN

Tm_10,tot [s]

gecombineerd

Hm0,tot [m]

Tm_10,tot [s]

Hm0,inc [m]

Tm_10,tot [s]

0.12

1.31

0.12

1.31

0.17

1.51

0.17

1.51

0.25

1.72

0.25

1.72

0.34

1.94

0.34

1.94

0.44

2.10

0.44

2.10

0.51

2.24

0.51

2.24

0.17

7.31

0.09

1.04

0.19

5.97

0.44

9.53

0.15

1.28

0.47

8.72

0.66

10.70

0.27

1.72

0.71

9.45

0.74

11.34

0.38

2.00

0.83

9.43

0.74

11.94

0.46

2.17

0.88

9.23

0.69

12.56

0.53

2.29

0.87

8.78

0.30

8.94

0.09

0.91

0.31

8.29

0.53

10.07

0.18

1.32

0.56

9.18

1.71

11.03

0.27

1.64

1.73

10.80

1.84

11.72

0.35

1.84

1.88

11.38

1.66

12.33

0.40

1.97

1.71

11.75

1.38

12.80

0.46

2.10

1.46

11.74

1.75

9.25

0.15

1.07

1.75

9.19

2.48

10.22

0.27

1.48

2.49

10.12

3.08

11.10

0.35

1.68

3.10

10.98

3.11

11.69

0.41

1.80

3.14

11.53

2.61

12.27

0.45

1.87

2.64

11.97

2.39

12.31

0.48

1.95

2.44

11.90

1.77

8.97

0.21

1.24

1.79

8.86

2.76

10.14

0.32

1.55

2.78

10.03

3.31

10.79

0.39

1.72

3.33

10.66

3.39

11.27

0.45

1.82

3.42

11.11

3.41

11.73

0.50

1.89

3.44

11.52

2.55

11.90

0.53

1.95

2.60

11.48

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Tabel 5 – totale golfparameters ter hoogte van de Visserijsluis, scenario 2050 (vervolg) M21BW

WNW

WSW

Definitieve versie

SWAN

gecombineerd

Hm0,tot [m]

Tm_10,tot [s]

Hm0,tot [m]

Tm_10,tot [s]

Tm_10 [s]

1.80

8.75

0.25

1.33

1.82

8.61

2.80

10.17

0.34

1.58

2.82

10.04

3.33

10.96

0.42

1.73

3.36

10.82

3.48

11.24

0.47

1.83

3.51

11.07

2.69

11.67

0.51

1.90

2.74

11.33

2.20

12.02

0.55

1.95

2.27

11.43

0.96

9.15

0.32

1.45

1.01

8.37

1.66

10.81

0.47

1.72

10.14

2.00

11.57

0.61

1.93

2.09

10.74

1.91

12.13

0.74

2.10

2.05

10.82

1.87

12.30

0.86

2.26

2.06

10.54

1.32

12.95

0.94

2.37

1.62

9.36

0.14

8.84

0.38

1.52

0.40

2.41

0.29

10.28

0.57

1.81

0.64

3.52

0.63

10.41

0.77

2.07

0.99

5.42

0.72

10.46

0.96

2.33

1.20

5.22

0.60

10.79

1.14

2.55

1.29

4.32

0.65

11.03

1.30

2.73

1.45

4.38

0.42

1.58

0.42

1.58

0.56

1.79

0.56

1.79

0.70

1.98

0.70

1.98

0.82

2.13

0.82

2.13

0.92

2.26

0.92

2.26

1.01

2.38

1.01

2.38

0.36

1.48

0.36

1.48

0.49

1.70

0.49

1.70

0.62

1.89

0.62

1.89

0.75

2.05

0.75

2.05

0.86

2.19

0.86

2.19

0.97

2.32

0.97

2.32

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

2.4 Golftransformatie Visserijsluis De resultaten van de golfsimulaties worden in deze sectie voorgesteld in een vorm die toelaat de golftransformatie te beschrijven tussen een opgelegde (richtingsafhankelijke) randvoorwaarde (de waterstand en golfcondities buitengaats en de lokale windsnelheid) en de kenmerken van de golf ter plaatse van de deur van de Visserijsluis. Dit stelt de gebruiker van deze resultaten in staat om het lokale golfveld te berekenen in functie van een gekozen randvoorwaarde, b.v. op basis van het meest recente Hydraulisch Randvoorwaardenboek 2020 (Vuik et al., 2020) 11. 2.4.1

Mike21-BW

De zg. invallende (𝐾𝐾𝐷𝐷𝑖𝑖𝑖𝑖𝑖𝑖 ) of totale (𝐾𝐾𝐷𝐷𝑡𝑡𝑡𝑡𝑡𝑡 ) diffractiecoëfficiënt wordt gedefinieerd als de verhouding van de resp. lokale invallende of totale golfhoogte tot de golfhoogte buitengaats (opgelegd aan de Mike21-BW modelrand): 𝐾𝐾𝐷𝐷𝑖𝑖𝑖𝑖𝑖𝑖 = 𝐻𝐻

𝑖𝑖𝑛𝑛𝑐𝑐 𝐻𝐻𝑚𝑚0,𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙

𝑚𝑚0,𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏

; 𝐾𝐾𝐷𝐷𝑡𝑡𝑡𝑡𝑡𝑡 = 𝐻𝐻

𝑡𝑡𝑡𝑡𝑡𝑡 𝐻𝐻𝑚𝑚0,𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙

𝑚𝑚0,𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏

De KD-factor is in principe onafhankelijk van de golfhoogte, voor zover er geen brekingsprocessen optreden tussen de modelrand en de haveningang of in bepaalde ondiepe zones van de haven.

KD [-]

0,8

-37deg

0,7

0,6

NNW -37deg

0,5

0,4

NNW 0,3 0,2 0,1 5,0

5,5

6,0

6,5

7,0

7,5

8,0

8,5

9,0

9,5

10,0

SWL [m TAW] Figuur 6 – KD-coëfficiënten Visserijsluis golfrichting NW, NNW en -37° N (bovenste kromme totaal, onderste invallend)

Figuur 6 toont de KD-coëfficiënten voor de golfrichtingen NW, NNW en -37°N in functie van de waterstand (SWL). De symbolen in Figuur 6 tonen de gemodelleerde waarden. Bemerk dat deze punten geen monotoon stijgend of dalend verloop kennen, dit is het gevolg van de verschillen tussen de simulaties voor eenzelfde retourperiode met en zonder zeespiegelstijging. Voor een praktische toepassing wordt voorgesteld de uitgemiddelde curves te gebruiken. Het bereik van deze curves werd artificieel uitgebreid tussen +5 en +10 m TAW. De punten (getalwaarden) die deze KD-curves bepalen zijn opgenomen in Bijlage D 12.

11 Als locatie dient het beschikbare uitvoerpunt 117 nabij de haveningang Oostende gekozen te worden [X=493920.54 m ,Y= 5677439.60 m UTM31 WGS84, Z=-7.78 m TAW] volgens BCP2020. 12 Voor praktisch gebruik kan kubische interpolatie toegepast worden teneinde de krommen in Figuur 6 te benaderen.

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

De krommen vertonen een maximum rond tussen + 6.0 en 6.5 m TAW. Dit kan toegeschreven worden aan de maximale reflectie in het havenbekken in dit interval van waterstand. Tussen +6.75 en +7.5 m TAW is de KD-waarde het hoogst voor de richting -37 °N (de richting van de vaargeul). Voor hogere waterstanden neemt de KD-coëfficiënt terug af wegens de golftransmissie over de kaaivlakken. Figuur 7 en 8 geven de KD-curves voor resp. richtingen N,NNO en W,WNW weer. Het bereik van deze curves werd artificieel uitgebreid tussen+5 en +10 m TAW. Getalwaarden dewelke deze KD-curves bepalen zijn opgenomen in Bijlage D. 0,50

0,45 NNE

0,40

KD [-]

0,35

0,30 NNE

0,25 0,20 0,15 0,10 0,05 0,00 4,5

5,0

5,5

6,0

6,5

7,0

7,5

8,0

8,5

9,0

9,5

10,0

SWL [m TAW] Figuur 7 – KD-coëfficiënten Visserijsluis golfrichting N en NNO (bovenste kromme totaal, onderste invallend)

0,50

0,45 WNW

0,40

0,35 0,30

KD [-]

WNW

0,25

0,20 0,15 0,10 0,05 0,00 5,0

5,5

6,0

6,5

7,0

7,5

8,0

8,5

9,0

9,5

10,0

SWL [m TAW] Figuur 8 – KD-coëfficiënten Visserijsluis golfrichting W en WNW (bovenste kromme totaal, onderste invallend)

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Naast de transformatie van de golfhoogte dient ook de transformatie van de golfperiode in het Mike21-BW gekarakteriseerd te worden. Daartoe wordt de verhouding tussen de spectrale periode Tm-1,0 en de golfpiekperiode buitengaats Tp,bound (op de modelrand) gebruikt. De evolutie van deze verhouding in functie van de waterstand wordt weergegeven in Figuur 9. Behalve voor richtingen NNO, N en W ligt deze verhouding tussen 1 en 1.1, en neemt deze licht af met toenemende waterstand. Voor praktisch gebruik kan gesteld worden: 𝑇𝑇𝑚𝑚−1,0 = 1.05 ∗ 𝑇𝑇𝑝𝑝,𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏 ; golfrichting N, NNW, -37°N, NW,WNW

𝑇𝑇𝑚𝑚−1,0 = 1.15 ∗ 𝑇𝑇𝑝𝑝,𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏𝑏 ; golfrichting NNE, W 1,35

NNE

Tm-10/Tp,bound [-]

1,30

1,25

NNW

1,20

-37deg

1,15

1,10

WNW W

1,05 1,00 0,95 0,90 4,50

5,00

5,50

6,00

6,50

7,00

7,50

8,00

SWL [m TAW] Figuur 9 – richtingsafhankelijke transformatie van de periode

De maximale waarde van de totale KD-factor ter plaatse van de deur van de Visserijsluis bedraagt bijna 0.8 (Figuur 6) en is nog een stuk hoger dan de waarde 0.4-0.5 vermeld in De Roo et al. (2020), die echter bepaald werd aan de ingang van de fuik (ter hoogte van uitvoerpunt G6 in Figuur 5). De KD-factoren zijn een stuk hoger dan de gemeten waarden 0.2-0.3 tijdens stormcondities (IMDC, 2015). De verbreding van de vaargeul ter hoogte van de Halve Maan (zie Figuur 10) is, zoals ook aangegeven in De Roo et al. (2020) de reden voor de toegenomen golfenergie ter hoogte van de Visserijsluis.

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

(a)

(b) Figuur 10 – Havengeul Oostende (a) vóór verbreding (beeld 13-3-2014) en (b) na verbreding (beeld 31-7-2020)

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

2.4.2

SWAN

Uit de analyse van de golfhoogte en -periode ter plaatse van de Visserijsluis blijkt dat deze sterk gecorreleerd zijn met de windsnelheid (Figuur 10). Fysische processen gerelateerd aan de waterdiepte spelen hier niet mee in de lokale opwekking van golven, maar er is wel onrechtstreeks een invloed van de waterstand via de in SWAN toegepaste reflectiecoëfficiënten langs de modelranden van het havenbekken (zie tabel B.2). Merk op dat de beschikbare modelresultaten impliciet een correlatie tussen waterstand en windsnelheid bevatten wegens de geselecteerde combinaties waterstand-windsnelheid op hun beider (richtingsafhankelijke) marginale verdeling. De verschillen in gemodelleerde Hm0 of Tm-1,0 voor gelijke windsnelheid (en -richting) en beide waterstanden (2020 en 2050) zijn beperkt en treden voornamelijk op voor waterstanden in de nabijheid van de kruinpeilen van de kademuren (grosso modo tussen +6.5 en +7.5 m TAW in de haven van Oostende). 0,8

Hm0,inc [m]

0,7

NNE

0,6

0,5

NNW NW

0,4

-37deg

0,3

WNW

0,2

0,1

WSW SW

0,0 1,0

1,1

1,2

1,3

1,4

1,5

log(uw,land [m/s])

(a) 3,0 NE

2,5

NNE N

Tm-1,0 [s]

2,0

NNW NW

1,5

-37deg WNW

1,0

W WSW

0,5

0,0

1,0

1,1

1,2

1,3

1,4

1,5

log(uw,land [m/s])

(b) Figuur 11 – SWAN gemodelleerde Hm0 (a) en Tm-1,0 (b) ter plaatse sluisdeur Visserijsluis in functie van lokale windsnelheid

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Voor de verschillende windrichtingen wordt een lineair verband afgeleid 13 tussen het logaritme van de lokale windsnelheid (zie $2.2) en de invallende golfhoogte en spectrale periode: 𝐻𝐻𝑚𝑚0,𝑖𝑖𝑖𝑖𝑖𝑖 = ℎ1 log 𝑢𝑢𝑤𝑤,𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙 + ℎ2 𝑇𝑇𝑚𝑚−1,0 = 𝑡𝑡1 log 𝑢𝑢𝑤𝑤,𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙𝑙 + 𝑡𝑡2

De totale golfhoogte ter plaatse van de sluisdeur kan afgeleid worden uit de invallende golfhoogte als: 𝐻𝐻𝑚𝑚0,𝑡𝑡𝑡𝑡𝑡𝑡 = (1 + 𝐶𝐶𝑅𝑅 ) ∗ 𝐻𝐻𝑚𝑚0,𝑖𝑖𝑖𝑖𝑖𝑖

met CR de waarde voor de (waterstandsafhankelijke) reflectiecoëfficiënt (zie tabel B.2).

