(V r a g e n , i n f o?)
REALISATIES OP HET TERREIN
(Wat
i s
r e e d s
g e b e u r d ?
Werken deel 1
)
Foto links en rechts: ruimen van de Loopgracht
Om de levenskwaliteit van watergebonden planten en dieren in het natuurreservaat te verzekeren, is voldoende en kwaliteitsvol water nodig in combinatie met een gezonde waterbodem. De diepte van het water in de waterloop speelt hierbij een cruciale rol: vorstvrij water in de winter en geen droogval in de zomer. Daarom werd in 2004 (februari - juni) over een lengte van 1,8 km alle slib uit de Loopgracht verwijderd en afgevoerd.
Werken deel 2
Wie meer informatie wil over het project Bourgoyen-Ossemeersen, kan terecht op onderstaande adressen. Agentschap voor Natuur en Bos Gebr. Van Eyckstraat 4 - 6, 9000 Gent Dries Desloover, voorzitter natuurinrichtingscomité tel 09/265.46.46 - fax 09/265.45.88 dries.desloover@lin.vlaanderen.be Vlaamse Landmaatschappij Oost-Vlaanderen Ganzendries 149, 9000 Gent Toon van Coillie, projectleider tel 09/244.85.04 - toon.vancoillie@vlm.be Michaël Roos, verantwoordelijke werken tel 09/244.85.81 - michael.roos@vlm.be Els Seghers, communicatieverantwoordelijke tel 09/244.85.03 - fax 09/244.85.99 els.seghers@vlm.be Stad Gent - Groendienst Stedelijk Natuurreservaat BourgoyenOssemeersen Driepikkelstraat 32, 9030 Mariakerke Bart De Muynck tel 09/216.28.06 - bart.demuynck@gent.be Mia Meirsschaut tel 09/216.28.08 - mia.meirsschaut@gent.be
(Bezoek d e
Geluidswerende gronddam
Geluidswerend scherm
Luchtfoto: graafwerken ter hoogte van de Schapenweide
In februari 2005 werd gestart met de grond- en waterwerken. Het afgraven van de Schapenweide zal de oppervlakte natte meersen aanzienlijk verhogen. De vrijgekomen grond wordt deels hergebruikt bij de aanleg van de geluidswerende gronddam. Ter hoogte van de waardevolle hooilanden aan de Meerskant werd een geluidswerend scherm geplaatst.
april 2006
p
r
o
j e c t
Bourgoyen-Ossemeersen
(Woord
v o o r a f
)
Beste lezer, Het instrument ‘natuurinrichting’ maakt deel uit van het natuurbeleid van de Vlaamse regering. Met natuurinrichting worden géén bijkomende gebieden voor natuur afgebakend, maar wil de overheid de bestaande natuurgebieden beter inrichten en laten ont wikkelen. Net als op verschillende andere plaatsen in Vlaanderen voert de Vlaamse overheid ook in de Bourgoyen-Ossemeersen (Gent) een natuurinrichtingsproject uit. De Bourgoyen-Ossemeersen is een zeer waardevol natuurreservaat niet alleen op Vlaams maar zelfs op Europees niveau.
a a n
w e r k e n
wer
(Situering)
ken
in u itvo erin g Het gebied herbergt een grote verscheidenheid aan planten en dieren en is tevens een belangrijk overwinteringsgebied voor vogels. De natuurinrichtingsmaatregelen hebben tot doel bijkomende natuurwaarden te ontwikkelen en de kwaliteit van de aanwezige natuur te versterken. Hierbij wordt veel aandacht besteed aan maatregelen die de recreatieve druk beheersen en de natuurbeleving optimaliseren. Dit krantje geeft een overzicht van de op stapel staande werken in dit unieke randstedelijke natuurgebied.
Het projectgebied Bourgoyen-Ossemeersen ligt in het noordwesten van Gent. De westzijde wordt begrensd door de R4 en de Ringvaart. In het noorden wordt het plangebied afgebakend door de woonkern van Mariakerke. De woonkern langs de Rooigemlaan vormt de oostelijke grens. In het zuiden worden de Ossemeersen met het waterzuiveringsstation begrensd door de Drongensesteenweg. Het gebied omvat een oppervlakte van 215 ha die als natuurreservaat wordt beheerd en eigendom is van de Stad Gent (94 %), het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek en de natuurvereniging Natuurpunt.
