NVAO_Verslag_2020.pdf by Vlaanderen-be

NVAO VERSLAG 2020 17 MEI 2021

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Voorwoord Het jaar 2020 was voor de NVAO een bijzonder jaar. De COVID-19 pandemie, de weerslag daarvan op de primaire processen, de wijzigingen binnen het Bestuur en de discussies over de toekomstige ontwikkelingen van het stelsel en de organisatie zelf hebben de activiteiten het afgelopen jaar sterk beïnvloed. In maart werden alle beoordelingsactiviteiten opgeschort als gevolg van het optredende coronavirus en de daarop volgende beperkende maatregelen door de Belgische, Vlaamse en Nederlandse overheden. In goed overleg met de overheden, de koepelverenigingen van universiteiten en hogescholen en de studentenorganisaties werden in beide regio’s snel maatregelen genomen om het beoordelen van de kwaliteit van het hoger onderwijs waar nodig online of in hybride vorm verder te zetten. De hogeronderwijsinstellingen in beide regio’s hebben het afgelopen jaar grote inspanningen geleverd, enerzijds om het onderwijs te digitaliseren en anderzijds om de accreditaties van de opleidingen door te laten gaan. Dat verdient grote waardering. De cijfers over 2020 laten nog niet toe om conclusies te treken over de impact van COVID-19 op het accreditatiestelsel. De besluiten zijn veelal gebaseerd op visitaties van voor de coronatijd, waarbij in de rapportages daarover niets kon worden gemeld. De NVAO heeft het initiatief genomen om via onderzoek met de Inspectie in 2021 terug te komen op de effecten van COVID-19 op het hoger onderwijs en het accreditatiestelsel. In Vlaanderen kwam het afgelopen jaar het nieuwe kwaliteitszorgstelsel op kruissnelheid met de eerste beoordelingen op maat van de eigen regie bij universiteiten en hogescholen. Hoewel het een bijzonder uitdagend jaar was, gaf de COVID-pandemie NVAO Vlaanderen ook de gelegenheid om, samen met andere Europese accreditatieorganisaties, na te denken over hoe zij hun procedures toekomstbestendig kunnen vormgeven. Daarnaast werd NVAO Vlaanderen opnieuw gerekruteerd door de Luxemburgse overheid om de LUNEX University en de University of Luxembourg te beoordelen. Nederland heeft dankzij online visitaties in 2020 opnieuw een aanzienlijk aantal aanvragen kunnen afronden. De uitkomsten van de beoordelingen wijken het afgelopen jaar nauwelijks af van het langjarig gemiddelde over de afgelopen acht jaren: het positieve kwaliteitsniveau van het hoger onderwijs blijkt stabiel. Eind 2020 heeft NVAO Nederland de procedure rond de planbeoordeling in het kader van de Kwaliteitsafspraken geëvalueerd. De resultaten van de ‘Procesevaluatie planfase kwaliteitsafspraken’ worden samen met het landelijke beeld van de opbrengst van de planafspraken begin 2021 aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap aangeboden. De NVAO heeft in 2020 intensief gesproken over de plannen om het accreditatiestelsel in het hoger onderwijs verder te ontwikkelen richting instellingsaccreditatie. Begin 2021 heeft de NVAO de minister over haar opvattingen geïnformeerd. In internationaal opzicht is in 2020 aandacht besteed aan de internationale projecten op het gebied van externe internationale kwaliteitszorg, in het bijzonder het EUniQ-project en vanuit Nederland actieve betrokkenheid bij de ontwikkeling van enkele European Universities. Tot slot werd de discussie over de strategische ontwikkelingen tot 2025 in de tweede helft van 2020 beïnvloed door de wens van de Vlaamse en Nederlandse overheden om na bijna twee decennia de organisatiestructuur van de NVAO aan te passen om een kwaliteitsvolle, efficiënte en toekomstgerichte organisatie mogelijk te maken. Het toekomstige organisatiemodel wordt in 2021 nader uitgewerkt en dient een grotere organisatorische zelfstandigheid te bevatten voor Vlaanderen en Nederland, zonder de meerwaarde voor samenwerking te verliezen. In 2020 namen de Vlaamse bestuurders Dirk Broos en Rudi D’Hauwers afscheid van de NVAO. Prof. dr. Wouter Duyck werd door het Comité van Ministers als opvolger benoemd.

Verslag 2020  mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Met dit verslag krijgt u een getrouw beeld van de werkzaamheden van de NVAO in het afgelopen jaar. Aanvullend op de weergave van onze primaire activiteiten bevat dit verslag ook een rapportage van het Algemeen Bestuur als intern toezichthoudend orgaan van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO). M.A. van Straalen, voorzitter a.i. Prof. dr. Wouter Duyck, vicevoorzitter

Verslag 2020  mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Inhoud

NVAO Activiteitenverslag 2020 NVAO Bestuursverslag 2020

Verslag 2020  mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

6 30

NVAO ACTIVITEITENVERSLAG 2020 17 MEI 2021

Verslag 2020  mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Inhoud Vlaanderen

Beoordelingsactiviteiten in Vlaanderen COVID-19 schuift online meer naar de voorgrond Overzicht van besluiten Andere activiteiten

8 9 9 11

Nederland

Overzicht besluiten Bestaande opleidingen Nieuwe opleidingen Instellingstoets kwaliteitszorg Kwaliteitsafspraken Overige beoordelingen Andere activiteiten

14 14 15 16 16 17 18

Internationale activiteiten

Bestuursfuncties Beoordelingen Luxemburgs hoger onderwijs Organisatie Quality Audit Netwerk Europese projecten European Approach for QA of Joint Programmes Transnational Education Andere internationale activiteiten

20 20 20 21 21 21 21

Samenwerking met stakeholders

Organisatie NVAO

Financiën

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Vlaanderen In 2020 bewees het hoger onderwijs (opnieuw) hoe veerkrachtig het is. COVID-19 confronteerde studenten, docenten en ondersteunende diensten met een ongeziene omwenteling: in geen tijd moesten zij overschakelen van een fysieke collegezaal naar virtuele lessen en op afstand examineren. Dat is geen nieuwe evolutie, maar door de omstandigheden wel gedwongen tot een revolutie. En hoewel die radicale omwenteling groeipijnen kent, zal ze ongetwijfeld richtinggevend blijven. Deze periode gaf ook NVAO Vlaanderen de gelegenheid om, samen met andere Europese accreditatieorganisaties, na te denken over hoe wij onze procedures toekomstbestendig kunnen vormgeven, inspelend op de uitdagingen waarvoor we staan. En wanneer samen met de pandemie ook de maatregelen verdwijnen, zal NVAO Vlaanderen hieraan blijven werken.

Beoordelingsactiviteiten in Vlaanderen Sinds de komst van de instellingsreviews en het nieuwe Vlaamse kwaliteitszorgstelsel gaat een vergelijking van het aantal aanvragen en genomen besluiten doorheen de tijd niet langer op. Vlaamse hogescholen en universiteiten verzekeren nu namelijk zelf de kwaliteit van hun eigen geaccrediteerde opleidingen. Ze doen hiervoor beroep op een mix van interne en externe deskundigen en ze moeten informatie over de kwaliteit van die opleidingen op hun eigen website publiceren. Hoe een instelling dit alles realiseert wordt door de NVAO om de 6 jaar beoordeeld tijdens een instellingsreview. Wie slaagt hoeft dan niet langer elke opleiding apart te laten beoordelen door de NVAO. Alleen nieuwe opleidingen en eerste accreditaties worden nog door een externe NVAO-commissies beoordeeld. Alle andere erkende instellingen voor hoger onderwijs in Vlaanderen leggen verantwoording af voor de kwaliteit van de opleidingen door tussenkomst van een extern evaluatieorgaan dat geregistreerd is in het European Quality Assurance Register (EQAR). In de praktijk blijkt dit overwegend de NVAO te zijn. In 2020 heeft NVAO Vlaanderen 61 aanvragen ontvangen voor de beoordeling van nieuwe of bestaande opleidingen. Daarnaast kregen ook 15 aanvragen uit 2019 een vervolg in 2020. Van de 61 nieuwe aanvragen in 2020 zullen er 31 verder behandeld worden in 2021. 2020 was dan ook een bijzonder jaar. In tegenstelling tot het vorige kwaliteitszorgstelsel staat NVAO Vlaanderen nu zelf in voor de organisatie van de beoordelingen en de pandemie maakte de planning hiervan niet steeds vanzelfsprekend. In 2020 kregen 103 opleidingen een verlenging van hun accreditatie op basis van een positieve instellingsreview. Daarnaast werden 24 nieuwe opleidingen erkend, in hoofdzaak graduaatsopleidingen, en werden 10 bestaande opleidingen positief beoordeeld in het brede Vlaamse hoger onderwijs. Vier aanvragen werden vóór formele besluitvorming ingetrokken.

Eerste beoordelingen op maat van de eigen regie In het Vlaamse kwaliteitszorgstelsel worden nieuwe opleidingen en bestaande opleidingen van universiteiten en hogescholen die nog een eerste accreditatie moeten krijgen wel nog door de NVAO kritisch beoordeeld, weliswaar op maat van hun eigen regie. Daarbij zijn de strakke beoordelingskaders, gedetailleerde checklists en interviewstijl vervangen door NVAO’s Waarderende Aanpak, open kaders en dito gedachtewisselingen. In 2020 werden voor het eerst zowel nieuwe als bestaande opleidingen beoordeeld op maat van de eigen regie. In 2020 heeft afdeling Vlaanderen zo drie aanvragen voor nieuwe opleidingen en 12 aanvragen voor de beoordeling van bestaande opleidingen ontvangen. De eerste rapporten ‘nieuwe stijl’ volgen in de loop van 2021.

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Start eerste systeembrede analyse: ‘Co-creatie met het werkveld’ Ook nieuw in het Vlaamse kwaliteitszorgstelsel zijn systeembrede analyses. Zij geven inzicht in recente ontwikkelingen rond thema’s gerelateerd aan onderwijsbeleid en opleidingskwaliteit. De resultaten worden door de NVAO gebundeld in een overzichtsrapportage die we publiek delen. Het voornaamste doel is het expliciteren van goede praktijken in het Vlaamse hoger onderwijs en het leren van elkaar. In 2020-2021 organiseert de NVAO Vlaanderen de eerste systeembrede analyse, met als onderwerp ‘co-creatie met het werkveld’. In 2020 werden instellingen en opleidingen met expertise rond dit onderwerp uitgenodigd om deel te nemen en actief bij te dragen aan de opstart van deze allereerste systeembrede analyse.

COVID-19 schuift online meer naar de voorgrond COVID-19 had ook zijn impact op de werkzaamheden van de NVAO in Vlaanderen. Beoordelingsactiviteiten waarbij locatiebezoeken nodig waren werden gedurende enkele maanden opgeschort. Sedert de zomer dwongen schommelende besmettingscijfers de instellingen, commissies en de NVAO tot flexibiliteit. De NVAO voerde, in overleg met het kabinet en de instellingen, pilootprocedures uit om te testen in hoeverre de dialoog tussen de beoordelingscommissie en de te beoordelen opleiding ook online gevoerd kan worden.

Instrumenten nu uitgebreid met online of hybride beoordelen Die pilots hebben positieve resultaten opgeleverd: online gesprekken vormen een afdoend aanvullend instrument. Het vervangt wel niet zomaar de locatiebezoeken. Om de mogelijkheden die online gesprekken bieden ook een grond in de regelgeving te geven werden de beoordelingskaders in die zin aangepast.

