Issuu

Hoger onderwijs in Vlaanderen

Inhoudsopgave Inleiding

Soorten instellingen

Soorten opleidingen

Studiegebieden

Soorten contracten

Flexibele leerroutes

Toelatingsvoorwaarden

Leerkrediet

Studiekosten

Definities

Adressengids

Hoger onderwijs in Vlaanderen

Inleiding Met deze brochure willen we op een overzichtelijke manier informatie bieden over alles wat met het hoger onderwijs te maken heeft. In deze brochure vind je daarom informatie over de soorten instellingen, opleidingen en contracten, de toelatingsvoorwaarden en het leerkrediet. Je vindt verder ook een overzicht met definities van veelgebruikte termen in het hoger onderwijs en een adressenlijst van de instellingen die initiĂŤle bachelorâ€“ en masteropleidingen aanbieden. Wat je niet in deze brochure vindt, is informatie over de opleidingen zelf. De instellingen bieden elk voor hun eigen opleidingen uitgebreide informatie aan. Je kan je dus best tot hen wenden als je met concrete vragen over een bepaalde opleiding zit. Informatie over de opleidingen kan je ook terugvinden op www.hogeronderwijsregister.be. Dit is een website waarop je alle erkende opleidingen in het Vlaamse hoger onderwijs terugvindt.

BACHELOR NA BACHELOR (BANABA) Hogeschool - min. 60 studiepunten

MASTER NA MASTER (MANAMA) min. 60 studiepunten

Voorbereidingsprogramma

MASTER (MA) Hogeschool (in associatieverband met universiteit) of universiteit min. 60 studiepunten

Schakelprogramma

Voorbereidingsprogramma

ACADEMISCH GERICHTE BACHELOR (ABA) Hogeschool of universiteit 180 studiepunten

PROFESSIONEEL GERICHTE BACHELOR (PBA) Hogeschool 180 studiepunten

Hoger onderwijs in Vlaanderen

Soorten instellingen In Vlaanderen kunnen verschillende soorten instellingen opleidingen aanbieden in het hoger onderwijs. De bekendste zijn uiteraard de hogescholen en de universiteiten. In totaal zijn er in Vlaanderen 22 hogescholen en 7 universiteiten. Daarnaast zijn er nog andere instellingen die ook erkende bachelor- en masteropleidigen inrichten.

Soorten opleidingen In Vlaanderen vind je volgende soorten opleidingen in het hoger onderwijs: â€˘ Professioneel gerichte bachelors aan hogescholen â€˘ Academisch gerichte bachelors aan hogescholen (in het kader van een associatie met een universiteit) en

universiteiten â€˘ Masters aan hogescholen (in het kader van een associatie met een universiteit) en universiteiten

Opleidingen worden gegroepeerd in studiegebieden. Professioneel gerichte bacheloropleidingen zijn in de eerste plaats gericht op de beroepspraktijk en hebben tot doel de studenten te brengen tot een niveau van algemene en specifieke kennis en van competenties nodig voor de zelfstandige uitoefening van een beroep of groep van beroepen. Een professioneel gerichte bacheloropleiding biedt dus een directe uitstroommogelijkheid naar de arbeidsmarkt. Academisch gerichte bacheloropleidingen leggen de nadruk op een brede academische (theoretische) vorming of een vorming in de kunsten. Ze zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en bereiden je voor op een masteropleiding. Professioneel en academisch gerichte bacheloropleidingen hebben een studieomvang van minstens 180 studiepunten. De masteropleidingen leggen de nadruk op gevorderde wetenschappelijke of artistieke kennis en competenties die je nodig hebt voor het zelfstandig beoefenen van wetenschap of kunst, of voor het uitoefenen van een beroep. Een masteropleiding wordt afgesloten met een masterproef. Een masteropleiding omvat ten minste 60 studiepunten. Na een bacheloropleiding kan je een bachelor na bacheloropleiding volgen. Een master na masteropleiding volgt op een andere masteropleiding. Een schakelprogramma is een programma dat je wordt opgelegd als je wenst in te schrijven voor een masteropleiding op grond van een in het professioneel hoger onderwijs uitgereikt bachelordiploma. Als je niet in het bezit bent van een diploma dat je op rechtstreekse wijze toelating verleent tot de opleiding waarvoor je wilt inschrijven, kan een voorbereidingsprogramma worden opgelegd.

