Vlaanderen is milieu
Kwaliteit van het zwemwater
2017
VLAAMSE MILIEUMAATSCHAPPIJ
www.vmm.be
DOCUMENTBESCHRIJVING Titel Kwaliteit van het zwemwater in 2017 Samenstellers Afdeling Rapportering Water, VMM Inhoud Bespreking van de kwaliteit van het zwemwater in 2017 Wijze van refereren Vlaamse Milieumaatschappij (2018), Kwaliteit van het zwemwater in 2017 Verantwoordelijke uitgever Michiel Van Peteghem, Vlaamse Milieumaatschappij Vragen in verband met dit rapport Vlaamse Milieumaatschappij Dokter De Moorstraat 24-26 9300 Aalst Tel: 053 72 62 10 info@vmm.be Depotnummer D/2018/6871/008
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 2
Kwaliteit van het zwemwater in 2017
SAMENVATTING De Vlaamse Milieumaatschappij volgt de zwemwaterkwaliteit van de 88 Vlaamse zwemwateren op en beoordeelt ze volgens de Europese zwemwaterrichtlijn 2006/7/EG in samenwerking met het Agentschap Zorg en Gezondheid. Op basis van deze richtlijn wordt het zwemwater ingedeeld in 4 verschillende klassen: uitstekend, goed, aanvaardbaar of slecht. Deze indeling gebeurt op basis van alle bacteriologische resultaten voor de parameters intestinale enterokokken en E. coli van de afgelopen 4 badseizoenen en geeft dus de gemiddelde zwemwaterkwaliteit weer. In 2017 behoorden 81 zwemwateren tot de klasse uitstekend, 5 tot de klasse goed en 2 tot de klasse aanvaardbaar. Het aantal uitstekende zwemwateren is het hoogste ooit, vooral door de blijvende verbetering van de zwemwaterkwaliteit aan de kust.
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2017
3
INHOUD 1 Evolutie van de zwemwaterkwaliteit ............................................................................................................ 6 1.1 Globale kwaliteit zwemwater ................................................................................................................ 7 1.2 Zwemwater in het binnenland ............................................................................................................... 9 1.3 Zwemwater aan de kust .......................................................................................................................11 2 Besluit ..........................................................................................................................................................13
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 4
Kwaliteit van het zwemwater in 2017
LIJST VAN TABELLEN Tabel 1: Overzicht van de kwaliteit van de zwemwateren in het binnenland .................................................10 Tabel 2: Overzicht van de kwaliteit van de zwemwateren aan de kust ...........................................................12
LIJST VAN FIGUREN Figuur 1: Evolutie van de kwaliteit van het zwemwater .................................................................................... 8 Figuur 2: Locatie en kwaliteit van de verschillende zwemwateren ................................................................... 8 Figuur 3: Evolutie van de kwaliteit van de zwemwateren in het binnenland. ................................................... 9 Figuur 4: Evolutie van de kwaliteit van de zwemwater aan de kust. ...............................................................11
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2017
5
1 EVOLUTIE VAN DE ZWEMWATERKWALITEIT Al meer dan 20 jaar volgt de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) de zwemwaterkwaliteit op in samenwerking met het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid. Dit gebeurde aanvankelijk op basis van de zwemwaterrichtlijn 76/160/EEG. Deze richtlijn is vervangen door de Europese zwemwaterrichtlijn 2006/7/EG. Aan de kust start het badseizoen officieel op 1 juni en eindigt op 15 september. Tijdens het badseizoen worden per badzone 25 stalen genomen. In de zwemvijvers begint het badseizoen op 1 mei en eindigt het op 15 september. Er worden per locatie 20 stalen per badseizoen genomen. Op basis van de huidige richtlijn wordt het zwemwater ingedeeld in 4 verschillende klassen: - uitstekend; - goed; - aanvaardbaar; - slecht. Deze indeling gebeurt op basis van alle bacteriologische resultaten voor de parameters intestinale enterokokken en E. coli van de afgelopen 4 badseizoenen. Het resultaat geeft dus de gemiddelde zwemwaterkwaliteit aan van de afgelopen 4 badseizoenen, ingedeeld volgens 4 klassen. Sinds 2011 verloopt de beoordeling in Vlaanderen volgens richtlijn 2006/7/EG. Omdat daarbij andere parameters en een andere beoordelingsmethode gebruikt worden, kunnen deze resultaten niet eenduidig vergeleken worden met de resultaten van voor 2011.
