Uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/134
Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2020/134
DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande procedure Op 25 mei 2020 diende xxx een verzoek in bij de OVAM om een afschrift te verlenen van: - alle schriftelijke stukken (documenten, notulen van vergaderingen, omzendbrieven, contracten, kopieĂŤn van app berichten, notities, e-mails, overwegingen ...) die te maken hebben met het dossier met uw kenmerk 284 en /of kenmerk 29736; - alle schriftelijke stukken (documenten, notulen van vergaderingen, omzendbrieven, contracten, kopieĂŤn van app berichten, notities, e-mails, overwegingen ...) waar de naam van Batterijen Verkoop Nederland, BVN, Batterijenverkoop Nederland, Batterijtotaal.nl, info@batterijtotaal.nl en/of xxx en/of NL 189524698B01 en/of AD/TC/CP/VVV284 in voorkomt. Op 26 mei 2020 deelde de OVAM mee aan de verzoeker dat alle documenten in verband met het verslag van vaststelling reeds werden bezorgd en dat er geen verdere informatie kon bezorgd worden. Op 28 mei 2020 diende xxx beroep in bij de beroepsinstantie tegen deze weigeringsbeslissing. Dit beroep werd geregistreerd op 28 mei 2020. Ontvankelijkheid van het beroep Het oorspronkelijke verzoek tot openbaarmaking dateert van 25 mei 2020. De in beroep aangevochten beslissing dateert van 26 mei 2020. Deze beslissing maakt geen melding van de beroepsmogelijkheden en
www.vlaanderen.be
-modaliteiten, zoals voorgeschreven in artikel II.43, §1, derde lid van het Bestuursdecreet van 7 december 2018 (verder ‘Bestuursdecreet’) zodat de termijn om beroep in te stellen geen aanvang heeft genomen. Het ingediende beroep d.d. 28 mei 2020 is bijgevolg tijdig ingediend en is ontvankelijk. Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals gestipuleerd in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.
1.
Bestreden beslissing
De verzoeker geeft aan dat hij door BEBAT werd ingelicht over de wetgeving op de aanvaardingsplicht voor batterijen en accu’s en dat hem werd meegedeeld dat hij deze wetgeving dient te respecteren indien hij batterijen en/of accu’s op de Belgische markt brengt. De verzoeker geeft ook aan dat hij van de Vlaamse overheid, departement Omgeving, afdeling Handhaving een “voorstel tot betaling van een bestuurlijke transactie” ontvangen heeft. De verzoeker verzocht de OVAM (die tegen de verzoeker optrad als verbalisant) om hem kopieën van alle dossierstukken uit zijn dossier en alle interne correspondentie binnen de OVAM onderling en alle correspondentie met de OVAM, zonder enig voorbehoud en uitzondering, per email toe te sturen. De OVAM deelde de verzoeker mee dat hem alle documenten in verband met het verslag van vaststelling reeds werden bezorgd en dat er geen verdere informatie kon bezorgd worden. De beroeper gaat hiermee niet akkoord en stelt beroep in tegen de beslissing van de OVAM die niet zou voldoen aan zijn openbaarheidsverzoek.
2. Toelichting door de OVAM De beroepsinstantie contacteerde op 29 mei 2020 de OVAM met het verzoek tot toelichting bij de bestreden beslissing. Op 4 juni 2020 deelde de OVAM mee dat zij in het bezit is van de volgende documenten: • E-mailverkeer tussen de verzoeker en de medewerkers van de OVAM, team terreincontrole en de medewerkers van het departement Omgeving, afdeling Handhaving, team sanctionering en advisering; • E-mailverkeer tussen de medewerkers van de OVAM, team terreincontrole en de medewerkers van het departement Omgeving, afdeling sanctionering en advisering; • E-mailverkeer tussen de medewerkers van de OVAM, team terreincontrole en de medewerkers van Bebat, customer service;
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/134
pagina 2 van 6
• •
Het verslag van vaststelling van de milieu-inbreuken, de bijhorende bijlagen en de aanmaningsbrieven omtrent dit verslag; De beslissing tot het opleggen van een bestuurlijke geldboete door het Departement Omgeving, afdeling handhaving.