Hoger onderwijs in Vlaanderen

Studiegebieden

Hogescholen • • • • • • • • • • • •

Architectuur Audiovisuele en beeldende kunst Biotechniek Gezondheidszorg Handelswetenschappen en bedrijfskunde Industriële wetenschappen en technologie Muziek en podiumkunsten Nautische wetenschappen Onderwijs Productontwikkeling Sociaal-agogisch werk Toegepaste taalkunde

Universiteiten • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Archeologie en kunstwetenschappen Bewegings– en revalidatiewetenschappen Biomedische wetenschappen Diergeneeskunde Economische en toegepaste economische wetenschappen Farmaceutische wetenschappen Geneeskunde Geschiedenis Godgeleerdheid, godsdienstwetenschappen en kerkelijk recht Politieke en sociale wetenschappen Psychologie en pedagogische wetenschappen Rechten, notariaat en criminologische wetenschappen Sociale gezondheidswetenschappen Taal– en letterkunde Tandheelkunde Toegepaste biologische wetenschappen Toegepaste wetenschappen Verkeerskunde Wetenschappen Wijsbegeerte en moraalwetenschappen

Hoger onderwijs in Vlaanderen

Soorten contracten Bij de inschrijving aan een instelling van hoger onderwijs kan je als student kiezen uit verschillende soorten contracten: • De meest voorkomende soort is het diplomacontract. Hierbij schrijf je in met het oog op het behalen

van een diploma van een opleiding en volg je de lessen. • Als je slechts een aantal opleidingsonderdelen wil volgen, en je niet de bedoeling hebt een specifiek

diploma te behalen, kan je een creditcontract afsluiten. Je volgt de lessen en sluit het contract af met een creditbewijs voor de opleidingsonderdelen waarvoor je slaagt. • Tenslotte kan je ook kiezen voor een examencontract. Je schrijft je dan in voor het afleggen van

examens met het oog op het behalen van hetzij een diploma van een opleiding, hetzij een creditbewijs voor één of meerdere opleidingsonderdelen. Je volgt de lessen niet. Je legt enkel de examens af. Bepaalde opleidingsonderdelen komen omwille van hun aard (bv. een practicum) niet in aanmerking voor een examencontract. Deze opleidingsonderdelen kan je enkel maar via een diploma- of creditcontract volgen. De instelling legt in de onderwijsregeling vast over welke opleidingsonderdelen het gaat en motiveert dat ook. Je mag meerdere contracten combineren. Zo kan je bijvoorbeeld een examencontract afsluiten voor het volgen van een welbepaalde opleiding en een creditcontract nemen voor die opleidingsonderdelen die uitgesloten zijn van het examencontract. Je kan je per jaar ook voor meerdere opleidingen tegelijk inschrijven, zelfs aan verschillende instellingen. Voor elk van die opleidingen sluit je een diploma-, credit-, of examencontract af. Of je schrijft je met een diplomacontract in voor een opleiding en volgt tegelijk met een creditcontract nog enkele opleidingsonderdelen van een andere opleiding.

