Activiteitenverslag 2006
Inhoudstafel De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) streeft naar een beter milieu
4
Missie
5
Visie
5
De nieuwe VMM krijgt meer autonomie
6
De nieuwe VMM-look: fris en krachtig
7
Infoloket: meer dan 6000 vragen
8
VMM rapporteert
9
Watertoets: van abstract naar concreet werk
10
Vol van water
11
VMM trok de lieslaarzen aan
12
Een zoneringsplan voor de riolering
14
De interne keuken
15
Enkele korte berichten
17
FinanciĂŤle overzichten
19
CoĂśrdinatie en eindredactie | VMM Copywriting | Bonsai Publicatiebureau - www.bonsai-publicatiebureau.be Lay-out | Dries Vermaut Fotografie | Yves Adams, Jan Caudron, Misjel Decleer, Marc Slootmaekers, VMM-archief Verantwoordelijke uitgever | Katrien Smet, afdeling Informatie Depotnummer | D/2007/6871/009
Beste lezer 1 april 2006 was zonder meer een historische dag voor de Vlaamse Milieumaatschappij. Die dag onderging onze organisatie een ware metamorfose. Het woord 'nieuw' is dan ook het meest gebruikte woord in dit activiteitenverslag. Op die bewuste 1 april 2006 werd de Vlaamse Milieumaatschappij een intern verzelfstandigd agentschap (IVA) dat op tal van vlakken een grotere autonomie verwierf. Meteen werden diverse taken rond integraal waterbeheer in Vlaanderen aan één organisatie toegewezen. De VMM bekommert zich voortaan zowel over de kwaliteit als de kwantiteit van grondwater en oppervlaktewater. De VMM stelt in totaal 1039 mensen tewerk. Zij vormen zonder twijfel de grootste troef van de maatschappij. Voor de nieuwe VMM drong zich ook een nieuwe outfit op. Met een fris logo, een eigentijdse huisstijl en een aantrekkelijke website toont de VMM zich aan de buitenwereld als een modern bedrijf. Tijdens het lezen van dit activiteitenrapport zal het duidelijk worden: de nieuwe VMM krijgt meer dan ooit een cruciale rol in het Vlaamse milieubeleid toegewezen. Er wordt veel, heel veel van ons verwacht. Met een ploeg van gemotiveerde en deskundige medewerkers zal de VMM die verantwoordelijkheid ook opnemen.
Frank Van Sevencoten Administrateur-generaal
Activiteitenverslag 2006 • 3
De Vlaamse Milieumaatschappij streeft naar een beter milieu De personeelsleden van het overheidsagentschap VMM
De VMM coördineert het integraal waterbeleid. De
werken samen aan één groot doel: een professionele
VMM levert adviezen af voor milieuvergunningen,
bijdrage leveren aan een beter leefmilieu in Vlaanderen.
int een heffing op waterverontreiniging en op grond-
Het gaat om de gezamenlijke inzet van een zeer diverse
waterwinning. De VMM controleert de toestand van het
ploeg van deskundigen. Hun vakkennis staat borg voor
rioleringsnet en zorgt voor de planning van en het
een integrale en kwaliteitsvolle aanpak van het leef-
toezicht op de waterzuiveringinfrastructuur. De VMM
milieubeleid.
beheert het grondwater en de grote onbevaarbare
De VMM registreert op honderden meetpunten zeer nauwgezet de kwaliteit van de lucht en het water in Vlaanderen. De VMM bewaakt de kwaliteit, stelt haar kennis ter beschikking, signaleert milieuproblemen en stelt oplossingen voor.
waterlopen en ontwikkelt beleidsinstrumenten om de gewenste milieudoelstellingen voor water te bereiken. De VMM heeft een voorspellings- en waarschuwingssysteem voor overstromingen. Een doeltreffend milieubeleid houdt niet op aan de
De VMM rapporteert haar bevindingen in wetenschappelijke milieurapporten. Aan de minister van leefmilieu, de landbouworganisaties, de bedrijven of lokale
grenzen van Vlaanderen. Daarom neemt de VMM ook deel aan het federaal, Europees en internationaal milieubeleid.
besturen worden beleidsadviezen gegeven. De VMM
De VMM voert informatiecampagnes om de Vlaming te
evalueert tevens het gevoerde milieubeleid.
sensibiliseren in zijn dagelijks leven mee te werken aan een beter leefmilieu.
ADMINISTRATEUR-GENERAAL F. Van Sevencoten ALGEMEEN DIRECTEUR D. Waegeman MEETNETTEN EN ONDERZOEK Ph. D’Hondt
ECONOMISCH TOEZICHT L. Fleurinck ALGEMENE ZAKEN, PERSONEEL EN FINANCIËN M. Van Den Langenbergh
KWALITEITSBEHEER D. Waegeman ECOLOGISCH TOEZICHT D. Waegeman
INFORMATIE N.N. WATER P. Thomas
4
Missie De Vlaamse Milieumaatschappij heeft als missie bij te dragen tot de realisatie van de doelstellingen van het milieubeleid door het voorkomen, beperken en ongedaan maken van schadelijke effecten bij watersystemen en de atmosfeer en door de rapportering over de staat van het leefmilieu en tot de realisatie van de doelstellingen van het integraal waterbeleid.
Visie In de uitvoering van deze missie, in de uitoefening van haar maatschappelijke rol ten aanzien van de burger en in de realisatie van de beleidsdoelstellingen van de Vlaamse Regering, is de VMM dé organisatie in Vlaanderen die:
• zorgt voor een coherente en doeltreffende inzet van de beleidsinstrumenten voor uitvoering van het integraal waterbeleid en het luchtbeleid;
• watersystemen beheert, de luchtkwaliteit bewaakt en het bereiken van de gewenste toestand voor de watersystemen en luchtkwaliteit bevordert;
• optreedt als kenniscentrum voor water, lucht en milieurapportering; • de coördinatie verzorgt of een expertbijdrage levert aan het (inter)nationaal beleid op het gebied van water, lucht en thema overkoepelende materies;
• het milieubewust gedrag bij de betrokken doelgroepen stimuleert. Daarom zal de Vlaamse Milieumaatschappij:
• een team vormen waarin ieder zijn competenties en kennis maximaal inzet om de doelstellingen te bereiken;
• een optimale organisatiestructuur uitbouwen en de deskundigheid ontwikkelen om het bereiken van de doelstellingen maximaal te ondersteunen;
• een modern personeelsbeleid voeren en de middelen efficiënt beheren; • de kennis van de organisatie ontwikkelen, verspreiden en beheren; • de principes van milieuzorg maximaal toepassen.
Activiteitenverslag 2006 • 5
De nieuwe VMM krijgt meer autonomie Sinds 1 april 2006 is de Vlaamse Milieumaatschappij een intern verzelfstandigd agentschap (IVA) met rechtspersoonlijkheid dat op tal van vlakken een grotere autonomie heeft verworven. Maar de belangrijkste vernieuwing is dat verschillende bevoegdheden inzake integraal waterbeleid zijn toegewezen aan één entiteit. Met Dirk Waegeman heeft de VMM ook een nieuwe algemeen directeur.
Autonomie
Nieuwe algemeen directeur
Vroeger was de VMM een openbare instelling, vandaag is het een intern verzelfstandigd agentschap (IVA) met rechtspersoonlijkheid. Deze herstructurering kadert in het streven van de Vlaamse overheid naar een beter bestuurlijk beleid. De overheidsdiensten krijgen meer autonomie en zelfstandigheid en mogen zelf in grote mate bepalen hoe ze hun middelen zullen inzetten om de decretale opdrachten uit te voeren. Wel moet de VMM met de Vlaamse Regering een beheersovereenkomst afsluiten waarin ze zich engageert om bepaalde doelstellingen tegen 2010 te bereiken. Dirk Waegeman, een 56-jarige landbouwingenieur uit
Integraal waterbeheer
Zwalm, werd op 25 juli 2006 benoemd tot nieuwe algemeen directeur van de VMM. Dirk Waegeman begon zijn carrière bij de Vlaamse Waterzuiveringsmaatschappij, een voorganger van de VMM, in 1982 en bekleedde sindsdien diverse functies. Zijn huidig takenpakket bij de VMM is zeer divers, o.a. het bijstaan en het occasioneel vervangen van de administrateur-generaal, het behandelen van bezwaarschriften in verband met de heffingen en afdelingshoofd van de afdelingen Ecologisch Toezicht en Kwaliteitsbeheer.