“

“We hebben van de nood een deugd gemaakt en voegen online gesprekken nu als een aanvullend instrument toe aan onze toolkit. De beoordelingskaders passen we niet enkel aan in functie van de huidige omstandigheden. We maken ze in essentie nog meer toekomstbesteding. Niet het middel, maar het doel staat voorop, namelijk een dialoog opzetten tussen de commissie en de instelling. Zij krijgen nu de vrijheid om in onderling overleg de best passende formule te kiezen.” Axel Aerden, directeur NVAO Vlaanderen

De aangepaste kaders werden voor advies voorgelegd aan VLIR en VLHORA en zijn in november 2020 goedgekeurd door de Vlaamse Regering.

Versnelde realisatie online trainingsplatform commissieleden Reeds vóór de pandemie was een nieuw online trainingsplatform voor commissieleden in ontwikkeling. Externe experten kunnen op die manier zelf kiezen waar en wanneer zij de verschillende trainingsmodules volgen. In reactie op COVID-19 heeft NVAO Vlaanderen deze online module versneld gerealiseerd. Zowel voorafgaand aan de ontwikkeling als tijdens de pilotfase werden instellingen, ervaren commissieleden en NVAO-medewerkers betrokken. Voor de meeste beoordelingsprocedures is er naast de online modules nog steeds een 'fysieke' training. Die kan dan vooral focussen op rollenspelen en het in de praktijk brengen van NVAO’s Waarderende Aanpak.

Overzicht van besluiten Naast de 103 accreditaties op basis van de instellingsreview werden in 2020 24 nieuwe opleidingen erkend en werden 10 bestaande opleidingen geaccrediteerd in het brede Vlaamse hoger onderwijs.

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Tabel 1: overzicht ingediende aanvragen en genomen besluiten 2020 in Vlaanderen1 Toets nieuwe opleidingen Accreditatie bestaande opleidingen Verlengingen accreditaties op basis van een positieve instellingsreview

aanvragen 30

besluiten 24

103

Totaal

137

Nadere uitsplitsing Toets nieuwe opleiding Graduaatsopleiding

Professioneel gerichte bachelor

Academisch gerichte bachelor

Academische master (excl. de educatieve masteropleidingen)

Educatieve masteropleiding

Bachelor-na-bachelor

Master-na-Master

Accreditatie bestaande opleiding Graduaatsopleiding

Professioneel gerichte bachelor

Academisch gerichte bachelor

Academische master

Bachelor-na-bachelor

Master-na-Master Verleningen accreditaties op basis van een positieve instellingsreview

Professioneel gerichte bachelor

Academisch gerichte bachelor

Academische master

Bachelor-na-bachelor

Master-na-Master

Domeinspecifieke leerresultaten De learning outcomes of domeinspecifieke leerresultaten (DLR) in Vlaanderen beschrijven de onderwijskwalificatie en geven daarmee invulling aan een gemeenschappelijke competentieset waarvan verwacht wordt dat alle studenten ze verwerven binnen een bepaalde opleiding in heel Vlaanderen. De NVAO valideert de domeinspecifieke leerresultaten voor de master-, bachelor-, en graduaatsopleidingen in Vlaanderen nadat deze zijn vastgesteld door de Vlaamse Universiteiten en Hogescholen Raad (VLUHR - voor bachelors en masters), of door de Vlaamse Hogescholenraad (VLHORA - voor gegradueerden). Dit zowel voor nieuwe opleidingen bij het indienen van een Toets nieuwe opleiding als bij het actualiseren van reeds bestaande domeinspecifieke leerresultaten. In 2020 heeft NVAO Vlaanderen 12 DLR’s gevalideerd.

Deze cijfers geven weer hoeveel aanvragen en besluiten er in 2020 effectief zijn geregistreerd. Het kan zijn dat aanvragen in 2020 pas leiden tot een besluit in 2021 (of een besluit in 2020 volgt uit een aanvraag in 2019). Aanvragen die eventueel zijn ingetrokken, zijn wel beoordeeld door een commissie, maar leiden niet tot een formeel besluit van de NVAO. 1

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Tabel 2: overzicht aantal gevalideerde DLR’s in Vlaanderen 2020 Gegradueerde

Professioneel gerichte bachelor

Academisch gerichte bachelor

Master

Bachelor-na-bachelor

Master-na-master Totaal

4 12

De domeinspecifieke leerresultaten worden op niveau ingeschaald in de Vlaamse kwalificatiestructuur en worden gepubliceerd in de kwalificatiedatabank van het Agentschap Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs, Kwalificaties en Studietoelagen (AHOVOKS).

Andere activiteiten SAMENaries De SAMENaries zijn interactieve sessies waar de NVAO samen met kwaliteitszorgverantwoordelijken in Vlaanderen de verschillende componenten van het Vlaamse kwaliteitszorgstelsel uitdiept. Ze geven de betrokken instellingen de kans om onderling en met de NVAO hun ervaringen te delen. In 2020 organiseerde de afdeling Vlaanderen drie SAMENaries: • StudentenSAMENarie - 18 februari 2020 - Odisee hogeschool • SAMENarie ‘Op maat van de eigen regie' - 3 maart 2020 - Vrije Universiteit Brussel • SAMENarie ‘Systeembrede Analyses’ - 4 mei 2020 (online) Aan de SAMENaries namen alle Vlaamse universiteiten en hogescholen en vertegenwoordigers van Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR), de Vlaamse Hogescholenraad (VLHORA) en de Vlaamse Vereniging van Studenten (VVS) deel.

Vlaamse Onderwijsinspectie en NVAO slaan voor het eerst de handen in elkaar In Vlaanderen werken 20 secundaire scholen en 10 hogescholen samen om aan zo’n 7.150 jongeren en volwassenen de hbo5-opleiding Verpleegkunde aan te bieden. Na het succesvol afronden van hun studie ontvangen zij een diploma van gegradueerde in de Verpleegkunde, waarmee ze het beroep van verpleegkundige kunnen uitoefenen. Omdat de opleiding deel uitmaakt van het hoger onderwijs, maar ze georganiseerd wordt in een school voor voltijds secundair onderwijs gebeurt de kwaliteitsbeoordeling van deze opleidingen gezamenlijk door de Vlaamse Onderwijsinspectie en NVAO Vlaanderen. Hiertoe zijn de Onderwijsinspectie en NVAO Vlaanderen in 2020 gestart met het ontwikkelen van een op maat gemaakt beoordelingskader over de onderwijsniveaus heen, in samenwerking met het betrokken onderwijsveld. Het beoordelingskader moet, voor het toegepast kan worden, door de Vlaamse Regering goedgekeurd worden. Dit alles moet klaar zijn tegen het voorjaar 2021 zodat de eerste beoordelingen kunnen starten in het schooljaar 2021-2022.

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Samenwerkingsakkoord tussen AACSB en NVAO In Vlaanderen kunnen erkende instellingen voor hoger onderwijs verantwoording afleggen over de kwaliteit van hun programma's door inschakeling van een andere kwaliteitsborgingsinstelling. Indien deze instelling niet is opgenomen in het European Quality Assurance Register for Higher Education (EQAR), kan zij een samenwerkingsovereenkomst met de NVAO sluiten waarin zij garandeert dat haar externe beoordelingen in Vlaanderen worden uitgevoerd in overeenstemming met de Standards and Guidelines for Quality Assurance in the European Higher Education Area. De NVAO biedt deze mogelijkheid om een samenwerkingsovereenkomst te sluiten, omdat niet van alle internationale kwaliteitszorgorganisaties verwacht kan worden dat zij hun vaak wereldwijd toepasbare standaardmethodieken aanpassen aan een uitsluitend Europese context. NVAO Vlaanderen en AACSB International ondertekenden een hernieuwd samenwerkingsakkoord voor de duur van het huidige kwaliteitszorgstelsel in Vlaanderen (tot 2025). Dit garandeert dat alle externe beoordelingen in Vlaanderen door AACSB worden uitgevoerd in overeenstemming met de Standards and Guidelines for Quality Assurance in the European Higher Education Area. AACSB beoordeelt en accrediteert business schools en business programmes over de hele wereld. Alleen als de betreffende externe beoordelingen conform deze overeenkomst worden uitgevoerd, worden de daaruit voortvloeiende beoordelingsrapporten ontvankelijk geacht voor het aanvragen van accreditatie door de NVAO.

Hoorzitting Vlaamse Parlement over de lerarenopleiding (5 maart 2020) Tijdens een hoorzitting in het Vlaams Parlement over de lerarenopleiding heeft de NVAO haar inzichten gedeeld over de kwaliteit van de Vlaamse lerarenopleidingen, onder meer gebaseerd op de 101 recente beoordelingen van educatieve opleidingen. Daarnaast pleitte de NVAO onder meer voor een educatieve benchmark over hoe ambitieus de Vlaamse domeinspecifieke leerresultaten zijn in vergelijking met de streefdoelen die de lerarenopleidingen zich in andere landen stellen.

Professionalisering door uitwisseling met Europese kwaliteitszorgorganisaties NVAO Vlaanderen kijkt over de grenzen heen van het Vlaamse en Nederlandse hoger onderwijs. We laten ons inspireren door goede praktijken bij andere Europese kwaliteitszorgorganisaties over hoe we verschillenden componenten van het nieuwe stelsel verder kunnen uitbouwen en op welke manier we instellingen en opleidingen door middel van onze beoordelingsactiviteiten kunnen ondersteunen in hun verdere ontwikkeling. In 2020 zouden, met de steun van de Bologna Peer Support Group for Quality Assurance, vier uitwisselingen tussen Vlaamse en buitenlandse collega’s plaatsvinden. Door COVID-19 bleef dit beperkt tot een wederzijdse uitwisseling met UKÄ, de Zweedse autoriteit voor het hoger onderwijs. Zweedse verkenning van Vlaanderen: Välkommen!

“

“We hebben verschillende nationale- en wettelijke kaders, maar we hebben de ESG als gemeenschappelijk basis en we hanteren vergelijkbare procedures. Het is dus verfrissend om na te denken over de dagelijkse praktijk van beoordelingsprocedures en ideeën uit te wisselen over hoe we bijvoorbeeld interviews afnemen, hoe we bezoeken organiseren, over de opleiding van commissieleden en over het schrijven van rapporten.” Charlotte Elam, UKÄ

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

De NVAO en UKÄ delen een rijke geschiedenis van kwaliteitszorg. Hoewel het werkterrein van UKÄ, de Zweedse autoriteit voor het hoger onderwijs, breder gaat dan dat van de NVAO, zijn er veel overeenkomsten te bespeuren in de kwaliteitszorgstelsels van Zweden en Vlaanderen. Het Zweedse systeem kent vergelijkbare onderdelen zoals instellingsreviews in combinatie met opleidingsbeoordelingen en thematische analyses. De band werd in 2020 verder versterkt door een wederzijds uitwisseling tussen UKÄ en de Vlaamse afdeling van de NVAO.