Flexibele leerroutes Je kan in het hoger onderwijs via een flexibele leerroute een diploma of een creditbewijs behalen. De instelling bepaalt zelf hoe ze de flexibele leertrajecten aanbiedt. De flexibilisering van het hoger onderwijs laat jou als student toe zelf je studieprogramma samen te stellen. Je moet dus niet noodzakelijk een voltijds studieprogramma volgen, maar je kan, afhankelijk van jouw capaciteiten en van de tijd die je aan je studie kan besteden, zelf bepalen voor hoeveel studiepunten je inschrijft. Als je om de een of andere reden, bijvoorbeeld omdat je werkt, geen (voltijds) dagonderwijs kan volgen, zijn er ook mogelijkheden om toch een diploma hoger onderwijs te behalen: • je kan met een hogeschool of universiteit een examencontract afsluiten, wat betekent dat je je enkel

inschrijft voor het afleggen van examens en dus geen lessen volgt. • sommige instellingen hebben een aanbod van begeleide zelfstudie ontwikkeld, waarbij je ruimte vrijhoudt

voor practica en stages. • aan sommige instellingen heb je de mogelijkheid om via afstandsonderwijs een diploma te behalen. • verschillende opleidingen kan je ook via weekend- of avondonderwijs volgen, of zijn zo ingericht dat alle

lessen op één dag in de week gegroepeerd zijn. Informeer je dus bij de hogescholen en de universiteiten zelf voor de concrete mogelijkheden in verband met flexibele leertrajecten. Contactgegevens vind je verder in deze brochure.

Hoger onderwijs in Vlaanderen

Toelatingsvoorwaarden Bacheloropleidingen Om toegelaten te worden tot een bacheloropleiding moet je in het bezit zijn van één van volgende diploma’s: • een diploma van secundair onderwijs; • een diploma van het hoger onderwijs van het korte type met volledig leerplan; • een diploma van het hoger onderwijs voor sociale promotie, met uitzondering van het Getuigschrift Pe-

dagogische Bekwaamheid; • een diploma of getuigschrift dat bij of krachtens een wet, decreet, Europese richtlijn of een andere inter-

nationale overeenkomst als gelijkwaardig wordt erkend. Indien je niet voldoet aan de bovenstaande toelatingsvoorwaarden, kan de instelling je toch toelating verlenen, rekening houdend met de volgende elementen: • humanitaire redenen • medische, psychische of sociale redenen • je kwalificatieniveau, verdiensten of competenties

De instellingen leggen in hun onderwijsreglement de afwijkende toelatingsvoorwaarden vast. Voor de opleidingen van de studiegebieden audiovisuele en beeldende kunst, en muziek en podiumkunsten moet je bijkomend ook slagen voor een artistieke toelatingsproef eigen aan deze opleidingen. De hogeschool waar je wenst in te schrijven, neemt deze toelatingsproef af. Ook voor de universitaire opleidingen geneeskunde en tandheelkunde moet een toelatingsexamen afgelegd worden. Alle informatie hierover vind je op de website www.ond.vlaanderen.be/toelatingsexamen.

Masteropleidingen Om rechtstreeks toegelaten te worden tot een masteropleiding moet je in het bezit zijn van een academisch bachelordiploma. Een hogeschool of universiteit kan de toelating tot een masteropleiding beperken tot afgestudeerden van een welbepaalde bacheloropleiding. Als je niet in het bezit bent van het diploma van deze bacheloropleiding, kan de instelling je wel toelaten, mits je slaagt voor een voorbereidingsprogramma. Ben je in het bezit van een bachelordiploma uit het professioneel hoger onderwijs, dan kan de instelling je toelaten tot een masteropleiding als je eerst met succes een schakelprogramma volgt van minimum 45 en maximum 90 studiepunten.

Bachelor na bacheloropleidingen en master na masteropleidingen Om toegelaten te worden tot een bachelor na bacheloropleiding moet je in het bezit zijn van een bachelordiploma, om toegelaten te worden tot een master na masteropleiding moet je in het bezit zijn van een masterdiploma. Een instelling kan bepalen dat enkel studenten met een welbepaald bachelor- of materdiploma rechtstreeks toegang hebben tot een bepaalde bachelor na bachelor of master na masteropleiding. Als je niet in het bezit bent van het bepaalde bachelor- of masterdiploma, dan kan de instelling je een voorbereidingsprogramma opleggen.

