Issuu

IN HET WIEL VAN PMV 2020

E V R N S E L T A T G I IN HET WIEL VAN PMV 2020

135 WERKNEMERS

1.111,7 MILJOEN EURO Geïnvesteerd vermogen

287,2 MILJOEN EURO Investeringsbedrag 2020 (leningen, kapitaal en fondsen)

41,6 MILJOEN EURO Geconsolideerd nettoresultaat

1.492,3 MILJOEN EURO Geadviseerd & beheerd vermogen

P.10

P.16

MAATSCHAPPELIJKE MEERWAARDE

CORONA

INHOUD | RITTEN

6 P.68

P.76

ONDERNEMINGEN

PROJECTEN

Start-ups Groeibedrijven Mature bedrijven

Gebiedsontwikkeling Onroerend erfgoed Energie Infrastructuur

P.20

P.34

P.50

FINANCIERING OP MAAT

STANDAARDFINANCIERING

CIJFERS EN GRAFIEKEN

Kapitaal Leningen Waarborgen Fondsen

Winwinleningen Startleningen Cofinanciering Cofinanciering+ Waarborgen tot 1,5 mln.

P.90

P.94

P.110

DEUGDELIJK BESTUUR

FINANCIEEL VERSLAG VAN DE INVESTERINGS- EN BEHEERACTIVITEITEN

GECONSOLIDEERDE JAARREKENING EN VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR 9

P R O LO O G

Hoopvol Toen we vorig jaar de proloog schreven voor het jaarverslag van 2019 en de coronacrisis zich al aandiende, zonder dat we de volledige impact ervan al konden vermoeden, voorspelden we dat de expertise nodig zou zijn van een uitgebouwde professionele investeringsorganisatie om ondernemingen door de crisis te helpen. Een jaar later blijkt dat de impact van COVID-19 immens is, zowel op de economie als op de inspanningen van PMV om bedrijven van gepaste financieringsinstrumenten te voorzien.

orona was vorig jaar en is spijtig genoeg nog steeds, overal. Bijna al onze bedrijven hebben de gevolgen gevoeld van de mokerslag die COVID-19 sinds maart uitdeelt aan onze economie. De man met de hamer, ook bekend in de koers die traditioneel het thema is van dit jaarverslag, haalde verwoestend uit. En dan nog een paar keer. Het bruto binnenlands product (bbp) daalde, net als de omzet van vele bedrijven. COVID-19 sloeg een gat in de kas, en nogal wat ondernemingen waren niet voorbereid op zo’n tegenslag. Zelfs de fitste renners die voor de koers de beste kaarten hadden — denk aan outperformers zoals Kinepolis — kregen het hard te verduren en zagen zich genoodzaakt extra financiering te zoeken. De pandemie was een helling die niet op het parcours van de rit stond. En toen het peloton boven was, bleken er nóg onvoorziene cols op het parcours te liggen. Snelle respons Gelukkig was de leider van de wielerploeg alert: de bevoorrading werd voorzien, de helpers zaten mee in de koers… Dankzij een snelle overheidsrespons, ook via PMV, zijn acute kasprobleem vermeden en bleef de verwachte faillissementengolf uit. Uitstel of afstel, dat is nu de vraag. Een tijdelijke oplossing voor de liquiditeitsnoden op korte termijn mag dan wel de meubelen gered hebben, ook na de crisis moeten onze ondernemingen weer op eigen benen kunnen staan. Daarvoor moeten ze hun businessplan

herbekijken en hoogst waarschijnlijk het eigen vermogen versterken. De pandemie heeft de kaarten herschud en dwingt heel wat bedrijven tot zelfreflectie en ingrijpende keuzes. Maar ook bij dat proces is PMV als actieve financier graag bereid haar portefeuillebedrijven bij te staan. Overlevers en verliezers Het moet gezegd: ook op het werkvolume van de professionals bij PMV was de impact van COVID-19 groot. Meer dan duizend bedrijven vroegen de coronalening aan, vele andere vroegen advies of deden een beroep op andere financieringsmiddelen van PMV. De verwerking van die vloedgolf noopte ons tot bijkomende aanwervingen. Vele aanvragen werden na analyse goedgekeurd, heel wat werden er ook geweigerd. Het kan immers niet de bedoeling zijn een lening te verschaffen aan een bedrijf dat het niet zal kunnen terugbetalen. Traden we als kredietprofessionals te streng op? Goed beseffend dat we met de goedkeuring of weigering van een dossier het onderscheid maakten tussen overlevers en verliezers, hebben we bij PMV steeds gehandeld vanuit de ambitie om bedrijven die vóór de start van de crisis gezond waren (en dus winst maakten), gezond door de pandemie te loodsen. Het zou immers verkeerd zijn de gezonde bedrijven te weinig en de ongezonde te veel te helpen. Dat onze instrumenten de juiste waren, blijkt uit de impact die ze ondertussen hebben én de waardering die ze bij de bedrijven krijgen. Relance Winstgevende maar door de crisis geraakte bedrijven die door liquiditeitsproblemen insolvabel dreigen te worden: net die ondernemingen moeten worden gered. Van bij de start van de crisis zetten we bij PMV daarom in op het opvangen van de liquiditeitsnood maar tegelijk op relance en de versterking van de solvabiliteit van start-ups, scale-ups, kmo’s en corporates. Met de coronaleningen, het Welvaartsfonds en het Vriendenaandeel hebben we daarvoor

geschikte instrumenten gecreëerd die beloftevolle bedrijven de nodige zuurstof geven om, hopelijk zo snel mogelijk, weer aan te sluiten bij hun groeitraject. Dat een grote crisis ondanks alle maatregelen toch sommige bedrijven doet sneuvelen, is op korte termijn natuurlijk sneu maar heeft op lange termijn het gevolg dat ze zo plaats maken voor nieuwe ondernemingen. We hebben gedaan wat we konden, met slimme maatregelen en gepaste instrumenten om de juiste beslissingen te nemen. Krater We trappen een open deur in wanneer we stellen dat 2021 nog een moeilijk jaar wordt. De krater die het virus in onze welvaart sloeg, is nog lang niet gevuld. Voor sommige ondernemingen zal de crisisfase nog lang duren. Voor andere wenkt de heropstart. Hoopvol wachten we betere tijden af, wetend dat de financiële uitdagingen enorm zijn, maar ook dat bedrijven die proberen weer op eigen benen te gaan staan niet aan hun lot worden overgelaten. PMV is vastbesloten ervoor te zorgen dat ze de financiering én de begeleiding vinden om opnieuw op te starten, hun groeipad te hervatten en de relance van onze economie — het herstel is hier en daar al zichtbaar — vorm te geven. Net als in de koers weten we dat achter elk succes een hardwerkende groep renners schuilt die de zege van de kopman mogelijk maken. Die o zo belangrijke knechtenrol willen we, meer dan ooit, voor onze Vlaamse ondernemingen opnemen. Koen Kennis, voorzitter

“Meer dan duizend bedrijven vroegen de coronalening aan, vele andere vroegen advies of deden een beroep op andere financieringsmiddelen van PMV.”

1 MAATSCHAPPELIJKE MEERWAARDE

M A AT S C H A P P E L I J K E M E E R WA A R D E

Maatschappelijke meerwaarde voor Vlaanderen en ver daarbuiten PMV heeft reeds jarenlang een bijzondere zoniet unieke positie in het investeringslandschap. Bij de oprichting in 2001 kreeg PMV naast haar financiële taak meteen ook een maatschappelijke rol. PMV is bijzonder verheugd vast te stellen dat maatschappelijke impact vandaag ook steeds meer nagestreefd wordt door private financiers, waardoor een grote hefboom ontstaat.

et in kaart brengen van de gerealiseerde maatschappelijke meerwaarde via de portefeuille van PMV is bewust een gefaseerde oefening geweest. De eerste fase (2018) omvatte een evaluatie van de business unit Life Science & Care. In 2019 werden alle PMV-business units geëvalueerd, uitgezonderd de fonds-investeringen en de activiteiten van PMV/z. In 2020 werd de gehele impact van de PMV-groep in kaart gebracht. PMV ontwikkelde — samen met Forum Ethibel — een methode om de maatschappelijke impact van haar activiteiten te evalueren. Enerzijds gaat het om een methode voor de financieringsactiviteiten op maat, op basis van 16 specifieke criteria; anderzijds werd een techniek ontwikkeld voor de gestandaardiseerde financieringsproducten, een methode op basis van NACE-codes.De organisatie is trots op die verwezenlijking; tegelijk is het een moment voor reflectie, meer bepaald reflectie over de volgende fase. 16 criteria Bij de financieringsactiviteiten op maat gebeurde een individuele evaluatie per investeringsdossier op basis van de 16 criteria waarna een verrekening volgde van het financiële gewicht van de investering (een groot investeringsticket krijgt een groter gewicht). Vervolgens gebeurde er een transpositie van de KPI naar de UN Sustainable

Development Goals (17), een peer-to-peer review van individuele beoordelingen en een rapportering van de relatief gerealiseerde maatschappelijke meerwaarde op het niveau van zowel de business unit als PMV. Die post-investering evaluatiemethode resulteert in een geobjectiveerde beoordeling van het relatief aandeel van de SDG’s in de totale investeringsportefeuille van PMV. NACE-codes De evaluatiemethode voor de gestandaardiseerde investeringsactiviteiten startte met een oplijsting van alle dossiers, met sommatie per NACE-sectie (A, B tot T) waarna een relevante indicator per SDG’s werd afgeleid volgens de Belgische indicatoren voor duurzame ontwikkeling. Per NACE-sectie werd relevant cijfermateriaal verzameld i.f.v. de respectieve indicator. Indien er geen representatief cijfermateriaal beschikbaar was voor een SDG werd een correlatie t.o.v. andere indicatoren bepaald. De activiteiten werden vervolgens omgezet naar een relatieve contributie per SDG waarna een consolidatie volgde op PMV-niveau. Die post-investering evaluatiemethode resulteert in een relatieve en benaderde impactanalyse per SDG. Maatschappelijke meerwaarde verankeren Op basis van haar evaluatie oordeelt Forum Ethibel: “PMV heeft duidelijk enkele stappen voorwaarts gezet om de methodologische aanpak te versterken en om haar maatschappelijke meerwaarde in de organisatie verder te verankeren. Deze methodologische upgrade brengt meer accurate inzichten in de maatschappelijke meerwaarde voor elke business unit en voor PMV als geheel.” De volledige evaluatie door Forum Ethibel kan worden opgevraagd bij PMV (filip.clarisse@pmv.eu).

“PMV wil de uitdaging opnemen om een pre-investeringsvisie en -beleid op te zetten.” 14

Evaluatiemethode op basis van 16 criteria verdeeld over de domeinen people, planet, profit en governance People • Surplus value for the region. Initiative that strengthens the region’s reputation or impact. • Quality of life. Enhance the quality of life of people and create a better living standard. • Unmet (medical/social) needs. The company tries to resolve unmet medical/veterinary, social or other (health) needs through its activities. The company invests in prevention of diseases. • Access to or improvement of (digital) infrastructure, mobility and utilities. Enhance sustainable (digital) infrastructure, mobility and utilities. Planet • Sustainability of environment. Promotion of biodiversity. To protect, restore and promote sustainable use of ecosystems and halt biodiversity loss. • Sustainable production. Contribute to a sustainable production and/or supply chain of the service or product. • Sustainable consumption. Contribute to sustainable consumption and/or behaviour of the service or product. • Clean technology. Cleantech is a broad term that refers to innovative technologies that aim to minimise negative environmental output and use of non-renewable resources.

Profit • Access to finance. A company with a good business idea but difficult access to finance. Improvement towards and/or maintaining high ESG rating of a fund or company. • Employment (quantitative). Impact on employment (retention or growth) in FTEs. • Employment (qualitative). Equal opportunities between gender, race, age, mental and social backgrounds etc. • Innovation. Creation of new products, services, processes or knowhow. Governance • Business integrity. The assessment of ethical behaviour and a good governance of the organisation. • Collaboration with third parties. Selection based on sustainable criteria and assessment of ethical behaviour of third parties. • Board structure. Assessment of the Board of Directors structure, and any other relevant governing bodies. • Transparency. Transparency to stakeholders.

M A AT S C H A P P E L I J K E M E E R WA A R D E

RESULTATEN Verrekend naar relatief aandeel per SDG t.o.v. de investeringsportefeuille kunnen onderstaande conclusies worden geformuleerd per business unit.

LS&C

INFRASTRUCTUUR

VASTGOED

RISICOKAPITAAL

Life Science & Care draagt — niet verwonderlijk — sterk bij tot SDG 3 (goede gezondheid en welzijn) en SDG 9 (industrie, innovatie en infrastructuur). Met investeringen in bedrijven als Aelin Tx (antibioticaresistentie), eTheRNA (mRNA-vaccins) maar ook in groene biotechbedrijven zoals Aphwea Bio (biostimulantia) en Biotalys (agrobodies voor de bescherming van gewassen) alsook in diergeneeskunde met Animab (alternatieven voor antibiotica en zinkoxides) ligt de maatschappelijke bijdrage gerelateerd aan SDG 3 en SDG 9 voor de hand.

De investeringsportfolio van het infrastructuurteam draagt sterk bij aan SDG 7 (betaalbare en duurzame energie) en SDG 13 (klimaatactie) gezien verschillende investeringen in hernieuwbare energie en energietransitie. Maar ook SDG 9 (industrie, innovatie en infrastructuur) en SDG 11 (duurzame steden en gemeenschappen) scoren hoog dankzij diverse infrastructuurprojecten gericht op havens, logistiek en digitale transformatie.

De business unit Vastgoed scoort goed op SDG 3 (gezondheid en welzijn) en SDG 11 (duurzame steden en gemeenschappen), te verklaren door haar rol in zowel erfgoed- als brownfieldherontwikkeling, R&D-infrastructuur en zorgvastgoed zoals bv. Oak Tree Projects en Inclusie Invest. Maar ook wat betreft SDG 8 (waardig werk en economische groei) draagt Vastgoed haar steentje bij, door o.a. de reconversie van oude onderbenutte brownfields zoals Tech Lane Ghent en Blue Gate Antwerp en investeringen in incubatoren zoals VIB en BlueChem.

Risicokapitaal scoort het sterkst op SDG 8 (waardig werk en economische groei) en SDG 9 (industrie, innovatie en infrastructuur). Dat vloeit voort uit investeringen zoals QustomDot, pionier in de ontwikkeling van milieuvriendelijke kwantumdots voor verbeterde beeldschermkwaliteit en Komrads dat sneakers maakt van gerecycleerde en hergebruikte materialen.

DUURZAME ONTWIKKELINGSDOELSTELLINGEN (SDG’S)

GIGARANT & LENINGEN

Gigarant (blauw) en de bedrijfsleningendivisie (oranje) kennen een min of meer gelijkaardig patroon met een duidelijke piek in contributie voor SDG 8. Dat correspondeert met de doelstelling van beide business units nl. jobcreatie, maar evenzeer jobbehoud door zowel leningen als waarborgen aan bedrijven. Daarnaast scoren beide business units ook sterk voor SDG 1, SDG 2 en SDG 10, mede door het effect van een duidelijke focus op tewerkstelling.

FUND-OF-FUND

Bij de fondsinvesteringen is er een relatief gelijke verdeling inzake SDG-contributie, met een groter aandeel voor SDG 9 (industrie, innovatie en infrastructuur). Het gegeven dat de business unit handelt als een dakfonds en het relatief groot aantal geëvalueerde investeringen leidt tot een meer genormaliseerd resultaat.

PMV/Z

De standaardfinancieringen resulteren in een brede bijdrage, voortvloeiend uit de brede waaier aan bedrijven (vnl. kmo’s) over vele sectoren heen, die een beroep doen op de financieringsmogelijkheden van PMV/z. De hoogste bijdrage wordt gerealiseerd voor SDG 8 (waardig werk en economische groei). De impactcijfers zijn gebaseerd op de NACE-codes en dus niet o.b.v. individuele beoordelingen.

Tweede fase Nu de post-investering evaluatiemethode op punt staat en consistent wordt ingezet binnen de gehele organisatie, nu de volledige PMV-activiteiten worden geëvalueerd inzake SDG-contributie, dient zich de start aan van een volgende fase aan. Zo heeft PMV op basis van de resultaten van bovenstaande beoordeling een eerste sustainability report opgemaakt, met name voor het Belgian Growth Fund dat zij samen met BNP Paribas Fortis adviseert. Het rapport wordt ten zeerste gesmaakt door de betrokken investeerders. Samen met de uitrol van

GECONSOLIDEERD RESULTEERT DAT IN VOLGEND BEELD VOOR PMV

De bijdrage inzake werkgelegenheid (SDG 8) piekt duidelijk en er worden nagenoeg evenwaardige contributies gerealiseerd voor de overige SDG’s. Uitgedrukt in ESG-termen kan gesteld worden dat PMV sterk scoort op de domeinen People en Profit en relatief sterk wat betreft Governance en Planet. Dat vloeit ten dele voort uit het feit dat het louter voldoen aan de wettelijke verplichting in het model wordt verrekend als een geringe contributie. Enkel wanneer een investering méér doet dan het wettelijke minimum, wordt een hogere beoordeling toegekend.

het Welvaartsfonds, wil PMV de uitdaging opnemen om een pre-investeringsvisie en -beleid op te zetten. In eerste instantie worden stappen gezet naar een verfijning van de uitsluitingsgronden. Gebaseerd op bovenstaande post-evaluatiemethodiek wordt daarnaast ook een SMART pre-investering questionnaire opgemaakt die systematisch zal worden voorgelegd vóór een investering. Een dergelijke aanpak moet garanties bieden voor een blijvende en gestructureerde aandacht inzake ESG enerzijds, zonder evenwel de essentiële taken van PMV als investeringsmaatschappij te verloochenen anderzijds.

2 CORONA

CORONA

570 miljoen euro voor bedrijven in coronacrisis In 2020 werd voor 570 miljoen euro corona-financiering goedgekeurd bij PMV. In totaal deed een 1000-tal bedrijven een beroep op het PMV-arsenaal aan financieringsinstrumenten om het economische leed door de coronacrisis op te vangen.

oen corona begin vorig jaar toesloeg en het meteen duidelijk werd dat het nodig was om de Vlaamse bedrijven mee door uitzonderlijke tijden te loodsen, besliste de Vlaamse regering om de financiële slagkracht van PMV sterk uit te breiden. De waarborgcapaciteit voor kredietbedragen tot 1,5 miljoen euro werd met 100 miljoen euro uitgebreid (naar 400 miljoen euro), die voor kredietbedragen boven 1,5 miljoen euro werd verdubbeld (naar 3 miljard euro). Er werd een bijkomend budget voorzien van 250 miljoen euro voor achtergestelde leningen (met mogelijkheid tot verhoging naar 500 miljoen euro), de bestaande Winwinlening werd uitgebreid en met het Vriendenaandeel kunnen Vlamingen tot 75.000 euro via aandelen investeren in bevriende kmo’s. Voor huurders met liquiditeitsproblemen zette PMV, samen met VLAIO, de handelshuurlening op, waarbij de Vlaamse overheid maximaal 4 maanden huur voorschiet wanneer de verhuurder 1 of 2 maanden huur kwijtscheldt. Ten slotte werd eind vorig jaar het Welvaartsfonds opgericht om privaat kapitaal te activeren voor de relance van de economie. 155 miljoen euro aan goedgekeurde coronaleningen Van de corona-crisiswaarborg (voor kredietbedragen tot 1,5 miljoen euro) werd tot eind vorig jaar het minst gebruik gemaakt, met slechts 19 dossiers voor een waarborgbedrag van 4,5 miljoen euro. Het aantal goedgekeurde waarborgdossiers voor kredietbedragen boven 1,5 miljoen euro ging bijna maal 2,5: van 16 in 2019 naar 39 in 2020 voor een te waarborgen kredietbedrag van 817.906.056 euro (in 2019: 171.068.250 euro). 21 goedgekeurde dossiers waren specifiek corona-gerelateerd, voor een te waarborgen kredietbedrag van 591.663.056 euro. Ook de coronalening was duidelijk de juiste remedie voor een reële kwaal: in 2020 kwamen er 1.255 aanvragen binnen voor 442 miljoen euro waarvan 71% afkomstig was van kmo’s en 29%

van starten scale-ups. 358 dossiers werden hiervan al goedgekeurd (voor 155 miljoen euro) in 2020. “De achtergestelde lening is bedoeld voor intrinsiek gezonde en levensvatbare Vlaamse kmo’s die naar aanleiding van de coronacrisis in financiële ademnood komen of zullen komen”, aldus Filip Lacquet, groepsmanager Bedrijfsfinanciering bij PMV. PMV/z, het submerk van PMV dat gestandaardiseerde leningen toekent aan kmo’s en zelfstandigen, verleende ook zes maanden betalingsuitstel aan haar portefeuillebedrijven om de eerste liquiditeitsnoden op te vangen – andere dossiers bij PMV werden lening per lening bekeken. Recordaantal Winwinleningen Ook de uitbreiding van de Winwinlening werd door het publiek goed opgepakt: met 4.166 dossiers, goed voor een leningbedrag van meer dan 100 miljoen euro, werden in het voorbije jaar nooit eerder zo veel Winwinleningen afgesloten. In 2019, ook al een recordjaar, werden er 2.634 dossiers behandeld voor een bedrag van 62 miljoen euro. De forse stijging van het aantal dossiers (+ 58%) komt er mede door de uitbreiding van de formule in oktober 2020. Voor de handelshuurlening ten slotte waren er vorig jaar 461 dossiers waarbij in totaal 3,7 miljoen euro werd uitbetaald. Bijkomend kapitaal mobiliseren Met het Vriendenaandeel en het Welvaartsfonds dat eind vorig jaar werd opgestart, beoogt PMV nog meer kapitaal te activeren ten behoeve van kmo’s. “Op 14 december ondertekenden meer dan 40 partners (banken, verzekeraars, fondsen…) het Welvaartsfonds-charter: een sterk signaal dat zoveel partijen zich willen inzetten voor de relance van de Vlaamse economie”, vindt Michel Casselman, algemeen manager van PMV. Hij is bijzonder tevreden over het beroep dat Vlaamse ondernemingen deden op de corona-financieringsinstrumenten van PMV: “Wij willen, getrouw aan onze visie dat ondernemerschap cruciaal is voor de toekomst van onze regio, in deze bijzonder moeilijke omstandigheden er alles aan doen om de economische impact van de crisis voor onze bedrijven

te temperen. Met 570 miljoen euro bewijzen we niet alleen dat we er deze crisis helemaal staan om bedrijven te financieren, maar is het bovendien duidelijk dat de opgezette financieringsinstrumenten effectief beantwoorden aan de behoeften van onze ondernemingen in deze bijzondere tijden: we stemmen onze financieringsproducten af op de economische realiteit. Naast het lenigen van liquiditeitsnoden op korte termijn zetten we ook in op relance en solvabiliteit. Met het Welvaartsfonds en het Vriendenaandeel hebben we daarvoor twee geschikte instrumenten gecreëerd.”

PMV-coronafinancieringsinstrumenten • • • • • • •

Coronacrisis-waarborg Gigarant Covid-waarborg Coronalening Handelshuurlening Winwinlening: uitbreiding Vriendenaandeel Welvaartsfonds

“We stemmen ons herstelbeleid af op de economische realiteit. Naast het lenigen van liquiditeitsnoden op korte termijn zetten we ook in op relance en solvabiliteit.” 21

3 FINANCIERING OP MAAT

ELLIO

KAPITAAL

Autotechnologie voor de fiets

Om te groeien of om de balans van uw onderneming te versterken, als ondernemer hebt u nood aan middelen. U kiest niet alleen in functie van uw geldbehoefte, maar ook van de levensfase van uw onderneming. Starters of jonge groeiers hebben vaak nog weinig cashflow en dan ligt het aantrekken van extra aandelenkapitaal voor de hand. Maar ook in een latere fase kan een bijkomende kapitaalinjectie nodig zijn.

De speedpedelec Ellio van de Vlaamse ondernemers Tomas Keppens en Jorrit Heidbuchel is de eerste elektrische fiets met tweewielaandrijving en een automatische versnellingsbak. In 2020 haalde IntuEdrive, het bedrijf van beide ondernemers, 1,5 miljoen euro op voor de commercialisatie ervan. PMV stapte in als aandeelhouder.

Denk bijvoorbeeld aan een overname. PMV is anders dan veel andere kapitaalverschaffers. Ze heeft geen voorbestemde exitdatum en kan dus jaren samen met uw bedrijf aan de toekomst bouwen; bovendien is ze een actieve maar geduldige investeerder. Ze zal uw financieringsbehoefte optimaal proberen in te vullen en daarbij rekening houden met zowel uw noden als die van andere stakeholders.

e speedpedelec Ellio is geïnspireerd op de Toyota Prius: met tweewielaandrijving en een automatische versnellingsbak brachten Keppens en Heidbuchel autotechnologie naar de fiets. Die aanpak zorgt voor extra veiligheid en maakt de fiets stabieler. De speedpedelec rijdt bovendien volledig automatisch: de versnellingen schakelen automatisch, de elektrische ondersteuning past zich vanzelf aan en zelfs remmen is makkelijker. Na een plotse stop staat bij Ellio de juiste versnelling weer klaar. Met de nieuwe technologie en een eigen kijk op e-bikes hoopt het ingenieursduo meer autogebruikers te overtuigen van de voordelen van fietsen. Financiële injectie Het ontwikkelingstraject slorpte heel wat geld op. IntuEdrive wist zich stapsgewijs te financieren met middelen van de oprichters aangevuld met enkele Winwinleningen en twee ontwikkelsubsidies van het Vlaams agentschap innoveren en ondernemen (Vlaio). In de zomer van 2019 haalde het bedrijf voor het eerst geld op bij twee privé-investeerders. Ook kreeg het de eerste financiële injectie van PMV via een converteerbare achtergestelde lening. “De Vlaamse innovatiesteun (via Vlaio), de Winwinleningen en de overige PMV-financiering hebben ons de mogelijkheid gegeven om een echt innovatief product te ontwikkelen (en te laten homologeren) in een toch sterk gereguleerde omgeving. Ons verhaal toont aan dat Vlaanderen erin slaagt om innovatie succesvol te ondersteunen”, aldus oprichter Tomas Keppens. Zonnepanelenindustrie In het kapitaal van IntuEdrive stapte naast PMV ook U2P van Ismaël Ben-Al-Lal, die actief is in de zonnepanelenindustrie. Hij kwam in beeld via het netwerk van Start-it@KBC. Naast een opportuniteit om de maakindustrie in Vlaanderen te versterken ziet U2P technische synergiën tussen dochterbedrijf iLumen en Ellio. De nieuwe financiering maakte het voor IntuEdrive mogelijk zijn productie en verkoop op gang te trekken en een eerste reeks van 300 Ellio’s op

de markt brengen in het coronajaar 2020. De speedpedelec wordt overigens volledig in Vlaanderen gebouwd. IntuEdrive werkt daarvoor samen met maatwerkbedrijf Bewel. De kern van de fiets — de slimme elektronica van het aandrijfsysteem — wordt gemaakt bij Jabil in Hasselt. Vooruitstrevende techniek IntuEdrive wil volop blijven inzetten op onderzoek en ontwikkeling: vooruitstrevende techniek moet het speerpunt blijven van de firma. “We hebben grote ambities om van de speedpedelec een hoofdrolspeler te maken in de nieuwe mobiliteitsmix. We concentreren ons daarbij op de autogebruiker die de overstap naar de e-bike wil maken. Daarom blijven we ook verder inzetten op de ontwikkeling van onze unieke technologie zodat we onze fietsen veiliger, betrouwbaarder en intuïtiever kunnen maken”, aldus de oprichters. Ook PMV maakt zich sterk dat Ellio het potentieel heeft om met een revolutionaire techniek de concurrentie aan te gaan met wereldmerken. De speedpedelec Ellio, die een maximumsnelheid haalt van 45 kilometer per uur, is te koop via de officiële Ellio-showroom in Leuven en een select netwerk fietsverdelers in Vlaanderen. www.ellio.be

“We hebben grote ambities om van de speed pedelec een hoofdrolspeler te maken in de nieuwe mobiliteitsmix.”

T E C H WO L F

AI voor HR Techwolf haalde vorig jaar 1 miljoen euro op om zijn innovatieve HR-technologie verder uit te bouwen. De software van de start-up maakt gebruik van artificiële intelligentie (AI) om de vaardigheden van werknemers in kaart te brengen en op basis van die data te analyseren welke competenties in het bedrijf ontbreken.

Tomas Keppens en Jorrit Heidbuchel.

e technologie die grote bedrijven vandaag voor hun personeelsbeleid (HR) inzetten, is sterk gefragmenteerd. Grote ondernemingen werken al snel met tien tot twaalf HR-platformen: een tool voor rekrutering, een platform voor opleidingen, een evaluatie-systeem… Vaak is het daardoor moeilijk te achterhalen welke vaardigheden werknemers hadden toen ze begonnen, en welke ze onderweg allemaal ontwikkeld hebben. De software en de algoritmes die Techwolf ontwikkelde, integreren alle data uit die verschillende systemen. Ondernemingen zien op één platform welke vaardigheden in hun bedrijf aanwezig zijn, op welke plek in de onderneming die zich bevinden en hoe ze over de loop der jaren geëvolueerd zijn. De data leggen meteen ook bloot welke competenties in het bedrijf ontbreken om futureproof te worden. Die inzichten zijn er niet enkel op bedrijfsniveau, maar evengoed op het niveau van elke individuele werknemer. Werknemer en werkgever kunnen zo samen de puzzel voor de toekomst leggen. Nu gebeurt de strategische inzet van medewerkers vaak op basis van buikgevoel of persoonlijke intuïtie; TechWolf maakt die datagedreven. Dankzij de technologie van Techwolf kunnen bedrijven de juiste opleidingen kiezen en mensen omscholen. Zowel PMV, investeerinvesder Conny Vandendriessche als enkele inves teerders van het eerste uur in Showpad leverden het groeikapitaal voor Techwolf. www.techwolf.ai

Mikaël Wornoo, Jeroen Van Hautte en Andreas De Neve.

“De juiste medewerker voor de juiste plaats vinden en laten doorstromen wordt een boeiende uitdaging voor élk toekomstgericht bedrijf.”

GERANTIS

LENINGEN

Buy & build volgens het boekje

PMV-bedrijfsleningen bieden financieringsoplossingen aan die gestructureerd kunnen worden op maat van zowel kmo’s als grote ondernemingen. Niet alleen voorzien ze in de behoefte aan financiële middelen die eigen is aan ondernemen, ze financieren ook de opvolging van een zaak, een managementbuy-out of -buy-in. Leningen bij PMV kunnen zowel achtergesteld als niet achtergesteld zijn. Zo kan PMV u een flexibele oplossing aanbieden voor uw financieringsbehoefte en kan de PMV-lening het sluitstuk vormen voor een gepaste financieringsoplossing.

De overname van syndicuskantoor Jalo Beheer door Castelmore Group was voor het Antwerpse investeringsbedrijf het startschot voor twee bijkomende overnames. Het wil zo blijven groeien in een zich consoliderende en professioneler wordende sector van syndici. Een ‘buy & build’-strategie volgens het boekje.

Wie geld nodig heeft om te starten, te groeien of een bedrijf over te nemen, vindt bij PMV dus beslist een oplossing als aanvulling bij andere financieringsbronnen: banken, private-equityspelers, institutionele investeerders... PMV maakt in vele gevallen het verschil. Wij vervolledigen uw financiële plaatje, helpen u aan financiële middelen om uw plannen te realiseren of trekken met onze oplossingen andere financiers mee over de streep.

alo Beheer, in 2003 opgestart door Hedwig Van Doninck, is al jarenlang actief als syndicus. Met meer dan 400 panden onder beheer en 17 medewerkers is het een groot kantoor, het enige in ons land trouwens met een ISO 9001:2015-certificaat. Dat is niet de enige troef: het heeft bovendien een softwarepakket op maat laten ontwikkelen voor syndicusdiensten en aanverwante activiteiten ten behoeve van verenigingen van eigenaars (de rechtspersoon die de gemeenschappelijke belangen van voornamelijk appartementseigenaars behartigt). Toen Hedwig Van Doninck zich meer wilde gaan toeleggen op het klassieke vastgoedgebeuren zocht en vond hij een geknipte overnemer: het Antwerpse onafhankelijke investeringsbedrijf Castelmore Group zag het groeipotentieel van de stabiele grotere marktspeler. De groep, opgericht in 2013, neemt meerderheidsparticipaties in bedrijven met een recurrent inkomstenmodel of een ondergewaardeerd groeipotentieel. Geen opvolger Na de overname van Jalo Beheer liet Castelmore Group — via de opgerichte NV Gerantis waarin het een 100%-participatie heeft — haar oog vallen op een andere speler in de sector. Beheer nv, een bekend Antwerps syndicuskantoor, werd eveneens overgenomen. In de familie Vlayen, die de zaak runde, was er geen opvolger, en door de almaar complexer wordende regelgeving voor syndici en mede-eigenaars vond ze het bovendien een opportuniteit haar activiteiten onder te brengen in het Gerantis-syndicusplatform. Met het softwarepakket van Jalo Beheer heeft het immers een competitief voordeel in een arbeidsintensieve markt dankzij belangrijke efficiëntiewinsten. Door de overname van het syndicuskantoor bedraagt de portefeuille van Gerantis ruim 700 gebouwen en zowat 22.000 kavels. Eigen verzekeringskantoor De overnames bewijzen dat Gerantis een goede neus heeft voor de evolutie in de sector: de toenemende juridische en administratie-

ve vereisten en de daaraan gekoppelde aansprakelijkheid leggen immers de lat almaar hoger voor heel wat kleinere spelers, wat leidt tot consolidatie en professionalisering. Ook de overname van verzekeringsmakelaar VSVB getuigt van strategisch inzicht: alle grote spelers hebben eigen verzekeringsmakelaarskantoren waardoor de verzekeringsportefeuille van de beheerde gebouwen in de eigen groep kan worden ondergebracht, met een grotere marge en een uitgebreider aanbod en hoger service-niveau voor de klanten tot gevolg. De ‘buy & build’-strategie die Gerantis toepast (een bedrijf door middel van acquisities snel laten groeien) is een prima zakenmodel voor ondernemingen die, net als Gerantis, een voordeel hebben bij extra schaalgrootte. Het unieke softwarepakket, de kostenefficiënte structuur en de sterke gebouwenbeheerders van Gerantis vormen in dit geval de basis van dat schaalbare businessmodel. Natuurlijk zijn er bij een dergelijke aanpak fondsen nodig om overnames te doen. Die vond Gerantis bij PMV: voor de financiering van de overnames deed Gerantis een beroep op een achtergestelde lening van de Vlaamse investeringsmaatschappij.