De OVAM stelt dat de beroeper de overgrote meerderheid van de opgesomde documenten heeft ontvangen. De resterende documenten kunnen volgens de OVAM niet vrijgegeven worden op basis van de uitsluitingsgronden in het Bestuursdecreet. De beroeper is volgens de OVAM in het bezit van alle mails tussen de medewerkers van de OVAM en hemzelf, het verslag van vaststelling, de bijlagen, de aanmaningsbrieven en de beslissing tot het opleggen van de bestuurlijke geldboete. Deze documenten zijn geadresseerd en afgeleverd via mail of via een aangetekende zending aan de verzoeker waardoor een nieuwe openbaarmaking hiervan overbodig is, aldus de OVAM. Het e-mailverkeer tussen de medewerkers van de OVAM, team terreincontrole en de medewerkers van het departement Omgeving, afdeling Handhaving, team sanctionering en advisering is gedeeltelijk ook meegedeeld aan de beroeper. In deze berichtgeving heeft de afdeling Handhaving aan de OVAM een aantal inlichtingen gevraagd om een beslissing te nemen omtrent de bestuurlijke geldboete. Concreet werd aan de OVAM gevraagd of: - de onderneming Batterijverkoop Nederland al dan niet is aangesloten bij het beheersorganisme Bebat/Recupel of er een individueel afvalpreventie- en beheersplan werd ingediend. Deze vragen waren noodzakelijk om een oordeel te vellen over de beslissing tot het opleggen van de bestuurlijke geldboete aan de beroeper; - de stelling van Batterijverkoop Nederland klopte, namelijk dat zij zich niet moesten aansluiten bij Recupel en dat Recupel deze stelling per mail heeft bevestigd. In de mail van 17 april 2020 had de beroeper beschuldigingen aangebracht tegen de medewerkers van de OVAM en de afdeling Handhaving. In het antwoord van 28 april 2020 werden deze beschuldigingen weerlegd en werd de bovengemelde communicatie voorgelegd als bewijs. De e-mails tussen OVAM en de afdeling werden zelfs letterlijk in die mail toegevoegd. Ook deze informatie heeft de beroeper dus volgens de OVAM reeds verkregen. De resterende documenten die niet zijn meegegeven in de mail van 28 april 2020 kunnen volgens de OVAM niet vrijgegeven worden op basis van artikel II.34, 4° van het Bestuursdecreet. Overeenkomstig deze absolute uitsluitingsgrond mogen documenten die opgesteld of gebruikt zijn in het kader van een administratieve procedure niet openbaar gemaakt worden. De beroeper heeft zich volgens de OVAM schuldig gemaakt aan een milieu-inbreuk. De afdeling Handhaving heeft aan de verzoeker een voorstel tot betaling van een geldsom gericht (een bestuurlijke transactie). De afdeling had geen tijdige betaling of een reactie op dit voorstel ontvangen binnen de vooropgestelde termijn waarna er een bestuurlijke geldboete werd opgelegd. In ondergeschikte orde kan ook de uitsluitingsgrond vervat in artikel II.35 4° Bestuursdecreet een toepassing hebben, zo meent de OVAM. De verzoeker heeft namelijk de mogelijkheid om een administratief beroep aan
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/134
pagina 3 van 6
te tekenen tegen de uiteindelijke beslissing van het Departement Omgeving bij het Handhavingscollege en uit het e-mailverkeer van de beroeper is er sprake van enige intentie om dit beroep in te stellen. Het e-mailverkeer tussen de medewerkers van de OVAM, team terreincontrole en de medewerkers van Bebat, customer service is niet vrijgegeven op basis van artikel II.34, 6° van het Bestuursdecreet. In de berichtgeving van Bebat staat een uitdrukkelijke clausulering om alle informatie als vertrouwelijk te bestempelen. Op basis van artikel II.34, §6 is dit een absolute weigeringsgrond aangezien Bebat, als derde, vrijwillig informatie heeft verleend aan de OVAM en deze als vertrouwelijk is bestempeld, aldus de OVAM. De OVAM stelt verder niet te beschikken over andere documenten, app-berichten, verslagen,… die onder het verzoek vallen.