Hoger onderwijs in Vlaanderen

Leerkrediet Elke student krijgt bij zijn/haar inschrijving in het hoger onderwijs een leerkrediet. Dat is een rugzak met 140 studiepunten. Voor je inschrijving haal je de studiepunten die je opneemt uit je rugzak. Als je slaagt, krijg je ze terug. De eerste 60 studiepunten waarvoor je slaagt, krijg je zelfs dubbel terug. De bedoeling van het leerkrediet is je te stimuleren een bewuste studiekeuze te maken en om de hogeschool of universiteit aan te sporen je studievoortgang te bewaken. Als je leerkrediet op nul komt, dan kun je je enkel nog inschrijven met de toestemming van de instelling (hogeschool of universiteit) en kan de instelling het studiegeld verdubbelen. Als je na je inschrijving ontdekt dat je toch een verkeerde studiekeuze gemaakt hebt en dus van opleiding wenst te veranderen, dan kan dit gevolgen hebben voor jouw leerkrediet. Elke instelling bepaalt zelf de datum tot waarop een wijziging in je inschrijving gevolgen heeft voor jouw leerkrediet. Deze datum vind je in het onderwijs- en examenreglement van de instelling. Als je je voor deze datum uitschrijft, krijg je de ingezette studiepunten terug bij je leerkrediet, als je je na deze datum uitschrijft, blijft het leerkrediet wel opgenomen. Ben je echter een generatiestudent (dit is een student die zich de eerste keer in het hoger onderwijs inschrijft voor een bacheloropleiding), dan zijn de spelregels een beetje anders. Als je dan voor 1 december van opleiding verandert, dan krijg je het volledige leerkrediet terug. Doe je dit tussen 1 december en 15 maart, dan nog krijg je de helft terug.

Alle informatie over het leerkrediet vind je op

www.studentenportaal.be Via deze website kan je ook de stand van je eigen leerkrediet opvolgen.

Op het ogenblik dat je een masterdiploma behaalt, worden er 140 studiepunten terug afgetrokken van jouw leerkrediet. Als je daarna nog een bachelor- of masterdiploma wilt behalen, zal je dat dus zelf moeten bekostigen, tenzij je nog een positief leerkrediet overhebt. Als je een professionele of academische bachelor behaalt, wordt er niets afgetrokken van je leerkrediet. Op deze manier wil de overheid met haar beperkte budget toch aan iedereen de kans geven om een masterdiploma te behalen.

Als je na het afstuderen of verlaten van het hoger onderwijs geen 60 studiepunten meer overhebt op jouw leerkrediet, kan je terug leerkrediet opbouwen. Jaarlijks krijg je 10 studiepunten toegekend tot een maximum van 60 studiepunten. Zodra dit leerkrediet opgebruikt is, zal je wel zelf je bijkomende opleiding(en) in het hoger onderwijs moeten bekostigen.

Hoger onderwijs in Vlaanderen

Studiekosten Studiegeld Bij je inschrijving betaal je studiegeld. De maximale hoogte van dit studiegeld is decretaal vastgelegd. Jaarlijks bepalen de hogescholen en universiteiten, op basis van het vastgelegde maximum, het studiegeld voor hun opleidingen. Voor het academiejaar 2008-2009 konden de hogescholen en universiteiten voor een voltijdse opleiding (tussen 54 en 66 studiepunten) maximaal 540 euro studiegeld vragen. Voor studenten die een studietoelage ontvangen, is het studiegeld voor een voltijdse opleiding vastgelegd op 80 euro voor een opleiding aan een universiteit en 100 euro voor een opleiding aan een hogeschool.

Studietoelagen De Vlaamse overheid springt bij voor studenten die de kosten verbonden aan de studie niet kunnen dragen. Als je aan bepaalde financiĂŤle en pedagogische voorwaarden voldoet, kan je in aanmerking komen voor een studietoelage. Je vindt alle informatie in verband met studietoelagen op www.studietoelagen.be.