Tabel 6 – Regressiecoëfficiënten SWAN-gemodelleerde golfparameters tpv. Visserijsluis

h1 [m*log(s/m)]

h2 [m]

t1 [s*log(s/m)]

t2 [m]

0.7358

-0.7682

2.9044

-1.8379

NNO

0.7678

-0.8199

3.7373

-3.0266

0.6090

-0.6022

3.1740

-2.3073

NNW

0.6874

-0.6676

2.6856

-1.6881

-37°N

0.7640

-0.7334

2.5985

-1.5131

0.7984

-0.7605

2.6182

-1.5082

WNW

1.1799

-1.2111

2.9135

-1.8782

2.0850

-2.3260

4.7505

-4.1558

WZW

1.2698

-1.3000

3.0684

-2.0627

1.1901

-1.2561

2.9042

-1.9858

13 In de lineaire regressie worden enkel de resultaten T1-T5 meegenomen, vermits dit de kwaliteit van de regressie ten goede komt en bij voorkeur de golfkarakteristieken nauwkeurig(er) voorspeld worden in het extreme(re) bereik van windsnelheden.

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

3 Golfbelasting bij aanlandige wind 3.1 Methodiek 3.1.1

Omzetting golfspectrum in golfdrukprofiel en golfkracht

De golfbelasting op het kunstwerk wordt op basis van het golfspectrum op 2 manieren berekend: (i) volgens de methode Goda-Takahashi (2010) en (ii) op basis van het golfdrukprofiel volgens de lineaire golftheorie. Bij de methode Goda-Takahashi (hierna verder afgekort tot ‘Goda methode’) zijn de volgende aannames en parameterwaarden van toepassing (zie ook Bijlage D in Bree et al., 2018): o de invallende significante golfhoogte (Hs≈Hm0) ter plaatse van het kunstwerk werd als invoer gebruikt,

welke overeenstemt met een significante golfkracht Fs; de golflengte berekend op basis van de invallende golfpiekperiode Tp≈1.1*Tm-1,0; een densiteit van zeewater ρw=1025 kg/m³; loodrechte golfinval 14; de golfdrukformules veronderstellen 100 % golfreflectie, waardoor een eventuele overschatting van de belasting te verwachten is bij optreden van significante golfoverslag of overloop; o het Goda model heeft betrekking op de belasting onder een golfkruin. Voor een golfdal kunnen de berekeningsdiagrammen in sectie 4.2.3 in Goda (2010) gebruikt worden. Deze leveren de totale kracht onder een golfdal, het aangrijpingspunt van de resultante en druk ter hoogte van de bodem. Deze diagrammen werden theoretisch afgeleid voor staande (niet-brekende) golven. Deze diagrammen werden echter niet toegepast in deze studie; o de methode is ontwikkeld voor unimodale spectra (vertoont 1 energiepiek) en is minder geschikt indien zowel lokale windgeneratie als golfindringing een gelijkwaardige energieinhoud vertonen15. Als alternatief kunnen 'equivalente' waarden voor Hm0 en Tp gebruikt worden als invoer (gewogen gemiddeldes) evenwel zonder kennis van de impact op de betrouwbaarheid van de methode. o o o o

De significante golfkracht Fs (kracht per eenheidsbreedte op een vlakke wand) onder een enkeltoppig 16 golfspectrum wordt op basis van de lineaire golftheorie berekend als: ±𝐻𝐻 ⁄2 𝜌𝜌𝑤𝑤 𝑔𝑔𝐻𝐻𝑠𝑠 cosh 𝑘𝑘(𝑧𝑧+ℎ)

𝐹𝐹𝑠𝑠 ± = ± ∫−ℎ 𝑠𝑠

cosh 𝑘𝑘ℎ

𝑑𝑑𝑑𝑑

(1)

waarbij Hs de totale significante golfhoogte inclusief gemodelleerde reflectie (Hs≈Hm0) en 𝑘𝑘 = 2𝜋𝜋⁄𝐿𝐿𝑝𝑝 het golfgetal op basis van de golfpiekperiode Tp≈1.1*Tm-1,0. In vergelijking (1) staat het plusteken voor de kracht onder een golfkruin, het minteken onder een golfdal. Hoewel de golfdruk in vergelijking (1) strikt genomen theoretisch geldig is tot op de stilwaterlijn (z=0), werd de kracht in voorliggende berekeningen geïntegreerd tot op de golfkruin (voor zover deze onder het kruinpeil van de sluisdeur blijft). Vermits de lineaire golftheorie slechts geldig is voor golven met beperkte amplitude kunnen grotere afwijkingen verwacht worden naarmate de golven sterker niet-lineair worden.

De golfrichting in de fuik van de Visserijsluis werd niet bepaald in Mike21-BW en SWAN. Voor de windgolven uit sector ZW-WNW kan deze met goede benadering als loodrecht invallend op de sluisdeuren ingeschat worden (zie bijlage C). Voor de indringingsgolven uit sector N-WNW treedt er diffractie op de hoek van de C-power kaai en reflectie op de kademuren op. In dat geval is de golfrichting niet met hoge nauwkeurigheid vast te stellen. De golfrichting wordt daarom (conservatief) vastgelegd als loodrecht invallend op de sluisdeuren, voor alle golfrichtingen. 15 Uit de studie van de gemodelleerde golfspectra blijkt dat dit enkel voor de Demeysluis het geval is. 16 Als alternatief voor een dubbeltoppig spectrum kan de methode 2x toegepast worden en de resultaten kwadratisch gesommeerd (persoonlijke communicatie H. Tuin).

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

In Tuin (2020) werden de Goda methode en de lineaire golftheorie vergeleken met de lineaire spectrale golftheorie. Voor het geval van de Visserijsluis, waar een enkeltoppig golfspectrum van toepassing is, werd een goede overeenkomst tussen de lineaire golftheorie en de spectrale lineaire golftheorie bekomen. Beiden resulteerden voor het beschouwde geval in iets hogere waarden van golfkracht in vergelijking met de Goda methode. In de resultaten wordt de hoogste waarde resulterend uit beide methodes weerhouden. 3.1.2

Kansverdeling golfkrachten en drukprofielen

De verdeling van individuele golfhoogtes binnen een golfspectrum van niet-brekende golven kan met goede benadering d.m.v. een Rayleigh verdeling beschreven worden. Dit geldt zowel voor enkeltoppige als dubbeltoppige golfspectra (Goda, 2010). Dit gegeven wordt geïllustreerd aan de hand van een met Mike21-BW gemodelleerd golfspectrum nabij de Visserijsluis (Figuur 4). Mike21-BW 323_deg T3, 2020 2,5 2,0 1,5

H/Hs [-] 1,0 0,5 0,0 1,0E+00

1,0E-01

1,0E-02

1,0E-03

1,0E-04

1,0E-05

P [-] Figuur 12 – gemodelleerde verdeling van individuele golven versus theoretische Rayleigh verdeling (rode lijn).

De kans op overschrijden van een golfkracht kan conditioneel aan het golfveld beschouwd worden 17. In Tuin (2020) wordt op basis van experimenteel gemeten golf- en golfkrachtspectra aangetoond dat de krachten Rayleigh verdeeld zijn, zowel voor enkeltoppige als dubbeltoppige spectra. De overschrijdingskans van de golfkracht F op basis van de Rayleigh verdeling luidt 18: 𝐹𝐹 2

𝑃𝑃(𝐹𝐹) = 𝑒𝑒𝑒𝑒𝑒𝑒 �−2 � � � 𝐹𝐹 𝑠𝑠

(2)

waarin Fs de significante golfkracht als schaalparameter, berekend op basis van Hs≈Hm0. De significante golfkracht heeft een overschrijdingskans van 13.5%. Eenmaal de waarde Fs gekend, levert vergelijking (2) de golfkrachtwaarde voor een willekeurige overschrijdingskans. Op dezelfde manier als voor de golfkracht kan ook het significante drukprofiel verschaald worden op basis van een Rayleigh verdeling met de significante golfdruk als schaalparameter.

Indien er destructieve interferentie optreedt tussen de inkomende en gereflecteerde golf kan in principe de 1-op-1 relatie tussen golfhoogte en golfkracht verbroken worden, waardoor de kansverdelingen van golven en krachten onderling kunnen afwijken.

𝐻𝐻

𝜋𝜋 𝐻𝐻 2

� (zie hoofdstuk 2 Goda (2010)) Afgeleid op basis van 𝑃𝑃 � � � = 𝑒𝑒𝑒𝑒𝑒𝑒 �− � � � � en 𝐻𝐻𝑠𝑠 ≅ 1.6𝐻𝐻 𝐻𝐻

Definitieve versie

4 𝐻𝐻

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

3.1.3

Geometrische kenmerken Visserijsluis

Bodempeil ter plaatse van sluiskolk: -5.6 m TAW 19. Kruinpeil vloeddeuren: +6.91 m TAW. De aanwezigheid van de klapperdeuren wordt verwaarloosd. De belastbare breedte van een enkele puntdeur bedraagt 9.5 m 20. In dit rapport worden de golfkrachten echter per eenheidsbreedte uitgedrukt.

3.2 Resultaten Visserijsluis hoogwatersituatie 3.2.1

Golfdrukprofielen onder golfkruin

Het overzicht van significante golfdrukprofielen berekend voor de scenario’s 2020 en 2050 wordt getoond in resp. Figuur 5 en 6. Voor de richtingen N, NNW, -37°N, NW en WNW, gekenmerkt door vrij lange indringingsgolven, is er een vrij goede overeenkomst tussen beide berekeningsmethoden. Door de grote golflengte komt het hyperbolisch drukprofiel volgens de lineaire golftheorie in deze gevallen vrij goed overeen met het lineaire drukprofiel volgens Goda. Voor de grootste retourperiodes (≥ T3) levert de Goda methode de grootste waarde van de resulterende golfkracht, zij het verschil met de lineaire golftheorie beperkt (tot ca. 15%). Voor de overige richtingen, gekenmerkt door vrij korte windgolven, levert de Goda methode een beduidende onderschatting van de golfkracht, zoals ook vermeld in Tuin (2020). De getalwaarden van alle significante drukprofielen zijn opgenomen in Bijlage E.

Afgeleid op peilplan 181009_724_HA_OST_HAV_AB_SB_33 (peiling 33kHz dd. 9/10-10-2018).

219020_plan2-4 Toetsing sluizen en stuwen Oostende. Vloeddeuren benedenhoofd Visserijsluis – afmetingen hout OSS.0001

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Figuur 13 – Significante golfdrukprofielen onder golfkruin, Visserijsluis, scenario 2020

Figuur 14 – Significante golfdrukprofielen onder golfkruin, Visserijsluis, scenario 2050

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

3.2.2

Golfdrukprofielen onder golfdal

Figuur 7 en 8 tonen de golfdrukprofielen onder een golfdal berekend met de lineaire golftheorie, voor resp. scenario 2020 en 2050.