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Nederland Het beoordelen van de kwaliteit van het Nederlandse hoger onderwijs kon het afgelopen jaar enigszins normaal doorgang vinden ondanks de fysieke beperkingen als gevolg van de maatregelen om de verspreiding het COVID-19 virus (corona) tegen te gaan. NVAO Nederland heeft volop ingezet op de mogelijkheden om de procedures digitaal te doorlopen, zodat opnieuw een aanzienlijk aantal accreditatieaanvragen voor bestaande en nieuwe opleidingen in het hoger onderwijs kon worden afgehandeld. Ook het kwaliteitsniveau van het hoger onderwijs bleef onverminderd positief. Voor bestaande opleidingen is dat beeld door de panels geconstateerd net voor het uitbreken van de coronacrisis. De kwaliteit van nieuwe opleidingen was het afgelopen jaar eveneens constant; het percentage voorwaarden c.q. ingetrokken aanvragen veranderde in 2020 weinig in vergelijking met de jaren daarvoor. Universiteiten en hogescholen hebben aan het einde van het jaar wel gebruik gemaakt van het 'generaal pardon' van de overheid om hun aanvraag een jaar later te kunnen indienen. In 2020 heeft NVAO Nederland in goede samenwerking met de universiteiten en hogescholen in totaal 629 reguliere accreditaties van bestaande en nieuwe opleidingen en instellingstoetsen kwaliteitszorg kunnen afhandelen. Daarbij zijn alle mogelijkheden benut om de procedures digitaal te doorlopen. Het overgrote deel van de behandelde aanvragen is in november 2019 en mei 2020 ontvangen en berust op beoordelingen die voor de coronacrisis zijn uitgevoerd. Eind 2020 konden de hoger onderwijsinstellingen gebruik maken van de regeling van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap om hun accreditatieaanvragen in november een jaar later te kunnen indienen. Voor het visiteren van nieuwe opleidingen is na afstemming met het ministerie, de koepels van instellingen en studentenbonden een speciale regeling ontwikkeld, zodat vanaf de zomer de visitaties voor nieuwe opleidingen online konden plaatsvinden. Na de zomer konden eveneens de visitaties in het kader van het Experiment Leeruitkomsten online verder gaan.

Totaal aantal besluiten Tabel 3: Totaal aantal besluiten Nederland (incl. besluiten toets voorwaarden / na herstel) 2019 Accreditatie bestaande opleidingen

2020

682

537

Accreditatie nieuwe opleidingen

Instellingstoets kwaliteitszorg

770

629

Totaal Planbeoordeling kwaliteitsafspraken

Bestaande opleidingen Stabiel kwaliteitsniveau De uitkomsten van de beoordelingen wijken in 2020 nauwelijks af van het langjarig gemiddelde over de afgelopen acht jaren: het positieve kwaliteitsniveau van het hoger onderwijs blijkt stabiel. Aan een gering aantal opleidingen worden voorwaarden opgelegd: in de afgelopen acht jaar aan gemiddeld 5 procent van de bestaande opleidingen. De resultaten van 2020 onderstrepen dat beeld: slechts 25 van de in totaal 537 beoordeelde bestaande opleidingen moesten aantonen dat aan de eerder opgelegde voorwaarden was voldaan.

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Tabel 4: Accreditatie bestaande opleidingen Nederland (excl. beoordelingen van realisatie herstel / voldoen aan voorwaarden) 2019 2020 2020% Meerjarig Wetenschappelijk onderwijs 2012-2020 Positief 404 300 99% 2001 95% Aanvraag ingetrokken Herstelperiode Totaal wo

100

415

303

211

180

95%

1653

95%

2109

Hoger beroepsonderwijs Positief Aanvraag ingetrokken Herstelperiode Negatief Totaal hbo

233

223

1746

89%

97%

Associate degree Positief Aanvraag ingetrokken Herstelperiode Totaal ad

Nadere uitsplitsing 2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

onderzoeksmasters

beoordeling van herstel

Nieuwe opleidingen Online visiteren maakte voortgang procedure mogelijk In 2020 werden 80 aanvragen voor nieuwe opleidingen afgehandeld, tegen 75 in 2019. Het online visiteren via de ‘(tijdelijke) regeling TNO’ maakte de voortgang van de procedures mogelijk. Bij 12 opleidingen ging het om het toetsen van eerder opgelegde voorwaarden. Gemiddeld 60 procent van de nieuwe opleidingen ontvangt een positief oordeel. Aan 20 procent van de nieuwe opleidingen worden voorwaarden gesteld. De overige 20 procent trekt de aanvraag in.

Vervolgbeoordeling na drie jaar Bij nieuwe opleidingen vindt een vervolgbeoordeling na drie jaar plaats wanneer de instelling niet beschikt over een positieve instellingstoets kwaliteitszorg en het toetsingsniveau en de beschikbare eindwerken nader moeten worden onderzocht: deze toetsing vond het afgelopen jaar 14 maal plaats. Tabel 5: Accreditatie nieuwe opleidingen Nederland (excl. beoordelingen van realisatie herstel / voldoen aan voorwaarden) 2019 2020 2020% Meerjarig Wetenschappelijk onderwijs 2012-2019 Positief 16 8 57% 108 64%

Aanvraag ingetrokken

13%

Voorwaarden

36%

22%

Anders

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Totaal wo

169

46%

129

51%

Aanvraag ingetrokken

33%

27%

Negatief

Voorwaarden

21%

77%

71%

Aanvraag ingetrokken

13%

Voorwaarden

10%

21%

Hoger beroepsonderwijs Positief

Totaal hbo

252

Associate degree Positief

Totaal ad

119

Nadere uitsplitsing 2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

degree2

TNO eindniveau na 3 jaar

associate degree

toets nieuwe associate

educatieve master toets voorwaarden

2019

2020

Instellingstoets kwaliteitszorg In 2020 behandelde NVAO Nederland 12 aanvragen van universiteiten en hogescholen voor de instellingstoets kwaliteitszorg. Voor 10 instellingen leidde de toets tot een positief besluit. Aan twee positieve besluiten werden voorwaarden verbonden.

Kwaliteitsafspraken vrijwel afgerond De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap sloot in 2018 een akkoord met de sector over het vormgeven van de Kwaliteitsafspraken hoger onderwijs 2019-2024 en heeft NVAO Nederland gevraagd dit onafhankelijk te beoordelen. Hiervoor is het ‘Protocol beoordeling kwaliteitsafspraken 2019-2024’ ontwikkeld dat ingaat op drie beoordelingsmomenten, te weten 1) in 2019 de beoordeling van het plan van de instelling voor de besteding van de studievoorschotmiddelen; 2) in 2022 de beoordeling van de verwezenlijking van het plan; en 3) vanaf 2023 de evaluatie van de verwezenlijking van het plan. De beoordelingen in de planfase werden meegenomen als trail tijdens de instellingstoets kwaliteitszorg; als trail na afloop van de instellingstoets kwaliteitszorg (indien de instellingstoets kwaliteitszorg al was afgerond) of als zelfstandige beoordeling. De beoordelingen vonden plaats door middel van peer review. In totaal hebben ongeveer 100 panelleden 54 bekostigde instellingen bezocht. In 2020 verstrekte NVAO Nederland in totaal 30 adviezen aan de Minister (25 positief en 5 negatief), inclusief 13 herbeoordelingen die allen positief werden afgerond. Ongeveer een derde van de instellingen (19) ontving de eerste keer nog geen positief besluit van de Minister. Dat betekent dat de NVAO in 2020 en 2021 herstelbeoordelingen bij deze instellingen zal uitvoeren. Vanwege de situatie rond Covid-19 is besloten de beoordeling te laten plaatsvinden op basis van het aanvraagdossier. Daarnaast zijn eind 2020 de voorbereidingen en uitvoering gestart voor de evaluatie van de procedure. NVAO Nederland zal de ‘Procesevaluatie planfase kwaliteitsafspraken’ met een landelijk beeld van de opbrengst van de planafspraken begin 2021 aan de Minister aanbieden. 2

Tot 2018, daarna kregen de associate degrees de status van opleiding.

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Tabel 6: Planbeoordeling kwaliteitsafspraken 2019

2020

Positief advies

Negatief advies

Totaal

Overige beoordelingen Aspirant-opleidingsscholen Op verzoek van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap beoordeelde NVAO Nederland het afgelopen jaar zeven aspirant-opleidingsscholen. In totaal werden vijf positieve en twee negatieve adviezen aan de Minister verstrekt.

Experiment Leeruitkomsten Binnen het Experiment Leeruitkomsten kunnen hogeronderwijsopleidingen het onderwijs flexibel inrichten, aansluitend bij de behoeften van studenten. Gedurende de looptijd van het experiment worden opleidingen eenmaal beoordeeld aan de hand van een door de NVAO opgesteld protocol. In totaal nemen 21 hogescholen (bekostigd en niet-bekostigd) deel aan het Experiment, met 370 deeltijdse en duale varianten. NVAO Nederland heeft het afgelopen jaar 96 aanvragen afgehandeld, waarvan 10 in combinatie met een reguliere accreditatieaanvraag. Na de zomer vonden ook voor het Experiment de visitaties online plaats. In het veld bestaat veel energie en enthousiasme over het Experiment: het gaat bijna zeker om een duurzame, andere aanpak. De onderwijsleersituatie verandert; er zijn minder colleges en lessen, wel leerbijeenkomsten en leerteams en het leren vindt plaats in en met de praktijk. Het volgen van persoonlijke leerroutes wint geleidelijk aan terrein. In het veld leeft de visie dat het werken op basis van leeruitkomsten toekomst heeft, mede omdat de flexibilisering van het onderwijs terrein wint. Het onderwijsconcept van deeltijd/duaal wordt in het hbo niet langer gezien als een ‘surrogaat’ van de voltijd variant. In het najaar van 2020 heeft NVAO Nederland een positief advies uitgebracht aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over de ervaring met het Experiment. Na goedkeuring van nieuwe wetgeving door de Tweede Kamer kan de inwerkingtreding mogelijk in 2022 plaatsvinden.

Rechtspersoon voor hoger onderwijs Voor nieuwe instellingen die willen worden erkend als ‘rechtspersoon voor hoger onderwijs’ behandelde NVAO Nederland het afgelopen jaar vijf aanvragen via een verzwaarde toets nieuwe opleiding. Twee aanvragen werden toegekend. Het ontwikkelen van onderwijs dat voldoet aan de kwaliteitscriteria voor erkenning door de overheid blijft moeilijk: in de afgelopen acht jaar is slechts circa een kwart van de aanvragen toegekend (5).

Aruba, Curaçao en Saba NVAO Nederland heeft in 2020 voor Aruba, Curaçao en Saba 5 oordelen verstrekt. De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft de NVAO verzocht een oordeel uit te spreken over de kwaliteit van opleidingen die publieke instellingen voor hoger onderwijs uit Caribisch Nederland, Aruba of Curaçao aan de NVAO voorleggen. Daarbij gaat het niet om een accreditatie of toets nieuwe opleiding in de zin van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW). De WHW geldt voor het Koninkrijk der Nederlanden, incl. Caribisch Nederland (BES-eilanden).

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Overige beoordelingen 2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Aspirant-opleidingsscholen

Experiment leeruitkomsten

Advies TNE (Transnational Education)

Aanvragen European Approach

Rechtspersoon voor HO (verzwaarde TNO)

Oordelen Aruba, Curaçao, Saba

Andere activiteiten Ontwikkeling kwaliteitszorgstelsel NVAO Nederland organiseerde In 2020 enkele bijeenkomsten met Nederlandse en Vlaamse medewerkers en het Algemeen Bestuur over de ontwikkeling van het Nederlandse kwaliteitszorgstelsel vanaf 2023. Tijdens een online bijeenkomst in mei werden met de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap persoonlijk mogelijke vervolgstappen en de ontwikkeling richting instellingsaccreditatie besproken. Bestuurslid Anneke Luijten-Lub voerde in juni tijdens het webinar ‘Kwaliteit en kwaliteitscultuur in tijden van verandering’ een dialoog over instellingsaccreditatie met de leden van het platform HBO van het Nederlands Netwerk voor Kwaliteitsmanagement (NNK). NVAO Nederland informeerde de Minister begin 2021 schriftelijk over haar bevindingen om het accreditatiestelsel in het hoger onderwijs verder te ontwikkelen richting instellingsaccreditatie door het eigenaarschap van de universiteiten en hogescholen bij het stelsel te versterken.