Studentenvoorzieningen / sociale voorzieningen In het hoger onderwijs zijn de studietoelagen van de Vlaamse overheid lang niet de enige financiĂŤle tegemoetkoming. Aan elke hogeschool of universiteit zijn er studentenvoorzieningen of sociale voorzieningen die studiefinancieringen en studieleningen aanbieden, of overbruggingsleningen als je door omstandigheden tijdelijk meer kosten hebt. Ze betalen waar nodig ook renteloze voorschotten uit op de studietoelagen van de Vlaamse overheid. Contactgegevens en meer informatie over de studentenvoorzieningen of sociale voorzieningen vind je via www.centenvoorstudenten.be.

Hoger onderwijs in Vlaanderen

Definities Academiejaar Een periode van één jaar die ten vroegste op 1 september en uiterlijk op 1 oktober begint en eindigt op de dag voor het begin van het volgende academiejaar. Elke hogeschool of universiteit bepaalt zelf wanneer het academiejaar start.

Academisch gerichte bacheloropleiding Bacheloropleidingen, georganiseerd door universiteiten of hogescholen, die de nadruk leggen op een brede academische vorming of een vorming in de kunsten. Ze zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en hebben als hoofddoelstelling het doorstromen naar een masteropleiding.

Creditbewijs Dit bewijs vormt de erkenning van het feit dat een student de competenties verbonden aan een opleidingsonderdeel heeft verworven. De verworven studiepunten, verbonden aan het betrokken opleidingsonderdeel, worden aangeduid als “credits”.

Accreditatie De bevestiging dat een opleiding voldoet aan vooraf vastgestelde minimale kwaliteits- en niveauvereisten.

Afstandsonderwijs Het onderwijs dat bijna uitsluitend met behulp van multimedia wordt verstrekt, waardoor de student niet aan een bepaalde plaats van onderwijsverstrekking gebonden is.

Afstudeerrichting Een differentiatie in een opleidingsprogramma met een studieomvang van ten minste dertig studiepunten.

Associatie Een samenwerkingsverband tussen één universiteit en ten minste één hogeschool.

Bacheloropleiding Een opleiding in het academisch onderwijs of in het hoger professioneel onderwijs, die aansluit bij het secundair onderwijs, en waarvan de studieomvang ten minste 180 studiepunten bedraagt.

Bachelor na bacheloropleiding Een bacheloropleiding die enkel rechtstreeks openstaat voor personen die reeds in het bezit zijn van een diploma van een andere bacheloropleiding.

Bekwaamheidsonderzoek Het onderzoek naar de aanwezigheid van EVC’s en/of EVK’s.

Bewijs van bekwaamheid Het bewijs dat een student op grond van EVC’s of EVK’s de competenties heeft verworven eigen aan: - het niveau van bachelor in het hoger professioneel onderwijs of het academisch onderwijs of, - het masterniveau, of - een welomschreven opleiding, opleidingsonderdeel of cluster van opleidingsonderdelen.

Hoger onderwijs in Vlaanderen

Creditcontract Dit is een contract dat je als student kan aangaan met een hogeronderwijsinstelling. Hiermee schrijf je je als student in met het oog op het behalen van (een) creditbewij(s)(zen) voor één of meer opleidingsonderdelen.

Diplomacontract Dit is een contract dat je als student kan aangaan met een hogeronderwijsinstelling. Hiermee schrijf je je als student in met het oog op het behalen van een graad of diploma van een opleiding of voor een volledig schakel- of voorbereidingsprogramma of voor een postgraduaatsopleiding

EVC Een eerder verworven competentie, zijnde het geheel van kennis, inzicht, vaardigheden en attitudes, verworven door middel van leerprocessen, die niet met een studiebewijs werden bekrachtigd.

EVK Een eerder verworden kwalificatie, zijnde elk binnenlands of buitenlands studiebewijs dat aangeeft dat een formeel leertraject, al dan niet binnen onderwijs, met succes gevolgd werd.