“Een ‘buy & build’-strategie is een prima zakenmodel voor ondernemingen die een voordeel hebben bij extra schaalgrootte.”

ANL

Voortrekker in duurzaamheid Eind vorig jaar werd er bij verschillende warenhuisketens afscheid genomen van het bekende blauwe bakje waarin champignons worden verkocht. Voor de productie van de allereerste blauwe bakjes in België richtte Armand Neven in 1964 ANL Plastics op, met machines die hij kocht in Italië. Vandaag is de productie ervan al een tijdlang stopgezet en is het bedrijf uit Wellen een voorloper in duurzame verpakkingen.

a de champignonbakjes vormde de ontwikkeling en productie van vakverdelingen voor koekjes en pralines een tweede doorbraak voor ANL Plastics, vandaag een ontwikkelaar en producent van duurzame kunststofverpakkingen, hoofdzakelijk voor de voedingssector. Al snel hield ANL rekening met de almaar strengere milieu-eisen. Immers: de manier waarop kunststof wordt geproduceerd, gebruikt en weggegooid heeft een immense impact op onze planeet. Europa pleit daarom voor een nieuwe kunststofeconomie waar de productie van kunststofproducten de hergebruiken de recyclagemogelijkheden respecteert. Geen ban op kunststof, dus, maar de integratie van de kunststofeconomie in de circulaire economie tegen 2030: het is een richting waarin ANL een voortrekkersrol opneemt door nieuwe, duurzame producten te ontwikkelen. ANL werkt enkel nog met PET en PP: materialen die 100% recycleerbaar zijn. De onderneming heeft de recyclage van die grondstoffen geïntegreerd in haar productie waardoor ze vandaag in staat is om producten te maken die tot 80% kunnen bestaan uit gerecycleerd materiaal. De vroege keuze voor duurzaamheid loont vandaag: heel wat concurrenten halen de Europese deadline voor

Tony Neven en Yves Neven.

kunststofverpakkingen wellicht niet. Dat de transitie naar duurzaamheid evenwel niet evident is, bleek bij ANL in 2016. Na de investering in nieuwe machines om beter met gerecycleerd materiaal te kunnen werken, kampte de nieuwe productielijn met kinderziektes, wat tot commerciële en financiële schade leidde. ANL bleef echter consequent investeren in zijn producten en inzetten op innovatie, commerciële relaties en marketing. Met succes: vanaf 2019 stijgen zowel de omzet als de rentabiliteit opnieuw. Om die groei verder te ondersteunen, is er evenwel nood aan extra werkkapitaal. Aanvullend bij een bancair krediet levert PMV een mezzaninelening. www.anlpackaging.com

“Europa wil geen ban op kunststof, maar de integratie van de kunststofeconomie in de circulaire economie tegen 2030.”

Jelle Geerits en Tim Nagels.

KINEPOLIS

WAARBORGEN Banken of leasingmaatschappijen kunnen soms slechts beperkt of zelfs geen krediet verlenen aan ondernemers omdat er een gebrek is aan zekerheden. Een waarborg bij PMV kan in die gevallen een oplossing bieden. Het is een krachtige hefboom, die niet alleen kleine maar ook grotere ondernemingen kan helpen. Door het verstrekken van een waarborg verlaagt het risico voor de bank en verhoogt de kredietwaardigheid van de ondernemer. Waarborgen onder 1,5 miljoen euro kunnen tot 75% van het onderliggende krediet dekken. Waarborgen boven 1,5 miljoen euro zelfs tot 80%. PMV biedt voor die grotere waarborgen bovendien ondersteuning bij de structurering van het financieringsdossier en bij het overleg met de banken. Daarnaast kan PMV een waarborg voor de externe financiering van ondernemingen combineren met een co-investering samen met private investeerders, via een kapitaalparticipatie of een (achtergestelde) lening.

Lege cinemazalen, hoopvolle toekomst De bioscoopsector werd hard getroffen door de COVID-19-pandemie. Bioscoopuitbater Kinepolis ging de crisis in met een sterke balans en belangrijke cashreserves waardoor ze meer dan 12 maand sluiting van al haar bioscopen kon overbruggen. Om zich evenwel voor te bereiden op een langer uitblijven van een volwaardige herneming van haar activiteiten is Kinepolis bij haar huisbankiers een bijkomend krediet aangegaan ten bedrage van 80 miljoen euro met een looptijd van 3 jaar. Mede dankzij de Gigarant-waarborg, kon Kinepolis het bijkomend krediet afsluiten.

2019 was een uitzonderlijk jaar voor de Europese bioscoopmarkt. In Europa steeg het bezoekersaantal met 4,1%, en ook Kinepolis zette uitstekende resultaten neer: de bezoekersaantallen stegen met 13,3% wat leidde tot een omzetstijging van 15,9% en een stijging van de nettowinst. Kinepolis, en de bioscoopsector in het algemeen, werden vervolgens bijzonder hard getroffen door de COVID-19-pandemie. Naast de lockdown en verplichte sluiting waren er de beperkende veiligheidsmaatregelen en het uitstel van blockbuster-releases. Zelfs voor een stevig bedrijf dat in 2019 nog 104 miljoen euro bedrijfswinst optekende, brengt dat grote uitdagingen met zich mee. Ondanks het feit dat Kinepolis erin slaagde de schade maximaal te beperken door sterke kostenbeheersing, had de pandemie een sterk negatieve invloed op de omzet en het resultaat. Uithoudingsvermogen Kinepolis — 58 bioscopen in Europa, 46 bioscoopcomplexen in Canada en 10 in de VS — was vóór de coronacrisis een outperformer met een significante omzetgroei, een stevige cashbuffer, een sterke rendabiliteit, een lage schuldgraad en de hoogste EBITDA-marge in de sector. Het had een forse buffer toen corona begon en ging bijgevolg financieel sterk de crisis in. Mede door haar bedrijfsstrategie van jaarlijkse performantie-verbeteringen en variabilisering van kosten slaagde het bedrijf erin de operationele cash drain gedurende de lockdown te reduceren tot ‘slechts’ 3,6 miljoen euro per maand in het tweede halfjaar. De groep was zo in staat om een lange periode van gedwongen sluiting te overbruggen. Maar zelfs het uithoudingsvermogen van de beste atleet is niet eindeloos, zeker wanneer het einde niet eens in zicht is. Kinepolis vond het daarom nodig om extra middelen aan te trekken in de blijvend onzekere coronaperiode. Het bijkomend krediet (mét

Gigarant-waarborg) moet de onzekerheid over de impact van de pandemie opvangen. Streamingdiensten Met 1.106 zalen en bijna 200.000 zitplaatsen blijft de toekomst voor Kinepolis veelbelovend. Natuurlijk is er de opkomst van streamingdiensten die een impact kan hebben op het businessmodel van de bioscoopgroep. Maar bioscoop blijft een avondje uit en genereert nog steeds de meeste waarde voor de producenten en distributeurs. Een ‘theatrical release’, goed voor zowat de helft van de omzet die een film realiseert, blijft voorlopig dé garantie om de torenhoge productiekosten van films terug te verdienen. Daarnaast blijft een bioscoopbezoek een bijzonder sterk entertainmentconcept waar een avondje bingewatchen niet tegenop kan. Onderzoek leert zelfs dat gebruikers van online streamingdiensten frequenter een bezoek brengen aan de cinema dan niet-gebruikers. Kortom: cinema is here to stay. Acquisities Met haar sterke liquiditeit, lage schuldgraad en eigen vastgoed — uniek in de sector — is Kinepolis (259 werknemers in Vlaanderen) bij de sterkste spelers in de sector. De groep is een sterk innoverend bedrijf en één van de meest rendabele bioscoopexploitanten: al meer dan 12 jaar slaagt de onderneming erin om het break-evenpunt te verlagen en de winstgevendheid te verhogen door o.a. productinnovatie en efficiëntieverhoging in de jaarlijkse oefening om een hypothetische terugval van 5% bezoekers te neutraliseren op EBITDA-niveau. Weinigen slagen erin om méér omzet per bezoeker te halen. Met die knowhow doet de groep aan expansie in stabiele markten. Goed nieuws is ook dat blockbusters, goed voor circa 80% van de omzet, in het coronajaar werden uitgesteld waardoor er in 2021 heel veel films te zien zullen zijn. www.kinepolis.be

FONDSEN

Toekomst voor turnarounds

PMV stelt ook risicokapitaal ter beschikking op een indirecte manier, via investeringen in onafhankelijke fondsen, die op hun beurt investeren in ondernemingen. Die fondsen kunnen actief zijn zowel binnen als buiten Vlaanderen, maar de beheerder moet duidelijk kunnen aantonen dat er ook investeringen in Vlaamse bedrijven zullen plaatsvinden.

PMV investeerde in 2020 voor het eerst in twee herstructureringsfondsen die bedrijven in moeilijkheden er weer bovenop willen helpen. Zeker in de nasleep van de coronacrisis wordt voor dergelijke fondsen — relatief nieuw in ons land — een grote rol verwacht. Succesvolle herstructureringen mogelijk maken is voor PMV een belangrijke doelstelling: hoe meer ondernemingen de pandemie overleven, hoe meer ontslagen worden vermeden en hoe sneller de economie zal opveren.

PMV investeert in verschillende soorten fondsen. Start-upfondsen focussen hoofdzakelijk op recent opgerichte bedrijven. Investeringen gebeuren zeer vroeg in het bestaan van een bedrijf (‘zaaikapitaal’) of in vervolgkapitaalrondes (‘early stage’). Scale-upfondsen hebben hun focus op snelgroeiende bedrijven met een eerste marktvalidatie. Investeringen gebeuren dikwijls later in de levenscyclus van het bedrijf (‘later stage’). Biotechfondsen zijn dan weer gericht op innovatieve bedrijven die jarenlange trajecten van onderzoek en ontwikkeling doorlopen. Groei- en overnamefondsen ten slotte kijken voornamelijk naar bedrijven in de traditionele economie die geconfronteerd worden met bijvoorbeeld een opvolgingsproblematiek of met kapitaalbehoefte voor de ondersteuning van hun groei. Voorstellen om nieuwe fondsen op te richten en erin te investeren, zijn altijd welkom.

oen de Antwerpse financiële groep CIM Capital vorig jaar 50 miljoen euro inzamelde voor het herstructureringsfonds CIM Capital Restruct Fund (CCR), bleken heel wat partijen in het initiatief te hebben geïnvesteerd. Ondernemers als Jos Delcroix (Deldo), Jan Boone (Lotus Bakeries) en Mark Leysen (Vanbreda) stapten in het fonds, net als FPIM én PMV. CIM Capital Restruct Fund (CCR), geleid door ex-zakenbankier Erik Verkest, heeft tot doel om te investeren in bedrijven in moeilijkheden om er een turnaround te realiseren. Turnaround Dat heel wat bedrijven in moeilijkheden zullen raken is zeker. Verwacht wordt dat de impact van de coronacrisis enorm zal zijn, ondanks de maatregelen die de overheid o.a. via PMV in de markt zette. Het CCR-fonds mikt op bedrijven met hoofdkwartier in België die al een gevestigd product hebben en die meer dan 10 miljoen euro omzet boeken. Met de naai- en modeketen Veritas heeft het fonds al een eerste investering gemaakt. PMV investeerde 5 miljoen euro in CCR en wil met die investering bijdragen aan de doorstart van bedrijven met moeilijkheden om zo faillissementen en bijkomend banenverlies te vermijden. “In Nederland bestaan dergelijke fondsen al langer, zoals Nimbus en H2. Het is relatief nieuw dat ook in België herstructureringsfondsen het licht zien met teams die relevante kwaliteit in huis hebben”, weet Jan Alexander, hoofd Fund investments bij PMV. Actievere rol “PMV doet heel wat om tewerkstelling in Vlaanderen te genereren door in de eerste plaats in te zetten op nieuwe en groeiende bedrijven. Toch stellen we vast dat reeds bestaande bedrijven omwille van diverse redenen door een dal gaan en werknemers moeten laten gaan. Met het oog op het vrijwaren van de kerntewerkstel-

ling in te herstructureren dossiers gaf de raad van bestuur van PMV al in 2016 haar goedkeuring om in dat segment een actievere rol te gaan spelen. De nood aan financiering van zieke bedrijven is naar aanleiding van de corona-pandemie alleen maar groter geworden, natuurlijk”, aldus Jan Alexander. Kennis, netwerk en ervaring Ook In2Action is een fonds dat met geld, kennis en ervaring wankele bedrijven erbovenop wil helpen. Het fonds van 75 miljoen euro, opgezet binnen Down2Earth Capital, wordt geleid door Lieven Lambaere en Mathias Christiaens. Zij zijn ervan overtuigd dat heel wat bedrijven die het door een tegenslag moeilijk hebben, met financiële en operationele hulp weer gezond te maken zijn: naast kapitaal worden ook de kennis, het netwerk en de ervaring van In2Action ingezet bij het herstel. Participaties zijn er nog niet. PMV investeerde 13 miljoen euro, maar zal in de werking van het fonds geen actieve rol spelen. Jan Alexander: “Wij zijn een aandeelhouder die aan de leiding van het fonds alle ruimte geeft om onafhankelijke beslissingen te nemen. Dat is overigens onze rol in alle fondsen waarin we investeren. Wij willen een headhunter zijn van goede teams met een sterke expertise, en investeren vervolgens in hun fonds.”

“Wij willen een headhunter zijn van goede teams met een sterke expertise, en investeren vervolgens in hun fonds.”

Recordproductie De fondsinvesteringen van PMV realiseerden in 2020 een recordproductie, waardoor PMV in belangrijke mate bijdraagt aan de ‘dry powder’ die zal nodig zijn voor kapitaalrondes van Vlaamse bedrijven post-COVID-19. Er werd 95 miljoen euro toegezegd aan volgende fondsen. Herstructureringsfondsen (18 miljoen euro) • •

In2Action Capital: 13 miljoen euro CIM Capital: 5 miljoen euro

Venture capital (42 miljoen euro) • • • • • • •

Bioqube: 10 miljoen euro Droia Invest: 7,5 miljoen euro Droia Genetic Disease: 7,5 miljoen euro Heran: 5 miljoen euro Fortino Ventures II: 5 miljoen euro Hummingbird IV: 2 miljoen euro Smartfin Ventures II: 5 miljoen euro

Belgian Growth Fund • •

Gilde Healthcare V: 15 miljoen euro Forbion Growth Opportunities: 20 miljoen euro

TIM VAN HAUWERMEIREN

VRIJE TRIBUNE

Biotech omarmen en koesteren

Biotech is een jonge, beloftevolle sector met een fenomenale toekomst. Vlaanderen stond mee aan de wieg van dIe gloednieuwe industrie en heeft vandaag zeer sterke troeven om een toonaangevende rol te spelen op wereldniveau. Biotech is een echte toekomstsector voor Vlaanderen en verdient alle aandacht en samenwerking van alle stakeholders om onze cluster competitief te houden en een eerlijke markt te bieden voor haar innovaties.

ie had kunnen denken dat de ontdekking van de moleculaire structuur van ons DNA (Nobelprijs 1962) aan de oorsprong zou liggen van één van de boeiendste sectoren van de 21ste eeuw? Vandaag wordt een volledig menselijk genoom ‘gelezen’ op enkele uren tijd voor een paar honderd US dollar. Tussen het opduiken van het coronavirus SARS-COV-2 en het afleveren van een mRNA-vaccin was er nauwelijks een jaar. Zonder het vaccin zat de volledige wereld in een wurggreep voor jaren en misschien wel generaties zoals onze voorouders mochten meemaken met de pest. Ons inzicht in de moleculaire biologie en de opkomst van diagnostica en therapeutische biologische geneesmiddelen hebben vrijwel in elk ziekteveld een revolutie tot stand gebracht. Innovatieve biotechbedrijven zijn de drijvende kracht daarachter en ontwikkelden een unieke symbiose met de klassieke farmabedrijven.

“Gelukkig ligt de periode achter ons dat Vlaanderen revolutionaire kennis en technologie uit handen moest geven door een gebrek aan ondernemerschap en voldoende en intelligent kapitaal.” Vlaamse kenniscentra zijn wereldtop Vlaanderen stond trouwens mee aan de wieg van die jonge industrie. Het transformeren van plantencellen met agrobacterium is een uitvinding uit Gent en ligt aan de basis van het succes van de allergrootste agro-spelers ter wereld. Helaas heeft de EU beslist om zich volledig buiten spel te zetten — herinner u de verbazingwekkende

non-sense discussie rond GMO’s. Aan de therapeutische kant liep het gelukkig anders. De kennis rond interferon (Gent) lag mee aan de basis van Biogen, de kennis rond tPA (Leuven) hielp mee in het succes van Genentech en de virologen van het Rega Instituut (Antwerpen) liggen mee aan de basis van die andere biotechreus Gilead. Vlaamse kenniscentra zijn wereldtop en het Vlaams Instituut voor Biotechnologie prijkt op de vijfde plaats in de wereldwijde rangschikking. Ondernemerschap en kapitaal Gelukkig ligt de periode achter ons dat Vlaanderen revolutionaire kennis en technologie uit handen moest geven door een gebrek aan ondernemerschap en voldoende en intelligent kapitaal. Vandaag opereert er een lichting van biotechbedrijven in Europa die elk op hun manier een weg zoeken om als zelfstandig bedrijf door te groeien, en daarbij denken we aan bedrijven als Genmab, Evotec, Morphosys en in Vlaanderen Galapagos, argenx... Biotech is een echte troef van Vlaanderen en hoewel erg onvlaams is enige trots hier zeker op zijn plaats. Maatschappelijke waarde Het is van essentieel belang voor Vlaanderen om biotech te omarmen en te koesteren. Welke sector heeft er een grotere toegevoegde waarde dan biotech? Welke heeft er een grotere maatschappelijke waarde? Welke sector kan een toekomst bieden aan onze volgende generaties? We zijn een kleine, open kenniseconomie die massaal investeert in onderwijs, basisonderzoek en haar kennisinstellingen. Het is ontzettend belangrijk om de economische en maatschappelijke waarde ervan te capteren en te laten terugvloeien naar de regio.

Dat kan alleen als alle stakeholders hier samen de schouders onder zetten: gedreven onderzoekers in onze kennis- en onderzoeksinstellingen die kunnen en durven samenwerken met ondernemers die de kennis omzetten in innovatie; investeerders die naast kapitaal ook kennis naar de tafel brengen, en een bewuste overheid die op lange termijn denkt en in al haar geledingen die industrie ondersteunt.

“Het is van essentieel belang voor Vlaanderen om biotech te omarmen en te koesteren. Welke sector heeft er een grotere toegevoegde waarde dan biotech? Welke heeft er een grotere maatschappelijke waarde?” Een nieuwe generatie talent Tot slot zijn er enkele cruciale voorwaarden die enerzijds nog ontbreken om een duurzame toekomst voor onze biotechcluster te creëren, en anderzijds zeer onvolledig aanwezig zijn: ondernemerschap, groeikapitaal dat strategisch en met kennis van zaken ingezet wordt en een EU-markt die een redelijke prijs betaalt voor innovatie. Wat betreft ondernemerschap ben ik optimistisch gestemd. Wanneer ik naar de nieuwe generatie talent kijk, zie ik jonge mensen die slim zijn, hard werken, nieuwsgierig en ambitieus zijn en die willen leren hoe ze kunnen innoveren en ondernemen. Argenx heeft zelf al aan de wieg gestaan van 4 andere ondernemingen en hopelijk komen er nog meer aan. Wat groeikapitaal betreft, is er werk aan de winkel. Onderzoek naar nieuwe geneesmiddelen is risicovol, en

TIM VAN HAUWERMEIREN

VRIJE TRIBUNE

is tijds- en kapitaalintensief. Vandaag kan een Vlaams biotechbedrijf relatief makkelijk zaai- en risicokapitaal ophalen. Er zijn in de afgelopen twintig jaar behoorlijk wat zaai- en risicokapitaalfondsen in de Europees-continentale biotechsector actief geworden die meer en meer de vereiste kennis en ervaring hebben die al een aantal decennia in de Verenigde Staten aanwezig was. Zelfs een beursgang op Euronext Brussel is mogelijk.

“Zolang de VS de enige markt is in de wereld die innovatie in de gezondheidszorg op een redelijke manier vergoedt, hangt de toekomst van de Vlaamse en Europese biotech aan een zijden draadje.” Vlaams en Europees groeikapitaal Maar Vlaams en Europees groeikapitaal is toch nog altijd schaars in vergelijking met de VS. In de top-35 aandeelhouders van argenx komen slechts 2 EU-fondsen voor: Baillie Gifford (Schotland) en BB Biotech (Zwitserland). We hebben meer Baillie Giffords nodig die de financiële slagkracht, de langetermijnvisie en de kennis van zaken hebben om echte bedrijven te bouwen. Wat betreft de derde randvoorwaarde, met name de redelijke prijs die voor innovatie — die altijd gepaard gaat met het nemen van zeer grote risico’s — moet worden betaald, ben ik bezorgd. Wanneer gaat het maatschappelijke debat zich richten op de echte, strategische, langetermijnvragen

in plaats van op de waan van de dag? Zolang de VS de enige markt is in de wereld die innovatie in de gezondheidszorg op een redelijke manier vergoedt, hangt de toekomst van de Vlaamse en Europese biotech aan een zijden draadje.

“Vlaams en Europees groeikapitaal is toch nog altijd schaars in vergelijking met de VS. In de top-35 aandeelhouders van argenx komen slechts 2 EU-fondsen voor.” Tim Van Hauwermeiren is mede-oprichter van argenx, CEO sinds april 2008 en lid van de raad van bestuur sinds juli 2014. Hij heeft meer dan 20 jaar ervaring in algemeen management en business development in de biowetenschappen- en consumptiegoederensector, onder meer bij Ablynx en Procter & Gamble. Hij behaalde een B.Sc. en M.Sc. in bio-ingenieurswetenschappen aan Universiteit Gent en een Executive MBA aan Vlerick Business School. Tim Van Hauwermeiren zetelt in de raad van bestuur van iTeos Pharmaceuticals en Aelin Therapeutics, waar hij voorzitter is.

4 STANDAARD FINANCIERING

B2BIKE

WINWINLENING De Winwinlening is een achtergestelde lening met een vaste looptijd van acht jaar. Kredietnemers kunnen tot maximaal 200.000 euro lenen; een kredietgever kan maximaal 50.000 euro ontlenen. De filosofie achter dat standaardproduct van PMV/z is dat beide partijen erbij winnen. De Winwinlening biedt een onderneming de mogelijkheid om op een eenvoudige en goedkope manier starten groeikapitaal te vinden. De investerende vrienden, kennissen, familieleden of andere particulieren dragen bij aan een gunstig ondernemersklimaat. Bovendien krijgen zij een jaarlijks belastingkrediet van 2,5% op het openstaande kapitaal van de Winwinlening, en wanneer kredietnemers niet kunnen terugbetalen, kan de leninggever 30% van het verschuldigde bedrag terugkrijgen via een eenmalig belastingkrediet. Alle kmo’s met een economische activiteit die in Vlaanderen gevestigd zijn, komen in aanmerking voor de Winwinlening, ook binnen de sector van de sociale economie. Maar ook sportverenigingen ontdekken met de Winwinlening een handige manier om hun infrastructuur te financieren.

Fietsleasing in de lift Dat werkgevers door de coronacrisis anders gaan kijken naar het woon-werkverkeer, bleek vorig jaar uit cijfers van leasingmaatschappij Arval: de aanvragen voor fietsleasing lagen midden 2020 drie keer zo hoog als in dezelfde periode van het jaar ervoor. De (bedrijfs)fiets lijkt dus één van de winnaars te worden na de coronacrisis. Goed nieuws voor een bedrijf als B2Bike dat gespecialiseerd is in fietsplannen voor bedrijven en vorig jaar financiering ophaalde via Winwinleningen.

f de corona-pandemie een blijvende invloed zal hebben op de mobiliteit van de Vlaming, moet nog blijken. Alleszins is de markt voor bedrijfsfietsen al een tijd stevig in opmars, en heeft corona die evolutie blijkbaar nog versneld. Pendelaars beginnen de fiets steeds vaker te zien als een valabel alternatief voor de auto of de trein. In Vlaanderen bedraagt de afstand tussen de woon- en de werkplaats voor ca. 70% van de werknemers minder dan 20 kilometer, en voor 50% zelfs minder dan 10km: afstanden die voor heel wat werknemers haalbaar zijn, zeker sinds de opkomst van de elektrische fiets. Dankzij de doorbraak van alternatieve vormen van verloning is het voor werknemers ook eenvoudiger geworden om een fiets in hun remuneratiepakket op te nemen. Dat verloopt extra vlot via het platform van B2Bike, dat ook het onderhoud en de verzekering van de fiets verrekent in de kosten van de leasing of de afschrijving, waarna die kost van het brutoloon van de werknemer wordt afgehouden. B2Bike doorloopt met bedrijven desgewenst een volledig traject: fiscale en sociale regelgeving, analyse van het woon-werkverkeer, individueel routeadvies, leasing, verkoop, pechhulp, stalling, verzekering… Mobilotheek B2Bike, opgericht in 2013 en ontstaan als een spin-off van iBike, een fietswinkel met 8 vestigingen in en rond Antwerpen, leverde sinds haar ontstaan al meer dan 23.000 fietsen. Vorig jaar sleepte het een contract in de wacht met de stad Antwerpen voor de terbeschikkingstelling van de zogenaamde Mobilotheek. Dat is een sensibiliseringsproject rond een vloot van 120 fietsen, een waterbesparende fietsenwasmachine en een aangepaste bestelwagen. CEO Johan De Mulder: “De fietsen zullen telkens gedurende 3 weken aan bedrijven ter beschikking worden gesteld, één van de vele maatregels die de stad neemt om de zachte mobiliteit te bevorderen.” Voor de financiering van het project maakte B2Bike gebruik

van Winwinleningen via het crowdlendingplatform Look&Fin. Niet alleen kon B2Bike op die manier een groot bedrag ophalen tegen een interessante intrestvoet; het was bovendien een manier om het bedrijf bekend te maken bij een zeer grote gemeenschap van investeerders. Beleggerscommunity Het platform is een aanbrenger voor de financieringsproducten van PMV/z. “Met een speler als Look&Fin verwachten we ondernemers die op zoek zijn naar financiering nog vlotter in contact te kunnen brengen met particuliere beleggers en met onze financieringsoplossingen”, aldus Filip Lacquet, groepsmanager Bedrijfsfinanciering bij PMV. De Winwinlening werd ingevoerd door de Vlaamse overheid om zaakvoerders van kmo’s in staat te stellen eenvoudig en tegen voordelige voorwaarden fondsen op te halen bij familie, vrienden of via crowdlendingplatformen. “De aantrekkelijkheid van de formule is reëel, maar het is niet altijd eenvoudig voor een zaakvoerder om de financieringsbehoefte van zijn of haar kmo enkel via de kennissenkring in te vullen. Via onze beleggerscommunity lukt dat wel”, weet Frédéric Lévy Morelle, CEO van Look&Fin, die crowdlending als een essentieel onderdeel beschouwt van het Vlaamse financieringslandschap. b2bike.be

“Het is niet altijd eenvoudig voor een zaakvoerder om de financieringsbehoefte van zijn of haar kmo enkel via de kennissenkring in te vullen.”

WINWINLENING

Recordjaar Met 4.166 dossiers, goed voor een leningbedrag van meer dan 100 miljoen euro, werden in 2020 nooit eerder zo veel Winwinleningen afgesloten. In 2019, ook al een recordjaar, werden er 2.634 dossiers geregistreerd, voor een bedrag van 62 miljoen euro. De forse stijging van het aantal dossiers (+ 58%) komt er mede door de uitbreiding van de formule sinds oktober 2020, als onderdeel van het pakket maatregelen om de Vlaamse economie door de coronacrisis te helpen.

egin oktober 2020 werd de uitbreiding van de Winwinlening operationeel, na de publicatie ervan in het staatsblad, volgend op de goedkeuring in het Vlaams parlement. Sindsdien kunnen particulieren tot 75.000 euro in plaats van 50.000 euro lenen aan kmo’s en kunnen ze de looptijd van de lening zelf bepalen tussen 5 en 10 jaar in plaats van de voorheen geldende vaste termijn van 8 jaar. Kmo’s kunnen, door de uitbreiding van dit instrument, tot 300.000

euro in plaats van 200.000 euro lenen via de fiscaal voordelige formule. “In oktober, november en december 2020 werden 1.960 dossiers afgesloten, goed voor 51.548.214 euro. In dezelfde periode van 2019 ging het om ruim de helft minder leningen: 727 dossiers voor een bedrag van 17.884.609 euro. Het gemiddelde leningbedrag steeg in het laatste trimester van 2020 tot 26.300 euro, tegenover 24.600 euro in 2019. Mede daardoor brak 2020 alle records. “Met 4.166 dossiers in 2020 (2019: 2.634 dossiers) en een leningbedrag van 100.874.669 euro (2019: 62.570.257 euro) stijgen zowel het aantal dossiers als het leningbedrag met meer dan de helft”, aldus Filip Lacquet, groepsmanager Bedrijfsfinanciering bij PMV. De uitbreiding van de Winwinleningen vormde een onderdeel van het arsenaal aan maatregelen om de Vlaamse economie door de coronacrisis te loodsen. Om bedrijven te ondersteunen bij hun zoektocht naar extra financiële middelen, breidde de Vlaamse regering o.a. de bestaande Winwinlening uit.

“Kmo’s kunnen tot 300.000 euro (in plaats van voorheen 200.000 euro) lenen via de verruimde formule van de Winwinlening.”

Johan De Mulder.

B U B B LY D O O

STARTLENING De Startlening is een standaardoplossing van PMV/z voor alle starters. Dat zijn natuurlijke personen of rechtspersonen die nog niet of gedurende ten hoogste vier jaar actief zijn. Het is een achtergestelde lening met een looptijd van minimaal 3 en maximaal 10 jaar. De intrestvoet is vast en bedraagt 3% per jaar (3,25% in specifieke gevallen). Door het achtergestelde karakter van de Startlening kunnen andere kredietverstrekkers de lening beschouwen als een uitbreiding van het eigen vermogen. Dat maakt het in principe gemakkelijker om bankfinanciering te verkrijgen. De Startlening kan ook worden gecombineerd met andere producten van PMV/z: zo kan via een waarborg bankfinanciering mogelijk worden gemaakt waardoor op een flexibele manier een antwoord kan worden geboden aan de bedrijfskapitaalbehoefte die zich dikwijls manifesteert bij de start van een activiteit.