3. Standpunt van de beroepsinstantie De beroepsinstantie ontving op 5 juni 2020 van de OVAM een overzicht van de documenten die betrekking hebben op het openbaarheidsverzoek van de beroeper, opgesplitst in mappen met communicatie die wel en mappen met communicatie die niet ontvangen werd door de beroeper. Het overzicht bevat een map met mails van BatterijTotaal aan OVAM (ontvangen door BatterijTotaal) en een map aangaande het verslag van vaststelling (ontvangen door BatterijTotaal). De map ‘communicatie niet ontvangen door BatterijTotaal’ bevat 8 documenten. - een brief van de OVAM d.d. 12 maart 2019 die de kennisgeving bevat van het verslag van vaststelling bevat, aan de afdeling Handhaving. - mailverkeer tussen de afdeling Handhaving en OVAM d.d. 23 januari 2020 en 20 april 2020 waarin navraag wordt gedaan over de aansluiting van BatterijTotaal bij Recupel/Bebat of de indiening van een aanvaardingsplichtplan; - bevraging door OVAM aan Recupel d.d. 20 april 2020 omtrent aansluiting Batterijenverkoop Nederland bij Recupel; - inlichtingen verleend door de OVAM aan de afdeling Handhaving 22 april 2020 aangaande contact met Recupel; - een e-mail van BEBAT aan de OVAM d.d. 26 mei 2020 aangaande bevraging door de beroeper over aansluitingen van bedrijven uit andere landen bij BEBAT. - een bevestiging d.d. 4 april 2019 door de afdeling Handhaving van ontvangst van het verslag van vaststelling opgemaakt door OVAM. Het Bestuursdecreet maakt voor wat betreft de uitzonderingsgronden een onderscheid tussen enerzijds bestuursdocumenten die milieu-informatie bevatten en anderzijds bestuursdocumenten die geen milieuinformatie bevatten. Artikel I.4, 11° van het Bestuursdecreet somt gedetailleerd op wat onder milieuinformatie moet verstaan worden. In casu bevatten de bovenvermelde bestuursdocumenten waarvan nog geen afschrift bezorgd werd aan de beroeper op zich geen dergelijke milieu-informatie in de zin van artikel I.4, 11° van het Bestuursdecreet.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/134
pagina 4 van 6
De OVAM weigert de openbaarmaking van deze documenten vooreerst op artikel II.34, 4° van het Bestuursdecreet. Op grond van deze bepaling wijzen de overheidsinstanties een aanvraag tot openbaarmaking af als het om bestuursdocumenten gaat die uitsluitend ten behoeve van de strafvordering of de vordering van een administratieve sanctie werden opgesteld. De bovenvermelde mails kunnen niet beschouwd worden als dergelijke documenten. Ze kunnen daarentegen wel beschouwd worden als documenten die niet uitsluitend werden opgesteld ten behoeve van de strafvordering of de vordering van een administratieve sanctie maar eventueel wel in een opsporingsonderzoek kunnen gebruikt worden. Uit de feiten blijkt bovendien dat de beroeper van de afdeling Handhaving reeds een transactievoorstel ontvangen heeft en waarbij de beroeper nog over enige tijd beschikt om deze som te betalen. Na het verstrijken van de termijn kan een bestuurlijke geldboete volgen. Gelet op deze stand van zaken dient er besloten worden dat de vrees voor het belemmeren van een lopend onderzoek als motief voor de weigering tot openbaarmaking van de hierboven opgelijste mails die nog niet openbaar werden gemaakt niet (meer) gegrond is. De OVAM haalt tevens de uitsluitingsgrond vervat in artikel II.35 4° Bestuursdecreet aan als reden tot weigering van de hierboven opgelijste mailwisseling. De beroeper heeft namelijk de mogelijkheid om een administratief beroep aan te tekenen tegen de uiteindelijke beslissing van het Departement Omgeving bij het Handhavingscollege en uit het e-mailverkeer van de beroeper is er sprake van ‘enige intentie’ om dit beroep in te stellen. Aangezien een intentie op