Inspraak De nieuwe VMM speelt een cruciale rol in het integraal
Omdat de sterkte van een organisatie maar zo groot is
waterbeheer in Vlaanderen. De VMM bewaakt zowel de
als het engagement van haar werknemers, stelt de VMM
kwaliteit als de kwantiteit van het grondwater, het
haar beheersovereenkomst op in nauw overleg met haar
oppervlaktewater en de waterbodem. De VMM beheert
personeelsleden. Op 2 en 3 mei 2006 vond in Blanken-
de onbevaarbare waterlopen van eerste categorie en de
berge een voorjaarsseminarie plaats waarop het manage-
ondergrondse watervoorraden in Vlaanderen.
ment voorstellen besprak die eerder tijdens infosessies door het personeel waren geformuleerd. Op het najaarsseminarie van de directieraad van 19 oktober werden de missie, de visie en de langetermijndoelstellingen van de Vlaamse Milieumaatschappij gefinaliseerd.
6
De nieuwe VMM-llook: fris en krachtig Op 1 april 2006 nam de VMM een nieuwe start. Meteen drong zich ook een nieuwe outfit op. Met een eigentijdse huisstijl, een fris logo en een aantrekkelijke website meet de VMM zich een krachtiger imago aan. Informeren en communiceren gebeurt zoals het een moderne organisatie past: helder en to the point. De VMM is een modern overheidsagentschap en wil dat
Nieuwe website
ook tonen aan de buitenwereld. Een nieuwe huistijl drong zich op. De uitdaging voor de communicatiedienst was de ontwikkeling van een frisse, krachtige en vooral eenvormige stijl voor alle communicatiedragers van de VMM.
Nieuw logo Het lanceren van een nieuw logo was de eerste cruciale stap in de opbouw van een herkenbaar imago. Het nieuwe uithangbord van de VMM bestaat uit de bekende afkorting in een eigentijds lettertype en ademt één en al frisheid, vitaliteit en professionalisme uit. Het
Ook de belangrijkste informatiedrager van vandaag,
logo verschaft de nieuwe VMM zeker een sterke visuele
de website www.vmm.be, werd intussen volledig onder-
identiteit.
gedompeld in het bad van de nieuwe huisstijl. Het
Dit logo vormde de basis voor een volledige restyling van alle interne en externe communicatiedragers van de VMM. De richtlijnen voor deze uniforme huisstijl werden vastgelegd in een 'Huisstijlhandboek' zodat elk personeelslid deze consequent kan toepassen.
resultaat is een site die op een toegankelijke en aantrekkelijke manier een schat aan informatie over het leefmilieu in Vlaanderen ontsluit. De homepagina biedt in een oogopslag een overzicht van de belangrijkste taken van de VMM, ingedeeld in drie hoofdthema's: lucht, milieu en water. Daarnaast worden in elke rubriek een drietal links in de kijker gezet, zodat flexibel ingespeeld kan worden op de actualiteit.
Publicaties De VMM brengt jaarlijks flink wat publicaties uit: haar personeelskrant De Nieuwslijn, het gratis magazine Verrekijker voor de burger en talrijke informatiebrochures en wetenschappelijke rapporten voor specifieke doelgroepen. Ook hierop werd de nieuwe huisstijl toegepast met attractieve uitgaven als resultaat.
Activiteitenverslag 2006 • 7
Infoloket: meer dan 6000 vragen Het Infoloket van de VMM blijft verder groeien: in 2006 kreeg het meer dan 6000 vragen te verwerken van vooral burgers, gemeenten, bedrijven en scholen. De VMM moet in het kader van 'openbaarheid van bestuur' de gewenste informatie geven aan iedereen die erom vraagt. Maar voor de Vlaamse Milieumaatschappij is het doorgeven van haar kennis veel meer dan een louter wettelijke opdracht. Een goed geïnformeerde burger is voor de VMM een zeer sterke troef in het responsabiliseren voor een beter leefmilieu. De VMM is verplicht de bevolking of de betrokken doel-
Prima service
groepen systematisch, correct, evenwichtig, tijdig en op een verstaanbare wijze voor te lichten over haar beleid, regelgeving en dienstverlening. Zo luidt alvast de officiële informatieopdracht van de VMM. De Vlaamse Milieumaatschappij neemt die rol van informatieverstrekker zeer ter harte. In 2006 is hiervoor een communicatieambtenaar aangeduid. Het grote succes van het Infoloket, het aanspreekpunt van de Vlaamse Milieumaatschappij, bewijst dat de buitenwereld de weg naar de VMM kent.
Enkele concrete cijfers: In 2006 werden door het Infoloket maar liefst 6422 vragen geregistreerd. 90% van de vragen werden binnen de week afgehandeld en voor 10% was enig opzoekwerk vereist of moest een beroep gedaan worden op een
8
Uit de positieve feedback blijkt dat de dienstverlening van het Infoloket zeker op prijs wordt gesteld. In 2006 werd tevens een nieuwe database in gebruik genomen om alle vragen aan het Infoloket te registreren en op te volgen.
vakspecialist. Over de onderwerpen 'afvalwater' en
Iedereen die op zoek is naar nog meer achtergrond-
‘duurzaam omgaan met water' werden de meeste vragen
informatie over milieuzaken kan terecht in het
gesteld.
Milieukenniscentrum, gevestigd in de VMM-
De grootste groep vraagstellers blijven de burgers (45%),
vestiging in Aalst. U vindt er een schat aan boeken,
gevolgd door leerkrachten en studenten (15%) en de
tijdschriften en artikels.
bedrijven (15%). Het overgrote deel van de vragen
U kunt deze collectie ook raadplegen via de
ontving de VMM via e-mail (44%).
website: www.vmm.be/milieukenniscentrum
VMM rapporteert In 2006 maakte de afdeling Meetnetten en Onderzoek van de VMM 18 rapporten over water en lucht op. Een evergreen is het MIRA-T-rapport, dat jaarlijks de toestand evalueert van het leefmilieu in Vlaanderen. Het geeft daarbij ook een aantal voorzetten aan het beleid.
Immissiemetingen in Zaventem
MIRA-T 2006 Op 14 december 2006 overhandigde de VMM het milieurapport MIRA-T 2006 aan Vlaams minister van Leefmilieu Kris Peeters. Veertien VMM-medewerkers, aangevuld door externe deskundigen, schreven mee aan deze jaarlijkse screening van het leefmilieu in Vlaanderen. Omdat het rapport gebaseerd is op het meest actuele cijfermateriaal is MIRA-T een begrip in de wetenschappelijke wereld.
Tien actuele thema's ‘De concentraties fijn stof en andere vormen van luchtvervuiling in Zaventem en omgeving vallen goed mee’. Dat is een opmerkelijke conclusie uit het rapport Immissiemeting te Zaventem, in 2006 uitgebracht door de VMM. De VMM verzamelde gedurende zes jaar – van 1999 tot en met 2004 – meetgegevens over de luchtkwaliteit op en rond de nationale luchthaven. Twee meetstations, een eerste vlak bij de startbaan en een tweede in de dorpskern van Steenokkerzeel, peilden naar een breed gamma vervuilende stoffen, onder meer stikstofoxiden, fijn stof en roet. Ook de vervuiling van het belangrijke verkeersknooppunt in de nabijheid van de luchthaven werd mee in kaart gebracht.
Resultaten De resultaten waren verrassend: de invloed van de 21.000 vluchten per jaar op de luchtkwaliteit in de onmiddellijke omgeving bleek gering te zijn. Zelfs naar aanleiding van het faillissement van Sabena in 2001, met een daling van meer dan 20 procent vluchten, werd geen significante wijziging van de luchtkwaliteit vastgesteld. Zowel aan de startbaan als in Steenokkerzeel werd geen enkele norm overschreden.