Examen Elke evaluatie van de mate waarin een student op grond van zijn studie de competenties, verbonden aan een opleidingsonderdeel, heeft verworven.

Examencontract Dit is een contract dat je als student kan aangaan met een hogeronderwijsinstelling. Hiermee schrijf je je als student (onder de door het instellingsbestuur bepaalde voorwaarden) in voor het afleggen van examens met het oog op het behalen van een graad of een diploma van een opleiding, of een creditbewijs voor één of meer opleidingsonderdelen

Graad Generatiestudent Een student die zich voor het eerst inschrijft met een diplomacontract voor een professioneel of academisch gerichte bachelor in het Vlaams hoger onderwijs en op 1 februari van dat academiejaar nog is ingeschreven.

Aanduiding van bachelor of master verleend op het einde van een opleiding.

Kwalificatie Een getuigschrift of diploma uitgereikt na het met goed gevolg voltooien van een formeel opleidings- of scholingstraject.

Kwalificatie van een graad Toevoeging die verwijst naar de voltooide opleiding. Bijvoorbeeld “Bachelor in de rechten”, waarbij “bachelor” de graad is en “in de rechten” de kwalificatie.

Masteropleiding Een masteropleiding is een opleiding van ten minste 60 studiepunten die door een universiteit of een hogeschool aangeboden wordt in het academisch onderwijs. Masteropleidingen leggen de nadruk op gevorderde wetenschappelijke of artistieke kennis en competenties die nodig zijn voor het zelfstandig beoefenen van wetenschap of kunst, of voor het uitoefenen van een beroep. Masteropleidingen worden afgesloten met een masterproef.

Hoger onderwijs in Vlaanderen

Master na masteropleiding Een masteropleiding die enkel rechtstreeks openstaat voor personen die reeds in het bezit zijn van een diploma van een masteropleiding.

Opleiding De structurerende eenheid van het onderwijsaanbod. Zij wordt bij succesvolle voltooiing bekroond met een diploma.

Opleidingsonderdeel Een afgebakend geheel van onderwijs-, leer- en evaluatieactiviteiten dat gericht is op het verwerven van welomschreven competenties inzake kennis, inzicht, vaardigheden en attitudes. Elke opleiding is onderverdeeld in verschillende opleidingsonderdelen.

Professioneel gerichte bacheloropleidingen Professioneel gerichte bacheloropleidingen hebben tot doel de studenten te brengen tot een niveau van algemene en specifieke kennis en competenties nodig voor de zelfstandige uitoefening van een beroep of groep van beroepen.

Schakelprogramma Een programma dat kan worden opgelegd aan een student die zich wenst in te schrijven voor een masteropleiding op grond van een in het hoger professioneel onderwijs uitgereikt bachelordiploma. Een schakelprogramma omvat ten minste 45 en ten hoogste 90 studiepunten.

Studiegebied Een categorie waarin opleidingen zijn samengebracht.

Studiegeld Het bedrag te betalen door de student voor de deelname aan onderwijsactiviteiten en/of examens.

Studieomvang Het aantal studiepunten toegekend aan een opleidingsonderdeel of aan een opleiding.

Volgtijdelijkheid De regels, vastgelegd door de instelling, die bepalen in welke volgorde je examen kan afleggen over verschillende opleidingsonderdelen of in welke volgorde je kan inschrijven voor opleidingen. Zo zal je bijvoorbeeld maar kunnen inschrijven voor en examen afleggen van het opleidingsonderdeel “Engels voor gevorderden” als je eerst het opleidingsonderdeel “Engels voor beginners” gevolgd hebt.

Studiepunt Een binnen de Vlaamse Gemeenschap aanvaarde internationale eenheid die overeenstemt met ten minste 25 en ten hoogste 30 uren voorgeschreven onderwijs-, leer- en evaluatieactiviteiten en waarmee de studieomvang van elke opleiding of elk opleidingsonderdeel wordt uitgedrukt.

