Vlaanderen is natuur
Hoe verloopt het proces van natuurinrichting? Om een natuurinrichtingsproject te realiseren is er een hele procedure uitgewerkt, met regelmatig overleg. Verschillende partners worden bij het project betrokken en ook de bevolking krijgt inspraak. Deze infokrant is een eerste informatie voor omwonenden, gebruikers van het gebied, belanghebbenden, geïnteresseerden. Hoe inspraak, samenwerking en informatie doorheen het natuurinrichtingsproject verlopen, vind je terug in onderstaand schema. Het ‘natuurinrichtingsproject Graafweide Schupleer’ is ingesteld op 16 april 2019 en bevindt zich in de beginfase.
Momenteel wordt gewerkt aan het projectrapport waarbij het gebied grondig wordt bestudeerd. Daarna worden definitieve en concrete (projectuitvoerings)plannen opgemaakt. Het natuurinrichtingscomité en de natuurinrichtingscommissie werden ondertussen ook opgericht. Zij begeleiden het project als beslissende en raadgevende instantie. Welke instanties en wie voor hen hierin zetelt kun je terugvinden in de WEGWIJSdatabank van de Vlaamse Overheid: https://wegwijs.vlaanderen.be.
ONDERZOEK NAAR DE HAALBAARHEID opmaak haalbaarheidsrapport
beslissing minister
instelling natuurinrichtingsproject
OPMAAK PROJECTRAPPORT projectrapport met voorstel maatregelen en een lijst van belanghebbenden
beslissing projectcomité
vaststelling lijst van belanghebbenden
beslissing minister
vaststelling maatregelen
OPMAAK PROJECTUITVOERINGSPLANNEN beslissing minister
16 april
2019
Als je dit krantje krijgt, dan is dat omdat je op één of andere manier bij het natuurinrichtingsproject Graafweide Schupleer betrokken bent. Je woont rondom of in het projectgebied, je hebt er gronden in eigendom of je bent er landbouwer .
openbaar onderzoek
vaststelling projectuitvoeringsplan
kennisgeving aan belanghebbenden
025 vanaf 2 inclusief openbaar onderzoek omgevingsvergunning
Indien tijdens de planvorming van het proces van de natuurinrichting blijkt dat jouw eigendomsperceel of gebruiksperceel belangrijk is voor de realisatie van dit project, dan wordt er contact opgenomen om dit verder te bespreken.
Agentschap voor Natuur en Bos Lennert Damen – gebiedscoördinator Kleine en Grote Nete T 014 63 93 62 lennert.damen@vlaanderen.be
Grobbendonk: donderdag 13 februari, grote zaal van de Volle Vaart, Vaartkom 6, Vorselaar: donderdag 20 februari, gemeentehuis, Markt 14. Deuren gaan om 19u30 open. Om 20u00 start de presentatie. Het einde is voorzien omstreeks 22u00.
Hoy-Ming To– planontwerper Graafweide Schupleer T 014 25 83 32 hoy-ming.to@vlm.be het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan voor de vallei van de Kleine Nete en Aa? Departement Omgeving Christophe Vandevoort - Projectleider AGNAS T 02 553 83 96 M 0492 15 13 99 christophe.vandevoort@vlaanderen.be het opstellen van het geïntegreerd beheerplan Kasteelhoeve en Watermolen Grobbendonk? Kempens Landschap vzw Philippe De Backer T 015 22 82 30 philippe.debacker@kempenslandschap.be
PARTNERS De betrokken partners van het natuurinrichtingsproject Graafweide Schupleer zijn: gemeentes Grobbendonk en Vorselaar, regionaal landschap Kleine en Grote Nete, het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB), de Vlaamse Landmaatschappij
natuurinrichting?
INFOAVONDEN OVER HET PROJECT
Vlaamse Landmaatschappij Els Remans – Projectleider Merode en Netegebied M 0499 05 25 92 els.remans@vlm.be
Met dit krantje word je op de hoogte gebracht van het natuurininrichtingsproject.
openbaar onderzoek
21
met afwisselend graslanden, ruigtes (vegetaties van overblijvende kruiden) en natte bossen die deels toegankelijk gemaakt worden via aangename en verrassende recreatieve routes.
EN JIJ?
20
projectuitvoeringsplan (PUP)
UITVOERING VAN DE WERKEN
Vanaf 2025 worden er grootschalige inrichtingswerken gepland om de natte natuurkern van ca. 150 hectare te realiseren als onderdeel van het Natura 2000-netwerk. Daarna ontstaat een gevarieerd landschap
eind 20
0 vanaf 2
WIL JE MEER WETEN OVER ...
