Uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/168
Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2021/168
DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande procedure Op 27 maart 2021 diende xxx (hierna vermeld als: verzoeker), een verzoek in bij de Werkvennootschap om een afschrift van alle schriftelijke stukken met betrekking tot de standpunten van de gemeente Dilbeek omtrent de plannen van de werken aan de ring N8. Op 15 april 2021 werd voormeld openbaarheidsverzoek afgewezen door de Werkvennootschap. Op 15 april 2021 diende verzoeker beroep in bij de beroepsinstantie tegen de weigeringsbeslissing vanwege de Werkvennootschap. Dit beroep werd geregistreerd op 19 april 2021. Ontvankelijkheid van het beroep Het oorspronkelijke verzoek tot openbaarmaking dateert van 27 maart 2021. De bestreden beslissing d.d. 15 april 2021 van de Werkvennootschap maakt melding van de beroepsmogelijkheden en -modaliteiten, zoals voorgeschreven in artikel II.43, §1, derde lid van het Bestuursdecreet. Het beroepschrift van 15 april 2021 is dan ook tijdig ingediend en ontvankelijk.
www.vlaanderen.be
Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals gestipuleerd in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.
1.
Bestreden beslissing
Op 15 april 2021 werd het openbaarheidsverzoek afgewezen door de Werkvennootschap in de volgende bewoordingen :
“In de mate dat uw vraag gericht is op het verkrijgen van inzage in standpunten van de gemeente Dilbeek, geven wij mee dat sinds het in werking treden van het Decreet van 26 april 2019 betreffende de basisbereikbaarheid de betrokken instanties geen formele adviezen meer afleveren m.b.t. een project. Er wordt binnen de projectstuurgroep gewerkt naar een consensus over de startnota en projectnota (zie art. 13 Besluit van 6 september 2019 van de Vlaamse Regering tot bepaling van de nadere regels over de projectmethodologie en de projectstuurgroep in het kader van de basisbereikbaarheid). Verslagen van de bijeenkomsten van de projectstuurgroep zijn dan ook vanuit die invalshoek opgesteld. Voormelde consensusvorming heeft voor dit project inmiddels geleid tot een startnota (incl. enkele addenda). Desgewenst kunnen wij een afschrift bezorgen van de startnota en de addenda. In de mate dat uw vraag voormelde verslagen van de bijeenkomsten van de projectstuurgroep betreft, kunnen wij u geen inzage verlenen of afschrift bezorgen, aangezien deze kaderen binnen de consensusvorming m.b.t. dit project. Een openbaarmaking zou dus afbreuk doen aan het geheim van de beraadslagingen (art. II.34, 3° Bestuursdecreet). Openbaarmaking zou er immers toe leiden dat in de schoot van de projectstuurgroep de betrokken actoren niet vrijuit kunnen deelnemen aan de besprekingen, die er nu net toe strekken om standpunten dichter bij elkaar te brengen en tot een consensus te komen (hetgeen voortschrijdend inzicht en het daarbij horend bijstellen van standpunten impliceert). Wij verwijzen in dit verband ook bij de toelichting in de nota aan de Vlaamse Regering bij het ontwerp van besluit (Beslissingen van de Vlaamse Regering | Vlaanderen.be) bij voormeld art. 13: “Artikel 13 voorziet in de doelstelling dat bij de begeleiding van de projecten en plannen in de PSG wordt gestreefd naar een consensus over de gewenste keuze die één van de fases in het projectproces afsluit. De leden van de PSG hebben de verantwoordelijkheid om hun expertise ten volle in te brengen in het voorbereidingstraject via de PSG. Hierdoor moet het project immers verrijkt worden vanuit verschillende invalshoeken. De inbreng van de expertise rond de tafel wordt ter harte genomen door de initiatiefnemer voor het project die finaal een besluit neemt over het afsluiten van de beraadslaging en de richting die hij aan zijn project of plan wenst te geven. De werking via PSG moet leiden tot een soepele en efficiënte werkwijze, zonder het streven naar kwaliteit, draagvlak en overleg te verlaten. Daarbij wordt teruggevallen op de brede ervaring die tijdens de GBC-werking werd opgebouwd, zodat vandaag de regels tot een minimum kunnen worden beperkt.” Ondergeschikt wordt ook verwezen naar artikel II.35, 5° van het bestuursdecreet (en in de mate dat deze documenten milieu-informatie bevatten naar art. II.36 §1, 9° Bestuursdecreet), en m.n. naar de relatieve weigeringsgrond o.b.v. de vrijwaring van de politieke besluitvorming. Standpunten die de gemeente Dilbeek