Hoewel het MIRA-T-rapport 2006 niet de ambitie heeft een top tien van de meest prangende milieuproblemen in Vlaanderen op te stellen, zet het tien actuele thema's in de kijker. Zo heeft de klimaatsverandering de voorbije jaren een vaste stek verworven in het rapport. 'De noodzakelijke sterke daling van de broeikasgasemissies bleef in 2006 uit', zo luidt een van de conclusies. Ook de problematiek van het fijn stof blijft volgens de rapporteurs zorgwekkend. MIRA-T schat de gezondheidsimpact van fijn stof in Vlaanderen op 3 verloren gezonde levensmaanden. En ten slotte ziet het rapport te weinig verbetering in de kwaliteit van het water. 'Bij metingen worden in het grondwater nog steeds pesticiden en zware metalen teruggevonden', zo meldt het rapport.
Website vernieuwd In 2006 investeerde de VMM in een gebruiksvriendelijker, actuele en aantrekkelijke website over het Milieurapport. Beleidsmakers, wetenschappers en geïnteresseerde burgers kunnen er terecht voor informatie over een brede waaier aan milieuthema's. Neem een kijkje op www.milieurapport.be of www.vmm.be/mira Een overzicht van de VMM-publicaties vindt u op de website: www.vmm.be/publicaties
Activiteitenverslag 2006 • 9
Watertoets: van abstract naar concreet werk Omdat bij vergunning- en adviesverleners nogal wat vragen leefden over 'de watertoets' organiseerde de afdeling Water van de VMM in september en oktober 2006 in alle provinciehoofdsteden informatiedagen. Meer dan 1200 deskundigen uit de domeinen Leefmilieu en Ruimtelijke ordening schreven zich in en waren achteraf positief over de verkregen informatie. Ligt een nieuwe woning in een overstromingsgebied? Kan de vestiging van een
www.watertoets.be
nieuw bedrijf ergens anders voor wateroverlast zorgen? Om op deze vragen een
antwoord te kunnen geven, werd in 2003 door de Vlaamse overheid de watertoets in het leven geroepen. De watertoets beoordeelt of een initiatief – de bouw van een huis of bedrijf bijvoorbeeld – schadelijke effecten veroorzaakt aan de toestand van het oppervlaktewater, het grondwater of de waterafhankelijke natuur. Op 1 november 2006 trad het uitvoeringsbesluit in werking en werd de watertoets meteen weer brandend actueel. Dit uitvoeringsbesluit geeft richtlijnen aan de vergunningverlener. Ook voor plannen en programma's is de watertoets verplicht, maar de daaraan gekoppelde richtlijnen komen pas in een volgende fase aan bod.
Instrument Tijdens de informatiedagen voor vergunning- en adviesverleners werd ook het 'watertoetsinstrument' gedemonstreerd. Deze interactieve internettoepassing onderwerpt vergunningaanvragen stap voor stap aan de watertoets. Hierdoor krijgen vergunningverleners op een snelle manier uitsluitsel of een project al dan niet watertoetsbestendig is. Ze komen te weten waar mogelijk schadelijke effecten kunnen ontstaan en of advies gevraagd moet worden aan waterbeheerders. Als blijvende ondersteuning zorgt de afdeling Water voor de website www.watertoets.be: een digitale verzamelplaats voor alle officiële informatie over de watertoets, het watertoetsinstrument, de watertoetskaarten en antwoorden op veelgestelde juridische en technische vragen.
10
Vol van water Op 21 november 2006 is het startschot gegeven voor het openbaar onderzoek van de waterbeheerplannen, opgesteld door de Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid (CIW). Deze plannen vormen de ruggengraat voor het waterbeleid in Vlaanderen voor de komende jaren. Meteen werd ook de breed opgezette infocampagne 'Vol van Water…' gelanceerd om de burger op het grote belang te wijzen van een goed waterbeleid voor zijn leefomgeving en om zijn actieve participatie aan te moedigen. Vlaanderen staat voor een enorme uitdaging: tegen 2015 moet de algemene toestand van het oppervlakte- en grondwater goed zijn. Dat staat zo vermeld in de Europese kaderrichtlijn Water, in Vlaanderen vertaald in het decreet Integraal Waterbeleid.
Beheerplan Om de goede toestand van de waterkwaliteit in 2015 te bereiken, moet er nog veel water naar de zee vloeien. Maar er is al veel voorbereidend werk geleverd. Voor de elf bekkens en nog eens 103 deelbekkens
De VMM kreeg via het voorzitterschap en secretariaat
werden waterbeheerplannen opgemaakt. Die plannen
van de Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid
vertellen in detail hoe de overheid het waterbeleid in de
(CIW) – het overlegplatform van waterbeheerders in
komende jaren wil aanpakken. Ze bevatten maatregelen
Vlaanderen – een cruciale rol in het integraal waterbeleid.
om overstromingen tegen te gaan, gaande van infrastructuurwerken tot het baggeren of het ruimen van onkruid in beken. Ze tonen waar er ruimte komt voor recreatie, welke watermolens gerestaureerd worden, waar rioleringswerken gepland zijn, welke beken opnieuw zullen meanderen, enz. Tot 22 mei 2007 kon de Vlaming, tijdens een openbaar onderzoek, hierover zijn mening geven. De plannen lagen ter inzage op het gemeentehuis of konden geraadpleegd worden via www.volvanwater.be
Communicatieplan Meteen werd in november 2006 ook de infocampagne 'Vol van Water… "gelanceerd. Met een tv-spot, een website, een folder, elf bekkenspecifieke brochures,
Maas
Brugse Polders
krantenadvertenties, een affiche en infomarkten wilde
Nete Gentse Kanalen
de CIW de Vlaming warm maken voor het vitale belang
Maas
Benedenschelde Dijle en Zenne
Ijzer
van deze waterbeheerplannen.
Demer
Leie Bovenschelde Dender
Maas
Activiteitenverslag 2006 • 11
VMM trok de lieslaarzen aan De Leuvense burgemeester Louis Tobback en de gouverneur van Vlaams-Brabant, Lodewijk De Witte, huldigden op 12 mei 2006 officieel het wachtbekken van Egenhoven in. Deze 'waterparking' is een onontbeerlijke schakel in het VMM-Dijleproject dat de regio Leuven moet vrijwaren van overstromingen. In het Kempense dorp Meerhout werd op 29 juni 2006 een vistrap in gebruik genomen. Via deze trap kunnen vissen een hoogteverschil overwinnen en zich weer naar hartenlust verplaatsen in de rivier. Voor beide projecten trokken de VMM-medewerkers vorig jaar hun lieslaarzen aan om op het terrein zelf veldwerk te verrichten.
Natuurlijk parkeren
Bondgenoot Dit waterbeheerproject in de regio Leuven is een belangrijke stap in de manier waarop de VMM wateroverlast in Vlaanderen in de toekomst wil aanpakken. In plaats van water als vijand te bestrijden, wordt het opnieuw tot een bondgenoot gemaakt. De strijd tegen de waterellende staat nog altijd voorop maar ook de natuurontwikkeling en het ecologische herstel van de waterloop krijgen de nodige aandacht. De waterlopen herwinnen hun historische natte valleigronden. In het boek 'De Dijle in Leuven,
Bij hevige regenval werden Leuven en omstreken steevast getroffen door zware overstromingen. De Dijle kon het water niet slikken en zette grote woongebieden
een vloek en een zegen' vertelt de afdeling Water het relaas van 115 jaar waterbeheersing.
en velden blank. Na meer dan twintig jaar discussie over de beste aanpak kwam er in 2006 een doorbraak. Een deel van de oplossing bestond erin de natuurlijke overstromingszones opnieuw in ere te herstellen. Door kleine ingrepen werkt de groene vallei van de Dijle in de omgeving van Neerijse vandaag opnieuw als natuurlijk overstromingsgebied. In totaal kan 2 miljoen mÂł Dijlewater weer natuurlijk geparkeerd worden. Omdat een nog grotere opvangcapaciteit nodig was, werd in Egenhoven een extra wachtbekken aangelegd dat volledig automatisch gestuurd wordt.
12
U kunt dit boek bestellen bij het Infoloket, tel. 053 72 64 45, info@vmm.be, www.vmm.be Het boek kost 20 euro.