“

“Door het invoeren van instellingsaccreditatie – waarbij wel maatwerk nodig is, afhankelijk van aard en omvang van de instelling – voor zowel bekostigde als private universiteiten en hogescholen verwachten wij dat de instellingen meer bij het kwaliteitszorgstelsel worden betrokken en zo de kwaliteitscultuur binnen de instelling verder kunnen versterken. Dat komt de kwaliteit van het onderwijs ten goede, is de verwachting. Wanneer de instellingen samen met hun docenten en studenten zelf meer verantwoordelijkheid nemen voor de kwaliteitsborging van hun opleidingen, ligt de zorg voor de kwaliteit van het onderwijs daar waar ook daadwerkelijk aan die kwaliteit wordt gewerkt. Meer verantwoordelijkheid voor de onderwijskwaliteit geeft de instelling de mogelijkheid sneller en meer direct in te kunnen spelen op externe uitdagingen, zoals de digitalisering, differentiatie en flexibilisering van hun onderwijsprogramma’s.” Dr. A.H. Flierman, voorzitter NVAO

Heldere adviesrapporten toets nieuwe opleiding (TNO) In het project Back to Basics. Het adviesrapport zijn de adviesrapporten voor de toets nieuwe opleiding (TNO) geëvalueerd op grond van nationale en internationale criteria en voorbeelden van transparant en effectief rapporteren. Er zijn nieuwe uitgangspunten geformuleerd die tot een nieuw en helder format hebben geleid. Sinds 2020 publiceert NVAO Nederland nu per TNO-procedure twee adviesrapporten: een beknopt rapport voor een breed lezerspubliek met een samenvatting in het Engels en informatie over de vervolgprocedure inclusief follow-up; en daarnaast een volledig rapport met bevindingen en overwegingen voor de instelling/opleiding en geïnteresseerden. Beide adviesrapporten bevatten aanbevelingen en sterke punten.

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Bezwaar en beroep In 2020 behandelde NVAO Nederland drie bezwaren op een accreditatiebesluit. Twee van de drie zaken lagen eind december 2020 nog bij de bezwaaradviescommissie. Het derde bezwaar is ingediend met het verzoek om instemming met rechtstreeks beroep. De NVAO heeft instemming voor rechtstreeks beroep gegeven. Eind december 2020 was nog geen uitspraak gedaan in dit beroep door de Afdeling Rechtspraak van de Raad van State.

AVG In 2020 ontving NVAO Nederland één verzoek tot inzake van persoonsgegevens. Hierop is een besluit gevolgd met het verstrekken van de gegevens.

Samenwerkingsakkoord AACSB vernieuwd Omdat na NVAO Nederland ook NVAO Vlaanderen met AACSB International een samenwerkingsakkoord wilde afsluiten, heeft de NVAO in 2020 haar bestaande akkoord vernieuwd. Dit betekent dat erkende hogeronderwijsinstellingen in Nederland en in Vlaanderen hun opleidingen tegelijk kunnen laten beoordelen volgens de eisen van de betrokken internationale kwaliteitszorgorganisatie, in overeenstemming met de Standards and Guidelines for Quality Assurance in the European Higher Education Area. NVAO Nederland heeft tevens samenwerkingsovereenkomsten gesloten met de European Association of Development Research and Training Institutes (EADI); de European Association for Public Administration Accreditation (EAPAA); de European Foundation for Management Development (EFMD) en de International Centre of Excellence in Tourism and Hospitality Education (THE-ICE). Nederlandse hogeronderwijsinstellingen kunnen hierdoor de nationale en internationale visitatie- en accreditatieprocessen combineren en daarmee de lasten verlichten.

Kennisuitwisseling NVAO Nederland kon in 2020 ondanks de coronabeperkingen toch veel aandacht besteden aan kennisuitwisseling, omdat de bijeenkomsten online plaatsvonden. Leden van het Bestuur en Managementteam waren aanwezig bij of verzorgden presentaties voor het Maleisië Agency over online visiteren en accrediteren; de Member Status Cluster Meeting European Blackchain Partnership en Governance; het European Universities consortium Charm EU; het ENQA Leadership programme en het QAA webinar International Platform Forum. Beleidsmedewerkers verzorgden digitale presentaties of waren virtueel aanwezig bij de Bologna Follow Up Group (BFUG) Thematic Peer Group A, presentatie seminar Current and Future Trends - Linking Qualifications Frameworks with Quality Assurance; Congres 2020 European University Association EUA; training Hongaarse en Slowaakse studenten om hen inzetbaar te maken in nationale en internationale panels voor de European Students Union ESU (februari); presentatie paper ‘The Market of International MD Students’ bij het 12th INQAAHE Forum Quality Competences and Learning Outcomes: how to be fit for Generation Z employability, (april); webinar Perspectives: effects of the 2020 pandemic on the accreditation and practice of medical education van de World Federation for Medical Education WFME (juni); webinar presentatie Accreditation and Quality Assurance in the European Region bij de International Federation of Medical Students’ Associations IFMSA; meeting WFME & NVAO Finnish Education Evaluation Centre FINEEC,; online meeting National Committee on Foreign Medical Education and Accreditation, U.S. Department of Education NCFMEA, (september); panellid ENQA review Swiss Agency of Accreditation and Quality Assurance AAQ (november); panellid ENQA progress visit Slovenian Quality Assurance Agency SQAA; vervolg-basistraining, 20 studenten uit uiteenlopende Europese landen om hen inzetbaar te maken in nationale en internationale panels voor de European Students Union ESU (december).

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Internationale activiteiten Bestuursfuncties NVAO-voorzitter dr. A.H. Anne Flierman was in 2020 opnieuw actief als lid (treasurer) van het bestuur van de European Association for Quality Assurance in Higher Education (ENQA). Zijn termijn eindigt in 2021 met zijn terugtreden als NVAO-voorzitter. De bestuursleden van ENQA worden voor een periode van drie jaar verkozen na voordracht van de aangesloten kwaliteitszorgorganisaties. Directeur NVAO Nederland mr. L. Kroes werd in juni 2020 benoemd tot lid van het bestuur (Treasurer) van het European Consortium for Accreditation (ECA). Voor ECA worden de bestuursleden na voordracht van de leden verkozen voor een periode van twee jaar.

Beoordelingen Luxemburgs hoger onderwijs Begin 2020 beoordeelde NVAO Vlaanderen van de NVAO de Luxemburgse LUNEX University en vier van haar opleidingen. De beoordeling werd uitgevoerd door een onafhankelijk NVAOpanel van onderwijs-, kwaliteitszorg- en werkvelddeskundigen op basis van een kader dat zowel de Luxemburgse wettelijke criteria als de Vlaamse beoordelingsstandaarden voor instellingen en opleidingen combineert. Het beoordelingsrapport werd na afloop overgemaakt aan het Luxemburgse ministerie van Hoger Onderwijs en Onderzoek dat op basis daarvan een accreditatiebesluit neemt. Het is niet voor het eerst dat Luxemburg de NVAO rekruteert voor de beoordeling van de onderwijskwaliteit van zijn hoger onderwijs. Het Groothertogdom Luxemburg heeft namelijk zelf geen accreditatieorganisatie en doet daarom voor onafhankelijke beoordelingen van zijn hoger onderwijs beroep op buitenlandse organisaties. In 2020 werd NVAO Vlaanderen eveneens gerekruteerd voor de beoordeling van de University of Luxembourg. Ditmaal waren er 35 commissieleden getraind en betrokken. De eindrapportage en aanbieding aan het Luxemburgse ministerie en parlement volgen in het voorjaar 2021.

“

“Onze beoordelingsactiviteiten in Luxemburg passen in onze internationale strategie om hoger onderwijs en de samenwerking op vlak van kwaliteitszorg in de Benelux te versterken en wordt ondersteund door onze eerdere ervaringen in Luxemburg en in de Benelux als geheel.” Axel Aerden, directeur NVAO Vlaanderen

Organisatie Quality Audit Netwerk In normale omstandigheden zou NVAO Vlaanderen, samen met AEQES, de leden van het Quality Audit Network (QAN) in Brussel hebben verwelkomd, maar dit jaar werd het evenement online georganiseerd op 15 en 16 juni 2020. QAN is 12 jaar geleden opgericht als een informeel netwerk van kwaliteitszorgorganisaties die een of andere vorm van audit, review of evaluatie van het hoger onderwijs op institutioneel niveau uitvoeren. Het programma combineerde sessies over digitalisering van kwaliteitszorgprocedures en online site visits, selectie en training van peers, en het schrijven van rapporten, met sessies waarin de verschillende leden de laatste updates van hun agentschappen deelden. Voor de NVAO lag het accent op het nieuwe Vlaamse kwaliteitszorgstelsel en de evolutie naar hybride beoordelingsprocedures (off/online) in Vlaanderen.

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Europese projecten DEQAR CONNECT In 2018-2019 participeerde NVAO Vlaanderen, samen met 16 andere kwaliteitszorgorganisaties en de belangrijkste Europese belanghebbendenorganisaties, aan het eerste DEQAR-project. Door de deelname aan dit project worden de Vlaamse besluiten en onderliggende beoordelingsrapporten automatisch gepubliceerd in DEQAR, de Europese ‘Database of External Quality Assurance Results’. Op die manier krijgen gebruikers gemakkelijk toegang tot rapporten en besluiten over instellingen en opleidingen in het hoger onderwijs. Dit moet de mobiliteit stimuleren en erkenning van diploma’s ondersteunen. Omwille van haar ervaring werd NVAO Vlaanderen in 2020 gevraagd om aan te sluiten bij het vervolgproject ‘DEQAR CONNECT’ als mentor ter ondersteuning van nieuwe partners. DEQAR CONNECT wil DEQAR namelijk verder uitbreiden met landen uit de Europese hogeronderwijsruimte die momenteel ondervertegenwoordigd zijn in DEQAR. Ondertussen zijn er door NVAO Vlaanderen in DEQAR meer dan 2100 accreditatierapporten en -besluiten beschikbaar gesteld.

EUniQ NVAO Vlaanderen coördineert het Europese EUniQ-project dat als doel heeft om een ‘European Approach for Comprehensive Quality Assurance of (European) University Networks’ te ontwikkelen. In 2020 werd het kader ontwikkeld en voor het eerst getest tijdens pilotbeoordelingen uitgevoerd bij vier allianties.

European Approach for Quality Assurance of Joint Programmes De European Approach is een internationaal door de ministeries van Onderwijs goedgekeurde beoordeling van internationale joint programmes waarbij in principe één beoordeling nodig is die door andere landen wordt overgenomen en erkend zonder additionele voorwaarden. NVAO Nederland heeft in dit kader het afgelopen jaar drie aanvragen behandeld.

Transnational Education Op het gebied van de Transnational Education (TNE) werken hogeronderwijsinstellingen uit diverse landen samen om een joint degree uit te brengen. NVAO Nederland bracht hiervoor het afgelopen jaar twee adviezen uit.

Andere internationale activiteiten Kwaliteitszorgnetwerken Wegens de wereldwijde beperkende maatregelen om de verspreiding van het COVID-19 virus in te dammen namen de medewerkers van de NVAO-medewerkers in 2020 niet op eenzelfde manier deel aan activiteiten van (internationale) kwaliteitszorgnetwerken. Waar mogelijk werd online geparticipeerd.