Voorbereidingsprogramma Een programma dat kan worden opgelegd aan een student die niet in het bezit is van een diploma dat op rechtstreekse wijze toelating verleent tot de opleiding waarvoor hij zich wenst in te schrijven.

Vrijstelling Een vrijstelling voor een opleidingsonderdeel betekent dat je voor dat opleidingsonderdeel geen examen meer moet afleggen.

Hoger onderwijs in Vlaanderen

Adressengids Arteveldehogeschool Hoogpoort 15 9000 Gent Tel. 09 235 20 00 Fax 09 235 20 01 info@arteveldehs.be www.arteveldehs.be

Hogeschool Sint-Lukas Brussel Paleizenstraat 70 1030 Schaarbeek Tel. 02-250 11 00 Fax 02-250 11 11 info@sintlukas.be www.sintlukas.be

EHSAL-Europese Hogeschool Brussel Stormstraat 2 1000 Brussel Tel. 02-210 12 11 Fax 02-217 64 64 info@hubrussel.be www.hubrussel.be

Hogeschool voor Wetenschap & Kunst Koningsstraat 328 1030 Schaarbeek Tel. 02-250 15 11 Fax 02-218 58 39 info@directoraat.wenk.be www.wenk.be

Erasmushogeschool Brussel Nijverheidskaai 170 1070 Anderlecht Tel. 02-523 37 37 Fax 02-523 37 57 info@ehb.be www.ehb.be

Hogeschool West-Vlaanderen Marksesteenweg 58 8500 Kortrijk Tel. 056-24 12 90 Fax 056-24 12 92 info@howest.be www.howest.be

Groep T - Internationale Hogeschool Leuven Andreas Vesaliusstraat 13 3000 Leuven Tel. 016-30 10 30 Fax 016-30 10 40 groept@groept.be www.groept.be

Karel de Grote-Hogeschool Katholieke Hogeschool Antwerpen Van Schoonbekestraat 143 2018 Antwerpen Tel. 03-241 03 00 Fax 03-241 03 01 info@kdg.be www.kdg.be

Hogere Zeevaartschool Noordkasteel-Oost 6 2030 Antwerpen Tel. 03-205 64 30 Fax 03-225 06 39 info@hzs.be www.hzs.be

Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende Xaverianenstraat 10 8000 Brugge Tel. 050-47 18 00 Fax 050-47 18 10 info@khbo.be www.khbo.be

Hogeschool Antwerpen Keizerstraat 15 2000 Antwerpen Tel. 03-213 93 00 Fax 03-213 93 41 info@ha.be www.artesis.be

Katholieke Hogeschool Kempen Kleinhoefstraat 4 2440 Geel Tel. 014-56 23 10 Fax 014-58 48 59 info@khk.be www.khk.be

Hoger onderwijs in Vlaanderen

Hogeschool Gent Kortrijksesteenweg 14 9000 Gent Tel. 09-243 33 33 Fax 09-243 33 53 info@hogent.be www.hogent.be

Katholieke Hogeschool Leuven Abdij van Park 9 3001 Leuven Tel. 016-39 86 60 Fax 016-39 86 66 info@khleuven.be www.khleuven.be

Katholieke Hogeschool Limburg Universitaire Campus B 1 3590 Diepenbeek Tel. 011-23 07 70 Fax 011-23 07 89 informatie@ad.khlim.be www.khlim.be

Lessius Hogeschool Jozef De Bomstraat 11 2018 Antwerpen Tel. 03-206 04 80 Fax 03-206 04 81 lessius@lessius-ho.be www.lessius-ho.be

Katholieke Hogeschool Mechelen Zandpoortvest 13 2800 Mechelen Tel. 015-36 91 00 Fax 015-36 91 09 info@khm.be www.khm.be

Plantijn-Hogeschool van de provincie Antwerpen Lange Nieuwstraat 101 2000 Antwerpen Tel. 03-220 57 30 Fax 03-220 57 06 info@plantijn.be www.plantijn.be