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/168
pagina 2 van 5
maakt tijdens de bijeenkomsten van de projectstuurgroep kaderen in politieke besluitvorming die in fine moet leiden tot keuzes aangaande de realisatie van dit project. Deze besluitvorming kan maar gedegen en kwaliteitsvol zijn en leiden tot een resultaat dat een oplossing biedt voor de problematiek waaraan dit project wil verhelpen indien de actoren binnen de projectstuurgroep vrijuit hun mening kunnen geven en van gedachten kunnen wisselen. Het belang van de openbaarmaking weegt hier niet tegen op, aangezien informatie m.b.t. de standpunten van de gemeente Dilbeek ook op een andere wijze kan worden verkregen (bvb. door inzage te vragen in documenten opgemaakt door de Gemeente zelf) zonder daardoor voormelde politieke besluitvorming in het gedrang te brengen. Bovendien kan wel het resultaat van de consensusvorming – waartoe de standpunten van de gemeente Dilbeek bijdragen – desgewenst worden meegedeeld (zie hoger).” 2. Inhoud van het beroepschrift Verzoeker verduidelijkt in zijn beroepschrift dat hij niet op zoek is naar verslagen van de bijeenkomsten en hij respecteert daarbij het geheim van de beraadslaging van overheidsdiensten. Hij stelt dat hij dus uitsluitend op zoek is naar formele input per Email of briefwisseling vanuit de gemeente Dilbeek naar de Werkvennootschap omtrent het project werken aan de ring/N8. Deze input, die er wel degelijk geweest is, valt volgens verzoeker niet onder het geheim van de beraadslaging.
3. Standpunt van de beroepsinstantie De beroepsinstantie heeft contact opgenomen met de Werkvennootschap om wat meer toelichting te geven bij dit dossier. Uit de ingewonnen informatie is gebleken dat er twee mails zijn vanuit de gemeente Dilbeek aan de Werkvennootschap in verband met de plannen van de werken aan de ring N8 die dateren van mei 2019 en oktober 2019. Beide mails zijn evenwel geen formele standpunten vanuit de gemeente Dilbeek, zoals gevraagd door verzoeker, maar maken deel uit van de consensusvorming waarnaar gestreefd wordt binnen de projectstuurgroep. De beide e-mails bevatten bijgevolg geen nieuwe “formele input” vanwege de gemeente Dilbeek. Het betreft correspondentie die betrekking heeft op de beraadslaging binnen de projectstuurgroep (waarbij gevraagd werd naar commentaar of opmerkingen op doorgestuurde verslagen van werkgroepen). De Werkvennootschap geeft nog eens uitdrukkelijk mee aan de beroepsinstantie dat sinds het in werking treden van het Decreet van 26 april 2019 betreffende de basisbereikbaarheid, de betrokken instanties (zoals de gemeentebesturen) geen formele adviezen meer afleveren m.b.t. een project. Er wordt binnen de projectstuurgroep steeds gewerkt naar een consensus over de startnota en projectnota, zoals dit is voorzien in artikel 13 van het besluit van de Vlaamse Regering van 6 september 2019 tot bepaling van de nadere regels over de projectmethodologie en de projectstuurgroep in het kader van de basisbereikbaarheid. De verslagen van de bijeenkomsten van de projectstuurgroep zijn dan ook vanuit die invalshoek opgesteld en de Werkvennootschap deelt nog mee dat de consensusvorming voor dit project inmiddels geleid heeft tot een gefinaliseerde startnota (incl. enkele addenda). Desgewenst is de Werkvennootschap bereid om een afschrift te bezorgen van de startnota en de addenda aan verzoeker, mocht die dat wensen. De beroepsinstantie is dan ook van oordeel dat verzoeker in casu met zijn openbaarheidsverzoek heeft gevraagd naar de formele input vanuit de gemeente Dilbeek naar de Werkvennootschap omtrent het project werken aan de ring/N8. Uit de ingewonnen informatie is gebleken dat dergelijke formele input sinds 2019
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/168
pagina 3 van 5