De hoofdrol in je eigen boek Het verhaal van BubblyDoo startte toen Toine Habets een gepersonaliseerd verhaaltje wilde maken als geschenk voor Henri en Arthur, waar hij als babysitter op paste. Dat lukte evenwel niet al te best, waarop hij besloot contact te zoeken met medestudenten die samen met hem geloofden in het idee dat elk kind een boek moet kunnen hebben dat hij leuk vindt. BubblyDoo realiseerde ondertussen al 10.000 unieke kinderboeken, werd vorig jaar verkozen tot studentenstart-up van het jaar en vóór Toine Habets zijn diploma Handelsingenieur op zak had, was de eerste kapitaalronde al afgerond.

ntwerpster Laura Pelgrims maakte de tekeningen bij Toines verhaal en IT-expert Hans-Otto Wirtz zorgde voor de technologie om het verhaal te personaliseren, Gregory Goossens bouwde het marketingplan. Toine Habets: “Als student ben je omringd door jonge, getalenteerde mensen. Het volstaat om iemand op café tegen te komen en wat te babbelen om iemand te vinden die perfect in het team past.” De studenten uit verschillende richtingen en universiteiten bundelden hun competenties in het BubblyDoo-platform dat gepersonaliseerde boeken realiseert voor kinderen tot 8 jaar. “Wij geloven dat alle kinderen moeten kunnen dromen en fantaseren over de dingen die zij zelf het leukst vinden”, zegt CEO Toine Habets. Overigens staan kinderen centraal bij alles wat BubblyDoo doet: bij het schrijven van de verhalen, bij het tekenen van de boekjes, tijdens het ontwerpen van de website en zelfs met de CO2-neutrale levering en productie…

Bubblies In de boekjes van BubblyDoo nemen kleine mannetjes — Bubblies — kinderen mee naar een fantasiewereld waarin ze zélf de hoofdrol spelen en avonturen beleven als ridder, ninja, prinses of elfje. Opmerkelijk aan de kinderboekjes is dat de personalisering veel verder gaat dan de naam van het kind dat de hoofdrol speelt. Het boekje wordt samengesteld met de lievelingskleur van het kind, het favoriete personage, de dierbare knuffel… Het hoofdpersonage ziet er ook helemaal uit als de ontvanger van het boekje: het heeft dezelfde huidskleur, dezelfde ogen, hetzelfde haar… De tool van Bubbly Doo bezit meer dan 100.000 opties om een verhaaltje af te werken op maat van de jonge ontvanger, die zich door al die details volledig kan inleven in het verhaal en zich dus sterker aangesproken zal voelen door het boek: het beste cadeau is dat waarin je zelf een rol speelt. Familiemomenten “Mensen zijn vandaag op zoek naar unieke ervaringen. Bovendien verwacht men stilaan dat digitale ervaringen ook in het echt kunnen plaatsvinden én persoonlijk zijn. Wij gebruiken de technologie van vandaag om die verwachting in te lossen: fysieke boeken of spellen geven we een extra dimensie met een grote herkenning en een sterke inleving tot gevolg. Onze boekjes creëren bovendien mooie familiemomenten”, weet Toine Habets, die met zijn team zelf de verhalen schrijft. Alle personalisatie-opties worden volledig automatisch doorgevoerd zonder manuele tussenkomst, en via printing on demand gedrukt dankzij een uniek platform met een Photoshop-applicatie, transformator en product transformator. Binnen de zeven werkdagen worden de unieke exemplaren geleverd. “We hebben nog nooit hetzelfde boek verkocht”, weet Toine Habets, die samen met zijn team gelooft dat de toekomst nog meer gepersonaliseerd zal zijn.

“We hebben ervoor gekozen om een deel van de taart af te staan om de taart sneller groter te kunnen maken.”

Aandeelhouders Boeken maken is ‘cash heavy’, maar Toine Habets is fier op het cashflowmodel van BubblyDoo waarbij klanten vooraf betalen voor hun boek. Voor de financiering van zijn onderneming klopte hij aan bij de bank, bij een institutionele investeerder, bij business angels en bij PMV/z voor een Startlening. Hoewel de interesse groot was, duurde het wel even voor de financiering rond was, ook al omdat de instap van de ene partij voor de andere een voorwaarde was om mee te doen terwijl nog niet alles duidelijk was, en de keuze om nieuwe aandelen uit te geven, niet de eenvoudigste is: er moet een advocaat worden ingeschakeld, de statuten moeten worden gewijzigd, de aandeelhouders moeten akkoord zijn... Ook corona maakte de zaken niet makkelijker. “De aandeelhouders en leningverschaffers zijn zeker betrokken en ik spreek hen regelmatig, maar ik heb ze nog nooit fysiek ontmoet”, zegt Habets. Alleszins gelooft hij dat de gekozen financiering de beste manier is om de ambities van BubblyDoo te realiseren. “We hebben ervoor gekozen om een deel van de taart af te staan om de taart sneller groter te kunnen maken. We willen Europa veroveren en daarna de wereld, en zonder aandeelhouders of PMV/z zou het langer duren om te groeien.” www.bubblydoo.be

Toine Habets.

JUUNOO

COFINANCIERING Voor ondernemers is het vaak een opgave om voldoende financiële middelen te verzamelen. Ondernemingen met, bijvoorbeeld, een beperkt eigen vermogen en een grote financieringsbehoefte, met een omzet die zich nog grotendeels moet ontwikkelen of met een grote behoefte aan werkkapitaal door een snelle groei, vinden bij de bank misschien niet voldoende financiering. Alternatieve bronnen kunnen dan soelaas brengen. Met de Cofinanciering biedt PMV/z een achtergestelde lening van maximaal 350.000 euro, bestemd voor starters en bestaande ondernemingen. De lening wordt altijd gecombineerd met een andere financiering: van een bank, een investeringsfonds, een crowdfundingplatform, of een of meerdere business angels (van wie er minstens één lid is van Business Angels Netwerk Vlaanderen). Een financiering door verschillende van deze partijen is ook mogelijk. De cofinancier moet instaan voor minstens 20% van de globale financieringsbehoefte. PMV komt tussen voor maximaal de helft van de globale investeringsbehoeften en vier keer de eigen inbreng van de ondernemer.

Circulaire wandsystemen voor Europa Met 100 procent circulaire wandsystemen wil de Kortrijkse startup JuuNoo bouwafval drastisch terugdringen. Bedrijven als Renson, Showpad en VDAB hebben hun kantoren al (her)ingericht met de duurzame, innovatieve wanden. Een kapitaalinjectie van 1,5 miljoen maakt het voor JuuNoo mogelijk om na de Belgische markt ook andere Europese landen te veroveren. De start-up heeft scholen, zorgcentra en winkels in het vizier.

andaag bestaat zo’n 40 procent van onze totale afvalberg uit bouwafval. Elk jaar wordt er in België alleen al 26 miljoen ton aan bouwafval en voor 1,8 miljard euro aan binnenwanden weggegooid. De bouwsector zoekt volop naar manieren om duurzamer te werken. “JuuNoo wil voorop lopen in die evolutie met innovatieve en 100% circulaire wandsystemen”, zegt oprichter Chris Van de Voorde. “Bedrijven vragen, ook onder de druk van een nieuwe generatie medewerkers, naar kwalitatieve circulaire oplossingen. Maar die moeten ook betaalbaar zijn. Om écht impact te hebben, moet je duurzaamheid en kostenefficiëntie met elkaar verzoenen. Ons systeem maakt het voor aannemers goedkoper om een wand te hergebruiken dan hem te slopen en een nieuwe te bouwen. Als je ze toch niet meer nodig hebt, kopen wij ze weer.” Productiever werken Naast de groeiende vraag naar duurzame, circulaire oplossingen speelt JuuNoo ook in op een tweede evolutie: de onzekerheid over hoe het kantoor nu en na COVID-19 eruit moet zien. “We merken dat bedrijven bewust kiezen voor flexibiliteit; men kiest voor oplossingen die snel geplaatst zijn en geen weggegooid geld zijn wanneer het kantoor er straks weer helemaal anders moet uitzien”, aldus Chris Van de Voorde. JuuNoo leverde kantoorwanden voor onder andere Showpad, Renson, VDAB en Cronos. De installatie verloopt tot 7 keer sneller dan de traditionele systemen. Bovendien zijn de wanden vlot verstelbaar, waardoor ze netjes in elke ruimte passen. Van een wand kan men ook evolueren naar een vrijstaande meeting box (en omgekeerd). Alle producten kregen van het onafhankelijke ingenieursbureau Daidalos Peutz een uitstekende score mee op het vlak van akoestiek. Bedrijven kiezen zelf de technische vereisten en de stijl, zodat de wanden naadloos in de bestaande inrichting passen.

Kapitaalronde De financiële injectie (1,5 miljoen euro) komt van Belfius, twee West-Vlaamse investeerders én PMV. Dat het om een onderneming gaat met een lokale productie in de circulaire economie, was voor PMV een bijkomende troef van het bedrijf. JuuNoo gebruikte het geld om medewerkers aan te werven en de slimme, circulaire binnenwanden na België ook op andere Europese markten te lanceren. Eind vorig jaar haalde het bijkomend nog eens een half miljoen op. Chris Van de Voorde: “Europa heeft eindelijk ingezien dat economie en ecologie verenigen in producten de enige oplossing is om de planeet leefbaar te houden voor onze kinderen. De bouwsector speelt een sleutelrol in die evolutie. JuuNoo-wanden kunnen niet alleen in kantoren, maar evengoed in scholen, zorgcentra, ziekenhuizen of winkelpanden het bouwafval drastisch terugdringen.” juunoo.com

“ Bedrijven kiezen bewust voor flexibiliteit; men kiest voor oplossingen die snel geplaatst zijn en geen weggegooid geld zijn wanneer het kantoor er straks weer helemaal anders moet uitzien.”

TRAICIE

Hoe soft skills screenen? Traicie, gespecialiseerd in de automatische screening van ‘soft skills’ in het rekruteringsproces, heeft vorig jaar de groeiambities versterkt met een financieringsronde van 850.000 euro. Naast nieuw kapitaal van het management deed traicie een beroep op financiering van Belfius én op een Cofinanciering van PMV. De investering moet het mogelijk maken om de commercialisering van het platform op te voeren en nieuwe functionaliteiten te ontwikkelen.

raicie ontwikkelde een instrument dat met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) HR-professionals begeleidt bij het screenen van kandidaten voor een job. Het AI-gebaseerde platform optimaliseert het rekruteringsproces: het functieprofiel definiëren, functiebeschrijvingen redigeren, persoonlijkheidskenmerken en werkstijl voorspellen vanuit de sollicitatiedocumenten… Traicie wil op die manier rekruteerders ondersteunen en rekruteringsprocessen sneller en efficiënter doen verlopen. Door kandidaten voorafgaand aan een interview te screenen zonder hen online vragenlijsten te laten invullen, verhoogt traicie de efficiëntie van bv. aanwervingsprocessen. De tool biedt op een geautomatiseerde manier inzicht in de zgn. ‘soft skills’ van kandidaten. Traicie ontwikkelde een algoritme voor persoonlijk-

Jochen Roef.

heidsprofilering dat kandidaten met behulp van semantiek en taalpatronen in kaart kan brengen en het ideale profiel kan selecteren om het team aan te vullen, op basis van een vooraf bepaald profiel dat gekoppeld is aan de gewenste soft skills. Dankzij de financieringsronde kan het bedrijf haar platform verder ontwikkelen en de volgende fase in haar commerciële expansie aanvatten. Filip Lacquet, groepsmanager Bedrijfsfinanciering bij PMV, gelooft in het platform dat traicie ontwikkelde: “Het AI-concept is ondertussen geëvolueerd tot een marktklare oplossing. Samen met traicie geloven we dat AI binnenkort een cruciaal onderdeel zal worden in de HR-processen van veel bedrijven, en dat traicie’s toepassingen rekrutering en andere HR-taken ingrijpend zal veranderen.” traicie.com

Chris Van de Voorde.

M E D I S TA

COFINANCIERING+ Voor grotere ondernemingen is het niet noodzakelijk eenvoudiger om investeringen of overnames te financieren dan voor kleinere. Hoewel voor veel financieringsbehoeften specifieke oplossingen voorhanden zijn, is een mix van financieringskanalen meestal een gemakkelijkere en in alle gevallen een veiligere optie. Met de Cofinanciering+ biedt PMV/z een achtergestelde lening van minimaal 350.000 euro en maximaal 700.000 euro, met een looptijd van 3 tot 10 jaar. De lening wordt altijd gecombineerd met een financiering door een bank, een investeringsfonds, een crowdfunding- of crowdlendingplatform, of door een of meerdere business angels. Een financiering door verschillende partijen is ook mogelijk. De cofinancier moet instaan voor minstens 20% van de globale financieringsbehoefte. PMV komt tussen voor maximaal de helft van de globale investeringsbehoeften en vier keer de eigen inbreng van de ondernemer. Cofinanciering+ biedt ondernemers op die manier de mogelijkheid om verschillende financieringsvormen te combineren en zo invulling te geven aan hun financieringsbehoefte.

Monsters, inc. Het kloppende hart van de vaccinaties tegen het coronavirus, een bijzonder ingewikkelde logistieke operatie, ligt sinds begin dit jaar in Zaventem. Het geneesmiddelenagentschap FAGG, verantwoordelijk voor de opslag en distributie van de vaccins, besteedde de klus uit aan het medisch logistiek bedrijf Medista. Weinig bedrijven in ons land zijn meer beslagen in de distributie van medisch materiaal dan Medista, dat in 2020 financiering ontving van PMV.

n België gebruiken farmaceutische bedrijven de verdeling van stalen om een grotere merkbekendheid te creëren. Medista, opgericht in 2000, verzorgt voor hen de verspreiding van die monsters naar zorgverleners (huisartsen, dermatologen, pediaters…). Die verdeling verloopt volgens strenge Europese regels. Zo moeten stalen altijd gratis zijn en moet de arts op voorhand goedkeuring verlenen om ze te ontvangen. Ook de distributie en opslag van medisch materiaal is onderworpen aan strikte regels: medicijnen moeten bijvoorbeeld een unieke identificatie hebben om vervalsingen tegen te gaan. Het fijnmazige Medista-netwerk was voor ondernemers Sarah Taybi en Olivier Delaere dé reden om het bedrijf in 2017 over te nemen. Beiden waren toen al gepokt en gemazeld in de farmasector, en besloten meer te gaan doen met de database van Medista. Coronavaccins Al snel na de overname stoomden de nieuwe zaakvoerders Medista klaar voor bijkomende diensten. Taybi en Delaere verhuisden het bedrijf naar een magazijn in Zaventem (met FAGG-licentie) en vergrootten het productaanbod, mét de daarbijhorende certifiering voor traceerbaarheid en koudeketen-transport. Met een Medista box, een company box of een cross dock biedt het bedrijven diverse formules aan voor de verspreiding van stalen. Het haalt ook bloedstalen op, kan zelf medicijnen van een label voorzien en kan de distributie en opslag aan van staaltjes die onderhevig zijn aan de koudeketen-vereisten (met een koppeling, bovendien, aan de supplychain van klanten), alles tegen een prijs die lager ligt dan bij traditionele koerierbedrijven. Het bedrijf beschikt vandaag over een eigen vloot met temperatuurgecontroleerde voertuigen die voldoen aan de FAGG-normen en over hoogtechnologische softwaretoepassingen die het mogelijk maken medische transpor-

ten in ‘real time’ te traceren. Geen toeval dus dat de onderneming door het FAGG werd ingeschakeld om de coronavaccins in ons land te verdelen. Referentie Voor de overname en het daaropvolgende investeringsprogramma werden kapitaal en een bankfinanciering aangetrokken. PMV vulde aan met een Cofinanciering. In maart kende PMV een bijkomend krediet toe in het licht van de gestegen werkkapitaalbehoefte en investeringen. En toen Medista later werd geconfronteerd met zeer lange betalingstermijnen van klanten vond het bij PMV opnieuw een oplossing voor die nieuwe financieringsbehoefte. Het eerste jaar na een overname is altijd moeilijk, maar Taybi en Delaere zijn die periode probleemloos doorgekomen. Met een uitgebreid dienstenaanbod is het bedrijf nu helemaal klaar om de markt verder te ontwikkelen. Met ca. 400 grote farmaceutische bedrijven in België en nog eens ca. 400 kmo’s is de farmaceutische sector een belangrijke speler in ons land. Dat in het magazijn van Medista de Belgische vaccins worden opgeslagen en dat Medista het medische materiaal en de vaccins verdeelt, is alvast een bewijs dat de ‘staaltjesverdeler’ ondertussen een referentie is voor medische distributie naar artsen, ziekenhuizen en woonzorgcentra in België, with a little help from PMV. www.medista.be

“ De Belgische farmaceutische industrie is met een omzet van 5,4 miljard euro en meer dan 30.000 werknemers belangrijk op wereldschaal.”

OV I N TO

Meten is weten (en besparen) Aan snelle groei gaat niet zelden een moeizaam parcours vooraf. De opstart van Ovinto — van het Italiaans ‘ho vinto’ (ik heb overwonnen) — duurde maar liefst acht jaar: een leerschool die het mogelijk maakte de sector te leren kennen, het product te verfijnen en een reputatie op te bouwen in dataverzameling bij goederentransporten. Maar sinds twee jaar heeft het bedrijf de wind in de zeilen.

aar precies bevindt zich de container met chocolade die van je bedrijf op weg is naar een klant in Marseille? En hoe warm is het in die container? Ovinto ontwikkelde een cloud-based platform dat de meest uiteenlopende gegevens (omgevingsfactoren, geo-lokalisatie, juridische data etc.) van treinwagons voor goederentransport verzamelt en weergeeft. Via een abonnementsformule kunnen klanten (productiebedrijven, treinoperatoren…) toegang krijgen tot de applicatie waarmee ze hun logistieke keten beter kunnen beheren. De toepassing kan gekoppeld worden aan verschillende beheerssystemen van bedrijven (SAP, Microsoft…) en haalt gegevens uit alle mogelijke sensoren die al dan niet aanwezig zijn op de treintoestellen. Grote industriële producenten hadden tot dusver weinig zicht op de status van hun goederen tijdens het transport; door de Ovinto-applicatie kunnen zij hun logistieke processen optimaliseren. Spooroperatoren kunnen dankzij de Ovinto-data o.a. het preventief onderhoud van hun materiaal verbeteren en zo kosten besparen. Door de jaren heeft Ovinto een eigen ‘blue ocean’ kunnen creëren waardoor het

Frederick Ronse.

bedrijf vrijwel nooit als competitie wordt ervaren door andere spelers op de markt. Het Ovinto-platform maakt zich sterk om steeds complementair te zijn met de bestaande softwarepaketten van de klanten. Het bedrijf is actief in Europa, en sinds kort ook op de VK-markt en zelfs in de VS waar er een enorm marktpotentieel is en Ovinto bij twee chemiebedrijven uit de top-vijf actief is geworden. Na een sterke omzetgroei in 2019 stapte de zaakvoerder begin 2020 naar PMV en de bank voor financiering. Met dat geld bouwde hij een team uit om in 2021 verder te groeien: het evolueerde van 8 naar 18 mensen om een heel sterke omzetgroei in de volgende jaren te kunnen verwezenlijken. www.ovinto.com

Sarah Taybi.

HNST

WAAR BORGEN tot 1,5 mln. Banken of leasingmaatschappijen kunnen soms slechts beperkt of zelfs geen krediet verlenen aan (kandidaat-) ondernemers omdat er een gebrek is aan zekerheden. Een PMV/z-waarborg kan in die gevallen een oplossing bieden. Door het verstrekken van een waarborg verlaagt het risico voor de bank en verhoogt de kredietwaardigheid van de (kandidaat-)ondernemer. Zeker voor startende ondernemingen, die vaak zelf onvoldoende zekerheden kunnen aanbieden, kan een waarborg hét ultieme duwtje betekenen voor de broodnodige financiering bij de bank. Ook vzw’s kunnen gebruik maken van een waarborg wanneer ze een economische activiteit uitoefenen (dat is: zodra er goederen of diensten op de markt worden aangeboden). Een waarborg tot 1,5 miljoen euro kan tot 75% van het onderliggende krediet dekken met een interessante waarborgpremie. PMV werkt daarvoor samen met verschillende financiële instellingen.

De properste jeans ter wereld Eco-fashion is actueel. Biologische katoen, bamboe en zelfs zeewier worden vandaag gebruikt om duurzame kleding te maken. Ook voor de populaire jeans zijn er ondertussen ecologische alternatieven. Wereldwijd hebben verschillende welbekende merken al een lijn met eco-jeans. Maar de properste jeans ter wereld komt van een Antwerpse start-up die voor de financiering gebruik maakte van een waarborg bij PMV/z.

lleen al op het veld heeft katoen — de basisstof voor jeans — liters water nodig, en de wassingen en kleuringen die verder tijdens het productieproces van jeans plaatsvinden, maken van het populaire kledingstuk een product dat wel héél veel water gebruikt, tot 7.000 liter. Ook de zware metalen die doorgaans tijdens de productie worden gebruikt, komen in het water terecht. Het maakt de ecologische voetafdruk van jeans enorm zwaar. Tom Duhoux maakte er zijn missie van om de properste jeans ter wereld te maken toen hij HNST oprichtte, van het Engelse woord honest (eerlijk). In plaats van 7.000 liter water gebruikt HNST maar 361 liter voor de productie van een jeansbroek. Als grondstof daarvoor gebruikt het label… oude jeansbroeken en katoenafval. Waterbesparing Om de ambitie van properste jeansbroek waar te maken, zag het bedrijf bij de ontwikkeling geen detail over het hoofd: zo zijn de knopen afschroefbaar (en dus herbruikbaar), bestaat het stikgaren uit honderd procent biologisch afbreekbaar Tencel en zijn de labels gemaakt van papierachtig materiaal. En de drukinkt op die labels is nog eens pvc-vrij. Doordat de kleurstof via elektriciteit (en niet via baden) op de katoendraad wordt aangebracht, zijn ook geen chemicaliën nodig. Maar de grootste winst is de spectaculaire waterbesparing: maar liefst 6.639 liter besparing per broek. Dat komt doordat de broeken van HNST voor 56 procent uit ge-

recycleerd katoen bestaan en er dus veel minder oorspronkelijke katoen nodig is – een zegen, aangezien de katoenplant enorm dorstig is. De gerecyclede denim wordt gewonnen uit afgedankte jeansbroeken die het bedrijf inzamelt. Tijdens de eerste ‘harvest’-campagne hoopte HNST 2.000 stuks in te zamelen, maar na negen weken stond de teller al op 6.000 broeken: een succes. Hoogst haalbare Dat de HNST-jeans voor 56 procent uit gerecyclede denim bestaat, is het hoogst haalbare. Omdat de vezels tijdens de productie krimpen, blijft er ook nog origineel katoen nodig. Het neemt niet weg dat de start-up dat aandeel via innovatie verder naar beneden wil krijgen. Bijvoorbeeld door manieren te vinden waardoor vezels minder verkorten wanneer ze tot katoenpluis worden getrokken. Door innovatie is HNST er overigens in geslaagd chitosan, gewonnen uit afval van schaaldieren om het garen weefklaar te maken, te vervangen door pectine uit sinaasappelschillen. Zo kan de start-up nu ook jeansbroeken aanbieden die volledig vegan zijn. Overigens zijn de broeken van HNST niet fors duurder dan de niet-ecologische alternatieven: het prijsverschil met de klassieke jeansmerken is verwaarloosbaar omdat HNST met een statiegeld-formule werkt. Ambitie HNST heeft de ambitie om een Europees merk te worden. Het haalde onlangs 220.000 euro kapitaal op bij verschillende investeringsfondsen, o.a. bij Hefboom en Trividend. Hefboom verschaft al ruim 30 jaar verschillende vormen van financiering gericht op een positieve maatschappelijke impact, om zo bij te dragen aan een sociale en duurzame samenleving. Trividend is een Vlaamse participatiemaatschappij voor de sociale economie. Mens- en milieuvriendelijke bedrijven en organisaties in Vlaanderen kunnen er terecht voor risicokapitaal. Maar ook het investeringsfonds Freshmen stapte mee in. Eerder maakte de start-up gebruik van een waarborg van PMV/z om haar bankfinanciering rond te krijgen. De middelen moeten het mogelijk maken de jeans te produceren en de collectie te lanceren, o.a. via social media. HNST verkoopt via de webshop immers rechtstreeks aan consumenten, maar zet ook winkels in om de klant te bereiken, al hebben veel modewinkels het wegens de coronacrisis allicht niet makkelijk om nieuwe collecties aan te kopen. Het merk is goed van start gegaan; er wordt zelfs al gedacht aan andere duurzame kledingstukken… letsbehonest.eu

Morning After Spray Kledingstukken hebben de meeste impact op de CO2-uitstoot in hun gebruiksfase: wanneer ze worden gewassen, gedroogd en gestreken, dragen ze voor 40 tot 80% bij aan de totale hoeveelheid broeikasgassen (CO2) die tijdens de levenscyclus van een kledingstuk wordt uitgestoten. Dat komt doordat die processen bij hoge temperaturen plaatsvinden en dus een grote hoeveelheid — meestal fossiele — energie verbruiken. Kleren wassen draagt ook bij

aan de vervuiling van waterlopen, rivieren en oceanen. HNST ontwikkelde daarom een Morning After Spray met actieve probiotische bacteriën die jeans opfrissen door alle stinkende bacteriën weg te concurreren. De natuurlijke reinigingsmethode verwijdert niet alleen ongewenste geurtjes, maar voorkomt ook dat ze terugkomen. Wie de spray gebruikt, kan het aantal wasbeurten met 50% verminderen en per jaar ongeveer 1365 liter water besparen.

Lander Desmedt.

DAAN SCHALCK

VRIJE TRIBUNE

Haven als hub voor waterstof

In de energie- en klimaattransitie is voor waterstof een eersterangsrol weggelegd. Het is een kaart die North Sea Port volop trekt in het nieuw strategisch plan. De haven wil uitgroeien tot een internationale draaischijf voor de productie en distributie van CO2-neutrale waterstof als duurzame energiebron en grondstof. North Sea Port heeft daarvoor alles is huis. De eerste stappen zijn reeds gezet.

aterstof uit hernieuwbare energiebronnen wordt een gamechanger. Europa heeft die boodschap goed begrepen en investeert fors in die veelbelovende molecule. In haar strategische langetermijnvisie en haar Green Deal, met haar overkoepelende doelstelling om ons continent tegen 2050 als eerste klimaatneutraal te maken en haar aangescherpte ambitie om de emissies van broeikasgassen tegen 2030 met ten minste 55% te verminderen, zet de Europese Unie fors in op de ontwikkeling van de waterstofeconomie. Het herstelplan in de nasleep van de coronapandemie benadrukt eveneens het enorme potentieel van waterstof. Europa ziet de klimaat- en energietransitie bovendien terecht als een economische opportuniteit voor duurzame groei en jobs, en voor technologisch leiderschap op wereldniveau. De uitbouw van een Europese waardeketen rond waterstof krijgt daarbij alle kansen. Vlaanderen zit met zijn eigen waterstofstrategie en Moonshot-innovatieprogramma op hetzelfde denkspoor en wil een Europese koploper in die technologie worden. De Commissie mikt op 6 GW elektrolysecapaciteit voor de productie van groene waterstof tegen 2025 voor een productie van 1 miljoen ton waterstof per jaar. Tegen 2030 is 40 GW of 10 miljoen ton waterstof het streefdoel. Vlaanderen onderschrijft die ambitie en voorziet dat de vraag naar waterstof tegen 2050 in het Vlaams Gewest zal verdrievoudigen. North Sea Port heeft een uitstekende uitgangspositie om daar vele gigawatts aan bij te dragen. Centrale rol voor havens Een industrie- en energiehaven als North Sea Port is een ideale ankerplaats voor het uitzetten van een waardeketen rond waterstof. Vele bouwstenen voor zo’n systeemintegratie zijn in onze haven al aanwezig, zoals een uitgebreid pijpleidingeninfrastructuur met Europese vertakkingen — het grootste waterstofleidingnetwerk ter wereld doorkruist ons land al — en een unieke combinatie van staal en chemie die specifieke kansen biedt voor duurzame interactie tus-

sen bedrijven. Een recente studie die samen met Smart Delta Resources* is gevoerd naar de potentie van grootschalige productie en gebruik van groene waterstof in de Scheldedelta bracht zeven ‘zeer geschikte’ locaties voor de productie van groene waterstof door elektrolyse in kaart. Dat biedt enorme kansen om bestaande ‘grijze’ waterstofconsumptie op basis van aardgas te vervangen. De deltaregio is dan ook de grootste waterstofproducent én -verbruiker van Nederland en Vlaanderen, met een verbruik dat vandaag op 580.000 ton per jaar ligt.

“Klimaat- en energietransitie vormen het DNA van ons strategisch plan. Waterstof is één van de hefbomen die we daarvoor inzetten.” Ontwikkel lokaal maar denk internationaal Elektrolyzers om groene waterstof aan te maken bouw je het best waar groene elektriciteit op grote schaal aanwezig is of waar de vraag naar waterstof bij bedrijven groot is. Ook aan die voorwaarde voldoet North Sea Port. In de haven zijn alvast vier elektrolyselocaties van grote capaciteit doorgerekend, samen met een grensoverschrijdende ‘H2 Backbone’-infrastructuur voor het vervoer van basisproducten en waterstof die vraag en aanbod in de regio aan elkaar koppelt. Productie en verbruik van groene waterstof zullen gepaard gaan met een gevoelige afbouw van de CO2-uitstoot. Via het project North-C-Methanol is PMV rechtstreeks betrokken bij de ontwikkeling van één van die locaties: een elektrolyse-installatie met een vermogen van liefst 63 MW op de terreinen van de elektriciteitscentrale Rodenhuize van Engie. Die heeft de potentie om opgeschaald te worden naar 600 MW. Het netwerk zal verder reiken dan de eigen

regio. Via het project Green Octopus slaat North Sea Port een brug voor waterstof naar negen andere industriële havenregio’s in België, Nederland, Duitsland, Frankrijk en Denemarken. Zij timmeren zo samen aan een niet-fossiele, emissievrije toekomst door als hubs op te treden van een Europese ‘backbone’ voor groene waterstof die de verduurzaming van industrie, mobiliteit én logistiek helpt aanzwengelen. De opkomende economische markt van groene waterstof is echter nog fragiel en verdient alle kansen om op industriële schaal uitgebouwd te worden. Green Octopus zal daarom bij Europa de erkenning als IPCEI (Important Project of Common European Interest) aanvragen Import- en exporthub In het waterstofverhaal krijgen havens tevens de kans om hun traditionele rol als overslag- en opslagplaats te vervullen. Want net als olie vandaag wordt groene waterstof morgen een internationaal verhandelde commodity, met grote import- en exportstromen. Europa zal er niet in slagen de eigen behoefte in energie en grondstoffen op dat vlak volledig zelf af te dekken en andere delen van de wereld zijn beter gewapend om bijvoorbeeld zon- en windenergie op een economische manier om te zetten in groene waterstof. Havens zijn logistiek het best uitgerust om als draaischijf in de aan- of afvoer en zo nodig de tussentijdse opslag van buitenlandse of lokaal geproduceerde waterstof te fungeren. Ook daar wil North Sea Port zich als toegangspoort en draaischijf van internationaal formaat positioneren en haar plaats opeisen in een pan-Europees waterstofnetwerk. Offshore wind Voor de aanmaak van groene waterstof zijn grote hoeveelheden duurzame energie nodig. Binnen North Sea Port is die al ruim aanwezig, met circa 300 MW aan windenergie en 150 MW aan zonnecapaciteit, het equivalent van de energiebehoefte van 200.000 gezinnen. Maar

*Smart Delta Resources is een internationaal samenwerkingsverband van dertien industriële bedrijven in de Scheldedelta. Hun ambitie is het tot stand brengen van een competitieve en klimaatneutrale industrie tegen 2050.

DAAN SCHALCK

VRIJE TRIBUNE >

dat zal niet volstaan om de groene industriële omwenteling waar te maken. Daarvoor hebben we nog meer stroom nodig, die we kunnen halen uit wind op zee. Havens zijn voor de aanlanding van die energie een logische oplossing. North Sea Port is als uitvalsbasis al nauw betrokken bij de bouw van nieuwe windmolenparken op het Nederlandse deel van de Noordzee. Daar is eind vorig jaar een extra dimensie aan toegevoegd. Het nieuwe offshore windpark ‘IJmuiden Ver’ krijgt een verbinding met North Sea Port, net zoals dat voor het windmolenpark ‘Borsele’ voor de kust van Zeeland reeds het geval is. Die twee offshore windmolenvelden zijn samen goed voor een vermogen van 3,5 GW. Dat maakt het infrastructuuren netwerkplaatje nog wat vollediger en versterkt opnieuw de mogelijkheden om vraag en aanbod naar elektriciteit en waterstof tussen België en Nederland beter op elkaar af te stemmen en uit te balanceren.