Werkbezoeken De NVAO ontving in 2020 geen buitenlandse delegaties wegens de beperkende maatregelen om de verspreiding van het COVID-19 virus tegen te gaan.

Presentaties Vergaderingen en bijeenkomsten vonden in 2020 vooral digitaal plaats. Bestuursleden en beleidsmedewerkers van NVAO Nederland waren online aanwezig bij of verzorgden presentaties voor verschillende nationale en internationale vergaderingen en bijeenkomsten.

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Samenwerking met stakeholders De NVAO overlegt periodiek met de Vlaamse en Nederlandse Ministers van Onderwijs en hun respectievelijke administraties. In 2020 participeerde het Dagelijks Bestuur van de NVAO driemaal in het overleg tussen beide Ministers (Comité van Ministers). Met de Nederlandse en Vlaamse departementen van Onderwijs vindt ambtelijk overleg plaats.

Vlaanderen NVAO Vlaanderen organiseert in het Klankbordoverleg met het Departement Onderwijs en Vorming, het Kabinet van de Vlaamse Minister van Onderwijs, de Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR), de Vlaamse Hogescholenraad (VLHORA) en de Vlaamse Vereniging van Studenten (VVS) regelmatig overleg over de ontwikkeling van het Vlaamse kwaliteitszorgstelsel en andere thema’s. NVAO Vlaanderen is waarnemer in de Stuurgroep learning outcomes van de Vlaamse Universiteiten en Hogescholen Raad (VLUHR). De afdeling Vlaanderen werkt tevens samen met de Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR), de Vlaamse Hogescholenraad (VLHORA), NARIC Vlaanderen, het Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs, Kwalificaties en Studietoelagen (AHOVOKS) en de Vlaamse Onderwijsraad (VLOR).

Nederland NVAO Nederland houdt op verschillende niveaus contact met de koepelorganisaties Vereniging van Universiteiten (VSNU), de Vereniging Hogescholen (VH), de Nederlandse Raad voor Training en Opleiding (NRTO), de Inspectie van het Onderwijs, de Onderwijsraad, de organisatie voor internationale samenwerking in het hoger onderwijs (Nuffic), het Informatiecentrum Diplomawaardering (IDW), het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) en de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb). Voor periodiek overleg met diverse stakeholders is een stakeholdersoverleg ingesteld. NVAO Nederland werkt al langer intensief samen met de Commissie Doelmatigheid Hoger Onderwijs (CDHO) en de Inspectie van het Onderwijs (zie ook website NVAO https://www.nvao.net/nl/samenwerking-icn). In 2020 is de informatie die de drie partijen geven over procedures en vragen gedeeld zodat vragenstellers en geïnteresseerde snel de gewenste informatie vinden en gelijke antwoorden krijgen. Hiervoor is een governance visual gemaakt en zijn de FAQ’s die de organisatie op hun websites hebben staan onderling afgestemd. Extra aandacht is besteed aan de afstemming tussen CDHO en NVAO wat betreft de procedures macrodoelmatigheid (CDHO) en toets nieuwe opleiding (NVAO). Via de websites van beide organisatie is dezelfde informatie over tijdlijnen, volgordelijkheid, gewenste informatie en besluitvorming beschikbaar. Daarnaast werkten CDHO en NVAO in 2020 verder aan het optimaliseren van het delen van elkaars adviezen en besluiten. Met de inspectie van het onderwijs is actief samengewerkt om na te gaan welke informatie over en weer kan worden gedeeld en welke aanvullende informatie mogelijk zinvol is voor ondersteunende analyses. Gedrieën is gewerkt aan afstemming met het ministerie over knelpunten in weten regelgeving die de uitvoering van de taken bemoeilijkt. Hierin zijn duidelijke stappen gezet. Ook zijn de drie organisaties nadrukkelijk samen opgetrokken bij discussies over instellingsaccreditatie en het gebruik van risico-modellen voor de beoordeling van het onderwijs. Meer informatie over de samenwerking tussen CDHO en inspectie van het onderwijs specifiek is te vinden in hun respectievelijke jaarverslagen. De drie partijen overleggen structureel over gezamenlijke uitvoering van taken en ontwikkeling en hebben elk ook hun eigen reguliere bilaterale overleggen over lopende zaken. Met de evaluatiebureaus heeft NVAO Nederland regelmatig overleg, zowel bilateraal als gezamenlijk, om de uitvoering van het kwaliteitszorgstelsel, de ontwikkelingen en de

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

visitatietrajecten te bespreken. Voor (zelfstandige) secretarissen organiseert de NVAO bijeenkomsten en trainingen om ontwikkelingen en aandachtspunten in de beoordelingsprocedure te bespreken. In 2020 vond de training digitaal plaats. Voor de kwaliteitszorgmedewerkers van universiteiten en hogescholen wordt jaarlijks een informatieve bijeenkomst georganiseerd om actuele zaken te bespreken. Het afgelopen najaar is de bijeenkomst verplaatst naar begin 2021 om de medewerkers van de instellingen minder te belasten bij hun werkzaamheden.

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Organisatie NVAO Bestuur De Nederlandse en Vlaamse leden van het Bestuur van de NVAO zijn deskundig op het gebied van het hoger onderwijs, de beroepspraktijk van het hoger onderwijs, het wetenschappelijk onderzoek of op het gebied van kwaliteitszorg. Het Algemeen Bestuur van de NVAO richt zich op het strategisch beleid van de organisatie, bestaat uit maximaal vijftien leden en wordt voor een periode van vier jaar benoemd door het Comité van Ministers (de Nederlandse en Vlaamse Ministers bevoegd voor hoger onderwijs). De voorzitter en maximaal vier andere leden van het Algemeen Bestuur vormen het Dagelijks Bestuur van de NVAO. Het Dagelijks Bestuur, en voor Nederland tevens het Managementteam, is door het Algemeen Bestuur gemandateerd om te beslissen op concrete aanvragen. Het Bestuur legt over 2020 verantwoording af in het Bestuursverslag (zie pagina 28).

Bureau Verhuizing Eind februari 2020 is de NVAO, samen met de CDHO en CMMBO, verhuisd naar een etage in kantorengebouw Haagsche Hof op Parkstraat 83, aan de overzijde van de straat. Het is jammer dat alle medewerkers maar twee weken van de nieuwe plek konden genieten. Na het uitbreken van de COVID-19 crisis werken sinds 16 maart 2020 de medewerkers van NVAO, CDHO en CMMBO zoveel mogelijk thuis en online.

Archief en automatisering Het Archief heeft voor maart 2020 het archief geheel gedigitaliseerd. Het meerjarige project Digitaal Archief was noodzakelijk om aan de eisen van de Archiefwet te blijven voldoen en om de aanvraagprocedure te vereenvoudigen. Binnen de afdeling IT zijn het afgelopen jaar de digitale werkprocessen geoptimaliseerd. Voorbereidingen zijn getroffen om over te gaan naar een actueel intern workflowsysteem. De systemen van de NVAO wisselen de Vlaamse datagegevens automatisch uit met de Vlaamse overheid (AHOVOKS). De Nederlandse datagegevens worden voor het Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs (CROHO) uitgewisseld met de Dienst Uitvoering Onderwijs Groningen (DUO).

Communicatie Het jaar 2020 stond wat betreft de communicatie vooral in het teken van de maatregelen door de Belgische, Vlaamse en Nederlandse overheden rond het tegengaan van de verspreiding van het COVID-19 virus en de interne en externe berichtgeving daarover richting de verschillende doelgroepen. De medewerkers van alle afdelingen, evenals de medewerkers van CHDO en CMMBO die gebruikmaken van de kantoren van de NVAO, ontvingen speciale informatiebulletins over de maatregelen. Op kantoor werden de nodige signaaltekens aangebracht om mensen te stimuleren om zich aan de hygiënerichtlijnen te houden en de 1,5 meter afstand in acht te nemen. Extern werden de relaties van NVAO Vlaanderen en NVAO Nederland en de medewerkers bij de Vlaamse en Nederlandse hogeronderwijsinstellingen geïnformeerd over de maatregelen van de beide afdelingen en de mogelijkheden om de locatiebezoeken en visitaties online te organiseren. Daarbij werden de richtlijnen gevolgd van de specifieke overheden. De bijeenkomsten en evenementen van van NVAO Vlaanderen en NVAO Nederland werden het afgelopen jaar afgelast of vervangen door een online alternatief als gevolg van de maatregelen rond het coronavirus. Ook kon in de zomer van 2020 de geplande Meet&Greet in Antwerpen 24

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

voor de Nederlandse en Vlaamse relaties geen doorgang vinden. De periodieke bijeenkomsten in het kader van de beoordeling van de plannen in het kader van de kwaliteitsafspraken en de trainingen voor Nederlandse voorzitters en secretarissen en Vlaamse commissieleden vonden online plaats. NVAO Vlaanderen en NVAO Nederland informeren via persberichten, nieuwsflashes en berichten op sociale media de nationale en internationale doelgroepen over hun werkzaamheden in Vlaanderen, Nederland en op internationaal gebied. Via het digitale magazine FOQUS werden in 2020 publieksvriendelijke en toegankelijke publicaties uitgebracht over “A EUniQ partnership to kickstart a European QA framework for European Universities” (juni); het NVAO Verslag 2019 (juli) en het “Flemish QA System: Understanding the context, creating evidence through an appreciative dialogue” (november).

HR In 2020 heeft de afdeling HR zich gericht op het actualiseren van de personeelsregeling als gevolg van de invoering van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (WNRA) per 1 januari. Voor de toepassing van het Individueel Keuzebudget (IKB) is gewerkt aan de overgang van de arbeidsvoorwaarden. Tevens is een collectieve arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) afgesloten. Verder is het afgelopen jaar gewerkt aan de overgang naar een nieuw salarissysteem. Het aantal medewerkers van de NVAO omvatte in het verslagjaar 50,38 fte (2019: 49,86) (zie tabel 7). In 2020 kon de NVAO in totaal 11 nieuwe collega’s welkom heten. Van 12 medewerkers is afscheid genomen. Tabel 7: NVAO fte’s per functie, per 31 december (excl. bestuur/inhuur, incl. gedetacheerd) 2020 2019 20,6 Beleidsmedewerkers 21,67 2,11 Internationalisering 1,62 20,67 Ondersteuning en Bedrijfsvoering 19,17 4,22 Management en Directie 4,22 2,78 Bestuur 3,18 50,38 Totaal fte 49,86 In het gebouw van de NVAO in Den Haag zijn tevens gevestigd de Commissie Doelmatigheid Hoger Onderwijs (CDHO) en de Commissie Macrodoelmatigheid MBO (CMMBO). De commissies opereren onafhankelijk, maar de medewerkers en de logistieke en facilitaire voorzieningen zijn ondergebracht bij de NVAO (zie tabel 8). Tabel 8: CDHO/CMMBO fte’s per functie, per 31 december (excl. inhuur, incl. gedetacheerd) 2020 2019 4,83 CDHO 3,34 1,56 CMMBO 2,45 6,39 Totaal fte 5,79

Interne kwaliteitszorg Auditcommissie Het Algemeen Bestuur toetst de interne kwaliteitszorg van de NVAO door middel van een Auditcommissie bestaande uit drie Nederlandse en Vlaamse leden van het Algemeen Bestuur. Onderdeel van de interne audit is het monitoren van de mandaatregeling binnen NVAO Nederland. Nederland NVAO Nederland evalueert de primaire werkprocessen voortdurend na het afronden van accreditatieprocedures voor bestaande of nieuwe opleidingen. Daarnaast heeft de afdeling in 2020 evaluaties uitgevoerd over de Instellingstoets, de Kwaliteitsafspraken, de toets nieuwe 25