WAT IS DE TIMING VAN DIT PROJECT?
(VLM), Agentschap Onroerend Erfgoed (OE), Departement Omgeving, Vlaamse Milieumaatschappij (VMM), dienst integraal waterbeleid van provincie Antwerpen, Natuurpunt, Boerenbond, Kempens Landschap vzw en diverse particuliere eigenaars.
het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan Troon? Gemeente Grobbendonk Luc Van Vlasselaar – diensthoofd grondgebonden zaken 014 50 78 94 luc.van.vlasselaer@grobbendonk.be
BIJKOMENDE INFORMATIE • De portaalsite dekleinenete.be geeft een overzicht aan de grote Vlaamse projecten in de vallei van de Kleine Nete. Verschillende documenten rond Graafweide Schupleer zijn terug te vinden op de pagina van het GRUP vallei van de Kleine Nete en Aa.
Natuurinrichting
GRAAFWEIDE SCHUPLEER
• Wandellussen en activiteiten kun je onder andere terugvinden op de website van Natuurpunt: www.natuurpunt.be/natuurgebied/schupleer. • Op de website van de VLM: www.vlm.be vind je het projectfiche en het ministerieel besluit terug van de instelling Natuurinrichting Graafweide Schupleer.
Vlaamse overheid
VLM.be NATUURENBOS.be
Wat is natuurinrichting? Om de natuur een handje te helpen heeft de Vlaamse regering ‘natuurinrichting’ in het leven geroepen. Natuurinrichting richt op geïntegreerde wijze gebieden in Vlaanderen zo in, dat natuur er alle kansen krijgt om voort te bestaan, zich te herstellen of verder te ontwikkelen in afstemming met andere vormen van plaatselijk landgebruik. Natuurinrichting biedt een brede waaier aan mogelijkheden. Natuurinrichting kan bijvoorbeeld het wegenpatroon aanpassen
of wegen van een andere verharding voorzien, de voedselrijke toplaag afgraven, grond- en waterhuishoudingswerken laten uitvoeren, constructies opruimen, begrazingsrasters plaatsen, afsluitingen plaatsen of wegnemen, fiets- en wandelpaden aanleggen door een gebied, educatieve infrastructuur voorzien, gronden aankopen of uitruilen… Natuurinrichting werkt steeds binnen de grenzen van een afgebakend gebied.
BESCHERMING Graafweide-Schupleer maakt deel uit van het Europese Natura 2000-gebied “Vallei van de Kleine Nete met brongebieden, moerassen en heiden’ (BE2100026) waarvoor de Vlaamse regering in 2014 de natuurdoelen vastlegde. Deze Europese natuurdoelen bepalen welke habitats er in het gebied behouden en ontwikkeld moeten worden. Voor meer info hierover kun je terecht op de website van Natura 2000: www.natura2000.vlaanderen.be
Het natuurinrichtingsproject Graafweide Schupleer
Grote delen van het projectgebied maken ook deel uit van het Vlaams Ecologisch Netwerk en zijn beschermd als cultuurhistorisch landschap.
WELKE ANDERE PROCESSEN LOPEN ER IN HET GEBIED? GRUP ‘Vallei van de Kleine Nete en Aa van Kasterlee tot Grobbendonk’
Gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan ‘Troon’
De Vlaamse Regering keurde in maart 2019 een startnota goed voor de opmaak van een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) voor de vallei van de Kleine Nete en Aa. Dat plan zal bijkomende natuur- en bosgebieden vastleggen in de vallei. Voor het deelgebied Graafweide-Schupleer besliste de regering om een natte natuurkern van ongeveer 150 hectare te realiseren en gelijktijdig met de opmaak van het GRUP het instrument ‘natuurinrichting’ in te zetten om deze natuurkern in te richten en een flankerend beleid voor de betrokken landbouwers uit te werken. Meer info over de opmaak van het GRUP vind je op www.vlaanderen.be/ agnas.
Voor de omgeving van de paardenhouderij en –fokkerij en de priorij Ten Troon maakte de gemeente Grobbendonk een gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan. Het plan werd definitief vastgesteld in 2018. Het RUP moest: • Een betere recreatieve ontsluiting van de priorij Ten Troon mogelijk maken om in de toekomst aan te kunnen sluiten op een recreatief netwerk op grotere schaal. • Basisrechten voorzien voor de woning behorende tot de priorij. • Bedrijfsactiviteiten bestendigen van de historisch gegroeide paardenhouderij. • De waardevolle natuur en landschappelijke waarden behouden en versterken.
WAAR WILLEN WE NAARTOE ?