)
Er worden op geregelde tijdstippen geleide bezoeken aan de werf georganiseerd (elke eerste woensdag van de maand). De juiste data worden bekendgemaakt in de pers en het stedelijk natuurcentrum.
Het projectgebied heeft de bestemming natuurreservaat. Dit betekent dat de natuur hier op de eerste plaats komt. Omwille van de wetenschappelijke en landschappelijke waarde is een groot deel van het gebied eveneens beschermd als landschap.
Bourgoyen vanuit de lucht
(C o l o f o n) - Eindredactie, grafische vormgeving en foto's: VLM Oost-Vlaanderen - april 2006 - VU: ir. Roland de Paepe, gedelegeerd bestuurder, Vlaamse Landmaatschappij Gulden-Vlieslaan 72, 1060 Brussel
http://www.vlm.be - http://www.gent.be
(Samenwerking) Bij natuurinrichting werken verschillende instanties samen. Het Agentschap voor Natuur en Bos en de Vlaamse Landmaatschappij leveren het voorbereidende werk en werken de inrichtingsmaatregelen uit in opdracht van het natuurinrichtingscomité. De financiering van het project gebeurt door het Agentschap voor Natuur en Bos, de afdeling Wegen en Verkeer Oost-Vlaanderen en het stadsbestuur van Gent. De Vlaamse Landmaatschappij verzorgt de leiding en het toezicht van de werken.
Oeverzwaluw
(Wat
Natuurinrichting in de B h e e f t o p
h e t
m e n o o g ?
)
Via natuurinrichting wil men de natuur optimale ontwikkelingskansen geven. Maar hoe vertaalt zich dat concreet in de Bourgoyen-Ossemeersen?
Werken deel 2 - grond- en waterwerken GROND- EN WATERWERKEN
Herstel meersenlandschap De Schapenweide is een kunstmatige ophoging in het meersengebied. Door het afgraven ervan zal de oppervlakte aaneengesloten natte gronden, die van oudsher het gebied kenmerken, vergroten. De afgraving draagt bij tot het herstel van de oorspronkelijke variatie in het landschap.
Beschrijving
• afgraven opgehoogde terreinen (‘Schap • stuwtjes met schotbalken (verspreid in h • geluidswerende constructie langs de gew - gronddam Noord (Vliegplein - scherm (Meerskant en Kroo - gronddam Zuid (van ‘Schap • steile wand voor oeverzwaluw en ijsvoge • winterverblijfplaatsen voor vleermuizen ( • houtwal (Drongensesteenweg) • afvlakken taluds (centrale ophoging rond • dijkje (langs Ringsloot)
Kostprijs
3,3 miljoen euro
Financiering
Vlaams gewest AMINAL 2,7 miljoen euro,
Start werken
februari 2005
Verhogen natuurwaarden Na het afgraven van de Schapenweide zal het reservaat een biotoop rijker zijn: een permanent drassig gebied. Hierdoor zullen planten en dieren die gebonden zijn aan moerassen, zich in het gebied kunnen vestigen. Het beheer van een groot deel van het natuurreservaat is gericht op de vele vogels die er komen broeden en voedsel zoeken. Naast het scheppen van een geschikte leefomgeving voor overwinterende watervogels gaat ook aandacht naar een weidevogelbiotoop waar steltlopers zich thuis voelen. In het noorden van het reservaat wordt eerder gestreefd naar waardevolle graslanden met een netwerk van knotbomenrijen, riet- en houtkanten, ... die interessant zijn als leefgebied voor verschillende soorten planten en dieren, zoals de steenuil.
Oeverzwaluwen en vleermuizen Oeverzwaluwen zijn bedreigde vogels. Ze broedden oorspronkelijk in de afgebrokkelde, steile wanden van natuurlijk kronkelende rivieren. Mede doordat die bijna niet meer bestaan in Vlaanderen vermindert het aantal oeverzwaluwen. Om de broedgelegenheid te vergroten, wordt ter hoogte van de Vliegpleinkouter een steile oeverzwaluwwand aangelegd waarin de dieren kunnen nestelen. In de gronddam worden op 2 plaatsen vleermuizenkokers aangebracht en onder de spoorwegdijk wordt het bestaande gewelf aangepast in functie van de overwintering van vleermuizen.