“Een industrie- en energiehaven als North Sea Port is een ideale ankerplaats voor het uitzetten van een waardeketen rond waterstof.” Carbon Capture and Utilisation (CCU) Waterstof is ten slotte een essentiële hefboom voor de verduurzaming van de eigen corebusiness van North Sea Port, zowel vanuit industrieel als vanuit logistiek oogpunt. Het is een veelzijdig inzetbaar product dat de ecologische voetafdruk van tal van industriële processen én van de transportsector in al zijn geledingen kan helpen verkleinen. Dat kan zowel door waterstof zelf te gebruiken als door — via CCU (Carbon Capture and Utilization) — waterstof met CO2 om te zetten in synthetische brandstoffen en grondstoffen. Dat is precies wat North-C-Methanol beoogt. De in de elektrolyzer geproduceerde waterstof is bestemd om CO2 van grote industriële spelers om te zetten in groene methanol als duurzame grondstof voor lokale chemiebedrijven en biobrandstofproducenten. Het ‘first of its

size’-project in Europa, goed voor 45.000 ton groene methanol per jaar, past perfect in onze ruimere strategie. CCU wordt binnen North Sea Port simultaan ontwikkeld met CCS (Carbon Capture and Storage). Want in de haven komt CO2 voor in allerhande volumes en zuiverheden. Door de zeer zuivere CO2 (foodgrade) aan te wenden voor nieuwe toepassingen en de overige CO2 op te slaan kunnen we versneld onze duurzaamheidsdoelstellingen behalen. DNA PMV definieert zichzelf als een doe- en durfbedrijf dat de toekomst van de Vlaamse economie mee vormgeeft. Het is een omschrijving die evenzeer voor North Sea Port opgaat. Wij gaan resoluut voor de energie- en klimaattransitie, met circulariteit en duurzaamheid als speerpunten. Zij vormen het DNA van ons nieuw strategisch plan en het ontwikkelen van een waardeketen rond waterstof is één van de hoekstenen waarop wij dat streven prioritair neerzetten. Dat betekent concreet dat we ruimte willen vrijmaken voor investeringen die die dynamiek kracht bijzetten. Alleen zo kunnen we onze eigen toekomst veiligstellen.

Daan Schalck startte zijn loopbaan bij de drinkwaterintercommunale TMVW en werd vervolgens adviseur van de Gentse havenschepen Daniël Termont. Van 1999 tot 2004 was hij lid van de Kamer van volksvertegenwoordigers voor sp.a, waarna hij bij Ernst & Young werkte en nadien verantwoordelijk werd voor het haven-, grond- en industrialisatiebeleid van de Linkerscheldeoever. In 2009 werd hij directeur-generaal van het Havenbedrijf Gent, dat in 2018 samen met de havens van Terneuzen en Vlissingen North Sea Port werd. Schalck is CEO van North Sea Port.

5 CIJFERS EN GRAFIEKEN

KERNCIJFERS

IN MLN. EURO

2020

2019

Bedrijfsopbrengsten

22,9

19,0

Financiële opbrengsten

48,0

29,4

Gerealiseerde meerwaarden

108,6

56,5

113,4

48,5

Nettominwaarden KAPITAAL

LENINGEN

TOTAAL

KAPITAAL

LENINGEN

TOTAAL

Investeringen

119,0

168,5

287,5

172,6

65,3

237,9

Desinvesteringen*

186,2

18,1

204,3

89,3

30,0

119,3

Nettoresultaat Geadviseerd & beheerd vermogen Aantal werknemers

*Desinvesteringen zijn inclusief meer- en minwaarden.

41,6

24,7

1.492,3

1.355,6

135

125

GEADVISEERD & BEHEERD VERMOGEN IN MLN. EURO

Andere investeringen

1.492,3

1.400,0

1.355,6

1.271,8 1.200,0

Eigen middelen PMV

229,1 1.208,6

1.181,0 176,0

229,7

146,5

230,1

1.263,2

1.000,0

800,0

1.125,9 1.095,8

1.062,0

2017

2018

951,0

600,0

400,0

200,0

— 2016

2019

2020

INVESTERINGEN VAN GEADVISEERDE FONDSEN Directe investeringen*

Fonds**

Totaal

Huidige commitment

254

99,8

353,9

* PMF, Epico, MP1, MP2, Media Invest Vlaanderen

Waarvan geïnvesteerd***

191,7

20,4

212,2

** BGF

Waarvan geïnvesteerd in 2020

21,1

12,1

33,2

Waarvan openstaand

62,3

79,4

141,7

*** Geïnvesteerd = current cost voor directe investeringen, NAV voor fondsen

OPSPLITSING PORTEFEUILLE

Fondsen

16% PMV/zLeningen

18%

Geïnvesteerd bedrag per segment (portefeuille)

PMV Bedrijven

37%

Geïnvesteerd aantal entiteiten per segment

Infrastructuur en Vastgoed

29%

Totaal geïnvesteerd: 1.111,7 miljoen euro

PMV Bedrijven

Totaal aantal entiteiten: 1.583

PMV/zLeningen

82%

PMV Bedrijven

Fondsen

16%

10%

Opvolginvesteringen

22%

Investeringen per segment in 2020 PMV/z-Leningen

43%

Nieuw

Investeringen

78%

Infrastructuur en Vastgoed

31%

Totaal investeringen 2020: 287,2 miljoen euro

DIRECTE INVESTERINGEN PMV IN BEDRIJVEN

IN MLN. EURO Aantal bedrijven in portefeuille Geïnvesteerd vermogen

149 393,8

Investeringen 2020

43,5

Waarvan opvolg

28,5

Waarvan nieuw

14,9

Desinvesteringen (incl. meer- en minwaarden)

41,8

GEÏNVESTEERD VERMOGEN

Creatieve industrie

7% Zakelijke en industriële diensten en producten

ICT

21%

11% Consumentenproducten, diensten en retail

12% Landbouw, chemie en materialen

Geïnvesteerd vermogen volgens sector

19%

Levenswetenschappen en zorg

30%

VC - Seed

15%

Mature

37% Geïnvesteerd vermogen volgens type van investering VC - Late

14%

VC - Early

23%

Lening

38%

Geïnvesteerd vermogen volgens investeringsinstrument

Kapitaal

62%

Growth (after VC) - Scale-up

11%

INVESTERINGEN DOOR PMV/z-LENINGEN

Aantal bedrijven in portefeuille

1.333

Geïnvesteerd vermogen (in mln. euro)

196,7

Investeringen in nieuwe dossiers (in mln. euro)

126,2

Aantal nieuwe dossiers* Desinvesteringen laatste jaar (in mln. euro)

*De definitie is gewijzigd ten opzichte van 2018.

446 7,2

Overige

Groot- en detailhandel

11%

17%

Administratieve en ondersteunende diensten

6% Informatie en communicatie

Bouwnijverheid

Vrije beroepen en technische activiteiten

25%

Geïnvesteerd volgens sector

13% Industrie

Horeca

15%

Startlening

Corona start-up & scale-up

Cofinanciering

38%

32% Geïnvesteerd volgens type instrument

Corona kmo’s & zelfstandigen

20%

WAARBORGEN

Gigarant

PMV/z

Totaal

Aantal uitstaande waarborgen

7.390

7.443

Gemiddeld bedrag per waarborg (in mln. euro)

8,3

0,1

437,7

812,7

1.250,4

256

299,9

555,9

1.916

1.943

Uitstaand waarborgbedrag (in mln. euro) Nieuw waarborgbedrag laatste jaar Aantal nieuwe dossiers laatste jaar

Overige

9,52% Vervoer en opslag

4,59% Diensten

10,64%

Uitstaande waarborgen PMV volgens sector (Gigarant)

Industrie

75,26%

Bouwnijverheid Informatie & communicatie

Holdings

17%

6% Industrie

8% Groothandel

9% Horeca

10% Detailhandel

13%

Uitstaande waarborgen PMV/z volgens sector

Overige

17%

Vrije beroepen

14%

WINWINLENINGEN

Aantal geregistreerde Winwinleningen Totaal financieringsbedrag (in mln. euro) Gemiddeld bedrag (in euro)

23.523 579,6 24.974

Nieuwe Winwinleningen laatste jaar (in mln. euro)

101,2

Aantal nieuwe dossiers laatste jaar

4.182

Overige

Informatie & communicatie

Administratieve en ondersteunende diensten Landbouw, bosbouw en visserij

Groot- en detailhandel Holdings

Menselijke gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening

Winwinleningen volgens sector

17% Vrije beroepen en wetenschappelijke en technische activiteiten

15%

Overige diensten Verschaffen van accommodatie en maaltijden

Exploitatie van en handel in onroerend goed

Bouwnijverheid

11%

FONDSEN

Aantal fondsen in portefeuille Geïnvesteerd vermogen (in mln. euro)

205,2

Nieuwe investeringen laatste jaar (in mln. euro)

29,9

Waarvan opvolginvesteringen

22,4

Waarvan investeringen in nieuwe fondsen Desinvesteringsinkomsten laatste jaar (in mln. euro)

7,5 18,5

Mezzanine Fondsen van derden

81%

Geïnvesteerd in geadviseerde fondsen versus fondsen van derden

Geadviseerde fondsen

19%

Infrastructuur

53%

Portefeuilleinvesteringen in geadviseerde fondsen volgens sectorfocus

32% Creatieve industrie

6% Fund of fund

VC - Seed

Growth & buy-out

ICT software & hardware

13%

11%

53%

Algemeen

VC - Scale-up

30%

Portefeuillewaarde fondsen van derden volgens levensfasefocus van het fonds

21% VC - Early & later stage

46%

Cleantech, chemie & grondstoffen

Portefeuillewaarde fondsen van derden volgens sectorfocus van het fonds

Levenswetenschappen en zorg

23%

VASTGOED EN INFRASTRUCTUUR

Directe investeringen in vastgoed en infrastructuur Aantal projecten Geïnvesteerd vermogen (in mln. euro)

316

Nieuwe investeringen laatste jaar (in mln. euro)

87,7

Waarvan opvolg

8,5

Waarvan nieuwe

79,2

Desinvesteringen laatste jaar (in mln. euro, incl. meer- en minwaarden)

136,8

Energie en milieu

13%

Infrastructuur en digitaal

68%

Geïnvesteerd vermogen volgens sector

Vastgoed

19%

6 ONDERNEMINGEN

APHEA.BIO

START-UPS

Gezonde voeding begint bij de bodem

Hoewel een laptop en een telefoon volstaan voor sommige starters, hebben anderen flink wat middelen nodig om met een eigen zaak te beginnen. Investeringen in een pand, machines, materialen of IT vergen heel wat energie en geld. Misschien is financiering vinden daardoor wel het moeilijkste deel bij de opstart van een onderneming. PMV beseft dat beginnende ondernemers moeten worden gesteund en biedt starters verschillende oplossingen om de financiering te vinden die het beste bij hun plannen past. Zowel voor de bedrijfsvoering als voor de ontwikkeling van hun (tech)innovaties wil de Vlaamse investeringsmaatschappij een partner zijn via een kapitaalparticipatie (aandelen), een waarborg of een (meestal achtergestelde) lening, waarbij de lening eventueel later kan worden omgezet in aandelen. Kenmerkend voor de aanpak van PMV is een grote flexibiliteit bij de terugbetaling, een soepele waarborgregeling en een actief aandeelhouderschap dat starters volop laat profiteren van de PMV-ondernemingservaring.

Onder impuls van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie is de landbouwtechnologie bij ons aan een stevige opmars bezig. Eén van de recente succesvolle start-ups is het Gentse Aphea. Bio dat via micro-organismen op een biologische wijze de groei van planten wil verbeteren en de bescherming tegen ziekten wil verhogen. Het haalde vorig jaar 14 miljoen euro op, o.a. bij PMV.

e kapitaalronde werd geleid door het Europese investeringsfonds Astanor Ventures, en ook de bestaande aandeelhouders deden mee: V-Bio Ventures, Agri Investment Fund, PMV, Vives Fund, VIB, Qbic II en Gemma Frisius Fonds. De financiering maakt het mogelijk voor Aphea.Bio om haar onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma’s verder uit te rollen tot het indienen van het regelgevingsdossier om (binnen enkele jaren) de lancering van de eerste producten van het bedrijf te ondersteunen. Het wil ook nieuwe producten ontwikkelen om een ‘one-stopshop’ te worden voor biologische productontwikkeling om op die manier de moderne landbouw te doen evolueren naar een gezonde en duurzame voedselketen.

“Aphea.Bio is nu klaar voor de volgende belangrijke fase: producten op de markt brengen.”

Bodem Een gezond voedselsysteem begint immers bij de bodem, en innovatieve spelers als Aphea.Bio werken aan oplossingen om het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen terug te dringen en de bodem te herstellen. Om de volgende generatie biologische producten te ontwikkelen, maakt het gebruik van natuurlijk voorkomende micro-organismen. Het bedrijf heeft een uniek screeningplatform om die te isoleren, te identificeren en te testen. De start-up slaagt erin om die micro-organismen te gebruiken als groeibevorderaar waardoor hogere opbrengsten kunnen worden behaald met minder bemesting. Op verschillende locaties in Europa worden de prototypes getest in tarwe- en maïsvelden. Duurzaam alternatief Vandaag wordt immers zowat de helft van de uitgestrooide meststoffen niet opgenomen door de planten waarvoor het product is bedoeld; de technologie van Aphea.Bio kan die opname optimaliseren door klassieke meststoffen te combineren met micro-organismes zoals bacteriën en schimmels waardoor minder meststof nodig is. Ook de beschermende producten van Aphea.Bio blijken een duurzaam alternatief te bieden voor chemische bestrijdingsmiddelen. Met hun biostimulanten en biopesticiden anticipeert het bedrijf uit Zwijnaarde op de Europese ambitie om tegen 2030 ten minste 20% minder meststoffen te gebruiken en het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen te halveren, een hoeksteen van de Europese Green Deal. Spin-off Aphea.Bio ging in 2017 van start als spin-off van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie met een kapitaalinjectie van 7,79 miljoen euro en de ambitie biologische gewasbescherming een nieuwe toekomst te geven gebruikmakend van bio-informatica en complexe dna-analyses. Aangemoedigd door veelbelovende data, voortgestuwd door een uitstekend team, gemotiveerd door de ambities van de Europese Green Deal en gesteund door een solide consortium van investeerders, is Aphea.Bio nu klaar voor de volgende belangrijke fase: producten op de markt brengen. www.aphea.bio

ANIMAB

Minder antibiotica voor biggen Animab, alweer een spin-off van VIB, ontwikkelt eetbare antistoffen om infectieziektes bij dieren te voorkomen. De start-up werkt aan een eerste product voor biggen. Op die manier hoopt het bedrijf het antibioticagebruik in de veeteelt mee terug te dringen. De nieuwste telg aan het ‘animal health’-firmament van VIB vestigde zich in Gent en kon 3,4 miljoen euro startkapitaal ophalen, onder andere bij PMV.

nimab gebruikt een uniek gepatenteerd technologieplatform om een nieuwe klasse van antistoffen te produceren. Die kunnen oraal worden toegediend aan dieren om darminfecties te voorkomen. Ze bootsen natuurlijke antilichamen na uit de moedermelk. VIB, UGent en VUB hebben samengewerkt om de antistoffen aan te passen om snel en nauwkeurig bepaalde darmziektes bij dieren te bestrijden, zonder de gezonde darmflora aan te tasten. Het eerste veelbelovende product gebaseerd op die nieuwe antilichaamtechnologie is specifiek ontworpen voor de varkenshouderij en moet helpen tegen speendiarree, een ziekte die voorkomt bij 25 tot 50% van alle biggen in Europa. Het product van Animab biedt varkenshouders een alternatief voor antibiotica om de darmziekte onder controle te houden en zo bij te dragen aan een meer duurzame veeteelt. Het bedrijf, dat wordt geleid door een team met een sterk

Steven Vandenabeele en Isabel Vercauteren.

Alain Wille (tweede rechts) en team.

trackrecord in de sector van dierengezondheid en -geneeskunde, legt zich in eerste instantie toe op het biggengeneesmiddel, maar zal de pijplijn snel uitbreiden met nieuwe producten die infecties met andere bacteriën en virussen tegengaan bij dieren. Dé ambitie is alleszins om de antibioticabehoefte in de veeteelt te beperken: dat is immers goed voor de dieren, de mensen en de maatschappij. www.animab.com

“ De antibioticabehoefte in de veeteelt beperken is goed voor de dieren, de mensen en de maatschappij.” 73

THEO

GROEIBEDRIJVEN De groei van een onderneming leidt niet alleen tot meer mogelijkheden en meer waarde, het zorgt ook voor extra uitdagingen. De financiering van die groei is daar een van. Er moet meer worden ingekocht, er is extra personeel nodig, er is nood aan meer machines… Daarvoor moeten voldoende middelen beschikbaar zijn. Sommige ondernemingen hebben ambities die groter zijn dan hun financiële mogelijkheden. Andere moeten razendsnel groeien om de markt te bezetten. De financiering ervan lukt vaak niet intern, en ook banken kunnen de snelle evolutie van een bedrijf niet altijd volgen. Groeifinanciering door PMV kan in dat geval een onderneming de vereiste financiële middelen geven en het bedrijf naar een volgende ondernemingsfase brengen. Met het groeikapitaal kunnen er nieuwe activiteiten worden opgezet, kan er meer personeel worden aangeworven, kunnen de eerste stappen naar het buitenland worden gezet… Niet alleen financiert PMV de groei, de Vlaamse investeringsmaatschappij biedt bij de analyse van een dossier meteen ook een klankbord, zodat ambitieuze ondernemers hun plannen en ideeën kunnen aftoetsen.

Vlaamse videospeler verovert wereld THEO Technologies haalde vorig jaar 10 miljoen USD op bij SmartFin Capital, PMV en Media Invest Vlaanderen (MIV). Het in 2012 opgerichte Leuvense bedrijf wil met hun innovatieve streamingproducten een hoogwaardige video-ervaring aanbieden, op elk platform en apparaat, op elk moment.

e online video-industrie evolueert razendsnel. Tegenwoordig worden steeds meer grote online videodiensten gelanceerd in de markt. Allemaal hebben ze dezelfde uitdaging: technische obstakels overwinnen om tegemoet te komen aan de torenhoge kwaliteitsverwachtingen van de kijkers. Welk toestel ze ook gebruiken of waar ze ook zijn, kijkers verwachten géén ergernissen bij online video of streaming maar minstens dezelfde hoogwaardige kijkervaring als bij traditionele kabeltelevisie. Dat is niet evident, nu almaar meer beelden over het internet worden verstuurd en op diverse toestellen worden bekeken: pc’s, smartphones, smart-tv’s, gameconsoles… De streamingproducten van THEO Technologies, in 2012 opgericht door ondernemers Steven Tielemans en Pieter-Jan Speelmans, slagen er niettemin in kijkers de hoogwaardige ervaring te bieden die ze verwachten. Geïntegreerde oplossing Het belangrijkste product van THEO Technologies is de bekroonde THEOplayer, een oplossing die mediabedrijven één videospeler biedt voor alle belangrijke online apparaten en platformen (browsers, mobiele apparaten, smart TV’s, settopboxen en andere connected devices). De oplossing werkt naadloos samen met alle belangrijke componenten en vendors in het video-ecosysteem, waaronder analytics, content protection en advertentietechnologie, waardoor mediabedrijven snel en efficiënt de beste ervaring kunnen bieden aan al hun kijkers. Met THEOplayer is THEO Technologies een innovatieve technologische koploper: het product werd de laatste 4 jaar steeds verkozen tot beste videospeler in Europa. Toonaangevende mediabedrijven over de hele wereld ge-

bruiken het: niet alleen Telenet en de VRT bij ons, maar ook grote mediabedrijven als het Zwitserse Swisscom en het Italiaanse Rai, en de Amerikaanse mediagiganten CNN, Verizon en NBC. THEOplayer zorgt inmiddels voor het afspelen van meer dan 2 miljard video’s elke maand wereldwijd, goed voor meer dan 1.000 gestarte video’s elke seconde. Best mogelijke kijkervaring Maar THEOPlayer is zeker niet het enige ijzer dat het groeibedrijf in het vuur heeft liggen. Innovatie en het continu uitdagen van de status quo zit in het hart en het DNA van de Leuvense firma. Om de technologie voor online video beter te maken dan die van traditionele tv (en om de technologische voorsprong van THEO Technologies te behouden) werkt THEO actief aan nieuwe en betere oplossingen om videodiensten in staat te stellen de best mogelijke kijkervaring te leveren. THEO Technologies heeft de ambitie om voor mediabedrijven een partner te zijn die ook op lange termijn het verschil kan blijven maken. Zo lanceerde THEO in 2020 het High Efficiency Streaming Protocol (HESP), een baanbrekend nieuw HTTP-streamingprotocol dat mediabedrijven in staat stelt om de livestreaming-ervaring sterk te verbeteren en hun bandbreedte-consumptie met 20% te verminderen. Vlaamse technologie Dat niet enkel lokale, maar ook steeds meer internationale klanten hun vertrouwen schenken aan de nieuwe technologie van THEO Technologies (met kantoren in Leuven, New York en Singapore) bewijst het alleszins enorme potentieel van het bedrijf. De investering van PMV, Media Invest Vlaanderen en Smartfin Capital moet het bedrijf helpen om hun positie te versterken in een zeer competitieve omgeving. Bovendien moet het helpen om Vlaamse technologie in de wereldwijde streaming-industrie tot wereldstandaard te maken: het productleiderschap moet worden vertaald in marktleiderschap. www.theoplayer.com

B AO L I V I N G

Beter bouwen De vervuilende en energie-intensieve bouwsector speelt een cruciale rol om de CO2-uitstoot terug te dringen in Europa. Bao Living helpt de duurzame transitie van de bouwsector te versnellen: het ontwikkelde een slimme, aanpasbare module die alle nutsvoorzieningen op één plek bundelt. De Antwerpse pionier in betaalbaar en circulair bouwen haalde vorig jaar 750.000 euro op o.a. bij PMV.

n de Europese Unie staat de bouwsector op zijn eentje in voor 40 procent van de energieconsumptie, 36 procent van de uitstoot van broeikasgassen en 33 procent van de afvalberg. De opmars van circulair bouwen en van nieuwe, innovatieve bouwmethodes moet die bloedrode cijfers de komende jaren fors naar beneden halen. De Antwerpse scale-up Bao Living speelt een voortrekkersrol in die shift. De Slimme Aanpasbare Module (SAM) die het bedrijf ontwikkelde, bundelt keuken, badkamer en alle nutsvoorzieningen op één plek in de woning. Verwarming, elektriciteit, ventilatie en domotica – inclusief leidingen, bedradingen en contactpunten – zitten allemaal samen in dezelfde slimme module. Die kan niet alleen een pak sneller en 30 procent goedkoper geïnstalleerd worden; ze is ook gemakkelijker te demonteren én bevordert daardoor het circulair bouwen. Bao Living werkt niet met een vast ontwerp, maar ontwikkelde software waarmee architecten en projectontwikkelaars zelf aan de slag kun-

Steven Tielemans en Pieter-Jan Speelmans.

Axel van der Donk en Benjamin Eysermans.

nen gaan. Het bedrijf speelt zo in op de evolutie om almaar compacter te gaan wonen, maar ook op de steeds grotere bouwkost, het tekort aan arbeidskrachten en de strengere reglementering. “De bouwsector heeft nood aan disruptieve oplossingen die duurzamer én betaalbaarder wonen mogelijk maken”, weet Benjamin Eysermans, een van de twee oprichters van Bao Living. www.baoliving.com

“De bouwsector heeft nood aan disruptieve oplossingen die duurzamer én betaalbaarder wonen mogelijk maken.” 75

ZIEKENHUISNETWERK ANTWERPEN

MATURE BEDRIJVEN Ook mature ondernemingen kunnen in situaties verkeren waarin er behoefte is aan extra kapitaal, op korte of lange termijn. Dat is niet altijd eenvoudig te verkrijgen. Zeker grote investeringsprogramma’s drukken doorgaans zwaar op de liquiditeitspositie van een onderneming. Verder kijken dan het moment van aanschaf van een machine, bijvoorbeeld, is dan de boodschap. Ook bij overnames is financiering een opgave: ze is vaak cruciaal. PMV biedt diverse mogelijkheden die een onderneming op korte of lange termijn extra ruimte kunnen geven. Ondernemers vermijden zo dat de aandacht wordt afgeleid van zaken waar het echt om draait. De PMV-bedrijfsleningen bedragen minimaal 350.000 en maximaal 5.000.000 euro en hebben een lange looptijd. Als kapitaalverschaffer is PMV een actieve maar geduldige investeerder die samen met de onderneming aan de toekomst kan bouwen. Ook met waarborgen ten slotte heeft PMV de mogelijkheid om de financieringsbehoeften van mature bedrijven te beantwoorden.

Toekomst voor de zorg Door een samenwerkingsakkoord tussen het Agentschap Vlaamse Sociale Bescherming (AVSB), het Vlaams Infrastructuurfonds voor Persoonsgebonden Aangelegenheden (VIPA) en PMV worden middelen van het AVSB beschikbaar gesteld voor de financiering van investeringen in de zorgsector. PMV werkte daarmee in 2020 een lening uit van 15 miljoen euro waarmee Ziekenhuisnetwerk Antwerpen gaat moderniseren.

e lening aan ZNA, de grootste gezondheidszorgorganisatie van ons land, is een belangrijke stap in haar strategisch zorgplan waarbij de activiteiten van het ziekenhuisnetwerk worden gemoderniseerd en geïntegreerd. ZNA vervangt twee oude ziekenhuizen door het Cadix-ziekenhuis (in aanbouw). In het grootste ziekenhuis van de groep (ZNA Middelheim) worden de afdelingen intensieve zorgen, nierdialyse en kinderpsychiatrie gerenoveerd. De nieuwbouw en renovatiewerken moeten het mogelijk maken voor artsen en verpleegkundigen om meer gepersonaliseerde zorg te verlenen in een betere werkomgeving en de bestaande zorg nog te verbeteren. De modernisering van de bestaande afdeling en de bouw van het nieuwe ziekenhuis vormen een onderdeel van het strategisch zorgplan van ZNA, dat de zorgactiviteiten wil moderniseren en integreren. Flexibele terugbetaling PMV heeft voor rekening van het AVSB een lening uitgewerkt van 15 miljoen euro op 30 jaar in een belangrijke financieringsronde waarin de Europese Investeringsbank (EIB) het voortouw nam. Ook twee banken besloten om samen een gelijkaardige inspanning te doen. PMV zorgde voor het sluitstuk van de financiering door een lening uit te werken die meer flexibiliteit biedt qua terugbetaling en looptijd dan de klassieke bancaire financiering. Filip Lacquet, groepsmanager Bedrijfsfinanciering bij PMV, legt uit: “Via het ASVB wil de Vlaamse overheid de gezondheidszorg van de toekomst mee financieren. Wij werkten daarvoor flexibele leningformules uit die zowel kunnen bestaan uit ‘senior loans’ op lange termijn, als uit achtergestelde leningen waarbij de ontlener achteraan in de rij staat wanneer de terugbetaling faalt. De flexibele formule kan worden gebruikt voor de financiering van investeringen in allerhande zorginstellingen (ziekenhuizen, seniorencentra, instellingen voor andersvaliden…) en verlicht de druk op de balans van die instellingen waardoor zij niet hoeven terug te deinzen om

nieuwe projecten op te starten die noodzakelijk zijn voor de toekomst van onze zorg.” Fier Eerder ontving ZNA ook al een lening van de Europese Investeringsbank (EIB) ten belope van 200 miljoen euro. Zowel de Europese als de Vlaamse overheid maken zo van de financiering van de zorg een speerpunt in hun investeringsbeleid. PMV is alvast fier dat het

EUROCLEAR

Aandeelhouder van Euroclear Verschillende Belgische investeerders hebben in de loop van 2020 samen een belang van bijna 9,2 procent opgebouwd in de internationale financiële dienstverlener Euroclear. PMV maakt deel uit van de groep die bij bestaande aandeelhouders aandelen kocht en zo de op twee na grootste aandeelhouder werd van Euroclear. Vanuit die positie moet de groep de financiële infrastructuur van Euroclear in ons land verankeren.

uroclear is een wereldspeler in de afwikkeling van transacties met aandelen, fondsen of obligaties. De onderneming garandeert dat cash en effecten bij een transactie gelijktijdig worden uitgewisseld. Ze bewaart de effecten, houdt de posities bij en beheert het onderpand. Zo maakt ze het voor haar klanten makkelijker om binnenlandse en grensoverschrijdende effectentransacties af te wikkelen, en beleggingen veilig te stellen. Euroclear is cruciaal voor het functioneren van het financiële systeem; meer dan 2.000 banken doen een beroep op de financiële diensten van de organisatie die voor meer dan 30 biljoen euro aan activa bewaart en jaarlijks voor meer dan 837 bil-

haar expertise ter beschikking kan stellen voor investeringen in de gezondheidszorg van onze regio. “De financiële druk op zorginstellingen is enorm. Door die druk met onze financiering wat te verlichten, tonen we aan vierkant achter de gezondheidswerkers en hun instellingen te staan die zwaar op de proef worden gesteld door het coronavirus”, aldus algemeen manager Michel Casselman. www.zna.be

joen euro aan effectentransacties afwikkelt. Van de 4.000 mensen die voor de in Europa, Azië, het Midden-Oosten en Amerika actieve groep werken — de Belgische Lieve Mostrey is er CEO — zitten er meer dan 2.200 in Brussel. Er is ook een operationeel centrum in Polen als back-up voor Brussel. De groep haalt een omzet van iets minder dan anderhalf miljard euro. De aankoop van aandelen door PMV en verschillende andere investeerders levert het consortium niet alleen een vertegenwoordiger op in de raad van bestuur maar moet strategisch belangrijke financiele infrastructuur in ons land verankeren en Brussel als financieel centrum versterken. Dat de langetermijninvestering jaarlijks een dividend oplevert, is een bijkomende troef. www.euroclear.com

“Euroclear bewaart voor meer dan 30 biljoen euro aan activa en wikkelt jaarlijks voor meer dan 837 biljoen euro aan effectentransacties af.” 77

7 PROJECTEN

GEBIEDSONTWIKKELING De evolutie van onze bevolking en de wijzigingen in de manier waarop we wonen en werken, stelt onze regio voor de complexe uitdaging méér te doen met dezelfde ruimte. Door de beschikbare ruimte en bestaande invullingen op een slimme, zorgvuldige manier te (her)gebruiken, creëren we nieuwe mogelijkheden. PMV adviseert, begeleidt en financiert (semi-)publieke en private partijen bij strategische vraagstukken over duurzame gebiedsontwikkeling en vastgoed. Onze focus ligt op vastgoed en gebieden die maatschappelijk relevant zijn vanwege functie, omvang, uitstraling of ligging. Wij concretiseren de ambities van lokale en hogere overheden en gaan op zoek naar nieuwe samenwerkingsvormen waarbij de gebruiker centraal staat en de technologie oplossingen biedt voor bereikbaarheid, leefbaarheid, luchtkwaliteit, energie en economische vitaliteit. Op die manier helpt PMV mee om de groei in Vlaanderen slim, efficiënt en duurzaam vorm te geven.

T LG

Ruimte voor research Het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB), de stuwende kracht van de bruisende biotechsector in Vlaanderen, bouwt een ultramoderne bio-incubator met daarin ook het nieuwe hoofdkantoor van VIB. Het gebouw (met PMV als cofinancier) komt op de nieuwe technologiecampus van Tech Lane Ghent Science Park. Dat project van UGent, de stad Gent en PMV moet een ecosysteem worden waarin kennisintensieve bedrijven en de universiteit elkaar bevruchten. Een voorbeeld voor andere Vlaamse universiteiten.

et gebouw van de nieuwe bio-incubator en VIB-hoofdzetel biedt een antwoord op de toenemende vraag naar aangepaste labo-infrastructuur en zal ook de nieuwe biotoop worden voor de ondersteunende diensten van VIB. De bio-incubator zal plaats bieden aan tien tot vijftien startende biotechbedrijven. De nabijheid van kennisinstellingen met de nodige expertise en de VIB-diensten moet starters alle kansen geven om zich in Vlaanderen te ontplooien. PMV coördineerde de procedures. Bovendien verstrekte ze kapitaal en een achtergestelde lening aan de projectvennootschap die instaat voor de projectrealisatie en de exploitatie om zo de verdere verankering van de biotechcluster in Gent te verzekeren.