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 6
Kwaliteit van het zwemwater in 2017
1.1 Globale kwaliteit zwemwater In Vlaanderen zijn er 88 officiĂŤle zwemwateren, waarvan 42 badzones aan de kust en 46 zwemwateren in het binnenland. Daarvan werden in 2017 81 als uitstekend beoordeeld, 5 als goed en 2 als aanvaardbaar. Het aantal uitstekende zwemwateren blijft nog jaarlijks toenemen. Alle resultaten kan je terugvinden op de website www.kwaliteitzwemwater.be
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2017
7
Figuur 1: Evolutie van de kwaliteit van het zwemwater
Figuur 2: Locatie en kwaliteit van de verschillende zwemwateren
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 8
Kwaliteit van het zwemwater in 2017
1.2 Zwemwater in het binnenland Van de 46 zwemvijvers behoren er: • • • •
41 tot de klasse uitstekend (89,1%) 3 tot de klasse goed (6,5%) 2 tot de klasse aanvaardbaar (4,3%) 0 tot de klasse slecht (0%)
Het aantal uitstekende zwemvijvers is even hoog als vorig jaar. In tegenstelling tot vorig jaar is er geen enkele locatie meer die slecht scoorde. Figuur 3: Evolutie van de kwaliteit van de zwemwateren in het binnenland.
Ondanks de goede bacteriologische resultaten werden door het Agentschap Zorg en Gezondheid toch vier zwemverboden geadviseerd: - van 08/08 tot en met 10/08 in het Klein Strand in Jabbeke; - van 11/08 tot en met 24/08 in domein Ter Heide in Rotselaar; - van 22/08 tot 31/08 in Geerensheide in Kinrooi; - van 05/09 tot en met 14/09 in domein Ter Heide in Rotselaar. In al deze gevallen ging het om een drijflaag van cyanobacteriën. Dit zijn bacteriën die, drijvend aan het wateroppervlak, een blauwgroene, soms roodbruine olieachtige laag vormen op het water. Bij warm weer kunnen ze vooral in stilstaand voedselrijk oppervlaktewater woekeren. Als de olieachtige laag op het water
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2017
9
dikker wordt en het wier dichter op elkaar drijft, sterven de blauwwieren af en komen er giftige stoffen vrij die schadelijk kunnen zijn voor mens en dier. Door die giftige stoffen in te ademen of op te nemen via de mond of de huid kunnen gezondheidsklachten ontstaan zoals diarree en braken, irritatie van de ogen, oren en huid, hoofdpijn, luchtwegklachten, allergische reacties en astma. De kwaliteit van de verschillende zwemwateren in het binnenland is als volgt: Tabel 1: Overzicht van de kwaliteit van de zwemwateren in het binnenland
Nummer
Locatie zwemwater
Beoordeling
79300 83700 87500 107760 115600 115800 121500 136100 139900 142500 142550 183550 201010 201040 237500 296500 296600 300260 303830 300260 303830 310200 313600 324630 324650 377220 377240 380150 4900 407800 416310 422700 454650 454840 531735 542500
De Mosten Hoogstraten Breebos Rijkevorsel Tulderheyde - Ravels Goolderheide - Bocholt Geerensheide - Kinrooi Batven - Kinrooi De Steenberg - Kinrooi Wouterbron - Maaseik Kikmolen - Maasmechelen Sonnevijvers (grote vijver) – Lanaken Sonnevijvers (Kleine vijver) - Lanaken Keienven - Wuustwezel De Ster strand – St-Niklaas De Ster 50m bad – St-Niklaas Diepvennen - Londerzeel Lilse Bergen (Kleine) Lilse Bergen (Grote) De Hoge Rielen - Kasterlee Korte Heide - Kasterlee De Hoge Rielen - Kasterlee Korte Heide - Kasterlee Berkenstrand - Retie Zilverstrand - Mol Hof Van Eden – Westerlo ’t Heultje – Westerlo De Nekker (grote vijver) – Mechelen De Nekker (kleine vijver) - Mechelen Domein Hofstade - Zemst Damse Vaart – Brugge Ter Heide – Rotselaar Paalse Plas – Beringen Fonteintje - Beringen De Plas - HH Heidestrand – Zonhoven De Gavers – Geraardsbergen Nieuwdonk - Berlare
Uitstekend Uitstekend Uitstekend Aanvaardbaar Uitstekend Goed Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Goed Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 10
Kwaliteit van het zwemwater in 2017
Nummer
Locatie zwemwater
Beoordeling
848760 570130 570150 570165 590010 633055 842720 843600 848775 848795 871500 875460
Nuclea - Mol Blaarmeersen zwemsportzone – Gent Blaarmeersen strand-badzone – Gent Blaarmeersen Peuterspeelkreek - Gent Vosselaere Put - Deinze De Gavers - Harelbeke Baalse hei - Turnhout Zilvermeer - Mol Campinastrand - Dessel Familiestrand Postel – Mol Klein Strand - Jabbeke Sint Pietersplas - Brugge
Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Goed Uitstekend Uitstekend Uitstekend Aanvaardbaar Uitstekend Uitstekend Uitstekend
1.3 Zwemwater aan de kust Van de 42 badzones aan de kust behoren er: • 40 tot de klasse uitstekend (95,2%) • 2 tot de klasse goed (4,8%) De zwemwaterkwaliteit aan de kust blijft verbeteren. Het aantal uitstekende zwemwateren aan de kust is al sinds 2013 in stijgende lijn en op twee na behoren alle zwemwateren aan de kust al tot die klasse. Er was in 2017 ook geen enkel zwemverbod aan de kust.