Figuur 15 – Significante golfdrukprofielen onder golfdal, Visserijsluis, scenario 2020

Figuur 16 – Significante golfdrukprofielen onder golfdal, Visserijsluis, scenario 2050

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

3.2.3

Golfkrachten scenario 2020 Tabel 7 – significante golfkrachten Visserijsluis, scenario 2020

NNO

NNW

-37°N

SWL [m TAW]

Hm0,inc [m]

Tm_10,inc [s]

Hm0,tot [m]

Tm_10,tot [s]

4.59

0.06

1.31

0.12

1.31

5.40

1.88

-5.33

4.96

0.09

1.51

0.17

1.51

8.06

2.82

-7.91

5.34

0.12

1.68

0.22

1.68

11.22

3.95

-10.96

5.72

0.16

1.88

0.31

1.88

16.25

5.76

-15.75

6.10

0.22

2.06

0.42

2.06

22.42

7.99

-21.56

6.48

0.27

2.23

0.51

2.23

28.30

10.14

-26.98

4.59

0.10

5.85

0.19

5.96

9.06

5.49

-8.87

5.11

0.23

8.77

0.46

8.84

23.05

19.37

-21.99

5.63

0.35

9.64

0.70

9.73

36.71

32.34

-34.21

6.15

0.41

9.45

0.82

9.60

44.98

38.98

-41.60

6.67

0.46

9.23

0.87

9.26

48.96

43.34

-46.00

7.19

0.47

8.76

0.87

8.73

48.15

47.84

-47.49

4.80

0.16

8.22

0.31

8.29

14.99

12.13

-14.50

5.34

0.27

9.40

0.55

9.46

27.74

24.22

-26.25

5.88

0.87

10.80

1.73

10.82

97.06

89.05

-82.00

6.42

0.99

11.38

1.88

11.38

105.63

105.34

-92.23

6.96

0.92

11.72

1.71

11.71

95.40

106.66

-88.52

7.50

0.82

11.78

1.46

11.71

80.44

93.12

-79.40

5.01

0.79

9.09

1.58

9.10

82.50

69.84

-70.02

5.55

1.22

10.04

2.44

10.05

138.16

120.87

-108.11

6.09

1.63

10.84

3.26

10.85

185.08

171.20

-145.36

6.62

1.86

11.29

3.53

11.29

198.22

197.87

-162.60

7.16

1.78

11.72

3.29

11.72

182.58

205.03

-160.23

7.69

1.44

11.83

2.52

11.80

138.23

161.16

-132.39

5.15

0.85

8.75

1.69

8.76

89.90

73.99

-75.47

5.62

1.38

10.10

2.75

10.11

157.44

137.71

-120.62

6.09

1.73

10.68

3.45

10.69

195.52

179.63

-151.93

6.56

1.94

10.96

3.70

10.96

207.84

204.31

-167.69

7.03

1.80

11.22

3.35

11.22

186.20

204.77

-160.66

7.50

1.47

11.45

2.59

11.42

142.96

164.24

-133.95

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Fs golfkruin [kN/m] lin. golftheorie Goda

Fs golfdal [kN/m] lin. golftheorie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Tabel 6 – significante golfkrachten Visserijsluis, scenario 2020 (vervolg)

WNW

WSW

SWL [m TAW]

Hm0,inc [m]

Tm_10,inc [s]

Hm0,tot [m]

Tm_10,tot [s]

5.23

0.86

8.51

1.72

8.52

91.88

73.97

-76.94

5.66

1.31

9.99

2.61

10.00

149.25

129.77

-115.74

6.09

1.69

10.69

3.38

10.70

191.61

176.10

-149.48

6.52

1.96

11.03

3.73

11.04

209.56

206.73

-168.20

6.96

1.58

11.30

2.95

11.30

164.52

181.76

-143.73

7.39

1.40

11.43

2.48

11.39

137.21

157.98

-128.05

5.25

0.51

8.38

1.01

8.45

52.03

41.96

-46.94

5.67

0.86

10.12

1.72

10.18

94.79

84.71

-80.07

6.10

1.05

10.69

2.09

10.77

118.51

108.59

-99.03

6.52

1.08

10.79

2.05

10.80

115.31

112.27

-100.94

6.94

1.10

10.55

2.06

10.53

114.71

123.63

-104.55

7.37

0.91

9.48

1.63

9.29

90.01

95.15

-87.13

5.24

0.20

2.35

0.39

2.43

19.62

6.91

-18.87

5.64

0.33

3.42

0.62

3.56

32.69

12.41

-30.73

6.05

0.51

5.24

0.99

5.45

54.04

28.07

-49.22

6.45

0.63

5.21

1.20

5.22

67.55

35.05

-61.18

6.86

0.69

4.31

1.30

4.29

72.51

31.79

-67.96

7.26

0.79

4.37

1.47

4.36

81.28

59.56

-78.50

5.14

0.22

1.55

0.41

1.55

20.41

7.21

-19.56

5.52

0.29

1.76

0.55

1.76

28.38

10.08

-26.87

5.90

0.36

1.96

0.69

1.96

36.84

13.17

-34.46

6.28

0.43

2.12

0.81

2.12

45.08

16.20

-41.79

6.65

0.49

2.27

0.92

2.27

51.66

18.66

-48.36

7.03

0.55

2.40

1.03

2.40

57.25

41.40

-55.24

5.09

0.19

1.47

0.35

1.47

17.41

6.14

-16.80

5.41

0.25

1.68

0.48

1.68

24.45

8.67

-23.32

5.72

0.32

1.87

0.61

1.87

32.15

11.46

-30.27

6.04

0.39

2.04

0.74

2.04

40.20

14.38

-37.44

6.36

0.46

2.20

0.86

2.20

48.30

17.33

-44.48

6.68

0.51

2.32

0.97

2.32

54.50

19.70

-50.99

WL2022R20_025_2

Fs golfkruin [kN/m] lin. golftheorie Goda

Fs golfdal [kN/m] lin. golftheorie

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

3.2.4

Golfkrachten scenario 2050 Tabel 8 – significante golfkrachten Visserijsluis, scenario 2050

NNO

NNW

-37°N

SWL [m TAW]

Hm0,inc [m]

Tm_10,inc [s]

Hm0,tot [m]

Tm_10,tot [s]

4.82

0.06

1.31

0.12

1.31

5.54

1.94

-5.47

5.20

0.09

1.51

0.17

1.51

8.23

2.89

-8.10

5.58

0.13

1.72

0.25

1.72

12.75

4.51

-12.45

5.96

0.18

1.94

0.34

1.94

18.23

6.47

-17.61

6.33

0.23

2.10

0.44

2.10

23.76

8.48

-22.83

6.71

0.27

2.24

0.51

2.24

28.81

10.38

-27.63

4.82

0.10

5.86

0.19

5.97

9.24

5.55

-9.06

5.34

0.23

8.65

0.47

8.72

23.68

19.62

-22.59

5.86

0.36

9.34

0.71

9.45

38.05

32.83

-35.54

6.39

0.42

9.27

0.83

9.43

46.34

39.49

-42.87

6.91

0.46

9.18

0.88

9.23

48.82

43.10

-46.89

7.43

0.47

8.75

0.87

8.78

47.76

47.19

-47.76

5.03

0.16

8.22

0.31

8.29

15.27

12.30

-14.80

5.57

0.28

9.10

0.56

9.18

28.79

24.55

-27.27

6.11

0.87

10.77

1.73

10.80

98.22

89.79

-83.74

6.65

0.99

11.38

1.88

11.38

105.12

105.23

-93.96

7.19

0.92

11.74

1.71

11.75

94.77

105.29

-90.02

7.73

0.82

11.79

1.46

11.74

79.92

91.99

-79.92

5.25

0.88

9.18

1.75

9.19

94.06

79.52

-78.51

5.78

1.25

10.11

2.49

10.12

142.24

124.98

-112.56

6.32

1.63

10.98

3.10

10.98

174.71

171.53

-142.04

6.86

1.68

11.53

3.14

11.53

175.08

180.32

-150.05

7.39

1.49

11.99

2.64

11.97

146.02

170.96

-135.16

7.93

1.40

11.93

2.44

11.90

133.24

156.19

-130.88

5.39

0.89

8.85

1.79

8.86

96.97

79.96

-81.00

5.85

1.39

10.02

2.78

10.03

158.41

139.25

-124.39

6.32

1.75

10.66

3.33

10.66

187.92

181.74

-150.79

6.79

1.82

11.10

3.42

11.11

191.22

191.26

-160.48

7.26

1.87

11.53

3.44

11.52

190.56

212.09

-167.57

7.73

1.49

11.51

2.60

11.48

142.83

164.79

-136.76

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Fs golfkruin [kN/m] lin. golftheorie Goda

Fs golfdal [kN/m] lin. golftheorie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Tabel 7 – significante golfkrachten Visserijsluis, scenario 2050 (vervolg)

WNW

WSW

SWL [m TAW]

Hm0,inc [m]

Tm_10,inc [s]

Hm0,tot [m]

5.46

5.89

T2 T3

Tm_10,tot [s]

0.91

8.59

1.82

8.61

99.27

80.08

-82.67

1.41

10.03

2.82

10.04

160.57

141.49

-126.35

6.33

1.76

10.82

3.36

10.82

189.37

184.60

-151.94

6.76

1.86

11.07

3.51

11.07

196.42

196.17

-163.68

7.19

1.49

11.33

2.74

11.33

151.96

168.51

-137.46

7.63

1.29

11.47

2.27

11.43

124.63

143.97

-119.98

5.48

0.51

8.29

1.01

8.37

53.34

42.48

-48.19

5.91

0.86

10.07

1.72

10.14

96.72

85.69

-81.82

6.33

1.05

10.66

2.09

10.74

118.12

108.87

-101.13

6.75

1.08

10.79

2.05

10.82

114.65

111.89

-102.75

7.18

1.11

10.53

2.06

10.54

114.11

122.11

-106.51

7.60

0.91

9.51

1.62

9.36

89.11

93.85

-88.27

5.47

0.21

2.34

0.40

2.41

20.53

7.24

-19.72

5.88

0.33

3.39

0.64

3.52

33.87

12.78

-31.87

6.28

0.51

5.21

0.99

5.42

55.35

28.30

-50.41

6.69

0.63

5.19

1.20

5.22

67.20

34.76

-62.33

7.09

0.69

4.32

1.29

4.32

71.49

52.12

-68.54

7.50

0.79

4.36

1.45

4.38

80.03

58.83

-79.04

5.38

0.22

1.58

0.42

1.58

21.41

7.58

-20.51

5.76

0.30

1.79

0.56

1.79

29.67

10.57

-28.07

6.14

0.37

1.98

0.70

1.98

38.06

13.62

-35.61

6.51

0.43

2.13

0.82

2.13

45.97

16.45

-42.66

6.89

0.49

2.26

0.92

2.26

51.21

18.50

-49.02

7.27

0.54

2.38

1.01

2.38

55.70

40.51

-55.04

5.32

0.19

1.48

0.36

1.48

18.15

6.41

-17.50

5.64

0.26

1.70

0.49

1.70

25.60

9.08

-24.35

5.96

0.33

1.89

0.62

1.89

33.21

11.86

-31.28

6.28

0.39

2.05

0.75

2.05

41.15

14.77

-38.35

6.60

0.45

2.19

0.86

2.19

48.27

17.38

-45.11

6.91

0.52

2.32

0.97

2.32

53.94

38.93

-51.62

WL2022R20_025_2

Fs golfkruin [kN/m] lin. golftheorie Goda

Fs golfdal [kN/m] lin. golftheorie

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

3.3 Evolutie golfbelasting tijdens stormperiode In hetgeen voorafging werden golfkarakteristieken en bijhorende belasting op de zeewaartse deuren van de Visserijsluis behandeld op het moment van hoogwater (verondersteld de stormpiek) tijdens een storm met stormopzet. De vraag stelt zich echter of er op een ander tijdstip gedurende de storm zich een meer kritieke situatie kan voordoen voor een bepaald faalmechanisme. 2 gevallen worden onderscheiden: Geval 1: de combinatie van een hoge waterstand (niet noodzakelijk de stormpiek) en maximale golfbelasting is bepalend voor het faalmechanisme (bv. bezwijken van sluisdeur) Geval 2: de combinatie van een lage waterstand en optredende golfbelasting is bepalend voor het faalmechanisme (bv. stabiliteit van kolk- of keermuren) Hierna wordt een redenering uiteengezet om de golfbelasting in te schatten die ontstaat op een tijdstip verschillend van hoogwater, tijdens een storm met opzet. Daarbij wordt verondersteld dat de golfhoogte op ondiep water buitengaats constant blijft gedurende een voldoende lange periode (min. 6 uur) vóór of na de stormpiek (hoogwater). 3.3.1

Geval 1: combinatie hoge waterstand en maximale golfbelasting

De KD-factor ter plaatse van de Visserijsluis (bij golfindringing) is afhankelijk van de waterstand, zoals blijkt uit de analyse van de Mike21-BW resultaten (Figuur 6 t.e.m.8). Tabel 9 bevat de waterstanden waarvoor de maximale KD-factor bereikt wordt, gegeven de golfrichting. Tabel 9 – Richtingsafhankelijke limietwaarden waterstand bij maximale KD-factor

golfrichting

Limietwaterstand [m TAW]

Max. KD (totaal) [-]

+6.5

0.195

WNW

+6.0

0.42

+6.5

0.78

-37°N

+6.3

0.75

NNW

+6.3

0.69

0.42

NNE

+5.75

0.18

Indien de maximale hoogwaterstand tijdens de storm zich onder de waterstand bevindt die hoort bij de maximale KD-factor (Tabel 9), zal de grootste golfbelasting ontstaan op het hoogwater (stormpiek). Dit is de meest kritieke situatie te beschouwen in de studie van het constructief falen. Indien de maximale hoogwaterstand zich echter boven de waterstand bevindt die hoort bij de maximale KD-factor, zal de meest kritieke situatie ontstaan op het tijdstip voor of na hoogwater wanneer de limietwaterstand uit Tabel 9 bereikt wordt. Er dient echter opgemerkt te worden dat deze situatie zich voordoet bij opkomend of afgaand tij, en van significant kortere duur is dan de hoogwatersituatie (geschat 1-2 uur) 21. In de uitwerking van de studie van het constructief faalgedrag dient verder beoordeeld te worden of deze situatie al dan niet als kritiek beschouwd dient te worden.