Gedeelde infrastructuur Voor Tech Lane Ghent Science Park (TLG) is de komst van de VIB bio-incubator een belangrijke katalysator voor de verdere ontwikkeling van de site. TLG, een project van UGent, de stad Gent en PMV bestaat uit het bedrijventerrein Eiland Zwijnaarde en Technologiepark Ardoyen. Het 35 hectare grote Eiland Zwijnaarde, een historisch vervuilde site die volledig gesaneerd werd, wordt de thuisbasis van bedrijven die zich specialiseren in kenniseconomie, logistiek en watergebonden distributie. In het groene campusklimaat moeten co-creatie en gedeelde infrastructuur nieuwe ontwikkelingen mogelijk maken. De projectvennootschap nv Eiland Zwijnaarde maakte het terrein bouwrijp en zette een werkwijze op voor de verkoop of de uitgifte van de kavels. Eén van de opvallende nieuwe gebouwen op de site Eiland Zwijnaarde is alvast CAPTURE, een onderzoekscentrum dat academici en bedrijven met een zware ecologische voetafdruk wil samenbrengen om er onderzoek te doen naar het hergebruik van grondstoffen. In het al grotendeels ingevulde Ardoyen-park plant Daikin dan weer een hypermodern onderzoeks- en ontwikkelingscomplex. Er zal worden

gezocht naar innovatieve, energie-efficiënte alternatieven voor de traditionele verwarmingsoplossingen. Broedplaatsen Beide projecten zijn een antwoord op de vraag naar labo’s, testkamers en onderzoeksfaciliteiten waar academici, studenten en experten van bedrijven uit verschillende disciplines samen oplossingen zoeken voor maatschappelijke uitdagingen. “Daarvoor is er immers niet alleen geld nodig, maar ook ruimte. PMV kan daarbij helpen door kapitaal aan te bieden, maar ook door geschikte infrastructuur ter beschikking te stellen voor onderzoek & ontwikkeling. In Vlaan-

NIEUW LEUVEN

Groen in de stad Voor de opwaardering van een verouderd Leuvens stadsdeel tot een nieuwe groene buurt met een 200-tal wooneenheden doet vastgoedontwikkelaar LGV een beroep op financiering van PMV.

deren lopen we achter op dat vlak. Nederlandse en Duitse science parks bewijzen al heel lang de toegevoegde waarde van plekken waar startende bedrijven en universiteiten elkaar vinden: het zijn broedplaatsen van nieuwe concepten en producten. Universiteiten en hogescholen werken al intensief samen met ondernemingen. Omgekeerd zoeken ondernemingen de onmiddellijke nabijheid van professoren, onderzoeksgroepen en studenten. Met een kritische massa van initiatieven uit dezelfde sector en een actief communitybeheer kun je dan sterke ecosystemen bouwen”, weet Steven Adons, principal investment manager bij PMV. www.techlane.be

p een scharnierpunt tussen de Leuvense commerciële stadskern, de hippe Vaartkom en de sociale woonblokken van Sint-Maartensdal ontstaat binnenkort een nieuwe groene plek waar het aangenaam wonen wordt. Door de sterk versnipperde eigendomssituatie was het lang wachten op de herontwikkeling van het wat morsige stadsdeel, vandaag nog een verouderd niemandsland met een mix van oude industriële stadsloodsen, rijwoningen en een verouderde bovengrondse parking. Een doorbraak kwam er toen het parkeergebouw in de buurt in handen kwam van Optimal Parking Control (OPC), marktleider in België voor het beheer van parkeerplaatsen in steden en gemeenten. Eigenaarskoppel Lamens-Robberechts — ook aandeelhouder van vastgoedontwikkelaar LGV — was al eigenaar van tal van omliggende panden, en vatte het plan op rond de parking een woonproject te realiseren. De stad Leuven juicht de herontwikkeling alvast toe. Door het project verbetert niet alleen de ruimtelijke kwaliteit; met de aanleg van een parkgebied komt er ook meer groen in de stad. Tevens hecht het project ook waarde aan de maatschappelijke en ecologisch dimensie. Zo zullen de

woningen bijvoorbeeld bijna-energieneutraal zijn en gebruik maken van geothermie voor de verwarming en passieve koeling, en wordt er overwogen om op het dak van de supermarkt die deel uitmaakt van het project een daktuin aan te leggen. Stuk voor stuk zijn het keuzes die mede door de investering van PMV mogelijk worden gemaakt.

“Door het project verbetert niet alleen de ruimtelijke kwaliteit en komt er meer groen in de stad; tevens heeft het project een maatschappelijke dimensie.” 81

PA N Q U I N S I T E

ONROEREND ERFGOED De aangroei van de bevolking, de vergrijzing en nieuwe samenlevingsvormen zijn opportuniteiten om met ons onroerend erfgoed in te spelen op nieuwe maatschappelijke verwachtingen en noden. Een duurzame herbestemming door een respectvolle maar tevens actuele invulling bevestigt niet alleen het bestaan van monumenten, ze krijgen erdoor een nieuwe maatschappelijke relevantie. Erfgoed kan op die manier worden ingezet voor de economische, sociale en culturele ontwikkeling van een regio. Kortom, het maakt investeringen in onroerend erfgoed ook investeringen in de openbare ruimte, in cultuur en in werkgelegenheid. Net die combinatie van maatschappelijke en economische doelen kan partners warm maken voor een engagement in dergelijke projecten, aangezien toegang tot financiering voor vele organisaties of lokale overheden een specifieke uitdaging is. PMV biedt in het licht van die uitdagingen (alternatieve) financiering en begeleiding bij erfgoedprojecten waarbij een optimale herbestemming, beheer en exploitatie samengaan met het behoud van erfgoedwaarden. De beste manier om het verleden veilig te stellen, is het een actieve en duurzame rol in het heden te geven.

Historisch nieuw wonen In 2020 werd de bouwvergunning voor de Panquinsite in Tervuren afgeleverd. Het bekende Martin’s Hotels opent er een viersterrenvestiging en er komen 107 wooneenheden, een nieuwe parkzone en parkeermogelijkheden. In 2023 moet de hele site van 3,7 hectare klaar zijn.

et 18de-eeuwse Panquin-complex in het centrum van de gemeente maakt deel uit van het Park van Tervuren en is omwille van zijn rijke geschiedenis beschermd als monument. De hele site heeft een grote erfgoedwaarde: de kazerne was oorspronkelijk de stoeterij bij het kasteel van de hertogen van Brabant, omstreeks 1750 gebouwd in opdracht van Karel van Lorreinen. Midden 2014 trokken de laatste manschappen de deur dicht. De gemeente kocht het complex en maakte meteen duidelijk dat ze de hele site wilde ontwikkelen. In 2016 lanceerde ze een wedstrijd waarna projectontwikkelaar ION uit Waregem de herbestemmingsopdracht kreeg, en meteen PMV aan boord bracht.

ders dan de meeste financiers, het geduld om een lange periode te overbruggen tot zo’n project rendabel is.” Toekomst De gunning van de opdracht leidde tot de opmaak van een samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeente Tervuren en het consortium ION-PMV, dat het project gaat realiseren. Nadien wordt een deel van het project weer overgedragen aan de gemeente als openbaar domein. De site lacht nu de toekomst tegemoet: de bouwvergunning is rond. Het historische gebouw met haar typerende hoefijzervorm zal een prachtig hotel herbergen, samen met het gemeentelijk museum en enkele zalen om verenigingen in onder te brengen. De plannen omvatten ook twee ondergrondse parkings, verschillende soorten woonvormen (met voorrang voor mensen die een band hebben met de gemeente), ruimte voor economische activiteiten en een investering in groene ruimte. Een mooi afscheid van burgemeester Spooren, die de nieuwe provinciegouverneur van Vlaams-Brabant werd.

Immens project Voor de gemeente Tervuren, die zelf een vleugel van het complex gaat gebruiken, is het een immens project dat een grote impact heeft op het toerisme, de huisvesting, het groenbeleid en de economie in de gemeente. Dé uitdaging was om een actuele bestemming te geven — volgens de hedendaagse normen — aan zowel landschappelijk als monumentaal beschermd erfgoed in overleg met verschillende overheidsinstanties: naast de gemeente Tervuren zijn ook het Agentschap Natuur en Bos, Ruimte Vlaanderen en het Agentschap Onroerend Erfgoed betrokken bij het project. Dat is gelukt: het project is erin geslaagd om nieuwbouw harmonieus te integreren in het complex én te beantwoorden aan de eisen van de agentschappen, het resultaat van een investering in overleg. Complexiteit “Dergelijke projecten zijn nooit eenvoudig: het vereist ervaring om overheden en investeerders met elkaar te verbinden. Bij PMV spreken wij de taal van beiden. Niet alleen begeleiden wij partners; vaak ook vragen overheden ons om opdrachten te vermarkten omdat ze terugdeinzen voor de complexiteit. In het Panquin-project hebben we mee gefinancierd. Door projecten in een nog risicovolle fase mee te financieren op lange termijn geven we commerciële partners extra tijd en middelen om een rendabele invulling te vinden: wij nemen een deel van de financiële risico’s over. PMV heeft, an-

“Dergelijke projecten zijn nooit eenvoudig: het vereist ervaring en expertise om overheden en private partners met elkaar te verbinden.”

TER HAM & KARMEL

Koopkracht door erfpacht De complexe financieringsvraagstukken van historische sites vragen om innovatieve financieringsoplossingen. Daarom werkt PMV voor haar erfgoedactiviteiten naast kapitaalparticipaties en achtergestelde leningen ook met de verstrekking van erfpachten als financieringstechniek.

MV is al enkele jaren eigenaar van het kasteel Ter Ham in Steenokkerzeel, dat vorige eeuw in het bezit kwam van de overheid, die PMV de opdracht gaf er een rendabele herbestemming voor te vinden. Op 25 september 2014 werd een erfpachtovereenkomst getekend voor 50 jaar met Optimum C, een ondernemer actief in de zorgsector, die in het laatmiddeleeuwse slot seminaries en opleidingen organiseert. Op het neerhof, waar ooit de stallingen stonden, ontwikkelde Imoya (zusterbedrijf van Optimum C) twintig assistentiewoningen, die in 2020 werden opgeleverd. Het kasteel was lange tijd de woonplaats van de laatste keizerin van Oostenrijk en heeft nadien de Vlaamse Executieve gehuisvest. Onderpand bankfinanciering Werken met een erfpacht heeft verschillende

voordelen. Investeringskosten zoals aankoop en restauratie kunnen zeer ver in de tijd worden gespreid, tot 99 jaar. Het erfgoedobject kan erdoor in zijn geheel bij één eigenaar blijven, die tijdens de looptijd van de erfpacht kan handelen als was hij zelf eigenaar, waarbij hij zakelijke rechten aan anderen (bijvoorbeeld kopers-bewoners) kan geven. Het langdurige zakelijk recht kan bovendien als onderpand dienen voor een bankfinanciering. Collectief woonproject Een andere erfpachtcasus kende ook in 2020 een belangrijke milestone: PMV kocht het beschermde Karmelietessenklooster uit 1643 in de Gentse Theresianenstraat. Erfpachtnemer wordt de stichting van openbaar nut (son) Symbiosis, die er een collectief woonproject gaat realiseren, gericht op onderlinge solidariteit en gedeelde waarden, voor mensen in hun tweede levenshelft. Naast individuele wooneenheden komen er vooral ook gemeenschappelijke ruimten: een leefruimte, een keuken, een moestuin.

NORTH-C-METHANOL

ENERGIE De klimaatverandering is een van de grootste uitdagingen voor onze planeet. Zeker ook in ons land is dat het geval, waar meer dan vier vijfde van de energie wordt geïmporteerd. We liggen daarmee ver boven het Europese gemiddelde. Het maakt de overstap naar duurzame energiebronnen hier méér dan elders een opportuniteit. Daarom blijft investeren in het energiesysteem van de toekomst ook de komende jaren een absolute prioriteit. PMV wil met investeringen in innovatie, infrastructuur en efficiëntie de energietransitie helpen tot stand brengen en lokale spelers de kans geven een belangrijke rol te spelen in het energiesysteem van morgen. Want om antwoorden te vinden op de energie-uitdagingen van vandaag en morgen, zijn veel middelen nodig. Samen met beleidsmakers, ondernemers, financiële spelers en andere investeerders wil PMV concrete oplossingen helpen realiseren voor de overstap naar een koolstofarmere maatschappij. Bij ons en elders.

Waterstofprojecten van start In de omslag naar een klimaatneutrale economie wordt een belangrijke rol toegedicht aan waterstof als grondstof voor de industrie. De Vlaamse regering gelooft alvast sterk in het chemische element, en heeft zelfs de ambitie een Europese koploper te worden. PMV staat klaar de uitrol ervan in Vlaanderen mee te ondersteunen: een expertisecel verzamelt kennis om potentiële ideeën te kunnen financieren en via publieke-private samenwerkingen actief te participeren in de uitbouw van waterstofactiviteiten in Vlaanderen.

m de industrie tegen 2050 klimaatneutraal te maken, moeten gigantische volumes aan fossiele brandstoffen worden vervangen. Waterstof kan in die transitie zeker een rol spelen, al is er héél veel hernieuwbare energie nodig om groene waterstof te produceren. Vlaanderen is te klein om met wind- en zonne-energie al die extra stroom te leveren, maar groene waterstof kan ook worden geïmporteerd. Onze havens, transportinfrastructuur en pijpleidingennetwerk vormen zeker een troef. Alvast in onze havens wordt met grote verwachtingen naar de ontwikkeling van waterstof gekeken, met PMV als actieve partner. 6 miljoen bomen In de Gentse haven gaan verschillende partners jaarlijks de CO2-emissie met 140.000 ton verminderen (het werk van 6 miljoen bomen) en 44.000 ton groene methanol aanmaken voor de lokale chemische industrie en als brandstof voor schepen en treinen. Het North-C-Methanol project is niet alleen wereldklasse met de grootste hernieuwbare waterstof-naar-methanolconstructie ooit, bovendien is het een knap staaltje van duurzame industriele symbiose: afval van het ene bedrijf vormt grondstof voor een ander bedrijf. PMV is consortiumpartner in de 140 miljoen euro kostende onderneming. Op de terreinen van ENGIE komt een elektrolyser van 65 megawatt, een waterstoffabriek die water via windenergie uit de Noordzee zal omzetten in groene waterstof en zuurstof. Een tweede installatie wordt een methanolfabriek die de groene waterstof gaat gebruiken om de opgevangen CO2-uitstoot van grote lokale industriële spelers zoals ArcelorMittal, Alco Bio Fuel en Nippon Gases om te zetten naar groene methanol. De lokale chemische industrie en hernieuwbare brandstofindustrie nemen de methanol vervolgens af als groene grondstof of als groene brandstof voor schepen en treinen.

Methanol Ook in Antwerpen is PMV als aandeelhouder van de vennootschap ‘Power-to-Methanol Antwerp BV’ betrokken bij de ontwikkeling van een demo-methanolfabriek op basis van groene waterstof en opgevangen CO2. Methanol is immers een essentiële multi-inzetbare grondstof voor de chemie en kent daarnaast ook vele andere industriële toepassingen. In de Antwerpse haven bevindt zich de grootste geïntegreerde energie- en chemiecluster van Europa. De grondstof is onontbeerlijk voor haar dagelijkse werking. Ideale positie Nog een ander project dat toont hoe de Vlaamse havens en hun industrie ideaal gepositioneerd zijn om te investeren in een circu-

PA R K W I N D

Duitse wind Virya Energy, de holding die de energieparticipaties bundelt van de supermarktgroep Colruyt en van Korys, de investeringsmaatschappij van de gelijknamige retailfamilie, tekende in 2020 een overeenkomst met PMV over de overname van de PMV-aandelen in de ontwikkelaar van offshorewindparken Parkwind. Met de transactie verwerfde Virya Energy de volledige eigendom van Parkwind.

arkwind is een Belgisch bedrijf actief in de ontwikkeling, financiering, bouw en exploitatie van offshore windparken. Colruyt Group, Korys en PMV investeren in offshore windenergie sinds 2009, eerst via Belwind en sinds 2012 via de participatie in Parkwind. Dankzij de samenwerking kon Parkwind uitgroeien tot een succesvolle ontwikkelaar van offshore windparken, die niet alleen in België meer dan 1/3 van de totale geïnstalleerde offshore capaciteit beheert (771 MW, van de 2.262 MW) maar ook in het buitenland actief is met Arcadis Ost 1 in Duitsland (247 MW) en het Oriel Windfarm-project in Ierland (330 MW). Een belangrijke doelstel-

laire en duurzame industrie is de samenwerking tussen de Oostendse haven, DEME Concessions en PMV. Het doel is om tegen 2025 een fabriek operationeel te hebben in het havengebied die groene waterstof produceert als energiebron voor elektriciteits-, mobiliteits-, warmte- en brandstofdoeleinden enerzijds of voor gebruik als grondstof voor industriële centra anderzijds. In een eerste fase wordt de algemene haalbaarheid onderzocht en een ontwikkelingsplan uitgewerkt. Daarna wordt een demonstratieproject met een innovatieve electrolyser van ca. 70 MW gepland. De eindmeet is voorzien in 2025 met een commercieel groene waterstoffabriek in het kader van de geplande nieuwe offshore windconcessies. www.northccuhub.eu

ling van Parkwind is het aandeel van groene energie verder te verhogen. Na de transactie met Virya (dat verwijst naar de boeddhistische term voor energie) zullen Parkwind en PMV overigens blijven samenwerken voor de ontwikkeling van nieuwe offshore windparken in de Europese Unie. Zo verwierf PMV in het kader van de overeenkomst een minderheidsbelang in Arcadis Ost 1, een Duits windpark dat door Parkwind ontwikkeld wordt in de Baltische Zee. www.parkwind.be

“Na de transactie met Virya zullen Parkwind en PMV blijven samenwerken voor de ontwikkeling van nieuwe offshore windparken in de Europese Unie.” 85

AW T

INFRASTRUCTUUR Infrastructuur is bijzonder belangrijk voor de competitiviteit van een land of regio. De beschikbaarheid ervan heeft een positief effect op de economische bedrijvigheid en op het productiepotentieel van de economie. PMV wil als een sterke Vlaamse infrastructuurinvesteerder een voortrekkersrol spelen bij het realiseren van infrastructuuren energieprojecten in Vlaanderen. Daarbij investeert het niet alleen wanneer projecten nog niet investeringsrijp zijn, maar ook wanneer men na de pioniersfase wil gaan opschalen en meer ambitieuze investeringsprogramma’s worden uitgerold. Omdat het investeerderslandschap in ons land wordt gekenmerkt door kleinere partijen met een beperkte expertise, wil PMV institutionele spelers motiveren om te investeren in de Vlaamse infrastructuur. Via de fondsen die ze beheert, biedt ze hun een platform aan dat institutionele investeerders en projecten met elkaar in verbinding brengt. Voor internationale investeerders wil PMV op die manier een sterke lokale partij zijn met de nodige expertise en middelen om samen te werken, vooral in de domeinen die voor Vlaanderen relevant zijn: PPP-projecten, energietransitie, havens, logistiek en digitale transformatie.

AWT houdt 25.000 vrachtwagens van de weg De allereerste overdekte laadkade ‘All Weather Terminal’ (AWT) in de Gentse haven is sinds eind 2020 operationeel. De nieuwe terminal, naast de bestaande stukgoedkade van ArcelorMittal Belgium aan het Kanaal Gent-Terneuzen, wordt hoofdzakelijk gebruikt om afgewerkte staalrollen van ArcelorMittal Belgium op te slaan en te verschepen. Met de AWT kan dat voortaan 24 uur per dag, zelfs bij slechte weersomstandigheden. Tot 25.000 vrachtwagentransporten per jaar spaart de AWT uit: een forse investering in een meer duurzame logistiek.

e AWT heeft een overdekte kademuur van 200 meter lang, een 25 meter breed dok en een volume van 30 meter boven het waterniveau waardoor schepen met een laadvermogen tot 10.000 ton aan de nieuwe kade kunnen aanmeren. De voorsorteringszone is uitgerust met 2 geautomatiseerde loopkranen. Voor het laden en lossen van de schepen zijn er 2 telescopische kranen. De terminal bestaat daarnaast uit een magazijn (240 meter lang en 60 meter breed) met een opslagcapaciteit van 60.000 ton, 2 sporen die aangesloten zijn op de kadebundel en 3 volledig geautomatiseerde loopkranen voor het lossen, uitsorteren en laden van materiaal. Uniek is dat het logistieke proces tussen het lossen van de wagon en het laden op het schip geautomatiseerd werd. Duurzame logistiek De allereerste AWT in Gent maakt het mogelijk om goederenstromen nog efficiënter te bundelen, waardoor bedrijven meer logistieke mogelijkheden krijgen. Hoogwaardig staal laden kon vroeger enkel bij droog weer waarbij eveneens goederen rechtstreeks uit de productie moesten aangevoerd worden wat leidde tot een onzeker logistiek proces. Met de AWT wordt dat proces maximaal geoptimaliseerd waarbij onder meer de aanvoer van rollen vanuit de verzendhallen naar de kade beter kan worden gespreid en de ook interne logistieke werking kan worden ontzorgd. Het gebruik

van de AWT, in combinatie met de bestaande ‘open’ stukgoedkaai, moet zo de groei van het Gentse staalbedrijf ondersteunen. Omdat tot 25.000 vrachtwagentransporten per jaar worden uitgespaard, wil het bedrijf bovendien uitgroeien tot een koploper op het vlak van duurzame logistiek.

Efficiëntere goederenstromen De nieuwe terminal is eigendom van AWT GENT NV dat werd opgericht door PMV en het investeringsfonds EPICo. AWT GENT liet de terminal ontwerpen en bouwen, en staat ook in voor het onderhoud en de uitbating. De loods moet niet alleen een logistieke dienstverlening kunnen bieden aan ArcelorMittal maar ook aan andere klanten. 20% van de opslagcapaciteit van 60.000 ton kan ook worden gebruikt voor de verhandeling van andere materialen en (stuk)goederen. Met vernieuwende infrastructuur wordt de haven op die manier zo toegankelijk mogelijk. Verankering Midden juni 2018 vond de contractondertekening plaats. De bouw verliep volgens planning, en ondertussen is de terminal operationeel. PMV is blij dat het dankzij de AWT mee kan zorgen voor een sterkere verankering van ArcelorMittal in de Gentse haven. De sterkere positie van industriële bedrijven in Vlaanderen is voor PMV een belangrijke doelstelling. Door het ontwerp, de bouw, de financiering, het onderhoud en de uitbating van de AWT te organiseren, heeft PMV als financier, ontwikkelaar én facilitator haar rol kunnen spelen.

“De sterkere positie van industriële bedrijven in Vlaanderen is voor PMV een belangrijke doelstelling.”

I N O P SYS

Waardevol water De waterzuiveringsinstallaties van Inopsys zijn uniek: dankzij de combinatie van verschillende technieken slaagt de scale-up erin moeilijk verwerkbaar afvalwater (met een focus op de farmaceutische en fijne chemische sectoren) te zuiveren én de waardevolle elementen eruit te recycleren.

n een wereld die kampt met waterschaarste en waterverontreiniging wordt zuiver water almaar belangrijker. Daarom is het waardevol de toxische ‘nevenstromen’ van industriële processen niet langer als afval te beschouwen (en ze te transporteren en te verbranden), maar ze te bekijken als een product dat wel degelijk kan worden gerecycleerd en hergebruikt. Inopsys — een spin-off van de KULeuven — ontwikkelde technologie om die waterstromen te zuiveren en de waardevolle stoffen eruit te halen. Zo is Inopsys in staat om bijvoorbeeld palladium te recycleren; een kilo daarvan heeft een marktprijs die maar liefst rond de 60.000 euro schommelt. Maar ook zuiver water (dat hergebruikt kan worden in bedrijfsprocessen) is het resultaat van Inopsys’ modulaire installaties die het ontwikkelt, bij klanten bouwt (in containers), financiert en onderhoudt. De firma onderzoekt eveneens oplossingen voor o.a. de

Steven De Laet.

almaar toenemende farmaceutische verbindingen in het milieu en hormoonverstorende chemicaliën. Inopsys bewees alvast hun kunnen bij Janssen Pharmaceutica (3 operationele installaties en 1 in aanbouw) met o.a. een installatie om zink uit het afvalwater te halen: een doorbraak én een visitekaartje voor de scale-up, die beoogt de komende jaren een vijftal projecten per jaar te kunnen opstarten. Omdat het die projecten moet voorfinancieren en de inkomsten pas later binnenstromen, was extra kapitaal nodig om de groei te versnellen. PMV, aandeelhouder sinds de inbreng van VMH in PMV, nam eind 2020 deel aan de kapitaalverhoging om de waterzuiveraar op te schalen en de bewezen technologie commercieel verder uit te rollen. Er wordt alvast gekeken naar Zwitserland, Ierland, Duitsland, Nederland en Frankrijk. inopsys.eu

PETER GARRÉ

VRIJE TRIBUNE

Een circulaire sprong PMV werkt op dit eigenste moment mee aan een duurzame Antwerpse primeur: Blue Gate Antwerp, het eerste circulaire, eco-effectieve bedrijventerrein in Vlaanderen. Samen met publieke en private partners wordt hier gewerkt aan een ambitieus plan, waarin leefbaarheid en CO2-neutraliteit centraal staan.

lue Gate Antwerp Development (BGAD) is een bijzondere samenwerking tussen privépartners en de overheid in de vorm van een publiek-private samenwerking (PPS). Private en publieke partners vonden zichzelf in éénzelfde visie; de ambitie om Blue Gate Antwerp te transformeren tot een aangename plek om te werken en te leven. Het samenbrengen van kennis en expertise, politieke ondersteuning, innovatie en financiële kracht vormen de solide basis om die gezamenlijke doelstellingen te realiseren. Eerste bedrijven Aan publieke zijde vinden we Blue Gate Antwerp Public Holding (BGAPH). Sinds 2006 werken wij samen met AG Vespa en de Vlaamse Waterweg aan dit project. De complexe uitdagingen van de herontwikkeling zette BGAPH in 2012 aan een open oproep te lanceren waarop private consortia konden intekenen. Na een concurrentie-dialoog werd het project in maart 2016 gegund aan het consortium BlueOpen. Het moment waarop DEME Environmental Contractors (DEC), Dredging International (DI) en Bopro Sustainable Investments (BSI) mee in het verhaal stappen. De voormalige en sterk vervuilde site Petroleum Zuid wordt vandaag door DEC – één van onze private partners – gesaneerd. We spreken over één van de grootste bodemsaneringsprojecten ooit in Vlaanderen met Q4 2020 reeds 37.000m2 grond gesaneerd. Ondertussen hebben zich op het duurzaam, innovatief, eco-effectief en watergebonden bedrijventerrein Blue Gate Antwerp de eerste bedrijven gevestigd. Eco-effectiviteit Vaak wordt gezegd dat je geen zaken kunt doen zonder dat dat negatieve gevolgen heeft voor de planeet. Op Blue Gate Antwerp willen we bewijzen dat dat wel mogelijk is. Meer zelfs, we willen verder gaan dan onze emissies tot nul reduceren. We streven naar

eco-effectiviteit. Dat betekent dat de goederen en diensten van Blue Gate Antwerp een positieve impact hebben op het milieu, de maatschappij en de economie. Zoiets kunnen we alleen bereiken door los te komen van de huidige systemen en alle fundamenten daarvan in vraag stellen. Een methode die in de circulaire economie al vaak wordt toegepast. Bij BGAD zijn we overtuigd dat een transparant bedrijfsbeleid aanzet tot zelfreflectie en nauwgezet volgen van de doelstellingen van het uitgestippelde traject. Om ervoor te zorgen dat we de missie kunnen waarmaken, is het een logische stap om doelstellingen op lange termijn op te stellen en op te volgen met KPI’s (key performance indicators). Door eenduidige rapportering wordt het mogelijk tijdig bij te sturen op basis van onderbouwd materiaal. Net zoals BGAD rapporteert over haar bedrijfsactiviteiten, legt ze dit ook – via de vestigingsvoorwaarden – op aan de vestigers. Rapporteren gebeurt volgens de standaarden van het Global Reporting Initiative (GRI Standards), een set van duurzaamheidsrapporteringsstandaarden die organisaties een leidraad bieden bij de rapportering over hun impact op de economie, het milieu en de maatschappij.

“Vaak wordt gezegd dat je geen zaken kunt doen zonder dat dat negatieve gevolgen heeft voor de planeet. Op Blue Gate Antwerp willen we bewijzen dat dat wel mogelijk is.” Duurzaamheidsrapport Hoewel het project nog in volle opstart is, ligt daar sinds juni 2020 reeds het eerste CSR-rapport (Corporate Social Responsibility). Dat duurzaamheidsrapport was het allereerste rapport over de

ontwikkeling van een bedrijventerrein, een Belgische primeur! Het kreeg als titel ‘Be Good and Dare’ (een verwijzing naar BGAD). Durven is hier aan de orde. Het project is visionair. De site streeft naar een volledige klimaatneutraliteit tegen 2030-2035. Het blijft bedrijven aantrekken die innoveren in rest-en materiaalstromen, die inzetten op duurzame chemie en duurzaam watergebruik, op stedelijke distributie. Blue Gate Antwerp ontpopt zich als vliegwiel in de transformatie van het stedelijk weefsel tot klimaatneutrale werk-, woon- en leefomgeving. Armoedegrens Om de impact van de BGA-activiteiten op mens en milieu grondig te evalueren neemt BGAD de Sustainable Development Goals (SDG’s) ter hand. De SDG’s vormen de basis van onze duurzaamheidsstrategie. Men denkt vaak dat die doelen te algemeen zijn of dat ze vooral bedoeld zijn voor grote bedrijven, maar niets is minder waar. Je moet de doelstellingen vertalen naar targets die op jouw sector of op jouw bedrijf van toepassing zijn. Bopro maakte de vertaalslag voor de vastgoedsector en de bouwsector. De vertaling naar concrete ambities staat niet gelijk aan cherrypicking. Er is oog voor alle zeventien doelstellingen, zelfs de minst voor de hand liggende zoals ‘geen honger’ of ‘geen armoede’. Zelfs daarop kan een project zoals Blue Gate Antwerp — op een indirecte manier — een impact hebben. Zo zullen maatwerkbedrijven worden ingezet in het beheer van de site en zullen vele laaggeschoolden hun weg naar de arbeidsmarkt vinden in de nieuwe stadsondersteunende distributieactiviteiten die zich zullen vestigen op de site. Door meer jobs te creëren voor mensen die het moeilijk hebben om werk te vinden, zorg je er mee voor dat minder gezinnen onder de armoedegrens moeten leven. BGAD ontwikkelt een duurzaam, innovatief, eco-effectief en toekomstgericht bedrijventerrein met

PETER GARRÉ

VRIJE TRIBUNE >

een geschatte werkgelegenheid voor 2.000 tot 3.000 werknemers. Het project moet op termijn ook andere bedrijven in het Antwerpse inspireren om de circulaire sprong te wagen. Duurzame meerwaarde Zonder bedrijven geen bedrijventerrein en dus gaat BGAD hiervoor op zoek naar bedrijven die zich kunnen vinden in de duurzame filosofie van Blue Gate Antwerp. De kans dat bedrijven partnerships en synergiën sluiten, is immers groter indien ze zich achter eenzelfde filosofie scharen. Om het ‘match-making proces’ te vereenvoudigen maakt BGAD gebruik van een door vermarkter Bopro (private partner) ontwikkelde identificatietool, waarmee geëvalueerd wordt of er een belangrijke duurzame meerwaarde kan gecreëerd worden door de vestiging van een bepaald bedrijf op BGA en of samenwerkingen van dat bedrijf met actoren op en rond de site mogelijk zijn. In de identificatietool wordt die meerwaarde voor BGA én voor het bedrijf geëvalueerd aan de hand van vragen gebundeld rond 3 pijlers: de bedrijfsactiviteit, de site en het gebouw. • Heeft het bedrijf een circulair businessmodel of is de wil er om meer in te zetten op circulaire economie? Wie circulaire producten of diensten aanbiedt, heeft een streepje voor. Kan het bedrijf aantonen dat het de circulaire transitie wil maken? • Zijn er synergiën met andere bedrijven of vestigers op of rond de site mogelijk? Als vestiger moet je werken met partners en toeleveranciers die op de site of in de regio gevestigd zijn, lokaal verankerd dus. • Heeft het bedrijf de ambitie om een duurzaam gebouw neer te zetten? Op BGA ben je verplicht om voor het gebouw dat je optrekt een certificaat te behalen van het niveau ‘Excellent’ (70 procent of meer van de duurzaamheidscriteria afgevinkt) van de Building Research Establishment Environmental Assessment Method (BREEAM).

Toegevoegde waarde Niet alleen het bedrijventerrein zelf, maar ook de bedrijven op het terrein zullen een eigen duurzaamheidsverslag maken volgens de standaarden van het Global Reporting Initiative (GRI), wereldwijd het meest toegepaste kader voor duurzaamheidsrapportering. Nieuwe vestigers maken er geen probleem van om duurzaamheid in hun bedrijfsvoering te integreren en erover te rapporteren. Vaak zijn ze al overtuigd van de toegevoegde waarde. Bovendien zullen ondernemingen – door zich op Blue Gate Antwerp te vestigen – gemakkelijker hun doelstellingen halen. DHL wil bijvoorbeeld klimaatneutraal zijn tegen 2050. Door hun centrale ligging ten opzichte van de stad en door zich aan te sluiten op het warmtenet en op termijn misschien zelfs energie uit te wisselen met de omliggende bedrijven, staan ze al een stap dichter bij dat doel.

“Blue Gate Antwerp ontpopt zich als vliegwiel in de transformatie van het stedelijk weefsel tot klimaatneutrale werk-, woon- en leefomgeving.”

Peter Garré is industrieel ingenieur Bouwkunde (KU Leuven Gent) en behaalde een master of business administration (Vlerick) en een master in real estate (Antwerp Management School). Hij is fellow bij het Royal Institute of Chartered Surveyors (FRICS). Hij is de oprichter en CEO van de vastgoedadviseur en vastgoedbeheerder Bopro, een onafhankelijke groep die een totaalpakket van geïntegreerde vastgoeddiensten aanbiedt voor gebouwencomplexen in stedelijke omgevingen. Het streeft steeds naar de optimale balans tussen economische, sociale en ecologische aspecten.