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

opleiding (TNO) en het afhandelen van aanvragen om accreditatie en aanverwante procedures. Naast online-enquêtes vonden focusgesprekken plaats met verschillende betrokkenen. NVAO Nederland concludeert uit de eerste ronde kwaliteitszorg met een nieuw systeem dat zij gewaardeerd wordt in het veld, vooral waar het professionaliteit en deskundigheid betreft. Zij maakt haar eigen strategische waarden voor het merendeel waar in de praktijk. Verbeterpunten zijn er ook: de communicatie gedurende de procedures kan worden verbeterd. Kalibratie en overleg over de werkwijze van procescoördinatoren blijft nodig, net als het voorkomen van fouten in documenten. De afdeling blijft daaraan werken. Daarnaast is het zaak de positieve waardering van de stakeholders te behouden. Vlaanderen Eind 2019 werd voor het eerst het concept van relatiebeheerders ingevoerd binnen de werking van NVAO Vlaanderen. Beleidsmedewerkers zijn in die rol het eerste aanspreekpunt voor de instellingen en worden meegenomen in de context van de instelling door deelname aan interne procedures. In 2020 werd deze rol ten volle uitgerold. Vanuit de instellingen komt er een sterke waardering voor deze betrokkenheid. NVAO Vlaanderen heeft in 2020 tevens een nieuwe aanpak ontwikkeld voor de continue evaluatie en opvolging van beoordelingsprocedures. Door COVID-19 en de wissel in bestuurders kon formeel de Ronde van Vlaanderen langs alle instellingen in 2020 niet doorgaan, desalniettemin bleef de opvolging van beoordelingen in gesprek met instellingen plaatsvinden.

Ondernemingsraad De Ondernemingsraad (OR) voerde in 2020 zesmaal een regulier overleg en eenmaal een extra ingelast overleg met de werkgever. Het eerste reguliere overleg met de werkgever eind januari 2020 voerde de OR nog in de oude samenstelling waarvan de zittingstermijn per 29 februari 2020 afliep. Gedurende de verkiezingsperiode hebben zich in totaal vijf collega’s kandidaat gesteld en bereid verklaard om in de OR te zetelen voor de periode van 1 maart 2020 tot 28 februari 2023. De eerste vergadering met de nieuwe OR vond plaats in april 2020. Gedurende dit overleg zijn de voorzitter evenals secretaris(sen) benoemd. Dit is schriftelijk per e-mail bevestigd. De plaatsvervangende voorzitter is tijdens de vergadering in juni 2020 benoemd waarvan eveneens schriftelijk per e-mail een bevestiging van plaatsvond. In het laatste kwartaal van het jaar heeft een OR-lid wegens omstandigheden tijdelijk niet deelgenomen. Tevens is tijdelijk een ambtelijk secretaris aangesteld. De agenda voor de vergaderingen en de verslagen van het overleg tussen werkgever en OR werden via het intranet met de medewerkers gedeeld. Terugkerende onderwerpen op de agenda waren de maatregelen in het kader van COVID-19, het plan van aanpak dat opvolging geeft aan het eind 2018 uitgevoerde medewerkerstevredenheidsonderzoek, de bureaudag van 14 november 2019 en de invoering van het Functiegebouw Rijk (FGR). Zoals ook het jaar daarvoor het geval was, stond 2020 in het kader van vele HR-gerelateerde werkzaamheden die in de organisatie plaatsvinden. Op de agenda stonden onder andere de personeelsregeling (waarmee de OR heeft ingestemd), het individueel keuzebudget (IKB), het salarissysteem, de collectieve arbeidsongeschiktheidsverzekering, de risicoinventarisatie en -evaluatie (RI&E) en het plan van aanpak n.a.v. RI&E, het BHV-plan evenals de wisseling van de bedrijfsarts/arbodienst. Verder heeft de OR adviezen uitgesproken over en/of ingestemd met het informatiebeveiligingsbeleid, informatiesessie bescherming persoonsgegevens en protocol datalekken, de externe klachtenregeling, de klokkenluidersregeling en het integriteitsbeleid. Tevens werd de OR geïnformeerd over de jaarrekening, het jaarplan en de begroting van 2021 en de meerjarenbegroting 2021-2024. De OR had het voornemen om een procedure op te stellen voor structurele behandeling van stukken door de OR. Formeel ligt de procedure er nog niet; informeel zijn een aantal stappen gezet om dit toch al vorm te geven. Voorbeelden hiervan zijn de vroegtijdige bekendmaking van

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

de agenda aan de medewerkers via intranet, het aanleveren van stukken en de te volgen stappen op stukken waar de OR respectievelijk advies- en instemmingsrecht op heeft. In juli 2020 werd door het Bestuur een organisatieverandering aangekondigd. In dit kader heeft de OR in december 2020 een extra vergadering met de werkgever belegd. De OR denkt bij deze organisatieverandering graag op een constructieve manier mee en blijft graag nauw betrokken hierbij.

Vertrouwenspersonen De NVAO kent een vertrouwenspersoon voor ongewenste omgangsvormen en een voor integriteit en heeft deze twee rollen intern belegd bij één medewerker. Een externe vertrouwenspersoon ongewenste omgangsvormen is werkzaam bij bureau Bezemer & Schubad te Rotterdam. Medewerkers kiezen zelf of, en zo ja, met welke vertrouwenspersoon zij een gesprek aangaan. De externe vertrouwenspersoon voerde in 2020 geen gesprekken. De interne vertrouwenspersoon voerde het afgelopen jaar 16 gesprekken op verzoek van vier NVAOmedewerkers over gebeurtenissen in december 2019 op het terrein van ongewenste omgangsvormen. De melders voelden zich veilig binnen de organisatie en zijn mede daardoor met hun melding ook ‘naar buiten’ gekomen richting het beslissingsbevoegde gezag. Op vijf momenten had de vertrouwenspersoon contact met leden van het Bestuur of Managementteam om af te stemmen over de behandeling van de gedane meldingen. De gebeurtenissen zijn naar tevredenheid van de melders afgehandeld met het vertrek van de betrokken medewerker. De NVAO zal de gewenste open organisatiecultuur van het actief delen en onderhouden van professionele normen en waarden verder stimuleren. In 2020 is tevens gewerkt aan het verder formaliseren van de rollen vertrouwenspersoon ongewenste omgangsvormen en integriteit. Gekoppeld aan de herformulering van de gedragscode en de klachtenregeling is een nieuwe regeling opgesteld. De medewerkers zijn over de nieuwe regelingen geïnformeerd.

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Financiën De NVAO heeft over het jaar 2020 een positief resultaat behaald van € 27.000 voor bestemming (2019: negatief resultaat € 1.081.000). Het positief resultaat bestaat uit een negatief resultaat van € 227.000 langs Nederlandse zijde en een positief resultaat van € 254.000 langs Vlaamse zijde. Na de mutaties in de bestemde reserve bedraagt het resultaat 2020 na bestemming positief € 52.000 (2019: positief resultaat € 47.000). Dit resultaat bestaat uit een positief resultaat van € 18.000 langs Nederlandse zijde en een positief resultaat van € 34.000 langs Vlaamse zijde. Het positief resultaat voor Vlaanderen is in belangrijke mate te verklaren door het vertrek van een Vlaamse bestuurder midden 2020 gecombineerd met het feit dat die positie voorlopig niet is ingevuld. Daarnaast zijn er tevens de lagere personele exploitatiekosten onder ander door de lagere bestuurskosten en de maatregelen inzake COVID-19. Er zijn in 2020 vanwege de coronacrisis minder Nederlandse aanvragen voor accreditatie en de toets nieuwe opleiding ingediend dan gepland. Voor het Indieningsmoment november 2020 is collectief uitstel verleend met 1 jaar door de Minister. Daarnaast zijn door opleidingen verzoeken voor uitstel ingediend. Het aantal aanvragen voor TNO’s is minder was gepland. De uitvoering van de toetsing van de Kwaliteitsafspraken Nederland bij 54 bekostigde instellingen is voortgezet. Er diende een veel groter aantal herstelbeoordelingen plaats te vinden, 20 stuks, dan was gepland, 2 stuks. De kosten voor de NVAO namen daardoor fors toe. Ook in 2020 vonden meerdere toetsen nieuwe opleidingen voor Aspirant Opleidingsscholen plaats. In 2021 zullen de laatste toetsen die door de NVAO worden uitgevoerd plaatsvinden. Ondanks de maatregelen inzake COVID-19 hebben de Vlaamse instellingen in 2020 niet minder aanvragen voor nieuwe opleidingen en accreditaties ingediend. Aangezien de meeste van deze procedures uiteindelijk online zijn georganiseerd , zijn de reis- en verblijfkosten van commissieleden afgenomen. Na verwerking van het resultaat komt het vermogen van de NVAO uit op €2.875.000 (2019: € 2.848.000). De solvabiliteit komt daarmee op 51,7 procent (2019: 45,1 procent). Voor het jaar 2021 zijn met OCW afspraken gemaakt over de financiering van de NVAO. Vanwege de COVID-19 crisis gaat het om een afspraak voor 1 jaar. In de eerste helft van 2021 worden met OCW gesprekken gevoerd over de taken voor de NVAO en de bijbehorende financiering voor de komende jaren. Langs Vlaamse zijde zullen er in 2021 gesprekken gevoerd worden om te komen tot een financiering die beter inspeelt op het volume aanvraag. Het gaat dan met name om een betere aansluiting tussen de tarieven voor de beoordelingsprocedures en de totale kosten die de NVAO per procedure maakt.

Marktrisico of prijsrisico De NVAO heeft geen financiële instrumenten waarover een bijzonder marktrisico of prijsrisico wordt gelopen.

Kredietrisico De afnemers van de NVAO zijn voornamelijk onderwijsinstellingen in het hoger en wetenschappelijk onderwijs. De NVAO schat de kans laag in dat haar afnemers niet aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen. Daarbij dienen aanvragen betaald te worden, voorafgaand aan de behandeling er van. Om die reden heeft de NVAO geen maatregelen genomen om dit risico te verlagen.

Liquiditeitsrisico Onder normale omstandigheden verwacht de NVAO in 2021 geen bijzonderheden rond de liquiditeitspositie. Voor alle wettelijk taken geldt dat de instellingen de tarieven betalen voorafgaand of in de aanvangsfase van een beoordeling.

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Kasstroomrisico De NVAO beschikt niet over financiële instrumenten waarover onzekerheid bestaat over toekomstige kasstromen.

Gebeurtenissen na balansdatum

•

De gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling van de jaarrekening 2020 zijn gebaseerd op de continuïteitsveronderstelling van de NVAO. De voortdurende maatregelen om de verspreiding van COVID-19 tegen te gaan, hebben een voortdurende impact op de werkzaamheden in het hoger onderwijs en daarmee ook voor de NVAO. Gezien de ervaringen in 2020 zijn de gevolgen hiervan momenteel te overzien. In Vlaanderen zullen in 2021 alle accreditatieprocedures plaatsvinden zoals in 2019 gepland. Ingegeven door een aantal beleidsdiscussie worden wel in mei veel meer aanvragen voor nieuwe opleidingen verwacht. Tot de zomer van 2021 gaat het alvast zeker om online procedures.