21 In het meest extreme geval zou de laagwaterstand onder stormopzet de limietwaarde uit Tabel 9 benaderen. Het daartoe benodigde stormopzet is echter dermate groot (waterstand >+10 m TAW) dat dit zou leiden tot een totale overstroming van de Oostendse haven. Dit scenario lijkt niet van praktisch nut in een toets anno vandaag of met een beperkte horizon voor zeespiegelstijging.

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Figuur 17 toont de gemeten waarden van getijslag (delta HW-LW gedefinieerd als het verschil tussen het hoogwater en het daaropvolgend laagwater) in functie van de gemeten hoogwaters (met stormopzet) in de periode 1925-2019 22. De figuren tonen een duidelijke correlatie tussen de getijslag en de optredende hoogwaterstand. Op basis hiervan kan men concluderen dat bij extreme hoogwaterstanden (>+7 m TAW) de waterstand vóór of na het hoogwater de limietwaarden uit Tabel 9 zal bereiken.

(a)

(b)

(c)

(d)

Figuur 17 – Getijslag i.f.v. waargenomen hoogwaterstanden (1925-2019) voor verschillende drempelwaarden van stormopzet (brondata: Meetnet Vlaamse Banken, Vuik et al., 2020)

Hiertoe werden de waterstandsgegevens in de meetreeks WP2-waterstanden.csv uit Vuik et al. (2020) gebruikt, dewelke de gemeten hoogwaterstanden en het daarmee corresponderende opzet en windrichting bevatten.

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

3.3.2

Geval 2: combinatie laagwater en optredende golfbelasting tijdens stormopzet

Een analyse van beschikbare golfmetingen binnen en buiten de haven van Oostende werd uitgevoerd om inzicht te krijgen in de fysische correlatie tussen de golfhoogte ter hoogte van de ingang Visserijsluis en het getij, gedurende een stormperiode met opzet. De nota die de resultaten van deze analyse behandelt is opgenomen in Bijlage F. Uit een analyse van de golfhoogte ter plaatse van de ingang Visserijsluis tijdens enkele gemeten (NW) stormen blijkt dat de energie van de korte golven (periode<20 s) gereduceerd kan worden tijdens het laagwater binnen een beschouwde stormperiode met opzet, bij een onveranderlijke golfhoogte buitengaats. Er zijn echter verschillende onzekerheden hierbij, waardoor het aangewezen is (veiligheidshalve) geen reductie van de lokale golfhoogte toe te passen in het nazicht op constructief falen: o een reductie is sterk afhankelijk van de optredende laagwaterstand (springtij of doodtij cyclus en synchronisatie van het stormopzet t.o.v. astronomisch getij). Hoe hoger de laagwaterstand, hoe minder sterk de reductie zou moeten worden op basis van fysische argumenten (b.v. bodemwrijving, golfbreking); o een reductie kan teniet gedaan worden door wijziging van de windsterkte en de bijhorende golfhoogte buitengaats (onzekerheid m.b.t. het verloop van de storm); o de reductie is waargenomen voor een beperkt aantal golfmetingen t.p.v. de Visserijsluis. Er is (vooralsnog) geen kennis over een eventuele golfreductie bij hogere laagwaterstanden onder een extremer stormopzet (in het gebied tussen +2 en +4 m TAW). Voor toepassing in de studie naar het constructief faalgedrag wordt aanbevolen de golfbelasting op hoogwater ongewijzigd te combineren met de optredende laagwaterstand. Daarbij dient wel rekening gehouden te worden met de overwegingen uit sectie 3.3.1.

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

4 Golfbelasting bij aflandige wind Vermits de golfbelasting bij aflandige wind veroorzaakt wordt door lokale windgolven alleen, kan het lokale golfspectrum met SWAN gemodelleerd worden. Voor de Visserijsluis is het moeilijk a priori in te schatten of in dit geval effectief een windgolfbelasting op het beschouwde kunstwerk kan optreden, vermits het NNW-ZZO georiënteerde havenbekken voldoende strijklengte biedt en golven via reflectie en diffractie de sluistoegang kunnen bereiken. Op basis van enkele verkennende simulaties kan geconcludeerd worden dat een geringe hoeveelheid golfenergie de toegang tot de Visserijsluis bereikt .

Figuur 18 – SWAN simulaties windrichting O, ZO en Z (SWL=+4.7 m TAW en uw10,land = 10 m/s in alle simulaties).

Voor de Visserijsluis is het dus zinvol beperkt verder onderzoek te doen aan de hand van SWAN modellering. Analoog als bij aanlandige wind kan ook hier onderscheid gemaakt worden tussen de situatie bij hoogwater en laagwater (en waterstanden daartussen), al gaat het in dit geval om een afwaaiing van de waterstand. Men kan zich inbeelden dat de meest kritieke situatie ontstaat -vanuit het oogpunt van het onderzoeken van constructief falen- bij maximale afwaaiing in combinatie met een ogenblikkelijke verlaging van de waterstand ten gevolge van de golfwerking. Om (fysisch zinvolle) combinaties van waterstand en wind vast te leggen als randvoorwaarden van het SWAN model, is echter de kennis van de onderliggende richtingsafhankelijke (marginale of idealiter gezamenlijke) kansverdeling van windsnelheid en waterstand noodzakelijk. Deze kansverdeling is echter op heden nog niet onderzocht voor de aflandige windsectoren. Deze taak (indien opportuun geacht) valt ten laste van de opdrachtnemers HKV/Deltares. Om inzicht te verwerven in het fenomeen van (extreme) afwaaiing werd een verkennend kwalitatief onderzoek uitgevoerd op de meetgegevens van waterstand, wind en luchtdruk in de periode 2000-2019 (Vanneste, 2020). Daarbij werd het verloop van de windsnelheid, windrichting en luchtdruk vergeleken met de gemeten laagwaterstand en het voorspeld astronomisch getij, voor geselecteerde gebeurtenissen van afwaaiing of extreme laagwaterstand. De conclusies van dit onderzoek luiden:

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

o De invloed luchtdruk op de waterstand is niet eenduidig af te leiden. Het effect is in elk geval begrensd en kleiner dan het windeffect (afwaaiing) 23; o De invloed van de aflandige wind op de afwaaiing is grosso modo beperkt tot de sector van NO tot ZW (in wijzerzin doorlopen). o De afwaaiing stelt zich vrij snel in; een periode van ca 6 uur aflandige wind voor het optreden van laagwater heeft reeds een significant effect; o De mate van afwaaiing bij een aflandige windrichting lijkt vrij gevoelig te zijn aan de windrichting: een klein verschil in windrichting kan relatief veel verschil in afwaaiing veroorzaken; o Een zuidelijke windrichting heeft het grootste effect op de afwaaiing, d.w.z. dat er reeds afwaaiing ontstaat bij lagere windsnelheden (2-4 m/s) en deze beduidend groter is t.o.v. een meer westelijke of oostelijke windrichting bij eenzelfde windsnelheid. Er wordt voorgesteld om de te volgen aanpak voor de afleiding van de aflandige windgolfbelasting in gezamenlijk overleg vast te leggen. Daarbij kunnen de volgende 2 opties in acht genomen worden: 1. Er wordt een matrix van (fysisch zinvolle) combinaties van waterstanden en windsnelheden opgesteld binnen aflandige richtingen die in SWAN gemodelleerd wordt (door WL). A posteriori wordt aan elke SWAN-simulatie een kans toegekend op basis van de (gezamenlijke) kansverdeling van de laagwaterstand en windsnelheid in de beschouwde sector. 2. De gezamenlijke kansverdeling wordt eerst onderzocht (door de opdrachtnemers), waarna de gevallenmatrix opgesteld wordt en gesimuleerd wordt. Vermits het SWAN Oostende havenmodel een beperkte rekenduur heeft, kunnen een groot aantal gevallen op een beperkte tijdsspanne gesimuleerd worden, zodat de voortgang van de studie niet in het gedrang hoeft te komen. De tweede optie heeft als voordeel dat de correcte combinaties voor de gewenste discrete kansen a priori vastgesteld worden. Zo kan vermeden worden dat combinaties met quasi geen kans op voorkomen gesimuleerd worden of dat er een vorm van interpolatie toegepast dient te worden in de matrix van gesimuleerde belastingen.

De waargenomen maximale luchtdruk veroorzaakt theoretisch een daling van de waterspiegel van ca. 0.3 m, de afwaaiing kan oplopen tot 1 m en meer.

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

5 Conclusies In het kader van de probabilistische toetsing van de kunstwerken in de kusthavens heeft WL een studie uitgevoerd naar de golfbelasting op verschillende waterkerende kunstwerken in de haven van Oostende. Dit rapport behandelt de randvoorwaarden van de Visserijsluis. Het golfklimaat onder aanlandige wind (stormopzet) werd gemodelleerd op basis van Mike21-BW en SWAN, waarbij (vooralsnog) enkel de hoogwatersituatie beschouwd werd. De afzonderlijke bijdragen van golfindringing en lokaal gegenereerde windgolven werden gecombineerd (voor de simulatiematrix op basis van HR2014) met aandacht voor de specifieke manier waarop golfreflectie op het kunstwerk in rekening gebracht wordt in beide golfmodellen. De transformatie van de golfkarakteristieken buitengaats (nabij de haveningang) naar karakteristieken in de onmiddellijke nabijheid van de Visserijsluis werd eveneens analytisch geanalyseerd. Dit laat de gebruiker van dit rapport toe om de transformatie toe te passen op willekeurige randvoorwaarden buitengaats (bv. op basis van HR2020). Het lokale golfveld nabij de Visserijsluis werd vervolgens gebruikt als invoer voor een berekening van de golfbelasting. Voor de belasting onder een golfkruin werd het significante golfdrukprofiel en de golfkracht berekend op basis van de methode Goda-Takahashi en de lineaire golftheorie. Er wordt (conservatief) aanbevolen de maximale waarde van golfkracht (en corresponderend golfdrukprofiel) te gebruiken in de verdere studie. De golfbelasting onder een golfdal werd enkel berekend op basis van de lineaire golftheorie. De waarden van de significante golfkrachten en -drukprofielen kunnen gebruikt worden als schaalparameter in een Rayleigh verdeling, teneinde de golfkrachten en -drukprofielen te bepalen voor specifieke overschrijdingskansen binnen de beschouwde hoogwatersituatie. De golfbelasting bij een lagere waterstand tijdens een stormgebeurtenis met aanlandige wind werd niet gemodelleerd. Op basis van fysische inzichten en het gekende verloop van de KD-factor i.f.v. de waterstand werd een aanbeveling gedaan voor de te beschouwen kritieke combinatie van waterstand en golfbelasting. De golfbelasting onder aflandige wind (afwaaiing), die in principe via louter SWAN modellering kan bepaald worden, werd (voorlopig) nog niet gemodelleerd. Er wordt voorgesteld om de optimale aanpak in samenspraak met de opdrachtnemer van de probabilistische toetsing vast te leggen.