Vissen nemen de trap
Zendertjes
In Meerhout werd op 29 juni een vistrap in gebruik
Zowel vóór als na de aanleg van de vistrap bestudeerden
genomen: een ingenieus systeem dat vissen toelaat zich
onderzoekers het gedrag van de vissen. Hiervoor kregen
weer vrij te verplaatsen in de waterloop.
kopvoorns een zendertje ingeplant. Kopvoorn is een
Bij het bouwen van constructies, zoals stuwen, wordt nog te weinig rekening gehouden met de levensnoodzakelijke behoefte van vissen om zich in de rivier te verplaatsen. Stuwen creëren in een waterloop vaak een hoogteverschil dat voor vissen onoverbrugbaar is. Door een vistrap aan te leggen, wordt het hoogteverschil over
vissoort die stroomopwaarts zwemt naar stromende beekdelen. De studie bevestigde dat de molenstuw tot voor de aanleg van de visdoorgang een absolute barrière voor de vissen vormde. Na de aanleg van de vistrap gebruikten de vissen wel degelijk de trap om hun migratie verder te zetten.
kleine drempels verdeeld zodat de vis het hoogteverschil wel kan overwinnen. In Meerhout telt de vistrap 14 drempels.
Activiteitenverslag 2006 • 13
Een zoneringsplan voor de riolering Het uitvoeringsbesluit 'vaststelling regels voor de scheiding tussen gemeentelijke en bovengemeentelijke saneringverplichting en vaststelling van de zoneringsplannen' werd op 10 maart 2006 goedgekeurd. Meteen kon de afdeling Ecologisch Toezicht van de VMM werk maken van het opmaken van een immens, maar ook uniek zoneringsplan voor de behandeling van afvalwater. Bij het opmaken van het zoneringsplan werd een nieuwe methode gebruikt. Op basis van economische en ecologische factoren werd straat per straat en huis per huis bekeken wat de mogelijkheden waren op vlak van waterzuivering.
3 zones
Definitieve keuze De VMM heeft in 2006 in totaal 199 voorontwerpen van deze zoneringsplannen voorgelegd aan de gemeenten. De rest van de 308 gemeenten volgt in 2007. De besturen kunnen nu de eventuele fouten er nog uit filteren en gebied per gebied een definitieve keuze maken. 16 gemeenten maakten in de loop van 2006 reeds hun
Het uiteindelijke doel is Vlaanderen in drie verschillende
keuze bekend. Aan de definitieve goedkeuring van het
afvalwaterzones te verdelen: het 'centrale gebied', waar
plan gaat nog een openbaar onderzoek vooraf, waarbij
er al een aansluiting op een waterzuiveringsstation is, het
ook de burger, de omliggende gemeenten en de bekken-
'centraal te optimaliseren buitengebied', het gebied
besturen inspraak krijgen.
waarvoor zo'n aansluiting in de toekomst gepland is en het 'individueel te optimaliseren gebied' (installatie van IBA's of Individuele Behandeling van Afvalwater) waar de bewoners zelf moeten zorgen voor de zuivering van hun afvalwater.
De rioleringdatabank: straat per straat De uitbouw van een sluitend rioleringsnet in Vlaanderen is niet mogelijk zonder een duidelijk overzicht van de bestaande rioleringsinfrastructuur. De VMM werkt
Deze zonering wil de burger meer rechtszekerheid
constant aan de uitbouw van een zo volledig en gede-
geven. Vandaag is het nog al te vaak onduidelijk of een
tailleerd mogelijke rioleringsdatabank voor Vlaanderen.
bewoner al dan niet verplicht is zijn afvalwater zelf te
Vandaag biedt deze databank al een overzicht van het
zuiveren. Het definitieve zoneringsplan moet daarover
rioleringsbestand op straatniveau. Het is echter de ambi-
uitsluitsel geven voor een periode van ten minste zes
tie van de VMM om in de toekomst ook over al de
jaar.
rioleringsgegevens op huisniveau te beschikken. Het is een immens werk om al deze gegevens, die van dag tot dag veranderen, up-to-date te houden. Maar de databank is een noodzakelijk instrument voor het voeren van een efficiĂŤnt afvalwaterzuiveringsbeleid. De gegevens worden dan ook gebruikt bij het opstellen van zoneringsplannen, de opmaak van investeringsplannen, de beoordeling van vergunningsaanvragen en het beantwoorden van de vele vragen van studiebureaus, overheidsinstanties en burgers.
14
De interne keuken Door het samengaan van de VMM met de afdeling Water – voorheen AMINAL – kreeg de Vlaamse Milieumaatschappij er in 2006 niet alleen een aantal belangrijke opdrachten bij; ook het personeelsbestand werd uitgebreid met 268 werknemers. Op 31 december 2006 telde het IVA VMM in totaal 1039 personeelsleden. Het gaat om een zeer diverse ploeg van deskundigen, van monsternemers over biologen, hydrologen en ingenieurs tot administratief personeel en communicatiedeskundigen. Hun vakkennis staat borg voor een integrale aanpak van het leefmilieubeleid.
Kwaliteitsvolle dienstverlening gegarandeerd
Minder versnippering
Op 1 april 2006 smolten de afdeling Water van
kunnen waarmaken, was het een evidentie dat de
AMINAL en de VMM officieel samen tot één organisatie:
bevoegdheden niet meer versnipperd waren over
het intern verzelfstandigd agentschap met rechts-
diverse instellingen. De VMM bekommert zich nu zowel
persoonlijkheid Vlaamse Milieumaatschappij. Die over-
over de waterkwaliteit en -kwantiteit van grondwater en
gang was geen sinecure: 268 personeelsdossiers moes-
oppervlaktewater.
Om de ambitie van een integraal waterbeheer te
ten worden overgenomen, de betaling van de wedden en lonen en de correcte overgang van begroting en boekhouding geregeld, delegatiebesluiten herschreven, informaticasystemen op elkaar afgestemd, enzovoort. Ondertussen moest bij wijze van spreken 'de winkel blijven draaien'. Dankzij de grondige voorbereiding en de inzet van onze ondersteunende diensten bleef de dienstverlening aan de burger gegarandeerd en ondervonden onze personeelsleden geen negatieve gevolgen van de overstap. Afdeling AAZPF AELT AENT AI AMO AWA STAF DR EXP ISC AK Eindtotaal
Het goede voorbeeld Een milieumaatschappij heeft een voorbeeldfunctie. De personeelsleden van de VMM toonden zich dit jaar op verschillende manieren van hun natuurvriendelijkste kant. 127 VMM'ers participeerden aan 'Fiets naar Kyoto': een jaarlijkse oproep van de Bond Beter Leefmilieu om met de fiets, te voet of met het openbaar vervoer naar het werk te komen. Van 11 mei tot 22 september fietsten ze in totaal 78.756 km bij mekaar: gemiddeld 6 km meer
Contract 43 12 5 5 43 137
2 13 260
Statutair 83 60 102 43 196 131 16 110 38 779
Eindtotaal 126 72 107 48 239 268 16 110 2 51 1039
dan het gemiddelde van alle Vlaamse ambtenaren.
Activiteitenverslag 2006 • 15
Duurzaam verbouwen De VMM heeft een status van milieuvriendelijk bouwheer hoog te houden. In 2005 kreeg de maatschappij voor haar nieuwbouw in de Dokter De Moorstraat in Aalst de 'Prijs Bouwheer 2005'. Maar ook de renovatie van haar gebouwen in de Gasthuisstraat in dezelfde stad gebeurde op een duurzame wijze. Zo wordt het hemelwater gebruikt voor het spoelen van de toiletten en het poetswerk en zijn de lavabo's voorzien van waterbesparende kranen. Een zonneboiler zorgt voor warm water in de douches. Oude kantoormeubelen werden vertimmerd tot ergonomische bureaus.
Bekwame monsternemers Voor het eerst organiseerde het Nederlandse 'Rijksinstituut voor Integraal Zoetwaterbeheer en Afvalwaterbehandeling' (RIZA) in 2006 een test voor oppervlaktewaterbemonstering. De VMM nam er vrijwillig aan deel, samen met nog 22 andere Nederlandse labo's. De VMM kwam er als beste uit. Dat bewijst dat de monsternemers van de VMM goed opgeleide vakmensen zijn die hun job met veel kennis en zorg uitvoeren. Daarnaast beschikt de VMM over geschikt materiaal voor bemonstering en over accurate meetapparatuur. De bemonsteringwijze zelf zorgt ervoor dat telkens representatieve monsters verkregen worden.