•

Als gevolg van de COVID-19 crisis zijn er ook voor de NVAO en haar medewerkers in 2020 grote gevolgen en onzekerheden geweest, die ook in 2021 nog aan de orde zijn. Dit betreft het voornamelijk thuis werken en nauwelijks vanuit kantoor, het omzetten van veel van de procedures naar een online modus, het verlenen (al dan niet collectief) van uitstel van indieningsmomenten en een kleiner aantal TNO’s dan gepland. Voor boekjaar 2021 zijn de geplande aantallen aanvragen voor zover mogelijk aangepast. Het Dagelijks Bestuur heeft passende maatregelen genomen c.q. zorgt ervoor dat ook andere passende maatregelen worden genomen om de continuïteit van de bedrijfsactiviteiten te waarborgen. Het Dagelijks Bestuur van de NVAO acht een duurzame voortzetting van de bedrijfsactiviteiten derhalve mogelijk. De jaarrekening is opgemaakt uitgaande van de veronderstelling van continuïteit van de NVAO.

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

NVAO BESTUURSVERSLAG 2020 17 MEI 2021

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Inhoud

Bestuur NVAO

Samenstelling Algemeen Bestuur Samenstelling Dagelijks Bestuur Overzicht overige functies Rooster van aftreden

32 32 33 35

Belangrijke bespreekpunten

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Bestuur NVAO In 2020 vonden enkele wisselingen plaats in het Bestuur van de NVAO. Het Vlaamse Dagelijks Bestuurslid Rudi D'Hauwers vertrok in juni 2020. De vice voorzitter van het bestuur, Dirk Broos, aanvaardde per 1 november een bestuurlijke functie in de gezondheidszorg in Vlaanderen. Per diezelfde datum benoemde het Comité van Ministers op voordracht van de Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts voor een termijn van vier jaar prof. dr. Wouter Duyck tot vicevoorzitter van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO). Professor Duyck voegde zich tevens bij zijn Nederlandse collega’s in het Dagelijks Bestuur, verantwoordelijk voor de besluitvorming ten aanzien van de beoordelingsprocedures van de accreditatieorganisatie. Professor Duyck is cognitief psycholoog en was als professor Theoretische en Experimentele Psychologie verbonden aan de Universiteit Gent waar hij eveneens de opleiding Psychologie voorzat. Op voordracht van de Nederlandse minister Van Engelshoven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap benoemde het Comité van Ministers per 1 november 2020 mevrouw M. KosterWentink MA en mevrouw M. Krom voor de duur van vier jaar tot lid van het Algemeen Bestuur. Mevrouw Koster-Wentink volgt de heer drs. J. Tuijtel op die het jaar daarvoor terugtrad om gezondheidsredenen. Zij is voorzitter van het College van Bestuur van het Graafschap College. Mevrouw Krom is student aan de lerarenopleiding geschiedenis van de Hogeschool Arnhem en Nijmegen (HAN) en de opvolger van mevrouw J.A. Rip MSc die eind oktober 2020 aftrad als student-lid van het Algemeen Bestuur. Het Algemeen Bestuur van de NVAO kwam in 2020 zesmaal bijeen. Het Dagelijks Bestuur vergaderde wekelijks.

Samenstelling Algemeen Bestuur (per 31 december 2020) dr. A.H. (Anne) Flierman - voorzitter, Nederland, tevens lid Dagelijks Bestuur prof. dr. Wouter Duyck - vicevoorzitter, Vlaanderen, tevens lid Dagelijks Bestuur Ludo Beheydt - Vlaanderen Julie Beyens - Vlaanderen Mia De Schamphelaere - Vlaanderen prof. dr. J. (Jeroen) Huisman – Internationaal M. (Mirjam) Koster-Wentink MA - Nederland M. (Maaike) Krom - Nederland dr. A. (Anneke) Luijten-Lub - Nederland, tevens lid Dagelijks Bestuur Bart Maes - Vlaanderen T.J.E. (Truus) Omta - Nederland M.A. (Michaël) van Straalen – Nederland dr. B.E. (Lieteke) van Vucht Tijssen - Nederland

Samenstelling Dagelijks Bestuur (per 31 december 2020) dr. A.H. (Anne) Flierman - voorzitter, Nederland prof. dr. Wouter Duyck - vicevoorzitter, Vlaanderen dr. A. (Anneke) Luijten-Lub - Nederland

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Overzicht overige functies dr. A.H. Flierman - voorzitter, Nederland, tevens lid Dagelijks Bestuur • • • • • •

Lid Bestuur European Association for Quality Assurance in Higher Education (ENQA) Voorzitter Raad van Toezicht Koninklijke Visio Voorzitter Raad van Toezicht Stichting Landschap Overijssel Voorzitter Raad van Toezicht Stichting SANTIZ te Winterswijk en Doetinchem (tot 31 december 2020) Lid Raad van Toezicht Nuffic Lid Raad van Toezicht Landschap NL

prof. dr. Wouter Duyck - vicevoorzitter, Vlaanderen, tevens lid Dagelijks Bestuur • •

Lid Commissie Beter Onderwijs (Vlaamse regering) Zaakvoerder Research & Practice CommV

em. prof. dr. Ludo Beheydt - Vlaanderen • • •

Emeritus professor - Université catholique de Louvain Wetenschappelijk adviseur Erasmus+ OLS Scientific Committee voor Online Support cursussen en toetsen voor Europese talen Redacteur tijdschrift Neerlandia

Julie Beysens - Vlaanderen • • •

Raadgever Onderwijs – Bart Somers Viceminister-President van de Vlaamse Regering Lid Raad van Bestuur School Invest NV Penningmeester Hoger Instituut voor Schone Kunsten (Gent)

Mia De Schamphelaere - Vlaanderen • • • • • • •

Lid Raad van Bestuur Katholiek Onderwijs Bisdom Antwerpen (vzw KOBA), 1995-2007, 2012-heden Lid Algemene Vergadering Katholiek Onderwijs Bisdom Antwerpen (vzw KOBA), 2007heden Lid Algemene Vergadering Universitair Centrum Sint-Ignatius Antwerpen (UCSIA), 2004-heden Lid Raad van Bestuur Katholiek Onderwijs Vlaanderen, sinds januari 2015 Regent Nationale Bank van België, sinds mei 2020 Stichter Fonds Jovel (Koning Boudewijnstichting), van 2014-heden Bestuurder N.V. Triakon en N.V. Triakon, sinds 1997 en Voorzitter, sinds 2017

prof. dr. J. Huisman – Internationaal • • • •

Hoogleraar Hoger Onderwijs, Centre for Higher Education Governance Ghent (CHEGG), Universiteit Gent (hoofdfunctie) Editor Higher Education Policy Co-editor SRHE Higher Education book series Co-editor Emerald Theory and Method in Higher Education Research book series

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

M. Koster-Wentink MA • • • • • • •

Voorzitter College van Bestuur Graafschap College (mbo) Lid Raad van Toezicht Stichting Travers (bezoldigd) Voorzitter Regiegroep Gelderse professionaliseringsagenda Vicevoorzitter Achterhoek Board Lid Ledenraad SURF Lid Bestuur saMBO-ICT, per juni 2020 Lid Bestuur VKBBO

M. Krom • • • •

Student lerarenopleiding geschiedenis Hogeschool Arnhem en Nijmegen

Voorzitter centrale medezeggenschapsraad Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Lid Raad van Advies stichting hbo medezeggenschap Secretaris studievereniging Pontifex

dr. A. Luijten-Lub - Nederland, tevens lid Dagelijks Bestuur • •

Lid Klankbordgroep Nationaal Coördinatiepunt NLQF Lid Raad van Toezicht Drenthe College (per 1 september 2020)

Bart Maes • •

Coördinerend inspecteur Onderwijsinspectie Secretary General SICI (Standing International Conference of Inspectorates)

T.J.E. Omta - Nederland • •

Vertegenwoordiger van de NRTO Lid Raad van Advies Piet Zoomers Holding B.V

M.A. van Straalen - Nederland •

Voorzitter Beoordelingscommissie Sterker Techniekonderwijs VMBO, sinds 2018

•

Voorzitter Strategische Commissie Betere Regelgeving Bedrijven, sinds 2018

•

Lid Bijzondere Programmaraad PGS, sinds 2018

•

Directeur/Bestuurder Meld Misdaad Anoniem, sinds 2019

•

Bestuurslid Nederlandse Norm (NEN) en Nederlands Normalisatie Instituut (NNI), sinds 2014

•

Voorzitter Adviesraad Berichtgevers Centraal Bureau voor Statistiek, sinds 2011

•

Voorzitter RvC HvA Venture Holding, sinds 2020

•

Voorzitter verkenningscommissie HEO, sinds 2020

•

Ambassadeur VMBO on Stage, sinds 2017

dr. B.E. van Vucht Tijssen - Nederland • • • • • •

Voorzitter Raad van Toezicht Universiteit voor Humanistiek, sinds 01-01 2013 Voorzitter Commissie Hestia Impuls Programma NWO, 3 e jaar per 01-09-2020 Voorzitter Raad van Toezicht, METS Institute, sinds januari 2017 Lid Cel Taalregeling Vlaamse Commissie Hoger Onderwijs, 2e termijn sinds 01-11 2017 Voorzitter Bestuur Humanistische stichting Socrates, sinds 01-01-2013 Voorzitter bestuur Seniorweb

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Rooster van aftreden (per 31 december 2020) Startdatum

Einddatum

2e termijn

termijn

Nederland dr. A.H. Flierman

voorzitter, lid DB

01.05.2013

01.05.2017

01.05.2021

prof. dr. J. Huisman

bestuurslid

01.04.2019

01.04.2023

M. Koster-Wentink MA

bestuurslid

01.11.2020

01.11.2024

M. Krom

bestuurslid, student-lid

01.11.2020

01.11.2024

dr. A. Luijten-Lub

bestuurslid, lid DB

01.10.2019

01.10.2023

T.J.E. Omta

bestuurslid

01.05.2017

01.05.2021

M.A. van Straalen

bestuurslid

01.12.2018

01.12.2022

dr. B.E. van Vucht Tijssen

bestuurslid

01.02.2013

01.02.2017

prof. dr. W. Duyck

vicevoorzitter, lid DB

01.11.2020

01.11.2024

em. prof. dr. Ludo Beheydt

bestuurslid

01.02.2017

01.02.2021

01.02.2025

lic. Julie Beysens 3

bestuurslid

01.11.2019

01.02.2021

01.02.2025

lic. Mia De Schamphelaere

bestuurslid

01.02.2013

01.02.2017

01.02.2021

lic. Bart Maes

bestuurslid

01.02.2013

01.02.2017

01.02.2021

01.05.2025 01.02.2021

Vlaanderen

Julie Beysens was tot 01.02.2021 in het Algemeen Bestuur benoemd voor de oorspronkelijke termijn van de heer Rudi D'Hauwers.

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Belangrijke bespreekpunten In 2020 kwam het Algemeen Bestuur van de NVAO zesmaal bijeen (20 april, 18 mei, 29 juni, 5 oktober, 30 november en 15 december). De geplande vergadering van 16 maart verviel als gevolg van de ontstane COVID-19 crisis. Tijdens de vergaderingen wordt het conceptverslag van de voorgaande vergadering vastgesteld. Tevens zijn beschikbaar de besluiten- en actiepuntenlijsten van het Algemeen Bestuur en de overzichten van de afgeronde beoordelingsprocedures voor Vlaanderen en Nederland. Het Algemeen Bestuur kan tijdens de vergaderingen de opvolging van concrete beoordelingsprocedures bespreken, evenals procedures in het kader van de regeling bezwaar en beroep. Het afgelopen jaar sprak het Algemeen Bestuur specifiek over onderstaande onderwerpen.

