Advies Vlaremtrein Grondwaterwinningen en bronbemalingen Brussel, 31 mei 2021
SERV_20210531_Vlaremtrein_ADV.docx Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen Wetstraat 34-36, 1040 Brussel T +32 2 209 01 11 info@serv.be www.serv.be
Vlaremtrein Grondwaterwinningen en bronbemalingen
Adviesvraag: Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 1 juni 1995 houdende algemene en sectorale bepalingen inzake milieuhygiëne, het besluit van de Vlaamse Regering van 12 december 2008 tot uitvoering van titel XVI van het decreet van 5 april 1995 houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid, het besluit van de Vlaamse Regering van 19 november 2010 tot vaststelling van het Vlaams reglement inzake erkenningen met betrekking tot het leefmilieu, het besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2013 tot regeling van de informatie-, preventie-, inperkings- en herstelplicht inzake milieuschade, het verzoek om maatregelen en de beroepsprocedure, het besluit van de Vlaamse Regering van 27 november 2015 tot uitvoering van het decreet van 25 april 2014 betreffende de omgevingsvergunning, het besluit van de Vlaamse Regering van 3 mei 2019 tot wijziging van diverse besluiten inzake leefmilieu en landbouw. Adviesvrager: Zuhal Demir - Vlaams minister van Justitie en Handhaving, Omgeving, Energie en Toerisme Ontvangst adviesvraag: 11 mei 2021 Adviestermijn: 30 dagen Decretale opdracht: SERV-decreet 7 mei 2004 art. 11 (overlegfunctie) Goedkeuring raad: 31 mei 2021 Contactpersonen: Annick Lamote alamote@serv.be / Wim Van Gils wim.van.gils@minaraad.be / Wouter Vanacker wvacker@serv.be
2
Mevrouw Zuhal DEMIR Vlaams minister van Justitie en Handhaving, Omgeving, Energie en Toerisme Koning Albert-II laan 7 1210 Sint-Joost-ten-Node
contactpersoon Annick Lamote alamote@serv.be
ons kenmerk SERV-Mina-SALV_20210531_Vlaremtrein_ADV
Brussel 31 mei 2021
Vlaremtrein – grondwaterwinningen en bronbemalingen Mevrouw de minister Op 11 mei vroeg u de SERV, de Minaraad en de SALV om advies over de “Vlaremtrein”. De raden gaan in dit advies enkel in op de bepalingen die kaderen in het waterschaarstebeleid, meer bepaald grondwaterwinningen en bronbemalingen. De Minaraad zal in een aparte brief ingaan op uw expliciete vraag aangaande artikel 46. De raden ondersteunen de voorgestelde aanpak inzake grondwaterwinningen waarbij – behoudens terechte uitzonderingen – debietmeting voortaan ook verplicht wordt bij nietheffingsplichtigen. Dit zorgt voor een beter zicht op de opgepompte volumes grondwater. Nu zijn immers enkel de volumes bekend bij heffingsplichtige winningen omdat debietregistratie noodzakelijk is voor de vaststelling van de grondwaterheffing. Uitbreiding van verplichte debietregistratie draagt dus bij tot betere data over waterbeschikbaarheid en watervraag1 en op die manier aan de doelstelling om het evenwicht tussen winningen en draagkracht te garanderen2. De raden zien duidelijk meerwaarde in de rol van de erkende boorders en de hen opgelegde verplichtingen zoals digitale voorafmelding, het verlenen van informatie aan de opdrachtgever en de GPS-tracking die een nauwkeurige locatie van de winningen voortaan mogelijk maakt. De boortorens van niet-erkende boorbedrijven zullen echter niet uitgerust worden met een GPSvolgsysteem. Van zodra de GPS-tracking ingevoerd is, kunnen de digitale voorafmeldingen afgeschaft worden wat de administratieve lasten voor erkende boorbedrijven vermindert. Dit kan op voorwaarde dat de bevoegde inspectiediensten tijdig over de nodige informatie beschikken om inspecties te kunnen uitvoeren, waarvoor ook wijziging van bestaande (federale) regelgeving nodig kan zijn. Het opsporen van illegale grondwaterwinningen, het optreden tegen niet-erkende boorbedrijven en overtredingen van erkende boorbedrijven blijven volgens de raden een belangrijk
1 2
SERV (2020) Advies Waterschaarste en droogte: aanbevelingen voor slim en circulair watergebruik p. 16 en 22. Minaraad, SERV en SALV (2019) Advies derde waterbeleidsnota §74. SERV_20210531_Vlaremtrein_ADV.docx Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen Wetstraat 34-36, 1040 Brussel T +32 2 209 01 11 info@serv.be www.serv.be
Vlaremtrein Grondwaterwinningen en bronbemalingen
aandachtspunt voor de handhaving3 en vormen een cruciale aanvulling op de voorgestelde aanpak. De raden onderschrijven ook voorgestelde aanpak van de bronbemalingen. Toepassing van de code van goede praktijk en de aanscherping van de bemalingscascade geven invulling aan de vraag van de SERV naar een structurele aanpak voor het omgaan met bemalingswater4. Het principe van zo weinig mogelijk water oppompen staat hierbij voorop. Het is dan ook positief dat maximale beperking van het oppompen voorop staat in de cascade (aanpassing Vlarem 5.53.6.1.1 §2). Volgens de raden kan het inzetten op automatische sturing hierbij helpen. De toevoeging van hergebruik als mogelijkheid in de bemalingscascade sluit aan bij de visie “Water is te kostbaar om slechts één keer te gebruiken”. De raden ondersteunen dan ook de mogelijkheid om het bemalingswater nuttig te gebruiken indien er geen indicaties zijn van potentiële vervuiling. De raden wijzen tenslotte op het belang van een professionele aanpak met voorbereiding in de ontwerp- en de vergunningsfase. De overheid kan hierbij het voortouw nemen via lastenboeken en bestekken van overheidsopdrachten. Tot slot stellen de raden vast dat de mogelijkheid tot het aanvragen van lozingsvrachten – onder bepaalde voorwaarden - in de vergunning kan opgenomen worden. Dit is belangrijk in het kader van waterhergebruik omdat een opconcentratie van zouten in het afvalwater het respecteren van de lozingsconcentratienormen bemoeilijkt5. De raden vroegen eerder al om hier oplossingen voor aan te dragen6. De verduidelijking in Vlarem dat naast hogere concentratienormen ook een vrachtenaanpak mogelijk wordt, is een goede zaak. De raden rekenen op een zorgvuldige aanpak bij de implementatie in het licht van de waterkwaliteitsdoelstellingen van de Kaderrichtlijn Water. Hoogachtend
Ann Vermorgen Voorzitter SERV
3 4 5 6
Piet Vanden Abeele Voorzitter Minaraad
Hendrik Vandamme Voorzitter SALV
Minaraad, SERV en SALV (2021) Advies derde stroomgebiedbeheerplannen p. 47 en 63. SERV-advies p. 39-40. SERV-advies p. 35 en Gezamenlijk Advies derde waterbeleidsnota, Minaraad, SERV en SALV (2019) Advies derde waterbeleidsnota, §72
4