16
Enkele korte berichten Advies milieuvergunningen
Zuiverder oppervlaktewater tegen een zo laag mogelijke prijs Met de reorganisatie van de watersector heeft de VMM in 2005 het volledig ecologische en economische toezicht verworven op de waterzuiveringsactiviteiten in Vlaanderen. De gezamenlijke missie van deze twee opdrachten luidt: een optimale kwaliteit van het water tegen een maatschappelijk aanvaardbare prijs. De VMM zag vooral haar bestaande taak van 'economisch toezichter' sterk uitgebreid. Vroeger was die opdracht verspreid over drie instanties: VMM, AMINAL
De VMM-deskundigen geven bij de aanvragen voor milieuvergunningen advies inzake water en lucht. In 2006 verleende de VMM 1.850 milieuvergunningsadviezen over oppervlaktewater, 2100 over grondwater en 160 adviezen over de aanpassing van de milieuvergunning van rioolwaterzuiveringsinstallaties. Er werden ook 327 adviezen met betrekking tot lucht gegeven.
en een 'bijzonder gevolmachtigde'. Sinds 2005 werd het volledig economische toezicht op zowel gemeentelijk als bovengemeentelijk vlak toegewezen aan de VMM. Op bovengemeentelijk vlak wil de VMM als economisch en ecologisch toezichthouder de werking van Aquafin, de beheerder van de bovengemeentelijke waterzuiveringsinfrastructuur in Vlaanderen, toetsen aan objectieve normen. Op gemeentelijk vlak wordt gestreefd naar een versnelde uitvoering van de noodzakelijke investeringen
Grondwaterheffing aangepast Om overdreven gebruik van grondwater te ontmoedigen, werd de grondwaterheffing verder uitgewerkt. Door het instellen van zogenaamde laagfactoren en gebiedsfactoren wil de afdeling Water de meest bedreigde
met zo veel mogelijk afstemming op de bovengemeentelijke zuiveringsinfrastructuur. De zoneringsplannen zijn hierbij het uitgangspunt. De VMM gaat na of het milieu hiermee gebaat is en of de uitvoering kostenefficiënt gebeurt.
grondwaterlagen extra beschermen door er een hogere heffing te hanteren. Vanaf 2006 gebeurde een eerste differentiatie van de gebiedsfactor.
Milieubeleid zonder grenzen De VMM ontving in 2006 delegaties uit Nederland,
De afdeling Economisch Toezicht
Estland en Litouwen. De bezoeken kaderen in een inter-
inde in 2006 ruim 87 miljoen euro
nationale uitwisseling van milieuexpertise. De milieu-
aan heffingsinkomsten. Het gaat
deskundigen kregen uitleg over de werking van de VMM
hier concreet om inningen inzake
en bezochten een aantal projecten op het terrein. ,,Wij
de heffing op de waterverontrei-
zijn ook een klein land. Interessant om te zien hoe jullie
niging en de heffing op grond-
de dingen aanpakken,'' zei een delegatielid uit Estland.
waterwinning. Deze inkomsten worden via het Minafonds opnieuw geïnvesteerd in een beter leefmilieu.
De VMM was ook gastheer en organisator van internationale workshops en conferenties, bijvoorbeeld de OESO PRTR workshop in Gent op 20 en 24 maart. 'PRTR' staat voor 'pollutant release and transfer register', een
Activiteitenverslag 2006 • 17
inventaris van de uitstoot en de overbrenging van verontreinigende stoffen die toegankelijk is voor het brede publiek. De VMM organiseerde ook het Interreg Seminarie 'No Regret' in Oud-Turnhout van 12 tot 14 juni 2006. 'No Regret' is een Europees project waarbij Denemarken, Duitsland, Nederland en BelgiĂŤ samenwerken om watertekort en de impact ervan op het landgebruik te onderzoeken, maatregelen uit te werken en op de politieke agenda te brengen.
Fijn stof De VMM organiseerde op 13 en 14 juni 2006 in samenwerking met de Europese Commissie de conferentie 'Particles in Europe'. Op deze bijeenkomst werd op Europees niveau een stand van zaken van de monitoring van fijn stof opgemaakt. De emissie-inventaris – dit is een databank met een overzicht van de emissies van de meeste luchtverontreinigende stoffen door de industrie, de gebouwenverwarming, het verkeer en de
135 beleidsvoerders en experten van de VMM trokken in
land- en tuinbouw – voor fijn stof werd geoptimaliseerd.
2006 zelf ook op 'buitenlandse zending'. Dit gebeurde in
In het najaar van 2006 startte de VMM met een meet-
het kader van hun betrokkenheid in Europese en inter-
programma om na te gaan waaruit het fijn stof in
nationale dossiers, studiezendingen of de opbouw van
Vlaanderen precies bestaat. De gezondheidseffecten
hun expertise.
van fijn stof hangen immers voornamelijk af van de samenstelling ervan.
18
FinanciĂŤle overzichten
Activiteitenverslag 2006 • 19
Rekeningen 2006 Voor het kalenderjaar 2006 legde de VMM 2 jaar-
Zowel de VOI VMM als het IVA VMM zijn onder-
rekeningen neer die elk 3, respectievelijk 9 maanden
worpen aan de regels opgelegd door de wet van
van het kalenderjaar 2006 overspannen. Voor het
16/03/1954 betreffende de controle op sommige
boekjaar lopende van 01/01/2006 t.e.m. 31/03/2006 is de jaarrekening opgesteld van de VOI categorie A VMM. Voor het boekjaar van 01/04/2006 t.e.m.
instellingen van openbaar nut. Dit verplicht de maatschappij jaarlijks volgende rekeningen voor te leggen: •
Uitvoeringsrekening van de begroting: de indeling van de begroting is conform de normen van het
31/12/2006 is de jaarrekening opgesteld van het IVA
Europees Systeem van Rekeningen 1995 (ESR 95)
met rechtspersoonlijkheid VMM.
van de uitgaven en de ontvangsten van de over-
Bij decreet van 07/05/2004 (BS 11/06/2004), in
heid. Het verschil tussen de aangerekende ont-
werking getreden door een besluit van de Vlaamse
vangsten en uitgaven – inclusief alle vaststaande
Regering van 31/03/2006, heeft namelijk de VOI
rechten en verplichtingen – vormt het begrotings-
categorie A VMM opgehouden te bestaan als rechts-
resultaat van het jaar.
persoon. Dit decreet en dit besluit gaven op
•
Balans en resultatenrekening met toelichting: de
01/04/2006 ontstaan aan de nieuwe rechtspersoon
boekhouding wordt gevoerd conform de be-
IVA VMM, rechtsopvolger van de VOI VMM en van
palingen van het besluit van de Vlaamse Regering
de vroegere afdeling Water van het departement Leefmilieu en Infrastructuur van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap.
van 21/05/1997 betreffende een geïntegreerde economische
boekhouding
rapportering
voor
de
en
Vlaamse
budgettaire Openbare
Instellingen. De benaming en de interpretatie van
Doordat de rechtspersoon VOI VMM ophield te
de rekeningen zoals vastgesteld door dit besluit
bestaan op 31/03/2006, diende op deze datum een
wijkt op een aantal punten af van het genormali-
eindbalans, een resultatenrekening en een uit-
seerd rekeningstelsel (MAR).
voeringsrekening van de begroting te worden
De uitvoeringsrekening van de begroting op
opgesteld.
31/03/2006 en 31/12/2006 is beknopt weergegeven.
Dit betekent dat het saldo in de winst- en verlies-
De volgende tabel toont de eindbalans van de VOI
rekening en in de begroting diende vastgesteld en overgedragen te worden naar het IVA VMM.
VMM op 31/12/2005 en 31/03/2006, de beginbalans van het IVA VMM op 01/04/2006 en eindbalans van het IVA VMM op 31/12/2006. Als laatste vindt u de
Voor het IVA VMM werd op 01/04/2006 een begin-
tabel met de resultatenrekening op 31/03/2006 en
balans opgesteld die alle rechten en verplichtingen
31/12/2006.
cumuleert van de VOI VMM en van de afdeling Water van het departement Leefmilieu en Infrastructuur op 31/03/2006.
