ERFELIJKHEID EN SELECTIE BIJ VARKENS
Deze brochure wordt u aangeboden door:
Auteurs
Verantwoordelijke Uitgever
Depotnummer:
D/2011/3241/343
Website: www.vlaanderen.be/landbouw Versie : Januari 2012 Aansprakelijkheidsbeperking
Deze contactinformatie is niet meer actueel. Raadpleeg eventueel https://lv.vlaanderen.be/
Contactpersonen van de Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling die betrokken zijn bij voorlichtingsactiviteiten
Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling HOOFDBESTUUR ALGEMENE LEIDING
BUITENDIENSTEN VLEESVEE
MELKVEE
VARKENS - KLEINVEE - PAARDEN
STALLENBOUW EN DIERENWELZIJN
TELEFOON
FAX
VOEDERGEWASSEN
FRUIT
BOOMKWEKERIJ + GEWASBESCHERMING SIERTEELT
GRANEN, EIWIT EN OLIEHOUDENDE GEWASSEN + BIOLOGISCHE LANDBOUW
SIERTEELT
GROENTEN ONDER GLAS EN GROENTEN IN OPEN LUCHT VOOR VERS GEBRUIK, WITLOOF EN CHAMPIGNONS
GROENTEN IN OPEN LUCHT VOOR VERWERKING
ALGEMENE ONDERSTEUNING VOORLICHTING PLANTAARDIGE SECTOR
Inhoud
Woord vooraf
Eerste druk : januari 2012
Erratum: Pag 1: gebruikt i.p.v. gebruik Pag 2: dankzij i.p.v. dank zij Pag 5: lange hangende oren i.p.v. lang hangende oren; korte staande oren i.p.v. kort staande oren Pag 7: startten i.p.v. starten; dat i.p.v. dan Pag 10: terug te selecteren i.p.v. terug de selecteren, treedt i.p.v. treed Pag 11: eigenprestatie-toetsen i.p.v. eigenprestatie-toetsten Pag 12: men spreekt i.p.v. men spreek Pag 15: wordt i.p.v. worden Pag 16: minder vruchtbaar i.p.v. mindervruchtbare; bespierd i.p.v. bespierde Pag 17: onderscheidt i.p.v. onderscheid; de big i.p.v. het big Pag 18: dat gekruiste zeugen i.p.v. dat bij gekruiste zeugen; ontstaan uit dezelfde populatie i.p.v. ontstaan uit eenzelfde uit dezelfde populatie Pag 21: dat geen zuivere lijn moet worden aangehouden i.p.v. dat een geen zuivere lijn moet worden aangehouden Pag 23: zoniet i.p.v. zo niet; prestaties i.p.v. prestatie; behoud i.p.v. behoudt Pag 25: wordt i.p.v. worden Pag 32: dit geldt hier i.p.v. dit geld hier Pag 34: is uitgebeeld hoe bij hogere i.p.v. is uitgebeeld hoe een bij hogere Pag 37: ontbreekt: 26,2: genetische afwijking voor slachtkwaliteit Pag 47: chromosomenparen i.p.v. chromosomen paren Pag 49: teelballen i.p.v. teeltballen; slechts i.p.v. slecht; bevruchte eicel i.p.v. bevrucht eicel Pag 51: i.p.v. kopie i.p.v. copie; hetzelfde i.p.v. het zelfde Pag 52: i.p.v.
1.
Inleiding
Figuur 1
Spermaproductie van Landras beren 1997-2009
Tabel 1
Aantal en % doses sperma verkocht in 2009 per ras
gegevens 2009
2.