Figuur 4: Evolutie van de kwaliteit van de zwemwater aan de kust.
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2017
11
Na felle regenbuien stellen we soms tijdelijk een minder goede waterkwaliteit vast in de buurt van de havengeulen van Oostende, Blankenberge en Nieuwpoort. Als het hard of langdurig regent, kan de rioleringsen zuiveringsinfrastructuur de grote hoeveelheid regenwater vaak niet aan. Dan treedt de overstortwerking in werking, waarbij ongezuiverd afvalwater in de waterlopen en havens terechtkomt. De kwaliteit van de verschillende zwemwateren aan de kust is als volgt: Tabel 2: Overzicht van de kwaliteit van de zwemwateren aan de kust
Nummer
Locatie zwemwater
Beoordeling
10 20 30 40 50 60 70 80 100 110 115 120 130 140 150 155 160 162 170 180 185 190 193 200 210 220 230 240 250 260 270 280 290 297 300 310 320
De Panne Leopold De Panne Canadezenplein Koksijde St-Idesbald Koksijde Ster Der Zee Koksijde Hoge Dijk Koksijde Vredestraat Koksijde St-Andre Koksijde Centrum (Oostduinkerke) Koksijde Duinpark (Oostduinkerke) Koksijde Groenendijk (Oostduinkerke) Nieuwpoort Leopoldplein Nieuwpoort Badinstallatie Middelkerke St-Laureins Middelkerke Meeuwenlaan Middelkerke Rotonde Middelkerke Houyouxstraat Middelkerke Casino-West Middelkerke Excelsior Oostende Raversijde-bad Oostende Diksmuide Oostende Northlaan Oostende Koninginnelaan Oostende Noodstrand Christinastraat Oostende Duin en Zee Bredene Turkeyen Bredene Duingat Bredene Astrid Bredene Droge Opgang Bredene De Duinpan De Haan Vosseslag De Haan Centrum De Haan Wenduine De Haan Harendijke Blankenberge Weststraat Blankenberge Kerkstraat Blankenberge Artanhelling Brugge Westkant (Zeebrugge)
Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Goed Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Goed Uitstekend Uitstekend
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 12
Kwaliteit van het zwemwater in 2017
330 340 360 380 390
Knokke-Heist Centrum Heist Knokke-Heist Duinbergen Knokke-Heist Casino Knokke-Heist Zoute Knokke-Heist Lekkerbek
Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend Uitstekend
2 BESLUIT In 2017 volgde de Vlaamse Milieumaatschappij de zwemwaterkwaliteit op van 88 locaties. De resultaten van de afgelopen 4 jaar werden gebruikt om de zwemwaterkwaliteit te beoordelen volgens de EU richtlijn 2006/7/EG. De zwemwaterkwaliteit in 2017 is de beste sinds 2011. Het percentage uitstekende zwemwateren is toegenomen tot 92%. De verbetering is vooral toe te schrijven aan de blijvende verbetering van de kwaliteit van de kustwateren door de verdere sanering van het afvalwater. Aan de kust behoren nu op twee na alle zwemwateren nu tot de klasse uitstekend. Voor de zwemwateren in het binnenland moet de cyanobacteriĂŤnproblematiek nauwlettend opgevolgd worden. Dit fenomeen vormt een gezondheidsrisico en doet zich vooral voor in stilstaande voedingsrijke wateren. Hierdoor was in 2017 op 4 zwemvijvers een tijdelijk zwemverbod.
\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Kwaliteit van het zwemwater in 2017
13
Vlaamse Milieumaatschappij Dokter De Moorstraat 24-26 9300 Aalst www.vmm.be