UITVOERINGSREKENING BEGROTING De Vlaamse Milieumaatschappij verwerft haar middelen
Het positief begrotingssaldo op 31/12/2006 is samen-
grotendeels via de dotaties voorzien op de algemene
gesteld als volgt:
uitgavenbegroting van de Vlaamse Gemeenschap (pro-
1) een positief saldo op de werkingsmiddelen van
gramma's 61.1, 61.5, 12.1, 24.4 en 42.2) en via de dotaties op de Minafondsbegroting.
6.605.615 EUR. Dit saldo is volledig gerealiseerd op de basisallocaties 41.46 en 41.47 van programma 61.1. Dit
Door de overheveling van de afdeling Water naar de
komt omdat deze twee dotaties volledig uitbetaald
VMM op 01/04/2006 zijn er een aantal dotaties voor
worden ongeacht de uitvoeringsgraad. Dit gebeurt in
operationeel beheer van watersystemen bijgekomen.
periodieke schijven op basis van dotatiebesluiten.
Het bedrag van de bestaande algemene werkings- en
Alle andere werkingsdotaties worden door de VMM
investeringsdotaties is eveneens beduidend toegeno-
geprefinancierd en teruggevorderd aan de hand van
men.
bewezen uitgaven.
Daarnaast werd het Fonds voor het Grondwaterbeheer
2) een tekort van 117.519 EUR voor de investeringen in
en het Fonds voor de Waterhuishouding overgeheveld
meetnetten (programma 61.1, basisallocaties 61.41 en
naar de VMM-begroting.
61.42) en de aankopen van duurzame roerende en
Dit gebeurde via drie BBB-herverdelingsbesluiten. Het totaalbedrag van de begroting steeg van 75,983 miljoen EUR naar 89,565 miljoen EUR.
onroerende goederen (programma 61.1, basisallocatie 61.44). Investeringen worden eveneens geprefinancierd, maar het BVR van 21/05/1997 laat niet toe de teruggevorderde investeringssubsidies of -toelagen
De totale ontvangsten aangerekend op de begroting
te boeken zolang ze niet werkelijk op de rekening
2006 van de Vlaamse Milieumaatschappij voor de
zijn ontvangen. Door de vertraging in de terugbe-
periode april t.e.m. december bedragen 66.555.912 EUR.
taling worden negatieve (of positieve) saldi mogelijk.
De aangerekende uitgaven belopen 53.641.814 EUR. Dit resulteert in een positief begrotingssaldo van 12.914.098 EUR op 31/12/2006.
3) het overgedragen, niet-aangewend gecumuleerd begrotingssaldo 2005 t.b.v. 6.426.003 EUR.
Activiteitenverslag 2006 • 21
Onderstaande tabel geeft schematisch de soorten uitgaven met de eraan gekoppelde ontvangsten weer. ONTVANGSTEN
31.12.2006
31.03.2006
UITGAVEN
31.12.2006
31.03.2006
Werkingsdotaties BA 41.46 en 41.47
6.564.000
58.094.000
Werkingskosten
48.448.165
14.141.826
1.528.364
392.031
13.500
13.650
2.092
407.700
83.791
0
2.096.478
0
102.990
0
81.846
21.144
895.590
199.714
1.667.490
72.365
Oprichting en renovatie gebouwen
308.939
33.978
Investeringen operationeel
415.300
0
6.250
0
Lasten leningen
1.301.374
149.968
Spijziging van het Fonds
516.860
0
Eigen ontvangsten EU-instellingen & Administratie Buitenlands Beleid Dotatie Administratie Gezondheidszorg PR 42.2 BA 41.01 Dotatie provisie CFO-vergoeding PR 24.4 BA 41.02 Werkingsdotaties operationeel beheer watersystemen PR 61.1 BA 41.49 Dotatie Minafonds artikel 361B4150
Sociale vrijstellingen en moratoriumintresten i.v.m. milieuheffingen afvalwater- en grondwater
Investeringssubsidies
1.527.055
0
BA 61.41 en 61.42
BA 61.41 en 61.42 Investeringsdotatie BA 61.44
Investeringen meetnetten
1.062.230
0
7.050
8.958
57.620
0
Eigen ontvangsten
269.000
128.644
Investeringsdotatie operationeel
415.300
0
Duurzame roerende goederen
roerende goederen Eigen ontvangsten Investeringsdotatie BA 61.44 onroerende goederen
beheer watersystemen
beheer watersystemen PR 61.1 BA 61.47 Dotatie voor subsidies aan
6.250
0
ter verbetering onbevaarbare waterlopen
polders en wateringen PR 61.1 BA 61.46 Terugstorting lasten leningen
Subsidies aan polders en wateringen
1.301.374
149.968
516.860
0
door de hogere overheid Ontvangsten toegewezen aan het
voor de Waterhuishouding
Fonds voor de Waterhuishouding Niet bestemd begrotingssaldo 2005
6.426.002
Bestemd begrotingssaldo 31/03/2006
44.575.956
66.555.912
22
6.426.002
Begrotingssaldo 31/03/2006 Begrotingssaldo 31/12/2006
65.620.953
51.001.958 12.914.098
66.555.912
65.620.953
Balans ACTIVA VASTE ACTIVA II. IMMATERIELE VASTE ACTIVA Software III. MATERIELE VASTE ACTIVA Terreinen en gebouwen Werken van burgerlijke bouwkunde Installaties, machines en uitrusting Meubilair en materieel Rollend materieel Varend materieel Informatica en telematica Kantoormeubilair Andere materiële vaste activa Terreinen exploitatie Installaties waterzuivering Vaste activa in aanbouw Gebouwen IV. FINANCIELE VASTE ACTIVA Aandelen Borgtochten in contanten VLOTTENDE ACTIVA V. VORDERINGEN OP MEER DAN EEN JAAR Overige vorderingen i.v.m. leningen VI. VOORRADEN Hulpstoffen VII. VORDERINGEN OP TEN HOOGSTE EEN JAAR Handelsvorderingen Overige vorderingen Te ontvangen werkingsdotaties Te ontvangen kapitaalssubsidies Te ontvangen rentedotaties Diverse vorderingen VIII. GELDBELEGGINGEN IX. LIQUIDE MIDDELEN Banken Kassen Rekeningen CFO X. OVERLOPENDE REKENINGEN Over te dragen kosten Wachtrekening TOTAAL DER ACTIVA
PASSIVA EIGEN VERMOGEN I. KAPITAAL III HERWAARDERINGSMEERWAARDEN V. OVERGEDRAGEN NETTO RESULTAAT VI. DOTATIES, SUBSIDIES, TOELAGEN EN SOORTGELIJKE VREEMD VERMOGEN VIII. SCHULDEN OP MEER DAN EEN JAAR Kredietinstellingen Overige - ontvangen borgen IX. SCHULDEN OP TEN HOOGSTE EEN JAAR Tijdens boekjaar vervallende schulden > 1 jaar Financiële schulden kredietinstellingen (CFO) Handelsschulden - gewone crediteuren Schulden belastingen en bezoldigingen Overige schulden X. OVERLOPENDE REKENINGEN Toe te rekenen kosten Over te dragen opbrengsten Wachtrekening Niet bestemd begrotingssaldo Bestemd begrotingssaldo TOTAAL DER PASSIVA
CODES
21 214 22/27 220-223 224-229 23 24 240 241 243 244 26 260 261 27 270 28 284 288 29 291 3 31 40/41 40 41 4130 4133 4136 416 50/54 55/59 55 57 59 490/491/495 490 499
EUR
EUR
EUR
EUR
31.12.2006
01.04.2006
31.03.2006
31.12.2005
426.850.770 2.396.243 2.396.243 424.391.140 115.434.280 62.221.902 17.570.729 2.801.278 1.423.152 2.529 1.266.532 109.065 225.991.619 15.934.631 210.056.988 371.332 371.332 63.387 4.670 58.717 32.870.470 8.552.087 8.552.087 35.477 35.477 22.657.138 457.954 22.199.184 19.624.494 2.290.333 0 284.357 0 1.226.268 389 407 1.225.472 340.580 340.580 58.950 459.721.240