Waterhuishouding Het huidige waterbeheer in het natuurgebied staat volledig in functie van fauna en flora. Daarvoor is een peilregeling in afzonderlijke deelbekkens noodzakelijk. Om dit peilbeheer te optimaliseren, worden op verschillende plaatsen nieuwe schotbalkstuwen gebouwd.
Recreatie De paden van het huidige wandelcircuit worden heraangelegd. De bestaande vogelkijkhut wordt vervangen door een grotere en er komt een nieuwe kijkhut ter hoogte van de Bunderweg. Aan de zes ingangen zullen informatieborden de recreanten de weg in het natuurgebied wijzen. De toegankelijkheid voor personen met een handicap wordt verbeterd.
Loopbrug
Geluidswerende gronddam en geluidsscherm De aanleg van een gronddam en geluidswerend scherm langs de drukke R4 moeten zorgen dat de rust in het natuurreservaat terugkeert. De gronddam werd aangelegd met grond afkomstig van de afgegraven terreinen. Gronddam
Bourgoyen-Ossemeersen (Realisaties op het terrein)
wer
Werken deel 3 - infrastructuurwerken
ken
in u itvo erin g
INFRASTRUCTUURWERKEN
enweide’) het gebied) westweg R4 nkouter) osvarenplas) penweide’ tot Bunderweg) el (gronddam Noord) (gronddam Zuid en onder de spoorwegdijk)
Beschrijving
• aanplanten hoogstamboomgaard (erf Valkenhuis) • inrichten van de 6 gebiedstoegangen - infohut - fietsenstaanders - zitbank - voetgangers- en fietssluis • (her)aanleggen wandelcircuit - wegen en paden - bruggen en loopbruggen - zitbanken - draaihekjes - helling naar spoorwegdijk • bouwen van 2 observatiehutten (oude vuilnisbelt Valkenhuisweg, Bunderweg) • plaatsen nieuwe banken • vervangen weidehekken (verspreid in het gebied)
Kostprijs
De kostprijs wordt geraamd op 0,7 miljoen euro
Financiering
Vlaams gewest AMINAL 90 %, Stad Gent 10 %
Start werken
januari 2006
d het Valkenhuis)
Vlaams gewest AWV 0,6 miljoen euro
Info- en toegangsmodule
(L e g e n d e)
(V r a g e n , i n f o?)
REALISATIES OP HET TERREIN
(Wat
i s
r e e d s
g e b e u r d ?
Werken deel 1
)
Foto links en rechts: ruimen van de Loopgracht
Om de levenskwaliteit van watergebonden planten en dieren in het natuurreservaat te verzekeren, is voldoende en kwaliteitsvol water nodig in combinatie met een gezonde waterbodem. De diepte van het water in de waterloop speelt hierbij een cruciale rol: vorstvrij water in de winter en geen droogval in de zomer. Daarom werd in 2004 (februari - juni) over een lengte van 1,8 km alle slib uit de Loopgracht verwijderd en afgevoerd.
Werken deel 2
Wie meer informatie wil over het project Bourgoyen-Ossemeersen, kan terecht op onderstaande adressen. Agentschap voor Natuur en Bos Gebr. Van Eyckstraat 4 - 6, 9000 Gent Dries Desloover, voorzitter natuurinrichtingscomité tel 09/265.46.46 - fax 09/265.45.88 dries.desloover@lin.vlaanderen.be Vlaamse Landmaatschappij Oost-Vlaanderen Ganzendries 149, 9000 Gent Toon van Coillie, projectleider tel 09/244.85.04 - toon.vancoillie@vlm.be Michaël Roos, verantwoordelijke werken tel 09/244.85.81 - michael.roos@vlm.be Els Seghers, communicatieverantwoordelijke tel 09/244.85.03 - fax 09/244.85.99 els.seghers@vlm.be Stad Gent - Groendienst Stedelijk Natuurreservaat BourgoyenOssemeersen Driepikkelstraat 32, 9030 Mariakerke Bart De Muynck tel 09/216.28.06 - bart.demuynck@gent.be Mia Meirsschaut tel 09/216.28.08 - mia.meirsschaut@gent.be
(Bezoek d e
Geluidswerende gronddam
Geluidswerend scherm
Luchtfoto: graafwerken ter hoogte van de Schapenweide
In februari 2005 werd gestart met de grond- en waterwerken. Het afgraven van de Schapenweide zal de oppervlakte natte meersen aanzienlijk verhogen. De vrijgekomen grond wordt deels hergebruikt bij de aanleg van de geluidswerende gronddam. Ter hoogte van de waardevolle hooilanden aan de Meerskant werd een geluidswerend scherm geplaatst.