Schupleer is één van de hefboomprojecten van het strategisch project ‘Veerkracht in de vallei van de Kleine Nete’.
De geïntegreerde gebiedsontwikkeling van het gebied Graafweide
Naast de natuurontwikkeling, wordt het gebied toegankelijker gemaakt voor zachte recreatie onder andere door een nieuwe wandelpadenstructuur. Landbouw
SITUERING Dit project omvat 349 hectare grond, verspreid over het grondgebied van Grobbendonk en Vorselaar.
kern van 150 hectare gerealiseerd wordt. Het landschap moet een gevarieerd hoogwaardige graslandlandschap worden met open en beboste gedeeltes. In het gebied zijn potenties voor het ontwikkelen van het zeldzame blauwgrasland en veldrusgrasland.
Huidige gewestplanbestemming
De bestemmingen op basis van het voorkeursscenario voor Graafweide-Schupleer dat de Vlaamse Regering in januari 2019 goedkeurde.
Opmaak geïntegreerd natuur- en erfgoedbeheerplan Kasteelhoeve en watermolen Grobbendonk. Vorselaar
Kempens Landschap vzw is in samenwerking met de gemeenten Grobbendonk en Natuurpunt in 2019 gestart met de opmaak van een ‘geïntegreerd natuuren erfgoedbeheerplan’ voor de site rond de Kasteelhoeve in Grobbendonk. Dit beheerplan omvat zowel het erfgoed- als natuurbeheer. Binnen dit beheerplan wordt werk gemaakt van een herbestemmingsonderzoek voor de kasteelhoeve (potentie- en haalbaarheidsonderzoek), een gedetailleerde inventarisatie van de ecologische en erfgoedwaarden, het formuleren van een visie op de ontwikkeling en het beheer van de site voor de komende 24 jaar én een concreet actieplan met de te nemen beheersmaatregelen.
Aa Grobbendonk
Kleine
Nete
Albertkanaal
Situering natuurinrichtingsproject Graafweide Schupleer
Op basis van het reeds doorlopen overlegproces, de genomen tussentijdse beleidsbeslissingen en de uitgevoerde studies voor het gebied Graafweide Schupleer besliste de Vlaamse Regering om voor het gebied een natuurinrichtingsproject in te zetten. De realisatie van de natte natuurkern zal hand in hand gaan met het flankerend landbouwbeleid. Het tempo van de natuurontwikkeling op gronden die vandaag in landbouwgebruik zijn, wordt bepaald door de gepaste oplossingen die voor de betrokken landbouwers kunnen geboden worden. Tegelijk zet het project in op samenwerking met landbouwers om uitmijning (terugwinnen van fosfaat uit landbouwgrond door aanplant van specifieke gewassen) te stimule-
ren. Een aanvaardbaar landbouweconomisch beheersmodel wordt via een specifiek traject gerealiseerd. Natuurrealisatie en zachte recreatie Het projectgebied ligt in het samenvloeiingsgebied van de Kleine Nete en Aa en omvat de beekvalleien van de Aa en de Kleine Nete gelegen tussen de dorpskernen van Grobbendonk en Vorselaar. De combinatie van de natte, open alluviale beekvalleien (valleien met veel afzetting van sediment) met de tussenliggende en aangrenzende hoger gelegen beboste zandgronden zorgen voor een opvallende landschappelijke verscheidenheid. Dit is een klein stukje vrij gaaf bewaard Kempens landschap, waar via natuurinrichting een natte natuur-
Van oudsher variëren de landbouwgronden hier van natte tot minder natte graslanden. Het ruimtelijk uitvoeringsplan zal ca. 100 hectare ‘agrarisch gebied met ecologisch belang’ herbestemmen naar ‘natuurgebied’ om de natte natuurkern van ca. 150 hectare te kunnen realiseren. Het natuurinrichtingsproject zal instrumenten inzetten om tot oplossingen te komen voor landbouwers die vandaag gronden bewerken in dat gebied. Volwaardige alternatieven worden aangeboden zoals het ruilen van gronden in natuurgebied tegen gronden in landbouwgebied, aankoop van gronden, vergoedingen en inschakeling in beheer. Hiervoor zijn de nodige financiële middelen voorzien.
Verwerven gronden De Vlaamse Landmaatschappij koopt gronden aan in functie van het natuurinrichtingsproject. In en buiten het projectgebied wordt landbouwgebied aangekocht. De aankoop van landbouwgronden gebeurt om landbouwers uit het natuurgebied te kunnen uitruilen. Indien je grond wenst te verkopen, kunt u contact opnemen met Elly Van Roie (014 25 83 07)