zich niet volstaat om geldig een beroep te kunnen doen op artikel II.35, 4° van het Bestuursdecreet en aangezien de beroepsinstantie tot nader order geen kennis heeft van een aanhangige procedure bij het Handhavingscollege, wordt ook deze uitzonderingsgrond in casu als niet van toepassing geacht. Tenslotte haalt de OVAM artikel II.34, 6° van het Bestuursdecreet aan als motief van de weigering tot openbaarmaking van het e-mailverkeer tussen de medewerkers van de OVAM, team terreincontrole en de medewerkers van Bebat, customer service. In de berichtgeving van Bebat staat volgens de OVAM een uitdrukkelijke clausulering om alle informatie als vertrouwelijk te bestempelen. De OVAM ziet dit als een absolute weigeringsgrond aangezien Bebat, als derde, vrijwillig informatie heeft verleend aan de OVAM en zij deze als vertrouwelijk heeft bestempeld. Dergelijke clausules kunnen echter niet boven het grondwettelijk en decretaal geregeld recht op openbaarheid gesteld worden en men kan zich dus niet aan de openbaarheid onttrekken op grond van dergelijke geheimhoudings- of vertrouwelijkheidsclausules. De beroepsinstantie is van oordeel dat de dergelijke clausulering geen afbreuk vermag te doen aan het basisrecht dat artikel 32 van de Grondwet aan eenieder toekent om elk bestuursdocument te raadplegen en er een afschrift van te krijgen, behoudens de geldende uitzonderingen. Bovendien bezorgde Bebat de gevraagde informatie aan de OVAM op verzoek van laatstgenoemde waardoor er bezwaarlijk gesproken kan worden over vrijwillig, uit eigen beweging meegedeelde info. Om deze redenen wordt het beroep als ongegrond beschouwd voor wat betreft de reeds aan de beroeper bezorgde documenten en als gegrond voor wat betreft de documenten die deel uitmaken van de map ‘communicatie niet ontvangen door BatterijTotaal’ die de OVAM aan de beroepsinstantie bezorgde.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/134
pagina 5 van 6
BESLUIT: Het beroepschrift van xxx d.d. 28 mei 2020 tegen de weigeringsbeslissing van de OVAM om een afschrift te verlenen van de documenten aangaande het dossier van BatterijTotaal wordt als ontvankelijk en deels ongegrond, deels gegrond beschouwd. Bijgevolg dienen de volgende bestuursdocumenten openbaar te worden gemaakt door er een afschrift van te verstrekken aan verzoeker: - een brief van de OVAM d.d. 12 maart 2019 die de kennisgeving bevat van het verslag van vaststelling bevat, aan de afdeling Handhaving. - mailverkeer tussen de afdeling Handhaving en OVAM d.d. 23 januari 2020 en 20 april 2020 waarin navraag wordt gedaan over de aansluiting van BatterijTotaal bij Recupel/Bebat of de indiening van een aanvaardingsplichtplan; - bevraging door OVAM aan Recupel d.d. 20 april 2020 omtrent aansluiting Batterijenverkoop Nederland bij Recupel; - inlichtingen verleend door de OVAM aan de afdeling Handhaving 22 april 2020 aangaande contact met Recupel; - een e-mail van BEBAT aan de OVAM d.d. 26 mei 2020 aangaande bevraging door de beroeper over aansluitingen van bedrijven uit andere landen bij BEBAT. - een bevestiging d.d. 4 april 2019 door de afdeling Handhaving van ontvangst van het verslag van vaststelling opgemaakt door OVAM.
Geen toestemming tot hergebruik van bestuursdocumenten In zoverre dit beroep geheel of gedeeltelijk gegrond werd verklaard, geldt dat deze inwilliging van de aanvraag tot openbaarmaking GEEN toestemming inhoudt om het/de gevraagde bestuursdocument(en) te hergebruiken, als vermeld in titel II, hoofdstuk 4 van het Bestuursdecreet van 7 december 2018. Brussel, 23 juni 2020 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur, Bruno ASSCHERICKX Voorzitter
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/134
pagina 6 van 6