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Referenties Bree, B. van; Delhez, R.; Casteleijn, A.; Jongejan, R. (2018). Werkwijzer Ontwerpen Waterkerende Kunstwerken – Ontwerpverificaties voor de hoogwatersituatie. Groene versie 1 november 2018. Rijkswaterstaat-WVL Waterkeringen De Roo, S.; Trouw, K.; Ruiz Parrado, I.; Suzuki, T.; Verwaest, T.; Mostaert, F. (2016a). Het Hydraulisch randvoorwaardenboek (2014). WL Rapporten, 14_014. Waterbouwkundig Laboratorium/Fides Engineering: Antwerpen De Roo, S.; Trouw, K.; Ruiz Parrado, I.; Willems, P.; Suzuki, T.; Verwaest, T.; Mostaert, F. (2016b). Het hydraulisch randvoorwaardenboek 2014: achtergrondrapport. Versie 4.0. WL Rapporten, 14_014_3. Waterbouwkundig Laboratorium: Antwerpen. XXIII, 104 + 96 p. appendices pp. De Roo, S.; Vanneste, D.; Mostaert, F. (2021). Probabilistische faalgedraganalyse kunstwerken kusthavens: deelrapport 1. Uitbreiding directionele hydraulische randvoorwaarden kust. Versie 2.0. WL Rapporten, 20_025_1. Waterbouwkundig Laboratorium: Antwerpen. Available at: http://documentatiecentrum.watlab.be/owa/imis.php?module=ref&refid=334267 De Roo, S.; Vanneste, D.; Suzuki, T.; Mostaert, F. (2020). Numerieke modellering van het kortkruinig golfklimaat in de haven van Oostende: huidige en toekomstige havengeometrie. Versie 3.0. WL Rapporten, 17_052_1. Waterbouwkundig Laboratorium: Antwerpen Goda, Y. (2010). Random Seas and Design of Maritime Structures. 3rd ed.. Advanced Series on Ocean Engineering, 33 (P. L.-F. Liu, Ed.). World Scientific. ISBN 978-981-4282-39-0. doi:10.1142/7425 Gruwez, V.; Bolle, A.; Hassan, W.; Verwaest, T.; Mostaert, F. (2011). Numerieke modellering van het extreem golfklimaat in de Belgische havens: deel 1. Haven van Oostende. WL Rapporten, 769_03. Waterbouwkundig Laboratorium/IMDC: Antwerpen Gruwez, V.; Bolle, A.; Suzuki, T.; Verwaest, T.; Mostaert, F. (2012). Numerieke modellering van het extreem golfklimaat in de Belgische havens: deel 2: haven van Zeebrugge. WL Rapporten, 769_03. Waterbouwkundig Laboratorium/IMDC: Antwerpen IMDC. (2015). Golfmetingen in de kusthavens. Analyserapport, I/RA/11410/15.039/SDO Tuin, H. (2020). Golfbelastingen Visserijsluis Oostende - toepassing spectrale lineaire golftheorie.. D10010739:105. Arcadis Nederland BV Vanneste, D. (2020). Correlatie laagwaterstanden en meteorologische condities – verkennend onderzoek. WL Memo’s, 17_099_8. Waterbouwkundig Laboratorium Verwaest, T.; Reyns, J.; Mostaert, F. (2009). Overstromingsrisico’s aan de Vlaamse kust: impact van de klimaatsevolutie. WL Adviezen, 718_02m. Waterbouwkundig Laboratorium: Antwerpen Vuik, V.; Kuijper, B.; Geerse, C.P.M.; Strijker, B.; Gautier, C.; Trouw, K.; Vanneste, D.; Suzuki, T.; Nossent, J.; Thoon, D.; De Roo, S.; Mostaert, F. (2020). Het hydraulisch randvoorwaardenboek (2020): rapport. Versie 2.0. WL Rapporten, 18_037_4. Waterbouwkundig Laboratorium: Antwerpen. Available at: http://documentatiecentrum.watlab.be/owa/imis.php?module=ref&refid=332127

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Bijlage A Simulatiematrix (aanlandige wind) Tabel A-1 – Simulatiematrix met randvoorwaarden voor de Oostende MIKE21-BW OST en SWAN modellen Scenario 2050

Scenario 2020 (HR2014)

Hoofdgolfrichting

h (p50)

Hm0

h (p50)

Hm0

Windrichting.

Windsnelheid uw10,land (*)

[jaar]

[-/° N]

[m TAW]

[m]

[s]

[m TAW]

[m]

[s]

[-, °N]

[m/s]

T0_01 T1_01 T2_01 T3_01 T4_01 T5_01

1 10 100 1000 10000 100000

ZW/225 ZW/225 ZW/225 ZW/225 ZW/225 ZW/225

5.09 5.41 5.72 6.04 6.36 6.68

1.33 1.33 1.63 1.96 2.24 2.48

4.30 5.47 5.81 6.15 6.39 6.59

5.32 5.64 5.96 6.28 6.60 6.91

1.35 1.35 1.66 1.99 2.28 2.52

4.34 5.50 5.84 6.18 6.42 6.63

ZW/225 ZW/225 ZW/225 ZW/225 ZW/225 ZW/225

14.96 18.36 21.53 24.56 27.49 30.35

T0_02 T1_02 T2_02 T3_02 T4_02 T5_02

1 10 100 1000 10000 100000

WZW/247.5 WZW/247.5 WZW/247.5 WZW/247.5 WZW/247.5 WZW/247.5

5.14 5.52 5.90 6.28 6.65 7.03

1.91 2.03 2.52 2.86 3.13 3.36

5.54 6.73 7.29 7.64 7.90 8.11

5.38 5.76 6.14 6.51 6.89 7.27

1.94 2.06 2.56 2.91 3.18 3.41

5.59 6.77 7.34 7.69 7.95 8.15

WZW/247.5 WZW/247.5 WZW/247.5 WZW/247.5 WZW/247.5 WZW/247.5

14.61 17.79 20.62 23.26 25.76 28.16

T0_03 T1_03 T2_03 T3_03 T4_03 T5_03

1 10 100 1000 10000 100000

W/270 W/270 W/270 W/270 W/270 W/270

5.24 5.64 6.05 6.45 6.86 7.26

2.80 3.41 3.76 3.99 4.15 4.29

6.77 8.84 9.21 9.44 9.60 9.73

5.47 5.88 6.28 6.69 7.09 7.50

2.85 3.47 3.83 4.05 4.22 4.35

6.84 8.90 9.28 9.50 9.67 9.79

W/270 W/270 W/270 W/270 W/270 W/270

13.64 17.90 22.16 26.42 30.68 34.95

T0_04 T1_04 T2_04 T3_04 T4_04 T5_04

1 10 100 1000 10000 100000

WNW/292.5 WNW/292.5 WNW/292.5 WNW/292.5 WNW/292.5 WNW/292.5

5.25 5.67 6.10 6.52 6.94 7.37

2.89 4.16 4.74 5.12 5.40 5.63

8.52 9.78 10.80 11.45 11.93 12.31

5.48 5.91 6.33 6.75 7.18 7.60

2.94 4.23 4.82 5.20 5.48 5.72

8.60 9.91 10.94 11.58 12.07 12.45

WNW/292.5 WNW/292.5 WNW/292.5 WNW/292.5 WNW/292.5 WNW/292.5

13.30 16.81 20.05 23.14 26.12 29.02

T0_05 T1_05 T2_05 T3_05 T4_05 T5_05

1 10 100 1000 10000 100000

NW/315 NW/315 NW/315 NW/315 NW/315 NW/315

5.23 5.66 6.09 6.52 6.96 7.39

3.33 4.01 4.39 4.74 5.00 5.22

8.32 9.53 10.18 10.78 11.22 11.58

5.46 5.89 6.33 6.76 7.19 7.63

3.39 4.08 4.46 4.81 5.08 5.30

8.40 9.65 10.31 10.91 11.35 11.71

NW/315 NW/315 NW/315 NW/315 NW/315 NW/315

12.67 14.90 16.76 18.44 19.99 21.47

Run ID

(*) reductiefactor 0.72 voor aanlandige wind

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Tabel A-1 – Simulatiematrix met randvoorwaarden voor de Oostende MIKE21-BW OST en SWAN modellen in WP2 (vervolg) Scenario 2050

Scenario 2020 (HR2014)

Hoofdgolfrichting

h (p50)

Hm0

h (p50)

Hm0

Windrichting.

Windsnelheid uw10,land (*)

[jaar]

[-/° N]

[m TAW]

[m]

[s]

[m TAW]

[m]

[s]

[-, °N]

[m/s]

T0_06 T1_06 T2_06 T3_06 T4_06 T5_06

1 10 100 1000 10000 100000

-37 -37 -37 -37 -37 -37

5.15 5.62 6.09 6.56 7.03 7.50

3.27 4.02 4.45 4.81 5.08 5.30

8.44 9.57 10.29 10.89 11.33 11.69

5.39 5.85 6.32 6.79 7.26 7.73

3.33 4.09 4.52 4.88 5.16 5.38

8.52 9.69 10.41 11.01 11.46 11.82

-37 -37 -37 -37 -37 -37

12.37 14.80 16.87 18.75 20.52 22.19

T0_07 T1_07 T2_07 T3_07 T4_07 T5_07

1 10 100 1000 10000 100000

NNW/337.5 NNW/337.5 NNW/337.5 NNW/337.5 NNW/337.5 NNW/337.5

5.01 5.55 6.09 6.62 7.16 7.69

3.17 4.05 4.56 4.93 5.21 5.44

8.66 9.64 10.48 11.08 11.53 11.89

5.25 5.78 6.32 6.86 7.39 7.93

3.23 4.12 4.63 5.01 5.29 5.52

8.74 9.75 10.61 11.21 11.65 12.01

NNW/337.5 NNW/337.5 NNW/337.5 NNW/337.5 NNW/337.5 NNW/337.5

11.83 14.63 17.07 19.33 21.46 23.50

T0_08 T1_08 T2_08 T3_08 T4_08 T5_08

1 10 100 1000 10000 100000

N/360 N/360 N/360 N/360 N/360 N/360

4.80 5.34 5.88 6.42 6.96 7.50

2.83 3.58 4.25 4.69 5.03 5.32

7.53 8.83 10.13 10.98 11.63 12.15

5.03 5.57 6.11 6.65 7.19 7.73

2.88 3.65 4.32 4.77 5.11 5.40

7.60 8.95 10.27 11.12 11.77 12.30

N/360 N/360 N/360 N/360 N/360 N/360

10.22 13.27 16.29 19.30 22.31 25.30

T0_09 T1_09 T2_09 T3_09 T4_09 T5_09

1 10 100 1000 10000 100000

NNO/22.5 NNO/22.5 NNO/22.5 NNO/22.5 NNO/22.5 NNO/22.5

4.59 5.11 5.63 6.15 6.67 7.19

1.86 3.07 3.66 4.13 4.49 4.80

6.08 7.99 8.92 9.62 10.15 10.58

4.82 5.34 5.86 6.39 6.91 7.43

1.89 3.12 3.72 4.19 4.56 4.87

6.14 8.08 9.02 9.72 10.25 10.68

NNO/22.5 NNO/22.5 NNO/22.5 NNO/22.5 NNO/22.5 NNO/22.5

11.08 14.34 17.61 20.88 24.15 27.42

T0_10 T1_10 T2_10 T3_10 T4_10 T5_10

1 10 100 1000 10000 100000

NO/45 NO/45 NO/45 NO/45 NO/45 NO/45

4.59 4.96 5.34 5.72 6.10 6.48

1.26 -

4.99 -

4.82 5.20 5.58 5.96 6.33 6.71

1.28 -

5.04 -

NO/45 NO/45 NO/45 NO/45 NO/45 NO/45

11.31 14.07 16.84 19.60 22.37 25.13

Run ID

(*) reductiefactor 0.72 voor aanlandige wind

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Bijlage B Reflectiecoëfficienten Visserijsluis Tabel B-1 – Reflectiecoëfficiënten in het Mike21-BW model ter plaatse deuren Visserijsluis NNO

NNW

-37°N

WNW

1.000

0.904

0.864

0.844

0.864

0.863

0.844

0.767

0.750

0.767

0.844

1.000

0.904

1.000

0.904

0.863

0.884

0.904

0.864

0.767

0.844

0.863

0.844

0.767

0.734

0.750

0.767

0.844

2020

2050

Tabel B-2 – Reflectiecoëfficiënten in het SWAN model ter plaatse deuren Visserijsluis NO

NNO

NNW

-37°N

WNW

WSW

0.900

0.893

0.896

0.899

0.900

0.890

0.873

0.857

0.868

0.873

0.879

0.891

0.900

0.855

0.830

0.818

0.830

0.839

0.841

0.849

0.867

0.889

0.900

0.891

0.879

0.882

0.884

0.885

0.889

0.899

0.900

0.876

0.855

0.838

0.849

0.855

0.856

0.863

0.877

0.894

0.887

0.836

0.816

0.804

0.816

0.822

0.824

0.830

0.849

0.875

2020

2050

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Bijlage C Matrixplots golfspectra

Figuur C-1 – Matrixplot inkomende golfspectra Visserijsluis scenario 2020 (Mike21-BW en gecombineerde golfspectra op linkeras, SWAN golfspectra op rechteras).

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Figuur C-2 – Matrixplot inkomende golfspectra Visserijsluis scenario 2050 (Mike21-BW en gecombineerde golfspectra op linkeras, SWAN golfspectra op rechteras).

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Figuur C-3 – Matrixplot totale golfspectra Visserijsluis scenario 2020 (Mike21-BW en gecombineerde golfspectra op linkeras, SWAN golfspectra op rechteras).

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Figuur C-3 – Matrixplot totale golfspectra Visserijsluis scenario 2050 (Mike21-BW en gecombineerde golfspectra op linkeras, SWAN golfspectra op rechteras).