452.617.555 3.419.442 3.419.442 449.133.879 115.608.568 65.745.768 18.455.616 2.336.583 1.323.635 3.047 887.808 122.093 246.924.950 15.934.631 230.990.319 62.394 62.394 64.234 4.670 59.564 72.725.097 10.842.420 10.842.420 35.763 35.763 61.824.976 685.931 61.139.045 0 60.989.077 0 149.968 0 945 388 0 557 0 0 20.993 525.342.652
278.211.017 3.325.121 3.325.121 274.821.662 16.300.725 0 9.975.537 1.558.057 545.888 3.047 887.808 121.314 246.924.949 15.934.631 230.990.318 62.394 62.394 64.234 4.670 59.564 72.725.097 10.842.420 10.842.420 35.763 35.763 61.824.976 685.931 61.139.045 0 60.989.077 0 149.968 0 945 388 0 557 0 0 20.993 350.936.114
286.170.084 3.575.045 3.575.045 282.531.354 16.497.254 0 10.277.591 1.696.726 567.745 0 999.050 129.931 254.031.367 16.063.275 237.968.092 28.416 28.416 63.685 4.670 59.015 27.009.175 10.842.420 10.842.420 38.163 38.163 3.671.779 253.673 3.418.106 13.440 3.097.714 0 306.952 0 12.309.401 387 13 12.309.001 146.797 146.797 615 313.179.259
428.647.539 495.787 901.727 -86.126.949 513.376.974 31.073.701 8.552.930 8.552.087 843 12.461.930 2.290.333 0 6.969.642 3.201.955 0 10.058.841 3.622.571 2.461 7.807 6.426.002 0 459.721.240
452.262.387 495.787 901.727 -88619.302 539.484.175 73.080.265 10.843.263 10.842.420 843 11.040.373 2.895.078 4.854.559 1.413.250 1.877.486 0 51.196.629 149.968 2.594 42.109 6.426.002 44.575.956 525.342.652
277.855.849 495.787 901.727 -88.619.302 365.077.637 73.080.265 10.843.263 10.842.420 843 11.040.373 2.895.078 4.854.559 1.413.250 1.877.486 0 51.196.629 149.968 2.594 42.109 6.426.002 44.575.956 350.936.114
282.278.407 495.787 901.727 -92.150.932 373.031.825 30.900.852 10.843.263 10.842.420 843 10.749.361 3.097.714 0 5.725.477 1.926.200 0 9.308.228 2.880.082 2.144 0 6.426.002 0 313.179.259
CODES 10 12 14 15 17 173 178 42/48 420/429 430/433 44 45 47/48 492-493-496 492 493 499
Resultatenrekening OPERATIONELE OPBRENGSTEN Lopende opbrengsten Inkomens- en kapitaaloverdrachten Andere operationele opbrengsten OPERATIONELE KOSTEN Handelsgoederen, grond- en hulpstoffen Diensten en diverse goederen Personeelskosten Afschr. en waardevermin. op immat. - en materiële vaste activa Waardeverminderingen op voorraden Voorzieningen Inkomensoverdrachten Andere operationele kosten OPERATIONEEL RESULTAAT FINANCIËLE OPBRENGSTEN Opbrengsten uit vlottende activa Gerealiseerde wisselopbrengsten Andere financiële opbrengsten FINANCIËLE KOSTEN Kosten van schulden Gerealiseerde wisselverliezen Bankkosten Verwijlintresten FINANCIEEL RESULTAAT UITZONDERLIJKE OPBRENGSTEN Meerwaarden op de realisatie van vaste activa Andere uitzonderlijke opbrengsten UITZONDERLIJKE KOSTEN Uitzonderlijke afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, immateriële en materiële vaste activa Minderwaarden op realisatie van vaste activa Andere uitzonderlijke kosten UITZONDERLIJK RESULTAAT NETTO RESULTAAT VAN HET JAAR
EUR
EUR
EUR
CODES
31.12.2006
31.03.2006
31.12.2005
70/74 70 73 74 60/64 60 61 62 630 631/632 633/637 640 641/649
84.357.608 40.033 82.684.577 1.632.998 82.405.092 3.611.726 13.492.296 35.066.701 29.017.931 0 0 576.764 639.674 1.952.516 17 1 16 0 74.203 72.207 121 232 1.643 -74.186 649.471 649.471 0 35.448
22.285.137 407.143 21.505.380 372.614 18.762.140 811.427 2.542.680 7.242.917 8.137.031 0 0 25.530 2.555 3.522.997 53 0 53 0 365 0 297 66 20 -312 8.958 8.958 0 13
90.306.792 441.872 88.265.223 1.599.697 90.631.271 4.266.008 15.405.133 35.176.195 33.626.020 0 0 1.362.860 795.055 -324.479 6 2 4 0 166.692 165.800 3 180 709 -166.686 661.854 661.854 0 109.404
35.324 0 124 614.023 2.492.353
0 0 13 8.945 3.531.630
109.268 0 136 552.450 61.285
75 751 754 756/759 65 650 654 657 658 76 763 764/769 66 660 663 664/669
Hierna volgt een korte bespreking van de voornaamste evoluties in 2006 ten opzichte van 2005 zoals die in de balans en resultatenrekening tot uiting komen.
ACTIVA Vaste activa Op de Vlaamse Regering van 13/10/2006 werden de
Door de overname van deze infrastructuur van
roerende goederen, rechten en verplichtingen van de
afdeling Water nam de rubriek vaste activa op
afdeling Water van het Ministerie van de Vlaamse
01/04/2006 toe met 174,407 miljoen euro. Dit zien we als
Gemeenschap en van de cel Hydrologisch Onderzoek
we de beginbalans van het nieuw opgerichte IVA VMM
van het Instituut voor Natuurbehoud aan het IVA VMM
vergelijken met de eindbalans van de VOI VMM op
toegewezen met ingang van 01/04/2006. Op diezelfde
31/03/2006.
Vlaamse Regering werd middels een mededeling de
In de inbrengwaarde van deze infrastructuur overwegen
principiële overdracht van de lijst van de onroerende goederen van de afdeling Water goedgekeurd.
24
de onroerende activa. Het grootste aandeel hierin vormen de terreinen. Deze zijn voor bijna 100 miljoen
euro opgenomen in de balans. Het gaat hier om gronden
Het saldo per 31 december 2006 is als volgt samen-
gelegen langs onbevaarbare waterlopen categorie 1 die
gesteld :
verworven zijn in het kader van het operationeel beheer
Te ontvangen toelagen met
van deze waterlopen. De overgedragen burgerlijke
betrekking tot gewestleningen
bouwkunde en elektromechanica bedragen respectieve-
Te ontvangen toelagen met betrekking
lijk 65,745 en 8,333 miljoen euro. Het betreft voorname-
tot overgenomen gemeenteleningen
lijk pompstations, vistrappen, stuwen en wachtbekkens.
Te ontvangen toelagen met betrekking
De boekwaarde van de overgedragen roerende activa
tot eigen gewaarborgde lening
0,904 miljoen EUR
0,250 miljoen EUR
7,398 miljoen EUR
8,552 miljoen EUR
van afdeling Water bedraagt 1,020 miljoen euro. Dit betreft voornamelijk het wagenpark van de afdeling Water (0,778 miljoen euro) en de software van de
VI. Voorraden
afdeling Water (0,250 miljoen euro).
Dit betreft het magazijn van de onderhoudsdienst in
Slechts twee rubrieken in de balans daalden op
Oostende waar een beperkte stock van het meest
31/12/2006 t.o.v. 31/12/2005.
courante materiaal voor het onderhoud van de wagens
De eerste is de rubriek software van de immateriële
en de monsternametoestellen aanwezig is.
vaste activa, waarvan de boekwaarde afnam met 1,179
VII. Vorderingen op ten hoogste één jaar
miljoen euro. Dit is het nettoresultaat van nieuwe
De vorderingen op ten hoogste één jaar namen toe met
aankopen en programmatuur ten bedrage van 0,398
18,985 miljoen EUR ten opzichte van 2005. Dit komt
miljoen euro, overname van de software van de afdeling
omdat 18,390 miljoen EUR van de werkingsdotaties 2006
Water voor 0,250 miljoen euro en afschrijvingen voor
ten laste van de algemene begroting (basisallocaties
1,827 euro.