Katholieke Hogeschool Sint-Lieven Gebroeders De Smetstraat 1 9000 Gent Tel. 09-265 86 10 Fax 09-265 86 40 info@kahosl.be www.kahosl.be

Provinciale Hogeschool Limburg Elfde-Liniestraat 24 3500 Hasselt Tel. 011-23 88 88 Fax 011-23 88 89 PHL@PHLimburg.be www.phlimburg.be

Katholieke Hogeschool Zuid-West-Vlaanderen Doorniksesteenweg 145 8500 Kortrijk Tel. 056-26 41 60 Fax 056-26 41 75 info@katho.be www.katho.be

XIOS Hogeschool Limburg Universitaire Campus H 3590 Diepenbeek Tel. 011-26 00 46 Fax 011-26 00 55 info@xios.be www.xios.be

Katholieke Universiteit Brussel Vrijheidslaan 17 1081 KOEKELBERG Tel. 02-412 42 59 Fax 02-412 42 00 info@hubrussel.be www.hubrussel.be

Universiteit Antwerpen Prinsstraat 13 2000 ANTWERPEN 1 Tel. 03-220 48 72 Fax 03-220 48 65 stip@ua.ac.be www.ua.ac.be

Katholieke Universiteit Leuven Oude Markt 13 5005 3000 LEUVEN Tel. 016-32 40 10 Fax 016-32 40 14 info@kuleuven.be www.kuleuven.be

Universiteit Gent Sint-Pietersnieuwstraat 25 9000 GENT Tel. 09-264 30 16 Fax 09-264 35 89 acs@UGent.be www.ugent.be

Hoger onderwijs in Vlaanderen

Katholieke Universiteit Leuven â€“ Campus Kortrijk Etienne Sabbelaan 53 8500 KORTRIJK Tel. 056-24 61 38 Fax 056-24 69 99 Info@kuleuven-kortrijk.be www.kulak.be

Universiteit Hasselt Agoralaan 3590 DIEPENBEEK Tel. 011-26 81 11 Fax 011-26 81 99 info@uhasselt.be www.uhasselt.be

Vrije Universiteit Brussel Pleinlaan 2 1050 ELSENE Tel. 02-629 20 10 Fax 02-629 36 28 info@vub.ac.be www.vub.ac.be

transnationale Universiteit Limburg Agoralaan 3590 DIEPENBEEK Tel. 011-26 81 11 Fax 011-26 81 99 studentensecretariaat@uhasselt.be www.tUL.edu

Continental Theological Seminary Kasteelstraat 48 1600 Sint-Pieters-Leeuw Tel. 02-334 85 55 Fax 02-334 85 59 info@ctsem.edu www.ctsem.edu

Evangelische Theologische Faculteit Sint-Jansbergsestraat 97 3001 Leuven Tel. 016-20 08 95 Fax 016-20 09 43 info@etf.edu www.etf.edu

Faculteit voor Protestantse Godgeleerdheid Bollandistenstraat 40 1040 Brussel Tel. 02-735 67 46 Fax 02-735 47 31 info@protestafac.ac.be http://protestafac.ac.be

Vesalius College Pleinlaan 2 1050 Brussel Tel. 02-629 28 21 Fax 02-629 36 37 vesalius@vub.ac.be www.vesalius.edu

Als je nog met vragen zit, neem dan zeker contact op met de hogeschool of universiteit van jouw keuze. Als zij je niet onmiddellijk kunnen verderhelpen, kan je je vraag mailen aan hogeronderwijs@vlaanderen.be

Hoger onderwijs in Vlaanderen

Colofon Samenstelling Ministerie van Onderwijs en Vorming Agentschap Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs en Studietoelagen Afdeling Hoger Onderwijs Koning Albert II-laan 15, toren 6A 1210 Brussel

Verantwoordelijke uitgever Wim Leybaert, Wnd. Administrateur-Generaal Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel

Foto cover ÂŠ VLIR-UOS

Depotnummer D/2008/3241/372