niet langer wordt gevraagd aan de betrokken instanties bij dergelijke grote en complexe mobiliteitsprojecten en dat de Werkvennootschap daar dan ook niet over beschikt. In artikel I.4, 3° van het Bestuursdecreet wordt een bestuursdocument gedefinieerd als de informatie, ongeacht de drager ervan, die in het bezit is van een overheidsinstantie. Het recht op openbaarheid kan aldus maar uitgeoefend worden voor zover het gaat om informatie die werd gematerialiseerd op een drager. In casu blijkt de Werkvennootschap niet in het bezit te zijn van de door verzoeker gevraagde documenten (formele input vanuit de gemeente Dilbeek naar de Werkvennootschap omtrent het project werken aan de ring/N8), daar het onbestaande documenten betreft. Voor de volledigheid wijst de beroepsinstantie er nog op dat de twee mails, waarover de Werkvennootschap wel beschikt (en die niet het voorwerp uitmaken van het openbaarheidsverzoek in casu), worden geacht deel uit te maken van de beraadslaging binnen de projectstuurgroep. De beroepsinstantie verwijst naar de toepassing van artikel II.34, 3° van het Bestuursdecreet om de openbaarmaking van de beide voornoemde mails te weigeren. Dit artikel bepaalt dat een aanvraag tot openbaarmaking kan worden afgewezen als de openbaarmaking afbreuk doet aan het geheim van de beraadslagingen van de organen van de Vlaamse overheid, van de organen van de lokale overheden, van de organen van de instellingen met een publieke taak en van de organen van de milieu-instanties. De uitzonderingsgrond, voorzien in dit artikel, heeft tot doel om te vermijden dat een bepaalde discussie zou worden lamgelegd. In de memorie van toelichting bij het Bestuursdecreet is daaromtrent gestipuleerd dat een document of een deel ervan aan de openbaarheid moet onttrokken worden wanneer, na afweging blijkt dat de lectuur ervan, de inhoud van de discussie tijdens een beraadslaging kenbaar maakt, terwijl het een vertrouwelijke discussie betrof. Deze uitzondering werd dus niet in het leven geroepen om de documenten die ten grondslag liggen aan of het gevolg zijn van een beraadslaging van een orgaan van een bestuursinstantie aan de openbaarmaking te onttrekken, doch wel om de eigenlijke beraadslaging zelf geheim te houden. In casu stelt de beroepsinstantie vast dat in artikel 13 van het besluit van de Vlaamse Regering van. 6 september 2019 tot bepaling van de nadere regels over de projectmethodologie en de Projectstuurgroep in het kader van de basisbereikbaarheid uitdrukkelijk is gestipuleerd dat bij de beraadslaging binnen de projectstuurgroep de plannen en projecten en de aanbevelingen worden samengebracht tot er een consensus wordt bereikt binnen dat orgaan. De beide mails waarover de Werkvennootschap beschikt, maken deel uit van die beraadslaging en dienen dus te worden afgeschermd in toepassing van artikel II.34, 3° van het Bestuursdecreet. Een beraadslaging veronderstelt een bespreking of gedachtewisseling tussen twee of meer personen over een bepaald punt. De beroepsinstantie stelt vast dat dit in casu het geval is. Het is immers zo dat binnen de projectstuurgroep heel duidelijk wordt gestreefd naar een consensus bij de begeleiding van projecten en plannen en dit voor de verschillende fases in het projectproces, zoals vastgelegd in voormeld Besluit van de Vlaamse Regering van 6 september 2019. De verschillende leden van de projectstuurgroep hebben elk hun eigen expertise en die wordt samengebracht in onderling overleg, wat in casu het geval was bij de voormelde beide mails vanuit de gemeente Dilbeek. De gemeente is immers lid van de projectstuurgroep en neemt dus ook deel aan de beraadslaging binnen dat orgaan en die beraadslaging wordt afgeschermd van openbaarmaking in toepassing van artikel II.34, 3° van het Bestuursdecreet. De gefinaliseerde beslissingen van de verschillende tussenstappen binnen de projectstuurgroep, zoals voorzien in voormeld BVR van 6 september 2019 (de startnota, de projectnota en de evaluatienota) komen uiteraard in principe wel voor openbaarmaking in aanmerking.
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/168
pagina 4 van 5
Het ingestelde beroep wordt, om voormelde redenen, dan ook als ongegrond beschouwd. Na beraadslaging,
BESLUIT: Het beroepschrift van xxx d.d. 15 januari 2021 tegen de weigeringsbeslissing van de Werkvennootschap wordt als ontvankelijk doch ongegrond beschouwd. Brussel, 18 mei 2021 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur, Bruno ASSCHERICKX Voorzitter
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/168
pagina 5 van 5