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Bijlage D KD-curves Mike21-BW Tabel D-1 – Mike21-BW KD-coëfficiënten t.p.v. Visserijsluis

NNE

SWL [m TAW]

KD_inc [-]

KD_tot [-]

SWL [m TAW]

KD_inc [-]

KD_tot [-]

4.585

0.046

0.092

4.798

0.053

0.105

5.106

0.072

0.145

5.337

0.073

0.147

5.628

0.090

0.181

5.877

0.202

0.403

6.149

0.090

0.180

6.416

0.206

0.393

6.670

0.087

0.166

6.956

0.177

0.330

7.192

0.078

0.143

7.495

0.147

0.260

7.500

0.075

0.140

8.000

0.130

0.230

8.000

0.075

0.140

8.500

0.120

0.220

8.500

0.075

0.140

9.000

0.110

0.215

9.000

0.075

0.140

9.500

0.100

0.210

9.500

0.075

0.140

10.000

0.100

0.210

10.000

0.075

0.140

WNW

SWL [m TAW]

KD_inc [-]

KD_tot [-]

SWL [m TAW]

KD_inc [-]

KD_tot [-]

5.472

0.025

0.050

5.248

0.166

0.332

5.877

0.042

0.084

5.672

0.199

0.398

6.282

0.083

0.167

6.095

0.211

0.422

6.687

0.094

0.179

6.519

0.196

0.373

7.092

0.077

0.143

6.943

0.186

0.346

7.497

0.082

0.151

7.366

0.132

0.234

7.750

0.075

0.150

7.500

0.120

0.220

8.000

0.075

0.150

8.000

0.110

0.210

8.500

0.075

0.150

8.500

0.100

0.200

9.000

0.075

0.150

9.000

0.100

0.200

9.500

0.075

0.150

9.500

0.100

0.200

10.000

0.075

0.150

10.000

0.100

0.200

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Tabel D-1 – Mike21-BW KD-coëfficiënten t.p.v. Visserijsluis (vervolg)

NNW

-37°N

SWL [m TAW]

KD_inc [-]

KD_tot [-]

SWL [m TAW]

KD_inc [-]

KD_tot [-]

5.000

0.250

0.500

5.000

0.250

0.500

5.130

0.259

0.519

5.267

0.262

0.524

5.667

0.300

0.601

5.737

0.339

0.677

6.203

0.352

0.688

6.207

0.385

0.751

6.740

0.354

0.666

6.676

0.385

0.729

7.276

0.309

0.559

7.146

0.354

0.656

7.813

0.254

0.443

7.616

0.271

0.476

8.000

0.245

0.430

8.000

0.250

0.440

8.500

0.230

0.410

8.500

0.240

0.420

9.000

0.220

0.400

9.000

0.230

0.410

9.500

0.220

0.400

9.500

0.220

0.400

10.000

0.220

0.400

10.000

0.220

0.400

NW SWL [m TAW]

KD_inc [-]

KD_tot [-]

5.000

0.250

0.500

5.343

0.261

0.521

5.776

0.333

0.666

6.209

0.387

0.756

6.642

0.397

0.752

7.075

0.300

0.556

7.507

0.250

0.439

8.000

0.230

0.410

8.500

0.220

0.400

9.000

0.220

0.400

9.500

0.220

0.400

10.000

0.220

0.400

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Bijlage E

Significante drukprofielen

Digitale bijlage bij het rapport : p_profiles_Visserijsluis.zip. Dit zip bestand bevat *.txt bestanden met getalwaarden van positie z [m TAW] en corresponderende significante golfdruk [kPa]. Naamgeving betanden: b.v. N_T0_2050_Airy_kruin.txt of 323_deg_T3_2020_Goda_dal.txt o o o o o

B10

N/323_deg : windrichting Tn : retourperiode 10n jaar 2020/2050 : scenario Airy/Goda : significant drukprofiel berekend met lineaire golftheorie of Goda methode kruin/dal : drukprofiel onder golfkruin/golfdal

WL2022R20_025_2

Definitieve versie

Toetsing kunstwerken in kusthavens - Deelrapport 2 – Golfbelasting Visserijsluis

Bijlage F

Definitieve versie

Evolutie golfhoogte tijdens stormtij

WL2022R20_025_2

B11

Memo ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Titel: Evolutie golfhoogte nabij ingang Visserijsluis tijdens stormtij Datum: 20/12/2021 Auteurs: Vanneste, Dieter Referentie: Vanneste, Dieter (2021) Evolutie golfhoogte nabij haveningang Oostende en Visserijsluis tijdens stormtij. Versie 1.0 WL Memo’s, 20_025_3. Waterbouwkundig Laboratorium: Antwerpen. ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// INHOUD 1

Context en vraagstelling ............................................................................................................................ 2

Methodiek ................................................................................................................................................. 2

2.1

Golfmeetboeien Oosterstaketsel en OH1 ......................................................................................... 2

2.2

Drukmetingen in haven Oostende .................................................................................................... 4

Analyse golfmeetboei OH1 ........................................................................................................................ 6 3.1

Windsector ZW-W ............................................................................................................................. 6

3.2

Windsector W-N .............................................................................................................................. 14

3.3

Windsector N-O ............................................................................................................................... 18

3.4

Correlatie tussen golven en waterstand ......................................................................................... 23

3.5

KD factor meetlocatie OH1 .............................................................................................................. 25

Drukmetingen nabij ingang Visserijsluis .................................................................................................. 26 4.1

Analyserapport IMDC ...................................................................................................................... 26

4.2

Storm Dieter (januari 2017) ............................................................................................................. 29

Conclusie.................................................................................................................................................. 30

Referenties ...................................................................................................................................................... 31

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

B12

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij

1 Context en vraagstelling Voor het onderzoek naar bepaalde faalmechanismen in het kader van de probabilistische toets van de Visserijsluis (bv. geotechnisch falen van de sluiskolk of keermuren) is de kennis van de golfbelasting vereist die optreedt op het moment van laagtij tijdens een storm met opzet. De analyse van het golfklimaat in de kusthavens (in ontwerpstudies b.v.) wordt in de regel uitgevoerd op het tijdstip van hoogwater. Over de evolutie van de golfhoogte (en periode) tijdens het getij is slechts beperkte informatie beschikbaar. In De Roo et al. (2017) werd op basis van enkele geselecteerde stormen en de golfgegevens te Westhinder en Oostende Oosterstaketsel geconcludeerd dat de golfhoogte (buitengaats Oostende) onafhankelijk is van de waterstand op voorwaarde dat geen diepte-geïnduceerde golfbreking kan optreden. In een stormrapport van golfmetingen (IMDC, 2015) wordt geconcludeerd dat de korte golven binnen de haven van Oostende gemoduleerd worden door de waterstand, in tegenstelling tot de registreerde golfhoogte net buiten de haven. Het vermoeden bestaat dus dat de waterstand een invloed heeft op de golfhoogte ter plaatse van de Visserijsluis en dat dit verder onderzocht dient te worden. In onderhavige nota worden beschikbare hydrometeodata en rapportering van golfmetingen in de haven van Oostende geanalyseerd met als doel inzicht te verwerven in de evolutie van de golfhoogte nabij de Visserijsluis tijdens een periode van stormopzet.

2 Methodiek Op basis van beschikbare meetgegevens wordt getracht een beeld te vormen van de invloed van het getij op het lokale golfklimaat ter plaatse van de Visserijsluis (tijdens stormopzet). Daartoe worden 2 types gegevens geanalyseerd: 1. golfboeimetingen buiten en binnen de havendammen Oostende. De vergelijking tussen beide laat toe een beeld te vormen van de reductie van de golfhoogte doorheen havenmond tijdens laagtij. 2. golfmetingen nabij de ingang van de Visserijsluis. Er zijn een beperkt aantal metingen beschikbaar (tijdens stormopzet) dewelke een inzicht kunnen bieden in de verdere reductie van de golfhoogte tot op de locatie Visserijsluis. Hieronder wordt een beknopt overzicht gegeven van de beschikbare metingen en analyserapporten.

2.1 Golfmeetboeien Oosterstaketsel en OH1 2.1.1

Golfmeetboeien

De meetgegevens van de directionele waveriders meetboeien ‘Oostende Oosterstaketsel’ en OH1 worden gebruikt in de analyse (Tabel 1). Figuur 1 toont de locatie van beide meetboeien op een satellietbeeld. Bemerk dat meetboei OH1 afscherming ondervindt van de oostelijke havendam voor golfindringing in de windsector N-ZW (in wijzerzin doorlopen).

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Definitieve versie B13

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij 2.1.2

Getijmeting

Voor de info ivm. getij worden de peilregistraties van de maregraaf te Oostende gebruikt (beschikbaar op Meetnet Vlaamse Banken 1). De peilgegevens zijn beschikbaar met een tijdsinterval van 5 min en worden berekend als een gecentreerd gemiddelde van de 1-minuut registraties. Tabel 1 : Golfmeetboeien

Golfmeetboei

Type

Positie

Oostende Oosterstaketsel (OSTK)

Directionele waverider

51°14’48’’ N – 02° 55’ 39’’ O

08/04/1997

OH1

Directionele waverider

51°14’25”N – 02°55’15”O

26/03/2018

Datawell DWR-G (70cm) 2

Bodempeil [m TAW]

Operationeel sinds

Figuur 1 : Locatie golfmeetboeien Oostende Oosterstaketsel en OH1

2.1.3

Windmeting

Een vergelijking met windmetingen van de Zeebrugge daminstrumentatie laat toe inzicht te bekomen in het verloop van de storm en dient tevens als verificatie van de geregistreerde golfrichting door de golfmeetboeien. Figuur 2 toont de meetlocatie.

1 2

https://meetnetvlaamsebanken.be/ https://www.datawell.nl/Products/Buoys.aspx Definitieve versie

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

B14

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij

Figuur 2 : meetlocatie Zeebrugge daminstrumentatie (3° 10' 19"E - 51° 21' 15"N)

2.2 Drukmetingen in haven Oostende Naast de meetgegevens van de golfmeetboeien Oostende Oosterstaketsel en OH1 zijn ook golfmetingen beschikbaar nabij de ingang van de Visserijsluis. 2.2.1

Golfmeetcampagne IMDC (2012-2015)

In de periode van 1 september 2012 tot 1 februari 2015 (met uitzondering van de zomermaanden) werd in de haven van Oostende een meetcampagne uitgevoerd met druksensoren in opdracht van MDK-aKUST. De resultaten werden door IMDC gepubliceerd in een analyserapport (IMDC, 2015a). De metingen op locatie OST-B worden gebruikt om de invloed van het getij op de lokale golfhoogte te bestuderen. Deze meetlocatie bevindt zich op het uiteinde van de zuidelijke kademuur voor de ingang van de Visserijsluis (Figuur 3). 2.2.2

Golfmeting ‘storm Dieter’ (januari 2017)

In een ad-hoc meetcampagne uitgevoerd tijdens storm Dieter (13-14/01/2017) heeft het Waterbouwkundig Laboratorium golven gemeten met een druksensor bevestigd aan een trapladder in de zuidelijke kademuur van de toegang Visserijsluis, ongeveer op dezelfde locatie als meetlocatie OST_B. De resultaten werden gepubliceerd in Vanneste et al. (2017). De druksensor bevond zich op een peil van ca. +2.3 m TAW waardoor de golven niet gemeten konden worden tijdens laagtij. Dit belemmert enigszins de conclusies die uit deze meting getrokken kunnen worden m.b.t. de invloed van de waterstand op de golfhoogte.

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Definitieve versie B15

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij

Figuur 3 : Locaties druksensoren OST_A en OST_B in de haven Oostende.

Definitieve versie

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

B16

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij

3 Analyse golfmeetboei OH1 Hieronder worden voor de gegevens van golfmetingen (OSTK en OH1), getij en wind op basis van een gezamenlijk tijdsverloop bestudeerd. Uit de beschikbare gegevens (maart 2018-heden) worden enkele stormen geselecteerd en geclusterd in 3 intervallen aan windsectoren (ZW-W/ W-N en N-O). Voor elke storm wordt een KD factor bepaald (geschat uit de grafiek als de verhouding van de golfhoogte H_OH1 t.o.v. H_OSTK) op het moment dat de golven volledig ontwikkeld zijn.