8 DEUGDELIJK BESTUUR

DEUGDELIJK BESTUUR PMV hecht veel belang aan de principes van deugdelijk bestuur. Ze beschikt over een Corporate Governance Charter dat de transparantie en objectiviteit van de bestuursstructuur en de besluitvormingsprocessen verankert en aangeeft hoe PMV de principes van deugdelijk bestuur ter harte neemt. Om altijd op te treden in overeenstemming met de hoogste ethische normen stelt ze bovendien aan haar personeelsleden en bestuurders een code ter beschikking, die dient als leidraad voor hun gedrag. Ook voor de bestuurders van haar dochtervennootschappen en voor de leden van de investeringscomités zijn er specifieke gedragscodes. U vindt die documenten op de website van PMV onder ‘deugdelijk bestuur’.

e samenstelling van de raad van bestuur van PMV is niet gewijzigd in 2020. De raad van bestuur is 13 keer bijeengekomen in de loop van 2020. Omwille van COVID-19 heeft die regelmatig plaatsgevonden via videoconferentie.

Raad van bestuur Koen Kennis, voorzitter Karine Moykens Gert Bergen Rosette S’Jegers Luc Gijsens Jeroen Overmeer Carine Smolders Raf Suys Peter Verhaeghe Regeringscommissaris De Vlaamse regering heeft op 7 februari 2020 Tom Van Laere aangesteld als regeringscommissaris ter vervanging van Wim Adriaens. De regeringscommissaris oefent toezicht uit op de uitvoering van de nieuwe samenwerkingsovereenkomst die afgesloten werd met het Vlaamse gewest. Groepsmanagementcomité Michel Casselman, algemeen manager Werner Decrem, groepsmanager Vastgoed en Infrastructuur Geert Diericx, groepsmanager Financiën Filip Lacquet, groepsmanager Bedrijfsfinanciering Elke Van de Walle, groepsmanager Juridische Zaken Roald Borré, groepsmanager Risicokapitaal

Aanwezigheden en vergoedingen raad van bestuur in 2020 De aanwezigheden van en de vergoedingen voor de leden van de raad van bestuur waren als volgt:

De aanwezigheden van en de vergoedingen voor de leden van het benoemings- en remuneratiecomité waren als volgt:

Bestuurder

Aanwezigheden

Vaste vergoeding

Zitpenning

Lid

Koen Kennis (vz)

13/13

12.396 euro

14.880 euro

Peter Verhaeghe (vz)

Rosette S’Jegers

12/13

6.198 euro

6.820 euro

Rosette S’Jegers

Raf Suys

13/13

6.198 euro

7.440 euro 7.440 euro

Lucien Gijsens

13/13

6.198 euro

Jeroen Overmeer

13/13

6.198 euro

7.440 euro

Carine Smolders

11/13

6.198 euro

6.200 euro

Peter Verhaeghe

12/13

6.198 euro

7.130 euro

Gert Bergen

12/13

6.198 euro

7.130 euro

9/13

6.198 euro

5.270 euro

Karine Moykens

De raad van bestuur van PMV wordt ondersteund door twee adviescomités, met name het benoemings- en remuneratiecomité en het auditcomité. Het benoemings- en remuneratiecomité heeft in de loop van 2020 het personeelsbudget 2021 besproken en de voorziene aanwervingen en personeelsbeoordelingen. Het heeft de hoogte en de aard van de variabele beloning vastgelegd voor prestatiejaar 2020, te betalen in 2021. Het comité heeft zich ook gebogen over de samenstelling van de variabele verloning, de implementatie van software ter ondersteuning van de evaluatie- en functioneringsprocessen, de rekruteringsstrategie voor 2021 en het successiemanagement binnen de organisatie.

Aanwezigheden

Vaste vergoeding

Zitpenning

7/7

0 euro

3.720 euro

7/7

0 euro

3.720 euro

Karine Moykens

7/7

0 euro

3.720 euro

Jeroen Overmeer

5/7

0 euro

2.480 euro

Het auditcomité heeft tijdens het jaar 2020 zijn normale en periodieke werkzaamheden uitgevoerd met betrekking tot de opmaak en de bespreking van de jaarrekening en het budget. Ook heeft het de tussentijdse balansen en budgetcontrole, de intern geconsolideerde jaarrekening en de jaarrekeningen van de dochtermaatschappijen van de PMVgroep besproken. Daarnaast heeft het auditcomité inzage gekregen in de resultaten van de analytische rapporteringen over 2019 en 2020. De resultaten van de interne audit met betrekking tot de review van het proces tot en met de investeringsbeslissing werden besproken. Tevens werd de opvolging van de bevindingen van voorgaande interne auditopdrachten besproken. Het auditcomité heeft op vraag van de voogdijminister een onafhankelijke audit laten uitvoeren met betrekking tot het dossier FNG. Ten slotte heeft het auditcomité kennis genomen van de voorbereidende werkzaamheden in het kader van de InvestEU-accreditatie. In dit kader werd onder meer het interne auditcharter aangepast. De aanwezigheden van en de vergoedingen voor de leden van het auditcomité waren als volgt:

Lid

Aanwezigheden

Vaste vergoeding

Zitpenning

Lucien Gijsens (vz)

5/5

0 euro

3.100 euro

Carine Smolders

5/5

0 euro

3.100 euro

Koen Kennis

5/5

0 euro

3.100 euro

9 FINANCIEEL VERSLAG VAN DE INVESTERINGS- EN BEHEERACTIVITEITEN

BALANS

per 31/12/2020 (in euro) – Geconsolideerde jaarrekening

ACTIVA Codes

Boekjaar 2019

Boekjaar 2020

223.505

147.828

1.253.960

1.259.610

22/27

59.005.379

84.237.288

Terreinen en gebouwen

35.235.300

70.104.387

Meubilair en rollend materieel

661.331

14.121.919

Overige materiële vaste activa

10.982

Activa in aanbouw en vooruitbetalingen

23.097.765

OPRICHTINGSKOSTEN VASTE ACTIVA Immateriële vaste activa Materiële vaste activa

Financiële vaste activa Deelnemingen in niet-geconsolideerde ondernemingen Vorderingen en borgtochten in contanten

VLOTTENDE ACTIVA Vorderingen op meer dan één jaar Overige vorderingen

Voorraden en bestellingen in uitvoering Handelsgoederen Onroerende goederen bestemd voor verkoop

633.265.832

968.925.261

284

511.138.444

863.715.971

285/8

122.127.388

105.209.290

29/58 29

186.731.545

246.058.826

291

186.731.545

246.058.8260

1.179.327

965.250

214.077

965.250

40/41

28.900.973

30.709.865

Handelsvorderingen

2.284.379

5.527.341

Overige vorderingen

26.616.594

25.182.524

Vorderingen op ten hoogste één jaar

21/28

Geldbeleggingen

50/53

130.581.975

244.047.317

Liquide middelen

54/58

79.003.429

29.631.077

Overlopende rekeningen

490/1

2.846.301

2.384.520

TOTAAL DER ACTIVA

20/58

1.122.992.226

1.608.366.842

PASSIVA EIGEN VERMOGEN Geplaatst kapitaal Niet-opgevraagd kapitaal Uitgiftepremies Herwaarderingsmeerwaarden Geconsolideerde reserves Negatieve consolidatieverschillen Kapitaalsubsidies

Codes

Boekjaar 2019

Boekjaar 2020

10/15

1.002.880.858

1.457.794.395

100

1.094.868.712

1.540.927.486

101

-361.162.581

-561.141.517

23.964

5.904.041

9910

188.799.591

409.647.851

9911

74.447.130

62.432.569

BELANGEN VAN DERDEN

47.653.900

37.149.096

9913

47.653.900

37.149.096

3.254.231

2.670.636

160/5

458.337

168

2.795.894

2.670.636

50.154.515

78.672.978

Achtergestelde leningen

170

4.120.886

7.862.514

Kredietinstellingen

173

17.610.027

36.973.592

Overige leningen

174

28.422.803

33.836.073

Overige schulden

178/9

800

42/48

16.738.667

23.957.869

Schulden op meer dan één jaar die binnen het jaar vervallen

1.191.417

Kredietinstellingen

Belangen van derden VOORZIENINGEN EN UITGESTELDE BELASTINGEN Voorzieningen voor risico’s en kosten Uitgestelde belastingen en belastinglatenties SCHULDEN Schulden op meer dan één jaar

Schulden op ten hoogste één jaar

Leveranciers Schulden met betrekking tot belastingen, bezoldigingen en sociale lasten

17/49

440/4

1.191.417 4.233.750

10.048.759

5.083.273

Belastingen

450/3

1.848.518

2.901.064

Bezoldigingen en sociale lasten

454/9

2.640.257

2.479.172

47/48

1.009.717

8.069.192

Overlopende rekeningen

492/3

2.310.054

8.121.868

TOTAAL DER PASSIVA

10/49

1.122.992.226

1.608.366.842

Overige schulden

RESULTATENREKENING

(in euro)

Codes

Boekjaar 2019

Boekjaar 2020

70/76A

18.959.498

22.932.952

Omzet

15.847.708

18.771.738

Andere bedrijfsopbrengsten

2.624.621

4.161.214

Bedrijfsopbrengsten

Niet-recurrente bedrijfsopbrengsten Bedrijfskosten Handelsgoederen, grond- en hulpstoffen Aankopen Voorraad: afname

487.169 26.363.101

31.706.228

363.899

1.739.341

60 600/8 609

-363.899

Diensten en diverse goederen

7.401.963

9.227.690

Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen

14.745.892

16.155.593

630

2.204.467

3.165.729

Waardeverminderingen op voorraden, bestellingen en handelsvorderingen: toevoegingen (terugnemingen)

631/4

386.797

-37.149

Voorzieningen voor risico’s en kosten: toevoegingen (bestedingen en terugnemingen)

635/8

-130.277

-458.337

Andere bedrijfskosten

640/8

1.754.259

1.913.359

9901

-7.403.603

-8.773.276

75/76B

88.091.987

166.024.793

750

15.144.103

35.477.831

751

13.961.292

12.319.333

Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa

Niet-recurrente bedrijfskosten Bedrijfsverlies Financiële opbrengsten Recurrente financiële opbrengsten Opbrengsten uit financiële vaste activa Opbrengsten uit vlottende activa Andere financiële opbrengsten

Niet-recurrente financiële opbrengsten

100

76A 60/66A

66A

752/9

296.880

159.401

76B

58.689.712

118.068.228

Financiële kosten Kosten van schulden Waardeverminderingen op vlottende activa anders dan voorraden, bestellingen in uitvoering en handelsvorderingen Andere financiële kosten Niet-recurrente financiële kosten Winst (Verlies) van het boekjaar vóór belasting Onttrekking aan de uitgestelde belastingen en de belastinglatenties

Codes

Boekjaar 2019

Boekjaar 2020

65/66B

52.251.606

124.432.116

650

1.218.148

1.318.569

651

12.520.309

40.660.011

652/9

714.598

1.139.307

66B

37.798.552

81.314.229

9903

28.436.778

32.819.401

780

125.258

Belastingen op het resultaat

67/77

4.593.224

1.808.547

Belastingen

670/3

4.605.560

1.808.730

Regularisering van belastingen en terugneming van voorzieningen voor belastingen

12.336

183

Winst (Verlies) van het boekjaar

9904

23.968.812

31.136.113

Geconsolideerde winst (verlies)

9976

23.968.812

31.136.113

Aandeel van derden

99761

750.269

10.504.803

Aandeel van de groep

99762

24.719.081

41.640.915

101

Voorliggend rittenverslag gaat in op de investerings- en beheeractiviteiten van de PMV-groep. Als gevolg van de fusie met Vlaamse Milieuholding nv (VMH) in 2020 kreeg PMV nv 100% van de aandelen van Aquafin nv in handen. Overeenkomstig de wettelijke bepalingen maakt PMV een geconsolideerde jaarrekening en jaarverslag op. Als gevolg echter van de opname van Aquafin en haar dochters volgens de integrale methode in de geconsolideerde cijfers, worden de resultaten van de investerings- en

beheeractiviteiten van de PMV-groep onderbelicht. Daarom werd een pro-forma geconsolideerde balansen resultatenrekening opgemaakt waarbij Aquafin en haar dochters niet opgenomen werden volgens de integrale consolidatiemethode. Aquafin wordt als deelneming opgenomen aan investeringswaarde onder de rubriek ‘Financiële vaste activa’. De hieronder toegelichte cijfers geven bijgevolg een beter beeld van de investerings- en beheeractiviteit van de PMV-groep.

1. CONSOLIDATIEKRING

e onderstaande grafiek geeft de consolidatiekring weer per 31 december 2020. De dochterondernemingen, behoudens Aquafin en haar dochters, worden opgenomen volgens de integrale methode. De integrale consolidatie omvat zestien vennootschappen (de percentages geven het aandeelhouderschap weer van de PMV-groep in de vennootschap). Op 19 mei 2020 fuseerde PMV met Vlaamse Milieuholding nv (VMH), waarbij VMH werd overgenomen door PMV. Naast Aquafin nv werd PMV ook 100% aandeelhouder van Sustainable Energy Ventures nv (SEV). Die laatste entiteit wordt meegenomen volgens de integrale methode in de consolidatie. Vanuit haar investeringsactiviteit bezit de PMV-groep diverse participaties met een belang groter dan 20% en kleiner dan 50%. Als investeringsmaatschappij heeft PMV niet de intentie om in alle participaties op permanente wijze te blijven zitten. Die participaties worden door PMV dan ook niet als groepsentiteit aanschouwd. PMV heeft ook geen of een beperkt aandeel in de resultaten van die deelnemingen waardoor het opnemen van die resultaten een vertekend beeld zou geven van het groepsresultaat.

Daarom worden de participaties met een deelneming tussen 20% en 50% niet via de vermogensmutatiemethode mee opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening maar aan dezelfde waarde als in de enkelvoudige jaarrekening om volgende redenen: • Die participaties worden gewaardeerd op basis van een waardering die gebaseerd is op de IPEV-waarderingsrichtlijnen (International Private Equity and Venture Capital Valuation guidelines). Hierbij wordt gebruikt gemaakt van één of meer gepaste waarderingsmethoden en worden verschillende parameters beoordeeld. Die waardering geeft een getrouwer beeld van de waarde van de participaties dan wanneer ze via vermogensmutatiemethode zouden worden opgenomen. De vermogensmutatiemethode houdt immers enkel rekening met de mutaties in het eigen vermogen van de vennootschap. Er wordt geen rekening gehouden met de toekomstvooruitzichten, intellectuele eigendommen, enz. Noch wordt rekening gehouden met andere factoren zoals bv. zakelijke zekerheden, preferente aandelen, e.a. waarover de PMV-groep beschikt. In geval de waardering lager ligt dan de boekwaarde van de investering wordt een waardevermindering genomen. • Meerdere participaties zijn in verhouding tot het geconsolideerd balanstotaal van een beperkte betekenis.

Participatie Maatschappij Vlaanderen 100% 100% 100% 100% 100%

ARKimedes Management

100%

Biotech Fonds Vlaanderen

90%

PMV/z–Waarborgen

54,16%

PMV/z–Leningen

28,57%

PMV Beheer

100%

PMV Corporate Loans

Situatie op 31 december 2020

102

100%

PMV Fund Management

EPICo CIP

Sky Holding Belgium

AWT Gent

Lak Invest

Sustainable Energy Ventures

21,43%

2. COMMENTAAR OP DE JAARREKENING 2.1.

ACTIVA

2.1.1.

Oprichtingskosten

Oprichtingskosten bedragen 147.828 euro en zijn uitsluitend geboekt bij LAK Invest en worden over een periode van tien jaar afgeschreven.

2.1.2.

Immateriële vaste activa

Immateriële vaste activa bedragen 1.259.610 euro en bestaan uit softwarelicenties en diverse applicaties binnen de groepsvennootschappen.

2.1.3.

Materiële vaste activa

De post materiële vaste activa bestaat grotendeels uit terreinen en gebouwen voor een boekwaarde van 70.104.387 euro. PMV is eigenaar van het Kartuizershof en van het terrein van Kasteel Ter Ham. LAK Invest is de eigenaar van een kantoor-en labogebouw dat zij verhuurt aan de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). Het gebouw maakte in 2012 het voorwerp uit van een private uitgifte van vastgoedcertificaten. LAK Invest is de juridische eigenaar van het gebouw VMM, maar de economische eigendom ligt bij de certificaathouders. Meubilair, rollend materieel en IT-materiaal staan voor 14.121.929 euro in de boeken en omvatten voornamelijk de kranen van AWT Gent voor een bedrag van 13.667.166 euro. De overige materiële activa betreft de blote eigendom van Kasteel Ter Ham.

2.1.4.

Financiële vaste activa

De rubriek financiële vaste activa bedraagt 968.925.261 euro tegenover 633.265.832 euro vorig boekjaar. De stijging is grotendeels toe te schrijven aan de verkrijging van 100% van de aandelen in Aquafin naar aanleiding van de fusie met VMH. De boekwaarde van Aquafin op moment van de overdracht bedroeg 297.727.714 euro. Daarenboven werd in de loop van 2020 het kapitaal van Aquafin verder verhoogd met 50 miljoen euro. Onder punt 2.1.8. volgt de toelichting van de raad van bestuur bij de investerings- en beheeractiviteiten en de belangrijkste mutaties die zich hebben voorgedaan tijdens het afgelopen boekjaar.

2.1.5.

Vorderingen op meer dan één jaar

De rubriek vorderingen op meer dan één jaar bedraagt 246.058.826 euro tegenover 186.731.545 euro vorig boekjaar. Onder punt 2.1.8. volgt de toelichting van de raad van bestuur bij de investerings- en beheeractiviteiten en de belangrijkste mutaties die zich hebben voorgedaan tijdens het afgelopen boekjaar.

2.1.6.

Voorraad en bestellingen in uitvoering

De rubriek voorraad en bestellingen in uitvoering bedraagt 965.250 euro en bestaat uit het aangekochte Karmelietenklooster Gent dat in deze rubriek werd geboekt in afwachting van de definitieve bestemming. PMV heeft geen klimaatrechten meer in voorraad.

2.1.7.

Vorderingen op ten hoogste één jaar

De post handelsvorderingen bedraagt 5.527.341 euro en bestaat voornamelijk uit de uitstaande saldo’s op klanten en nog op te stellen facturen. De overige vorderingen bedragen 25.182.524 euro. Bij PMV gaat het om een bedrag van 10.975.737 euro (vervallen hoofdsommen, interesten uit leningen, terug te vorderen belastingen) en bij PMV/z-Leningen over 14.178.892 euro (opgevraagd vervallen kapitaal en interesten en overboeking lange termijn naar korte termijn). Onder punt 2.1.8 volgt de toelichting van de raad van bestuur bij de investerings- en beheeractiviteiten en de belangrijkste mutaties die zich hebben voorgedaan tijdens het afgelopen boekjaar.

103

2.1.8.

Bespreking van de activiteiten

Financiering voor ondernemers Kapitaal Vanuit PMV nv werden nieuwe participaties genomen en bijkomende kapitaalvolstortingen gedaan in Qustom Dot, Flamingo Therapeutics, Intuedrive, iFlux, Animab, Dualyx, Confo Therapeutics, Indigo Diabetes, Ontoforce, Aphea.bio, Aelin Therapeutics, Complix, Midiagnostics, Oxypoint, Sentea, Itineris, Supplystack, Biotalys, Theo Technologies, BlueBee, Antelope, Chili Publish, Euroclear, Unified Post, Viloc, Trod Medical en Sequana Medical.

Eind 2017 werd een tweede mezzaninefonds opgericht. PMV is samen met Capital@Rent zaakvoerder van Mezzanine Partners Management 2 nv die het beheer van Mezzanine Partners 2 nv voert. PMV heeft in 2020 dit fonds bijkomend gefinancierd. PMV Corporate Loans bv werd opgericht op 17 december 2019 met een beschikbare inbreng van 10 miljoen euro. PMV is voor 100 % aandeelhouder. De vennootschap zal flexibele langetermijnleningen verschaffen aan kmo’s. De activiteiten van PMV Corporate Loans worden naast de kapitaaltoezegging gefinancierd met een aandeelhouderslening van 30 miljoen euro en een lening van de Europese Investeringsbank van 60 miljoen euro. De vennootschap heeft in 2020 een lening toegekend aan Biobest. De vennootschap sluit af met een verlies van 191.482 euro.

Desinvesteringen werden gedaan in onder meer Celyad en BlueBee.

104

Vanuit Biotechfonds Vlaanderen nv werden investeringen uitgevoerd in Flamingo Therapeutics, Aelin Therapeutics, Aphea.bio, Confo Therapeutics, Remynd en Virovet. Een succesvolle exit werd gerealiseerd met de verkoop van de participatie in Global Stem Technology. Op een aantal dossiers werden waardeverminderingen genomen. De vennootschap eindigt het boekjaar met een winst van 12.370 euro.

Waarborgen PMV beheert de activiteiten van Gigarant nv. Alle aandelen van Gigarant, op één na, zijn in handen van het Vlaamse Gewest. In 2020 werden 27 waarborgen toegekend wat overeenstemt met een toegekend waarborgbedrag van 257 miljoen euro en een onderliggende financiering van 398 miljoen euro. Het totaal uitstaande waarborgbedrag op einde jaar bedraagt 438 miljoen euro.

Leningen Nieuwe leningen werden toegekend aan de volgende bedrijven: Kebony Belgium, Luceda, Indigo Diabetes, Veriac, Intuedrive, Viloc, Virovet, Lindacare, Etherna, Aphea.bio, Biogazelle, Trod Medical, Exact Imaging, Dentco, Gerantis, ANL Plastics, CERM, Komrads, Rheavita, Trividend, Epione, Ivex, Techwolf, Kaai en Fortytwo fifty-four.

PMV Fondsinvesteringen ARKimedes Management nv stond in voor de behandeling van ARKIV-erkenningsaanvragen en het beheer van ARKimedesfondsen. Per eind 2020 is ARKimedes Management nv nog uitsluitend de vereffenaar van ARKimedes-Fonds nv, in vereffening. Het resultaat van het boekjaar na belastingen toont een winst van 108.182 euro.

PMV-groep kent niet alleen rechtstreeks leningen toe, maar beheert ook twee fondsen die mezzaninefinanciering verschaffen aan bedrijven. PMV Beheer nv treedt op als zaakvoerder van Mezzanine Partners Management bvba, die op haar beurt zaakvoerder is van het mezzaninefonds Mezzanine Partners 1 nv. Dit fonds werd in de loop van 2014 samen met Capital@Rent nv opgericht. Verschillende private investeerders hebben een aandeel genomen in het fonds en stellen ook aandeelhoudersleningen ter beschikking. Het mezzaninefonds heeft als doelstelling om achtergestelde leningen te verschaffen in het kader van groei, overnames en herfinancieringen. PMV Beheer sluit het boekjaar af met een winst van 1.611 euro.

Op 30 juli 2018 besliste de buitengewone algemene vergadering van ARKimedes-Fonds nv tot ontbinding en vereffening van de vennootschap. ARKimedes Management nv, vertegenwoordigd door PMV nv, met als vaste vertegenwoordiger de heer Filip Lacquet, werd aangesteld als vereffenaar van de vennootschap. Wat de voortgang van het afsluiten van de vereffening van ARKimedes-Fonds nv betreft, werden in het boekjaar 2019 de vereffeningen van ING-Activator Fund nv en KeBeK ARKIV nv gesloten. In 2020 werden geen bijkomende vereffeningen gesloten. ARKimedes-Fonds nv, in vereffening is thans nog houder van een aandelenbelang in zes ARKIV-vennootschappen, dewelke allen in vereffening werden gesteld.

De vereffenaar tracht de overige financiële vaste activa in de best mogelijke omstandigheden te verwezenlijken en onderhoudt in dit kader meerdere contacten met het oog op de sluiting van de vereffening van de ARKIV-vennootschappen en vervolgens de sluiting van de vereffening van ARKimedes-Fonds nv. Een exacte datum voor het afronden van de vereffening van ARKimedes-Fonds nv kan aldus op heden nog niet worden voorzien. Vanuit PMV werden in 2020 de volgende nieuwe fondsinvesteringen uitgevoerd: In2action Capital Overflow, In2action Capital, European Angels Fund, Fortino Capital Ventures II, Smartfin Ventures, Droia Genetic Disease, V-Bio Fund II, Bioqube Factory Fund, CIM Capital Restructure Fund, Droia Oncology II, Hummingbird Opportunity Fund II, Hummingbird Ventures IV en Heran Health Tech Fund. In de volgende fondsen gebeurden bijkomende kapitaalvolstortingen: Capricorn HealthTech Fund, Vesalius Biocapital II, Gimv ARKIV Tech Fund II, Vectis ARKIV, Qbic ARKIV Fund, Capricorn ICT ARKIV, Volta Ventures ARKIV, V-Bio Ventures Fund 1 ARKIV, Fortino Capital ARKIV, Capricorn Sustainable Chemistry Fund, Fomcap IV, LSP HEF, Volta Ventures II, Hummingbird Ventures III, Belgian Growth Fund, Newion Investment Fund, Imec. xpand, LSP Health Economics, LSP VI, LSP V en Fortino Capital II Growth.

scale-ups en kmo’s of zelfstandigen die nood hebben aan een versterking van liquiditeit op middellange termijn om de gevolgen van de COVID-19-pandemie te boven te komen. De Vlaamse regering maakte hiervoor een bedrag van 500 miljoen euro vrij. Bij de uitwerking van de coronalening werd het snel duidelijk dat het meest aangewezen is om de coronalening vanuit PMV/z-Leningen toe te kennen. Hiertoe voerde PMV in eerste instantie een kapitaalverhoging door bij PMV/z-Leningen ten bedrage van 150 miljoen euro, waarvan 100 miljoen euro werd volstort in de loop van 2020. Een bijkomende 30 miljoen euro werd volstort in januari 2021. In maart 2021 werd het kapitaal van de vennootschap voor een bijkomende 100 miljoen euro verhoogd en voor 25 miljoen euro volstort door PMV. In het boekjaar 2020 werden er voor 34,2 miljoen euro aan leningen goedgekeurd binnen het reguliere gamma van PMV/z-Leningen: 8,6 miljoen euro aan Cofinancieringen+, 20,8 miljoen euro aan Cofinancieringen en 4,8 miljoen euro aan Startleningen. In totaal ging het om 224 leningen. In totaal werden er voor 154,8 miljoen euro coronaleningen goedgekeurd in 358 leningdossiers. Hiervan werd in de loop van 2020 101,0 miljoen euro uitbetaald.

Standaardfinanciering voor starters en groeiers Leningen Via PMV/z-Leningen nv (vroeger Participatiefonds Vlaanderen nv) worden gestandaardiseerde leningen aangeboden. Enerzijds de Startlening die bedoeld is voor starters en anderzijds de Cofinanciering / Cofinanciering+ waarbij een private investeerder een minimaal percentage van het project financiert. Op 1 april 2020 besliste de Vlaamse regering om een nieuwe steunmaatregel in het kader van de COVID-19-pandemie te creëren. De nieuwe maatregel behelst de toekenning van achtergestelde leningen (‘coronaleningen’) op een termijn van 3 jaar aan start-ups,

In uitvoering van de bijzondere wet van 6 januari 2014 met betrekking tot de zesde staatshervorming werd het kapitaal van PMV/z-Leningen verder volstort met 13,25 miljoen euro vanuit het Federale Participatiefonds. Ter dekking van potentiële verliezen wordt een beroep gedaan op diverse garantieprogramma’s van het EIF zoals COSME, Innovfin en een dekking voor investeringen binnen de Culturele en Creatieve Sectoren. Ten slotte biedt PMV/z-Leningen nog een aantal back-office diensten voor het beheer van leningen voor diverse actoren binnen de overheidssector. Het verlies van het boekjaar 2020 bedraagt 26.302.972 euro. De geboekte waardeverminderingen bedragen 4.126.876 euro en de provisies voor toekomstige verliezen bedragen 25.584.583 euro. Die provisies worden voornamelijk aangelegd in kader van de toegekende coronaleningen.

105

Waarborgen Bij PMV/z-Waarborgen nv (vroeger Waarborgbeheer nv), een 100%-dochtervennootschap van PMV, is het gebruik van de Waarborgregeling ten opzichte van vorig jaar gestegen van 295 miljoen euro (voor 1.935 verbintenissen) naar 299,5 miljoen euro (voor 1.913 verbintenissen). De vennootschap verstrekt zelf geen waarborgen, maar treedt op als beheerder in naam en voor rekening van het Vlaamse Gewest. Zij ontvangt een vergoeding voor dit beheer.

Investeringen in Infrastructuur en Vastgoed

PMV/z-Waarborgen nv staat ook in voor de registratie van de Winwinleningen. In 2020 werden 4.167 Winwinleningen geregistreerd en dit voor een totaalbedrag van 100,8 miljoen euro. Dit komt neer op een stijging van 58% in aantal en van 61% in bedrag tegenover 2019. Die sterke stijging werd voornamelijk gerealiseerd dankzij de uitbreiding van de modaliteiten van de Winwinlening n.a.v. de coronacrisis.

Een aantal van de vermelde investeringen werden uitgevoerd via EPICo CIP nv dat begin 2017 werd opgericht. PMV bezit 90% van de vennootschap. De vennootschap co-investeert met EPICo nv in infrastructuurprojecten in de Eurozone met een bijzondere focus op de Benelux. Het verlies van het boekjaar van EPICo CIP bedraagt 410.283 euro.

In 2020 werd sterk bijgedragen aan de ontwikkeling van het wetgevend kader van het Vriendenaandeel. Vanaf 2021 zullen particulieren hierdoor naast leningen verschaffen aan ondernemingen ook kunnen participeren in het kapitaal en hiervoor, mits voldaan is aan de voorwaarden, een fiscaal voordeel ontvangen. Alle verrichtingen die betrekking hebben op de Waarborgregeling vallen buiten de balans van PMV/z-Waarborgen en worden geboekt op afzonderlijke rekeningen, waarvan een financiële rapportering wordt overgemaakt aan de bevoegde diensten van het Vlaamse Gewest. PMV/z-Waarborgen boekt een winst van 222.796 euro.

Infrastructuur en Energie In de loop van 2020 werd financiering toegekend aan de volgende dossiers die actief zijn in infrastructuur en energie: Inopsys, Power To Methanol, Deme Blue Energy, KevlinX, Euroclear, Parkwind Ost, Less 3, Less 4, Storm Holding 3 en AWT Gent. Een desinvestering gebeurde onder meer in Parkwind.

PMV Fund Management nv treedt op als verlener van diensten aan investeringsfondsen. In dat kader treedt PMV Fund Management op als dagelijks bestuurder van het in 2011 opgerichte PMF Infrastructure Fund nv. PMV Fund Management staat ook in voor het dagelijks beheer van EPICo nv, een infrastructuurfonds dat begin 2017 werd opgericht. Van beide fondsen ontvangt de vennootschap een vergoeding voor de gepresteerde diensten. De vennootschap eindigt het boekjaar met een winst van 77.820 euro. Vastgoed De volgende vastgoeddossiers werden gefinancierd in 2020: Fort IV Mortsel, Bluechem Building, Pionier Construct, Pionier Land, Panquin Construct, Flagey, Hof van Lorreinen, Hexagon Invest, Picpussen, VIB Bio-Incubator, Arts Gebroeders Immobilière, Park Neerdorp, Heirbrug, LGV VAZ, Terrata VAZ en The Good Life Development Fund II. LAK Invest nv is een dochteronderneming van PMV en verhuurt een kantoor- en labogebouw aan de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). Het gebouw maakte in 2012 het voorwerp uit van een private uitgifte van vastgoedcertificaten. LAK Invest is de juridische eigenaar van het gebouw VMM, maar de economische eigendom ligt bij de certificaathouders. Dit komt tot uiting in de balans met een schuld van 29,2 miljoen euro aan de houders van die vastgoedcertificaten. Alle opbrengsten en kosten verbonden aan de verhuur en uitbating van het gebouw komen ten goede aan de certificaathouders. De afschrijving van de herwaarderingsmeerwaarde resulteert evenwel in een boekhoudkundig verlies van 351.546 euro.

106

2.1.9.

Geldbeleggingen en liquide middelen

De globale thesauriepositie bedraagt 273.678.394 euro. Een belangrijke bijdrage tot het geheel wordt geleverd door de aanwezige thesaurie bij PMV (263,9 mln. euro) en AWT Gent (4,1 mln. euro). In het kader van het Vlaams decreet van 18 mei 2018 betreffende de optimalisatie van het beheer van de financiële activa van de Vlaamse overheidsentiteiten (Vlaamse Codex Overheidsfinanciën, VCO), werden de beschikbare middelen van PMV-dochterondernemingen (met uitzondering van Aquafin en vennootschappen die niet vallen onder het VCO-decreet) bij PMV gecentraliseerd voor in totaal 84 mln. euro. In het kader van het VCO-decreet werd 230 miljoen euro belegd bij het Vlaamse Gewest.

2.1.10. Overlopende rekeningen van het actief

Herwaarderingsmeerwaarden Bij de uitgifte van de vastgoedcertificaten werd bij LAK Invest een herwaarderingsmeerwaarde geboekt op het gebouw voor een bedrag van 10.805.047 euro. Hierop werd een latente belastingkost in rekening gebracht van 33,99% en blijft het verschil of 5.904.041 euro geboekt onder de rubriek herwaarderingsmeerwaarden. Geconsolideerde reserves Deze post bedraagt 409.647.851 euro en is samengesteld uit de geconsolideerde reserves van vorige jaren, namelijk 188.799.591 euro te vermeerderen met het aandeel van de groep in de geconsolideerde winst, hetzij 41.640.915 euro per 31 december 2020 en de reserves die PMV heeft verworven door de fusie met VMH. Negatieve consolidatieverschillen

De overlopende rekeningen bedragen 2.384.520 euro en bestaan uit de vooruitbetaalde kosten en de te ontvangen interesten.