Externe projecten en wetgeving Vlaanderen lichtte regelmatig de voortgang toe van het nieuwe Vlaamse kwaliteitszorgstelsel en meer specifiek de Kalender instellingsreview 2020-2025. Ook de stand van zaken en voortgang rond de omvorming van HBO5 opleidingen en nieuwe graduaatsopleidingen is door het Algemeen Bestuur besproken. In de periode september 2019 tot en met november 2024 verwacht NVAO Vlaanderen 55 TNO-aanvragen voor graduaatsopleidingen te beoordelen onder de vorm ‘omvorming geactualiseerde HBO5-opleiding’ (TNO HBO5 (ACT)). Daarnaast worden nieuwe graduaatsopleidingen (TNO HBO5) via de weg van de macrodoelmatigheid verwacht. Enerzijds zijn dit nieuwe opleidingen voor de betrokken hogeschool op basis van een al bestaande, erkende onderwijskwalificatie, anderzijds kunnen dit nieuwe, nog te ontwikkelen onderwijskwalificaties in Vlaanderen zijn. Het Algemeen Bestuur besprak in 2020 regelmatig de voortgang van de tweede ronde van de Nederlandse instellingstoets kwaliteitszorg en over de planning en stand van zaken rond de beoordelingen in het kader van het Nederlandse project Kwaliteitsafspraken. Het afgelopen jaar werden 13 herkansingen beoordeeld. Eind 2019 is NVAO Nederland in overleg met de koepels, de instellingen en de panelvoorzitters een evaluatie gestart naar de oorzaken van het grote aantal herbeoordelingen. Het concept van de procesevaluatie planfase kwaliteitsafspraken “Een lerend proces onder druk” is eind 2020 door het Algemeen Bestuur besproken. De evaluatie wordt begin 2021 aangeboden aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. In 2020 sprak het Algemeen Bestuur over de te verstrekken indicatie over de gerealiseerde kwaliteit binnen het Nederlandse project Experiment Leeruitkomsten aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. NVAO Nederland kon op grond van de bestudeerde accreditatiebeoordelingsrapporten concluderen dat de deelnemende opleidingsvarianten aan de gestelde eisen in het protocol voldoen. Er liggen voldoende kansen voor verdere ontwikkeling die door de panels in de vorm van adviezen en aanbevelingen zijn gepresenteerd en per standaard opgenomen. NVAO Nederland heeft de Minister geadviseerd om de huidige wettelijke experimenteerruimte van het experiment leeruitkomsten onderdeel te laten maken van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW). Het accreditatiekader behoeft niet te worden aangepast, omdat het protocol een nadere uitwerking vormt van het geldende beoordelingskader. Het Algemeen Bestuur besprak in 2020 enige malen de van het Nederlandse Wetsvoorstel taal en toegankelijkheid (WTT) inzake de invoering van bepalingen omtrent de toets anderstalig onderwijs en de uitvoeringstoets betreffende de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) betekenis voor de accreditatie van hogeronderwijsopleidingen en liet hierover input verstrekken richting het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het Algemeen Bestuur stelde in 2020 de volgende procedures vast: • voor NVAO Vlaanderen het Kader European Approach Kwaliteitszorgstelsel Vlaanderen 2019-2025 vast voor opleidingen die gezamenlijke georganiseerd worden door een Vlaamse hogeronderwijsinstelling met een of meer buitenlandse 36

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

• •

hogeronderwijsinstellingen en die bij succesvolle voltooiing leiden tot een gezamenlijk diploma, evenals de herziene beoordelingskaders van het Kwaliteitszorgstelsel 20192025 om de beoordelingen van bestaande en nieuwe opleidingen online te kunnen laten plaatsvinden; voor NVAO Nederland werd het afgelopen jaar de (tijdelijke) regeling TNO geaccordeerd om de visitaties van nieuwe opleidingen online te kunnen uitvoeren; voor de NVAO als geheel werd een integriteitsbeleid vastgesteld, inclusief een Externe klachtenregeling omtrent klachten van derden tegen Nederlandse medewerkers of hen die in opdracht van de NVAO een taak uitvoeren; een Integriteitscode en de aanpassing van de Regeling melding vermoeden misstand (klokkenluidersregeling); de Regeling vertrouwenspersonen en de Personeelsregeling. Hierdoor voldoet de organisatie weer aan de Nederlandse wetgeving rond klachten. De mogelijke bezwaren richten zich niet tegen (voorgenomen) accreditatiebesluiten, hiervoor geldt in Nederland de wettelijke bezwaar- en beroepsregeling die ook in het Kader is opgenomen. Voor klachten in het kader van beoordelingsprocedures over Vlaamse medewerkers en degenen die voor NVAO Vlaanderen werkzaamheden uitvoeren, geldt Vlaamse wetgeving.

Gezamenlijke projecten Als gevolg van de beperkende maatregelen in het kader van het bestrijden van de verspreiding van het COVID-19 virus vonden in 2020 geen samenwerkingsprojecten plaats. De aandacht ging het afgelopen jaar zowel in Vlaanderen als in Nederland met name uit naar de (online) voortgang van de primaire processen.

Europese projecten NVAO Vlaanderen wisselde in 2020 als gevolg van de coronagerelateerde beperkende maatregelen door de verschillende overheden minder medewerkers uit met kwaliteitszorgorganisaties en internationale departementen in het kader van het mobiliteitsproject van de Bologna Peer Support Group (staff mobility) dan beoogd. In plaats van vier wederzijdse uitwisselingsprojecten kon slechts één project effectief doorgaan aan de start van 2020. In 2020 sprak het Algemeen Bestuur over de voortgang van het EUniQ-project, dat wil komen tot een ‘European Approach for Comprehensive Quality Assurance of (European) University Networks’. In 2020 werd het kader ontwikkeld en voor het eerst getest tijdens pilotbeoordelingen uitgevoerd bij vier allianties. NVAO Vlaanderen coördineert het project. NVAO Vlaanderen beoordeelde begin 2020 de Luxemburgse LUNEX University en vier van haar opleidingen. De beoordeling werd uitgevoerd door een onafhankelijk panel van onderwijs-, kwaliteitszorg- en werkvelddeskundigen op basis van een kader dat zowel de Luxemburgse wettelijke criteria als de Vlaamse beoordelingsstandaarden voor instellingen en opleidingen combineert. De beoordelingsrapporten werden overgemaakt aan het Luxemburgse ministerie van Hoger Onderwijs en Onderzoek dat op basis daarvan een accreditatiebesluit neemt. Het Groothertogdom Luxemburg heeft zelf geen accreditatieorganisatie en doet voor onafhankelijke beoordelingen van zijn hoger onderwijs beroep op buitenlandse organisaties. Daarnaast werd de aanvraag van het Luxemburgse ministerie besproken voor de beoordeling van de Universiteit van Luxemburg door NVAO Vlaanderen. Dit proces werd opgestart in 2020 en loopt verder in 2021.

Kwaliteitsborging Het Algemeen Bestuur nam in 2020 kennis van de notitie systeembrede analyses 2019-2025 van NVAO Vlaanderen met de doelstellingen, kalender en werkwijze voor de uitvoering van systeembrede analyses in de periode 2019–2025.

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Naar aanleiding van de COVID-19 pandemie sprak het Algemeen Bestuur over de digitalisering van de beoordelingsprocedures op het gebied van kwaliteitszorg en de relatie met de kwaliteitszorg van online en blended onderwijs. Eind 2020 reflecteerde het Algemeen Bestuur over de resultaten van de interne discussie over het Nederlandse accreditatiestelsel vanaf (circa) 2023. NVAO Nederland heeft de resultaten van de discussies schriftelijk meegenomen naar de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De Minister informeert de Tweede Kamer in januari 2021 over haar zienswijze op de verdere ontwikkeling van het kwaliteitszorgstelsel. Het afgelopen jaar nam het Algemeen Bestuur niet deel aan informatieve werkbezoeken als gevolg van de beperkende maatregelen rond de COVID-19 pandemie.

Interne zaken Voor het Dagelijks en Algemeen Bestuur vormde het jaarplan 2020 oorspronkelijk tevens de opmaat naar het nieuwe strategische plan 2021-2025. De COVID-19 pandemie, de weerslag daarvan op de primaire processen en de wijzigingen binnen het Dagelijks Bestuur hebben de activiteiten in 2020 drastisch gewijzigd. De discussie over de strategische ontwikkelingen tot 2025 werd het afgelopen jaar beïnvloed door de wens van de Vlaamse en Nederlandse overheid om de discussie te starten om de organisatiestructuur van de NVAO na bijna twee decennia aan te passen om een kwaliteitsvolle, efficiënte en toekomstgerichte organisatie verder mogelijk te maken. De in- en externe knelpunten in het organisatiemodel en de wisseling van het voorzitterschap in 2021 bieden hiertoe gelegenheid. Het Comité van Ministers en het Dagelijks Bestuur van de NVAO bespraken daartoe in december 2020 de gezamenlijk door beide departementen ontwikkelde notitie ‘NVAO naar een nieuw organisatiemodel’. Het toekomstige organisatiemodel dient een grotere zelfstandigheid te bevatten voor Vlaanderen en Nederland, zonder de meerwaarde voor samenwerking te verliezen en wordt in 2021 nader uitgewerkt. Hiertoe worden door beide overheden projectleiders aangesteld. De Auditcommissie vanuit het Algemeen Bestuur heeft in 2020 de interne kwaliteitsborging gemonitord met daarbij specifieke aandacht voor de mandaatregeling van NVAO Nederland. De Auditcommissie heeft een steekproef van dossiers bekeken die het Dagelijks bestuur in mandaat heeft laten afhandelen door de directeur Nederland. Uit beide onderzoeken kwam naar voren dat de besluiten op de juiste wijze en inhoudelijk navolgbaar zijn afgehandeld. Aandachtspunten zijn vastgesteld voor het documenteren van eventuele bestuurlijke contacten met commissies of instellingen en de documentatie van de daaropvolgende besluitvorming. Het afgelopen jaar besprak het Algemeen Bestuur de eerste evaluatie van de per september 2019 van kracht geworden Procuratieregeling. Uit de evaluatie kwamen geen zaken naar voren die leiden tot zorgen met betrekking tot een onjuiste uitvoering van de regeling. Een aantal punten vroeg om aanpassing of verduidelijking. De regeling zal regelmatig worden aangepast naar de behoeften van de organisatie. Het NVAO Verslag 2019, inclusief de activiteitenverslagen van Nederland en Vlaanderen, is aan het Algemeen Bestuur voorgelegd. Het Algemeen Bestuur stelde de Jaarrekening 2019 vast en verleende het Dagelijks Bestuur decharge. De Begroting 2020 en de Meerjarenbegroting 20212023 vergden diverse aanpassingen, doordat in de Vlaamse bijdrage rekening moest worden gehouden met een besparing. Het auditverslag en het jaarverslag zijn verstuurd naar het Comité van Ministers.

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit

Het huurcontract van het pand van de NVAO op Parkstraat 28 liep af per 2020. Het Algemeen Bestuur heeft de keuze van een nieuwe locatie geaccordeerd. De NVAO is samen met de CDHO en de CMMBO begin 2020 verhuisd naar kantorengebouw Haagsche Hof op Parkstraat 83.

Colofon NVAO Verslag 2020 17 mei 2021 Samenstelling: NVAO

Verslag 2020  17 mei 2021 NVAO  Vertrouwen in kwaliteit