3.1 Windsector ZW-W 3.1.1

20.09.2018

Fase golfgroei ZZW ->W 10->20 m/s H_OSTK : toename tijdens laagwater 21/9 omstreeks 4u, versnelling met windshift ZZW-W. H_OH1 : toename tijdens LW, tragere stijging in vergelijking met H_OSTK. Fase ontwikkelde golven W->WZW 15-20 m/s H_OSTK : 1.75->1.5 m bij afgaand tij, terug toename met wind op LW 21/9 16u. H_OH1 : geen toename tijdens laagwater 21/9 16u. KD_HW = 1/1.7 = 0.59 (21/9 10u) KD_LW = 0.75/1.75 = 0.43 (21/9 16u)

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Definitieve versie B17

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij 3.1.2

10.03.2019

Fase golfgroei Wind O -> ZW, snelle toename van 5 tot 25 m/s. H_OSTK : toename bij afgaand tij. Deze toename wordt gestopt op het laagwater (springtij ca +0.6 m TAW), waarna H_OSTK pas verder toeneemt met opkomend tij. H_OH1 : drempel golfgroei op LW. Fase ontwikkelde golven W 14-18 m/s H_OSTK blijft constant (zelfs met afnemende wind op LW 11/3 9u). H_OH1 daalt licht tijdens LW. KD_LW = 0.76/1.83 = 0.41 (10/3 20:00-22:00) (wind 263 °N) KD_HW = 1.31/200.7 = 0.65 (11/3 02:00-03:00) (wind 275 °N)

Definitieve versie

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

B18

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij 3.1.3

08.06.2019

Fase golfgroei ZZW->ZW , 10 -> 20 m/s H_OSTK : toename van 1 m tot 1.5 m, lichte afname van 1.5 -> 1.25 m op laagwater 8/6 10u H_OH1: geen toename tijdens laagtij, pas op eerstvolgende hoogwater toename van 0.5 tot ca. 1m. KD_LW = 0.5/1.5 = 0.33 KD_HW = 1/1.4 = 0.71

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Definitieve versie B19

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij 3.1.4

09.02.2020 (storm Ciara)

Fase golfgroei ZZW->ZW, 15->25 m/s H_OSTK : geen invloed op afgaand tij, vervolgens toename met wind na LW H_OH1 neemt af met afgaand tij (0.9->0.5 m) en vervolgens toe met toenemende wind op opkomend tij.

Definitieve versie

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

B20

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij Fase ontwikkelde golven Vanaf 10.02 21u : wind W 22->18 m/s. H_OSTK : 2.2 -> 2m, geen invloed getij. H_OH1 : afname bij laagtij, toename bij hoogtij KD_HW = 1.38/1.93 = 0.71 (11/2 13:00-15:00) (wind 255°N) KD_LW = 0.91/2.07 = 0.44 (11/2 07:00-09:00) (wind 258°N)

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Definitieve versie B21

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij 3.1.5

16.02.2020 (storm Dennis)

Fase golfgroei ZZW->WZW 10->20 m/s H_OSTK : sterke correlatie met wind op laagtij 17/2 om 0u. H_OH1 : neemt niet toe met windtoename op afgaand tij. KD_LW : 0.9/1.8 = 0.5 KD_HW : 0.8/1.2 = 0.67

Definitieve versie

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

B22

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij 3.1.6

25.08.2020 (storm Francis)

Fase golfgroei ZW 10-> 25 m/s H_OSTK : toename afgeremd bij afgaand tij, terug groei bij opkomend tij (bij toenemende wind) H_OH1 : afname bij afgaand tij ondanks toenemende wind, terug toename na LW 25/8 23u KD_HW : 1.4/1.95 = 0.7 KD_LW : 0.75/1.65 = 0.45

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Definitieve versie B23

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij 3.1.7

20.05.2021

Fase golfgroei ZW 10->24 m/s H_OSTK gecorreleerd met wind, ook op LW 21.05 omstreeks 14u. H_OH1 : reductie LW 21.05 14u (0.9->0.7 m) KD_LW : 0.77/1.45 = 0.53 (21/5 13:00-15:00) (wind 224°N) KD_HW : 1.06/1.50 = 0.70 (21/5 19:00-20:00) (wind 224 °N)

Definitieve versie

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

B24

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij

3.2 Windsector W-N 3.2.1

25.09.2020 (storm Odette)

Fase golfgroei W->WNW 5->20 m/s H_OSTK : geen invloed laagtij op golfgroei H_OH1 : geen afremming golfgroei door laagtij, tragere toename in vgl. met H_OSTK Fase ontwikkelde golven WNW->NNW 20-> 15 m/s H_OSTK en H_OH1: afname golfhoogte met windsnelheid op LW 26/9 01:00, terug toename met opkomend getij. KD_HW = 2.09/3.88 = 0.54 (25/9 18:00-20:00) (wind 302 °N) KD_LW = 1.49/3.30 =0.45 (26/9 01:00-03:00) (wind 320 °N)

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Definitieve versie B25

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij 3.2.2

30.11.2020

Fase golfgroei ZW->N; 5->15 m/s Groei H_OSTK en H_OH1 stagneert op LW 30/11 19u (+0.5 m TAW) Fase ontwikkelde golven N 15->12 m/s Geen invloed laagtij op H_OSTK en H_OH1 (+1.5 m op 1/12 7u). KD_LW = 1.1/2.9 = 0.38 (1/12 7u) KD_HW = 1.15/2.8 = 0.41 (1/12 13u)

Definitieve versie

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

B26

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij 3.2.3

05.04.2021

Fase golfgroei W->NNW; 9->14 m/s H_OSTK : geen afremming golfgroei tijdens laagtij (LW 5/4 13u +2 m TAW) H_OH1 blijft heel gelijkmatig (voor deze richting afgeschermd door oostelijke havendam). Fase ontwikkelde golven NNW 15->12 m/s H_OSTK : lichte afname met wind, geen invloed waterstand (LW 6/4 1u +1.75 m TAW) H_OH1 : lichte afname met wind, geen invloed waterstand KD_LW = 1.05/2.65 = 0.4 (6/4 1u) KD_HW = 1.1/2.8 = 0.4 (5/4 19u)

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Definitieve versie B27

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij 3.2.4

28.09.2021

Fase golfgroei Z->WNW; 5-> 13 m/s Toename H_OSTK en H_OH na winddraaiing van Z(W) naar WNW tijdens afgaand tij. Fase ontwikkelde golven W-WNW ca 13 m/s Laagtij 29/9 11u : geen invloed laagtij op H_OSTK en H_OH1. KD_LW = 0.74/1.50 = 0.49 (29/9 10:00-12:00) KD_HW = 1.03/1.69 = 0.61 (29/9 17:00-18:00)

Definitieve versie

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

B28

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij

3.3 Windsector N-O 3.3.1

03.05.2019

Fase golfgroei N-NNE 7->13 m/s Groei H_OSTK en H_OH1 lijkt afgeremd door laag springtij (ca. +0.5 m TAW 04/05 06:00). Fase ontwikkelde golven N 10-15 m/s Geen invloed LW op H_OSTK en H_OH1 (+0.75 m TAW 4/5 18:00) KD_HW = 0.85/2.25 = 0.38 (HW 4/5 12u) KD_LW = 0.95/2.1 = 0.45 (LW 4/5 19u)

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Definitieve versie B29

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij 3.3.2

28.03.2020

Fase golfgroei NO -> NNO 10->17 m/s H_OSTK en H_OH1 : drempel golfgroei tijdens laagtij (+0.25 m TAW 28/3 09:00) Fase ontwikkelde golven NNO-NO 15-20 m/s H_OSTK : afname golfhoogte (2.5->2m) tijdens laagwater 28/3 21u. Deze kan ook gelinkt zijn aan een afname in windsterkte (hoewel deze op de meetlocatie Zeebrugge althans beperkt lijkt). H_OH1 : geen invloed getij (veel lagere Kd voor deze richting). KD_LW = 0.85/2.05 = 0.41 (28/3 21:00) KD_LW = 0.85/2.1 = 0.4 (29/3 09:00) KD_HW = 1.15/3 = 0.38 (29/3 03:00)

Definitieve versie

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

B30

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij 3.3.3

10.05.2020

Fase golfgroei N-NO, 0->20 m/s H_OSTK en H_OH1 nemen toe met windsnelheid tijdens opkomend tij. Fase ontwikkelde golven NO 20->18 m/s H_OSTK : na HW 11/5 2u30 afname Hm0 bij afnemend getij, gevolgd door kleine toename bij hoogwater (ondanks licht afnemende wind) en afname bij laagwater. H_OH1 : geen duidelijke invloed LW (10/5 21u) op golfhoogte voor deze richting. KD_LW = 0.95/2.5 = 0.38 (10/5 21u) KD_HW = 1/ 2.95 = 0.34 (11/5 2u)

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Definitieve versie B31

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij 3.3.4

24.12.2020 (storm Bella)

Fase golfgroei ZW->N 5-> 13 m/s 24/12 4 u: zeer snelle windshift ZW->N en toename uw van 5 tot 13 m/s samenvallend met opkomend tij. Dit resulteert in een snelle toename H_OSTK van 0.6 tot 2.7 m ondanks relatief beperkte windsnelheid. H_OH1 neemt trager toe van 0.5 tot 1.25 m. Fase ontwikkelde golven N 8-13 m/s H_OSTK : afname van ca 3 m tot 2.4 m op LW 24/12 14u (+1 m TAW). Tijdens het daaropvolgend hoogtij neemt H_OSTK weer toe van 2.5 tot 3 m (ondanks gelijkblijvende tot afnemende windsnelheid). H_OH1 : geen invloed laagtij KD_LW = 1.05/2.5 = 0.42 KD_HW = 1.15/2.7 = 0.43

Definitieve versie

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

B32

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij 3.3.5

06.02.2021 (storm Darcy)

Fase golfgroei OZO->ONO ; 2->15 m/s H_OSTK : drempel golfgroei op LW 07.02 2u (+0.7 m TAW). H_OH1 : drempel golfgroei op LW 07.02 2u (+0.7 m TAW). H beperkt door afscherming oostelijke havendam. KD_HW = 1/ 2.6 = 0.38 (HW 07.02 8u) KD_LW = 0.6/1.8 = 0.33 (LW 07.02 2u)

Opmerking : de draaiing in golfrichting OSTK tussen NNO (bij laagtij) en NO (bij hoogtij) wijst op de invloed van refractie voor deze richting.

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Definitieve versie B33

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij

3.4 Correlatie tussen golven en waterstand Uit de analyse van de geselecteerde stormen (Tabel 2) kan geconcludeerd worden dat er een drempel optreedt in de fase van golfgroei (of zelfs een afname van golfhoogte) tijdens laagwater springtij (waterstand lager dan +1 m TAW), en dit op de beide geanalyseerde meetlocaties. De windrichting speelt hier geen rol in. Tabel 2 : Overzicht invloed laagtij op golfgroei

storm

wind

LW [m TAW]

H_OSTK

H_OH1

20.09.2018

ZZW->W 15->20 m/s

+1.1

~wind, geen invloed waterstand

~wind geen invloed waterstand

10.03.2019

O->ZW 5->25 m/s

+0.6

Drempel golfgroei

08.06.2019

ZZW->ZW 10->20 m/s

+0.6

1.5->1.25 m

0.7->0.5 m

09.02.2020

ZZW->ZW 15->25 m/s

+0.5

~wind geen invloed waterstand

~wind 0.9->0.5 m bij afgaand tij

16.02.2020

ZZW->WZW 10->20 m/s

+1.3

~wind, geen invloed waterstand

geen toename met wind door afscherming

25.08.2020

ZW 10-> 25 m/s

+0.5

Drempel golfgroei

1->0.75 m

20.05.2021

ZW 10->24 m/s

+1.25

~wind geen invloed waterstand

0.9->0.7 m

25.09.2020

W->WNW 5->20 m/s

+1.75

~wind geen invloed waterstand

~wind, tragere toename

30.11.2020

ZW->N 5->15 m/s

+0.5

Drempel golfgroei

05.04.2021

W->NNW 9->14 m/s

+2.0

~wind

03.05.2019

N-NNE 7->13 m/s

+0.5

Drempel golfgroei

28.03.2020

NO -> NNO 10->17 m/s

+0.25

Drempel golfgroei

06.02.2021

OZO-NO 2->15 m/s

+0.7

Drempel golfgroei

Definitieve versie

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

B34

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij Tabel 3 bevat de observaties van de ontwikkelde golven tijdens de geselecteerde stormen. In 7 op 10 gevallen wordt de golfhoogte op beide meetlocaties niet beïnvloed door de waterstandsdaling tijdens laagtij. In een aantal gevallen treedt een reductie op van de golfhoogte. Voor beide meetlocaties treedt dit op zowel voor een hoge (>+2 m TAW) als lage (<+1 m TAW) laagwaterstand. Tabel 3 : Overzicht invloed laagtij op ontwikkelde golven

storm

wind

LW [m TAW]

H_OSTK

H_OH1

10.03.2019

W 14-18 m/s

+0.9

Geen invloed laagtij

1.4->0.9 m

09.02.2020

W 22->18 m/s

+0.6

Geen invloed laagtij

1.6->0.9->1.5 m

25.09.2020

WNW->NNW 20-> 15 m/s

+2.3

4->3.1->3.8 m

1.8->1.3->2 m

30.11.2020

N 15-> 12 m/s

+1.5

Geen invloed laagtij

05.04.2021

NNW 15->12 m/s

+1.75

Geen invloed laagtij

28.09.2021

W-WNW 13 m/s

+1.5

Geen invloed laagtij

03.05.2019

N 10-15 m/s

+0.75

Geen invloed laagtij

28.03.2020

NNO-NO 15-20 m/s

+0.6

2.5->2-> 3 m

Geen invloed laagtij

10.05.2020

NO 20->18 m/s

+0.6

3->2.5->3 m

Geen invloed laagtij

24.12.2020

N 8-13 m/s

+1.0

Geen invloed laagtij

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Definitieve versie B35

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij

3.5 KD factor meetlocatie OH1 De diffractiecoëfficient KD (E: disturbance factor) op de meetlocatie OH1 wordt gedefinieerd als de verhouding van de significante golfhoogte ter hoogte van de golfmeetboei OH1 t.o.v. de significante golfhoogte buitengaats op de locatie Oostende Oosterstaketsel (zie Figuur 1). Tabel 4 bevat de geobserveerde KD factoren op het ogenblik van hoog- of laagwater tijdens de geselecteerde stormen. De observaties worden geclusterd in een sector van 45° rond de vermelde windrichtingen. De diffractiecoëfficiënt is afhankelijk van de waterstand voor de windsectoren ZW en W. Indien verondersteld wordt dat H_OSTK niet verandert tijdens een getijcyclus betekent dit dat voor deze windrichtingen op locatie OH1 ofwel shoaling op hoogwater optreedt, ofwel golfbreking op laagwater. Ook een gewijzigd diffractieproces doorheen de havenmond bij laagtij (met meer golfoploop/golfbreking op de koppen van de havenmond) kan een rol spelen. Voor de sectoren N-NO is de invloed van de waterstand op de KD factor beduidend kleiner. De sector NW toont nog wel enige reductie van de KD-factor op laagwater, maar minder sterk dan bij sectoren ZW en W. Tabel 4 : KD factoren op meetlocatie OH1 op hoog- en laagwater tijdens de geselecteerde stormen (getallen in volgorde gerangschikt op resp. hoog-en laagwater vormen datakoppels uit eenzelfde stormgebeurtenis).