2.2. PASSIVA 2.2.1.

Eigen vermogen

De negatieve consolidatieverschillen bedragen 62.432.569 euro. Deze post bestaat uit het oprichtingskapitaal van PMV/z-Leningen (13.250.000 euro) en de ontvangen kapitaalvolstortingen van het Federale Participatiefonds (79.500.000 euro) verminderd met de waarde waarin dit werd ingebracht bij PMV (1 euro). Deze post wordt verminderd met de verliezen die bij PMV/z-Leningen worden gerealiseerd.

Kapitaal en uitgiftepremies

2.2.2. Belangen van derden

Het maatschappelijk kapitaal bedraagt 1.540.927.486 euro ten opzichte van 1.094.868.712 euro vorig boekjaar. Op 19 mei 2020 vonden drie kapitaalmutaties plaats. In eerste instantie vond een fusie plaats met VMH waarbij VMH werd overgenomen en het kapitaal verhoogde met 223.810.000 euro. De klimaatrechten FCF werden door middel van een kapitaalvermindering in natura van 251.226 euro overgedragen aan het Vlaamse Gewest. Ten slotte vond een kapitaalverhoging plaats van 222.500.000 euro plaats, volgestort voor 62.500.000 euro. Die kapitaalverhoging bestaat enerzijds uit het deel voor coronaleningen voor een bedrag van 250.000.000 euro en anderzijds uit een correctie op het kapitaal van PMV om het in lijn te brengen met de engagementen die door de aandeelhouder geregistreerd zijn (- 27.500.000 euro). Het niet-opgevraagd kapitaal bedraagt 561.141.517 euro.

De belangen van derden bedragen 37.149.096 euro en bestaan uit het aandeel van derden in het eigen vermogen van EPICo CIP, AWT Gent en Sky Holding Belgium.

2.2.3. Voorzieningen en uitgestelde belastingen Deze rubriek omvat een latente belasting op de herwaarderingsmeerwaarde bij LAK Invest voor een bedrag van 2.670.636 euro.

107

2.2.4. Schulden op meer dan één jaar De schulden op meer dan één jaar bedragen 78.672.978 euro. Voor de verwerving van het Kartuizershof werd door PMV re Vinci (gefuseerd met PMV in 2019) een krediet aangegaan. Het restsaldo bedraagt 3.227.358 euro (langer dan één jaar). Het langetermijngedeelte van de te erkennen schuld in kader van de vastgoedcertificaten uitgegeven door LAK Invest bedroeg 26.967.453 euro. EPICo CIP heeft een aandeelhouderslening van 868.619 euro gekregen van Rebel. AWT Gent heeft een aandeelhouderslening van 7.862.514 euro ontvangen van EPICo en is een bankfinanciering van 33.746.234 euro aangegaan voor de bouw van haar infrastructuur. De EIB heeft een lening van 6 miljoen euro toegekend aan PMV Corporate Loans.

2.3.1.

2.2.5. Schulden op ten hoogste één jaar

De bedrijfskosten bedragen 31.706.228 euro. De belangrijkste posten zijn de aankoop van handelsgoederen (1.739.341 euro) , aankoop van goederen en diensten (9.227.690 euro), personeelskosten (16.155.593 euro), afschrijvingen (3.165.729 euro), terugname waardeverminderingen op voorraden (-37.149 euro), terugname voorzieningen (-458.337 euro) en andere bedrijfskosten (1.913.359 euro, vooral niet-aftrekbare btw en onroerende voorheffing).

De schulden op meer dan één jaar die binnen het jaar vervallen (1.191.417 euro) betreffen de schijven die PMV in de loop van 2021 dient te betalen m.b.t. het Kartuizershof (461.051 euro) en het gedeelte van de vastgoedcertificaten dat LAK Invest in 2021 dient terug te betalen (730.366 euro). De schulden op korte termijn aan kredietinstellingen vinden we terug bij AWT Gent voor een bedrag van 4.233.750 euro. De openstaande saldo’s verschuldigd aan leveranciers en de te ontvangen facturen betreffen voornamelijk PMV en AWT Gent. Schulden met betrekking tot bezoldigingen en sociale lasten omvatten de gebruikelijke provisies voor vakantiegeld en een voorziening voor de variabele verloning over het boekjaar 2020.

2.2.6. Overlopende rekeningen van het passief De overlopende rekeningen bedragen 8.069.192 euro en bestaan onder meer uit over te dragen opbrengsten die uitgestelde meerwaarden op exits van dossiers bevat.

108

2.3. RESULTATENREKENING Bedrijfsopbrengsten

De omzet van 18.771.738 euro wordt voornamelijk gerealiseerd bij PMV, PMV/z-Waarborgen, PMV Fund Management, LAK Invest, PMV/z-Leningen en ARKimedes Management. De omzet bestaat uit studieopbrengsten, dienstenprestaties, beheervergoedingen en vergoedingen uit bestuurdersmandaten. De andere bedrijfsopbrengsten voor een bedrag van 4.161.214 euro worden gerealiseerd door PMV, LAK Invest, PMV/z-Leningen en AWT Gent.

2.3.2. Bedrijfskosten

2.3.3. Bedrijfsresultaat Het bedrijfsverlies (operationeel verlies) per 31 december 2020 komt uit op 8.773.276 euro.

2.3.4. Financiële opbrengsten De recurrente financiële opbrengsten bedragen 47.956.565 euro. De opbrengsten uit financiële vaste activa komen uit op 35.477.831 euro en worden voornamelijk bij PMV gerealiseerd. De opbrengsten uit vlottende activa bedragen 12.319.333 euro. Ze worden voornamelijk gerealiseerd bij PMV (9.800.645 euro) en PMV/z-Leningen (2.423.477 euro).

De niet-recurrente financiële opbrengsten bedragen 118.068.228 euro en bestaan onder meer uit meerwaarden op de verkoop van participaties in BlueBee, Global Stem Technology, Borit, Parkwind en andere.

2.3.5. Financiële kosten De recurrente financiële kosten bedragen 43.117.887 euro en bestaan uit kosten van schulden (1.318.569 euro), waardeverminderingen op vlottende activa (40.660.011 euro) en andere financiële kosten (1.193.307 euro). De niet-recurrente financiële kosten bedragen 81.314.229 euro en bestaan uit de geboekte waardeverminderingen op financiële vaste activa bij PMV, Sky Holding Belgium en Biotech Fonds Vlaanderen.

2.3.6. Belastingen op het resultaat De belastingen betaald op het resultaat van de diverse entiteiten bedragen 1.808.730 euro. Vooral PMV (1.665.964 euro), PMV/z-Waarborgen (87.410 euro) en PMV Fund Management (30.582 euro) hebben een positieve fiscale basis.

2.3.7.

Resultaat van het boekjaar

Het boekjaar 2020 sluit af met een winst van 31.136.113 euro.

2.3.8. Geconsolideerd resultaat Na aftrek van het aandeel van derden bedraagt het aandeel van de groep in het geconsolideerd resultaat 41.640.915 euro. Van het aandeel van de groep in de winst wordt 8 miljoen euro als dividend gereserveerd. Het saldo wordt overgedragen aan de geconsolideerde reserves.

109

AQ UA F I N

Aquafin – 2020 in vogelvlucht Sinds 19 mei 2020 is PMV de nieuwe en enige aandeelhouder van Aquafin. De overdracht volgde uit het Vlaamse regeerakkoord dat bepaalde dat Aquafins vorige aandeelhouder, de Vlaamse Milieuholding, werd ontbonden. Op 8 december heeft PMV het kapitaal van Aquafin verhoogd met 50 miljoen euro. Zo faciliteert PMV de verdere groei van het bedrijf en de nieuwe opdrachten die Aquafin toegewezen kreeg.

e uitbraak van het COVID-19-virus en de strenge maatregelen die erop volgden, hadden ook zware gevolgen voor de bouwsector: zo goed als alle werven kwamen stil te liggen. Toch kon Aquafin tijdens de eerste lockdown in het voorjaar snel schakelen zodat de impact op de resultaten beperkt bleef. Aquafin nam het voortouw in de publicatie van een leidraad die veilig werken onder corona-omstandigheden moest mogelijk maken. Dat document diende al snel als basis voor de aanpak in de hele sector. Inspiratie voor een klimaatrobuuste omgeving In 2020 domineerde ook de droogte en de daarmee gepaard gaande waterschaarste maandenlang het nieuws. Net voor de zomer lanceerden Aquafin en sectorvereniging Vlario de website Blauwgroenvlaanderen.be die een waaier aan maatregelen toont voor infiltratie en buffering van regenwater op het publieke domein. Sprekende praktijkvoorbeelden inspireren er steden en gemeenten om in te zetten op ruimte voor water. Naast waterschaarste blijft ook wateroverlast afkomstig van piekbuien een focuspunt voor Vlaanderen. Met Aqtiput® wil Aquafin de bestaande infrastructuur maximaal inzetten om wateroverlast te beperken. Het innovatieve concept ‘activeert’ private regenwaterputten op basis van een slimme sturing die gekoppeld is aan een buienradar. Als er zware regen zit aan te komen, dan wordt het niveau in de put

110

verlaagd en krijgt het water nog ruim de tijd om in de bodem te dringen. Zo komt er plaats vrij in de put om afstromend regenwater van verharding of daken op te vangen. In 2020 startte Aquafin een eerste demo-project samen met de gemeente Edegem. Green Finance Framework Ook Aquafin merkt bij kredietverstrekkers een groeiende interesse om te investeren in projecten met een duurzaam karakter. Het bedrijf bracht in het voorjaar een eerste groene obligatie op de markt onder een nieuw Green Finance Framework. Het is maar één voorbeeld van hoe we door te luisteren naar en te verbinden met onze stakeholders antwoorden vinden op hun behoeften. Coördinerende rol in het Vlaamse asset management Een verbindende aanpak is ook de onderbouw van de nieuwe, coordinerende rol die Aquafin toegewezen kreeg van het Vlaamse Gewest om de gemeentelijke en bovengemeentelijke investeringen beter op elkaar af te stemmen en om synergieën op te zetten voor een efficiënter waterbeheer. Door de uitgebreide ervaring die Aquafin heeft op het vlak van asset management, kreeg het bedrijf de taak om de standaarden en minimumvereisten te bepalen voor de opmaak van een risicokaart, inspectieplan en toestandskaart van de gemeentelijke riolen over heel Vlaanderen. De gemeenten blijven wel eindverantwoordelijke voor de uitvoering en de rapportering. Het volledige activiteitenverslag is te raadplegen op www.aquafin.be.

“Naast waterschaarste blijft ook wateroverlast afkomstig van piekbuien een focuspunt voor Vlaanderen.” 111

10 GECONSOLIDEERDE JAARREKENING EN VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR 112

113

BALANS

per 31/12/2020 (in euro) – Geconsolideerde jaarrekening

ACTIVA Codes 20 21/28 21 22/27

Boekjaar 2019 223.505 693.525.170 1.253.960 59.005.378

Terreinen en gebouwen

35.235.300

Installaties, machines en uitrusting

OPRICHTINGSKOSTEN VASTE ACTIVA Immateriële vaste activa Materiële vaste activa

308.723.886 2.848.567.434

Meubilair en rollend materieel

661.331

Overige materiële vaste activa

10.982

100.437

Activa in aanbouw en vooruitbetalingen

23.097.765

329.776.794

621.281.275

Financiële vaste activa Andere financiële vaste activa Aandelen Vorderingen en borgtochten in contanten

VLOTTENDE ACTIVA Vorderingen op meer dan één jaar Overige vorderingen

Voorraden en bestellingen in uitvoering Voorraden

633.265.832 633.265.832

621.281.275

284

511.138.444

516.069.720

285/8

122.127.388

105.211.555

29/58 290

429.243.550 186.731.545

824.535.125 246.058.826

291

186.731.545

246.058.826

1.179.327

186.552.919 965.250

30/36

1.179.327

214.077

Onroerende goederen bestemd voor verkoop

965.250

Vorderingen op ten hoogste één jaar

15.099.378

284/8

Handelsgoederen

Bestellingen in uitvoering

965.250 185.587.669

40/41

28.900.973

54.783.850

Handelsvorderingen

2.284.379

21.886.660

Overige vorderingen

26.616.594

32.897.190

50/53

130.581.975

244.169.084

Geldbeleggingen Overige beleggingen

Liquide middelen Overlopende rekeningen TOTAAL DER ACTIVA

114

Boekjaar 2020 147.828 4.124.808.814 1.259.610 3.502.267.929

51/53

130.581.975

244.169.084

54/58 490/1 20/58

79.003.428 2.846.302 1.122.992.225

45.068.691 47.901.755 4.949.491.767

PASSIVA EIGEN VERMOGEN Inbreng Kapitaal Geplaatst kapitaal Niet-opgevraagd kapitaal Buiten kapitaal Uitgiftepremies

Herwaarderingsmeerwaarden Geconsolideerde reserves Negatieve consolidatieverschillen Kapitaalsubsidies BELANGEN VAN DERDEN Belangen van derden VOORZIENINGEN EN UITGESTELDE BELASTINGEN Voorzieningen voor risico’s en kosten Pensioenen en soortgelijke verplichtingen Overige risico’s en kosten

Uitgestelde belastingen en belastinglatenties SCHULDEN Schulden op meer dan één jaar Financiële schulden

Codes 10/15 10/11

Boekjaar 2019 1.002.880.857 733.730.095

Boekjaar 2020 2.262.023.693 979.809.933

733.706.131

979.785.969

100

1.094.868.712

1.540.927.486

101

361.162.581

561.141.517

23.964

1100/10

23.964

12 9910 9911 15

5.904.041 188.799.591 74.447.130

5.904.041 400.803.919 62.432.569 813.073.231

9913 16 160/5

47.653.900 3.254.231 458.337

37.389.770 8.343.903 5.673.267

164/5

458.337

5.184.367

168 17/49 17

2.795.894 69.203.237 50.154.516

2.670.636 2.641.734.401 1.994.768.792 1.994.543.156

160

488.900

170/4

50.153.716

Achtergestelde leningen

170

4.120.886

7.862.514

Kredietinstellingen

173

17.610.027

1.952.844.569 33.836.073

Overige leningen

174

28.422.803

178/9

800

225.636

42/48

16.738.668

630.549.334

Schulden op meer dan één jaar die binnen het jaar vervallen

1.191.417

120.152.023

Financiële schulden

Overige schulden

Schulden op ten hoogste één jaar

Kredietinstellingen Handelsschulden Leveranciers Vooruitbetalingen op bestellingen Schulden met betrekking tot belastingen, bezoldigingen en sociale lasten

218.951.691

430/8

218.951.691

10.048.759

440/4

10.048.759

85.447.614 85.447.614 177.830.454

4.488.775

Belastingen

450/3

1.848.518

7.589.689

Bezoldigingen en sociale lasten

454/9

2.640.257

12.504.671

Overige schulden

Overlopende rekeningen TOTAAL DER PASSIVA

20.094.360

47/48

1.009.717

8.073.192

492/3 10/49

2.310.053 1.122.992.225

16.416.275 4.949.491.767

115

RESULTATENREKENING

(in euro)

Bedrijfsopbrengsten Omzet

Codes

Boekjaar 2019

70/76A

18.959.498

590.801.758

15.847.708

605.249.864

Voorraad goederen in bewerking en gereed product en bestellingen in uitvoering: toename (afname)

Andere bedrijfsopbrengsten

Niet-recurrente bedrijfsopbrengsten Bedrijfskosten Handelsgoederen, grond- en hulpstoffen Aankopen Voorraad: afname

-29.060.362 2.624.621

76A

487.169

60/66A

26.363.101

60 600/8

Boekjaar 2020

14.612.256 515.908.968 103.338.315

363.899

103.338.315

609

-363.899

Diensten en diverse goederen

7.401.963

110.989.766

Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen

14.745.892

102.218.465

630

2.204.467

191.771.019

631/4

386.797

-71.284

toevoegingen (bestedingen en terugnemingen)

635/8

-130.277

719.279

Andere bedrijfskosten

640/8

1.754.259

6.943.408

9901

-7.403.603

74.892.790

75/76B

88.091.987

190.931.497

29.402.275

72.863.269

750

15.144.103

26.483.346

751

13.961.292

46.190.559

Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa Waardeverminderingen op voorraden, bestellingen en handelsvorderingen: toevoegingen (terugnemingen) Voorzieningen voor risico’s en kosten:

Bedrijfsverlies Financiële opbrengsten Recurrente financiële opbrengsten Opbrengsten uit financiële vaste activa Opbrengsten uit vlottende activa Andere financiële opbrengsten

Niet-recurrente financiële opbrengsten

116

752/9

296.880

189.364

76B

58.689.712

118.068.228

Financiële kosten Recurrente financiële kosten Kosten van schulden

Codes

Boekjaar 2019

Boekjaar 2020

65/66B

52.251.606

224.572.628

14.453.054

143.258.399

650

1.218.148

66.281.216

651

12.520.309

40.660.011

652/9

714.597

36.317.172

Waardeverminderingen op vlottende activa anders dan voorraden, bestellingen in uitvoering en handelsvorderingen

Andere financiële kosten Niet-recurrente financiële kosten Winst (Verlies) van het boekjaar vóór belasting Onttrekking aan de uitgestelde belastingen en de belastinglatenties

66B

37.798.552

81.314.229

a9903

28.436.778

41.251.659

780

125.258

Belastingen op het resultaat

67/77

4.593.224

7.098.714

Belastingen

670/3

4.605.560

7.098.897

Regularisering van belastingen en terugneming van voorzieningen voor belastingen

12.336

183

9904

23.968.812

34.278.203

Geconsolideerde winst (verlies)

9976

23.968.812

34.278.203

Aandeel van derden

99761

-750.269

-10.495.316

Aandeel van de groep

99762

24.719.081

44.773.519

Winst (Verlies) van het boekjaar

117

Overeenkomstig de relevante wettelijke en statutaire bepalingen brengen wij u verslag uit over de activiteiten en de geconsolideerde jaarrekening van Participatie Maatschappij Vlaanderen nv (PMV) over het boekjaar 2020.

1. CONSOLIDATIEKRING

e onderstaande grafiek geeft de consolidatiekring weer per 31 december 2020. De dochterondernemingen worden opgenomen volgens de integrale methode. De integrale consolidatie omvat zestien vennootschappen (de percentages geven het aandeelhouderschap weer van de PMV-groep in de vennootschap). Op 19 mei 2020 fuseerde PMV met Vlaamse Milieuholding nv (VMH), waarbij VMH werd overgenomen door PMV. Als gevolg hiervan werd PMV 100% eigenaar van Aquafin nv en Sustainable Energy Ventures nv (SEV). Aquafin heeft een deelneming van 99,99% in Aquaplus nv. Aquaplus heeft op haar beurt een belang van 75% in Geo-Aquaplus nv. Deze vier vennootschappen worden vanaf 2020 integraal mee geconsolideerde met de PMV-groep. Vanuit haar investeringsactiviteit bezit de PMV-groep diverse participaties met een belang groter dan 20% en kleiner dan 50%. Als investeringsmaatschappij heeft PMV niet de intentie om in alle participaties op permanente wijze te blijven zitten. Die participaties worden door PMV dan ook niet als groepsentiteit aanschouwd. PMV heeft ook geen of een beperkt aandeel in de resultaten van die deelnemingen waardoor het opnemen van die resultaten een vertekend beeld zou geven van het groepsresultaat.

Daarom worden de participaties met een deelneming tussen 20% en 50% niet via de vermogensmutatiemethode mee opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening maar aan dezelfde waarde als in de enkelvoudige jaarrekening om volgende redenen: • Die participaties worden gewaardeerd op basis van een waardering die gebaseerd is op de IPEV-waarderingsrichtlijnen (International Private Equity and Venture Capital Valuation guidelines). Hierbij wordt gebruikt gemaakt van één of meer gepaste waarderingsmethoden en worden verschillende parameters beoordeeld. Die waardering geeft een getrouwer beeld van de waarde van die participaties dan wanneer deze via vermogensmutatiemethode zouden worden opgenomen. De vermogensmutatiemethode houdt immers enkel rekening met de mutaties in het eigen vermogen van de vennootschap. Er wordt geen rekening gehouden met de toekomstvooruitzichten, intellectuele eigendommen, enz. Noch wordt rekening gehouden met andere factoren zoals bv. zakelijke zekerheden, preferente aandelen, e.a. waarover de PMV-groep beschikt. In geval de waardering lager ligt dan de boekwaarde van de investering wordt een waardevermindering genomen. • Meerdere participaties zijn in verhouding tot het geconsolideerd balanstotaal van een beperkte betekenis.

Participatie Maatschappij Vlaanderen 100% 100% 100% 100% 100%

ARKimedes Management

100%

Biotech Fonds Vlaanderen

90%

PMV/z–Waarborgen

54,16%

PMV/z–Leningen

28,57%

PMV Beheer

100%

PMV Corporate Loans

Situatie op 31 december 2020

118

100%

PMV Fund Management

100%

99,99%

EPICo CIP

Sky Holding Belgium

AWT Gent

Lak Invest

Sustainable Energy Ventures

Aquafin

21,43%

Aquaplus

75% Geo-aquaplus

2. COMMENTAAR OP DE JAARREKENING 2.1.

ACTIVA

2.1.1.

Oprichtingskosten

Oprichtingskosten bedragen 147.828 euro en zijn uitsluitend geboekt bij LAK Invest en worden over een periode van tien jaar afgeschreven.

2.1.2.

Immateriële vaste activa

Immateriële vaste activa bedragen 1.259.610 euro en bestaan uit softwarelicenties en diverse applicaties binnen de groepsvennootschappen.

2.1.3.

Materiële vaste activa

De post terreinen en gebouwen (308.723.886 euro) bestaan voornamelijk uit activa van Aquafin voor een bedrag van 236.824.797 euro. Daarnaast is PMV eigenaar van het Kartuizershof en van het terrein van Kasteel Ter Ham. LAK Invest is de eigenaar van een kantoor-en labogebouw dat zij verhuurt aan de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). Het gebouw maakte in 2012 het voorwerp uit van een private uitgifte van vastgoedcertificaten. LAK Invest is de juridische eigenaar van het gebouw VMM, maar de economische eigendom ligt bij de certificaathouders. De post installaties, machines en uitrusting bedraagt 2.848.567.434 euro en bevat de activa die toebehoren aan Aquafin en Aquaplus. Dit betreft voornamelijk investeringen in bovengemeentelijke infrastructuur en bestaat onder meer uit collectoren voor afvalwater, pompstations en rioolwaterzuiveringsinstallaties. In 2020 werden door Aquafin 214,5 miljoen euro nieuwe projecten opgeleverd. Die bevatten onder meer 83 investerings- en optimalisatieprojecten alsook investeringen binnen de portefeuille asset management en energiefondsinvesteringen.

Meubilair, rollend materieel en IT-materiaal staat voor 15.099.378 euro in de boeken en omvat onder meer de kranen van AWT Gent voor een bedrag van 13.667.166 euro. De overige materiële activa betreft de blote eigendom van Kasteel Ter Ham en diverse activa van Aquafin. Activa in aanbouw bedraagt 329.776.794 euro en bestaat uitsluitend uit activa van Aquafin.

2.1.4.

Financiële vaste activa

De rubriek financiële vaste activa bedraagt 621.281.275 euro tegenover 633.265.832 euro vorig boekjaar. Onder punt 2.1.8. volgt de toelichting van de raad van bestuur bij de investerings- en beheeractiviteiten en de belangrijkste mutaties die zich hebben voorgedaan tijdens het afgelopen boekjaar.

2.1.5.

Vorderingen op meer dan één jaar

2.1.6.

Voorraad en bestellingen in uitvoering

De rubriek voorraad en bestellingen in uitvoering bedraagt 186.552.919 euro en bestaat bijna volledig uit de positie bij Aquafin. Steden en gemeenten kunnen een beroep doen op Aquafin voor rioleringstaken. De werken die gestart zijn, maar nog niet voltooid, worden onder deze rubriek opgenomen. PMV heeft geen klimaatrechten meer in voorraad. In afwachting van de definitieve bestemming wordt het door PMV in 2019 aangekochte Karmelietenklooster Gent als voorraad geboekt (965.250 euro).

2.1.7.

Vorderingen op ten hoogste één jaar

De post handelsvorderingen bedraagt 21.886.660 euro en bestaat voornamelijk uit de uitstaande saldo’s op klanten en nog op te stellen facturen. Hiervan neemt Aquafin 15.652.639 euro voor haar rekening. De overige vorderingen bedragen 32.897.190 euro. Bij PMV gaat het om een bedrag van 10.975.737 euro (vervallen hoofdsommen, interesten uit leningen, terug te vorderen belastingen), bij PMV/z-Leningen over 14.178.892 euro (opgevraagd vervallen kapitaal en

119

interesten en overboeking lange termijn naar korte termijn) en bij Aquafin over 7.714.803 euro (terug te vorderen belastingen en btw). Onder punt 2.1.8 volgt de toelichting van de raad van bestuur bij de investerings- en beheeractiviteiten en de belangrijkste mutaties die zich hebben voorgedaan tijdens het afgelopen boekjaar.

2.1.8.

Bespreking van de activiteiten

Financiering voor ondernemers

PMV Corporate Loans bv werd opgericht op 17 december 2019 met een beschikbare inbreng van 10 miljoen euro. PMV is voor 100% aandeelhouder. De vennootschap zal flexibele langetermijnleningen verschaffen aan kmo’s. De activiteiten van PMV Corporate Loans worden naast de kapitaaltoezegging gefinancierd met een aandeelhouderslening van 30 miljoen euro en een lening van de Europese Investeringsbank van 60 miljoen euro. De vennootschap heeft in 2020 een lening toegekend aan Biobest. De vennootschap sluit af met een verlies van 191.482 euro.

Kapitaal Vanuit PMV nv werden nieuwe participaties genomen en bijkomende kapitaalvolstortingen gedaan in Qustom Dot, Flamingo Therapeutics, Intuedrive, iFlux, Animab, Dualyx, Confo Therapeutics, Indigo Diabetes, Ontoforce, Aphea.bio, Aelin Therapeutics, Complix, Midiagnostics, Oxypoint, Sentea, Itineris, Supplystack, Biotalys, Theo Technologies, Antelope, Chili Publish, Euroclear, Unified Post, Viloc, Trod Medical en Sequana Medical. Desinvesteringen werden gedaan in onder meer Celyad, BlueBee en Borit.

120

Wat de voortgang van het afsluiten van de vereffening van ARKimedes-Fonds nv betreft werden in het boekjaar 2019 de vereffeningen van ING-Activator Fund nv en KeBeK ARKIV nv gesloten. In 2020 werden geen bijkomende vereffeningen gesloten. ARKimedes-Fonds nv, in vereffening is thans nog houder van een aandelenbelang in zes ARKIV-vennootschappen, dewelke allen in vereffening werden gesteld. De vereffenaar tracht de overige financiële vaste activa in de best mogelijke omstandigheden te verwezenlijken en onderhoudt in dit kader meerdere contacten met het oog op de sluiting van de vereffening van de ARKIV-vennootschappen en vervolgens de sluiting van de vereffening van ARKimedes-Fonds nv. Een exacte datum voor het

afronden van de vereffening van ARKimedes-Fonds nv kan aldus op heden nog niet worden voorzien. Vanuit PMV werden in 2020 de volgende nieuwe fondsinvesteringen uitgevoerd: In2action Capital Overflow, In2action Capital, European Angels Fund, Fortino Capital Ventures II, Smartfin Ventures, Droia Genetic Disease, V-Bio Fund II, Bioqube Factory Fund, CIM Capital Restructure Fund, Droia Oncology II, Hummingbird Opportunity Fund II, Hummingbird Ventures IV en Heran Health Tech Fund. In de volgende fondsen gebeurden bijkomende kapitaalvolstortingen: Capricorn HealthTech Fund, Vesalius Biocapital II, Gimv ARKIV Tech Fund II, Vectis ARKIV, Qbic ARKIV Fund, Capricorn ICT ARKIV, Volta Ventures ARKIV, V-Bio Ventures Fund 1 ARKIV, Fortino Capital ARKIV, Capricorn Sustainable Chemistry Fund, Fomcap IV, LSP HEF, Volta Ventures II, Hummingbird Ventures III, Belgian Growth Fund, Newion Investment Fund, Imec. xpand, LSP Health Economics, LSP VI, LSP V en Fortino Capital II Growth. Standaardfinanciering voor starters en groeiers Leningen Via PMV/z-Leningen nv (vroeger Participatiefonds Vlaanderen nv) worden gestandaardiseerde leningen aangeboden. Enerzijds de Startlening die bedoeld is voor starters en anderzijds de Cofinanciering / Cofinanciering+ waarbij een private investeerder een minimaal percentage van het project financiert. Op 1 april 2020 besliste de Vlaamse regering om een nieuwe steunmaatregel in het kader van de COVID-19-pandemie te creëren. De nieuwe maatregel behelst de toekenning van achtergestelde leningen (‘coronaleningen’) op een termijn van 3 jaar aan start-ups, scale-ups en kmo’s of zelfstandigen die nood hebben aan een versterking van liquiditeit op middellange termijn om de gevolgen van de COVID-19-pandemie te boven te komen. De Vlaamse regering maakte hiervoor een bedrag van 500 miljoen euro vrij.

Bij de uitwerking van de coronalening werd het snel duidelijk dat het meest aangewezen is om de coronalening vanuit PMV/z-Leningen toe te kennen. Hiertoe voerde PMV in eerste instantie een kapitaalverhoging door bij PMV/z-Leningen ten bedrage van 150 miljoen euro, waarvan 100 miljoen euro werd volstort in de loop van 2020. Een bijkomende 30 miljoen euro werd volstort in januari 2021. In maart 2021 werd het kapitaal van de vennootschap voor een bijkomende 100 miljoen euro verhoogd en voor 25 miljoen euro volstort door PMV. In het boekjaar 2020 werden er voor 34,2 miljoen euro aan leningen goedgekeurd binnen het reguliere gamma van PMV/z-Leningen: 8,6 miljoen euro aan Cofinancieringen+, 20,8 miljoen euro aan Cofinancieringen en 4,8 miljoen euro aan Startleningen. In totaal ging het om 224 leningen. In totaal werden er voor 154,8 miljoen euro coronaleningen goedgekeurd in 358 leningdossiers. Hiervan werd in de loop van 2020 101,0 miljoen euro uitbetaald. In uitvoering van de bijzondere wet van 6 januari 2014 met betrekking tot de zesde staatshervorming werd het kapitaal van PMV/z-Leningen verder volstort met 13,25 miljoen euro vanuit het Federale Participatiefonds. Ter dekking van potentiële verliezen wordt een beroep gedaan op diverse garantieprogramma’s van het EIF zoals COSME, Innovfin en een dekking voor investeringen binnen de Culturele en Creatieve Sectoren. Ten slotte biedt PMV/z-Leningen nog een aantal back-office diensten voor het beheer van leningen voor diverse actoren binnen de overheidssector. Het verlies van het boekjaar 2020 bedraagt 26.302.972 euro. De geboekte waardeverminderingen bedragen 4.126.876 euro en de provisies voor toekomstige verliezen bedragen 25.584.583 euro. Die provisies worden voornamelijk aangelegd in kader van de toegekende coronaleningen.

121

Investeringen in Infrastructuur en Vastgoed

2.1.9.

Geldbeleggingen en liquide middelen

De globale thesauriepositie bedraagt 289.237.775 euro. Een belangrijke bijdrage tot het geheel wordt geleverd door de aanwezige thesaurie bij PMV (263,9 mln. euro), Aquafin (13,4 mln. euro) en AWT Gent (4,1 mln. euro).

122

In het kader van het Vlaams decreet van 18 mei 2018 betreffende de optimalisatie van het beheer van de financiële activa van de Vlaamse overheidsentiteiten (Vlaamse Codex Overheidsfinanciën, VCO), werden de beschikbare middelen van PMV-dochterondernemingen (met uitzondering van Aquafin en vennootschappen die niet vallen onder het VCO-decreet) bij PMV gecentraliseerd voor in totaal 84 mln. euro. In het kader van het VCO-decreet werd 230 miljoen euro belegd bij het Vlaamse Gewest.

Geconsolideerde reserves

2.1.10. Overlopende rekeningen van het actief

Negatieve consolidatieverschillen

De overlopende rekeningen bedragen 47.901.755 euro. De grootste bijdrage wordt geleverd door Aquafin voor een bedrag van 45.503.479 euro. De rubriek bestaat onder meer uit vooruitbetaalde kosten, te ontvangen interesten alsook toe te rekenen interesten in het kader van rentemanagement dat uitgevoerd wordt door Aquafin.