41.46 en 41.47) pas in 2007 aan de VMM is uitbetaald. De
De tweede is de rubriek 'andere materiele vaste
werkingdotaties 2006 werden volledig in het werkjaar
activa'. Daaronder vinden we de waterzuiverings-
zelf ontvangen.
infrastructuur terug. Doordat de VMM sedert 1991 geen
De vordering in verband met leningen die binnen het jaar
nieuwe waterzuiveringsinfrastructuur meer bouwt, zijn
vervallen (zie vorderingen op meer dan één jaar)
de enige bewegingen in de balans de waardedepreciatie
bedraagt 2,290 miljoen EUR op 31/12/2006.
door de jaarlijkse afschrijvingen, de buitengebruikstellingen en verkopen. De daling op deze subrubriek
VIII. Geldbeleggingen
bedraagt 28,040 miljoen euro.
Conform het besluit van de Vlaamse Regering van 22 september 1993 wordt het thesauriebeheer van de
V. Vorderingen op meer dan één jaar
Vlaamse Openbare Instellingen centraal beheerd door
Deze rubriek omvat de van de overheid op termijn te
de afdeling Financieel Management van het Ministerie
ontvangen toelagen ter dekking van de openstaande
van de Vlaamse Gemeenschap. De VMM heeft dus geen
schulden op meer dan 1 jaar (cf. Rubrieken VIII en IX van
eigen geldbeleggingen, maar ontvangt of betaalt een
het passief). De vorderingen die binnen het jaar
marktconforme vergoeding op een theoretische
– dus in 2007 – ontvangen zullen worden, worden over-
kaspositie.
geboekt naar vorderingen op ten hoogste één jaar. Door deze boeking verminderden de vorderingen op meer dan één jaar met 2,290 miljoen euro.
Activiteitenverslag 2006 • 25
IX. Liquide middelen
VIII. Schulden op meer dan een jaar
Op 31/12/2006 hebben de financiële rekeningen beheerd
De aflossingen van langlopende leningen die binnen het
door het CFO een globaal positief saldo van 1,226
jaar vervallen, worden op afsluitdatum overgeboekt naar
miljoen EUR. Op 31/12/2005 was dat 12,309 miljoen EUR.
schulden op ten hoogste één jaar. De daling met 2,290
De reële daling van de liquiditeitspositie bedraagt dus
miljoen EUR van de schulden op meer dan één jaar bij
11,083 EUR. Dit is grotendeels te verklaren doordat de
kredietinstellingen is dan ook het bedrag dat we op
laatste schijven van de werkingsdotaties 2006 pas in
31/12/2006 terugvinden onder de subrubriek 'tijdens het
2007 werden geordonnanceerd (zie punt VII).
boekjaar vervallende schulden op meer dan één jaar'.
X. Overlopende rekeningen van het actief
IX. Schulden op ten hoogste één jaar
Het betreft hier voornamelijk facturen met factuur-
De gewone handelsschulden namen toe met 1,244
datum in 2006 waarvan de prestatie slaat op 2007,
miljoen EUR. De schulden wegens bezoldigingen
bijvoorbeeld huur- en onderhoudscontracten. Begro-
stegen met 1,248 miljoen EUR.
tingstechnisch worden deze uitgaven aangerekend in het jaar 2006, boekhoudkundig in het jaar 2007.
De toe te rekenen kosten ten bedrage van 3,623 miljoen EUR zijn voornamelijk samengesteld uit
PASSIVA
personeelskosten van de maand december 2006 (boek-
V. Overgedragen resultaat
houdkundig aan te rekenen in 2006 maar pas betaald op
Het overgedragen verlies is ten opzichte van 2005
de eerste werkdag van 2007), voor 2,580 miljoen EUR, en
gedaald van 92,151 naar 86,127 miljoen EUR. Dit is te dan-
vervallen leningslasten (met betrekking tot 2006, maar
ken aan het positief resultaat van de twee boekjaren
afgelost in 2007), voor 0,256 miljoen EUR.
2006 (3.531.630 EUR op 31/03/2006 en 2.492.353 EUR op 31/12/2006). Dit wordt verder besproken in de resultatenrekening.
Het gecumuleerd positief begrotingssaldo 2005 van 6,426 miljoen EUR blijft in de overlopende rekeningen van het passief staan op 31/12/2006.
VI. Toelagen
Het begrotingsresultaat van het jaar 2006 (op
Conform het Besluit van de Vlaamse Regering van
31/12/2006) staat niét meer op de overlopende
21 mei 1997 worden de toelagen in gelijke mate afge-
rekeningen, maar is toegewezen in de winst- en
schreven als de aankoopprijs van de activa die ermee
verliesrekening van het boekjaar 2006 (voor de
gefinancierd worden.
werkingsdotaties) en aan de rubriek toelagen van het
De toename van de toelagen in de balans ten opzichte van 2005 met 140,345 miljoen EUR is als volgt samengesteld: Afgeschreven toelagen in 2006 Ontvangen toelagen in 2006
Ontvangen toelagen in 2006
+ 1,527 miljoen EUR
+ 1,120 miljoen EUR
BA 61.44 roerende en onroerende goederen Ontvangen toelagen in 2006
+ 0,415 miljoen EUR
BA 61.47 operationeel beheer watersystemen Overgedragen infrastructuur afdeling Water
passief (voor de investeringsdotaties). Dit naar aanleiding van opmerkingen geformuleerd door de Vlaamse minister van Financiën en Begroting en Ruimtelijke Ordening op de rekeningen 2005 VMM.
- 37,124 miljoen EUR
BA 61.41 en 61.42 meetnetten
+ 174,407 miljoen EUR 140,345 miljoen EUR
26
X. Overlopende rekeningen van het passief
RESULTATENREKENING Operationeel resultaat
Uitzonderlijk resultaat
De operationele opbrengsten (70/74) zijn grotendeels
Het uitzonderlijk resultaat bedraagt 0,614 miljoen EUR.
samengesteld uit de werkingsdotatie vanuit BA 41.46
We hebben door de verkoop van gronden en water-
(63,937 miljoen EUR) en de in resultaatname van
zuiveringsinfrastructuur zoals een dienstwoning in Sint-
toelagen (37,124 miljoen EUR) die in gelijke mate
Niklaas (0,125 miljoen EUR) en grond in Leuven (0,351
afgeschreven worden als de activa die ermee gefinan-
miljoen EUR) een meerwaarde gerealiseerd van 0,649
cierd worden.
miljoen EUR.
Doordat vanaf 2006 het positief begrotingssaldo niet
Door
meer uit het financieel resultaat wordt weggeboekt (zie
afgeschreven labotoestellen en wagens bedroegen
rubriek overlopende rekeningen van het passief), heeft
de uitzonderlijke afschrijvingen 0,035 miljoen EUR.
de
buitengebruikstelling
van
nog
niet-
de VMM – in tegenstelling tot voorgaande boekjaren – op 31/12/2006 een positief operationeel resultaat. De andere operationele opbrengsten betreffen in hoofdzaak de tussenkomst van derden in personeelskosten (gedetacheerden, eerste werkervaring…), inkomsten van Europese projecten en recuperatie van kosten van heffingsplichtigen.
Financieel resultaat Bij de financiële kosten daalden de intresten op gewaarborgde gewestleningen tot 72.207 EUR, dit ingevolge de verdere aflossing. De vergoeding die de VMM ontvangt voor de betaling van deze intresten, moet volgens het ons opgelegde boekhoudplan geboekt worden onder de rubiek 73 – inkomensoverdrachten – van het operationeel resultaat. Aangezien de VMM zelf geen geldbeleggingen aanhoudt en de CFO-intresten op advies van de Vlaamse minister van Financiën en Begroting en Ruimtelijke Ordening eveneens als dotatieontvangst geboekt moeten worden, is het financieel resultaat van de VMM per definitie negatief.
Activiteitenverslag 2006 • 27
Meer weten? Mocht u nog vragen hebben, aarzel dan niet de VMM te contacteren. Meer informatie vindt u op onze website, www.vmm.be Specifieke vragen kunt u stellen aan het Infoloket, info@vmm.be, tel. 053 72 64 65.
Maatschappelijke zetel: A. Van de Maelestraat 96 - 9320 Erembodegem - www.vmm.be