april 2006
p
r
o
j e c t
Bourgoyen-Ossemeersen
(Woord
v o o r a f
)
Beste lezer, Het instrument ‘natuurinrichting’ maakt deel uit van het natuurbeleid van de Vlaamse regering. Met natuurinrichting worden géén bijkomende gebieden voor natuur afgebakend, maar wil de overheid de bestaande natuurgebieden beter inrichten en laten ont wikkelen. Net als op verschillende andere plaatsen in Vlaanderen voert de Vlaamse overheid ook in de Bourgoyen-Ossemeersen (Gent) een natuurinrichtingsproject uit. De Bourgoyen-Ossemeersen is een zeer waardevol natuurreservaat niet alleen op Vlaams maar zelfs op Europees niveau.
a a n
w e r k e n
wer
(Situering)
ken
in u itvo erin g Het gebied herbergt een grote verscheidenheid aan planten en dieren en is tevens een belangrijk overwinteringsgebied voor vogels. De natuurinrichtingsmaatregelen hebben tot doel bijkomende natuurwaarden te ontwikkelen en de kwaliteit van de aanwezige natuur te versterken. Hierbij wordt veel aandacht besteed aan maatregelen die de recreatieve druk beheersen en de natuurbeleving optimaliseren. Dit krantje geeft een overzicht van de op stapel staande werken in dit unieke randstedelijke natuurgebied.
Het projectgebied Bourgoyen-Ossemeersen ligt in het noordwesten van Gent. De westzijde wordt begrensd door de R4 en de Ringvaart. In het noorden wordt het plangebied afgebakend door de woonkern van Mariakerke. De woonkern langs de Rooigemlaan vormt de oostelijke grens. In het zuiden worden de Ossemeersen met het waterzuiveringsstation begrensd door de Drongensesteenweg. Het gebied omvat een oppervlakte van 215 ha die als natuurreservaat wordt beheerd en eigendom is van de Stad Gent (94 %), het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek en de natuurvereniging Natuurpunt.
)
Er worden op geregelde tijdstippen geleide bezoeken aan de werf georganiseerd (elke eerste woensdag van de maand). De juiste data worden bekendgemaakt in de pers en het stedelijk natuurcentrum.
Het projectgebied heeft de bestemming natuurreservaat. Dit betekent dat de natuur hier op de eerste plaats komt. Omwille van de wetenschappelijke en landschappelijke waarde is een groot deel van het gebied eveneens beschermd als landschap.
Bourgoyen vanuit de lucht
(C o l o f o n) - Eindredactie, grafische vormgeving en foto's: VLM Oost-Vlaanderen - april 2006 - VU: ir. Roland de Paepe, gedelegeerd bestuurder, Vlaamse Landmaatschappij Gulden-Vlieslaan 72, 1060 Brussel
http://www.vlm.be - http://www.gent.be
(Samenwerking) Bij natuurinrichting werken verschillende instanties samen. Het Agentschap voor Natuur en Bos en de Vlaamse Landmaatschappij leveren het voorbereidende werk en werken de inrichtingsmaatregelen uit in opdracht van het natuurinrichtingscomité. De financiering van het project gebeurt door het Agentschap voor Natuur en Bos, de afdeling Wegen en Verkeer Oost-Vlaanderen en het stadsbestuur van Gent. De Vlaamse Landmaatschappij verzorgt de leiding en het toezicht van de werken.
Oeverzwaluw