Windsector

KD hoogwater [-]

KD laagwater [-]

-/0.71/0.67/0.7/0.70

0.43/0.33/0.5/0.45/0.53

0.57/0.65/0.71/0.61

0.47/0.41/0.44/0.49

0.54/0.4/0.57

0.45/0.4/0.4

0.41/0.45/0.43

0.38/0.38/0.42

0.38/0.34/0.38

0.4/0.38/0.33

Definitieve versie

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

B36

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij

4 Drukmetingen nabij ingang Visserijsluis 4.1 Analyserapport IMDC In het analyserapport (IMDC, 2015a) worden 4 stormgebeurtenissen vermeld dewelke plaatsvonden tijdens de meetcampagne 2012-2015. Deze 4 stormen worden opnieuw geanalyseerd op basis van de beschikbare meetreeksen van significante golfhoogte (energie van de korte golven 3) en de hydrometeodata uit het Meetnet Vlaamse Banken (getij, golfhoogte buitengaats (t.p.v. Oostende Oosterstaketsel), windsnelheid- en windrichting op basis van meetstation ‘OS7’ te Oostende 4). Figuren 4-7 tonen het beeld van de 4 geselecteerde stormen. Tabel 5 toont de meetwaarden van waterstand, golfhoogte buitengaats en op meetlocatie OST-B, de KD-factor (betrokken op totale golfhoogte) en de windrichting. Deze waarden betreffen gemiddelde waarden in het vermelde tijdvenster rond hoog- en laagwater. Er wordt opgemerkt dat de golfmetingen op locatie OST-B dateren van voor de verbreding van de havengeul ter hoogte van de Halve Maan. Te verwachten valt dat de KD-factor op deze locatie significant toeneemt na de verbreding. Tabel 5 : Overzicht 4 geselecteerde stormen uit het analyserapport IMDC.

Periode

Waterstand [m TAW]

Hm0 OST_B [m]

Hm0 OSTK [m]

KD OST_B [-]

Windrichting [°N]

10-10-2013 08:00-11:00

+1.60

0.22

2.30

0.09

327 (NW)

10-10-2013 15:00-17:00

+5.25

0.49

3.43

0.14

347 (NNW)

29-11-2013 20:30-22:30

+4.82

0.44

2.15

0.20

320 (NW)

30-11-2013 02:30-04:30

+2.07

0.32

2.52

0.13

325 (NW)

06-12-2013 01:00-03:00

+6.00

0.36

2.42

0.15

300 (WNW)

06-12-2013 07:00-10:00

+1.78

0.29

2.65

0.11

315 (NW)

21/22-10-2014 22:00-01:00

+5.36

0.54

3.10

0.17

311 (NW)

22-10-2014 04:00-08:00

+2.40

0.40

2.73

0.15

318 (NW)

De analyse van het gemeten golfspectrum (15-min waarden) werd door IMDC in 2 delen opgesplitst: een hoogfrequent deel (0.050.43 Hz) en een laagfrequent deel (0.00833 – 0.03 Hz). In deze nota wordt enkel het hoogfrequente deel beschouwd. De energie van het laagfrequente deel is op de locatie Visserijsluis beduidend lager dan het hoogfrequente deel, met een Hm0 tot ca. 0.1 m (zie IMDC, 2015a). De lange golven worden niet gemoduleerd door het getij. 4 De exacte locatie van het meetstation ‘OS7’ in het havengebied Oostende tijdens de periode 2013-2014 kon niet meteen achterhaald worden. Een vergelijking tussen de metingen van Zeebrugge daminstrumentatie en deze locatie toont echter beperkte verschillen aan tussen beide. 26

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Definitieve versie B37

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij

Figuur 4 : Synoptisch beeld van de storm 10-10-2013 (data: Meetnet Vlaamse Banken, IMDC)

Figuur 5 : Synoptisch beeld van de storm 29-11-2013 (data: Meetnet Vlaamse Banken, IMDC)

Definitieve versie

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

B38

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij

Figuur 6 : Synoptisch beeld van de storm 06-12-2013 (data: Meetnet Vlaamse Banken, IMDC)

Figuur 7 : Synoptisch beeld van de storm 21-10-2014 (data: Meetnet Vlaamse Banken, IMDC)

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Definitieve versie B39

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij In de IMDC stormrapporten (IMDC, 2014a; b, 2015b) wordt vermeld dat de golfhoogte van de korte golven gemoduleerd wordt door het getij. Dit is inderdaad zichtbaar in de geselecteerde stormgebeurtenissen. Als voorbeeld wordt de storm van 10-10-2013 aangehaald (Figuur 4). De golfhoogte op locatie OST-B varieert van ca. 0.2 m bij laagtij (10-10-2013 10:00) tot ca. 0.5m bij hoogtij (10-10-2013 16:00); dit effect lijkt ook versterkt te worden door de variatie van de golfhoogte buitengaats. De stormen 6-12-2013 en 21-10-2014 tonen dezelfde modulatie, zij het iets minder uitgesproken. Een opvallend gegeven is dat in alle waargenomen stormgebeurtenissen de golfhoogte t.p.v. meetlocatie OST-B de trend van golfgroei buitengaats niet volgt tijdens het laagtij (i.e. een stagnering of zelfs afname van de golfgroei). Het modulerend effect tijdens laagtij kan echter ook teniet gedaan worden door een toenemende golfhoogte buitengaats, zoals waargenomen tijdens het laagtij op 30-11-2013 omstreeks 4u (Figuur 5). Conclusie: de waarnemingen tonen aan dat bij gelijkblijvende golfhoogte buitengaats de energie van de korte golven afneemt tijdens het laagtij. Dit effect lijkt versterkt te worden tijdens springtij (laagwater < +2 m TAW). Er dient wel genuanceerd te worden dat de evolutie van de golfhoogte buitengaats en de synchronisatie van het stormopzet t.o.v. het astronomisch getij(bepalend voor de laagwaterstand tijdens de stormpiek) dit proces sterk kan beïnvloeden.

4.2 Storm Dieter (januari 2017) Figuur 4 toont de evolutie van het getij en de golven op de meetlocatie Visserijsluis en buitengaats (golfmeetboei Oostende Oosterstaketsel). De KD factor fluctueert tussen 0.1 en 0.2 voor deze golfrichting (NW). Er kan geen duidelijke correlatie tussen de waterstand en de golfhoogte nabij de ingang Visserijsluis vastgesteld worden, al dient wel opgemerkt te worden dat de meting afgebroken werd op ca +3 m TAW (omwille van de positie van de druksensor). 0,20 0,18 500

Hm0_OSTK

0,16 Hm0_Visserijsluis

0,14

400

0,12 300

0,10

KD [-]

getij [cm TAW], Hm0 [cm], richiting [°N]

600

0,08 200

0,06

100 0 13/01-21

getij OST Golfrichting T 2 - 5 sec [deg]

0,04

Golfrichting T >10 sec [deg]

0,02

KD_Visserijsluis [-]

0,00 13/01-22

13/01-23

14/01-00

14/01-02

14/01-03

14/01-04

14/01-05

Figuur 8 : Evolutie getij en golven op locatie Visserijsluis en Oosterstaketsel tijdens storm Dieter (2de hoogwater omstreeks 14/01/2017 02:00 [UTC+1])

Definitieve versie

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

B40

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij

5 Conclusie Voor bepaalde controles op constructief falen vereist de probabilistische toets van de Visserijsluis de kennis van de golfbelasting op laagwater. Aan de hand van een analyse van meetgegevens is een poging ondernomen een beeld te vormen van de evolutie van de golfhoogte in de haven Oostende tijdens een periode van stormopzet. Wat betreft de invloed van het getij op de golfhoogte op meetlocaties Oosterstaketsel en OH1 (binnen de havendammen, oostelijk van de havengeul) worden volgende observaties gemaakt: o een drempel in de fase van golfgroei (of zelfs een afname van golfhoogte) tijdens laagwater springtij (waterstand lager dan +1 m TAW), en dit op de beide geanalyseerde meetlocaties (Tabel 2). De windrichting speelt hier geen rol in; o tijdens de fase van ontwikkelde golven neemt de KD-factor op de meetlocatie OH1 af bij laagtij, dit geldt in het bijzonder voor richtingen ZW en W, voor richtingen NW,N en NO is deze afname beperkt of afwezig (Tabel 4). Zoals aangegeven in IMDC (2015a) tonen de waarnemingen op de meetlocatie ter hoogte van de ingang Visserijsluis aan dat bij gelijkblijvende golfhoogte buitengaats de energie van de korte golven afneemt tijdens het laagtij. Dit effect lijkt versterkt te worden tijdens springtij (laagwater < +2 m TAW). Er dient wel genuanceerd te worden dat de evolutie van de golfhoogte buitengaats en de synchronisatie van het stormopzet t.o.v. het astronomisch getij (bepalend voor de laagwaterstand tijdens de stormpiek) de modulatie van de lokale golfhoogte sterk kan beïnvloeden. Bovendien is het aantal beschikbare metingen ter plaatse van de Visserijsluis bij (NW) storm beperkt en verschaffen deze waarnemingen geen inzicht in een eventuele reductie (of de afwezigheid ervan) van de golfhoogte bij het laagwater onder een extremer stormopzet (tussen ca.+2 en +4 m TAW).

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

Definitieve versie B41

Evolutie golfhoogte nabij haventoegang Oostende tijdens stormtij

Referenties De Roo, S.; Vanneste, D.; Suzuki, T.; Peeters, P.; Mostaert, F. (2017). Hydraulische randvoorwaarden ter hoogte van de haveningang (haven Oostende): normaal golfklimaat (T = 1 en 10 jaar) en extremer golfklimaat bij laagwater (T = 100 jaar). Versie 4.0. WL Rapporten, 17_009_1. Waterbouwkundig Laboratorium: Antwerpen. Available at: http://documentatiecentrum.watlab.be/owa/imis.php?module=ref&refid=285923 IMDC. (2014a). Golfmetingen in de kusthavens. Stormrapport 1 : 10 oktober 2013, I/RA/11410/14.007/SDO IMDC. (2014b). Golfmetingen in de kusthavens. Stormrapport 2 : 6 december 2013, I/RA/11410/14.042/SDO IMDC. (2015a). Golfmetingen in de kusthavens. Analyserapport, I/RA/11410/15.039/SDO IMDC. (2015b). Golfmetingen in de kusthavens. Stormrapport 3 : 22 oktober 2014, I/RA/11410/15.010/SDO Vanneste, D.; Willems, M.; Peeters, P.; Mostaert, F. (2017). Golfmetingen haven Oostende tijdens storm ‘Dieter’. versie 3.0. WL Rapporten, 17_008_1. Waterbouwkundig Laboratorium: Antwerpen. Available at: http://documentatiecentrum.watlab.be/owa/imis.php?module=ref&refid=285858

Definitieve versie

WL2021M21_025_3

Definitieve versie

WL2022R20_025_2

B42

DEPARTEMENT MOBILITEIT & OPENBARE WERKEN Waterbouwkundig Laboratorium Berchemlei 115, 2140 Antwerpen T +32 (0)3 224 60 35 F +32 (0)3 224 60 36 waterbouwkundiglabo@vlaanderen.be www.waterbouwkundiglaboratorium.be