2.2. PASSIVA 2.2.1.

Eigen vermogen

Kapitaal en uitgiftepremies Het maatschappelijk kapitaal bedraagt 1.540.927.486 euro ten opzichte van 1.094.868.712 euro vorig boekjaar. Op 19 mei 2020 vonden drie kapitaalmutaties plaats. In eerste instantie vond een fusie plaats met VMH waarbij VMH werd overgenomen en het kapitaal verhoogde met 223.810.000 euro. De klimaatrechten FCF werden door middel van een kapitaalvermindering in natura van 251.226 euro overgedragen aan het Vlaamse Gewest. Ten slotte vond een kapitaalverhoging plaats van 222.500.000 euro plaats, volgestort voor 62.500.000 euro. Die kapitaalverhoging bestaat enerzijds uit het deel voor coronaleningen voor een bedrag van 250.000.000 euro en anderzijds uit een correctie op het kapitaal van PMV om het in lijn te brengen met de engagementen die door de aandeelhouder geregistreerd zijn (- 27.500.000 euro). Het niet-opgevraagd kapitaal bedraagt 561.141.517 euro. Herwaarderingsmeerwaarden Bij de uitgifte van de vastgoedcertificaten werd bij LAK Invest een herwaarderingsmeerwaarde geboekt op het gebouw voor een bedrag van 10.805.047 euro. Hierop werd een latente belastingkost in rekening gebracht van 33,99% en blijft het verschil of 5.904.041 euro geboekt onder de rubriek herwaarderingsmeerwaarden.

Deze post bedraagt 400.803.919 euro en is samengesteld uit de geconsolideerde reserves van vorige jaren, namelijk 188.799.591 euro te vermeerderen met het aandeel van de groep in de geconsolideerde winst, hetzij 44.773.519 euro per 31 december 2020 en de reserves die PMV heeft verworven door de fusie met VMH.

Kapitaalsubsidies De rubriek kapitaalsubsidies bedraagt 813.073.231 euro en vinden we integraal terug bij Aquafin. Deze rubriek weerspiegelt de impact van het verschil tussen terugbetalings- en afschrijvingstermijn van de opgeleverde bovengemeentelijke projecten. Het terugbetalingsritme van die projecten loopt immers niet volledig gelijk met het afschrijvingsritme.

2.2.2. Belangen van derden De belangen van derden bedragen 37.389.770 euro en bestaan uit het aandeel van derden in het eigen vermogen van EPICo CIP, AWT Gent, Sky Holding Belgium, Aquaplus en Geo-Aquaplus.

2.2.3. Voorzieningen en uitgestelde belastingen Voorzieningen voor risico’s en kosten De voorzieningen voor risico’s en kosten voor een bedrag van 5.763.266 euro bestaan uit de voorziening die bij Aquafin aangelegd werden voor pensioenverplichtingen (488.900 euro) en voor overige risico’s en kosten (5.184.367 euro). Uitgestelde belastingen en belastinglatenties Deze rubriek omvat een latente belasting op de herwaarderingsmeerwaarde bij LAK Invest voor een bedrag van 2.670.636 euro.

123

2.2.4. Schulden op meer dan één jaar De schulden op meer dan één jaar bedragen 1.994.768.791 euro. Ze bestaan voor 1.914.870.977 euro schulden die aangegaan werden door Aquafin voornamelijk in kader van de financiering van de bovengemeentelijke investeringsprojecten. In dit kader werd onder meer een ‘green bond’ uitgegeven voor een bedrag van 125 miljoen euro. Voor de verwerving van het Kartuizershof werd door PMV re Vinci (gefuseerd met PMV in 2019) een krediet aangegaan. Het restsaldo bedraagt 3.227.358 euro ( langer dan één jaar). Het langetermijngedeelte van de te erkennen schuld in kader van de vastgoedcertificaten uitgegeven door LAK Invest bedroeg 26.967.453 euro. EPICo CIP heeft een aandeelhouderslening van 868.619 euro gekregen van Rebel. AWT Gent heeft een aandeelhouderslening van 7.862.514 euro ontvangen van EPICo en is een bankfinanciering van 33.746.234 euro aangegaan voor de bouw van haar infrastructuur. De EIB heeft een lening van 6 miljoen euro toegekend aan PMV Corporate Loans.

2.2.5. Schulden op ten hoogste één jaar

2.2.6. Overlopende rekeningen van het passief De overlopende rekeningen bedragen 16.416.275 euro en bestaan onder meer uit over te dragen opbrengsten die uitgestelde meerwaarden op exits van dossiers bevat alsook uit toe te rekenen interest op leningen bij Aquafin.

2.3. RESULTATENREKENING 2.3.1.

Bedrijfsopbrengsten

De omzet bedraagt 605.249.864 euro. Hiervan neemt Aquafin 583.932.375 euro voor haar rekening. Ze bestaat onder meer uit doorrekening van investerings- en werkingskosten, rentelasten alsook uit omzet uit gemeentelijke activiteiten. Daarnaast wordt er voornamelijk omzet gerealiseerd bij PMV, PMV/z-Waarborgen, PMV Fund Management, LAK Invest, PMV/z-Leningen en ARKimedes Management. Die omzet bestaat uit studieopbrengsten, dienstenprestaties, beheervergoedingen en vergoedingen uit bestuurdersmandaten.

De schulden op meer dan één jaar die binnen het jaar vervallen (120.152.022 euro) betreffen de schijven die PMV in de loop van 2021 dient te betalen m.b.t. het Kartuizershof (461.051 euro), het gedeelte van de vastgoedcertificaten dat LAK Invest in 2021 dient terug te betalen (730.366 euro) en de schulden van Aquafin (118.760.606 euro) en Aquaplus (200.000 euro) die binnen het jaar komen te vervallen.

De voorraadwijzigingen vinden voornamelijk plaats bij Aquafin. De andere bedrijfsopbrengsten voor een bedrag van 14.612.256 euro worden gerealiseerd door Aquafin, PMV, LAK Invest, PMV/z-Leningen en AWT Gent.

De schulden op korte termijn aan kredietinstellingen bedragen 218.951.691 euro en vinden we terug bij AWT Gent 4.233.750 euro en Aquafin 214.717.941 euro.

De aankopen handelsgoederen bedragen 103.338.315 euro en worden voornamelijk gerealiseerd door Aquafin (101.703.477 euro). Daarnaast zijn er ook aankopen bij AWT Gent, Aquaplus en GEO-Aquaplus.

De openstaande saldo’s verschuldigd aan leveranciers en de te ontvangen facturen voor een bedrag van 85.447.614 euro betreffen voornamelijk de verplichtingen van Aquafin, PMV en AWT Gent. De ontvangen vooruitbetalingen op bestellingen bedragen 177.830.454 euro en vinden we voornamelijk terug bij Aquafin. De belastingschulden zijn hoofdzakelijk terug te vinden bij PMV (2.401.683 euro) en Aquafin (4.629.975 euro)

124

Schulden met betrekking tot bezoldigingen en sociale lasten omvatten de gebruikelijke provisie voor vakantiegeld en een voorziening voor de variabele verloning.

2.3.2. Bedrijfskosten

Diensten en diverse goederen bedragen 110.989.766 euro. De belangrijkste kostendragers zijn Aquafin (101.703.477 euro), PMV (5.907.373 euro), AWT Gent (1.359.698 euro) en PMV/z-Leningen (1.148.101 euro). Personeelskosten bedragen 102.218.465 euro. De globale kost voor bezoldigingen is als volgt samengesteld: PMV voor 12.448.976 euro, PMV/z-Waarborgen voor 1.382.779 euro, PMV Fund Management voor 213.138 euro, Biotech Fonds Vlaanderen voor 116.406 euro, PMV/z-Leningen voor 1.994.295 euro en Aquafin voor 86.062.872 euro.

Afschrijvingen en waardeverminderingen op voorraden bedragen 191.771.019 euro. De grootste bedragen aan afschrijvingen bevinden zich bij PMV (924.999 euro), AWT Gent (810.997 euro), LAK Invest (1.137.892 euro), Aquafin (188.021.684 euro) en Geo-Aquaplus (476.701 euro). De terugname van waardeverminderingen op voorraden bedragen -71.284 euro. Bij PMV werd naar aanleiding van de overdracht van de emissierechten Future Carbon Fund een terugname geboekt voor 37.149 euro. Bij Aquafin vond een terugname plaats van 34.135 euro. Voorzieningen voor risico’s en kosten bedragen 719.279 euro. Bij Aquafin werden bijkomende provisies aangelegd voor 1.177.616 euro terwijl de voorziening van PMV voor 458.337 euro werd teruggenomen. Andere bedrijfskosten bedragen 6.943.408 euro. Die kosten bestaan hoofdzakelijk uit de niet-aftrekbare btw bij PMV, PMV/z-Waarborgen, PMV/z-Leningen, EPICo CIP en Biotech Fonds Vlaanderen, maar ook uit te betalen gewestelijke en regionale belastingen en de onroerende voorheffing bij PMV en LAK Invest. Een aantal dochterondernemingen is niet btw-plichtig of gemengd btw-plichtig. Daarnaast vinden we bij Aquafin ook de verschillende milieuheffingen, onroerende voorheffingen en andere lokale en gewestelijke belastingen terug voor in totaal 5.029.523 euro.

2.3.5. Financiële kosten De recurrente financiële kosten bedragen 143.258.399 euro. Ze bestaan onder meer uit kosten van schulden (66.281.216 euro) die voornamelijk gerealiseerd worden bij Aquafin (64.933.368 euro) en LAK Invest (997.604 euro). Waardeverminderingen op vlottende activa bedragen 40.660.011 euro en worden voornamelijk gerealiseerd bij PMV (36.891.888 euro) en PMV/z-Leningen (3.842.072 euro). Ten slotte heeft men nog de andere financiële kosten voor een bedrag van 36.317.172 euro die voornamelijk bestaan uit swap-interesten bij Aquafin. De niet-recurrente financiële kosten bedragen 81.314.229 euro en bestaan uit de geboekte waardeverminderingen op financiële vaste activa bij PMV, Sky Holding Belgium en Biotech Fonds Vlaanderen.

2.3.6. Belastingen op het resultaat De belastingen betaald op het resultaat van de diverse entiteiten bedragen 7.098.897 euro. Vooral Aquafin (5.290.167 euro), PMV/z-Waarborgen (87.410 euro), PMV (1.665.964 euro) en PMV Fund Management (30.582 euro) hebben een positieve fiscale basis.

2.3.3. Bedrijfsresultaat

2.3.7.

De bedrijfswinst (operationele winst) per 31 december 2020 komt uit op 74.892.790 euro.

Het boekjaar 2020 sluit af met een winst van 34.278.203 euro.

2.3.4. Financiële opbrengsten De recurrente financiële opbrengsten bedragen 72.863.269 euro. De opbrengsten uit financiële vaste activa komen uit op 26.483.346 euro en worden voornamelijk bij PMV gerealiseerd. De opbrengsten uit vlottende activa bedragen 46.190.559 euro. Ze worden onder meer gerealiseerd bij PMV (9.800.645 euro) en PMV/z-Leningen (2.423.477 euro). Daarnaast zijn er ook nog swap-opbrengsten van Aquafin voor 33.871.226 euro.

Resultaat van het boekjaar

2.3.8. Geconsolideerd resultaat Na aftrek van het aandeel van derden bedraagt het aandeel van de groep in het geconsolideerd resultaat 44.773.519 euro. Van het aandeel van de groep in de winst wordt 8 miljoen euro als dividend gereserveerd. Het saldo wordt overgedragen aan de geconsolideerde reserves.

125

3. SOCIALE BALANS

5. DEUGDELIJK BESTUUR

In de loop van 2020 werden negentig personeelsleden aangeworven. Zestig personeelsleden verlieten de groep.

De samenstelling van de raad van bestuur van PMV is niet gewijzigd in 2020.

De personeelsbezetting bij de entiteiten van de PMV-groep per einde 2020 is als volgt: bij PMV nv staan 97 personeelsleden op de loonlijst, bij PMV/z-Waarborgen nv zijn 14 personeelsleden werkzaam; bij PMV/z-Leningen nv staan 22 personeelsleden op de loonlijst en zowel bij Biotechfonds Vlaanderen nv als PMV Fund Management staat telkens 1 personeelslid ingeschreven. Aquafin telt 1.117 werknemers. De hele PMV-groep telde eind 2020 1.252 personeelsleden waarvan 907 mannen (72%) en 345 vrouwen (28%). De personeelsleden vertegenwoordigen 1.182,9 voltijdse equivalenten.

4. PARTICIPATIES IN BEHEER VOOR HET VLAAMSE GEWEST In 2019 werd het Flanders Future Techfund (FFTF) opgericht. FFTF moet Vlaamse strategische onderzoekscentra, universiteiten en speerpuntclusters in staat stellen om nieuw ontwikkelde technologieën breder in te zetten en sneller naar de markt te laten doorstromen. PMV staat in voor het operationeel en fiduciair beheer van deze participatie van het Vlaamse Gewest. In de loop van 2020 werd gewerkt aan de structurering van een aantal investeringsdossiers die vermoedelijk in de loop van 2021 tot een investering zullen leiden.

126

De raad van bestuur is in de loop van 2020 13 keer bijeengekomen. Omwille van COVID-19 heeft die regelmatig plaats gevonden via videoconferentie. De aanwezigheden van en de vergoedingen voor de leden van de raad van bestuur waren als volgt:

Bestuurder

Aanwezigheden

Vaste vergoeding

Zitpenning

13/13

12.396 euro

14.880 euro

Rosette S’Jegers

12/13

6.198 euro

6.820 euro

Raf Suys

13/13

6.198 euro

7.440 euro

Lucien Gijsens

13/13

6.198 euro

7.440 euro

Jeroen Overmeer

13/13

6.198 euro

7.440 euro

Carine Smolders

11/13

6.198 euro

6.200 euro

Peter Verhaeghe

12/13

6.198 euro

7.130 euro

Gert Bergen

12/13

6.198 euro

7.130 euro

9/13

6.198 euro

5.270 euro

Koen Kennis (vz)

Karine Moykens

De raad van bestuur van PMV wordt ondersteund door twee adviescomités, met name het benoemings- en remuneratiecomité en het auditcomité. Het benoemings- en remuneratiecomité heeft zich in de loop van 2020 gebogen over het personeelsbudget 2021 en de voorziene aanwervingen en personeelsbeoordelingen. Het heeft de hoogte en de aard van de variabele beloning vastgelegd voor prestatiejaar 2020, te betalen in 2021. Het comité heeft zich ook gebogen over de samenstelling van de variabele verloning, de implementatie van software ter ondersteuning van de evaluatie- en functioneringsprocessen, de rekruteringsstrategie voor 2021 en het successiemanagement binnen de organisatie. De aanwezigheden van en de vergoedingen voor de leden van het benoemings- en remuneratiecomité waren als volgt:

Lid

Aanwezigheden

Vaste vergoeding

Zitpenning

Peter Verhaeghe (vz)

7/7

0 euro

3.720 euro

Rosette S’Jegers

7/7

0 euro

3.720 euro

Karine Moykens

7/7

0 euro

3.720 euro

Jeroen Overmeer

5/7

0 euro

2.480 euro

Ten slotte heeft het auditcomité kennis genomen van de voorbereidende werkzaamheden in het kader van de InvestEU-accreditatie. In dit kader werd onder meer het interne auditcharter aangepast. De aanwezigheden van en de vergoedingen voor de leden van het auditcomité waren als volgt: Lid

Aanwezigheden

Vaste vergoeding

Zitpenning

Lucien Gijsens (vz)

5/5

0 euro

3.100 euro

Carine Smolders

5/5

0 euro

3.100 euro

Koen Kennis

5/5

0 euro

3.100 euro

De Vlaamse regering heeft op 7 februari 2020 Tom Van Laere aangesteld als regeringscommissaris ter vervanging van Wim Adriaens. De regeringscommissaris oefent toezicht uit op de uitvoering van de nieuwe samenwerkingsovereenkomst die afgesloten werd met het Vlaamse gewest.

6. KAPITAALMUTATIES (ART. 7:203 WVV) Het auditcomité heeft tijdens het jaar 2020 de normale en periodieke werkzaamheden uitgevoerd met betrekking tot de opmaak en de bespreking van de jaarrekening en het budget. Ook heeft het de tussentijdse balansen en budgetcontrole, de intern geconsolideerde jaarrekening en de jaarrekeningen van de dochtermaatschappijen van de PMV-groep besproken. Daarnaast heeft het auditcomité inzage gekregen in de resultaten van de analytische rapporteringen over 2019 en 2020. De resultaten van de interne audit met betrekking tot de review van het proces tot en met de investeringsbeslissing werden besproken. Tevens werd de opvolging van de bevindingen van voorgaande interne auditopdrachten besproken. Het auditcomité heeft op vraag van de voogdijminister een onafhankelijke audit laten uitvoeren met betrekking tot het dossier FNG.

Op 19 mei 2020 verhoogde het kapitaal met 223.810.000,00 euro als gevolg van de fusie met VMH waarbij VMH werd overgenomen. Op diezelfde dag vond een kapitaalvermindering van 251.225,75 euro plaats als gevolg van de uitkering in natura van de FCF klimaatrechten. Ten slotte werd het kapitaal verhoogd met 222.500.000,00 euro, waarvan 62.500.000,00 euro werd volstort. Het maatschappelijk kapitaal bedraagt bijgevolg 1.540.927.486,25 euro. Het is vertegenwoordigd door 53.153 aandelen. Het kapitaal is volledig geplaatst, maar slechts gedeeltelijk volgestort. Het nog te volstorten kapitaal bedraagt 561.141.516,51 euro. Het Vlaamse Gewest is de enige aandeelhouder.

127

7. OMSTANDIGHEDEN DIE DE ONTWIKKELING VAN DE VENNOOTSCHAP AANZIENLIJK KUNNEN BEÏNVLOEDEN Behoudens de elementen opgenomen in paragraaf 8, hebben de bestuurder geen kennis van noemenswaarde omstandigheden die zich zouden hebben voorgedaan en die de evolutie en de ontwikkeling van de vennootschap in belangrijke maten zouden kunnen beïnvloeden.

8. VOORNAAMSTE RISICO’S EN ONZEKERHEDEN Als investeringsmaatschappij wordt PMV, en bij uitbreiding haar dochters, geconfronteerd met de gebruikelijke risico’s die verbonden zijn aan het toekennen van financiering onder de vorm van eigen vermogen en/of leningen. Risico’s zijn onder meer de algemeen economische toestand, het regelgevende kader, de onzekerheid over het tijdstip waarop middelen voor investeringsdossiers opgevraagd worden en het moment waarop geïnvesteerde middelen terugstromen. De bedrijven waarin PMV en haar dochters investeren, hebben een innovatief karakter en zijn relatief jong waardoor de financiële prestaties van die bedrijven de eerste jaren achterblijven. Daarenboven heeft COVID-19 een bijkomende impact op het bedrijfsleven. Voor PMV betreft dit zowel bestaande als toekomstige investeringsdossiers. Investeringsdossiers worden opgevolgd door de dossierbeheerders, al dan niet via een bestuurdersmandaat in de desbetreffende onderneming. Semestrieel worden er risk monitoring- en waarderingscomités gehouden. In die comités worden de dossiers inhoudelijk besproken en op basis van een risicoscoringsmodel wordt een score gegeven. Zo kan de evolutie van het risico van de portefeuille opgevolgd worden. Aan het auditcomité wordt semestrieel gerapporteerd over de werkzaamheden van de risk monitoring- en waarderingscomités. Financiering wordt toegekend aan ondernemingen en projecten na voorafgaandelijke analyse van de investeringsdossiers en mits goedkeuring door de desbetreffende organen, en dit volgens de vastgelegde investeringsprincipes en –processen.

128

Aquafin levert regelmatig investeringsprojecten op. Sommige kunnen omwille van diverse redenen uitgesteld worden. Daarnaast kunnen zich ook juridische en verzekeringsgeschillen voordoen bij calamiteiten. COVID-19 heeft een impact gehad op de operationele werking van Aquafin. De vennootschap is er echter in geslaagd om vlot over te schakelen op een werkwijze waarin de regels gerespecteerd werden terwijl de activiteiten maximaal doorliepen.

9. BELANGRIJKE GEBEURTENISSEN NA BALANSDATUM Op 29 januari 2021 keurde de Vlaamse regering een kapitaalverhoging van PMV goed van 240 miljoen euro ter financiering van het Welvaartsfonds. Daartoe zal in de loop van 2021 een bijzondere algemene vergadering van PMV georganiseerd worden. Het Welvaartsfonds wil een antwoord bieden op de solvabiliteitsproblemen van Vlaamse bedrijven tijdens de coronacrisis. Voor de financiering van de coronaleningen die toegekend worden door PMV/z-Leningen werd op 5 maart 2021 door PMV ingeschreven op een bijkomende kapitaalverhoging van 100 miljoen euro bij PMV/z-Leningen. Hiervan werd 25 miljoen euro volstort.

10. FINANCIËLE INSTRUMENTEN De PMV-groep is put- en call-contracten aangegaan met derden (aandeelhouders van ondernemingen waarin PMV een participatie heeft). Bij verschillende ondernemingen heeft PMV ook warrants bekomen, die in de toekomst onder bepaalde voorwaarden kunnen omgezet worden in aandelen. Bij AWT werden swaps afgesloten. Gelet op de hoogte van de langetermijnschuld van Aquafin wordt het renterisico actief beheerd. Daartoe werden diverse indekkingscontracten gestructureerd.

11. ONDERZOEK EN ONTWIKKELING Binnen de onderzoeksafdeling ontwikkelt Aquafin de kennis die nodig is om de huidige en toekomstige uitdagingen in de afvalwatersector aan te pakken. Hierbij staat kennisontwikkeling centraal.

Opgemaakt en ondertekend te Brussel op 28 april 2021.

De raad van bestuur, Koen Kennis, voorzitter Raf Suys, bestuurder Rosette S’Jegers, bestuurder Jeroen Overmeer, bestuurder Carine Smolders, bestuurder Luc Gijsens, bestuurder Peter Verhaeghe, bestuurder Gert Bergen, bestuurder Karine Moykens, bestuurder

129

Remuneratieverslag Participatie Maatschappij Vlaanderen nv (hierna “de Vennootschap”) verklaart in uitvoering van artikel 3:12. $1 9° van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen dat de hierna volgende leden van de raad van bestuur tijdens het boekjaar 2020 de volgende betaalde voordelen hebben ontvangen in hun hoedanigheid van bestuurder van de vennootschap:

Vergoeding voor de uitoefening van het mandaat als lid van het auditcomité vanuit de hoedanigheid van lid van de raad van bestuur:

Koen Kennis

3.100,00 euro

Vergoeding voor de uitoefening van het mandaat van lid van de raad van bestuur:

Luc Gijsens

3.100,00 euro

Carine Smolders

3.100,00 euro

Naam van de bestuurder

Volledig bedrag uitbetaald voor het boekjaar

Koen Kennis

27.276,00 euro

Jeroen Overmeer

13.638,00 euro

Raf Suys

13.638,00 euro

Rosette S’Jegers

13.018,00 euro

Luc Gijsens

13.638,00 euro

Carine Smolders

12.398,00 euro

Peter Verhaeghe

13.328,00 euro

Karine Moykens

11.468,00 euro

Gert Bergen

13.328,00 euro

Vergoeding voor de uitoefening van het mandaat als lid van het benoemings- en remuneratiecomité vanuit de hoedanigheid van lid van de raad van bestuur: Naam van de bestuurder

Volledig bedrag uitbetaald voor het boekjaar

Rosette S’Jegers

3.720,00 euro

Jeroen Overmeer

2.480,00 euro

Karine Moykens

3.720,00 euro

Peter Verhaeghe

3.720,00 euro

Op 19 mei 2020 vond een fusie door overneming plaats tussen de vennootschap en de Vlaamse Milieuholding nv. Deze fusie vond plaats met terugwerkende kracht op 1 januari 2020 waarbij alle verrichtingen van de Vlaamse Milieuholding worden beschouwd als zijnde voltrokken door de vennootschap. Vergoeding voor de uitoefening van het mandaat als lid van de raad van bestuur van de Vlaamse Milieuholding: Naam van de bestuurder Marleen Evenepoel

130

Volledig bedrag uitbetaald voor het boekjaar 6.500,00 euro

Frans Dieryck

13.000,00 euro

Fons Borginon

6.500,00 euro

Elza Paredis

6.500,00 euro

Filip Lesaffer

6.500,00 euro

Daarnaast heeft mevrouw Evenepoel van de Vlaamse Milieuholding een bedrag van 2.380,00 euro ontvangen als vergoeding voor de invulling van het mandaat van bestuurder en voorzitter van het benoemings- en remuneratiecomité bij Aquafin dat zij invulde in opdracht en voor rekening van de Vlaamse Milieuholding. Naam van de bestuurder

Volledig bedrag uitbetaald voor het boekjaar

Marleen Evenepoel

2.380,00 euro

De Vennootschap verklaart dat voor de vennootschappen die deel uitmaken van de consolidatiekring van de Vennootschap, de volgende leden van de respectievelijke raden van bestuur tijdens het boekjaar 2020 de volgende betaalde voordelen hebben ontvangen in hun hoedanigheid van bestuurder van de betrokken vennootschappen: Voor PMV/z-Leningen nv: Vergoeding voor de uitoefening van het mandaat van lid van de raad van bestuur:

Naam van de bestuurder

Volledig bedrag uitbetaald voor het boekjaar

PMV nv, vertegenwoordigd door Filip Lacquet Johan Bortier

Voor PMV/z-Waarborgen nv: Vergoeding voor de uitoefening van het mandaat van lid van de raad van bestuur: Naam van de bestuurder

Volledig bedrag uitbetaald voor het boekjaar

PMV nv, vertegenwoordigd door Filip Lacquet Johan Bortier

Onbezoldigd 2.250,00 euro

Karine Moykens

Onbezoldigd

Jeroen Overmeer

Onbezoldigd

Anne-Marie Ooghe

2.250,00 euro

Jean-Pierre Dejaeghere

2.250,00 euro

Carine Smolders

Onbezoldigd

Greta D’Hondt

Onbezoldigd

Voor Aquafin nv: Vergoeding voor de uitoefening van het mandaat van lid van de raad van bestuur:

Onbezoldigd 2.000,00 euro

Karine Moykens

Onbezoldigd

Jeroen Overmeer

Onbezoldigd

Anne-Marie Ooghe

2.000,00 euro

Jean-Pierre Dejaeghere

2.000,00 euro

Carine Smolders

Onbezoldigd

Greta D’Hondt

Onbezoldigd

Naam van de bestuurder

Volledig bedrag uitbetaald voor het boekjaar

Jochen Bultinck

8.020 euro

Katrien Desomer

7.780 euro

Renaat De Sutter

8.100 euro

Katrijn Faket

7.780 euro

Koen Helsen

7.460 euro

Alain Bernard

14.600 euro

Dirk Lybaert

8.100 euro

Jef Wittouck

7.780 euro

Marleen Evenepoel

5.260 euro

Vlaamse Milieuholding nv, vertegenwoordigd door Marleen Evenepoel

2.380 euro

Nathalie Heremans

6.613 euro

131

132

Volg de ritten van PMV

Volg de investeringen van PMV

www.pmv.eu

www.pmvz.eu

Schrijf in op de nieuwsbrief

www.facebook.com/pmvz.eu/

www.linkedin.com/ company/pmv---doe-en-durfbedrijf/

twitter.com/pmvnv

133

Duurzame ontwikkelingsdoelstellingen In september 2015 werden de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen of Sustainable Development Goals (SDG’s) formeel aangenomen door de algemene vergadering van de VN met Agenda 2030 voor Duurzame Ontwikkeling. In de komende jaren moeten 17 SDG’s, gekoppeld aan 169 targets, een actieplan vormen om de mensheid te bevrijden van armoede en de planeet terug op de koers richting duurzaamheid te plaatsen. De doelen reflecteren de drie dimensies van duurzame ontwikkeling: het economische, het sociale en het ecologische aspect.

Om positieve maatschappelijke impact via haar investeringen te bestendigen en te vergroten heeft PMV de evaluatie van gerealiseerde maatschappelijke meerwaarde bij investeringen verder verfijnd en toegepast bij verschillende businessunits. Elk dossier waarover in dit jaarverslag wordt bericht, is derhalve gekoppeld aan de doelstelling waartoe de investering een bijdrage heeft geleverd.

134

Doelstelling 1 Beëindig armoede overal en in al haar vormen. — Doelstelling 2 Beëindig honger, bereik voedselzekerheid en verbeterde voeding en promoot duurzame landbouw. — Doelstelling 3 Verzeker een goede gezondheid en promoot welzijn voor alle leeftijden. — Doelstelling 4 Verzeker gelijke toegang tot kwaliteitsvol onderwijs en bevorder levenslang leren voor iedereen. — Doelstelling 5 Bereik gendergelijkheid en empowerment voor alle vrouwen en meisjes. — Doelstelling 6 Verzeker toegang en duurzaam beheer van water en sanitatie voor iedereen.

Doelstelling 7 Verzeker toegang tot betaalbare, betrouwbare, duurzame en moderne energie voor iedereen. — Doelstelling 8 Bevorder aanhoudende, inclusieve en duurzame economische groei, volledige en productieve tewerkstelling en waardig werk voor iedereen. — Doelstelling 9 Bouw veerkrachtige infrastructuur, bevorder inclusieve en duurzame industrialisering en stimuleer innovatie. — Doelstelling 10 Dring ongelijkheid in en tussen landen terug. — Doelstelling 11 Maak steden en menselijke nederzettingen inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam. — Doelstelling 12 Verzeker duurzame consumptie- en productiepatronen.

Doelstelling 13 Neem dringend actie om klimaatverandering en haar impact te bestrijden. — Doelstelling 14 Behoud en maak duurzaam gebruik van oceanen, zeeën en mariene hulpbronnen. — Doelstelling 15 Bescherm, herstel en bevorder het duurzaam gebruik van ecosystemen op het vasteland, beheer bossen duurzaam, bestrijd woestijnvorming, stop landdegradatie en draai het terug en roep het verlies aan biodiversiteit een halt toe. — Doelstelling 16 Bevorder vreedzame en inclusieve samenlevingen met het oog op duurzame ontwikkeling, verzeker toegang tot justitie voor iedereen en bouw op alle niveaus doeltreffende, verantwoordelijke en toegankelijke instellingen uit. — Doelstelling 17 Versterk de implementatiemiddelen en revitaliseer het wereldwijd partnerschap voor duurzame ontwikkeling.

135

136

Colofon Vormgeving

Waarschuwing over toekomstgerichte uitspraken

Propaganda nv (www.propaganda.be)

De in dit rittenverslag opgenomen teksten kunnen vooruitzichten, toekomstverwachtingen, meningen en andere toekomstgerichte verklaringen bevatten met betrekking tot de verwachte toekomstige prestaties van ondernemingen en van

Redactie

de markten waarin zij actief zijn. Dergelijke toekomstgerichte uitspraken zijn

Filip Clarisse, Geert Diericx

gebaseerd op de huidige inzichten en veronderstellingen van het management met betrekking tot toekomstige gebeurtenissen. Ze houden van nature bekende en onbekende risico’s, onzekerheden en andere factoren in die gerechtvaardigd

Overname

lijken op het moment dat ze worden gemaakt, maar die mogelijk niet accuraat

Enkele artikels zijn gebaseerd op artikels

blijken te zijn. De werkelijke resultaten, prestaties of gebeurtenissen kunnen

die eerder verschenen op bloovi.be.

daarom wezenlijk verschillen van de resultaten, prestaties of gebeurtenissen die zijn uitgedrukt of geïmpliceerd in dergelijke toekomstgerichte uitspraken. Behalve zoals vereist door de toepasselijke wet, nemen de ondernemingen vermeld in

Coördinatie & eindredactie

dit document geen enkele verplichting om toekomstgerichte verklaringen in dit

Filip Clarisse

document bij te werken, te verduidelijken of te verbeteren in het licht van nieuwe informatie, toekomstige gebeurtenissen of andere zaken en wijzen ze elke aansprakelijkheid met betrekking tot dit alles van de hand. De lezer wordt gewaar-

Verantwoordelijke uitgever

schuwd niet onnodig te vertrouwen op toekomstgerichte verklaringen.

Michel Casselman, Oude Graanmarkt 63, 1000 Brussel,

Financiële steun

tel: +32 (0)2 229 52 30, info@pmv.eu,

Verschillende vormen van financiering in dit rittenverslag worden ondersteund

www.pmv.eu

door de InnovFin KMO Garantiefaciliteit (InnovFin SME Guarantee Facility) met de financiële steun van de Europese Unie onder Horizon 2020 en van het Europees Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI) dat werd opgericht binnen

Fotografie

het Investeringsplan voor Europa. Het doel van EFSI is het ondersteunen van de

Gerrit Op de Beeck, Philippe Verhoeven,

financiering en realisatie van productieve investeringen binnen de Europese Unie

Christophe Vander Eecken, Propaganda,

en het verzekeren van een betere toegang tot financiering.

North Sea Port. We ontvingen ook beeldmateriaal van bedrijven waarvan de herkomst onbekend is.

137