Rassen en Lijnen
2.1
Ontstaan van de rassen
2.1.1
Algemeen
2.1.2.1
Ontstaan van het BL-ras
Figuur 2
Schematische opbouw van het Belgisch Landras
2.1.2.2
Ontstaan van het BN-ras
2.2
Ontstaan van lijnen
Kruisingen 3.1
Waarom kruisen
Figuur 3
Selecteren op 1 kenmerk geeft snellere vooruitgang voor dat kenmerk
3.2
Heterosis
3.2.1
Iso-profit-lijnen en profit-heterosis
Figuur 4
Iso-profit-lijnen en profit-heterosis
3.2.2
Biologische heterosis
Figuur 5
Het heterosiseffect op het aantal biggen per worp bij kruisingen van LW, BL, P en BN zeugen
3.2.3
Heterosis en verwantschap
3.2.4
Heterosis en erfelijkheidsgraad
3.2.5
Heterosis en selectie
3.3
Kruisen in de praktijk
3.3.1
F1-zeugen
Figuur 6
Voorbeeld van vleesvarkensproductie met een F1-zeug
3.3.2
Zeugen uit een rotatiekruising
Figuur 7
Schema voor rotatiekruising met 2 rassen
3.3.3
Hybride-zeugen
3.3.4
Besluit
4.
Selectie
4.1
Historiek
4.2
Selectie in de praktijk
4.2.1
Genetische variantie
4.2.2
Erfelijkheidsgraad
Figuur 8
Tabel 2
Waargenomen worpgroottes
Figuur 9
Spreiding op basis van erfelijke aanleg
Erfelijkheidsgraad van enkele kenmerken bij varkens
4.2.3
Genetische vooruitgang door selectie
G / jaar
Tabel 3
i * h2 *
p
L
Selectie-intensiteit bij verschillende aandelen van dieren die men neemt om de volgende generatie te vormen
Tabel 4
Voorbeeld van berekening van genetische vooruitgang bij selectie via de zeugen
Tabel 5
Voorbeeld van berekening van genetische vooruitgang bij selectie via de beren
4.2.4
Totale genetische vooruitgang
5.
Selectie door middel van indexen en BLUP
5.1
Fokwaarden en selectie-indexen
5.1.1
Fokwaarden
5.1.2
Indexen
5.1.3
BLUP
Figuur 10
BLUP- diermodel
Figuur 11
Betrouwbaarheid van de fokwaardeschatting
5.1.3.1 Individuele selectie
5.1.3.2
Familie-selectie
Selectiemesterij-index
Figuur 12
Normale verdeling met gemiddelde 100 een standaarddeviatie 20
Figuur 13
Voorbeeld van publicatie van selectiemesterij indexen
Tabel 6
Berekening van het economisch voordeel bij een bepaalde berenkeuze
5.3
BLUP voor reproductiekenmerken
Figuur 14 Voorbeeld van publicatie van de vruchtbaarheidsindex
Tabel 7
Verband tussen IFI en reproductieresultaten in de praktijk
5.4
Tegenkrachten bij selectie
5.4.2
Inteelt
relaties
Figuur 15
Afstamming van Clip du Pont (3B11)
Figuur 16
Standaard afwijking van groei in functie van de inteeltgraad
Tabel 9
Invloed van 5 % inteelt volgens literatuurgegevens
Literatuur gegevens
Per 5 % inteelt
Tabel 10
BN-ras
Invloed van 5 % inteelt op aantal geboren biggen en op tussenworptijd Per 5 % inteelt
6
Merker ondersteunde selectie
6.1
Genen en chromosomen
Figuur 17
Schematische voorstelling van chromosomen en allelen
Tabel 11
Aantal chromosomenparen bij enkele diersoorten
Figuur 18
Schematische voorstelling van chromosomen.
6.2
Geslachtelijke voorplanting
6.3
Mutaties
Figuur 19
Voorbeelden van mutaties waarbij het stopcodon TAG ontstaat
RYR1
Tabel 12
Kansen bij het kruisen van de verschillende genotypen. De gele vakjes markeren de stressgevoelige dieren
6.4
Selectie met genetische merkers
6.5
Genomische selectie
Voorbeeld
Figuur 20
Voorbeeld van single-nucleotide polymorfisme (SNP)
AA
A
GG
Dagelijkse groei Figuur 21
Verdeling van de dagelijkse groei per genotype
Figuur 22
Voorbeeld van SNPchips en het beeld na analyse (de 3 kleuren geven het genotype weer)
IGF2-
Verklaring
7.
Lijst van tabellen en figuren
Lijst van tabellen
Lijst van figuren
8.
Literatuurlijst
Met uitzondering van de eerste zijn deze linken niet meer actief.